Derogacje dla elektroenergetyki stan prac nad wnioskiem do KE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Derogacje dla elektroenergetyki stan prac nad wnioskiem do KE"

Transkrypt

1 Narada Prezesów i Dyrektorów Polskiego Towarzystwa Elektrociepłowni Zawodowych Derogacje dla elektroenergetyki stan prac nad wnioskiem do KE Stanisław Poręba 29 marca 2011 r.

2 Plan prezentacji I. Wprowadzenie II. III. Omówienie I Etapu prac Wyniki I Etapu, Analizy prawne, Analizy innych krajów Analiza możliwości korzystania z derogacji Analizy makroekonomiczne Analizy sektorowe Zasady tworzenia wniosku Realizacja II Etapu prac Rozwiązania merytoryczne KPRU III E KPI Monitoring i wspomaganie realizacji Konkurencyjność Strona 2

3 Strona 3 I. Wprowadzenie

4 Pakiet Klimatyczny Pakiet Klimatyczny obejmuje: nowelizację dyrektywy ETS, dyrektywę OZE, dyrektywę CCS, decyzję o redukcji emisji CO2 z emitorów poza ETS. Szczególnie istotna dla wytwórców energii jest nowelizacja dyrektywy ETS, ponieważ wprowadza ona odpłatne pozyskiwanie przez producentów energii pozwoleń na emisję CO2 od 2012 roku. Dla złagodzenia tempa wzrostu cen, wytwórcy z kilku krajów, w tym z Polski, mogą otrzymywać bezpłatne uprawnienia dla części produkcji (derogacje CO2), jeżeli rząd złoży odpowiedni wniosek do KE i uzyska jego akceptację. Strona 4

5 Główna zasada derogacji Odpłatne uprawnienia do emisji CO2 Aukcja Bez derogacji Derogacje przydział bezpłatny Środki dla budżetu środki dla sektora Fundusze na inwestycje w wytwarzaniu Fundusze na inwestycje w energetyce środki na inwestycje Główne cele Niższe podwyżki cen energii środki dla konsumentów Strona 5

6 Wniosek o derogacje wprowadzenia 100% aukcji dla producentów energii elektrycznej Wniosek do KE o derogacje dla producentów energii elektrycznej musi być złożony do r. Obligatoryjnie musi zawierać: dowód, że Polska spełnia warunki derogacji, wykaz instalacji, które ten wniosek obejmuje oraz liczbę bezpłatnych uprawnień roboczo zwany KPRU III EE (KPRU III dla wytwórców energii elektrycznej), krajowy plan inwestycyjny (KPI), przepisy dotyczące monitorowania i egzekucji w odniesieniu do zamierzonych inwestycji przewidzianych w krajowym planie inwestycyjnym, informacje wykazujące, że przydziały uprawnień nie stwarzają nieuzasadnionych zakłóceń konkurencji. Strona 6

7 Realizacja Projektu Derogacje CO2 Ernst & Young jest globalnym liderem w zakresie usług audytorskich, podatkowych, transakcyjnych i doradczych. Od wielu lat Ernst & Young jest zaangażowany we wszystkie największe przedsięwzięcia na polskim i światowym rynku energetycznym. Jesteśmy autorami szeregu publikacji branżowych, publicznie udostępnianych raportów i analiz, a także prezentujemy wyniki naszych analiz na konferencjach oraz spotkaniach energetycznych. W zakresie analizy jesteśmy wspierani przez Instytut Badań Strukturalnych. Projekt Primum Polska Sp. z o.o. jest firmą doradczą, specjalizującą się w świadczeniu usług związanych z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych, zarządzaniem energią i emisjami oraz analizami strategicznymi w zakresie polityki energetycznej i klimatycznej. Firma działa na polskim rynku nieprzerwanie już od 9 lat(wcześniej firma działała pod nazwą Ecofys Poland Sp. z o.o.). Wydzielona samodzielna jednostka powołana do prowadzenia działalności naukowo-badawczej, usługowej i szkoleniowej Politechniki Warszawskiej. W realizowanych pracach zatrudniani są wysokiej klasy specjaliści z różnych wydziałów Politechniki Warszawskiej. Mają oni do swojej dyspozycji nowoczesną aparaturę pomiarową zgromadzoną w licznych laboratoriach Uczelni. CMS jest wiodącą europejską kancelarią prawniczą, świadczącą usługi prawne i podatkowe. Prawnicy CMS posiadają szerokie doświadczenie oraz oferują usługi we wszystkich dziedzinach prawa. Model biznesowy CMS jest oparty na prawnej specjalizacji sektorowej. CMS posiada grupę prawników dedykowaną sektorowi energetycznemu. Szerokie doświadczenie oraz podejście sektorowe pozwalają na kompleksowe zrozumienie swoich klientów w kontekście ich branży i rynku. Strona 7

8 Strona 8 II. Omówienie I Etapu prac

9 Strona 9 Wyniki I Etapu Analizy prawne Analizy innych krajów

10 Analizy prawne i merytoryczne dyrektywy ETS oraz projektów wytycznych KE (1) Regulacje art. 10c dyrektywy ETS są mało precyzyjne, a część niejasności będzie przedmiotem wytycznych wydawanych w formie decyzji (dotyczące KPRU IIIE) i formie komunikatu (zaleceń). Projekty wytycznych na ogół wprowadzają zaostrzające interpretacje regulacji zawartych w dyrektywie. Polska stara się o zmianę niektórych wytycznych zawartych w projekcie komunikatu, największą wagę ma pułap przeciętnego przydziału (KE proponuje tylko 50%, w polityce energetycznej założono ponad 80%) oraz nieprzenoszenie w 100% zobowiązań inwestycyjnych państwa na operatorów poszczególnych instalacji. Strona 10

