Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro"

Transkrypt

1 Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Warszawa / 5 kwietnia 2016 r.

2 2 Cel prezentacji 1) Porównanie w czasie, czyli: - gdzie byliśmy wczoraj, czyli głównie lat temu, - gdzie jesteśmy dziś, tj. według danych za lata , - gdzie będziemy jutro, tj. głównie w 2020 roku i kolejnych kilku latach. 2) Porównanie w przestrzeni, czyli wskazanie rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej. 3) Porównanie - na przykładzie wybranych wskaźników rozwoju - najważniejszych obszarów obrotu bezgotówkowego, tj.: - infrastruktury płatniczej (Co posiadamy?), - wykorzystania bezgotówkowych instrumentów płatniczych (Jak wykorzystujemy posiadaną infrastrukturę?), - pieniądza gotówkowego i bezgotówkowego (Jaki to ma skutek na formy pieniądza?)

3 3 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

4 4 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

5 Miejscowość / 2 września 2013

6 6 Liczba rachunków bankowych na jednego mieszkańca w latach ,00 1,91 1,80 1,60 1,40 1,20 1,00 0,80 1,51 1,50 1,52 1,52 1,46 1,52 1,39 1,39 1,41 1,49 1,35 1,41 1,40 1,35 1,38 1,20 1,25 1,20 1,20 1,21 1,21 1,21 1,30 1,14 1,27 [WARTOŚĆ] 1,21 1,20 1,21 1,08 1,04 1,04 1,05 [WARTOŚĆ] 1,04 1,12 1,08 1,08 1,06 1,08 1,06 1,04 1,04 1,04 1,04 1,05 1,04 1,03 0,97 1,00 1,62 1,57 1,60 1,57 1,42 1,29 Polska Strefa Euro UE Strefa Euro* UE* UE*; Strefa Euro* - średnia skorygowana, wyliczona jako średnia spośród krajów, które udostępniły dane 0,60 0,45 0,48 0,52 0,58 0,62 0,67 0, Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

7 Finlandia Grecja Litwa Wielka Brytania Szwecja Łotwa Słowacja Holandia Irlandia belgia Słowenia EU 1,16 Francja Niemcy Strefa Euro 1,01 Austria Czechy Węgry Polska 0,63 Hiszpania Malta Cypr Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Liczba rachunków bankowych na 1 mieszkańca w krajach Unii Europejskiej w 2006 r. 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 1 Źródło: ECB Statistical Data Warehouse

8 2,59 2,59 2,33 2,05 1,9 1,84 1,8 1,76 1,69 1,6 1,58 1,57 1,33 1,22 1,19 1,11 1,01 3,13 3,12 2,8 3 9,77 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro 8 Liczba rachunków bankowych na jednego mieszkańca w poszczególnych krajach UE w 2014 r. 10 7,5 5 2,5 Średnia dla 22 krajów UE *: 1,9 Średnia UE: 1,29 0 b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse Brak danych dla Bułgarii, Chorwacji, Austrii, Rumunii, Szwecji i Wielkiej Brytanii.

9 9 Udział rachunków z dostępem do przez Internet we wszystkich rachunkach w 2014 r. [1] Szwecja [2] Holandia [3] Łotwa [4] Estonia [5] Słowacja [6] Belgia [7] Finlandia [8] Węgry [9] Włochy [10] Malta [11] Litwa Średnia UE [12] Polska [13] Czechy [14] Dania [15] Austria [16] Hiszpania [17] Niemcy [18] Irlandia [19] Luksemburg [20] Portugalia [21] Słowenia [22] Grecja [23] Rumunia [24] Bułgaria [25] Cypr 35,01% 32,47% 29,26% 25,75% 24,31% 62,88% 60,59% 60,23% 59,14% 57,82% 57,23% 56,10% 55,26% 53,30% 48,31% 46,66% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse Brak danych dla: Francji, Wielkiej Brytanii, Chorwacji. 90,93% 87,50% 85,08% 80,61% 78,74% 78,54% 78,47% 77,58% 76,80% 76,73% 0,00% 10,00% 20,00% 30,00% 40,00% 50,00% 60,00% 70,00% 80,00% 90,00% 100,00%

10 Miejscowość / 2 września 2013

11 Miejscowość / 2 września 2013

12 12 Odsetek osób posiadających rachunki (ubankowienie) 100% 95% 90% 87% (2011 r.) 90% (2014 r.) 93%? 85% 84%- 90% (2020 r.) 80% 75% 78% (2014 r.) Polska UE (średnia) 70% 65% 60% 70% (2011 r.) Wczoraj Dziś Jutro Źródło: 1) A. Demirguc-Kunt, L. Klapper, Measuring Financial Inclusion, World Bank Group, Policy Research Working Paper 6025, April 2012, badanie dla osób od 15 roku życia; 2) A. Demirguc-Kunt, L. Klapper, D. Singer, P. Van Oudheusden, The Global Findex Database 2014, World Bank Group, Policy Research Working Paper 7255, April 2015, badanie dla osób od 15 roku życia; 3) Program Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego w Polsce na lata , grudzień 2015 r., prognoza dla osób powyżej 18 lat.

