Wspomóż nas biednych twórców: Elektroniczne piniondze(pienionse? jakie pienionse?)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wspomóż nas biednych twórców: Elektroniczne piniondze(pienionse? jakie pienionse?)"

Transkrypt

1 Wspomóż nas biednych twórców: 1MtEakQpFYUYnPy8poprpqLdGmrY4KX7bV przyjmujemy bitcoiny na ten adres Elektroniczne piniondze(pienionse? jakie pienionse?) 1. Piniondz elektroniczny - wartość pieniężna spełniająca warunki: a. przechowywany elektornicznie (magnetycznie) b. wydawany w zamian za kasę o nie niższej wartości c. jest akceptowany przez firmy/sklepy (można go używać) d. wyrażona w jednostkach pieniężnych (nominał? wartość?) 2. Pożądane własności banknotów cyf.(elektr.): a. Teoria: i.bardzo ograniczona l. podmiotów może wytwarzać ii.nie da się powielić iii.łatwo zapłacić / przekazać iv.płatność anonimowa (ważne dość) 3. Wady normalnych bankotów: a. każdy z kolorową drukarką może je sobie nadrukować b. każdy z kolorowym kserem może je sobie powielić. c. nie wyślesz drogą elektroniczną d. anonimowość - słabo bo widać 4. Zalety elektronicznego: a. podpisany cyfrowo - trudno podrobić b. łatwiej o anonimowość c. przelewy elektroniczne d. WADA: trza kombinować, żeby zapobiec powtórnemu użyciu jednego banknotu (double spending) 5. Prosty banknot cyfrowy - emisja a. Alice tworzy wiadomości i.100 wiadomości, każda z nich ma y - kwotę, x - ID. ii.identyfikatory zapisane w formie zobowiązań bitowych ID i = IDL i + IDR i. iii.hash ID(wiadomości) z losową liczbą. To leci do banku. b. Bank prosi o odkrycie 99 wiadomości. Jeśli są okej, to 100 jest podpisywana ślepo (tzn. jest bardzo małe ryzyko, praktycznie niemożliwe, że Alice oszukała) c. Podpisany banknot(wiadomość) wraca do Alice, która sobie go odkrywa i może użyć. d. Wydawanie banknotu i.alice wysyła banknot sprzedawcy ii.sprz. losuje 100 bitów, tam gdzie 0 dostaje IDL i, gdzie 1 to IDR i (np.) e. Deponowanie banknotu: i.sprzedawca idzie do banku z banknotem oraz ciągami IDX i.

2 ii.bank sprawdza, czy banknot nie trafił tam drugi raz. iii.sprzedawca dostaje kase f. Bezpieczeństwo - sprzedawca idzie dwa razy z tym samym banknotem i.sprzedawca nie może modyfikować banknotu, bo jest podpisany przez bank ii.musiałby wysłać dwa razy ten sam banknot i te same połówki ID - widać, że oszukuje g. Bezpieczeństwo - Alice 2 razy wydaje banknot i.dostaje go dwóch różnych sprzedawców, obaj losują 100 połówek. Szanse, że z dwóch połówek zrobi się całość ID są ogromne, więc Bank wykryje, że Alice kanci oraz będzie wiedział dokładnie że to ona. h. Anonimowość Alice i.jak nie oszukuje, to bank się nie dowie czyj to był banknot (bo ma tylko połowę ID) ii.podpisywali x - ID banknotu, ale nie wiedzą jaki to był x (ta 100 nieodkryta wiadomość)

3 Bitcoin - taki inny piniondz 1. Waluta nie musi być przyznawana na podstawie umowy. 2. Ciekawostki warto znać kochani moi :* : a rynek wirtualnych dóbr (MMORPG) wart ok 3 miliardy $ b. rynek wirtualnych dóbr jest bardzo dojrzały, ze wszystkimi spekulacjami z rynków tradycyjnych c. rynek wirtualny - dobry sposób zarobku biedaków (chińscy farmerzy) Księga rachunkowa (np. w WoW, Second Life) - Prosty system z księgą rachunkową Zapisujemy w niej wszystkie transakcje i stany kont. nie ma monety, banknotu - są tylko liczby jako reprezentacja kasy na koncie. Bitcoin jest takim systemem Baza danych z kontami nie wydasz więcej niż masz. można tylko wysyłać kasę i to nie więcej niż się ma Bank jest zaufaną stroną trzymającą bazę danych Bank pilnuje dostępu do kont Jak ktoś się włamie do banku, ma dostęp do każdego konta i kasy na nich Nikt nie kontroluje banku - może oszukiwać Jedyne źródło prawdy to bank Można temu zaradzić: publikacja księgi z bilansami każdy użytkownik będzie miał klucz prywatny i publiczny. Kluczem prywatnym będzie podpisywał każde swoje polecenie wypłaty każdy będzie mógł weryfikować polecenie wypłaty (klucz publiczny) kolejny problem - konta użytkowników są jawne (zanika anonimowość) rozwiązanie - pseudonimy, każdy może mieć tyle ile chce. Publikacja transakcji publikowanie transakcji i stanów kont jest niepotrzebne wystaczy publikować same transakcje. bank może tworzyć transkację z nikąd, celem zwiększenia ilości pieniędzy w obrocie Transakcje - pierwotny obiekt podstawa systemu (zamiast bilansu na koncie) pochłania wszystkie wejścia i przekazuje je do kilku wyjść wejść może być 0 (np. od banku, tworząca ), wyjść 1 Każde wyjście - podpisane publicznym kluczem adresata Każde wejście - podpisane kluczem prywatnym wysyłającego. Decentralizacja potrzebne repozytorium transakcji (można tylko dopisywać poprawnie datowane transakcje) datowanie rozstrzyga spory (np. przy double spending) Problem - bank może każdemu pokazać inny zestaw transakcji Rozwiązanie - baza danych w chmurze Grupowanie transakcji w bloki

4 Transakcje grupujemy w bloki co jakiś czas (np. 10 min (plus minus co tyle ma bitcoin)) transakcje w bloku mogą się odwoływać tylko do wyjść z bloków poprzednich Łańcuch bloków aby zgodna była cała historia, zgodny musi być najaktualniejszy identyfikator bloku. wszystko jest hashowane - nic się nie da zmienić Proof of work Kto pisze historię? nie można dopuścić do powstawania alternatywnych historii (łańcuchów bloków) identyfikator bloku musi być mały (wynik hasha da dużo zer z przodu) blok ma licznik, który ustawiamy tak by miał właśnie krótki hash znalezienie takiej wartości licznika wymaga pracy nagrodą za pracę są bitcoiny (w bloku jedna transakcja to dodanie sobie pieniędzy, dostaje je ten kto znajdzie odpowiedni hash) opłaca się przedłużać najdłuższą gałąź drzewa - to zapewnia większe szansę na akceptację tego bloku przez innych. transakcje robią się bezpieczniejsze z upływem czasu - szansa na odrzucenie bloku maleje wraz ze wzrostem liczby bloków dopisanych dalej. karą za oszustwo jest zignorowanie przez sieć Transakcje w bitcoinie Przebieg transakcji w bitcoinie: właściciel bitcoina bierze hash poprzedniej transakcji właściciel bitcoina bierze klucz publiczny następnego właściciela hash tych dwóch rzeczy podpis kluczem prywatnym właściciela odbiorca może zeryfikować ciąg podpisów. Globalne znakowanie czasem Uznamy, że pierwsza transakcja się liczy, a dalsze nie. Zapewnia to ochronę przed doublespendingiem (o ile uda nam się ustalić pierwszeństwo transkacji). Aby to zrobić, wszyscy muszą być świadomi wszytskich transakcji. Wszyscy muszą się zgodzić co do historii transakcji: Co jakiśczas, losowo wybrana osba z całej sieci bierze wszystkie transakcje i grupuje je w blok. Blok zostaje zhashowany razem z hashem poprzedniego bloku tak otrzymany hash jest publikowany Dowód wykonania pracy Każdy chciałby być tą losową osobą z powyższego opisu. Jest to pierwsza osoba, która trafiła na częściową kolizję hasha: w każdym bloku mamy transakcje, które zostały wykonane od opublikowania poprzedniego bloku w każdym bloku mamy też dowolnie ustawianą liczbę hash bloku traktowany jako liczna musi mieć bardzo niską wartość (zależną od aktualnej trudności)