11 Analizy prawne i merytoryczne dyrektywy ETS oraz projektów wytycznych KE (2) Korzystanie z derogacji przez część nowych instalacji, wymaga doprecyzowania w polskim prawie pojęcia fizycznego (faktycznego) rozpoczęcie procesu inwestycyjnego, obecne zapisy w projekcie nowelizacji ustawy o handlu emisjami, nie w pełni eliminują ryzyko. Dla dalszego zmniejszenia ryzyka, w projekcie nowelizacji z 11.II.2011r w ustępie 2 artykułu 50 drugie zdanie powinno być zmienione na: Za dzień faktycznego (lub fizycznego) rozpoczęcia procesu inwestycyjnego uznaje się dzień, który nastąpił przed dniem 31 grudnia 2008 r., w którym podjęto prace o charakterze przygotowawczym na terenie przyszłej budowy instalacji. Ponadto stosowną zmianę trzeba wprowadzić w Uzasadnieniu. Strona 11

12 Polska Czechy Rumunia Bułgaria Węgry Litwa Estonia Cypr Łotwa Malta mln ton CO2 Emisja CO 2 na produkcję energii elektrycznej w krajach uprawnionych do derogacji ,7 Całkowita emisja CO2 na produkcję energii elektrycznej 134, , ,4 22,2 14,2 1,9 12,1 3,3 1,0 1,3 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych za 2007 rok w EU Energy and Transport in figures. Statistical Pocketbook 2010, European Commission, Luxembourg Strona 12

13 Strona 13 Analiza możliwości korzystania z derogacji

14 Wynik analizy możliwości skorzystania przez Polskę z derogacji Wymogi Dyrektywy 2009/29/WE (wyciąg z art. 10c) Ocena spełnienia warunku przez Polskę Wyjaśnienie (a) w roku 2007 krajowa sieć energii elektrycznej nie była pośrednio lub bezpośrednio połączona z siecią systemu połączeń wzajemnych, którą zarządza Unia ds. Koordynacji Przesyłu Energii Elektrycznej w Europie (UCTE); nie spełniony W 2007 roku Polska była połączona z siecią zarządzaną przez UCTE poprzez połączenia transgraniczne z czterema krajami UCTE (Czechy, Niemcy, Słowacja i Szwecja). (b) w roku 2007 krajowa sieć energii elektrycznej była jedynie bezpośrednio lub pośrednio połączona z siecią zarządzaną przez Unię ds. Koordynacji Przesyłu Energii Elektrycznej w Europie (UCTE) poprzez jedną linię o mocy przesyłowej mniejszej niż 400MW; lub nie spełniony W 2007 roku Polska była połączona z siecią zarządzaną przez UCTE poprzez połączenia transgraniczne z czterema krajami UCTE (Czechy, Niemcy, Słowacja i Szwecja) poprzez więcej niż jedną linię. (c) w roku 2006 ponad 30% energii elektrycznej było wytwarzane z paliwa kopalnego jednego rodzaju, a PKB na mieszkańca w cenach rynkowych nie przekroczył 50% średniego PKB na mieszkańca w cenach rynkowych we Wspólnocie. spełniony W 2006 roku 91,88% energii elektrycznej w Polsce było wytwarzane z paliwa kopalnego jednego rodzaju, natomiast PKB na mieszkańca w cenach rynkowych w tym samym roku nie przekroczył 50% średniego PKB na mieszkańca w cenach rynkowych we Wspólnocie. Źródło: Statistical Yearbook 2007, Union for the Co ordination of Transmission of Electricity, Brussels 2008, EU Energy and Transport in figures. Statistical Pocketbook 2010, European Commission, Luxembourg Strona 14

15 Strona 15 Analizy makroekonomiczne

16 Analizy makroekonomiczne - wprowadzenie Analizy i obliczenia przeprowadzone zostały z wykorzystaniem makroekonomicznym modelu równowagi ogólnej DSGE, opracowanym przez Instytut Badań Strukturalnych. Założenia do analiz opracowano na podstawie aktualnych danych, ważnych regulacji oraz projektów regulacji; ponadto dobrano szeroki zakres prognoz w celu objęcia analizami wszystkich potencjalnych rozwiązań. Sektor energetyczny został zamodelowany tak jak pozostałe sektory, nie wprowadzono specyficznych uwarunkowań wynikających z regulacji. Strona 16

17 Cena uprawnienia (euro/ t) Ścieżki ceny uprawnienia Ścieżka ceny uprawnień do emisji CO Maksymalna ścieżka ceny uprawnienia Średnia ścieżka ceny uprawnienia Minimalna ścieżka ceny uprawnienia Prognoza ceny zgodna z projektem wytycznych KE Rok Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Reuters, La régulation des marchés du CO 2, Comission Prada, 2010, Post 2012 price assessment : Phase 3 Prices Pont Carbon oraz danych z giełd ECX oraz Blue Next. Strona 17

18 Ilość uprawnień w danym roku (w % maksymalnej liczby uprawnień w roku 2013) Ścieżki zmniejszania derogacji w III okresie rozliczeniowym 100 Analizowane ścieżki zmniejszania liczby bezpłatnych uprawnień do emisji CO Ścieżka Ścieżka Ścieżka Rok Źródło: opracowanie własne. Strona 18

19 Skala dodatkowych inwestycji w sektorze energetycznym Dla scenariuszy bazowych (bez wykorzystania derogacji) z założenia nie występują dodatkowe inwestycje. Dla scenariuszy referencyjnych (o różnej skali wykorzystania derogacji) rozpatrzono trzy możliwości: Strona 19 brak dodatkowych inwestycji scenariusz spójny z założeniem, zgodnie z którym łączne inwestycje wynikające z dostosowania do bieżących warunków rynkowych są wystarczające z punktu widzenia KPI oraz że ich rozkład według instalacji pozwala wypełnić warunki wynikające z KPI; dodatkowe inwestycje na poziomie 30% wartości derogacji; dodatkowe inwestycje na poziomie 50% wartości derogacji oba scenariusze spójne z założeniem, że część firm (w pierwszym przypadku mniejsza, w drugim większa) korzystających z derogacji będzie musiała podjąć dodatkowe inwestycje w celu spełnienia warunków wynikających z KPI; wartość dodatkowych inwestycji będzie różnić się w zależności od przyjętych wartości pozostałych zmiennych decyzyjnych (ceny pozwoleń do emisji oraz skali derogacji).

