Patofizjologia. Mózg stanowi 2% masy ciała. Przepływa przez niego 20% rzutu serca. Mózgowy przepływ krwi: ml/ 100 g/ min (ok. 50 ml).

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Patofizjologia. Mózg stanowi 2% masy ciała. Przepływa przez niego 20% rzutu serca. Mózgowy przepływ krwi: 25 140 ml/ 100 g/ min (ok. 50 ml)."

Transkrypt

1

2 Patofizjologia Mózg stanowi 2% masy ciała. Przepływa przez niego 20% rzutu serca. Mózgowy przepływ krwi: ml/ 100 g/ min (ok. 50 ml). Stosunek przepływu krwi do zużywanego tlenu wynosi 1 : 16 Objętość śródnaczyniowa: ml. Cechy niedokrwienia pojawiają się przy zmniejszeniu mózgowego przepływu krwi < 18 ml/ 100 g/ min.

3 Krążenie mózgowe Tętnice szyjne wewnętrzne. Tętnice kręgowe (tętnica podstawna) - koło Willis a. Unerwienie generalnie włókna współczulne. Żyły mózgowe (cienkie ścianki, elastyczne, bezzastawkowe) kończą się w dużych zatokach żylnych zawartych pomiędzy blaszkami opony twardej.

4 Krążenie mózgowe

5 Krążenie mózgowe

6 Patofizjologia Przyczyny wtórnego uszkodzenia mózgu Przyczyny pozaczaszkowe Przyczyny wewnatrzczaszkowe

7 Przyczyny pozaczaszkowe wtórnego uszkodzenia mózgu : Hipotensja. Hipoksja. Hiperkarbia. Hipokarbia. Hiperglikemia. Hipoglikemia. Hiperpyreksja.

8 Przyczyny wewnątrzczaszkowe mózgu : wtórnego uszkodzenia Nadciśnienie wewnątrzczaszkowe. Niskie mózgowe ciśnienie perfuzyjne. Wgłobienie mózgu. Pourazowy skurcz naczyniowy.

9 Wpływ anestetyków dożylnych na CBF i CMR

10 Wpływ anestetyków wziewnych na CBF i CMR

11 MAC, a MAP, CBF i CMRg

12 Znieczulenie cechy Sen. Niepamięć następcza. Brak odruchów. Zwiotczenie mięśni (miorelaksacja). Brak bólu.

13 Znieczulenie cechy KOROWE: Sen (nieświadomość). Niepamięć następcza. PODKOROWE: Brak bólu. Zwiotczenie mięśni poprzecznie prążkowanych. Stabilność układu autonomicznego. Osiągnięcie wszystkich składowych znieczulenia określa się Adequacy of Anesthesia (odpowiednie znieczulenie).

14 Czynniki wpływające na głębokość znieczulenia Stymulacja bólowa. Prób bólu odczuwanie bólu. Środki przeciwbólowe. Hipnotyki. Użycie innych leków w czasie znieczulenia: -blokery, środki zwiotczające mięśnie, lidokaina. Faza operacji.

15 Monitorowanie czynności OUN Zapobieganie: Świadomości w czasie znieczulenia. Uszkodzeniu OUN.

16 Wybudzenie w czasie znieczulenia 2004 r. Preventing and managing the impact of anesthesia awareness Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organizations JCAHO r. Practice Advisory for Intraoperative Awarenes and Brain Function Monitoring ASA.

17 Wybudzenie w czasie znieczulenia Dla oceny stopnia świadomości w czasie operacji Kwestionariusz Brice: 1. Co pamiętasz tuż przed zaśnięciem? 2. Co pamiętasz tuż po przebudzeniu po operacji? 3. Czy możesz sobie przypomnieć cokolwiek co miało między zaśnięciem a wybudzeniem? 4. Czy coś ci się śniło w czasie operacji? 5. Co było najgorszym zdarzeniem w czasie operacji?

18 Wybudzenie w czasie znieczulenia Najczęstsze doznania: Bodźce słuchowe. Uczucie zwiotczenia mięśni. Uczucia związane z laryngoskopią. Lęk. Bezsilność. Ból stosunkowo rzadko.

19 Wybudzenie w czasie znieczulenia Płytka sedacja może spowodować, że pamięć z okresu zabiegu jest niewyraźna: Pacjent rozmawia z personelem w czasie zabiegu, ale po nim nie jest w stanie przypomnieć sobie treści. Istnieją dowody na częściową pamięć z okresu znieczulenia nawet w czasie sedacji głębokiej.

20 Wybudzenie w czasie znieczulenia skala zjawiska 0,18% wszystkich znieczulanych ogólnie USA Sebel 2004; pacjentów. 0,16% wszystkich znieczulanych ogólnie Szwecja Sandin 2000; pacjentów. 0,11% wszystkich znieczulanych ogólnie Australia Myles 2000; pacjentów. 0,4% wszystkich znieczulanych ogólnie Finlandia Ranta 1996.

21 Wybudzenie w czasie znieczulenia charakter operacji Ciężkie obrażenia ciała 11 43%. Kardiochirurgia 1-9%. Cięcie cesarskie 0,4%.

22 Wybudzenie w czasie znieczulenia etiologia Różnica pomiędzy zapotrzebowaniem na lek znieczulający, a dawką.

23 Optymalizacja podawania leków Każdy człowiek jest Populacja pacjentów inny Pacjenci z dużym ryzykiem przedłużonego budzenia Małe Pacjenci z dużym ryzykiem powrotu przytomności w czasie znieczulenia Umiarkowane Duże Indywidualne zapotrzebowanie na leki

24 Wybudzenie w czasie znieczulenia etiologia Błędy terapeutyczne podanie samego środka zwiotczającego. Uszkodzenie parownika, lub problemy z układem okrężnym 13-20%. Niestabilność hemodynamiczna, zmuszająca do zmniejszenia dawki leku znieczulającego (w tym prowadzenie znieczulenia wyłącznie mieszaniną N2O/ O2 5-36%. Awaria pompy strzykawkowej lub linii naczyniowej (dla TIVA). Przedłużająca się intubacja 6%. Znieczulanie skrajnie otyłych.

25 Wybudzenie w czasie znieczulenia etiologia TIVA częstsze wybudzenia (brak obiektywnej kontroli nad stężeniem w surowicy) 0,2% TIVA dawka: 6 mg/ kg/ min. świadomość u 6%!!!Miller i wsp. Can J Anesth 1996; 43: Podanie midazolamu przed rozpoczęciem TIVA częstość powrotu świadomości do 3%.

26 Wybudzenie w czasie znieczulenia etiologia Powrót świadomości w czasie znieczulenia wziewnego rzadziej. Konieczne monitorowanie ETanesth.. MAC 0,45 1,2. MAC 0,6 w mieszaninie w N2O Ghoneim MAC 0,8 1,2 w tlenie lub tlenie i powietrzu Ghoneim 2000.

27 Czynniki wpływające na MAC - obniżenie Hipotermia. Hipotensja. Wiek. Opioidy, ketamina. Nadużywanie amfetaminy. Inhibitory cholinoesterazy. Anestetyki dożylne. Ciąża. Hipoksemia (<40 mm Hg). Niedokrwistość. 2-agoniści.

28 Czynniki wpływające na MAC - podwyższenie Hipertermia. Nadczynność tarczycy. Alkoholizm ale nie ostre upojenie alkoholem.

29 Czynniki nie wpływające na MAC Czas trwania znieczulenia. Płeć. Hiperkapnia, hipokapnia. Nadciśnienie tętnicze.

30 MAC awake Anestetyk MACawake/ MAC Halotan 0,55 Izofluran 0,38 Sewofluran 0,34 Desfluran 0,34

31 Wybudzenie w czasie znieczulenia zapobieganie W okresie przedoperacyjnym: Przygotowanie stanowiska anestezjologicznego. Identyfikacja pacjentów z grupy ryzyka: Zmniejszona rezerwa sercowo-naczyniowa także obrażenia ciała. Cięcie cesarskie w trybie pilnym. Nadużywanie opioidów, benzodwuazepin i alkoholu. Przewidywanie trudnej intubacji. Wentylacja jednym płucem (OLV).

32 Wybudzenie w czasie znieczulenia zapobieganie W czasie operacji: Parametry życiowe u 33% pacjentów były normalne Moerman i wsp Odpowiedź odruchowa: Łzawienie. Pocenie. Zaczerwienie skóry.

33 Wybudzenie w czasie znieczulenia Zespół stresu pourazowego PTSD PTSD u 4-18% pacjentów wybudzonych. Początek lat 60 (po obudzeniu się w czasie zabiegu operacyjnego). Odczuwanie bólu w czasie znieczulenia, brak możliwości wyrażenia uczuć. W okresie pooperacyjnym: Zaburzenia snu. Nocne mary. Lęk. Trudności z koncentracją.

34 Wybudzenie w czasie znieczulenia postępowanie po operacji Rozmowa z pacjentem; detale dot. przebiegu operacji. Przeproszenie pacjenta za zaistniały incydent. Zapewnienie o przypadkowości zdarzenia i utożsamianie się z pacjentem. Wyjaśnienie powodów (np. zbyt płytkie znieczulenie z powodu niestabilności hemodynamicznej). Wsparcie psychologiczne i psychiatryczne. Udokumentowanie zdarzenia.

35 Wybudzenie w czasie znieczulenia zagadnienia prawno-medyczne Roszczenia dotyczą 12% zdarzeń w Wielkiej Brytanii i 1% w USA. Odszkodowania dotyczą W 96% - zdarzeń powrotu świadomości w czasie zwiotczenia mięśni; USD. W 44% innych roszczeń związanych z powrotem świadomości; USD.