5 Klient zawsze akceptuje najtrudniejszy łańcuch bloków jaki istnieje. Oszczędzanie miejsca - drzewa Merklego Niektórych transakcji nie musimy przechowywać: Transakcje są przechowywane w drzewie Merklego. Tylko hash korzenia drzewa jest włączany w blok. Wycięcie starych transakcji powoduje, że trzeba przechowywać tylko część hashów. Uproszczona certyfikacja: można założyć, że większośćwęzłów jest uczciwa. Wystarczy przechowywać nagłówki bloków w najdłuższym łańcuchu. Do weryfikacji trzeba pobrać gałąź drzewa danej transakcji. Wiadomo wtedy tylko, że sieć bitcoin zaakceptowała transakcję - nie jest to samodzielna weryfikacja. Protokół Bitcoin od kuchni kuchnia - czas na obiad... a ta serio, to nie wiem co tu pisać, bo za dużo tego. Trza to jakoś ładnie skrócić, najpierw zrozumieć.. Technikalia (czyli jak to działa, że będzie co (około) 10 minut blok by panować nad ilością pieniądza w systemie ) Cel (target) to wartość od której musi być mniejszy hash bloku - im większy cel tym trudność mniejsza (logiczne jak się czytało wcześniej). Zmiana odbywa się raz na 2 tygodnie (10 minut * 6 * 24h * 14dni = 2016 bloków): cofamy się o 2016 bloków i znajdujemy różnicę czasu między tamtym a aktualnym blokiem If (różnica < ¼ tygodnia) or (różnica > 4 tyg.) then { nowy cel:= stary cel * wyliczony czas / 2 tygodnie} Ogólnie chodzi tu o to, żeby było panowanie nad tym by co około 10 minut tworzył się blok bo zniszczenie tej zasady znacznie może zmienić ilość pieniądza w systemie Hashe Prawie wszędzie w bitcoinie jest używany podwójny hash SHA-256, czyli SHA-256(Sha-256(x)) Tam gdzie wymagane są krótsze wartości, np. w adresach, jest używany RIPEMD-160 Drzewa Merklego Główny łańcuch (czarny) składa się z najdłuższej serii bloków poczynając od bloku genezy (zielonego) na aktualnym bloku kończąc. Osierocone bloki (szare- brzydka huba na drzewie :( musi umrzeć) istnieją poza głównym łańcuchem i nigdy nie powrócą na ścieżkę dobra.

6 A teraz dla noobów : więc tak patrzymy na to drzewo jako początek istnienia bitcoina (pierwsze 80 minut w sumie to będzie około). Zielony to nasz pierwotny blok zapoczątkowany przez twórców. Dalej mamy już robotę kopaczy (tylko teoria). Powstaje jeden blok no to fajnie to mamy główny łańcuch, dalej idąc mamy... o kurwa... dwa się dojebały równo... i co teraz? apokalipsa... i wszyscy umarli... koniec, nie zdasz... a tak serio to mamy albo przypadek albo próbę oszustwa... ale potem powstaje kolejny blok i przedłuża prawą gałąź więc jest cacy bo dłuższa to główna itd w niemal nieskończonej pętli (póki nie padnie bitcoin). FAQ: Skąd wiemy jak iść? odp: prawda jest taka: nie wiadomo, wiadomo jak już któraś gałąź wyprzedzi drugą, to kopacze tworzą bloki (i transkacje bloki tworzą że tak powiem) więc jak widać na drzewie powstawały nawet 2 równoległe po kolei ale w końcu więcej transakcji itp szło po innej stronie więc rozwinął się w tą jedną a druga umarła. Podpisy cyfrowe i adresy co i jak: Podpisy - ECDSA z krzywą eliptyczną Koblitza secp256k1 adres - hash RIPEMD-160 klucza publicznego ECDSA kto ma klucz prywatny odpowiadający publicznemu o danym hashu może wydawać siano Alerts mechanizm przesyłania wiadomości jeżeli podpisany przez twórców - sugeruje by klient wyświetlił go userowi sugeruje by klient przestał wykonywać transkacje (osobiste moje zdanie z wykładu- chyba sugeruje znaczy tu że wymusza więc ciekawe :P bo to dziwne a co dziwne to ciekawe :P) Niestandardowe transakcje Transakcja zawiera zmienną lock_time, która definiuje do której godziny nie możemy wydawać pieniędzy w niej zawartych. Dopiero po przekroczeniu czasu blokady bitocoiny mogą iść dalej. Teoretycznie dopóki time < lock_time transakcję można zmienić, w praktyce nie. Strutktury danych Transakcje Transakcje są identyfikowane przez swój hash. Są przechowywane w dwóch zbiorach: Transaction pool - transakcje, których nie ma jeszcze w blokach głównego łańcucha, ale dla których posiadamy wszystkie transakcje wejściowe. Orphan transations - transakcje, któe nie moga byc włączone do bloku z powodu braku transkacji wejściowych. Bloki Składają siez nagłówka i transakcji w bloku. Są identyfikowane przez hash nagłówka. Mają wskaźniki na poprzednie bloki, dzięki czemu tworzą graf skierownay. Klient dzieli bloki na trzy kategorie: Bloki w głównym łancuchu - transakcje w tych blokach są w łańcuchu, który w danej chwili wymagał najwięcej pracy, więc najprawdopodobniej są ważne. Bloki w gałęziach pobocznych - te bloki w danej chwili przegrały wyściej i wymagają mniej pracy - transakcje w nich prawdopodobnie zostaną odrzcuone, ale wszytsko się może zdarzyć.