13 13 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

14 14 Liczba wydanych kart płatniczych na jednego mieszkańca w latach ,8 1,6 1,4 1,2 1,18 1,25 1,31 1,22 1,33 1,30 1,37 1,34 1,41 1,42 1,46 1,46 1,45 1,44 1,45 1,49 1,50 1,45 1,47 1,44 1,42 1,43 1,44 1,44 Polska Strefa Euro 1,0 0,8 1,06 1,11 1,14 1,16 0,63 0,70 0,79 0,87 0,83 0,83 0,86 0,90 0,94 UE 0,6 0,4 0,38 0,45 0,41 0,47 0,53 0, Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

15 Wielka Brytania Luksemburg Holandia Portugalia Finlandia Hiszpania Belgia Słowenia Szwecja EU 1,38 Strefa Euro 1,34 Niemcy Malta Francja Estonia Grecja Włochy Cypr Austria Litwa Dania Irlandia Łotwa Węgry Czechy Słowacja Polska 0,63 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Liczba wydanych kart płatniczych na 1 mieszkańca w krajach Unii Europejskiej w 2006 r. 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 1 Żródło: ECB Statistical Data Warehouse

16 0,72 1,04 1,64 1,63 1,58 1,53 1,46 1,42 1,38 1,34 1,29 1,22 1,21 1,2 1,18 1, ,97 0,94 0,9 1,79 2 1,97 1,96 2,28 2,46 3,8 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro 16 Liczba wydanych kart płatniczych na jednego mieszkańca w poszczególnych krajach UE w 2014 r. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 Średnia UE: 1,5 1 0,5 0 Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

17 17 Liczba kart płatniczych na 1 mieszkańca 2 1,8 1,82? 1,6 1,4 1,5 (2014 r.) 1,2 1 0,8 1,18 (2001 r.) 0,94 (2014 r.) 1,04 (2020 r.) Polska UE (średnia) 0,6 0,4 0,2 0,38 (2001 r.) 0 Wczoraj Dziś Jutro Źródło: 1) Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów UE za rok 2014 r., 2) Program Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego w Polsce na lata , grudzień 2015 r.

18 18 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

19 19 Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze (terminali POS oraz imprinterów) na 1 mln mieszkańców w latach Polska Strefa Euro UE Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

20 Łotwa Niemcy Litwa Czechy Malta Szwecja Finlandia Dania Włochy Grecja Luksemburg Francja Wielka Brytania Cypr Strefa Euro Słowenia Portugalia EU Holandia Irlandia Austria Belgia Estonia Polska Węgry Słowacja Hiszpania Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze (terminali POS oraz imprinterów) na milion mieszkańców w 2006 r Żródło: ECB Statistical Data Warehouse

21 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro 21 Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze (terminali POS) na 1 mln mieszkańców w poszczególnych krajach UE w 2014 r Średnia UE : Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

22 22 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

23 23 Liczba transakcji bezgotówkowych dokonanych kartami płatniczymi na jednego mieszkańca w latach , , ,7 44,7 37,3 38,5 35,9 28,8 2,3 3,2 4,1 46,0 41,9 5,3 50,1 46,2 6,9 54,2 49,5 9,3 55,4 52,6 12,1 59,5 56,1 15,1 63,3 58,2 18,5 68,2 62,5 21,9 74,0 66,8 26,6 79,1 70,8 31,6 76,1 37,6 80,1 48,7 Polska Strefa Euro UE Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

24 Wielka Brytania UE 54,17 Słowenia Finlandia Dania Szwecja Holandia Francja Luksemburg Estonia Belgia Portugalia Strefa Euro 49,17 Irlandia Hiszpania Austria Niemcy Cypr Łotwa Włochy Litwa Malta Węgry Polska 9,28 Czechy Słowacja Grecja Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Liczba transakcji kartami płatniczymi na 1 mieszkańca w krajach Unii Europejskiej w 2006 r Żródło: ECB Statistical Data Warehouse