20 Sposób wykorzystania dochodów budżetu państwa ze sprzedaży uprawnień W celu uchwycenia skutków wpływu różnych sposób wykorzystania dochodów budżetu państwa ze sprzedaży uprawnień na opłacalność korzystania z derogacji, analizę poszczególnych scenariuszy zróżnicowano ze względu na przyjęty cel wydatkowania tych środków. Do analiz przyjęto następujące cztery koncepcje wydatkowania środków: subsydia dla najbiedniejszych gospodarstw domowych ich celem byłoby zniwelowanie niekorzystnych skutków wzrostu cen energii, mogłyby one przyjąć na przykład postać dopłat do taryfy socjalnej na energię elektryczną; obniżka podatku od dochodów z pracy w tej koncepcji środki ze sprzedaży uprawnień mogłyby być przeznaczone na zwiększenie kwoty wolnej od podatku, co zwiększyłoby w relatywnie największym stopniu dochody rozporządzalne najmniej zarabiających gospodarstw domowych; obniżka podatku VAT obniżka tego podatku służyłaby zrekompensowaniu spadku siły nabywczej gospodarstw domowych wynikającej ze wzrostu ceny energii elektrycznej i (pośredniego) wzrostu cen innych dóbr; subsydia dla wybranych sektorów subsydia te byłyby przeznaczane na wsparcie realizacji określonych projektów inwestycyjnych lub badawczych kwalifikujących się do celów opisanych w Dyrektywie. Strona 20

21 Wyniki analiz - ceny energii Metoda wydatkowania środków z aukcji pozwoleń na emisję: Subsydia Obniżenie PIT 5,0% 5,0% 0,0% 2,0% 0,0% -5,0% 1,0% 0,0% -5,0% -10,0% -1,0% -10,0% -2,0% -15,0% -3,0% -15,0% -20,0% -4,0% ,0% minimalna ścieżka cen CO2, szybkie ograniczanie skali derogacji średnia ścieżka cen CO2, przeciętne tempo ograniczania derogacji maksymalna ścieżka cen CO2, powolne ograniczanie skali derogacji Źródło: obliczenia modelu makroekonomicznego. Strona 21

22 Wyniki analiz - produkcja energii Metoda wydatkowania środków z aukcji pozwoleń na emisję: Subsydia Obniżenie PIT 9,0% 9,0% 7,0% 2,0% 7,0% 5,0% 1,0% 0,0% 5,0% 3,0% -1,0% 3,0% 1,0% -2,0% -3,0% 1,0% -1,0% -4,0% ,0% minimalna ścieżka cen CO2, szybkie ograniczanie skali derogacji średnia ścieżka cen CO2, przeciętne tempo ograniczania derogacji maksymalna ścieżka cen CO2, powolne ograniczanie skali derogacji Źródło: obliczenia modelu makroekonomicznego. Strona 22

23 Ilustracyjna prognoza cen energii (uśrednione koszty dużego portfela jednostek) Zł/MWh Struktura cen hurtowych energii elektrycznej K o s z t y u p r a w n i e ń CO 2 Klimatyczne koszty kapitałowe K o s z t y 50 k a p i t a ł o w e K o s z t y 40 s t a ł e K o s z t y 120 z m i e n n e Bez ochrony 1klimatu Z ochroną 2klimatu Z ochroną klimatu 3 i derogacjami Strona 23

24 Podsumowanie analiz oceny wpływu derogacji na obszary gospodarki Sektor PIT VAT Transfery Subsydia Sektor energetyczny +/- +/- +/- +/- Gospodarstwa domowe - +/- +/- + Finanse publiczne +/- +/- - - Pozostałe przedsiębiorstwa - +/- + + Gospodarka - +/- +/- + Źródło: obliczenia modelu makroekonomicznego. Strona 24

25 Wynik analiz opłacalność derogacji z perspektywy gospodarki Sposób oddziaływania derogacji: obniża poziom cen energii (w stosunku do pełnego aukcjoningu) ze względu na zmniejszenie wymaganej liczby pozwoleń na emisję kupowanych przez wytwórców energii; obniża wielkość środków trafiających do budżetu z tytułu sprzedaży pozwoleń na emisję. Zakładając, że prawdopodobieństwo wykorzystania dochodów z aukcji pozwoleń na emisję na obniżkę podatku PIT lub VAT jest niższe niż prawdopodobieństwo przeznaczenia tych środków na mniej efektywne cele, należy uznać, że skorzystanie z derogacji jest korzystne z punktu widzenia gospodarki. Strona 25

26 Strona 26 Analizy sektorowe

27 Oceny opłacalności dla wytwórców Założenia ogólne są takie same jak w analizach makroekonomicznych, poza innym sposobem kreowania cen energii (w modelu DSGE kreowane są ceny przenoszące koszty operacyjne i zwrot z kapitału z oprocentowaniem zależnym od ryzyka prowadzenia działalności w danym sektorze). Analizy przeprowadzono dla 4 typowych kategorii jednostek wytwórczych wykorzystywanych przez polskich producentów energii: elektrownia na węgiel kamienny nowszej generacji (np. Opole); elektrownia na węgiel kamienny o starszej generacji (np. Łaziska, Łagisza I); elektrownia na węgiel brunatny; elektrociepłownia na węgiel kamienny wytwarzająca energię elektryczną w wysokosprawnej kogeneracji; elektrociepłownia gazowa. Strona 27