7 Bloki osierocone (orphan blocks) - bloki, których nie możemy w ogóle połączyć z głównym łańcuchem, bo brakuje poprzedników. Wiadomości protokołu Ja tu widzę sam makaron... czy ktoś to potrafi streścić w trzech linijkach? Wiadomość tx - transakcja 1. Sprawdzamy składnię 2. Lista wejść i wyjść!= null 3. Upewniamy się, że wielkość < MAX_BLOCK_SIZE 4. wartość wyjść i suma mieszczą się w zakresie 5. spr. czy to nie transakcja tworząca (czy hash = 0, n = -1 (?)) 6. Sprawdzamy, że nlocktime <= INT_MAX, wielkość <= 100, oraz liczba podpisów, na których działamy <= 2 7. jeśli skrypt transakcji robi dziwne rzeczy (cokolwiek poza wrzucaniem liczb na stos i wywoływaniem sprawdzenia) to transakcja odrzucona 8. odrzucamy jeśli taka już istnieje (na liście oczekujących albo w bloku głównej gałęzi) 9. Odrzucamy (albo właściwie wybieramy jedną z), jeśli jakaś inna transakcja ma takie samo wejście. 10. Wrzucamy do transkacji osieroconych, jeśli po sprawdzeniu wejść, transkacji z odpowiadającymi im wejściami nie ma w głównym łancuchu, ani w innych oczekujących transakcjach. 11. Jeśli do któregokolwiek wejście wchodzi transakcja coinbase, musi mieć co najmniej COINBASE_MATURITY potwierdzeń, albo odrzucamy transakcję 12. weryfikujemy podpisy 13. Jeśli wyjście wchodzące do któregokolwiek wejścia zostało wydane w transakcji w głównym łańcuchu, odrzucamy transkację. 14. patrzymy na wyjścia wejść i sprawdzamy czy każde wejście oraz suma mieszczą się w zakresie. 15. odrzucamy jeśli suma wejść < sumy wyjść 16. odrzucamy jeśli opłata jest za mała 17. dodajemy do puli transakcji oczekujących na wpisanie do bloku, o ile nie ma zbyt duzych wartości w transakcjach coinbase 18. dodajemy do portfela, jeśli nasza 19. wysyłamy ją w świat 20. Wykonujemy te wszystkei kroki dla każdej transakcji osieroconej, która podaje ę transmisję jako wejście. Wiadomość z blokiem 1. sprawdzamy składnię 2. jeśli już go mamy, to odrzucamy 3. spr. czy ma w środku jakieś transakcje 4. czy hash wystarczająco bezkolizyjny? 5. weryfikacja czasu wpisanego w bloku - nie może być dalej niż 2h w przyszłości 6. tylko pierwsza transakcja moze i musi byc typu coinbase 7. na każdej transakcji wykonujemy kroki 2-4 sprawdzania transakcji 8. upewniamy się że dla 1-ej transkacji dłg. scriptsig wynosi odrzucamy if sumaryczna l. podpisów na których działamy > MAX_BLOCK_SIGOPS 10. weryfikujemy hash Merklego

8 11. Sprawdzamy czy poprzednik jest w głównej gałęzi. Jeśli nie to dodajemy do osieroconych -> kończymy i prosimy o nadesłanie pierwszego brakującego bloku. 12. Upewniamy się, że podana trudność kolizji zgadza się z przyjętymi regułami. 13. Odrzucamy blok jeśli jego czas jest przed medianą czasu ostatnich 11 bloków. 14. Dla bardzo starych bloków, których hashe są zaszyte w kliencie sprawdzamy czy się one zgadzają. 15. dodajemy blok do drzewa. Trzy przypadki dodawania bloku: a. do głównego łańcucha b. do pobocznej gałęzi, ale nie czyni jej głównym łańcuchem, bo nie dodaje wystarczjąco dużo trudności c. blok jest dodawany do pobocznej gałęzi i dodaje tyle trudności, że ona się staje głównym łańcuchem Ad. a - do głównego łańcucha nie chce mi się pisać Ad. b - do pobocznej gałęzi, która nie staje się główną nic nie robimy Ad. c - do pobocznej gałęzi, która staje się główną 1. Znajdujemy blok na którym nastąpił podział. 2. Zmieniamy definicję głównej gałęzi tak, że dochodzi tylko do tego bloku. 3. bla bla bla Zalety i wady Bitcoina Bezpowrotność płatności Płatności bitcoincem nie da się odwrócić, zupełnie jak opłaty gotówką. Kiedy coś sprzedajemy, nie musimy się martwić, że kupujący wycofa opłatę Kiedy coś kupujemy, nie mamy żadnych szans na odzyskanie pieniędzy, jeśli sprzedający nas oszuka Jeśli wirus nam ukradnie pieniądze, nic się nie da zrobić, by je odzyskać Anonimowość płatności Płatność bitcoinem jest anonimowa, jak gotówką - widać pseudonimy, ale nie toższamości Nie może być podatków Nie można ustawowo nakazać zbióki bitcoinów Można prać brudne pieniądze (jak? - tworząc dużo adresów i szuflując między nimi - po jakimś czasie chuja wafla się da zobaczyć zakładając nawet obczajenie (w jakiś magiczny sposób) że adres należał do Ciebie) można kupować nielegalne towary - silkroad idealne narzędzie dla porywaczy... Bezpieczeństow oparte o matematykę, nie materię Bezpieczeństwo systemu opiera się na solidanych podstawach kryptograficznych, a nei na trudności podrobienia obiektu materialnego. Zdecydowanie trudniej złamać SHA-256 niż podrobić podpis Jeśli się znajdzie lukę w systemie, ma się wsyztsko

9 Bezpieczeństwo Przyszłość Bitcoina Atakujący, posiadający więcej mocy obliczeniowej niż 50% może wydawać pieniądze wielkorotnie, blokować transakcje innych i zablkować tworzenie nowych bitcoinów, zmonipolizować Bitcoin. Atakujący, który jest w stanie przepisać cały główny łancuch jest w stanie kompletnie zmienić historię i zbudować wehikuł czasy by polować na dinozarły. Moc Bitcoina to ok. 8 Terhasy na sekundę ~ 100 PFLOPs (a nowy kompik NSA 1-10 EFLOPs) Skalowalność Bitcoina Ogólnie: słaba skalowalność Np. do obsługi 2000 transakcji na sekundę potrzeba DLA KAŻDEGO WĘZŁA +/-: 50 rdzeni (lepiej GPU) łącze 100 MB/s 1 TB HDD (lepiej SSD lub RAM) co tydzień Ciekawe ataki: Ataki typu trade BTC/real money i kradzież z tego powodu pomijam bo to nie ciekawe ale się zdażało (Bitomat.pl, Mt.Gox) Płacz że kogoś okradziono i prosi o wsparcie... lame (Allivain) Programy kradnące (nudy) oszustwo protokołu przez przekroczenie zakresu liczb ujemne nie jest ale suma dwóch takich dała = -0,01 suma wyjść była mniejsza niż wejść a jednak komuś dodało od chuja kasy atak podobno twórców Taki krótki FAQ: Wiem że dostałem siano ale nie ma mnie w domu i klient wyłączony, co teraz będzie miałem waciki kupić sobie z tego? Spoko spoko zią będzie si. Wallet to nie serio wallet więc nic się nie stanie jak Cie nie ma, jak odpalisz Walleta to on ściągnie wszystkie transakcje i będą Twoje pieniądze weeee:d Czemu odkopałem blok i mam więcej niż tyle co miało być czyli 50BTC? Odkopując bloki można dodać sobie fee każdej transakcji z bloku. (ciekawostka- jak z 50 spadnie do 25 itd... az do małej ilośći, twórcy myślą że właśnie fee zachęci do kopania) Ile siana chcą uzyskać w bitcoinie? 21 mln - jest ograniczeniem górnym Czy liczba bloków jest ograniczona skoro liczba siana tak? jeśli nie to czemu? Nie jest. Ponieważ pieniądze się gubią oraz spada nagroda za kopanie to generacja następnych bloków nie spowoduje przekroczenia ilości maksymalnej pieniędzy. Mam od chuja wafla BTC, kopałem pół życia i co mi kutwa z tego, że mam pare bajtów na kompie? Jeśli bitcoin nie padł to możesz je wymienić na różnych portalach (bitomat.pl - google), na odpowiadającą Ci walutę (ostatnia znana mi wartość 1BTC = 10 zł = 3$ około), są