25 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro 25 Liczba transakcji bezgotówkowych dokonanych kartami płatniczymi na jednego mieszkańca w poszczególnych krajach UE w 2014 r Średnia UE: 93, Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

26 26 Liczba transakcji bezgotówkowych dokonanych pojedynczą kartą płatniczą w latach ,6 54, ,2 29,9 33,6 30,7 35,0 35,2 35,0 34,1 33,0 32,0 37,2 36,6 35,0 34,5 38,1 36,0 41,2 38,5 44,2 41,2 25,7 48,4 45,0 31,1 51,0 47,5 35,6 49,8 40,5 50,3 48,3 Polska Strefa Euro UE 20 24,4 25,6 11,1 12,7 14,5 17,0 18,5 20, Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

27 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro 27 Liczba transakcji bezgotówkowych dokonanych pojedynczą kartą płatniczą w poszczególnych krajach UE w 2014 r Średnia UE: 54, Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

28 28 Liczba transakcji bezgotówkowych zrealizowanych w pojedynczym terminalu POS w latach Polska Strefa Euro UE Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

29 29 Liczba transakcji bezgotówkowych zrealizowanych w pojedynczym terminalu POS w poszczególnych krajach UE w 2014 r. [1] Szwecja [2] Holandia [3] Dania [4] Finlandia [5] Estonia [6] Belgia [7] Wlk. Bryt. [8] Irlandia [9] Łotwa [10] Francja [11] Polska [12] Czechy [13] Słowacja UE średnia [14] Litwa [15] Słowenia [16] Austria [17] Portugalia [18] Niemcy [19] Węgry [20] Chorwacja [21] Hiszpania [22] Rumunia [23] Cypr [24] Włochy [25] Malta [26] Bułgaria [27] Grecja [28] Luksemburg Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

30 30 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

31 31 Liczba poleceń przelewu na jednego mieszkańca w latach ,3 39,9 39,8 40,3 43,9 43,0 45,6 42,0 47,3 44,3 49,9 47,2 45,9 42,7 46,6 43,5 29,3 47,9 45,0 34,5 49,4 47,8 38,1 50,7 49,6 42,2 51,5 50,8 45,1 54,0 53,1 47,9 53,0 51,4 52,9 Polska Strefa Euro 20 19,0 19,7 22,7 26,1 UE 16, ,4 13, Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

32 Finlandia Austria Luksemburg Szwecja Węgry Estonia Niemcy Słowenia Holandia Belgia Wielka Brytania Strefa Euro 50,06 Dania EU 47,03 Łotwa Francja Irlandia Słowacja Litwa Polska 24,06 Włochy Hiszpania Cypr Portugalia Malta Grecja Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Liczba poleceń przelewu na 1 mieszkańca w krajach Unii Europejskiej w 2006 r Żródło: ECB Statistical Data Warehouse 1

33 26,6 26,2 25,3 22,2 20,1 19,5 12,8 10,1 36,3 61,8 61,3 61,0 60,3 59,1 55,4 54,3 51,6 51,4 73,3 71,9 69,4 68,5 103,5 99,8 98,7 122,5 121,2 158,6 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro 33 Liczba poleceń przelewu na jednego mieszkańca w poszczególnych krajach UE w 2014 r Średnia UE: Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

34 34 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

35 35 Liczba transakcji bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi na jednego mieszkańca w latach ,41 122,83 141,05 133,97 15,87 16,53 140,53 151,87 20,46 157,49 150,51 148,99 142,87 24,52 26,93 165,80 165,64 157,63 151,69 38,73 32,36 171,88 158,21 44,98 175,5 188,24 175,48 180,50 163,92 163,9 69,41 53,5 53,51 194,13 187,54 77,23 203,79 202,32 202,49 197,34 100,66 86,09 Polska Strefa Euro UE Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

36 Grecja Holandia Wielka Brytania Cypr Węgry Łotwa Włochy Malta Słowacja Litwa Polska 33,7 Francja Austria Dania Luksemburg Finlandia Belgia Szwecja Niemcy Strefa Euro 165,6 Słowenia EU 157,4 Estonia Irlandia Portugalia Hiszpania Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Liczba transakcji bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi na 1 mieszkańca w krajach UE w 2006 r Żródło: ECB Statistical Data Warehouse

37 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro 37 Liczba transakcji bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi na jednego mieszkańca w poszczególnych krajach UE w 2014 r Średnia UE : Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

38 38 Liczba transakcji bezgotówkowych na 1 mieszkańca ,5 (2014 r.) 167 (2020 r.) Polska UE (średnia) (2001 r. ) 101 (2014 r.) (2001 r.) Wczoraj Dziś Jutro Żródło: ECB Statistical Data Warehouse.