36 Wybudzenie w czasie znieczulenia koszty Koszt zapobiegania świadomości u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka 780 USD: Amortyzacja BIS. Koszt elektrody: 16 USD. Większe zużycie anestetyków ( na wszelki wypadek ). Opieka pooperacyjna. Praca dodatkowego personelu.

37

38 Uszkodzenie OUN Co roku przeprowadza się ok. 50 mln operacji chirurgicznych w znieczuleniu ogólnym. U około 25% pacjentów dochodzi do pewnego, najczęściej subtelnego uszkodzenia OUN. U części chorych zmiany te są bardziej nasilone. Uszkodzenie mózgu (w tym obrażenia mózgu, udar i nieprzytomność) występuje w ok. 17% przypadków związanych z błędami w sztuce. USA - ok. 6% przypadków uszkodzenia mózgu ma związek z rewaluskaryzacją naczyń wieńcowych u pacjentów > 60 rż.

39 Uszkodzenie OUN Pooperacyjne uszkodzenie mózgu (u pacjentów nie operowanych w obrębie mózgu) ma związek z niewłaściwie prowadzonym znieczuleniem (nowy problem socjoekonomiczny?). Hipoksja mózgu, pomimo utrzymywania normotensji? - TAK. Zaburzenia miejscowego przepływu krwi u pacjentów poddanych znieczuleniu, pomimo, że i SpO2 systemowe i BP systemowe mieszczą się w granicach normy (związek z wąskimi naczyniami mózgowymi o ograniczonej podatności Moody).

40 Uszkodzenie OUN Epizody mózgowej desaturacji w podeszłym wieku nie mają związku z utlenowaniem systemowym i z saturacją mieszanej krwi żylnej.

41 Według Rosowa i Manberga z Massachussetts General Hospital, Harvard Medical School (1998) ciągłe monitorowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego podczas znieczulenia ogólnego to Święty Graal anestezjologii.

42 Dawniej

43 Dawniej

44 Dawniej i współcześnie Monitorowanie bezprzyrządowe: Źrenice. Skóra: temperatura, barwa, wilgotność. Powrót włośniczkowy. Monitorowanie przyrządowe: Częstość pracy serca. Ciśnienie tętnicze krwi.

45 Odpowiednie znieczulenie Adequacy of Anesthesia - AoA Monitorowanie Brak bólu Stabilność układu autonomicznego Niepamięć następcza, Sen Zwiotczenie mięśni

46 Wartość (siła) sygnału V (µvolt) ECG - elektrokardiografia EMG - elektromiografia EEG elektroencefalografia 100 f (Hz) EP potencjały wywołane 0,03 0,

47 Spektrum monitorowania układu nerwowego Monitorowanie Przepływ krwi Czynność elektryczna Wpływ znieczulenia EEG Tak (pomiar pośredni) Tak Tak Czuciowe potencjały wywołane Tak (pomiar pośredni) Tak Tak Elektromiogram Nieprzydatne Tak Nieprzydatne Ruchowe potencjały wywołane Tak (pomiar pośredni) Tak Nieprzydatne TCD Tak Nieprzydatne Nieprzydatne SjO2 Tak Nieprzydatne Nieprzydatne Oksymetria mózgowa Tak Nieprzydatne Nieprzydatne

48 Monitorowanie układu nerwowego elektroencefalografia (EEG) Elektroencefalografia - monitorowanie czynności bioelektrycznej mózgu; ocena prawidłowej czynności mózgu oraz jego stanów patologicznych, spowodowanych urazem, guzami, chorobami (padaczka). Fale eeg: Beta ( ) Hz, < 20 V; czuwanie, otwarte oczy, pochodzą z kory przedruchowej; barbiturany, phenytoina, beznodwuazepiny, alkohol. Alfa ( ) Hz, V; odprężenie stanu czuwania, zamknięte oczy, okolica potyliczna; znieczulenie. Richard Caton: Hans Berger: Gibbs: 1875 r r r.

49 Elektroencefalografia Theta Hz, V; prawidłowe w wieku dziecięcym; w wieku dojrzałym w czasie snu; hipotermia; przy zaburzeniach neuronalnych. Delta: 1-4 Hz, > 50 V; normalnie podczas snu i głębokiego znieczulenia; zwykle wykładnik zaburzenia neuronalnego.

50 Elektroencefalografia Gamma: Hz; powstające w mózgu: W stanie czuwania. W czasie intensywnych procesów myślowych, intensywnie przeżywanych emocji. Podczas komunikowania się komórek nerwowych między sobą i wymieniania informacji na temat bodźców odbieranych ze środowiska.

51 Elektroencefalografia Wady: Złożoność obrazu EEG i jego interpretacja. Zmienne i często nieprzewidywalne efekty operacji chirurgicznej. Brak korelacji między objawami klinicznymi, a obrazem EEG w czasie znieczulenia.

52 Elektroencefalografia Moduł EEG monitora. 2. i 3. przewody łączące i puszka łącznikowa EEG. 4. Komplet odprowadzeń EEG. 5. Słuchawki do AEP.

53 Typy elektrod Elektrody przyklejane do skóry (Ziprep s): Łatwe w użyciu i przymocowywane poza polem włosów. Ag/AgCl elektrody kubkowe : Przymocowywanie elektrod (taśma klejąca/ klej/ żel) przymocowanie na polu z włosami niekiedy bywa trudne. Elektrody igłowe: Łatwe w użyciu. Oporność na granicy elektroda-skóra może być duża. Elektrody w czapce.

54 EEG w czasie znieczulenia Opis EEG przytomnego Fale beta Zwolnienie zapisu Stłumienie zapisu EEG izoelektryczne Zapis EEG Obraz kliniczny Przytomny Poddany sedacji? Nieprzytomny? Głębokie znieczulenie

55 EEG w czasie znieczulenia Środki anestetyczne powodują: Powstanie w zapisie eeg, sygnałów o wysokiej amplitudzie i niskiej częstotliwości. Zaprzestanie znieczulenia obrazuje się: Zapisem eeg o niskiej amplitudzie i wysokiej częstotliwości.

56 Elektroencefalografia Na EEG wpływają: Przepływ krwi. Żywienie; tlenoterapia. Faza snu; stan przytomności. Przyjmowane leki. Choroby współistniejące. Temperatura ciała. Temperatura otoczenia.

57 Elektroencefalografia Czynniki wpływające na zmiany zapisu 1. Leki anestetyczne. 2. Drgawki. 3. Śpiączka. 4. Niedotlenienie.

58 Elektroencefalografia Czynniki wpływające na zmiany zapisu 1. Leki anestetyczne: Początkowo podwyższenie amplitudy i obniżenie częstotliwości. Postępujące obniżenie amplitudy. Linia izoelektryczna lub zahamowanie wyładowań.

59 Elektroencefalografia Czynniki wpływające na zmiany zapisu Zmiany w EEG widoczne są w pierwszym rzędzie po zastosowaniu środków nasennych, lub znieczulających. Przyt. ( ) sen ( ) Bliskie stłumienie salwa stłumienie EEG Wzrastające dawki środków znieczulających Wyjątek: Małe dawki niektórych anestetyków aktywują EEG. Zwolnienie EEG Zwiększenie EEG

60 Elektroencefalografia Czynniki wpływające na zmiany zapisu 2. Drgawki: Rytmiczne wyładowania. Stopniowe narastanie linii izoelektrycznej. Wysoka amplituda fal obserwowana w wielu odprowadzeniach. Normalizacja, lub przejściowy obraz linii.

61 Elektroencefalografia Czynniki wpływające na zmiany zapisu 3. Śpiączka: Jeden z elementów oceny prognostycznej. Obraz zależy od etiologii śpiączki, jej głębokości i rokowania. Uogólnione zwolnienie. Obraz eeg zmienny rokowanie pozytywne. Obraz eeg jednostajny, monotonny rokowanie złe.

62 Elektroencefalografia Czynniki wpływające na zmiany zapisu 4. Niedotlenienie mózgu: Hipoksja uogólnione zwolnienie. Niedokrwienie ogniskowe punktowe zwolnienie. Przedłużające się niedotlenienie linia izoelektryczna.

63 Elektroencefalografia Zastosowanie Ocena stopnia sedacji. Stany nieprzytomności. Sen barbituranowy. Drgawki (u chorych zwiotczonych). Ocena głębokości znieczulenia. Wczesne wykrywanie hipoperfuzji oun (endarterektomia tt. szyjnych, zabiegi w krążeniu pozaustrojowym).

64 Elektroencefalografia Blok operacyjny znieczulenie wziewne dożylne. Intensywna terapia głębokość sedacji. Automatyczne rozpoznawanie na podstawie EEG rodzaju anestetyku (dożylny, wziewny). Elektrody, igły, czepiec z elektrodami. Jedno, lub dwukanałowy zapis z możliwością ułożenia elektrod w taki sposób, aby nie przeszkadzały w wykonywaniu procedur operacyjnych. Specjalny algorytm oddzielający zapis wyładowań (np. w przebiegu padaczki) od zapisu EEG znieczulonego pacjenta. Ekran dotykowy kolorowy.