28 Analizowane modele kreowania na rynku ceny energii elektrycznej Porównanie przebiegów zmiany ceny energii elektrycznej dla wariantu z maksymalną ceną uprawnień i maksymalną skalą derogacji (wysoka cena, wolna ścieżka); modele kształtowania ceny z pełnym i 50% przeniesieniem kosztów uprawnień: % bez derogacji EY derogacje Derogacje kosztowy 100% bez derogacji Strona 28

29 Rezultaty analiz zysk netto do przychodów dla różnych cen energii elektrycznej Maksymalna ścieżka kształtowania się ceny uprawnienia oraz najwolniejsza ścieżka zmniejszania limitu derogacji: 30,0% nowa instalacja węgiel brunatny nowa instalacja węgiel kamienny stara instalacja węgiel kamienny 20,0% 10,0% 0,0% -10,0% -20,0% 10% ograniczeniu wzrostu ceny energii elektrycznej 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0% -2,0% 12,0% 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0% -2,0% 100% przeniesieniu kosztów uprawnienia do emisji CO 2 w cenę energii elektrycznej 50% przeniesieniu kosztów uprawnienia do emisji CO 2 w cenę energii elektrycznej Strona 29

30 Opłacalność derogacji dla producentów energii elektrycznej podsumowanie Analizy opłacalności derogacji dla wytwórców dają korzystne wyniki dla wszystkich jednostek węglowych, dla elektrociepłowni gazowych tylko przy niektórych założeniach. Biorąc pod uwagę, że założenia tej analizy (presja regulacyjna i polityczno społeczna oraz uznanie kosztów zakupu uprawień za podatek nie kreujący zysku), znacznie lepiej odzwierciedlają realne warunki, to wyniki tych analiz w zakresie poziomu zysku są bardziej prawdopodobne dla elektroenergetyki, niż dla całego sektora energetycznego w analizach makroekonomicznych. Wprowadzenie derogacji powoduje jednocześnie mniejszy wzrost cen energii i wzrost produkcji energii we wszystkich scenariuszach. Strona 30

31 Strona 31 Zasady tworzenia wniosku

32 Projekt zasad tworzenia wniosku do KE harmonogram prac II etapu XI 15 XI 22 XI XII 06 XII 13 XII 20 XII 27 I 03 Ramy czasowe prac I 10 I 17 I 24 I 31 II 07 II II 21 II 28 III 07 III 14 III 21 III 28 IV 04 IV 11 II.1 Analiza kryteriów dopuszczających przydział bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 związanej z produkcją energii elektrycznej Dowód, że Polska spełnia warunek przystąpienia do derogacji II.2 Wykonanie analiz przygotowawczych i opracowanie projektu KPRU KPRU III E II.3a Wykonanie analiz przygotowawczych i opracowanie projektu KPI KPI II.3b Opracowanie zasad monitorowania i egzekucji realizacji inwestycji objętych KPI Zasady monitorowania KPI II.4 Analizę wpływu proponowanych przydziałów na zakłócanie konkurencji Analiza zakłóceń konkurencji II.5 Opracowanie projektu pełnego wniosku do Komisji Europejskiej Projekt wniosku II.6 Weryfikacja sporządzonych analiz po opublikowaniu wytycznych KE, konsultacje. Skorygowany wniosek. Opracowana część projektu wniosku Opracowany projekt wniosku Weryfikacja, uzgodnienia projektu wniosku Strona 32

33 Harmonogram ogólny wstępna korekta II.1 II.2 Analiza kryteriów dopuszczających przydział bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 związanej z produkcją energii elektrycznej Wykonanie analiz przygotowawczych i opracowanie projektu KPRU XI 29 XII XII 13 XII 20 XII 27 I 03 I 10 I 17 I 24 I 31 Ramy czasowe prac II 07 II 14 II 21 Dowód, że Polska spełnia warunek przystąpienia do derogacji II III 07 III 14 III 21 III 28 IV 04 IV 11 KPRU III E IV 18 IV 25 V 02 V 09 V 16 II.3a Wykonanie analiz przygotowawczych i opracowanie projektu KPI KPI II.3b Opracowanie zasad monitorowania i egzekucji realizacji inwestycji objętych KPI Zasady monitorowani a KPI II.4 Analizę wpływu proponowanych przydziałów na zakłócanie konkurencji Analiza zakłóceń konkurencji II.5 Opracowanie projektu pełnego wniosku do Komisji Europejskiej Projekt wniosku II.6 Weryfikacja sporządzonych analiz po opublikowaniu wytycznych KE, konsultacje. Skorygowany wniosek. Opracowana część projektu wniosku Opracowany projekt wniosku Weryfikacja, uzgodnienia projektu wniosku Strona 33

34 Projekt zasad tworzenia wniosku do KE części merytoryczne Dowód, że państwo członkowskie spełnia przynajmniej jeden z warunków określonych w ust. 1 Dyrektywy 2009/29/WE. Wykaz instalacji, które ten wniosek obejmuje oraz liczbę uprawnień, które mają być przydzielone każdej instalacji zgodnie z ust. 3 oraz wytycznymi Komisji, czyli Krajowy Plan Rozdziału Uprawnień III E (dalej: KPRU III E). Krajowy Plan Inwestycji, (dalej: KPI), czyli krajowy plan przewidujący inwestycje w zakresie modernizacji i poprawy infrastruktury oraz czystych technologii. Przepisy dotyczące monitorowania i egzekucji inwestycji przewidzianych w KPI. Informacje wskazujące, że przydziały uprawnień nie stwarzają nieuzasadnionych zakłóceń konkurencji. Strona 34