39 39 Udział płatności gotówkowych i bezgotówkowych w Polsce Płatności gotówkowe Płatności bezgotówkowe

40 40 Udział % płatności bezgotówkowych w ogólnej liczbie płatności detalicznych osób fizycznych 70% 60% 58% 50% 40% 40% (2012 r.) 36% - 44% (2020 r.) Polska 30% UE (średnia) 20% 10% 22% (2008 r.) 10% (2008 r.) 18% -20% (2012 r.) 0% Wczoraj Dziś Jutro Źródło: Programu Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego w Polsce na lata , grudzień 2015 r., Retail Banking Research, T. Koźliński Zwyczaje płatnicze Polaków, 2012 r.,

41 41 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

42 42 Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze Dziś: 1) Karty płatnicze z funkcją zbliżeniową Polska jednym z liderów w Europie 2) Płatności mobilne, w szczególności system płatności mobilnych BLIK, w tym płatności P2P 3) Dwa systemy płatności natychmiastowych: - Express Elixir, - BlueCash 4) System płatności kartowych Inkart Jutro: 1) Nowy krajowy schemat kartowy?

43 43 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

44 44 Wielkość pieniądza gotówkowego w obiegu (poza kasami banków) w latach (w mld zł) ,7 140 mld zł 139, ,8 130, ,8 112,8 114, ,3 93,0 95,1 101,8 102, ,4 81,9 90,8 89,8 92, ,2 77,1 68,8 60

45 45 Wielkość depozytów na żądanie gospodarstw domowych w latach (w mld zł) mld zł 341, ,8 321, , , ,4 236,3 270, ,1 226,7 234,9 236, ,9 168,1 185, ,9 137,3 144, ,3 94,3 108, ,9

46 46 Udział gotówki w agregacie podaży pieniądza M1 w latach (w %) 35 32,3 30,9 30, , ,1 19,5 19,4 19,3 25,9 17,5 24,9 17,1 23,0 18,0 26,0 19,7 23,1 18,5 20,6 18,1 21,8 21,1 19,2 18,6 20,6 17,7 21,5 17,1 Polska Strefa Euro UE 15 14,6 15,9 15,3 15,8 16,4 17,9 16,9 17,0 17,6 17,0 16,9 16,5 12, , Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

47 Polska 24,9 Łotwa Słowacja czechy Szwecja Dania Słowenia Węgry Litwa Malta Cypr SE 14,4 Estonia UE 19,2 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Udział gotówki w M1 w krajach Unii Europejskiej w 2006 r * Średnia EU nie obejmuje Wielkiej Brytanii (brak dostępnych danych). Źródło: Obliczenia własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

48 4,52 3,93 6,01 11,21 16,46 15,42 19,29 21,45 33,64 33,04 32,68 Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro 48 Udział gotówki w agregacie podaży pieniądza M1 w krajach UE w 2014 r. (w %) Średnia UE: 17, Źródło: Opracowanie własne na podstawie ECB Statistical Data Warehouse

49 49 Udział % obiegu pieniądza gotówkowego w agregacie podaży pieniądza M1 35,00% 32,3% (2001 r.) 30,00% 25,00% 21,6% (2015 r.) 20,00% 15,00% 17,1% (2001 r.) 17,1% (2014 r.) 18,3% (2020 r.) 17,1% Polska UE (średnia) 10,00% 5,00% 0,00% Wczoraj Dziś Jutro Źródło: ECB Statistical Data Warehouse oraz Programu Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego w Polsce na lata

50 50 Spis treści 1 2 Infrastruktura płatnicza Rachunki bankowe Karty płatnicze Sieć akceptacji elektronicznych instrumentów płatniczych Wykorzystanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje dokonane kartami płatniczymi Polecenia przelewu Transakcje dokonane bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi Innowacyjne instrumenty i usługi płatnicze 3 Ilość pieniądza gotówkowego 4 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