65 Elektroencefalografia Cereborgram trend uśrednionych zmian w EEG. Sygnał EEG. Zapis z elektrody.

66 Elektroencefalografia

67 Elektroencefalografia Analizator stanu pacjenta (PSA) Cyfrowy sygnał EEG. Elektroda. Moduł pacjenta. Kabel podłączony do 4 kanałowego EEG. Sygnał obrazowany jest, jako wskaźnik stanu pacjenta (PSI). PSI koreluje ze zmodyfikowaną skalą oceny aktywności/ sedacji (OAA/S). PSI: wartości:

68 Analizator stanu pacjenta (PSA) Zmodyfikowana skala oceny przytomności/ sedacji (OAA/S) Liczba punktów Poziom odpowiedzi 5 Natychmiastowa odpowiedź na imię wypowiadane normalnym głosem 4 Opóźniona odpowiedź na imię wypowiadane normalnym głosem 3 Odpowiedź uzyskana dopiero po kilkukrotnym, lub głośnym wypowiedzeniu imienia, albo obecność odruchu rzęsowego. 2 Brak odruchu rzęsowego, lub pozytywna odpowiedź na bodziec typu TOF np. otwarcie oczu. 1 Brak odpowiedzi na bodziec typu TOF. 0 Brak odpowiedzi na stymulację bodźcem elektrycznym o f=50 Hz

69 Analizator stanu pacjenta (PSA) PSA (wskaźnik stanu pacjenta) nie pozwala na odczytanie liczby zahamowania fal mózgowych. PSA pozwala na wykrycie epizodów przebiegających z płaską falą eeg. Monitorowanie obu półkul. Wartości: <25 kolor żółty obniżenie stopnia świadomości kolor zielony znieczulenie ogólne. >50 kolor żółty słaba sedacja.

70 Elektroencefalografia Analizator stanu pacjenta (PSA)

71 EEG, czy BIS?

72 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu Zasada działania analizy BISpektralnej: BIS jest pomiarem opracowanym empirycznie, na podstawie analiz statystycznych. Celem badań było zidentyfikowanie cech eeg pozostających w korelacji ze stopniem sedacji/ uśpienia. Na podstawie wielowariantowej analizy statystycznej opracowano zespół najbardziej charakterystycznych cech obserwowanych w zapisie eeg typowych dla stanu uśpienia i niezależnych od rodzaju podanego leku (poza ketaminą).

73 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu Powstanie wskaźnika BIS trzy etapy: Analiza zapisu EEG przekształcenie sygnału analogowego w cyfrowy (monitor odbiera fale eeg, emg, eog i ekg). Wybranie odpowiednich fragmentów eeg; odnalezienie w bazie danych zapisów eeg pacjentów poddanych działaniu różnych środków anestetycznych.

74 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu Powstanie wskaźnika BIS trzy etapy: Analiza matematyczna wybranych fragmentów eeg: Analiza zależna od czasu. Analiza zależna od częstotliwości: Konwersja sygnału eeg jako fali zależnej od czasu w sinusoidę zależną od częstotliwości transformacja Fouriera.

75 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu Co to jest i o czym informuje liczba BIS: Liczba BIS przdstawiana jest jako wartość liczbowa od 0 do 100. Informacja o liczbie BIS podawana jest w systemie ciągłym. Wartość BIS obniża się wraz ze wzrostem anestetyku.

76 BIS analiza poniżej 40 bispektralna elektroencefalogramu Skala BIS - czuwanie - sedacja - głęboka sedacja - znieczulenie chirurgiczne - głębokie znieczulenie BIS należy postrzegać jako odzwierciedlenie głębokości snu, a nie stopnia analgezji. O niewystarczającej analgezji świadczą szybkie, oscylacyjne zmiany wartości BIS, a nie jej wzrost.

77 EEG, a BIS Beta (13-30 Hz) Przytomność, skupienie Małe dawki środków sedacyjnych Alfa (8-13 Hz) Czuwanie, rozluźnienie Płytkie znieczulenie Theta (4-8 Hz) Delta (<4 Hz) Znieczulenie ogólne Znieczulenie głębokie Niedokrwienie Hipotermia

78 Jakość sygnału BIS SQI Signal Quality Index jakość sygnału (przenikanie przez kość) %. 15 < SQI < 50 = BIS parametr w kol. Szarym. < 15= krótka kreska. EMG - Elektromiografia 30-80dB (70-110Hz). SR Suppression Ratio - współczynnik stłumienia %. Ile % fal EEG uległo w ciągu. ostatnich 63 s wytłumieniu. Odświeżenie co 2 sek.

79 Wskazania do BIS Chirurgia ogólna. Chirurgia jednego dnia. Kardiochirurgia. Pacjenci wyniszczeni i w podeszłym wieku. Uraz. Cięcie cesarskie w znieczuleniu ogólnym. Chirurgia dziecięca. OIT, radiologia, endoskopia, SOR. Sedacja.

80 Korzyści płynące ze stosowania analizy BISpektralnej Zmniejszone zużycie anestetyków (10-30%). Szybsze budzenie. Wcześniejsza ekstubacja. Skrócenie pobytu w oddziale postanestetycznym. Rzadsze występowanie nudności i wymiotów (20-30%). Zapobieganie powrotowi świadomości podczas znieczulenia.

81 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu

82 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu

83 Różnice pomiędzy BIS a EEG BIS EEG 1-kanałowe EEG. 1-4 kanałów EEG. 3-4 elektrody umieszczone na jednym pasku (w XP). 3-9 elektrod oddzielnych elektrod. Miejsca umieszczenia elektrod jednoznaczne. Ułożenie elektrod zależne od doświadczeń użytkowników. Czujnik umieszczony na czole. Ułożenie na skórze głowy (przygotowanie pola wygolenie). Pomiar elektrycznej czynności mózgu jednej półkuli i płatów czołowych. Zapis zależny od stanu ogólnego pacjenta.

84 Użycie BIS i EEG BIS BIS mierzy głębokość snu i sedacji. EEG W anestezjologii: Kardiochirurgia: Optymalna temperatura Mózgowe krążenie krwi. Udary w okresie pooperacyjnym. Endarterektomia szyjna. Częściej używany jest u pacjentów powyżej 1 rż, bez schorzeń neurologicznych. W OIT: Śpiączka. Pacjenci z padaczką. Udar mózgu. Obrażenia głowy (dawcy). Nie nadaje się do oceny znieczulenia ketaminą i N2O. W OIT do oceny sedacji pacjentów.

85 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu Czemu nie można oznaczać głębokości snu w czasie znieczulenia ketaminą i podtlenkiem azotu???: Ketamina i podtlenek azotu nie wyłączają fal gamma. Fale gamma są identyfikowane przez monitor BIS i obrazowane, jako stan świadomości.

86 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu - ograniczenia Efekt Zmiany BIS Przyczyna Podtlenek azotu Paradoksalnie BIS Fale θ i δ -. Ketamina Paradoksalnie BIS Fale -. Izofluran Fale θ -. Paradoksalnie BIS Fale θ i δ -. Halotan Wysoka wartość BIS Niecharakterystyczne zmiany korowe.

87 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu - ograniczenia Efekt Zmiany BIS Przyczyna Rozrusznik serca Interferencja elektryczna. Koc termiczny Ruch powietrza. Golarka endoskopowa Urządzenia elektromagnetyczne BIS Oscylacje. Interferencje elektromagnetyczne.

88 BIS analiza Efekt bispektralna elektroencefalogramu - ograniczenia Zmiany BIS Fale θ i δ -. Hipoglikemia Zatrzymanie krążenia Hipowolemia Niedokrwienie mózgu Hipotermia Przyczyna Fale - Perfuzja mózgowa. BIS Perfuzja mózgowa. Perfuzja mózgowa. Potęgowanie efektu przez izofluran i propofol

89 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu - ograniczenia Efekt Choroba Alzheimera Udar mózgu Zmiany BIS Niska wartość BIS Fale -. Uszkodzenie mózgu Ciężkie obrażenia mózgu Śmierć mózgu Przyczyna Fale δ -. BIS = 0 Linia izoelektryczna Niskie napięcie EEG Niska wartość BIS Zdeterminowane genetycznie

90 BIS analiza bispektralna elektroencefalogramu - ograniczenia Efekt Środki zwiotczające mięśnie Sukcynylodwucholina Zmiany BIS BIS Przyczyna Zmniejszenie aktywności EEG. Artefakty

91 Entropia Na wartość liczby BIS wpływa czynność mięśni (EMG). W jaki sposób oddzielić aktywność kory mózgowej (EEG) od aktywności mięśni (EMG)??? ENTROPIA Entropia jest jednym z pojęć fizycznych; entropia układu jest logarytmiczną miarą liczby stanów dozwolonych danego układu: Entropia stanowi miarę logarytmiczną stopnia przypadkowości (nieuporządkowania) układu.

92 Entropia Zawiera dwie komponenty: EEG oraz EMG. Komponenta sygnału EEG dominuje w niskich częstotliwościach (do 32 Hz) - SE. W wyższych częstotliwościach wartość EEG reprezentatywnie zmniejsza się (>32 Hz). Odpowiedź entropii (RE) jest odczytywana w zakresie częstotliwości od 0.8 Hz do 47 Hz. Nagłe pojawienie się danych sygnału EMG często wskazuje, że pacjent reaguje na stymulację zewnętrzną (ból).

93 Stan entropii i reakcja entropii Wysoka częstotliwość 50 Hz 40 Hz EMG z mięśni twarzy Hz 30 Hz Reakcja entropii 20 Hz 0-32 Hz 10 Hz Korowe EEG 0 Hz Stan Entropii SE RE

94 Entropia Jeśli stymulacja bólowa trwa dalej i nie są podawane analgetyki jest prawie pewne, że poziom znieczulenia ostatecznie zacznie się zmniejszać (EMG szybko informuje o niewystarczającym znieczuleniu zwiotczeniu pacjenta). Z powodu wyższej częstotliwości danych sygnału EMG przykładowy czas odczytu jest znacznie krótszy w porównaniu z potrzebnym do odczytu sygnałem EEG.