10 również strony gdzie możesz płacić BTC np. poszukaj SilkRoad :P, możesz też wysłać je mi :) na adres: 1MtEakQpFYUYnPy8poprpqLdGmrY4KX7bV Dlaczego mój adres się zmienia? A no widzisz pomagamy Ci być anonimowym i sami walimy nowy adres. Przykłady: masz 20 BTC wysyłasz 5 BTC - 15 BTC ląduje na innym adresie ale też Twoim (zasada suma wejść >= sumie wyjść) dostajesz niby na jeden a potem wysyłasz z innego mimo że to niby miał być ten sam Kurwa dostałem siano i muszę czekać 10 minut? niby na co? Uspokój się kretynie albo przestań korzystać z bitcoina... Musisz czekać bo co około 10 minut tworzy się nowy blok i to jest potwierdzeniem transakcji. Czego używać do kopania? GPU, CPU jest już za słabe, chcesz wiedzieć więcej wyślij mi z 500BTC to pogadamy.

11 Giełda 1. Astronomiczne liczby Termin na określanie wielkich liczb (od XIXw.) Gideon Gono - prezes narodowego banku Zimbabwe. Zdobył nagrodę Nobla w dziedzinie matematyki za przyswajanie ludzi z właśnie z takimi liczbami poprzez denominację pieniądza w jego kraju z 1centa do sto bilionów (jesli sie nie jebnałem z tłumaczeniem - dobrze przytłumaczyłem :P) dolarów. 1.1 Liczebniki 10^ PL ENG 3 tysiąc thousand 6 milion million 9 miliard billion 12 bilion trillion 15 biliard quadrillion 18 trylion quintillion 21 tryliard sextillion 24 kwadrylion septyllion 27 kwadryliard octillion 30 kwintylion nonillion 33 kwintyliard decillion

12 1.2 Przedrostki 10^- Nazwa Symbol 10^ Nazwa Symbol 1 decy d 1 deka da 2 centy c 2 hekto h 3 mili m 3 kilo k 6 mikro μ 6 mega M 9 nano n 9 giga G 12 piko p 12 tera T 15 femto f (chyba kutasy zasłaniaja...) 15 peta P 18 atto a 18 eksa E Aukcje: Rodzaje: Angielska - tradycyjna, zaczyna się od minimalnej kwoty akceptowanej przez sprzedającego a uczestnicy podbijają cene. Holenderska - (dla palaczy Camelowska :P) zaczyna się od wysokiej ceny, która z czasem spada. Aukcje wygrywa pierwszy uczestnik, który zaakceptuje aktualna cene. Przetarg - wszyscy w tajemnicy przesyłają swoje oferty, z których najwyższa wygrywa. Japońska - odmiana angielskiej, cena rośnie z czasem, jak się komuś nie podoba to wychodzi z sali i nie może już wrócić. Vickrey a - wszyscy w tajemnicy podają swoje oferty. Wygrywa najwyższa, a zwycięsca płaci tyle ile zaoferował pierwszy przegrany (drugą najwyższą kwotę) Bidding fee auction - uczestnicy płacą małe kwoty za podbijanie aukcji i wydłużanie tym samym czasu. Wygrywa ostatni który to uczynił. Aukcje obustronne: wielu kupujących i sprzedających wysyłają miedzy sobą oferty, czyli ile i za ile chcą kupić/sprzedać prowadzący aukcje kontroluje krzywe podaż/popyt Cena przy której się skrzyżyją to cena za jaką można sprzedać/kupić najwiecej danego towaru kupcy płacą za sztukę albo za tę wyliczoną cenę albo za cenę którą chcieli kupić, w zależności od typu aukcji Wymagania wejścia na giełdy światowe:

13 New York Stock Exchange - co najmniej milion akcji wart co najmniej 100 mln $, zyski co najmniej 10 mln w ciągu ostatnich 3 lat NASDAQ Stock Exchange - co najmniej 1,25 mln akcji wartych co najmniej 70mln $ zyski 11 mln $ w ciągu ostatnich 3 lat. London Stock Exchange - wartość akcji co najmniej 700 tys. funtów, co najmniej 25% akcji w rękach osób niezwiązanych z firmą, trzy lata adytów dinansowych, kapitał wystarczający na co najmniej rok działania. Wymagania wejścia na GPW (czyli polskie prawo znowu popsuło mi humor...) odpowiedni minister określa w rozporządzeniu warunki jaki musi spełniać rynek regulowany oraz rynek oficjalnych notowań oraz emitacji papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na tym rynku. Listę takich rynków wysyła się do Komisji Europejskiej i krajów członkowskich Spółka prowadząca rynek oficjalnych notowań giełdowych musi emitować akcje spełniające warunki: a. zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym b. ich zbywalność nie jest ograniczone c. wszystkie wyemitowane akcje zostały objęte wnioskiem od odpowiedniego organu spółki prowadzącej rynek oficjalnych notowań d. wszystkie akcję są wart co najmniej 1mln euro e. w dacie złożenia wniosku istnieje rozproszenie akcji zapewniające płynność obrotu rozproszenie polega na tym, że co najmniej 25% akcji lub akcji o wartości co najmniej euro wg ostatniej ceny emisyjnej znajduje się w rękach akcjonariuszy, z których każdy posiada nie wiecej niż 5% ogólnej sumy głosów na walnym zgromadzeniu spółki wartości te ze złotówek przeliczane są na euro na podstawie średniej arytmetycznej średnich bieżących kursów walut obcych ogłoszanej przez NBP w ciągu ostatniego miesiąca poprzedzającego dzień złożenia wniosku dopuszczane są wyjątki i mimo niespełniania wyżej wymienionych warunków dopuszczane są akcje, które przechodzą dzięki odpowiednim uzasadnieniom oraz akcje emitowane tego samego rodzaju co akcje dopuszczone już do obrotu. w skrócie jak ktoś na stołku stwierdzi, że może być to ok... Działanie giełdy Ustalanie kursów: notowanie dwoma fixingami: faza przed otwarciem - można składać zlecenia na otwarcie sesji, tranzakcje nie zachodzą, publikowany jest Teoretyczny Kurs Otwarcia 11:00 - fixing - otwarcie sesji i określenie kursu jednolitego i realizacja zleceń dogrywka - składanie i realizacja zleceń po cenie równej kursowi jednolitemu 11:30-15:00 - przyjmowanie zleceń na otwarcie 15:00 - fixing 15: dogrywka