51 51 Wnioski - Gdzie byliśmy? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Gdzie byliśmy wczoraj? - Obrót bezgotówkowy w Polsce to doświadczenie jednego pokolenia (20-25 lat temu), startowaliśmy niemal od zera, bez żadnych tradycji płatności bezgotówkowych, traktując rachunek i kartę jako innowację. W rankingach krajów UE zwykle zajmowaliśmy ostatnie lub jedno z ostatnich miejsc. Obrót bezgotówkowy realizowała głównie stosunkowo mała grupa zapaleńców. Większość Polaków nie korzystała z obrotu bezgotówkowego. Bezgotówkowo realizowano głównie wysokie co do kwoty płatności. Brak było kompleksowej strategii rozwoju obrotu bezgotówkowego. Brak wsparcia ze strony państwa. Gdzie jesteśmy dziś? Infrastruktura płatnicza nadal jest poniżej średniej w Europie, ale już nie jesteśmy zawsze na niemal ostatnim miejscu w Europie. Jest za to wysokie wykorzystanie istniejącej infrastruktury (przeciętnie wyższe niż w Europie) przez osoby aktywne. Ograniczono szereg barier dla rozwoju obrotu bezgotówkowego. Zwiększył się odsetek osób posiadających rachunek i kartę oraz je wykorzystujących. Nadal jednak spora część Polaków nie korzysta z obrotu bezgotówkowego. Generalnie zmniejsza się nasz dystans do Europy. Polacy, nie będąc przyzwyczajonymi do tradycyjnych form obrotu bezgotówkowego (jak w krajach Europy Zachodniej od około 2 pokoleń), są otwarci na nowoczesne instrumenty i innowacyjne usługi. Polska jest liderem w Europie w kilku obszarach, w tym w szczególności w zakresie posiadania i korzystania z kart zbliżeniowych oraz płatności natychmiastowych. Płatności są realizowane na coraz niższe kwoty. Rzadko jednak płacimy bezgotówkowo mikropłatności. Istnieje kompleksowy program rozwoju obrotu bezgotówkowego. Rząd zaczyna szeroko promować obrót bezgotówkowy. Dokąd zmierzamy? Gdzie będziemy jutro? Naszym celem jest osiągnięcie co najmniej średniego poziomu w Unii Europejskiej tam, gdzie jesteśmy poniżej tego poziomu. W niektórych przypadkach, gdzie jesteśmy liderami, powinniśmy utrzymać takie przewodzenie w rankingach. Poza zwiększającą się grupą osób bardzo aktywnych w zakresie wykorzystywania obrotu bezgotówkowego, co najmniej podstawowy poziom zaawansowania obrotu bezgotówkowego powinien objąć niemal wszystkie osoby dorosłe i młodzież. Zwiększy się świadomość korzyści z posiadania konta i wykorzystywania bezgotówkowych instrumentów. Zostaną zlikwidowane pozostałe bariery dla rozwoju obrotu bezgotówkowego. Konsumenci, mając większą swobodę w wyborze formy płatności, w sposób świadomy będą powszechnie płacić bez gotówki. Bezgotówkowo będzie można zrealizować każdą płatność, w tym mikropłatności. Gotówka nadal będzie istniała, ale będzie jej znacząco mniej w relacji do pieniądza bezgotówkowego. Za 10 lat akcja Dzień bez płacenia gotówką może już nie być potrzebna.

52 Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego

53

54

Akademia Dostępne Finanse podsumowanie I odsłony

Akademia Dostępne Finanse podsumowanie I odsłony Adam Tochmański, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego NBP Akademia Dostępne Finanse podsumowanie I odsłony Warszawa, 17 maja 2016 r. Akademia Dostępne Finanse podsumowanie I odsłony 2 Agenda Geneza

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2014 r.

Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2014 r. Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego

Bardziej szczegółowo

Śniadanie prasowe Warszawa, 1 lutego 2012 r. Problematyka opłaty interchange na rynku bezgotówkowych płatności kartowych w Polsce

Śniadanie prasowe Warszawa, 1 lutego 2012 r. Problematyka opłaty interchange na rynku bezgotówkowych płatności kartowych w Polsce Śniadanie prasowe Warszawa, 1 lutego 2012 r. Problematyka opłaty interchange na rynku bezgotówkowych płatności kartowych w Polsce Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego NBP Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2016 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2015 r.

Grudzień 2016 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2015 r. Grudzień 2016 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za Grudzień 2016 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych?

Dlaczego warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Adam Tochmański, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Dlaczego warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Radom, 14 marca 2016 r. 2 Spis treści Jak krąży pieniądz? Co składa

Bardziej szczegółowo

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Norbert Jeziolowicz Związek Banków Polskich Gdańsk, 4.9.28 Liczba banków i placówek bankowych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r.

Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r. Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r. Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2009 rok Warszawa, styczeń 2011 r. SPIS

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r.

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r. Grudzień 2013 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2013 r. Spis treści Wstęp

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia w

Wydatki na ochronę zdrowia w Wydatki na ochronę zdrowia w wybranych krajach OECD Seminarium BRE CASE Stan finansów ochrony zdrowia 12 czerwca 2008 r. Agnieszka Sowa CASE, IZP CM UJ Zakres analizy Dane OECD Health Data 2007 (edycja

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych?

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Szczecin, 21 maja 2012 r. Wstęp bezpłatny! Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Narodowy Bank Polski Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Marlena Piekut Oleksandra Kurashkevych Płock, 2014 Pracowanie Zarabianie pieniędzy Bawienie się INTERNET Dokonywanie zakupów Nawiązywanie kontaktów Tadao

Bardziej szczegółowo

WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ

WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ dr Anna Stępniak-Kucharska Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. 2. 3. 4. Cel referatu Dane źródłowe Pojęcie wolności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Czy karta płatnicza odchodzi w zapomnienie? - kierunki rozwoju płatności mobilnych w Polsce

Czy karta płatnicza odchodzi w zapomnienie? - kierunki rozwoju płatności mobilnych w Polsce Czy karta płatnicza odchodzi w zapomnienie? - kierunki rozwoju płatności mobilnych w Polsce Koło Naukowe Audytu i Bankowości "BANK" UNIWERSYTET WARSZAWKI 23.05.2013 FROB: SZEROKI ZAKRES DZIAŁAŃ FUNDACJA

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych

Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych VI Ogólnopolska Konferencja Polskich Stacji Narciarskich i Turystycznych Białka Tatrzańska, 2 4 czerwca 2014 r. Wydatki w gospodarce turystycznej

Bardziej szczegółowo

Wykluczenie płatnicze w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej

Wykluczenie płatnicze w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej Konferencja Jak zmniejszyć wykluczenie finansowe w Polsce? Warszawa, 13 grudnia 2010 r. Narodowy Bank Polski Wykluczenie płatnicze w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej Tomasz Koźliński Departament

Bardziej szczegółowo

Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash

Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash Jakub Górka Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Konferencja No Cash Day Warszawa, 5 kwietnia 2016 r. Rzeczywistość Less Cash Rzeczywistość

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro dr Marta Musiał Katedra Bankowości i Finansów Porównawczych Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński 17 listopad 2016 r. PLAN

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2010 rok

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2010 rok Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2010 rok Warszawa, grudzień 2011 r. SPIS

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2011 rok

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2011 rok Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2011 rok Warszawa, grudzień 2012 r. SPIS

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Cel badania Identyfikacja zakresu wykorzystania handlu elektronicznego

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

STOSUNEK POLAKÓW DO PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH W KONTEKŚCIE ROZWOJU POLSKIEGO RYNKU PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH

STOSUNEK POLAKÓW DO PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH W KONTEKŚCIE ROZWOJU POLSKIEGO RYNKU PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH STOSUNEK POLAKÓW DO PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH W KONTEKŚCIE ROZWOJU POLSKIEGO RYNKU PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH PODSUMOWANIE WYNIKÓW BADANIA OMNIBUSOWEGO FIRMY VERIFONE Polski rynek płatności elektronicznych

Bardziej szczegółowo

Dojrzałość cyfrowa sektora bankowego w Europie Środkowo-Wschodniej CE Digital Banking Maturity. Kongres Bankowości Detalicznej 24 listopada 2016

Dojrzałość cyfrowa sektora bankowego w Europie Środkowo-Wschodniej CE Digital Banking Maturity. Kongres Bankowości Detalicznej 24 listopada 2016 Dojrzałość cyfrowa sektora bankowego w Europie Środkowo-Wschodniej CE Digital Banking Maturity Kongres Bankowości Detalicznej 24 listopada 2016 Rola Internetu, szczególnie mobilnego, istotnie wzrosła w

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Raport NBP - Analiza skutków obniżenia opłaty interchange w Polsce

Raport NBP - Analiza skutków obniżenia opłaty interchange w Polsce Wojciech Krawczyk Raport NBP - Analiza skutków obniżenia opłaty interchange w Polsce Warszawa / 15 października 2015 2 Agenda 1. Przesłanki przeprowadzenia analizy obniżki opłat interchange przez NBP 2.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE)

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 11.5.2016 L 121/11 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/699 z dnia 10 maja 2016 r. ustalające na rok 2016 pułapy budżetowe mające zastosowanie do niektórych systemów wsparcia bezpośredniego określonych

Bardziej szczegółowo

Szara strefa w Polsce

Szara strefa w Polsce Szara strefa w Polsce dr hab. prof. nadzw. Konrad Raczkowski Podsekretarz Stanu Ministerstwo Finansów www.mf.gov.pl Rodzaje nierejestrowanej gospodarki Szara strefa obejmuje działania produkcyjne w sensie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy. Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r.

Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy. Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r. Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r. W grudniu 2011 roku potencjał ludności w województwie szacowany był na 4,6 mln

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 24.9.2014 L 280/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 994/2014 z dnia 13 maja 2014 r. zmieniające załączniki VIII i VIIIc do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 6/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r.

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 6/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r. RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Krajowe ceny zakupu zbóż W czwartym tygodniu września 2017 r. ceny zakupu pszenicy konsumpcyjnej uległy obniżeniu, natomiast wzrosły ceny pozostałych monitorowanych zbóż. W

Bardziej szczegółowo

Włączenie finansowe w Polsce

Włączenie finansowe w Polsce Włączenie finansowe w Polsce Stan na dziś Justyna Pytkowska 31 marca 2015 Badanie stopnia włączenia w system finansowy Pierwsze badanie, w którym kompleksowo ocenione zostały warunki dostępu i wynikające

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY @ www.stat.gov.pl W jakim stopniu jesteśmy wyposażeni w komputery, i urządzenia przenośne? Do jakich celów wykorzystujemy? Rozwój telekomunikacji i informatyki w ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Teza do potwierdzenia Zawodność rynku i państwa a rolnictwo Efektywne dostarczanie dobra publicznego

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 32/2017

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 32/2017 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Krajowe ceny zakupu zbóż W drugim tygodniu sierpnia ceny zakupu pszenicy konsumpcyjnej, po znaczącym spadku w poprzednim tygodniu, nieco wzrosły. W dniach 7 13 sierpnia 2017

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie możliwe wyłącznie z podaniem źródła

Wykorzystanie możliwe wyłącznie z podaniem źródła M I N I S T E R S T W O R O L N I C T W A I R O Z W O J U W S I ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie możliwe wyłącznie z podaniem źródła

Wykorzystanie możliwe wyłącznie z podaniem źródła M I N I S T E R S T W O R O L N I C T W A I R O Z W O J U W S I ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY FOTORADARY MAPY TOMTOM TRAFFIC ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY Usługi Fotoradary Europa i Niebezpieczne strefy TomTom są dostępne w krajach wymienionych poniżej. Z usług tych można

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego w Polsce na lata 2014 2020

Program Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego w Polsce na lata 2014 2020 Adam Tochmański, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego NBP Przewodniczący Koalicji na Rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności Program Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego w Polsce na lata 2014 2020 2

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 216 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 216 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Publikacja chroniona jest prawami

Bardziej szczegółowo

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 42, poz. 471

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych oraz znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej PO WER 2017/2018

Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych oraz znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej PO WER 2017/2018 Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych oraz znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej PO WER 2017/2018 Od 2014 roku PW bierze udział w projekcie Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

BRE Business Meetings. brebank.pl

BRE Business Meetings. brebank.pl BRE Business Meetings Witamy w świecie ekspertów Innowacje a wzrost gospodarczy Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku SA Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego 05.08.2010 r. brebank.pl

Bardziej szczegółowo

Sytuacja makroekonomiczna w Polsce

Sytuacja makroekonomiczna w Polsce Departament Polityki Makroekonomicznej Sytuacja makroekonomiczna w Polsce 27 lutego 215 ul. Świętokrzyska 12-916 Warszawa tel.: +48 22 694 52 32 fax :+48 22 694 36 3 Prawa autorskie Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014

Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 14 FACULTY of ELECTRONICS and INFORMATION TECHNOLOGY Warsaw University of Technology (1) Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 14 Dr inż. Dariusz Turlej Dr inż. Wojciech

Bardziej szczegółowo

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego Shadow banking. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego dostępu do środków banku centralnego lub

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca Cena Zmiana Towar bez VAT tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) 07 13.07.2014 r. w skupie żywiec wieprzowy 5,47 żywiec wołowy 5,82 kurczęta typu brojler 3,84 indyki 5,91

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych?