35 Główne zasady tworzenia Krajowego Planu Rozdziału Uprawnień III E Weryfikacja danych, ustalenie liczby uprawnionych instalacji istniejących (ankieta dla operatorów instalacji objętych ETS) oraz dla instalacji nowych obecnie spełniających kryteria na dzień r., weryfikacja po opublikowaniu kryteriów do r. Ustalenie ilości bezpłatnych uprawnień, sposobu ich wykorzystywania (tylko rozliczanie emisji czy również obrót), możliwości użycia niewykorzystanych uprawnień przez danego operatora w danym roku w innych latach III okresu rozliczeniowym, uzgodnienie możliwości zwrotu niewykorzystanych uprawnień do wspólnej puli z przeznaczeniem na korekty ustalonym algorytmem (lub bezproduktywne umarzanie, ewentualnie nieuzasadniony zysk wytwórcy ze sprzedaży uprawnień). Analizy różnych metod przydziału uprawnień (porównawcza, historyczna oraz masowa). Analizy optymalizacyjne w ramach możliwości ustalonych wytycznymi KE. Opracowanie części wniosku. Strona 35

36 Główne zasady tworzenia Krajowego Planu Inwestycyjnego Zebranie danych o potencjale inwestycyjnym operatorów objętych ETS (ankieta). Ustalenie zakresu zadań włączonych do KPI spoza grupy operatorów instalacji objętych ETS oraz przeprowadzenie konsultacji z jednostkami, których inwestycje są planowane do włączenia do KPI. Ustalenie kryteriów kwalifikacyjnych (m.in. wpływ na ceny), a następnie przeprowadzenie ewaluacji zgodnie z nimi. Analizy optymalizacyjne dla kilku zestawów zadań włączonych do KPI. Wybór optymalnego zestawu zadań do KPI oraz opracowanie części wniosku. Strona 36

37 System monitoringu Krajowego Planu Inwestycyjnego Opracowanie wariantowych zasad monitorowania i egzekwowania realizacji zadań objętych KPI, analizy, konsultacje, uzgodnienia, wybór i uszczegółowienie optymalnego wariantu. Opracowanie wariantowych projektów założeń do przepisów wdrażających system monitoringu i egzekucji, wstępne uzgodnienia krajowe z Komisją Europejską, wybór optymalnego wariantu obejmującego: raportowanie, kontrolę zewnętrzną, administrowanie systemem, przeprowadzanie korekt harmonogramów oraz działania egzekucyjne. Opracowanie szczegółowych założeń do przepisów, jeżeli wymogiem KE będą gotowe przepisy, Konsorcjum zakłada współpracę z urzędami centralnymi przy ich tworzeniu. Opracowanie opisu systemu monitoringu i egzekucji wraz z zestawem założeń do przepisów (projektów przepisów) jako części wniosku. Strona 37

38 Informacje o braku nieuzasadnionych zakłóceń konkurencji Zebranie danych wraz z opracowaniem zakresu analiz wpływu derogacji na konkurencję w obszarach: między istniejącymi wytwórcami; między nowymi instalacjami otrzymującymi (lub nie) bezpłatne uprawnienia; między polskimi a zagranicznymi wytwórcami; między polską gospodarką a gospodarkami innych krajów UE. Przeprowadzenie analiz dla typowych zestawów jednostek wytwórczych w Polsce; porównanie z zagranicznymi wytwórcami zostanie przeprowadzone poprzez analizy wzrostu kosztów z tytułu zakupu uprawnień do emisji CO 2 przez polskie i zagraniczne firmy z uwzględnieniem ich portfela technologii. Opracowanie informacji o wynikach analiz jako części wniosku. Strona 38

39 Opracowanie pełnego wniosku weryfikacja po publikacji wytycznych KE Pełny projekt wniosku będzie obejmować części merytoryczne opracowane w ramach oddzielnych zadań oraz założenia do projektu rozporządzenia Rady Ministrów akceptującego wniosek i wprowadzającego KPRU III E, KPI oraz system monitoringu i egzekucji. Część merytoryczna wniosku będzie podzielona na część ogólną opisującą zasady oraz część szczegółową zawierającą tabele. Dla potrzeb krajowych zostanie opracowane stosowne uzasadnienie zawierające wyciąg z analiz. Po opublikowaniu obowiązujących wytycznych KE zostanie przeprowadzona weryfikacja, w razie konieczności zostanie wykonana analiza aktualizująca wraz z odpowiednią korektą wniosku. Strona 39

40 Ankieta weryfikacja danych, zebranie zadań inwestycyjnych do KPI Projekt ankiety został opracowany jako element zasad tworzenia wniosku o derogacje. Ankieta została opracowana w trzech wersjach dla: operatorów instalacji objętych ETS, spełniających kryteria wytwórcy energii elektrycznej, ustalone przez Komisję Europejską ( elektroenergetyka zawodowa); pozostałych operatorów instalacji objętych ETS, producentów ciepła i ewentualnie energii elektrycznej o przeciętnej emisji CO2 powyżej 30 tys. ton rocznie w latach ; operatorów systemów sieciowych operatorów systemów przesyłowych elektroenergetycznych i gazowych, operatorów systemów dystrybucyjnych elektroenergetyki zawodowej. Strona 40

41 Strona 41 III. Omówienie II Etapu prac

42 Strona 42 Rozwiązania merytoryczne

43 Regulacje dodatkowe do Dyrektywy ETS Dla wdrożenia Art. 10c Dyrektywy ETS będą wydane regulacje pochodne: Decyzja Komisji Europejskiej w sprawie metodologii przejściowego przydziału instalacjom wytwarzającym energię elektryczną bezpłatnych uprawnień do emisji na mocy art. 10c ust. 3 dyrektywy ETS /87/WE (regulacje stanowiące); Komunikat Komisji Europejskiej z wytycznymi do wdrażania Art. 10c Dyrektywy ETS (regulacje nie obligatoryjne, ale praktyka wskazuje, że bardzo trudno uzyskać pozytywną decyzję KE, jeżeli wniosek jest niezgodny z takimi wytycznymi). Projekty obu dokumentów są już opracowane, ale niektóre zapisy podlegają jeszcze uzgodnieniom. Generalnie, obie regulacje interpretują wymagania Dyrektywy ETS w sposób zaostrzający - pogarszając efekty derogacji. Strona 43