14 15:30-17:35 - przyjmowanie zleceń na następne otwarcie notowania ciągłe 8:00-9:00 - faza przed otwarciem skladanie zleceń, transakcje nie zachodzą, publikacja TKO 9:00 - fixing - otwarcie sesji, ustalenie kursu, realizacja zlecen bez przyjmowania nowych 9:00-17:20 - notowania ciągłe: zlecenia są przyjmowania i realizowane zgodnie z sytuacją rynkową 17:30 - fixing - zamkniecie i okreslenie kursu zamknięcia, realizacja wczesniej przyjetych zleceć 17:30-17:35 - dogrywka czyli skladanie i realizacja zlecen po kursie zamkniecia Widełki cenowe: statyczne - ceny akcji nie mogą zmieniać się wiecej niż o 10% ostatniego kursu dynamiczne - ceny nie mogą zmieniać się bardziej niż 3.5%/4.5%/6.5% (zaleznie od giełdy) od ostatniej transakcji Jeśli cena się zmienia instrument zostaje zamrożony Przewodniczący sesji przeprowadza równoważenie rynku/zwiększa widełki/anuluje zlecenia Sposoby ustalania kursu na fixingach przed otwarciem każde zlecenie wpływa na TKO wylicza się taki kurs, żeby jak najwięcej akcji zmieniło właściciela oraz różnica między następnym i aktualnym kursem musi być jak najmniejsza. System Warset: System odpowiedzialny za łączność domów maklerskich z giełdą. W centrum Tandem od HP, w domach po 2 serwery gwarantujace łączność, kontakt i gromadzenie informacji o sytuacji na rynku. Centralny moduł tego systemu zajmuje się realizacją zleceń, wykonywaniem poleceń Nadzoru Rynku, zapewnieniem chronologii i harmonogramu sesji giełdowych, obliczaniem TKO itd. inne aplikacje Warsetu: Indexator - system obliczania i publikowania indeksów giełdowych System Hub - umożliwia połączenia zewnętrznych urzytkowników (domy maklerskie, serwery nadzoru rynku SPI, itd.) z Centrum. SPI - w Nadzorze Rynku służy do obsługi Warsetu DIFF - system dystrybucji informacji giełdowej - obsługuje transmisje komunikatów giełdowych, rozsyła bazę referencjną, rozsyła klucze uprawnień do odbioru komunikatów oraz szyfruje dane CAP/RDF - aplikacja odpowiedzialna za odbieranie danych publicznych itd. WSE FIX Gatway - aplikacja obsługuje dostęp do Warsetu. IBD - Informacyja Baza Danych - jak się można domyślić przechowuje informacje związane z giełdą No i są jeszcze aplikacje klienckie Minus tego wspaniałego systemu królującego w Polsce jest taki że potrafi obsłużyć aż 90 transakcji na sekundę!!! High-frequency trading Generalnie na najważniejszych giełdach świata stosuje się teraz dużo szybsze systemy o latency ok. 200 μs. Prędkości te nie są osiągalne dla ludzkiej reakcji dlatego transakcji dokonują teraz

15 komputery. Mogą robić to szybciej i efektywniej. obecnie ludzie dokonują ok.20% działan na giełdzie a HFT stanowił 56% w 2010 roku. (0% 5 lat wcześniej) Stary niewyrabiający już Warset ma zostać zmieniony na nowy system i w Polsce również ma pojawić się możliwość High-frequency tradingu. Flash Crash - w 2010 w USA - DHA przez rozwój HFT nie potrafiąc obsłużyć wszystkich transakcji stracił 9% wartości rynkowej, całe zajście trwało kilkanaście minut. Analiza techniczna (wróżenie z fusów): opiera się na przekonaniu, że rynek i tak wie wszystko, więc wystarczy analizować wykresy. ma znaczenie tylko dlatego że inwestorzy jej używają więc jej używają bo ma znaczenie (zamknięte koło) Analiza fundamentalna: polega na próbie znalezienia wartości wewnętrznej akcji, przez wgląd w księgi spółki, rozmowy z zarządem, analizę sytuacji w branży, etc. Wykresy: 1. Świecowe: a. więcej info niż liniowe b. świeca - graf. przedstawienie c. czarna świeca - spadek, jasna - wzrost d. cienie - max i min Formacje: 1. Head-and-shoulders a. mały szczyt(ramie lewe), spadek, większy szczyt (głowa), spadek, mały szczyt 2. Podwójny szczyt/dno a. przełamanie trendu 3. Round Bottom - spodek - cup-and-handle a. jak ktoś chętny niech napisze... może marcin? :P b. obrazowo: łuk w dół i powrót łukiem w górę i łapka (U\) c. Bartowa interpretacja: sytuacja początkowa to wzrost spowodowany inwestycjami. Potem pomału akcje spadają, po delikatnym łuku aż osiągną jakiś poziom, na którym się odbijają, wracają do góry aż do wartości początkowej (tworzy się podstawek/spodek ). Jak już wróci, jeszcze trochę rośnie, aż do krótkiego i płynnego załamania i znów dostaje kopa w górę. Szybkie załamanie (handle) po dłuższym okresie zmian na podobnych obrotach (cup) oznacza zmianę struktury graczy na instrumencie 4. Trójkąt a. zbiegające się linie trendów, skierowany w dół - dłuższy spadek, inaczej to inaczej :P 5. Flaga i/lub proporczyk a. fragmenty wykresu wyznaczające realizowanie pozycji, ale nie oznaczające długofalowej zmiany trendu; łatwo pomylić proporczyk i trójkąt 6. Hossa a. ceny akcji rosną, trend wzrostowy.