95 Entropia Szeroki zakres częstotliwości Zwolnienie sygnału (mało odnośnych częstotliwości) Entropia jest wysoka Entropia jest niska Zmiany w EEG z nieregularnych w bardziej regularne świadczą, że pacjent traci świadomość. Entropia ulega obniżeniu.

96 Entropia Jeden czujnik dwa sygnały: Mniejszy przedział częstotliwości dla EEG, będącego wyrazem aktywności kory mózgu stan entropii SE (0-32 Hz). Wyższa grupa znamion EMG, świadcząca o aktywności podkorowej reakcja entropii RE (0-47 Hz).

97 Entropia Optymalizacja czasu odpowiedzi: Czas odpowiedzi dla reakcji entropii (zmiany EMG) 2 s. (ból sygnalizowany szybko zmianami w RE). Czas odpowiedzi dla stanu entropii (zmiany EEG) 15 s. (przebudzenie sygnalizowane zmianami w SE nieco wolniej).

98 Entropia Intubacja 9:54:17 ta y s 0 1c m i -M at lab ent rop ies 100 Sevo % (*0.1) 80 H c o mb H (B S a s 3) c o mb (B S a s 3) S evoflu rane ex pire d d ivide d b y 1 0 H o nline H 32 on lin e : :45 0 9: :55 10: :05 10: RE SE S c a led E E G + E M G E ntropy (B S a s 3) S c a led E E G E nt rop y (B S as 3 ) B S R A S / : :45 0 9: :55 10: :05 10: A s p ec t B IS S r (B IS ) LE e g (0.6 4s ) LE e g-a ve 5/ (2.5 6s ) 80 BIS : :45 0 9:5 0 RE (reakcja entropii) w odpowiedzi na intubację 0 9:55 tim e 10: :05 10:1 0

99 Entropia tent15c m i -M atlab entropies 100 Sevo % (*0.1) H c omb (B S as 3) 80 H32 60 S evoflurane ex pired divided by 10 H online H32 online 40 c omb (B S as 3) :00 10:05 10:10 10:15 10:20 10:25 10: RE SE S c aled E E G + E M G E ntropy (B S as 3) S c aled E E G E ntropy (B S as 3) B S R A S / :00 10:05 10:10 10:20 intubation 10:16:25 coughing 10:16: BIS 10: :25 10:30 A s pec t B IS S r (B IS ) LE eg (0.64s ) LE eg-ave5/ (2.56s ) :00 10:05 10:10 10:15 tim e 10:20 RE (reakcja entropii) w odpowiedzi na przedłużoną intubację 10:25 10:30

100 Entropia tay s 01c m i -M atlab entropies Sevo % (*0.1) :40 10:45 10:50 10:55 11:00 11:05 11:10 10:45 10:50 10:55 11:00 11:05 11:10 11:05 11: RE SE : BIS 10:57:12 eyes open :40 10:45 10:50 RE (reakcja entropii) w czasie 5 wybudzenia min 10:55 tim e 11:00

101 Entropia Stan entropii (SE) jest wartością, która jest dość stabilna. Dostarcza ona anestezjologowi wiedzy w jakim stanie jest kora mózgowa pacjenta. Czas okna jest wyselekcjonowany w taki sposób, żeby nieistotne zmiany zostały usunięte z danych. Odpowiedź Entropii (RE) szybko reaguje na zmiany.

102 Entropia W okresie budzenia, RE wzrasta pierwsza wraz z aktywnością mięśni; kilka sekund później podąża za nią SE. W rzadkich przypadkach sygnał EEG może być szczególnie niski; zdarza się to na przykład u pacjentów w podeszłym wieku. Uwaga na podtlenek azotu.

103 Entropia Zastosowanie Entropii: Chirurgia ogólna. Operacje wysokiego ryzyka. Niektóre grupy pacjentów: Chirurgia jednego dnia. Pacjenci w wieku podeszłym i wyniszczeni. Szpitalny Oddział Ratunkowy. Nie polecane w OIT. Nie oceniane u dzieci.

104 Entropia i EEG Entropia M-EEG Jeden kanał EEG. 1-4 kanałów EEG. Założony z góry zestaw zawierający trzy elektrody w jednym. 3-9 oddzielonych od siebie elektrod, używanych wybiórczo na określonych częściach głowy. Czujnik umieszczony w okolicy czołowej. Wykorzystywanie do monitorowania zmian w EEG, które opierają się na SEF, analizie pasma częstotliwości. Planowane użycie w celu monitorowania wpływu znieczulenia na pacjenta. Opieranie się na wielu składowych (danych). Wykorzystanie tzw. algorytmu entropii, Włączanie także AEP. który nie jest oparty o SEF, analizę pasma częstotliwości. Monitorowanie neurologiczne.

105 Entropia i BIS Entropia BIS Algorytm entropii koreluje z wszystkimi poziomami znieczulenia. Algorytm BIS łączy w sobie wiele parametrów. Główne wskazanie znieczulenie ogólne dorosłych. Wykorzystywany do oceny znieczulenia, sedacji, OIT; również w pediatrii. Dwie liczby: RE zawierające zarówno EEG, jak i EMG, pozwalające rozpoznać odpowiedź pacjenta na stymulację zewnętrzną szybko. Jeden wskaźnik opisujący wpływ znieczulenia na mózg. SE zawierające (obejmujące EEG) informujące o czynności kory mózgowej pacjenta.

106 Mózgowy przepływ krwi oznaczany techn. dopplerowską (TCD)

107 Mózgowy przepływ krwi oznaczany techn. dopplerowską (TCD) Ch. Doppler 1842 rok Rune Aaslid 1982 rok Zmiana częstotliwości fali odbitej od ruchomego przedmiotu w stosunku do częstotliwości fali wysłanej przez głowicę. Różnica w częstotliwości jest proporcjonalna do prędkości przepływających krwinek.

108 Mózgowy przepływ krwi oznaczany techn. dopplerowską (TCD) Prawidłowa wartość prędkości przepływu krwi wynosi około ml/ sek.

109 Mózgowy przepływ krwi oznaczany techn. dopplerowską (TCD)

110 Mózgowy przepływ krwi oznaczany techn. dopplerowską (TCD) Głowica 2 MHz. Głowica, hełm??? Głębokość: mm. PI, RI. Okna miejsca o nieznacznej grubości pokrywy. MCA najlepiej (kąt zawarty pomiędzy wiązką Dopplera, a MCA < 30o błąd pomiaru mniejszy niż 15%.

111 Oksymetria mózgowa

112 Oksymetria mózgowa - INVOS NORMA: 65 ±9% System INVOS 4100 Nieinwazyjny pomiar saturacji mózgowej. Wykorzystanie 2λ Near-infrared Spectroscopy (NIRS) promieniowania podczerwonego o długości fali między 730 and 810 nm. Czujniki umieszczane po obu stronach głowy. Płaski ekran.

113 Oksymetria mózgowa - INVOS Bezpieczne promieniowanie podczerwone o dwóch długościach fali przechodzące przez kości czaszki. System oparty na podwójnych czujnikach zbierających informację z dwóch głębokości. Monitorowanie ukrwienia kory płatów czołowych. Usuwanie szumów zewnętrznych. Ocena przepływu żylnego.

114 Oksymetria mózgowa Tkanki ludzkie przenikalne dla fal: nm. Fotony kierowane w głąb tkanek. Część fotonów: Ulega rozproszeniu. Ulega pochłonięciu przez tkanki (chromofory). Powraca do detektora. Jöbsis: 1977 r. koty/ dzieci. Cui: 1991 r. Zwiększenie odległości: emiter-detektor powoduje zwiększenie penetracji tkanek (zapobiega błąkaniu się fotonów); Głębokość penetracji 1/3 odległości emiter-detektor.

115 Oksymetria mózgowa 85% sygnału rso2 pochodzi z mózgu przy czym: w polu pomiaru rso2 znajduje się: 25% krwi tętniczej. 75% krwi żylnej.

116 Oksymetria mózgowa Przebieg wiązki światła Opona twarda Źródło światła Źródło światła Detektor wiązki płytkiej Detektor wiązki głębokiej Skóra Detektor wiązki płytkiej Tkanka podskórna Kość czaszki Zatoka strzałkowa górna Mózg Tętnica przednia mózgu Tętnica środkowa mózgu Tętnica naczyniówkowa przednia Tętnica tylna mózgu Detektor wiązki głębokiej

117 Oksymetria mózgowa ZASADA DZIAŁANIA Monitorowanie saturacji tlenem krwi przepływającej przez korę mózgową w okolicy płatów czołowych W modelu: źródło : detektor (odległość 3 cm): 45% sygnału przypada na skalp i czaszkę. 55% sygnału przypada na mózg. W modelu: źródło : detektor (odległość 4 cm): 15% sygnału przypada na skalp i czaszkę. 85% sygnału przypada na mózg.

118 Oksymetria mózgowa Sposoby poprawy niskich wartości rso2 Ciśnienie krwi 54% CO2 16% Wspomaganie przepływu 12% FiO2 5% Płyny krwiopochodne 5% Inne 8% (zmiana położenia cewnika, głowy, itp.) Edmonds HL, Jr., APSF Newsletter 14(3):25-32, pacjentów poddanych operacji zakładania pomostów żylnych 230 (38%) rso2 <50 W 93% przypadków uzyskano poprawę utlenowania tkanki mózgowej (rso2)

119 Oksymetria mózgowa Kongres ASA (American Society of Anesthesiologists) 2000 Największe ryzyko niedokrwienia mózgu zabiegi kardiochirurgiczne (n = 58). Prewencja oparta na badaniach utlenowania mózgu w systemie INVOS i badaniach USG aorty: Zmniejszyła częstość udarów mózgu z 13.4% do 1.9%. Skróciła czas pobytu pacjenta w szpitalu o 1.2 dnia. Spowodowała oszczędności w wysokości 1.5 mln $ rocznie.