44 Strona 44 KPRU III E

45 Decyzja Komisji Europejskiej w sprawie metodologii (1) Decyzja dopuszcza stosowanie metodologii przydziałów uprawnień dla poszczególnych instalacji wg emisji CO2 w latach (grandfathering) lub wg wskaźników emisyjności (benchmark), Polska zamierza stosować pierwszą metodę dla instalacji istniejących, a drugą dla nowych. Można stosować unijny wskaźnik emisyjności - 0,6408 t CO 2 /MWh lub wyliczyć jeden wskaźnik dla kraju (dla Polski 0,803 t CO 2 /MWh), Polska stara się o możliwość stosowania osobnych wskaźników dla każdego paliwa. Ilości przydzielane wg emisji historycznych, nie mogą być wyższe od rocznej emisji przeciętnej z lat skorygowanej współczynnikiem wynikającym ze stosunku przeciętnych emisji w latach do przeciętnych emisji w latach Strona 45

46 Decyzja Komisji Europejskiej w sprawie metodologii (2) W przypadku kogeneracji emisje związane z produkcją energii elektrycznej oblicza się zgodnie ze określonym wzorem: Em total Em, el CHP el / el ref, el / ref, el heat / ref, heat gdzie sprawności referencyjne określa się na podstawie Decyzji KE 2007/74/WE, a inne dane z wykonania Jeżeli całkowita ilość uprawnień, które mają zostać przydzielone, obliczona wg emisji historycznych i/lub wskaźników emisyjności, przekracza maksymalną liczbę bezpłatnych uprawnień do emisji określoną dla kraju, to trzeba proporcjonalnie zmniejszyć przydziały wszystkim instalacjom (poprzez wprowadzenie współczynnika korygującego). Strona 46

47 Wyznaczenie maksymalnej ilości uprawnień przydzielanych bezpłatnie w latach Na podstawie projektu Komunikatu KE z Wytycznymi do Art. 10c Dyrektywy ETS maksymalne ilości uprawnień do emisji CO2 oblicza się wg wzoru: gdzie: TQFA x = GFNC /TGEP * AAQE EG * a x TQFA x całkowita liczba darmowych uprawnień w roku x z przedziału ; GFNC przeciętna z lat , roczna, finalna wielkość krajowego zużycia energii elektrycznej, obliczana wg wzoru z projektu Komunikatu wg danych z Eurostatu; TGEP przeciętna z lat , roczna, całkowita produkcja energii elektrycznej brutto; AAQE El przeciętna z lat emisja CO2 z instalacji produkujących energię elektryczną Ograniczenia: z Dyrektywy ETS - a x dla 2013 roku może być co najwyżej 0,7; dla 2020 roku zero; Z projektu Komunikatu z wytycznymi - przeciętny a x nie może być wyższy niż 0,35, Polska stara się o podniesienie tego wskaźnika Strona 47

48 Wartość uprawnień przydzielonych bezpłatnie producentom energii elektrycznej Wstępnie obliczony limitu bezpłatnych uprawnień w roku 2013 wynosi: Wartości uprawnień obliczona przy liniowej ścieżce zmniejszenia ilości uprawnień zalecanej przez KE. Ścieżka KE dla okresu wynosi 14,5 euro/uprawnienie, a w okresie wynosi 20 euro/uprawnienie w poziomie cen 2008 r. Wartość derogacji przy maksymalnej ścieżce cen uprawnień (mln euro) Wartość derogacji przy średniej ścieżce cen uprawnień (mln euro) Wartość derogacji przy minimalnej ścieżce cen uprawnień (mln euro) Wartość derogacji przy ścieżce cen uprawnień podanej przez KE w projekcie Komunikatu (mln euro 2008 ) Źródło: GUS, ARE, obliczenia własne. Strona 48 Lata 2013 Roczna wartość uprawnień (mln euro) Łączna wartość uprawnień (mld euro) Roczna średnia Roczna średnia Roczna średnia Przeciętny współczynnik a x =0,5 Przeciętny współczynnik a x =0, ,7 10,3 6,4 5,54 7,23

49 Porównanie ścieżek - wielkość darmowych uprawnień w poszczególnych latach 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0, Liniowa (50%) Optymalna (50%) Nowe (50%) Strona 49

50 Porównanie ścieżek - wielkość darmowych uprawnień w poszczególnych latach 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0, Liniowa (65%) Optymalna (65%) Nowe (65%) Strona 50

51 Stan prac nad KPRU III E Dopracowano metodykę podziału zgodnie z projektem Decyzji KE z uwzględnieniem wprowadzenia rezerwy dla nowych instalacji oraz sporządzeniem arkuszy kalkulacyjnych, umożliwiających wariantowe przydziały i ewentualną optymalizację. Przeprowadzono obliczenia dla instalacji istniejących na danych KASHUE, częściowo weryfikowanych w ankietach, m.in. podział emisji CO2 na energię elektryczną i ciepło na podstawie danych z ankiet o roku uruchomienia; obliczenia dla nowych przeprowadzane na danych z ankiet i z KASHUE (dla instalacji nowych już pracujących). Pierwszy projekt będzie opracowany w terminie marca, zależnie od terminowości i kompletności ankiet. Strona 51