16 7. Bessa a. ceny akcji maleją, trend spadkowy 8. Byki a. Rynek byków, albo że na giełdzie rządzą byki - ogólny długotrwały trend na giełdzie jest wzrostowy, czyli ceny akcji rosną = trwa hossa 9. Niedźwiedzie a. Rynek niedźwiedzi albo że na giełdzie rządzą niedźwiedzie - długotrwały trend na giełdzie jest spadkowy, czyli ceny akcji maleją = trwa bessa 10. Opór a. Występuje gdy cena rosnąc nie potrafi przebić się wyżej, chętniej sprzedaż 11. Wsparcie a. cena spada, ale się zatrzymuje i zmienia kierunek i idzie w prawo :D, chętniej kupno. Słowniczek: Arbitraż - uzyskanie zysków bez ryzyka np. dzieki różnicy cen tego samego towaru na różnych rynkach itd. Forward - kupowanie czegoś na przód. Transakcja ustalona jest w danym dniu, a wymiana w ściśle określonej przyszłości. Futures (kontrakt terminowy)- umowa w której ktoś zobowiązuje się do sprzedania określonego instrumentu za ściśle określoną cene i tak samo określonym terminie. Swap - Umowa pomiedzy dwoma podmiotami na wymianę przyszłych przypływów pienieznych. Credit default swap(cds) - umowa w której kotoś zobowiązuje się spłacić czyjś dług. Collateralized Debt Obligatnions (CDO) - instrumenty zabezpieczające przed długiem. Podmiot zabezpiecza się portfelem aktywów (np. kredyty korporacyjne lub uzyskane zobowiązania finansowe) Prawo poboru - prawo do nabycia akcji. W przypadku akcjonariuszy prawo do nabycia akcji nowej emisji w stopniu umożliwiającym zachowanie udziału procentowego na niezmienionym poziomie. Aport - wkład niepieniężny(prawa, rzeczy) wniesiony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego. Akcja - papier wartościowy o charakterze majątkowym i niemajątkowym wynikające z uczestnictwa akcjonariusza w spółce akcyjnej. Także ogół praw i obowiązków akcjonariusza w spółce lub część kapitału akcyjnego. Są akcje: imienne, uprzywilejowane, nieme oraz winkulowane. Sprzedaż krótka (short selling) - sprzedajemy coś czego nie mamy, pożyczamy od kogoś by sprzedać a potem odkupić i oddać, w ten sposób zarobek. Naked- można nie mieć totalnie tego (bez pożyczki) raczej zabronione. Bony skarbowe - krótkoterminowe papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa, których termin wykupu nie przekracza 1 roku Warrant - instrument pochodny, publicznie notowany, dający prawo do kupna bądź sprzedaży określonego aktywa w określonym czasie w przyszłości. Alternatywa opcji

BITC T O C IN - wi w r i tua t lna l wa w lut l a ut w w skr k ócie i Dawid Sobieraj

BITC T O C IN - wi w r i tua t lna l wa w lut l a ut w w skr k ócie i Dawid Sobieraj BITCOIN - wirtualna waluta w skrócie Dawid Sobieraj Kilka słów o pieniądzu Każdy pieniądz ma przynajmniej trzy takie cechy: Istnieje możliwość wykazania, że dana kwota pieniądza jest własnością danego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń. Plan wykładu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń. Plan wykładu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 5 maja 2014 r. Historia giełdy, Plan wykładu Pojęcie i rodzaje

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na Giełdzie dr Witold Gradoń Akademia Ekonomiczna w Katowicach 19 Kwietnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

Akcje. Akcje. GPW - charakterystyka. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Prawa akcjonariusza

Akcje. Akcje. GPW - charakterystyka. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Prawa akcjonariusza Akcje Akcje Akcja papier wartościowy oznaczający prawo jej posiadacza do współwłasności majątku emitenta, czyli spółki akcyjnej Prawa akcjonariusza Podział akcji: akcje imienne i na okaziciela akcje zwykłe

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Udany Electronic Cash BitCoin. Andrzej P.Urbański

Udany Electronic Cash BitCoin. Andrzej P.Urbański Udany Electronic Cash BitCoin Andrzej P.Urbański Wczesne pomysły e-cash Transakcje anonimowe jak przy gotówce Kryptograficznie generowane liczby jako monety Monety mogą brać udział w transakcjach bez pośrednictwa

Bardziej szczegółowo

Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP

Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP Spis treści System znany z NYSE Euronext także na GPW...2 Skrócenie czasu notowań...3 Zmiany w zleceniach giełdowych...4 1.Nowości

Bardziej szczegółowo

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie Taryfa prowizji i opłat pobieranych przez Biuro Maklerskie Banku BGŻ BNP Paribas S.A. za świadczenie usług maklerskich A. PROWIZJE W OBROCIE ZORGANIZOWANYM NA RYNKU KRAJOWYM I. Prowizje od transakcji akcjami,

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy? Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 29 października 2015 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 8 maja 2014 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Agenda Wprowadzenie Definicja kontraktu Czynniki wpływające

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Rynki notowań Na rynku pozagiełdowym (CETO) nie ma tego rodzaju ograniczeń.

Rynki notowań Na rynku pozagiełdowym (CETO) nie ma tego rodzaju ograniczeń. Rynki notowań Rynek podstawowy Rynek równoległy Warunki wejścia na te rynki wyznaczone zostały przede wszystkim dla: - wartości akcji dopuszczonych do obrotu (lub innych papierów wartościowych), - kapitału

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Organizacja obrotu giełdowego

Organizacja obrotu giełdowego Organizacja obrotu giełdowego Notowania na warszawskiej giełdzie prowadzone są w systemie obrotu WARSET. System WARSET zapewnia pełną automatyzację przekazywania zleceń i zawierania transakcji, sprawny

Bardziej szczegółowo

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Wykład: Rynki finansowe część I prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Zasadnicza część rynku finansowego służy pozyskiwaniu kapitału Rynek pozyskiwania kapitału to: 1. Rynek pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005.

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005. 1.. 2. Giełda Papierów Wartościowych Uczeń zna a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcie giełdy, papieru wartościowego, rodzaje rynków, rodzaje papierów wartościowych. Uczeń potrafi: wyjaśnić rolę giełdy,

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dodatkowych

Scenariusz zajęć dodatkowych Małgorzata Grzanka Scenariusz zajęć dodatkowych Opracowany scenariusz dotyczy lekcji wprowadzającej do cyklu spotkań poświęconych funkcjonowaniu Giełdy Papierów Wartościowych oraz inwestowaniu. Kolejne

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy mogą składać zlecenia na giełdę jedynie poprzez biura maklerskie, w których mają rachunki. Można je złożyć na kilka sposobów:

Inwestorzy mogą składać zlecenia na giełdę jedynie poprzez biura maklerskie, w których mają rachunki. Można je złożyć na kilka sposobów: Zlecenia na giełdzie Aby kupić albo sprzedać papiery wartościowe na giełdzie inwestor musi złożyć zlecenie za pośrednictwem domu maklerskiego. Zlecenie to właśnie informacja o tym, co i na jakich warunkach

Bardziej szczegółowo

PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ?

PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ? PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ? Emisja z prawem poboru Emisja z prawem poboru może mieć miejsce, gdy spółka potrzebuje dodatkowych środków finansowych i w związku z tym podejmuje decyzję o podwyższeniu

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Obowiązuje do 31lipca 2014 r. I OPŁATY Lp. Rodzaj usługi Wysokość opłaty 1. Aktywacja rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego (opłata

Bardziej szczegółowo

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Akademia Górniczo-Hutnicza 3. grudnia 2007 Plan prezentacji Czym jest Giełda Papierów Wartościowych? Charakterystyka GPW w Warszawie. Krótka historia warszawskiej

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SPÓŁEK 20.02.2006. Witam.

ANALIZA SPÓŁEK 20.02.2006. Witam. ANALIZA SPÓŁEK 20.02.2006 Witam. VISTULA Trend wzrostowy na akcjach spółki VISTULA jest bardzo ostrożny. Moją uwagę na tą spółkę zwróciła świeczka z dnia 13 stycznia. Kurs akcji poszedł wtedy w górę o

Bardziej szczegółowo

Co oznaczają te poszczególne elementy świecy?

Co oznaczają te poszczególne elementy świecy? Budowa świec Wielu inwestorów od razu porzuca analizę wykresów świecowych, ponieważ na pierwszy rzut oka są one zbyt skomplikowane. Na szczęście tylko na pierwszy rzut oka. Jeśli lepiej im się przyjrzeć

Bardziej szczegółowo

Zestawienie opłat obowiązujących na regulowanym rynku pozagiełdowym prowadzonym przez BondSpot S.A. 1

Zestawienie opłat obowiązujących na regulowanym rynku pozagiełdowym prowadzonym przez BondSpot S.A. 1 Zestawienie opłat obowiązujących na regulowanym rynku pozagiełdowym prowadzonym przez BondSpot S.A. 1 Opracowano na podstawie: Załącznika nr 2 do Regulaminu obrotu regulowanego rynku pozagiełdowego prowadzonego

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone.

Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone. Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone. Autor: Adam Zaremba Do rozważnych zysk należy! Na co zwracać uwagę przy wyborze domu maklerskiego? Jak niwelować ryzyko? Czym jest system notowań?

Bardziej szczegółowo

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG)

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG) ANEKS NR 2 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII A, B, C, D PKO GLOBALNEJ STRATEGII FUNDUSZ INWESTYCYJNY ZAMKNIĘTY zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca

Bardziej szczegółowo

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r.

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynki i Instrumenty Finansowe Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynek Finansowy Rynek Finansowy, Rynek Kapitałowy RYNEK FINANSOWY RYNEK KAPITAŁOWY RYNEK INSTRUMENTÓW POCHODNYCH RYNEK PIENIĘŻNY 3 Rynek Finansowy

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 2 Plan wykładu Indeksy giełdowe Rola Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i jej podstawowe funkcje Obrót publiczny a niepubliczny Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE OPCJE / DEFINICJA Opcja jest prawem do zakupu lub sprzedaży określonej ilości wyspecyfikowanego przedmiotu (tzw. instrumentu bazowego)

Bardziej szczegółowo

Anatomia Sukcesu Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego. Komisja Nadzoru Finansowego. Krzysztof Jajuga. Akcje i instrumenty pochodne

Anatomia Sukcesu Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego. Komisja Nadzoru Finansowego. Krzysztof Jajuga. Akcje i instrumenty pochodne Anatomia Sukcesu Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego Komisja Nadzoru Finansowego Krzysztof Jajuga Akcje i instrumenty pochodne Anatomia sukcesu Instytucje i zasady funkcjonowania rynku

Bardziej szczegółowo

Jakie są konsekwencje podatkowe związane z emisją i realizacją tych warrantów?

Jakie są konsekwencje podatkowe związane z emisją i realizacją tych warrantów? Jakie są konsekwencje podatkowe związane z emisją i realizacją tych warrantów? Katalog praw pochodnych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej UPDOP) ma charakter otwarty z zastrzeżeniem,

Bardziej szczegółowo

Co to są akcje? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy

Co to są akcje? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Akcje na giełdzie Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 16 maja 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET

Bardziej szczegółowo

Minimalne warunki animowania instrumentów notowanych na rynku głównym GPW

Minimalne warunki animowania instrumentów notowanych na rynku głównym GPW Minimalne warunki animowania instrumentów notowanych na rynku głównym GPW I. Akcje spółek z segmentu TOP5 dla kursów nie większych niż 1 zł 0,03 zł, dla kursów większych od 1 zł, ale nie większych niż

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) 1 Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 1 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia

Bardziej szczegółowo

RODZAJE ZLECEŃ NA GPW

RODZAJE ZLECEŃ NA GPW Zlecenia bez limitu ceny: RODZAJE ZLECEŃ NA GPW PKC - zlecenie po każdej cenie PCR - zlecenie po cenie rynkowej PCRO - zlecenie po cenie rynkowej na otwarcie Zlecenie z limitem ceny W tego typu zleceniach,

Bardziej szczegółowo

Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego

Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Niniejszy Statut określa cele i zasady funkcjonowania Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego, zwanego dalej Funduszem.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty notowane na GPW i zasady jej funkcjonowania

Instrumenty notowane na GPW i zasady jej funkcjonowania Instrumenty notowane na GPW i zasady jej funkcjonowania Prezentuje: Paweł Cymcyk Analityk Przygotował: Krzysztof Dresler Chief Financial Officer Xelion. Doradcy Finansowi UniCredit Group O giełdzie Tradycje

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki IPO Doradztwo Strategiczne SA, uchwala, co następuje:

Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki IPO Doradztwo Strategiczne SA, uchwala, co następuje: Uchwała nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Na podstawie art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych oraz 15 ust. 1 Statutu Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie wybiera na Przewodniczącego Zgromadzenia Pana/Panią

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami na rachunkach derywatów intraday) Zarządzenie nr 1 Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Tabela opłat i prowizji

Tabela opłat i prowizji Tabela opłat i prowizji 1.Otwarcie rachunku I. Opłaty i prowizje 2. Zamknięcie rachunku 0 zł 3.Prowadzenie rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego 30 zł za pół roku kalendarzowego, opłata

Bardziej szczegółowo

UTP nowy system transakcyjny na GPW nowe szanse dla wszystkich grup inwestorów

UTP nowy system transakcyjny na GPW nowe szanse dla wszystkich grup inwestorów UTP nowy system transakcyjny na GPW nowe szanse dla wszystkich grup inwestorów IT w instytucjach finansowych Leszno, 14 marca 2013 Co to jest UTP? System notujący opracowany i funkcjonujący w grupie NYSE

Bardziej szczegółowo

Jak i gdzie zarabiać na spadkach?

Jak i gdzie zarabiać na spadkach? Jak i gdzie zarabiać na spadkach? Wielu nieprofesjonalnych inwestorów trapi ciągle koszmar krachu giełdowego. Zasypywani codziennie informacjami, artykułami, analizami, raportami, które często są przejawem

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu Opcje giełdowe Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny (kontrakt opcyjny), Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach

Bardziej szczegółowo

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. www.gpwirk.pl kapitałowy, a rynek finansowy pieniężny kapitałowy pożyczkowy walutowy instrumentów pochodnych Obejmuje

Bardziej szczegółowo

Podstawy systemów kryptograficznych z kluczem jawnym RSA

Podstawy systemów kryptograficznych z kluczem jawnym RSA Podstawy systemów kryptograficznych z kluczem jawnym RSA RSA nazwa pochodząca od nazwisk twórców systemu (Rivest, Shamir, Adleman) Systemów z kluczem jawnym można używać do szyfrowania operacji przesyłanych

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia

Uchwała nr. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Uchwała nr wyboru przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie postanawia wybrać na przewodniczącego Uchwała nr przyjęcia porządku obrad Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie postanawia

Bardziej szczegółowo

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E "MATEMATYKA NAJPEWNIEJSZYM KAPITAŁEM ABSOLWENTA" projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego K O N T R A K T Y T E R M I N O W E Autor: Lic. Michał Boczek

Bardziej szczegółowo

1. Wybór Przewodniczącego. 2. Wejście w życie

1. Wybór Przewodniczącego. 2. Wejście w życie UCHWAŁA nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki e-kancelaria Grupa Prawno-Finansowa Spółka Akcyjna z siedzibą we Wrocławiu, w oparciu o art. 409 1 KSH, uchwala co

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 10 Pośrednicy finansowi, instrumenty pochodne Rodzaje rynków finansowych (hybrydowe kryterium podziału: przedmiot obrotu oraz zapadalność instrumentu) Rynki walutowe:

Bardziej szczegółowo

WSE goes global with UTP

WSE goes global with UTP GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE WSE goes global with UTP UTP - nowy system transakcyjny na GPW System transakcyjny UTP (Universal Trading Platform) to nowa jakość w dziedzinie technologii na warszawskiej

Bardziej szczegółowo

3.8.2. Harmonogram notowań Praw majątkowych na RPM. Notowania Praw majątkowych na RPM odbywają się wg poniższego harmonogramu:

3.8.2. Harmonogram notowań Praw majątkowych na RPM. Notowania Praw majątkowych na RPM odbywają się wg poniższego harmonogramu: 3.8.1. Godziny notowań. Notowania odbywają się dwa dni w tygodniu: wtorek Pierwszy Dzień i czwartek Drugi Dzień (z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy) w godzinach 11:00 13:30, o ile Zarząd Giełdy

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kontraktach CFD

Przewodnik po kontraktach CFD Przewodnik po kontraktach CFD Inwestuj na zagranicznych spółkach w polskim domu maklerskim! PRZEWODNIK PO KONTRAKTACH CFD Czym są kontrakty CFD? CFD to skrót od angielskiego terminu Contract for difference,

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

Wykład 8 Rynek akcji nisza inwestorów indywidualnych Rynek akcji Jeden z filarów rynku kapitałowego (ok 24% wartości i ok 90% PK globalnie) Źródło: http://www.marketwatch.com (dn. 2015-02-12) SGH, Rynki

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Inżynieria finansowa Wykład IV Kontrakty OIS/IRS/CRIS

Inżynieria finansowa Wykład IV Kontrakty OIS/IRS/CRIS Inżynieria finansowa Wykład IV Kontrakty OIS/IRS/CRIS Wydział Matematyki Informatyki i Mechaniki UW 25 października 2011 1 Kontrakty OIS 2 Struktura kontraktu IRS Wycena kontraktu IRS 3 Struktura kontraktu

Bardziej szczegółowo

Raport bieżący EBI 13/2014 Raport bieżący ESPI_RB 11/2014. Spółka: Biomass Energy Project S.A.

Raport bieżący EBI 13/2014 Raport bieżący ESPI_RB 11/2014. Spółka: Biomass Energy Project S.A. Raport bieżący EBI 13/2014 Raport bieżący ESPI_RB 11/2014 Spółka: Temat: Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Zarząd Biomass Energy Project Spółka Akcyjna z siedzibą w Wtelnie (Spółka) przekazuje

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH DZIENNIK URZĘDOWY NBP NR 2-83 - poz. 3 Załącznik nr 8 do uchwały nr 1/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (poz. 3) OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy ekonomicznej

Konkurs wiedzy ekonomicznej POZIOMO: 1. zdolność pieniądza do przechowywania wartości 2. pośrednik giełdowy 3. stan rachunku lub konta 4. punkt wymiany walut 5. waluta zjednoczonej Europy 6. spadek cen kursu papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż i krótka sprzedaż SPIS TREŚCI

Sprzedaż i krótka sprzedaż SPIS TREŚCI Sprzedaż i krótka sprzedaż dr Alexander Elder SPIS TREŚCI O autorze Wstęp Dlaczego należy sprzedać? Pytania i odpowiedzi Część I. Psychologia, zarządzanie ryzykiem i prowadzenie notatek 1. Kupowanie Trzy

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku)

TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku) TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku) I. PODSTAWOWE INFORMACJE 1. Tabela opłat i prowizji Noble Securities S.A. informuje Klienta o kosztach i opłatach

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 3 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia 26

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 4 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel. +48

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SPÓŁEK 14.03.2006. Witam.

ANALIZA SPÓŁEK 14.03.2006. Witam. ANALIZA SPÓŁEK 14.03.2006 Witam. WIG TELEKOMUNIKACJA Wykres indeksu branżowego WIG telekomunikacja jest w bardzo niebezpiecznym punkcie. Na wykresie zaznaczyłem trzyletnią linię trendu. Praktycznie jest

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane www.pwcacademy.pl Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane Jan Domanik Instrumenty pochodne ogólne zasady ujmowania i wyceny 2 Instrument pochodny definicja. to instrument finansowy: którego wartość

Bardziej szczegółowo

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Opcje Giełdowe Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Warszawa, 7 maja 2014 Czym są opcje indeksowe (1) Kupno opcji Koszt nabycia Zysk Strata Prawo, lecz nie obligacja, do kupna lub sprzedaży instrumentu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 871/2013 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 6 sierpnia 2013 r. (z późn. zm.)

Uchwała Nr 871/2013 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 6 sierpnia 2013 r. (z późn. zm.) Załącznik do Uchwały Nr 893/2013 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 8 sierpnia 2013 r. Uchwała Nr 871/2013 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 6 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Warunki dopuszczenia akcji do obrotu giełdowego

Warunki dopuszczenia akcji do obrotu giełdowego Podstawowym warunkiem dopuszczenia akcji spółki do obrotu giełdowego na rynku podstawowym jest sporządzenie i zatwierdzenie odpowiedniego dokumentu informacyjnego przez odpowiedni organ nadzoru, chyba

Bardziej szczegółowo

Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex)

Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex) Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex) Istotą inwestowania za pomocą kontraktów różnic kursowych (KRK, CFD) jest zarabianie na różnicy pomiędzy kursem z momentu rozpoczęcia transakcji,

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

Analiza danych w biznesie

Analiza danych w biznesie Instytut Informatyki Uniwersytetu Śląskiego Wykład 6 1 Inne instrumenty finansowe; 2 Indeks walutowy; 3 Porftel inwestycyjny; 4 Opcje binarne; 5 Kryptowaluty. Waluty egzotyczne GBPDKK - funt brytyjski

Bardziej szczegółowo

oferty kupujących oferty wytwórców

oferty kupujących oferty wytwórców Adam Bober Rybnik, styczeń Autor jest pracownikiem Wydziału Rozwoju Elektrowni Rybnik S.A. Artykuł stanowi wyłącznie własne poglądy autora. Jak praktycznie zwiększyć obrót na giełdzie? Giełda jako jedna

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Krótka sprzedaż akcji

Krótka sprzedaż akcji Źródło: http://akcjonariatobywatelski.pl/pl/centrum-edukacyjne/materialy-edukacyjne/57,krotka-sprzedaz-akcji.html Wygenerowano: Niedziela, 31 stycznia 2016, 17:35 Krótka sprzedaż akcji Krótka sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych

Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych Załącznik do Uchwały Nr 901/2012 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 11 września 2012 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych I. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki działającej pod firmą: pilab S.A. z siedzibą we Wrocławiu

Uchwała nr 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki działającej pod firmą: pilab S.A. z siedzibą we Wrocławiu Uchwała nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Zgromadzenia Na podstawie art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki pilab S.A. uchwala, co następuje: Nadzwyczajne Walne

Bardziej szczegółowo