120 Left Right 13:11:24 13:03:26 12:55:24 12:47:24 12:39:22 12:31:26 12:23:25 12:15:24 12:07:24 11:59:23 11:51:22 11:43:23 11:35:21 11:27:23 11:19:26 11:11:23 11:03:23 10:55:24 10:47:25 10:39:22 10:31:24 10:23:30 10:15:32 10:07:34 9:59:38 9:51:36 9:43:36 9:35:38 9:27:44 9:19:46 9:11:52 9:03:51 8:55:57 8:48:00 8:40:09 rso2 Oksymetria mózgowa Zabieg pomostowania tętnic wieńcowych (CABG) Przebieg pooperacyjny bez powikłań

121 Oksymetria mózgowa 80 Zabieg pomostowania tętnic wieńcowych (CABG) Przebieg pooperacyjny powikłany śpiączką 70 Waterfall 2.5 l/min 60 rso2 50 \ 40 \ Off Pump CPB \ 30 Induced Lewa 13:24:11 13:15:21 13:06:26 12:57:34 12:48:39 12:39:45 12:30:52 12:21:59 12:04:12 12:13:05 11:55:19 11:46:23 11:37:35 11:28:39 11:19:47 11:10:51 11:01:59 10:53:06 10:44:09 10:26:27 10:35:20 10:17:38 10:08:46 9:51:00 9:59:50 9:42:06 9:33:17 9:24:25 9:15:34 9:06:37 8:57:48 8:48:50 8:40:01 8:31:06 8:22:19 0 8:13:32 Rewarming, pump flow 4.0 liters / minute. Prawa Pacjent przez 9 dni był w śpiączce; występowały u niego później zaburzenia pamięci świeżej. W tym przypadku zaburzeniom mogło zapobiec zwiększenie ciśnienia na płuco-sercu, albo podwyższenie prężności CO2.

122 Oksymetria mózgowa

123 Mózgowe potencjały wywołane Sygnały elektryczne wywołane w OUN, a powstałe pod wpływem swoistych bodźców: Błyski światła przed oczami wzrokowe potencjały wywołane (VEP). Powtarzane dźwięki dzwonka działające na przewód słuchowy zewnętrzny pniowe słuchowe potencjały wywołane (BAEP). Serie elektrycznych bodźców na nerw obwodowy somatosensoryczne potencjały wywołane (SSEP).

124 Mózgowe potencjały wywołane Bodźce muszą być powtarzane, ponieważ monitor zbiera z EEG skutki bodźców jeżeli zadaje ich kilkanaście, może eliminować z nich EEG i oceniać jedynie potencjały wywołane.

125 Mózgowe potencjały wywołane Słuchowe potencjały wywołane (AEP) AEP Ochrona nerwów (nerwy słuchowe i nerwy twarzowe) i ochrona pnia mózgu. (Głębokość znieczulenia, MLAEP). Śpiączka, zatrucia (w zatruciach pień mózgu pozostaje bez zmian).

126 Mózgowe potencjały wywołane

127 Mózgowe potencjały wywołane AEP monitor/2 Impedance AEP EMG AAI

128 Mózgowe potencjały wywołane

129 Mózgowe potencjały wywołane

130 Mózgowe potencjały wywołane

131 Mózgowe potencjały wywołane

132 Mózgowe potencjały wywołane

133 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

134 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Pozwala na: Ocenę metabolizmu mózgowego i perfuzji. Ocenę tętniczo-żylno zawartości tlenu (a-jdo2) i współczynnika ekstrakcji tlenu (4<a-jDO2< 9 ml O2/ l krwi. Ocenę tętniczo-żylnej różnicy w stężeniu mleczanów (a-jdo2> 0,2 mol/ l).

135 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo r. Myerston nakłucie opuszki żyły szyjnej z dostępu bocznego r. Gejrot i Lindbom wsteczne przezskórne nakłucie opuszki żyły szyjnej r. cewnikowanie opuszki żyły szyjnej w celu pobierania próbek r. Julio Cruz monitorowanie ciągłe - techniki włókien optycznych.

136 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Cruz zaleca prawą JB (jest większa). Inni autorzy po stronie uszkodzenia. Przy zmianach rozsianych po stronie większej JB, lub większego otworu owalnego (ocena w CT). Dearden wykonanie testu kompresyjnego (ucisk której żyły wewn. spowoduje większy wzrost ICP, tę stronę należy wybrać do SjO2). Pomiar obustronny? większa dokładność ale?

137 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Kalibracja sondy co 8-48 godzin. Artefakty: 18-60% (doświadczenie wykonującego). Końcówka cewnika na poziomie dolnego brzegu C1, lub górnego brzegu C2: Nieznaczne wysunięcie się cewnika domieszka zewnątrzczaszkowa. Kołnierz unieruchamiający?

138 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Wybór sprzętu: Monitor rzutu serca z możliwością monitorowania saturacji np. Oximetrix Abbott. Cewnik: Śluza naczyniowa. Swan a-ganz a pediatryczny (70 cm i 4 F) Opticath. Cewnik wewnątrznaczyniowy U400 f. Abbott (4F i 25, lub 40 cm).

139 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Przeciwwskazania: Złamanie podstawy czaszki. Zakażenia w miejscu wkłucia.

140 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

141 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

142 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

143 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

144 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

145 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

146 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

147 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

148 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

149 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

150 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

151 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Wartości: >90% - brak przepływu % - hiperperfuzja % - norma % - hipoperfuzja. Poniżej 40% - oznaka znacznego niedokrwienia.

152 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

153 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

154 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2

155 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Powikłania: Niezamierzone nakłucie tętnicy szyjnej (3%). Nieudane wprowadzenie cewnika 6%. Trudności we wprowadzeniu cewnika. Powikłania infekcyjne rzadkie (choć kolonizacja u ok. 15% pacjentów) maksymalny czas monitorowania: 10 dni. Zmiany zakrzepowe b. rzadkie.

156 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Przyczyny desaturacji: Obniżenie zapotrzebowania tlenowego. Zwiększenie zużycia tlenu: Drgawki. Hiperpyreksja. Obniżenie podaży tlenu: Obniżenie SpO2 systemowego. Obniżenie CBF: Niskie MAP. Wysokie ICP. Hipokapnia. Skurcz naczyń.

157 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Wartości SjO2 przekraczające normę związane są z: Zwiększeniem CBF. Obniżeniem CMRO2. Wartości SjO2 bliskie SaO2 świadczą o śmierci mózgu.

158 Saturacja w opuszce żyły szyjnej wewnętrznejsjo2 Implikacje terapeutyczne: SjO2<55%, ICP<20 mm Hg podwyższyć MAP (NA, uzupełnienie OKK). SjO2<55%, ICP>20 mm Hg mannitol, zwiększenie NA, sen barbituranowy. SjO2>75% - obniżenie ETCO2 (hiperwentylacja) i MAP (propranolol, atenolol).

159 Ciśnienie wewnątrzczaszkowe ICP Polecane techniki pomiaru ICP: Implantacja czujnika w roku przednim komory bocznej, który jednocześnie umożliwia drenaż terapeutyczny PMR Implantacja czujnika bezpośrednio w mózgu w przypadku braku możliwości pomiaru w komorze bocznej. Dokładność pomiaru ICP przy pomocy czujników umieszczonych nad- i pod oponą twardą jest kwestionowana.

160 Ciśnienie wewnątrzczaszkowe ICP

161 Ciśnienie wewnątrzczaszkowe ICP

162 Leczenie podwyższonego ICP w oparciu o CPPI (mózgowy wskaźnik krążeniowo-ciśnieniowy)

163 Badanie scyntygraficzne mózgu - SPECT

164 Badanie scyntygraficzne mózgu - SPECT

165 Badanie scyntygraficzne mózgu - SPECT

166 Badanie scyntygraficzne mózgu - SPECT

167 Monitorowanie czynności OUN

168 Mózgowe potencjały wywołane Wzrokowe potencjały wywołane (VEP) Błyskające przed gałkami ocznymi żarówki z cz. 100 Hz. VEP najbardziej wrażliwy potencjał na wpływ anestetyków. VEP jest najmniej przydatny dla celów anestezjologicznych (bardziej w okulistyce i neurologii oraz neurochirurgii).

169 Mózgowe potencjały wywołane Pniowe słuchowe potencjały wywołane (BAEP) Podczas znieczulenia i w OIT bodźce stosuje się przez parę słuchawek. Potencjał może zostać wywołany przez ok bodźców. BAEP dla nadzorowania w chirurgii tylnej jamy czaszki (różnicowanie pnia nerwu przedsionkowego i słuchowego w guzie kąta MMR. BAEP rejestruje jedynie potencjały pnia mózgu nie polecana metoda rokownicza po CUCM. Mała korelacja pomiędzy BAEP, a CBF (BAEP są obecne dopóki CBF nie obniży się poniżej 7 ml/ 100 g/ min.).

170 Mózgowe potencjały wywołane Polecane dwa kanały Elektrody powierzchniowe. Umieszczenie elektrod pomiarowych w linii łączącej uszy. Słuchawki dla podania bodźca dźwiękowego. W czasie AEP monitoruje się EEG, lub też kojarzy się te dwie metody diagnostyczne. Czerwone = elektrody pomiarowe. Czarna = elektroda bierna (punkt odniesienia).

171 Mózgowe potencjały wywołane Słuchowe potencjały (AEP) wywołane mogą być ukryte pod spontanicznym EEG. Nasilenie AEP w mikrowoltach. EEG w mikrowoltach.

172 Mózgowe potencjały wywołane Interpretacja słuchowych Pień mózgu pniowe mózgowe potencjały wywołane (BAEP): potencjałów wywołanych (AEP) 0-10 ms. Odpowiedź z pnia mózgu. Rokowanie w śpiączce. Średnio opóźnione słuchowe potencjały wywołane (MLAEP): ms Wczesna obróbka korowa. Poziom stanu przytomności. Słuchowe potencjały wywołane o długim opóźnieniu długiej latencji (LLAEP): ms. Obróbka funkcji poznawczych. Ocena neurologiczna.

173 Mózgowe potencjały wywołane Parametry pniowych słuchowych potencjałów wywołanych (BAEP) 2/2 I II III IV V V przed doliną Fala I II III IV V Struktura generująca Nerw słuchowy Niski most Niski most Średni most Śródmózgowie

174 Mózgowe potencjały wywołane w OIT Długotrwałe zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym. Reakcja pnia mózgu jako rokowanie w śpiączce. Zbieranie informacji z innych części mózgu (nie tylko z kory mózgu). Głębokość sedacji (TYLKO w celach badawczych).

175 Ciśnienie wewnątrzczaszkowe Pomiar ICP: Guillayme i Jenny 1951 r. Lundberg.

176 Wskazania do monitorowania ICP u chorych z CUCM: Chorzy z nieprawidłowym obrazem CT przy przyjęciu (krwiak, stłuczenie, SAH, obrzęk, ucisk zbiorników podstawy mózgu). Chorzy z prawidłowym obrazem CT przy przyjęciu, u których stwierdza się dwie, lub trzy cechy wysokiego ryzyka nadciśnienia wewnątrzczaszkowego: Wiek powyżej 40 roku życia. SAP poniżej 90 mm Hg. Jedno, lub obustronne prężenia.

177 Pomiar ICP umożliwia podjęcie decyzji terapeutycznych, w celu jego obniżenia: Wybór optymalnej metody wentylacji mechanicznej. Bezpieczne stosowanie amin katecholowych. Racjonalne używanie leków osmotycznie czynnych. Ułatwia ustalenie wskazań do podania leków sedacyjnych i zwiotczających mięśnie. Zmianę dotychczas prowadzonego sposobu terapii i wdrożenie do leczenia leków drugiego rzutu - o ile poprzednie zawiodły (roztwory stężonej soli, barbiturany). Czas utrzymywania czujnika nie powinien przekraczać 5-7 dni (ryzyko infekcji).

Śmierć mózgu. Janusz Trzebicki I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM

Śmierć mózgu. Janusz Trzebicki I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM Śmierć mózgu Janusz Trzebicki I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM Proces śmierci Przerwanie czynności neurologicznych OUN Zatrzymanie czynności serca Zatrzymanie czynności oddechowej Śmierć

Bardziej szczegółowo

System aepex ocena głębokości znieczulenia na miarę XXI wieku?

System aepex ocena głębokości znieczulenia na miarę XXI wieku? A n n a D u r k a System aepex ocena głębokości znieczulenia na miarę XXI wieku? Studenckie Koło Naukowe Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej II Zakład Anestezjologii i Intensywnej

Bardziej szczegółowo

Wpływ umiarkowanej hiperwentylacji na głębokość anestezji wywołanej dożylnym wlewem propofolu u chorych poddawanych operacjom wewnątrzczaszkowym

Wpływ umiarkowanej hiperwentylacji na głębokość anestezji wywołanej dożylnym wlewem propofolu u chorych poddawanych operacjom wewnątrzczaszkowym Marcin Antoni Siciński Wpływ umiarkowanej hiperwentylacji na głębokość anestezji wywołanej dożylnym wlewem propofolu u chorych poddawanych operacjom wewnątrzczaszkowym Rozprawa na stopień doktora nauk

Bardziej szczegółowo

Środki stosowane do znieczulenia ogólnego

Środki stosowane do znieczulenia ogólnego Środki stosowane do znieczulenia ogólnego Znieczulenie ogólne - elementy Anestezia głęboki sen (Hypnosis-sen) Analgesio-zniesienie bólu Areflexio-zniesienie odruchów Atonia - Relaxatio musculorumzwiotczenie

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Częstochowa 2012 1 DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Izabela Duda Częstochowa 2012 2 nomenklatura Traumatic brain injury Brain injury Head injury Traumatic cerebral injury Head trauma Traumatic

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie głębokości znieczulenia

Monitorowanie głębokości znieczulenia Monitorowanie głębokości znieczulenia Anestezjologiczne Koło Naukowe ANKONA Warszawski Uniwersytet Medyczny Bartosz Kijewski Składowe znieczulenia ogólnego Niepamięć (amnezja) Sen (utrata przytomności)

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

SEN I CZUWANIE NEUROFIZJOLOGIA

SEN I CZUWANIE NEUROFIZJOLOGIA SEN I CZUWANIE NEUROFIZJOLOGIA Sen i Czuwanie U ludzi dorosłych występują cyklicznie w ciągu doby dwa podstawowe stany fizjologiczne : SEN i CZUWANIE SEN I CZUWANIE Około 2/3 doby przypada na czuwanie.

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 INTENSYWNA TERAPIA STANU ASTMATYCZNEGO 1. Definicja... 13 2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 3. Obraz kliniczny... 17 3.1. Rozpoznanie... 17 3.2. Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

PostępowaniP anpstpzjologicznp W urazach czaszkowo-mózgowych MózgMwy przepływ krwi CBF = 50 ml/100g/min CBF = CPP / Mpór naczyń mózgu Zależy Md RR, pco2, po2 i zapmtrzebmwania metabmlicznegm mózgu Ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Waldemar Machała. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej

Waldemar Machała. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej Waldemar Machała Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej Warunki bezpiecznego znieczulenia Specjalnie do tego celu przeznaczone miejsce

Bardziej szczegółowo

JAKO POWIKŁANIE BLOKAD CENTRALNYCH. Andrzej Daszkiewicz, Aleksandra Kwosek, Hanna Misiołek

JAKO POWIKŁANIE BLOKAD CENTRALNYCH. Andrzej Daszkiewicz, Aleksandra Kwosek, Hanna Misiołek NADMIERNA SEDACJA JAKO POWIKŁANIE BLOKAD CENTRALNYCH Andrzej Daszkiewicz, Aleksandra Kwosek, Hanna Misiołek Katedra Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Wydziału Lekarskiego z Oddziałem

Bardziej szczegółowo

Hemodynamic optimization fo sepsis- induced tissue hypoperfusion.

Hemodynamic optimization fo sepsis- induced tissue hypoperfusion. Hemodynamic optimization fo sepsis- induced tissue hypoperfusion. Sergio L, Cavazzoni Z, Delinger RP Critical Care 2006 Opracował: lek. Michał Orczykowski II Zakład Anestezjologii i Intensywnej Terapii

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

STAN PADACZKOWY. postępowanie

STAN PADACZKOWY. postępowanie STAN PADACZKOWY postępowanie O Wytyczne EFNS dotyczące leczenia stanu padaczkowego u dorosłych 2010; Meierkord H., Boon P., Engelsen B., Shorvon S., Tinuper P., Holtkamp M. O Stany nagłe wydanie 2, red.:

Bardziej szczegółowo

APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor)

APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor) APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor) W Polsce rodzi się około 24 000 wcześniaków z masą ciała poniżej 2500 g. W ciągu

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Łoniewska-Paleczny. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej

Elżbieta Łoniewska-Paleczny. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej Elżbieta Łoniewska-Paleczny Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej Ryzyko powikłań związanych z zastosowaniem metody nie może przewyższać korzyści z uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Znieczulenie w laparoskopii

Znieczulenie w laparoskopii Journal of Clinical Anesthesia, 2006 Anesthesia for laparoscopy: a reviev Znieczulenie w laparoskopii Frederick J.Gerges, Ghassan E. Kenazi, Samar I. Jabbour Khoury Szpital Uniwersytecki w Bejrucie Opracował:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz najczęściej używanych skrótów 10 ANESTEZJOLOGIA POŁOŻNICZA 13

Spis treści. Wykaz najczęściej używanych skrótów 10 ANESTEZJOLOGIA POŁOŻNICZA 13 Spis treści Wykaz najczęściej używanych skrótów 10 ANESTEZJOLOGIA POŁOŻNICZA 13 1. Ogólne problemy anestezji położniczej 15 1.1. Zmiany fizjologiczne spowodowane ciążą 15 1.1.1. Zmiany ogólne 15 1.1.2.

Bardziej szczegółowo

Odrębności znieczulenia pacjentów otyłych do zabiegów laparoskopowych

Odrębności znieczulenia pacjentów otyłych do zabiegów laparoskopowych 66 Zasady postępowania anestezjologicznego Odrębności znieczulenia pacjentów otyłych do zabiegów laparoskopowych Coraz więcej zabiegów u osób otyłych jest wykonywanych metodą laparoskopową. Jest to związane

Bardziej szczegółowo

Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ążeniowych

Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ążeniowych Marcin Pachucki Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne u pacjentów w do operacji torakochirurgicznych z wysokim ryzykiem powikłań krąż ążeniowych Opiekun ITS: drr n. med. Waldemar Machała Studenckie Koło

Bardziej szczegółowo

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 Sen i czuwanie rozdział 9 Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 SEN I CZUWANIE SEN I RYTMY OKOŁODOBOWE FAZY SNU CHARAKTERYSTYKA INDUKOWANIE SNU MECHANIZM I STRUKTURY MÓZGOWE RYTMY OKOŁODOBOWE

Bardziej szczegółowo

Trudne drogi oddechowe

Trudne drogi oddechowe Trudne drogi oddechowe Tryb planowy. Tryb ratunkowy: Miejsce wypadku. Miejsce zdarzenia: Izba Przyjęć/ Szpitalny Oddział Ratunkowy. Oddziały szpitalne sala chorych. Diagnostyka pracownie. Trudne drogi

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki.

Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki. Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki. Monitorowanie Rozpoznawanie i ocena zjawisk fizjologicznych i patologicznych towarzyszących

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Biologiczne uwarunkowania procesu starzenia Starzenie na poziomie narządowym

Spis treści Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Biologiczne uwarunkowania procesu starzenia Starzenie na poziomie narządowym Spis treści CZĘŚĆ OGÓLNA 11. Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Laura Wołowicka... 3 Wybrane informacje demograficzne... 3 Światowe tendencje demograficzne... 4 Europejskie badania demograficzne...

Bardziej szczegółowo

Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych

Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych British Journal of Anaesthesia 98(1) 2007 Opracował: lek. Rafał Sobański Sedacja krytycznie chorych pacjentów: - Wyłączenie świadomości.

Bardziej szczegółowo

Stany zagrożenia życia w przebiegu nadciśnienia tętniczego

Stany zagrożenia życia w przebiegu nadciśnienia tętniczego Stany zagrożenia życia w przebiegu nadciśnienia tętniczego Nadciśnienie tętnicze Źródło: Wytyczne ESH/ESC dot postępowania w nadciśnieniu tętniczym 2013 Stratyfikacja łącznego ryzyka sercowo-naczyniowego

Bardziej szczegółowo

PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP

PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP Nadmierne ciśnienie wewnątrz niepodatnego sklepienia czaszki, upośledzające funkcje neurologiczne. PRZYCZYNY ICP Wynik zmian zwiększających

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Resuscytacji 2015 Europejskiej Rady Resuscytacji

Wytyczne Resuscytacji 2015 Europejskiej Rady Resuscytacji Wytyczne Resuscytacji 2015 Europejskiej Rady Resuscytacji Prof. dr hab. med. Janusz Andres Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii UJCM w Krakowie Polska Rada Resuscytacji janusz.andres@uj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Analiza sygnałów biologicznych

Analiza sygnałów biologicznych Analiza sygnałów biologicznych Paweł Strumiłło Zakład Elektroniki Medycznej Instytut Elektroniki PŁ Co to jest sygnał? Funkcja czasu x(t) przenosząca informację o stanie lub działaniu układu (systemu),

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja obszar unaczynienia objawy lokalizacja TĘTNICA SZYJNA WEWNĘTRZNA (OCZNA

Bardziej szczegółowo

OxyFlo Pro Monitoring przepływu krwi

OxyFlo Pro Monitoring przepływu krwi OxyFlo Pro Monitoring przepływu krwi Artefakty OxyFlo Pro został stworzony na bazie opatentowanej technologii odrzucania artefaktów, dzięki której skutecznie filtruje obecność artefaktów ruchu w sygnale

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy utraty ciepła

Mechanizmy utraty ciepła HIPOTERMIA Mechanizmy utraty ciepła Promieniowanie 55-65 % Parowanie - oddychanie 20-30 % Konwekcja 12-15% na wietrze Kondukcja 5 razy w mokrym ubraniu, 25-30 x w zimnej wodzie Hipotermia Spadek temperatury

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 27 lutego 1998 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu anestezjologii i

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

W A R U N K I D L A O D D Z I A Ł Ó W A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y WN E J T E R A P I I ORAZ ODDZIAŁÓW ANESTEZJOLOGII W SZPITALACH

W A R U N K I D L A O D D Z I A Ł Ó W A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y WN E J T E R A P I I ORAZ ODDZIAŁÓW ANESTEZJOLOGII W SZPITALACH Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia.. w sprawie standardów postępowania medycznego w dziedzinie anestezjologii i intensywnej i intensywnej terapii dla podmiotów leczniczych (Dz..) Załącznik

Bardziej szczegółowo

Kardiotokografia. Czynniki wpływające na częstotliwość akcji serca płodu czynniki biochemiczne czynniki neurogenne czynniki hemodynamiczne

Kardiotokografia. Czynniki wpływające na częstotliwość akcji serca płodu czynniki biochemiczne czynniki neurogenne czynniki hemodynamiczne Kardiotokografia Kardiotokografia Stosowana jest do nadzoru płodu przed porodem i w czasie porodu Dzięki ciągłemu nadzorowi kardiotokograficznemu możliwe jest wczesne rozpoznanie niedotlenienia płodu i

Bardziej szczegółowo

Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej

Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej Resuscytacja krążeniowo - oddechowa Optymalizacja krążenia wieńcowego i mózgowego Układ nerwowy: Średni przepływ krwi: 70ml/100g/min Przepływ krwi w

Bardziej szczegółowo

ENTONOX to gotowa do użycia mieszanina gazów

ENTONOX to gotowa do użycia mieszanina gazów Katalog produktów. ENTONOX to gotowa do użycia mieszanina gazów 7-14 porodu 5-10 Linde: Living healthcare. 3 Charakterystyka produktu leczniczego Przeciwwskazania Z powodu zwiększonej zdolności podtlenku

Bardziej szczegółowo

Waldemar Machała. Oddział Małopolski PTAiIT Krynica Zdrój, 11 grudnia 2009 r.

Waldemar Machała. Oddział Małopolski PTAiIT Krynica Zdrój, 11 grudnia 2009 r. Waldemar Machała Oddział Małopolski PTAiIT Krynica Zdrój, 11 grudnia 2009 r. Uniwersytet Medyczny w Łodzi Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii

Bardziej szczegółowo

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 1. Rozwój i podział układu nerwowego Janusz Moryś... 17 1.1. Rozwój rdzenia kręgowego... 17

Bardziej szczegółowo

Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory

Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory Iinformacja o intensywności bodźca: 1. Kodowanie intensywności bodźca (we włóknie nerwowym czuciowym) odbywa się za pomocą zmian częstotliwość

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Analiza danych medycznych

Analiza danych medycznych Analiza danych medycznych Wykład 2 Rejestracja sygnału EEG Plan wykładu 1. Zasady aplikacji elektrod 2. Wzmacniacz EEG 3. Cechy sygnału EEG 4. Podstawowe rytmy mózgowe 5. Przetworzenie zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13

Spis treści. 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13 Spis treści 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13 1.1. Zasady interdyscyplinarnej współpracy w operacyjnym leczeniu chorych 13 1.2. Podstawowe składniki procesu leczenia operacyjnego...

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 731 Poz. 66 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Zdarzenia przebudzenia: liczba przebudzeń, indeks przebudzeń ([liczba przebudzeń x 60]/ TST)

Zdarzenia przebudzenia: liczba przebudzeń, indeks przebudzeń ([liczba przebudzeń x 60]/ TST) Streszczenie wytycznych AASM 2007 1. Zawartość raportu z badania polisomnograficznego Amerykańska Akademia Medycyny Snu zaleca umieszczanie następujących danych w raporcie snu: Parametry sygnałów wejściowych:

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Aneks III. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Aneks III Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Uwaga: Charakterystyka Produktu Leczniczego i Ulotka dla pacjenta są wynikiem zakończenia procedury

Bardziej szczegółowo

Kryteria i sposób stwierdzenia nieodwracalnego zatrzymania krążenia poprzedzającego pobranie narządów do przeszczepienia

Kryteria i sposób stwierdzenia nieodwracalnego zatrzymania krążenia poprzedzającego pobranie narządów do przeszczepienia Kryteria i sposób stwierdzenia nieodwracalnego zatrzymania krążenia poprzedzającego pobranie narządów do przeszczepienia Janusz Trzebicki Zrealizowano ze środków finansowych Ministerstwa Zdrowia w ramach

Bardziej szczegółowo

ŚWIADOMA ZGODA NA ZNIECZULENIE. 1. Ja, niżej podpisany... urodzony... wyrażam zgodę na wykonanie u mnie znieczulenia... do zabiegu...

ŚWIADOMA ZGODA NA ZNIECZULENIE. 1. Ja, niżej podpisany... urodzony... wyrażam zgodę na wykonanie u mnie znieczulenia... do zabiegu... ŚWIADOMA ZGODA NA ZNIECZULENIE 1. Ja, niżej podpisany... urodzony.... wyrażam zgodę na wykonanie u mnie znieczulenia... do zabiegu... 2. Oświadczam, że - dr...przeprowadziła za mną rozmowę wyjaśniającą

Bardziej szczegółowo

Wartość diagnostyczna angio-tk w diagnostyce krwotoku podpajęczynówkowego

Wartość diagnostyczna angio-tk w diagnostyce krwotoku podpajęczynówkowego Wartość diagnostyczna angio-tk w diagnostyce krwotoku podpajęczynówkowego Przed wprowadzeniem do diagnostyki angio-tk złotym standardem w ocenie naczyń mózgowych w SAH była angiografia klasyczna. Wartość

Bardziej szczegółowo

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń Omdlenie - definicja Diagnostyka różnicowa omdleń Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie ilości tlenu dostarczonego

Bardziej szczegółowo

Opiekun pracy: Dr n. med. Waldemar Machała

Opiekun pracy: Dr n. med. Waldemar Machała Marcin Pachucki Anna Durka Monitorowanie rzutu serca CO za pomocą metod mało inwazyjnych: czujnika FloTrac TM i monitora Vigileo TM przedstawienie metody, opis przypadku. Opiekun pracy: Dr n. med. Waldemar

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne dr n.med. Piotr Wojciechowski Szpiczak Mnogi Szpiczak Mnogi (MM) jest najczęstszą przyczyną pierwotnych nowotworów kości u dorosłych.

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA IMIĘ I NAZWISKO PESEL. 1. Czy leczy się Pan/Pani? Jeśli tak to na jakie schorzenie? TAK / NIE 2. Jakie leki przyjmuje Pan/Pani obecnie? TAK / NIE 3. Czy był/a Pan/Pani operowana?

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI. Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję...

Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI. Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję... Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu ECMO POZAUSTROJOWE UTLENOWANIE KRWI Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję... Rodzaje ECMO 1. ECMO V-V żylno - żylne Kaniulacja żyły udowej i szyjnej lub żyły

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

Urządzenie fabrycznie nowe wyprodukowane nie wcześniej niż (podać)

Urządzenie fabrycznie nowe wyprodukowane nie wcześniej niż (podać) Zał. Nr 1 Pak Nr 1- Aparat do znieczuleń 2sztuki Urządzenie fabrycznie nowe wyprodukowane nie wcześniej niż. 2014 (podać) Producent: Kraj pochodzenia: Oferowany model: L.p. PARAMETR 1. Aparat do znieczulenia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Pakiet 1 Głowica przezprzełykowa współpracująca aparatem echokardiograficznym SONOS 7500 1 szt. Producent... Typ... Rok prod. 2008

Pakiet 1 Głowica przezprzełykowa współpracująca aparatem echokardiograficznym SONOS 7500 1 szt. Producent... Typ... Rok prod. 2008 Załącznik 3/1 Zestawienie parametrów technicznych Pakiet 1 Głowica przezprzełykowa współpracująca aparatem echokardiograficznym SONOS 7500 1 szt. 1. Głowica fabrycznie nowa 2. Głowica oferowana przez autoryzowanego

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty bezpiecznego transportu rannego - w warunkach przed- i wewnątrzszpitalnych

Praktyczne aspekty bezpiecznego transportu rannego - w warunkach przed- i wewnątrzszpitalnych Waldemar Machała Praktyczne aspekty bezpiecznego transportu rannego - w warunkach przed- i wewnątrzszpitalnych Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Centralny Szpital Kliniczny nr 1 Centrum Kliniczno-Dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 893 Poz. 133 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ W 25 % są przyczyną zgonów MECHANIZM URAZU Bezpośrednie (przenikające, tępe, miażdżące) Pośrednie (deceleracja, podmuch) Najczęściej bez widocznych uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

Uraz czaszkowo mózgowy. Postępowanie zespołu ratownictwa medycznego oraz w oddziale ratunkowym.

Uraz czaszkowo mózgowy. Postępowanie zespołu ratownictwa medycznego oraz w oddziale ratunkowym. Uraz czaszkowo mózgowy. Postępowanie zespołu ratownictwa medycznego oraz w oddziale ratunkowym. Robert Foryś, Paweł Podkościelny, Michał Dworzyński, Dariusz Timler Szpitalny Oddział Ratunkowy Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

lek Magdalena Puławska-Stalmach STRESZCZENIE

lek Magdalena Puławska-Stalmach STRESZCZENIE lek Magdalena Puławska-Stalmach tytuł pracy: Kliniczne i radiologiczne aspekty tętniaków wewnątrzczaszkowych a wybór metody leczenia STRESZCZENIE Tętniak to miejscowe, nieprawidłowe poszerzenie światła

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym

Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym 5 Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym Radosław Kaźmierski W niniejszym rozdziale omówiono jeden z najważniejszych elementów badania ultrasonograficznego w neurologii

Bardziej szczegółowo

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym workiem zwanym osierdziem. Wewnętrzna powierzchnia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Biorytmy, sen i czuwanie

Biorytmy, sen i czuwanie Biorytmy, sen i czuwanie Rytmika zjawisk biologicznych określana jako biorytm przyporządkowuje zmiany stanu organizmu do okresowych zmian otaczającego środowiska. Gdy rytmy biologiczne mają charakter wewnątrzustrojowy

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne tętnic zewnątrzczaszkowych i wewnątrzczaszkowych metodą dopplerowską

Badanie ultrasonograficzne tętnic zewnątrzczaszkowych i wewnątrzczaszkowych metodą dopplerowską 10 Badanie ultrasonograficzne tętnic zewnątrzczaszkowych i wewnątrzczaszkowych metodą dopplerowską Joanna Wojczal W rozdziale omówiono badanie dopplerowskie ( na ślepo ) tętnic domózgo wych zewnątrzczaszkowych

Bardziej szczegółowo

KO v1 SZPITAL WILANÓW SZPITAL BEZ BÓLU. Informacje o ofercie:

KO v1 SZPITAL WILANÓW SZPITAL BEZ BÓLU. Informacje o ofercie: KO 2016-01 v1 SZPITAL WILANÓW SZPITAL BEZ BÓLU Informacje o ofercie: www.medicover.pl/szpital 500 900 900 DO ZNIECZULENIE ZABIEGU Pragniemy, by operacje i zabiegi przeprowadzane w Szpitalu Medicover odznaczały

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta.

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Uwaga: Niniejsze zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego

Bardziej szczegółowo

Anna Słupik. Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym

Anna Słupik. Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym Anna Słupik Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym 16.05.2007 Struktura układu czucia głębokiego Receptory w strukturach układu ruchu: mięśnie + ścięgna więzadła torebka

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zmiany patologiczne stwierdzane za pomocą dopplerowskich badań ultrasonograficznych naczyń domózgowych i wewnątrzczaszkowych

Podstawowe zmiany patologiczne stwierdzane za pomocą dopplerowskich badań ultrasonograficznych naczyń domózgowych i wewnątrzczaszkowych 12 Podstawowe zmiany patologiczne stwierdzane za pomocą dopplerowskich badań ultrasonograficznych naczyń domózgowych i wewnątrzczaszkowych Joanna Wojczal Współautorzy podrozdziałów: Grzegorz Kozera, Tomasz

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

BTL -4000 Smart & Premium Elektroterapia Nowe rodzaje prądów. BTL -4000 Smart & Premium. Nowe rodzaje prądów

BTL -4000 Smart & Premium Elektroterapia Nowe rodzaje prądów. BTL -4000 Smart & Premium. Nowe rodzaje prądów BTL -4000 Smart & Premium Elektroterapia 1. Prąd Kotz`a średniej częstotliwości, bipolarny. Prąd Kotz`a jest jednym z grupy prądów, z których pochodzi rosyjska stymulacja, stąd prąd Kotz`a może być również

Bardziej szczegółowo

Krystian Stachoń Wojciech Rychlik. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii z Nadzorem Kardiologicznym SPSZK nr 7 SUM GCM w Katowicach

Krystian Stachoń Wojciech Rychlik. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii z Nadzorem Kardiologicznym SPSZK nr 7 SUM GCM w Katowicach Krystian Stachoń Wojciech Rychlik Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii z Nadzorem Kardiologicznym SPSZK nr 7 SUM GCM w Katowicach Przywrócenie spontanicznego krążenia (ROSC) to tylko pierwszy krok

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie dr med. Maciej Sterliński Szkolenie z zakresu ratownictwa lodowego WOPR Województwa Mazowieckiego Zegrze, 19.02.2006 Główne cele działania zespołów ratowniczych

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) ŚWIADCZENIOBIORCY 1.Kryteria kwalifikacji 1.1 Leczenia interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

Techniki anestezjologii regionalnej stosowane w ortopedii. Ewa Chabierska NZOZ Klinika Chirurgii Endoskopowej Sportklinika Żory

Techniki anestezjologii regionalnej stosowane w ortopedii. Ewa Chabierska NZOZ Klinika Chirurgii Endoskopowej Sportklinika Żory Techniki anestezjologii regionalnej stosowane w ortopedii Ewa Chabierska NZOZ Klinika Chirurgii Endoskopowej Sportklinika Żory CSE - połączone znieczulenie podpajęczynówkowozewnątrzoponowe Pionierem tej

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 269 15687 Poz. 1597 1597 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych Na

Bardziej szczegółowo

BLOKADY CENTRALNE. I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM

BLOKADY CENTRALNE. I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM BLOKADY CENTRALNE I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM S Blokady centralne Część anestezji regionalnej obejmująca metody bezpośredniego znieczulenia rdzenia kręgowego i korzeni nerwów rdzeniowych.

Bardziej szczegółowo

Drodzy Rodzice! Przygotowanie dziecka do znieczulenia

Drodzy Rodzice! Przygotowanie dziecka do znieczulenia Drodzy Rodzice! Wasze dziecko zostało zakwalifikowane przez chirurga do zabiegu operacyjnego. Jako anestezjolodzy będziemy uczestniczyć w zaplanowanym zabiegu, aby zadbać o bezbolesność oraz bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:..

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:.. FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:.. PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca

Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca Zbigniew Gugnowski GRK Giżycko 2014 Opracowano na podstawie: Wytycznych ESC dotyczących rozpoznania oraz

Bardziej szczegółowo

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając R A D I O L O G I A Z A B I E G O W A Radiologia Zabiegowa Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Bardziej szczegółowo

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa wykorzystuje metody obrazowania narządów oraz sprzęt i techniki stosowane w radiologii naczyniowej do przeprowadzania zabiegów leczniczych

Bardziej szczegółowo