52 Strona 52 KPI Analizy przed wynikami ankiet

53 Komunikat KE w sprawie wdrażania art.10c Dyrektywy ETS obszar KPI Prace nad Komunikatem jeszcze trwają. Komunikat doprecyzowuje pojęcie fizycznie rozpoczętych inwestycji, utrzymuje się dalej ryzyko nie zaliczenia części inwestycji zgłoszonych jako rozpoczęte; ważne są zapisy w nowelizowanej ustawie ETS. Przedstawione są wymagania do KPI, uszczegóławiające zapisy Dyrektywy w sposób zaostrzający, np. do KPI nie powinny wchodzić zadania związane z pokrywaniem rosnącego zapotrzebowania. Z nakładów rozliczanych z wartością bezpłatnych uprawnień trzeba wyłączyć część pokrytą dotacjami. KE dąży do przeniesienia zobowiązań inwestycyjnych z państwa na operatorów instalacji w 100%. Strona 53

54 Potrzeby inwestycyjne wytwarzania energii elektrycznej w Polsce Wynikające z poziomu wskaźnika mocy zainstalowanej na mieszkańca. Odtwarzanie istniejących mocy. Inwestycje powiązane z polityką klimatyczną i ekologiczną UE przedterminowe odtwarzanie i zmiana struktury. Powiązane inwestycje infrastrukturalne. Strona 54

55 Czy Polska jest bezpieczna energetycznie? Polska znacznie odbiega od średniej europejskiej w zakresie mocy zainstalowanej per capita Moc zainstalowana w krajach Unii Europejskiej [kw/per capita] Polska 0,9 UE 27: ~ 1,6 Węgry Rumunia 0,9 0,9 Strefa Euro (16 krajów): ~ 1,74 Łotwa 0,9 Bułgaria 1,3 Grecja 1,3 Słowacja 1,4 Litwa 1,4 Malta 1,4 Wielka Brytania 1,4 Portugalia 1,5 Słowenia 1,5 Cypr 1,5 Holandia 1,5 Belgia 1,6 Niemcy 1,6 Irlandia 1,6 Włochy 1,6 Czechy 1,7 Francja 1,8 Estonia 2,0 Hiszpania 2,0 Dania 2,3 Austria 2,5 Finlandia 3,1 Luksemburg 3,4 Szwecja 3,7 Fakty Moc zainstalowana ~ 35,5 GW Moc zainstalowana per capita: ~ 0,95 kw, przy przeciętnej dla krajów UE 27: ~1,6 kw Zużycie energii na mieszkańca ~ 4 MWh/a, przy przeciętnej dla UE 27: ~ 6,5 MWh/a Niezawodność i jakość dostaw w zakresie zależnym od wytwarzania nie odbiega od przeciętnej UE, ale są okresy zagrożeń Konkluzje Jeżeli założymy konieczność osiągnięcia średniej europejskiej - potrzeba budowy ok. 25 GW dodatkowych mocy wytwórczych Powolny wzrost zużycia energii i mała ilość przerw w dostawach nie wymusza zbyt szybkiego tempa osiągania wskaźników przeciętnych dla UE Strona 55

56 Wiek bloków energetycznych zestawienia europejskie Strona 56

Wpływ ochrony klimatu i derogacji CO 2 na gospodarkę i elektroenergetykę

Wpływ ochrony klimatu i derogacji CO 2 na gospodarkę i elektroenergetykę Debata: JAK WYGRAĆ NAJPOWAŻNIEJSZĄ WOJNĘ W NOWOCZESNEJ EUROPIE? POLSKI SPOSÓB NA DEROGACJĘ Wpływ ochrony klimatu i derogacji CO 2 na gospodarkę i elektroenergetykę Stanisław Poręba Warszawa, 27 stycznia

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych!

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011 wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELAEKTROENERGETYKA UE W POLSCE sytuację elektroenergetyki w Polsce wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny. Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r.

Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny. Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r. Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r. Nowe zasady przydziału uprawnień Przydziały dla energetyki: Przydzielane zgodnie

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r.

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r. Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014 14 maja 2014 r. Kluczowe osiągnięcia i zdarzenia Marek Woszczyk Prezes Zarządu 2 Dobre wyniki PGE osiągnięte na wymagającym rynku Wyniki finansowe

Bardziej szczegółowo

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej Regionalny warsztat szkoleniowo-informacyjny w ramach projektu Biogazownia-przemyślany wybór Preferencje inwestorów i aktualny rynek realizowanych projektów inwestycyjnych w Polsce Andrzej Curkowski Instytut

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Agenda 1. Wprowadzenie 2. Co to jest regulacja jakościowa? 3. Model regulacji jakościowej w Polsce 4. Podsumowanie Regulacja jakościowa

Bardziej szczegółowo

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła Konferencja Przyszłość systemu handlu uprawnieniami CO 2 a poziom kosztów osieroconych Warszawa, 18 października 2011 System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego?

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Adam Szurlej Jacek Kamiński Tomasz

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego.

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. dr Agnieszka Tułodziecka Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego Historyczne

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ENERGETYCZNE DYLEMATY POLSKI Potencjał krajowych zasobów Wielkoskalowa generacja

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu Toruń, 7 stycznia 2014 r. Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu W grudniu uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (EUA) zyskały na wartości 11,26 proc.

Bardziej szczegółowo

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA?

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ZAKRES ANALIZY Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego Elektroenergetyka węglowa, w tym współspalanie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36%

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36% Jakie zmiany mogą czekać rolników po 2013? Czy będą to zmiany gruntowne czy jedynie kosmetyczne? Czy poszczególne instrumenty WPR będą ewaluować czy też zostaną uzupełnione o nowe elementy? Reforma WPR

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Redukcja negatywnych skutków przyznania przejściowych bezpłatnych uprawnień do emisji dla sektora elektroenergetycznego

Redukcja negatywnych skutków przyznania przejściowych bezpłatnych uprawnień do emisji dla sektora elektroenergetycznego Redukcja negatywnych skutków przyznania przejściowych bezpłatnych uprawnień do emisji dla sektora elektroenergetycznego Rekomendacje dotyczące wdrażania derogacji na podstawie art. 10c dyrektywy EU ETS

Bardziej szczegółowo

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej dr Lucyna Przezbórska-Skobiej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Warszawa, 18 czerwca 2013 Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Grzegorz Skarżyński Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej doradca zarządu Tundra Advisory sp. z o. o. dyrektor

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 7 / 2014 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+48 22) 694 36 00 694 36 04 fax (+48 22) 694 41 77 e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

Polska 2025: Wyzwania wzrostu gospodarczego w energetyce

Polska 2025: Wyzwania wzrostu gospodarczego w energetyce Polska 2025: Wyzwania wzrostu gospodarczego w energetyce Forum gospodarcze Nauka i Gospodarka 70-cio lecie Politechniki Krakowskiej Kraków, 14 maja 2015 roku POUFNE I PRAWNIE ZASTRZEŻONE Korzystanie bez

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii.