Dlaczego warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Adam Tochmański, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Dlaczego warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Gdańsk, 1 czerwca 2015 r. 2 Spis treści Jak krąży pieniądz? Co składa

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 27/2017

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 27/2017 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Krajowe ceny zakupu zbóż Na rynku krajowym w pierwszym tygodniu lipca 2017 r. ceny zbóż podstawowych były znacząco wyższe niż w analogicznym okresie 2016 r. W dniach 3 9 lipca

Bardziej szczegółowo

N O T A T K A na temat porównania wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami płatniczymi innych krajów Unii Europejskiej

N O T A T K A na temat porównania wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami płatniczymi innych krajów Unii Europejskiej Narodowy Bank Polski Warszawa, 2008 04 21 Departament Systemu Płatniczego N O T A T K A na temat porównania wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami płatniczymi innych krajów Unii

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH. Nr 37/ września 2015 r.

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH. Nr 37/ września 2015 r. M I N I S T E R S T W O R O L N I C T W A I R O Z W O J U W S I ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH. Nr 38/ września 2015 r.

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH. Nr 38/ września 2015 r. M I N I S T E R S T W O R O L N I C T W A I R O Z W O J U W S I ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz.

Bardziej szczegółowo

dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu E-mail: kamzaw@umk.pl 1 1. Sytuacja na europejskich rynkach pracy i w Polsce 2. Rynek pracy w województwie pomorskim 3. Prognozy zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej dr Ewa Wasilewska II Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa Społeczne wyzwania i problemy XXI wieku. STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 5/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r.

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 5/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r. 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017* w mln ton RYNEK ZBÓŻ Przedwynikowy szacunek zbiorów zbóż w 2017 r. Według szacunku GUS powierzchnia uprawy zbóż ogółem w 2017 r. wyniosła 7,6 mln ha wobec

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2010

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2010 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny skupu żywca Wraz ze spadkiem cen wieprzowiny na rynku UE, obniżyły się krajowe ceny skupu trzody chlewnej. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej

Bardziej szczegółowo

Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej. Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki,

Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej. Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki, Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki, www.wojmos.com wojmos@wojmos.com Budżet UE Budżet UE tworzony jest z kilku źródeł. Należą do nich m.in..

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok 2009 (wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r.)

Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok 2009 (wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r.) Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok (wg stanu na dzień stycznia r.) Statystyki ogólne Budżet programu "Młodzież w działaniu" w roku wg Akcji (wg stanu na dzień..),,,,,,, Akcja. Akcja. Akcja.

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2013

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2013 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny skupu żywca Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW w dniach 14-20.10.2013 r. w Polsce żywiec wieprzowy skupowano średnio po 5,77. Było

Bardziej szczegółowo

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej dr Lucyna Przezbórska-Skobiej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Kompleksowe kompendium wiedzy Fakty i argumenty regulacje prawne dane liczbowe kontekst kulturowy

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W drugim tygodniu czerwca 2015 r. na rynku krajowym ceny skupu zbóż podstawowych nieco wzrosły. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Euro 2016 QUALIFIERS. Presenter: CiaaSteek. Placement mode: Punkte, Direkter Vergleich, Tordifferenz, Anzahl Tore. Participant.

Euro 2016 QUALIFIERS. Presenter: CiaaSteek. Placement mode: Punkte, Direkter Vergleich, Tordifferenz, Anzahl Tore. Participant. Presenter: CiaaSteek Date: 10.01.2017 Time: 10:00 City: France, Paris Spieldauer: 10min Placement mode: Punkte, Direkter Vergleich, Tordifferenz, Anzahl Tore Participant Gruppe A 1 Niemcy 7 Belgia 2 Polska

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Obniżenie wieku emerytalnego: Straty dla przyszłych emerytów, pracujących i gospodarki

Obniżenie wieku emerytalnego: Straty dla przyszłych emerytów, pracujących i gospodarki Rząd przyjął najgorszy z rozważanych wariantów decydując się na bezwarunkowe obniżenie wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Na tej decyzji stracą wszyscy przyszli emeryci, pracujący

Bardziej szczegółowo

Shadow banking. Dobiesław Tymoczko. Warszawa, 15 listopada 2012 r.

Shadow banking. Dobiesław Tymoczko. Warszawa, 15 listopada 2012 r. Shadow banking Dobiesław Tymoczko Warszawa, 15 listopada 2012 r. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Bardziej szczegółowo

dla Pracowników i Doktorantów

dla Pracowników i Doktorantów dla Pracowników i Doktorantów Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN uzyskał w 2014 roku status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW), jako partner Konsorcjum Wrocławskie Centrum Biotechnologii

Bardziej szczegółowo