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Finansowanie projektów sektora energii w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Warszawa 4 lipca

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r.

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. 2 Założenia zoptymalizowanego systemu wsparcia OZE (zmiany

Bardziej szczegółowo

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r.

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r. URE Instrukcja wypełniania Załącznika nr 1 do formularza Opis techniczno - ekonomiczny projektowanej inwestycji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji - Analiza finansowa

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ZYGMUNT MACIEJEWSKI Prof. Politechniki Radomskiej POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH Warszawa 31 marca 2010 r. KRAJOWA SIEĆ PRZESYŁOWA DŁUGOŚCI LINII NAPOWIETRZNYCH: 750 kv 114 km; 400 kv

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Prezentacja Ernst & Young oraz Tundra Advisory Wstęp Zapomnijmy na chwile o efekcie ekologicznym,

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Rola węgla brunatnego w gospodarce Polski 180 160 140 120 100 80 60 40 20 Struktura produkcji en. elektrycznej w elektrowniach krajowych

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1 PRAKTYCZNE ASPEKTY OBLICZANIA REDUKCJI EMISJI NA POTRZEBY PROJEKTÓW WYKORZYSTUJĄCYCH DOFINANSOWANIE Z SYSTEMU ZIELONYCH INWESTYCJI W RAMACH PROGRAMU PRIORYTETOWEGO ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W BUDYNKACH UŻYTECZNOŚCI

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Próba podsumowania Urszula Budzich-Tabor, FARNET Support Unit Warszawa, 25 czerwca 2013 r. Co trzeba wiedzieć o Osi 4 w UE, żeby ją zrozumieć? Gdzie jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r.

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r. Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową 11 października 2012 r. Aktywa Grupy TAURON Elektrownie wodne Kopalnie węgla kamiennego Obszar dystrybucyjny Grupy TAURON Farmy wiatrowe Elektrownie

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej PM Monitor konwergencji nominalnej w UE styczeń Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer / Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Dr. Markus Reichel, Friedrich Czambor Wrocław, 24.06.2010 KRÓTKO O DREBERIS 1998 Założenie firmy w Zittau/Niemcy i we Wrocławiu 1999 Przeniesienie

Bardziej szczegółowo

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ dr Barbara Ptaszyńska Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ Wprowadzenie Podstawowym celem wspólnoty europejskiej jest wyrównanie poziomu rozwoju poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Teza do potwierdzenia Zawodność rynku i państwa a rolnictwo Efektywne dostarczanie dobra publicznego

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020

Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020 Wsparcie rozwoju OZE w perspektywie finansowej UE 2014-2020 Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 26 marca 2015 r. Europejskie Fundusze Strukturalne i Inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce

podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce VAT podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce VAT - wielofazowe obciążenie przyrostu wartości w każdej fazie obrotu gospodarczego, obciążający

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

Regulamin usługi Pakiet Internet w UE w ofercie nju z rachunkiem obowiązuje od dnia 30 czerwca 2015 r.

Regulamin usługi Pakiet Internet w UE w ofercie nju z rachunkiem obowiązuje od dnia 30 czerwca 2015 r. Regulamin usługi Pakiet Internet w UE w ofercie nju z rachunkiem obowiązuje od dnia 30 czerwca 2015 r. 1. Pakiet Internet w UE (dalej: Usługa ) to usługa dostępna dla abonentów oferty nju z rachunkiem

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty polityki klimatycznej w Unii Europejskiej i w Polsce do 2030 roku. Katowice, 22 czerwca 2015 r.

Wybrane aspekty polityki klimatycznej w Unii Europejskiej i w Polsce do 2030 roku. Katowice, 22 czerwca 2015 r. Wybrane aspekty polityki klimatycznej w Unii Europejskiej i w Polsce do 2030 roku Katowice, 22 czerwca 2015 r. Plan prezentacji: Informacje o emisjach GHG w Polsce Ceny energii elektrycznej oraz czynniki

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów

Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Rynkowe i regulacyjne otoczenie krajowego rynku energii 18 września 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej RYSZARD FRANCUZ VIII KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Sulechów, 18 listopada 2011 r. 1 I. Geneza ustawy o

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIKI ZGODNOŚCI LISTA NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANYCH PYTAŃ

WSKAŹNIKI ZGODNOŚCI LISTA NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANYCH PYTAŃ WSKAŹNIKI ZGODNOŚCI LISTA NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANYCH PYTAŃ 1. Czy w przypadku zadań inwestycyjnych związanych z modernizacją istniejących instalacji wytwarzających energię elektryczną (np. modernizacja bloku

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Warszawa 22.10.2015r Polska jest dobrym kandydatem na pozycję lidera rozwoju wysokosprawnej

Bardziej szczegółowo

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim 1.DM Consus S.A. Dom Maklerski Consus S.A. Doświadczenie Grupy Consus dot. rynku carbon, Licencja Domu Maklerskiego efekt zmian regulacji,

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020 Prof. dr hab. Andrzej Czyżewski, dr Sebastian Stępień Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce?

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Rafał Antczak Członek Zarządu Deloitte Consulting S.A. Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo