54 lata Ery Kosmicznej. Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "54 lata Ery Kosmicznej. Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN"

Transkrypt

1 54 lata Ery Kosmicznej Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN

2 1. Wstęp historia, finanse, dane statystyczne 2. Ziemia z Kosmosu teledetekcja, telekomunikacja, geodezja misja do planety Ziemia 3. Układ planetarny misje planetarne Mars SSF 4. Kosmos obserwatoria kosmiczne: Hubble, GRO, ISO 5. Polska działalność w Kosmosie

3 Wybrane ekspedycje kosmiczne maj Sputnik 1 ZSRR Sputnik 2 ZSRR Explorer (pasy van Allena) USA Łuna (druga strona Księżyca) ZSRR Gagarin ZSRR Wenus 1 (Wenus, odl. 100 tys. km) ZSRR Mariner 4 (Mars, odl. 8.7 tys. km) USA Wostok (lot załogowy 3 osoby) ZSRR Łuna 9, 10 (łagodne lądowanie na Księżycu) ZSRR Gemini (Armstrong, Scott) USA Mariner 9 (orb. Marsa) USA Apollo 10 (orb. Księżyca) USA Apollo 11 (Armstrong, Aldrin, Collins) Wenus 7 (lądowanie na Wenus) ZSRR Mars 3 (lądowanie na Marsie) ZSRR Pionier 10 (Jowisz) USA Apollo 17 (ostatnia wyprawa na Księżyc) USA Kopernik 500 (polska aparatura kosmiczna) Voyager 1,2 (pozaplanetarna misja) USA działa Salut 6 polski kosmonauta Program badań Marsa Rozpoczęcie budowy SSF Ulisses (misja zakończona) Cassini-Huygens (5,5 tony 1997 start) Alpha Magnetic Spectrometer (AMS),7.5t. Prom.kosmiczne

4 Start Apollo 11

5 Ziemia z Księżyca

6 Ziemia z Księżyca

7 Debris-całość

8 Debris-ilość

9 Debris-masa

10 Satelity

11 Działalność kosmiczna w świecie 2008 r r ponad 800 tys. ludzi zatrudnionych 610 aktywnych satelitów startów rakiet rocznie Finanse (Budżet Polski w 2010 r mld) Budżet światowy 2009 r. 192 mld USD (39 % środki publiczne) (80mld publ., 110 mld komercja) Telekomunikacja 82 mld USD Nawigacja 1996 r. 2 mld 2002 r. 4 mld 2008 r. 12 mld Teledetekcja Badania ~ Obecnie 2009 r. USA Europa Japonia mld 10% w okresie (ISS, Mars) wydatki publiczne 62 mld 5 mld mld ~ 72 mld Szwecja Finlandia Norwegia Włochy - 85 mln - 63 mln - 39 mln - 1 mld

12 Intelsat 5

13 Ziemia z Kosmosu Telekomunikacja Intelsat 121 krajów, 17 satelitów, 5 głównych Intelsat 6, połączeń jednocześnie Asiansat Pacific Rim 29 sat (w budowie) 30 satel. krajowych (Kopernikus 80 tys.) Iridium, 77 satelitów (66) r., 2005 r., 4.5 mld $ HDTV sierpień 91 Japonia 11 godz., 400 stacji Systemy multimedialne sat. Teledetekcja 1972 r. Landsat, (Landsat 6 92 r.) 30 m Landsat 7 18 m 98 r r. Seasat Kosmos, SPOT... 5 m, IKONOS 1.2 m Satelity wojskowe 0.2 m Zakres widmowy UV 15 µm Nawigacja GPS, GLONASS, GALILEO Meteorologiczna służba satelitarna 18 miesięczny program badań Europy środkowej i wschodniej (Landsat, SPOT, ERS-1, ERS-2) opracowywanie danych

14 ERS 1

15 Wiatry

16 Oceany

17 Misja do planety Ziemia 1991 r. (ICSU) US Global Change Res. Program EOS 11 mld $ do końca dekady Największy międzynarodowy program kosmiczny 25 lat, ponad 20 satel., stacje naziemne, samoloty Obecnie w ramach tego programu: METEOR 3/TOMS sierp. 91 UARS (Upper Atm. Res. Sat.) Sept. 91, 6.5 t, b. atm., prom. Słońca i gwiazd (30) ERS-1 lipiec 91, lody, lasy w Europie 1 mld $, 3.2 t, 12 m. (6.5 roku budowa) ERS-2 95 r. w 92 r. TOPEX/POSEIDON NASA, ESA topografia oceanów JERS 1 jap. obs. sat. Obecnie w tym programie: 18 stacji naziemnych synchronicznie bad. z satelitami + samoloty (14 grudzień 91 r.) GPS 24 sat. 21 (93 r.) + 3 GPS, NAVSTAR, GLONASS INMARSAT

18 Układ Słoneczny

19 Układ Słoneczny M[Mz] A[gz] Rotacja Słońce 99.86% d Merkury d Wenus Ziemia (1) ton Księżyc Okres orbitalny Średnica [km] Gęstość [g/cm3] 1.4 mln d tys d d 12.1 tys h 56 min d tys d 27d 7 h 41 min tys Mars (2) h 37 min lat tys Jowisz (28) h 55 min lat tys Saturn (30) h 39 min lat tys. 0.7 Uran (21) h 14 min lat tys. 1.3 Neptun (8) h 7 min lat tys. 1.76

20 Układ planetarny W 64 r. znano 26 naturalnych satelitów, obecnie 95 plus SEDNA Jowisz4(z16) Saturn8(z17) Uran10(15) Pluton Charon 1978 r. MISJE PLANETARNE Wenus, Magellan 90 r. (Vega, inne misje) 98 Mars 92 r Doba 24 h 37 m Rok 687 dni Gęst g/cm3 (5.52) gm 0.38 gz Atm ciśn. Na Ziemi (CO2). (USA), 96 r. (2USA) 2003 USA, ESA Mars Express, Japonia (4 misje) Voyager 1977 CASSINI Tytan 2005 ULISSES 2001 zakończona misja Księżyc Deep space SSF 84 r. Reagan (ALFA) 4 Org. NASA, ESA, NASDA, RSA, 1998 początek, 10 lat budowa ~ 100 mld USD SŁOŃCE SOHO CORONAS

21 Magellan

22 Wenus

23 Jowisz 1610 r. Io Europa Ganimedes Callisto

24 Mar s

25 Wulkan Olympus Mons ma 27 km wysokości i średnicę 547 km. Dla porównania, największy wulkan na Ziemi, Mauna Loa, ma niespełna 10 km wysokości i 121 km średnicy.

26 Valles Marineris Dolina Marinera System kanionów o długości ponad 4 tys. km i głębokości prawie 6.5 km

27 Kamera panoramiczna robota Spirit pokazuje miejsce, do którego on zmierza wzgórza zwane Columbia Hills

28 Ziemia z Marsa To jest pierwsze zdjęcie Ziemi, wykonane z powierzchni innej planety. Zdjęcie to zostało zrobione przez pojazd badawczy Spirit godzinę przed wschodem słońca w 63-cim dniu marsjańskim jego misji.

29 Asteroid Eros

30 ISS w liczbach Rozpiętość skrzydeł (baterii słonecznych) m Średnia wysokość orbity km Długość m Masa -- ok kg Nachylenie orbity stopni w stosunku do równika Objętość pomieszczeń hermetyzowanych -- ok m3 Załoga -- do 6 członków (obecnie 3 osoby) Ciśnienie atmosferyczne wewnątrz -- ok mm Hg (zbliżone do ziemskiego)

31 Montaż ISS

32 Europejski moduł laboratoryjny Columbus

33 ISS

34 Kosmos Docelowo 5 obserwatoriów 1) γ ray GRO Compton, specjalne dla γ burnst 2) X ray w budowie (do 2005 r.) 3) Obszar widzialny + Hubble, następca Hubble a 4) Daleka podczerwień -Europa ESA ISO, submilimetry, milimetry- działał od 1994 r. 5) ROSAT (120 tys. źródeł)- USA po 2004 r. 6) Systemy interferencyjne Spektrometry Fouriera

35 Teleskop Badanie granic wszechświata za pomocą teleskopu Hubble a kosmicznego Hubble a Okno na wszechświat

36 Teleskop kosmiczny Hubble a do zbierania danych używa luster. Największe z nich ma średnicę około 243 cm. Te przyrządy analizują strumień światła i przetwarzają go na dane cyfrowe oraz obrazy, które wysyłają na Ziemię. Zwierciadło Hubble a

37 Układ Słon. Kosmos

38 Cechy charakterystyczne działalności kosmicznej 1)Globalność Ziemia telekomunikacja (internet, telefony, multimedia) teledetekcja meteorologia, satelity badawcze nawigacja GPS, GLONAS, GALILEO 2)Komercjalizacja (telekomunikacja) Ziemia 1997 r. inwestycje firm przekroczyły wydatki budżetowe do 2010 r. 300 mld USD w tym 200 mld firmy 3)Misje planetarne 4)Kosmos duże obserwatoria badawcze Hubble, GRO, ISO, XRSO ROSAT 5)ALPHA,ISS początek 1998 r., 1 etap 17.2 mld USD 6)SŁOŃCE

39 Działalność Polski w kosmosie Działalność Polski w kosmosie 1963 Pierwszy start rakiety meteorologicznej Meteor. Program kontynuowany do 1974 r. (Meteor 1 30 km, Meteor 2 60 km) 1967 Stacja odbioru danych z satelitów meteorologicznych 1967 Przystąpienie Polski do programu INTERKOSMOS 1972 Stacja łączności satelitarnej Psary 1973 Pierwsza polska aparatura na satelicie Kopernik Utworzenie Centrum Badań Kosmicznych PAN 1978 Lot pierwszego polskiego kosmonauty M. Hermaszewskiego 1994 Podpisanie pierwszego porozumienia z ESA W latach zbudowano ponad 70 przyrządów badawczych, które działały w wielu misjach kosmicznych, ostatnio: CASSINI, CORONAS, MARS EXPRESS, ROSETTA, PRIRODA i innych. Polscy uczeni uczestniczą również w planowaniu i opracowywaniu wyników wielu innych programów i misji kosmicznych.

40 Słońce

41 Ziemia z Apollo 11

42 Galaktyka

Lot na Księżyc. Misja Apollo 11

Lot na Księżyc. Misja Apollo 11 Lot na Księżyc. Misja Apollo 11 Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego WFiA UZ 1 / 14 Program Apollo wyścig kosmiczny (wyścig zbrojeń, zimna wojna) pomiędzy USA i ZSRR cel: przejęcie

Bardziej szczegółowo

Astronomiczny elementarz

Astronomiczny elementarz Astronomiczny elementarz Pokaz dla uczniów klasy 5B Szkoły nr 175 Agnieszka Janiuk 25.06.2013 r. Astronomia najstarsza nauka przyrodnicza Stonehenge w Anglii budowla z okresu 3000 lat p.n.e. Starożytni

Bardziej szczegółowo

KONKURS ASTRONOMICZNY

KONKURS ASTRONOMICZNY SZKOLNY KLUB PRZYRODNICZY ALTAIR KONKURS ASTRONOMICZNY ETAP PIERWSZY 1. Jakie znasz ciała niebieskie? Gwiazdy, planety, planety karłowate, księŝyce, planetoidy, komety, kwazary, czarne dziury, ciemna materia....

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA KOSMICZNA W ŚWIETLE OSIĄGNIĘĆ TECHNICZNYCH ASTRONAUTYKI I POTRZEB BYTOWYCH CZŁOWIEKA

TURYSTYKA KOSMICZNA W ŚWIETLE OSIĄGNIĘĆ TECHNICZNYCH ASTRONAUTYKI I POTRZEB BYTOWYCH CZŁOWIEKA TURYSTYKA KOSMICZNA W ŚWIETLE OSIĄGNIĘĆ TECHNICZNYCH ASTRONAUTYKI I POTRZEB BYTOWYCH CZŁOWIEKA Karina Bączek karrzw@poczta.onet.pl Karina Bączek ur.1985 r. studia na Uniwersytecie Jagiellońskim : 2004-2009

Bardziej szczegółowo

CD-ROM pt.: Ziemia we Wszechœwiecie spis treœci

CD-ROM pt.: Ziemia we Wszechœwiecie spis treœci I. WSZECHŒWIAT Struktura Wszechœwiata Co to jest Wszechœwiat? Jak zbudowany jest Wszechœwiat? Rozk³ad materii we Wszechœwiecie Pary galaktyk Lokalna Grupa Galaktyk Gromady Galaktyk Supergromady galaktyk

Bardziej szczegółowo

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi.

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi. ETAP II Konkurencja I Ach te definicje! (każda poprawnie ułożona definicja warta jest aż dwa punkty) Astronomia to nauka o ciałach niebieskich zajmująca się badaniem ich położenia, ruchów, odległości i

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy Rok Astronomii 2009 luty (Księżyc) Niedziela Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek Sobota

Międzynarodowy Rok Astronomii 2009 luty (Księżyc) Niedziela Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek Sobota Międzynarodowy Rok Astronomii 09 luty (Księżyc) 2 3 4 5 6 Zakrycie gwiazdy Gem przez Księżyc 8 4:00 Merkury oświetlony 9 5:38 maksimum półcieniowego zaćmienia Księżyca 0 2:00 Saturn w koniunkcji z 2 3

Bardziej szczegółowo

KOSMICZNA ERA. Sputnik Sputnik 1

KOSMICZNA ERA. Sputnik Sputnik 1 KOSMICZNA ERA W 1957 r. ZSRR wystrzelił Sputnika, kapsułę wielkości piłki do koszykówki, ważąca 84 kg, pierwszego satelitę Ziemi. Odbierając wysyłane przezeń sygnały, Amerykanie czuli się tak jakby Sowieci

Bardziej szczegółowo

Kamil Adamaszek Piotr Siedlecki

Kamil Adamaszek Piotr Siedlecki Kamil Adamaszek Piotr Siedlecki Budowa Marsa Mars jest czwartą planetą od Słońca w Układzie Słonecznym. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny Mars. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy

Bardziej szczegółowo

WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS!

WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS! Warszawa, 9.01.2013 WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS! Możesz się znaleźć na "pokładzie" polskiego satelity! Dzięki uruchomionej właśnie akcji WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS każdy może wziąć symboliczny udział w misji

Bardziej szczegółowo

Loty kosmiczne. dr inż. Romuald Kędzierski

Loty kosmiczne. dr inż. Romuald Kędzierski Loty kosmiczne dr inż. Romuald Kędzierski Trochę z historii astronautyki Pierwsza znana koncepcja wystrzelenia ciała, tak by okrążało Ziemię: Newton w 1666 roku przedstawił pomysł zbudowania ogromnego

Bardziej szczegółowo

2. Jak się nazywała i kiedy została wyniesiona w kosmos pierwsza stacja kosmiczna?

2. Jak się nazywała i kiedy została wyniesiona w kosmos pierwsza stacja kosmiczna? Odpowiedzi na pytania eliminacyjne: 1. Kto wymyślił pojęcie stacja kosmiczna? Wymyślił je Hermann Oberth. 2. Jak się nazywała i kiedy została wyniesiona w kosmos pierwsza stacja kosmiczna? Nazywała się

Bardziej szczegółowo

Astroexpress 26. Waldemar Zwierzchlejski

Astroexpress 26. Waldemar Zwierzchlejski Astroexpress 26 Waldemar Zwierzchlejski Częstochowa, 23.01.2015 Sondy kosmiczne 2014 Waldemar Zwierzchlejski Częstochowa, 23.01.2015 STEREO = Solar TErrestrial RElations Observatory [2006] STEREO STEREO

Bardziej szczegółowo

Astronomia. Znając przyspieszenie grawitacyjne planety (ciała), obliczyć możemy ciężar ciała drugiego.

Astronomia. Znając przyspieszenie grawitacyjne planety (ciała), obliczyć możemy ciężar ciała drugiego. Astronomia M = masa ciała G = stała grawitacji (6,67 10-11 [N m 2 /kg 2 ]) R, r = odległość dwóch ciał/promień Fg = ciężar ciała g = przyspieszenie grawitacyjne ( 9,8 m/s²) V I = pierwsza prędkość kosmiczna

Bardziej szczegółowo

Space Transoprtation System

Space Transoprtation System Zespół Szkół Elektrycznych we Włocławku ul. Toruńska 77/83 87-800 Włocławek Tel. : 54-236 - 22 25 Adres email : zsel@zsel.edu.pl Space Transoprtation System Przygotował : Opiekunowie : Cezary Dobruń Andrzej

Bardziej szczegółowo

Rotacja. W układzie związanym z planetą: siła odśrodkowa i siła Coroilisa. Potencjał efektywny w najprostszym przypadku (przybliżenie Roche a):

Rotacja. W układzie związanym z planetą: siła odśrodkowa i siła Coroilisa. Potencjał efektywny w najprostszym przypadku (przybliżenie Roche a): Rotacja W układzie związanym z planetą: siła odśrodkowa i siła Coroilisa. Potencjał efektywny w najprostszym przypadku (przybliżenie Roche a): Φ = ω2 r 2 sin 2 (θ) 2 GM r Z porównania wartości potencjału

Bardziej szczegółowo

GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach

GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach sztucznych satelitów Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego WFiA UZ 1 / 43 Prawo grawitacji i prawa Keplera Prawo powszechnego ciążenia Każde

Bardziej szczegółowo

Wstęp do astrofizyki I

Wstęp do astrofizyki I Wstęp do astrofizyki I Wykład 9 Tomasz Kwiatkowski 1 grudnia 2010 r. Tomasz Kwiatkowski, Wstęp do astrofizyki I, Wykład 9 1/1 Plan wykładu Tomasz Kwiatkowski, Wstęp do astrofizyki I, Wykład 9 2/1 Odkrycie

Bardziej szczegółowo

KONKURS INTERDYSCYPLINARNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH BLOK PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

KONKURS INTERDYSCYPLINARNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH BLOK PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH pieczątka WKK Kod ucznia - - Dzień Miesiąc Rok DATA URODZENIA UCZNIA KONKURS INTERDYSCYPLINARNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH BLOK PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH ETAP 2 - WOJEWÓDZKI CZŁOWIEK

Bardziej szczegółowo

WYPRAWY NA MARSA. Historia i perspektywy na przyszłość. Robert Kaczmarek IV rok nanotechnologii

WYPRAWY NA MARSA. Historia i perspektywy na przyszłość. Robert Kaczmarek IV rok nanotechnologii WYPRAWY NA MARSA Historia i perspektywy na przyszłość Mars Mars nazywany często czerwoną planetą jest czwartą w kolejności planetą układu słonecznego. Swoją barwę zawdzięcza wysokiej zawartości tlenków

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia zadania z arkusza I 4.8 4.1 4.9 4.2 4.10 4.3 4.4 4.11 4.12 4.5 4.13 4.14 4.6 4.15 4.7 4.16 4.17 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia - 1 - 4.18 4.27 4.19 4.20

Bardziej szczegółowo

Wenus na tle Słońca. Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek. Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Wenus na tle Słońca. Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek. Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego Wenus na tle Słońca Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego Instytut Astronomiczny UWr Czym się zajmujemy? uczymy studentów, prowadzimy badania naukowe (astrofizyka

Bardziej szczegółowo

( W.Ogłoza, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Pracownia Astronomiczna)

( W.Ogłoza, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Pracownia Astronomiczna) TEMAT: Analiza zdjęć ciał niebieskich POJĘCIA: budowa i rozmiary składników Układu Słonecznego POMOCE: fotografie róŝnych ciał niebieskich, przybory kreślarskie, kalkulator ZADANIE: Wykorzystując załączone

Bardziej szczegółowo

Fizyka i Chemia Ziemi

Fizyka i Chemia Ziemi Fizyka i Chemia Ziemi Temat 3: Układ Słoneczny cz. 1 T.J. Jopek jopek@amu.edu.pl IOA UAM 1 Układ Słoneczny we Wszechświecie 2 Układ Słoneczny Układ Słoneczny stanowią: Układ Planetarny Słońce, planety,

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnij, dlaczego w kalendarzu gregoriańskim wprowadzono lata przestępne na zasadach opisanych powyżej...

Wyjaśnij, dlaczego w kalendarzu gregoriańskim wprowadzono lata przestępne na zasadach opisanych powyżej... PODSTAWY ASTRONOMII W GEOGRAFII zad z arkuszy Zadania 1. i 2. wykonaj po przeczytaniu poniższego tekstu. Od 1582 r. powszechnie w świecie jest używany kalendarz gregoriański. Przyjęto w nim założenie,

Bardziej szczegółowo

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Satelitarne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Elementy systemu Moduł naziemny terminale abonenckie (ruchome lub stacjonarne), stacje bazowe (szkieletowa sieć naziemna), stacje kontrolne.

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki

Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki Na ciało poruszające się w polu grawitacyjnym działa siła skierowana od ciała w kierunku środka ziemi: F= mg gdzie: m masa ciała, g przespieszenie ziemskie. Jeśli ruch nie odbywa się wzdłuż tej prostej

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE W UKŁADZIE SŁONECZNYM. Ziemia

ŻYCIE W UKŁADZIE SŁONECZNYM. Ziemia ŻYCIE W UKŁADZIE SŁONECZNYM Ziemia Gdzie może istnieć życie? Od lat naukowcy zastanawiają się, gdzie może istnieć życie poza Ziemią. Ludzie wyobrażali sobie Marsjan zielone ludziki, statki kosmiczne. W

Bardziej szczegółowo

Genialne pomysły, które zmieniły świat - Teleskop

Genialne pomysły, które zmieniły świat - Teleskop Genialne pomysły, które zmieniły świat - Teleskop Przygotowali: 1) Filip Czarnecki 2) Staś Uznański 3) Bartek Kontak-Grzęda 4) Ernest Berger 5) Igor Plebańczyk Szkoła Inspiracja Klasa II a 1 PREZENTOWANE

Bardziej szczegółowo

W poszukiwaniu życia pozaziemskiego

W poszukiwaniu życia pozaziemskiego W poszukiwaniu życia pozaziemskiego Czy istnieje życie we Wszechświecie? 1473 1543 r. TAK, bo: zasada kopernikaoska mówi, że Ziemia nie jest wyróżnionym miejscem we Wszechświecie Biblioteka Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Plan Pracy Sekcji Astronomicznej w 2015/2016 roku

Plan Pracy Sekcji Astronomicznej w 2015/2016 roku Plan Pracy Sekcji Astronomicznej w / roku Cel główny: NIE PRZESTAWAJ POZNAWAD Cele pomocnicze: 1. Poznajemy obiekty głębokiego kosmosu (DS. Deep Space) 2. Poznajemy strukturę budowy ciał niebieskich, skład

Bardziej szczegółowo

Odkrywania i poza Układ Słoneczny w polskim

Odkrywania i poza Układ Słoneczny w polskim Odkrywania i poza Układ Słoneczny w polskim Exploring the Solar System and Beyond in Polish Opracowany przez Nam Nguyen Głębokie Pole Hubble'a Ultra strzał 2014 Exploring the Solar System, a celem Beyond

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Mechanika układów planetarnych (Ukł. Słonecznego)

Plan wykładu. Mechanika układów planetarnych (Ukł. Słonecznego) Mechanika nieba Marcin Kiraga: kiraga@astrouw.edu.pl 30 godzin wykładu + 30 godzin ćwiczeń wykłady poniedziałki - godzina 15:15 ćwiczenia wtorki - godzina 12:15 Warunki zaliczenia ćwiczeń: prace domowe

Bardziej szczegółowo

Wyzwania wobec polskiego sektora kosmicznego. Marek Banaszkiewicz

Wyzwania wobec polskiego sektora kosmicznego. Marek Banaszkiewicz Wyzwania wobec polskiego sektora kosmicznego Marek Banaszkiewicz Nakłady na działalność kosmiczną Budżety państw OECD na działalność kosmiczną w miliardach USD (2005) Podział budżetów kosmicznych państw

Bardziej szczegółowo

POLSKA W PROGRAMACH ESA

POLSKA W PROGRAMACH ESA POLSKA W PROGRAMACH ESA Beata Mikołajek-Zielińska Departament Innowacji i Rozwoju PARP, Warszawa, 14.10.2015 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628

Bardziej szczegółowo

Rozwój somatyczny: sprawnośd manualna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, percepcja wzrokowa przy składaniu i łączeniu elementów puzzli

Rozwój somatyczny: sprawnośd manualna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, percepcja wzrokowa przy składaniu i łączeniu elementów puzzli Nr art.: 11020 Puzzle edukacyjne XXL Planety Gra rozwija: Rozwój somatyczny: sprawnośd manualna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, percepcja wzrokowa przy składaniu i łączeniu elementów puzzli Edukacja przyrodnicza

Bardziej szczegółowo

Konkurs Astronomiczny Astrolabium II Edycja 26 marca 2014 roku Klasy I III Liceum Ogólnokształcącego Test Konkursowy

Konkurs Astronomiczny Astrolabium II Edycja 26 marca 2014 roku Klasy I III Liceum Ogólnokształcącego Test Konkursowy Instrukcja Zaznacz prawidłową odpowiedź. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna. Czas na rozwiązanie testu wynosi 75 minut.. Do obserwacji Słońca wykorzystuje się filtr Hα, który przepuszcza z widma słonecznego

Bardziej szczegółowo

14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY

14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY 14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY Ruch jednostajny po okręgu Dynamika bryły sztywnej Pole grawitacyjne Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PLANETOSTRADA. Model Układu Słonecznego

PROJEKT PLANETOSTRADA. Model Układu Słonecznego PROJEKT PLANETOSTRADA Model Układu Słonecznego Streszczenie: Niniejsze opracowanie przedstawia projekt umieszczenia w przestrzeni miasta stałej instalacji stanowiącej zespół obiektów typu mała architektura

Bardziej szczegółowo

Paweł Rudawy Zakład Heliofizyki i Fizyki Kosmicznej IA UWr

Paweł Rudawy Zakład Heliofizyki i Fizyki Kosmicznej IA UWr WPŁYW AKTYWNOŚCI SŁOŃCA NA KLIMAT ZIEMI Paweł Rudawy Zakład Heliofizyki i Fizyki Kosmicznej IA UWr ok. 200 000 000 000 gwiazd ok. 80% GCG ok. 5% GCG ma układy planetarne GALAKTYKA SPIRALNA M 31 MGŁAWICA

Bardziej szczegółowo

Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki

Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki 18 Państw Członkowskich Austria, Belgia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Irlandia,

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Wszechświat?

Jaki jest Wszechświat? 1 Jaki jest Wszechświat? Od najmłodszych lat posługujemy się terminem KOSMOS. Lubimy gry komputerowe czy filmy, których akcja rozgrywa się w Kosmosie, na przykład Gwiezdne Wojny. Znamy takie słowa, jak

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3 Który rysunek przedstawia przekrój jeziora górskiego wykonany wzdłuż odcinka EF?

Zadanie 3 Który rysunek przedstawia przekrój jeziora górskiego wykonany wzdłuż odcinka EF? Informacje do zadań 1. i 2. Na mapie przedstawiono podział Polski na województwa. Zadanie 1 Miasta wojewódzkie oznaczone numerami od 1 do 4 to A. 1-Wrocław, 2-Białystok, 3-Poznań, 4-Kielce. B. 1-Poznań,

Bardziej szczegółowo

Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi

Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi Opracowanie studium wykonalności dla programu strategicznego na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa pn.: Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi. dr inż. Marcin SZOŁUCHA Warszawa dnia,

Bardziej szczegółowo

"Czy Polska może e i powinna być aktywnym uczestnikiem programów w kosmicznych?"

Czy Polska może e i powinna być aktywnym uczestnikiem programów w kosmicznych? "Czy Polska może e i powinna być aktywnym uczestnikiem programów w kosmicznych?" Piotr Wolański KOMITET BADAŃ KOSMICZNYCH I SATELITARNYCH PAN Warszawa 21-06 06-2007 Historia W tym roku obchodzimy 50-lecie

Bardziej szczegółowo

Elementy astronomii w geografii

Elementy astronomii w geografii Elementy astronomii w geografii Prowadzący: Marcin Kiraga kiraga@astrouw.edu.pl Podstawowe podręczniki: Jan Mietelski, Astronomia w geografii Eugeniusz Rybka, Astronomia ogólna Podręczniki uzupełniające:

Bardziej szczegółowo

Program Astronautyki ZNEK pod hasłem Astronautyka zamiast narkotyków

Program Astronautyki ZNEK pod hasłem Astronautyka zamiast narkotyków Program Astronautyki ZNEK pod hasłem Astronautyka zamiast narkotyków Zastosowania Nauki do Eksploracji Kosmosu Program Astronautyki dla Liceów i Gimnazjów Polskie Towarzystwo Astronautyczne PTA Autorstwa

Bardziej szczegółowo

Scenariusz filmu o układach planetarnych, wersja 13. 6. 2005.

Scenariusz filmu o układach planetarnych, wersja 13. 6. 2005. Układ Słoneczny 2003 Scenariusz filmu o układach planetarnych, wersja 13. 6. 2005. Układ Słoneczny mała część Wszechświata, rozległa, prawie zupełnie pusta przestrzeń. Dla człowieka nieprzyjazne środowisko

Bardziej szczegółowo

Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013

Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013 Seminarium Termowizja - projekty badawcze i wdroŝenia przemysłowe Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013 Henryk MADURA Tomasz SOSNOWSKI Grzegorz BIESZCZAD

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Moduł interdyscyplinarny: informatyka fizyka Układ planetarny w arkuszu

Bardziej szczegółowo

WITAJ! TO JA, PUCHATEK!

WITAJ! TO JA, PUCHATEK! KSIĄŻECZKA EDUKACYJNA DLA PIERWSZOKLASISTÓW Rok szkolny 2015/2016 WITAJ! TO JA, PUCHATEK! Bardzo cieszę się, że dołączyłeś do Akademii Bezpiecznego Puchatka. To dla mnie ogromna radość, że chcesz uczyć

Bardziej szczegółowo

Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce

Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce Spotkanie informacyjne ws. implementacji Programu GMES w Polsce Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce Prof. dr hab. Katarzyna Dąbrowska-Zielińska Warszawa, 4.10.2010 Instytut

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI

ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI Justyna Romanowska, Zastępca Dyrektora Departamentu Telekomunikacji, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji WARSZAWA, 12 GRUDNIA 2014 R.

Bardziej szczegółowo

Projekt ASTRONOM 2015 dofinansowany ze środków Warszawskich Inicjatyw Edukacyjnych i objęty honorowym patronatem Burmistrza Dzielnicy Ursynów

Projekt ASTRONOM 2015 dofinansowany ze środków Warszawskich Inicjatyw Edukacyjnych i objęty honorowym patronatem Burmistrza Dzielnicy Ursynów Organizator: Sponsor: Patronat honorowy: Trzy nauczycielki : pp.krystyna Brodzik, Magdalena Rozborska i Justyna Walendzik od wielu lat prowadziły w naszej szkole Konkurs Wiedzy Astronomicznej. Na spotkaniu

Bardziej szczegółowo

6. Elementy astronomii

6. Elementy astronomii 6. Elementy astronomii 6. Elementy astronomii 164 6.1. Rozwój poglądów na budowę Wszechświata Astronomia należy do najstarszych nauk przyrodniczych. Już w starożytnej Grecji filozofowie tworzyli pierwsze

Bardziej szczegółowo

Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców

Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców 2013 Kamila Matela Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców Warszawa, 5 czerwca 2013 Ziemia widziana z Marsa Warszawa, 5 czerwca 2013 Upstream Integrator satelity Downstream Satelitarne

Bardziej szczegółowo

Bezpłatny dodatek do podręcznika. Pozna. rozp znaj. Obiekty w kosmosie

Bezpłatny dodatek do podręcznika. Pozna. rozp znaj. Obiekty w kosmosie Bezpłatny dodatek do podręcznika Pozna rozp znaj Obiekty w kosmosie 1 Autor: Weronika Śliwa Objaśnienia znaków użytych w opisach ciał niebieskich czas, w którym światło słoneczne dociera do danego ciała

Bardziej szczegółowo

Słońce to juŝ polska specjalność

Słońce to juŝ polska specjalność Słońce to juŝ polska specjalność 9 sierpnia 2005 r. Słońce - wielka elektrownia termojądrowa - produkuje nieustannie, od prawie pięciu miliardów lat, niewyobraŝalne ilości energii. "Jego moc, czyli całkowita

Bardziej szczegółowo

Fizyka. Kurs przygotowawczy. na studia inżynierskie. mgr Kamila Haule

Fizyka. Kurs przygotowawczy. na studia inżynierskie. mgr Kamila Haule Fizyka Kurs przygotowawczy na studia inżynierskie mgr Kamila Haule Grawitacja Grawitacja we Wszechświecie Planety przyciągają Księżyce Ziemia przyciąga Ciebie Słońce przyciąga Ziemię i inne planety Gwiazdy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA

REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA ORGANIZOWANEGO W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNZJALNYCH I PONADGIMNAZJALYCH 1 Konkurs z astronomii

Bardziej szczegółowo

Centrum Badań Kosmicznych PAN

Centrum Badań Kosmicznych PAN Centrum Badań Kosmicznych PAN Warszawa Ul. Bartycka 18a Prezentacja - Barbara Popielawska Targi Pracy na HoŜej, 25.IV.2009 Wydział Fizyki UW 1 Podstawowe dane Centrum powstało w 1977 r Główna siedziba

Bardziej szczegółowo

Astronomiczna miara czasu. Zjawiska powtarzające się na niebie w sposób regularny dały podstawy mierzenia czasu. Okresy pomiędzy dwoma kolejnymi

Astronomiczna miara czasu. Zjawiska powtarzające się na niebie w sposób regularny dały podstawy mierzenia czasu. Okresy pomiędzy dwoma kolejnymi Astronomiczna miara czasu. Zjawiska powtarzające się na niebie w sposób regularny dały podstawy mierzenia czasu. Okresy pomiędzy dwoma kolejnymi wschodami Słońca, pomiędzy dwoma kolejnymi pełniami Księżyca,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Adam Grzesiak Mateusz Przybyła kl. IIgc kl. IIgc SPIS TREŚCI Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Rekordy Klimatyczne Najwyższa temperatura powietrza na Ziemi

Bardziej szczegółowo

Tomasz Ściężor. Almanach Astronomiczny na rok 2015

Tomasz Ściężor. Almanach Astronomiczny na rok 2015 Tomasz Ściężor Almanach Astronomiczny na rok 2015 Polskie Towarzystwo Astronomiczne Warszawa 2014 RECENZENT Jerzy M. Kreiner OPRACOWANIE TECHNICZNE I SKŁAD Tomasz Ściężor Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna

Bardziej szczegółowo

Tomasz Ściężor. Almanach Astronomiczny na rok 2013

Tomasz Ściężor. Almanach Astronomiczny na rok 2013 Tomasz Ściężor Almanach Astronomiczny na rok 2013 Klub Astronomiczny Regulus Kraków 2012 1 Skład komputerowy almanachu wykonał autor publikacji Tomasz Ściężor Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej

Bardziej szczegółowo

GPS Global Positioning System budowa systemu

GPS Global Positioning System budowa systemu GPS Global Positioning System budowa systemu 1 Budowa systemu System GPS tworzą trzy segmenty: Kosmiczny konstelacja sztucznych satelitów Ziemi nadających informacje nawigacyjne, Kontrolny stacje nadzorujące

Bardziej szczegółowo

METODY PROJEKTU BADAWCZEGO W NAUCZANIU FIZYKI

METODY PROJEKTU BADAWCZEGO W NAUCZANIU FIZYKI METODY PROJEKTU BADAWCZEGO W NAUCZANIU FIZYKI PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE LEKCJI OPRACOWAŁA BOGUMIŁA LEWUSZEWSKA Pojęcie projektu jako metody nauczania Projekt to duże przedsięwzięcie indywidualne lub grupowe

Bardziej szczegółowo

Wyścig. W nieznanej przestrzeni daleko od ziemi krążą swym torem planety, spadają gwiazdy, widział je każdy warkocze ciągną komety.

Wyścig. W nieznanej przestrzeni daleko od ziemi krążą swym torem planety, spadają gwiazdy, widział je każdy warkocze ciągną komety. Tomasz Łopaciński kl. 1 TM Wyścig W nieznanej przestrzeni daleko od ziemi krążą swym torem planety, spadają gwiazdy, widział je każdy warkocze ciągną komety. Przedwczoraj, dzisiaj, jutro bez końca trwał

Bardziej szczegółowo

Fizyka dla Informatyków Wykład 5 GRAWITACJA

Fizyka dla Informatyków Wykład 5 GRAWITACJA Fizyka dla Informatyków Wykład 5 GRAWITACJA Katedra Informatyki Stosowanej PJWSTK 2009 Spis treści 1 2 3 Prawo ciążenia 4 Spis treści 1 2 3 Prawo ciążenia 4 Spis treści 1 2 3 Prawo ciążenia 4 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Sztuczny satelita Ziemi. Ruch w polu grawitacyjnym

Sztuczny satelita Ziemi. Ruch w polu grawitacyjnym Sztuczny satelita Ziemi Ruch w polu grawitacyjnym Sztuczny satelita Ziemi Jest to obiekt, któremu na pewnej wysokości nad powierzchnią Ziemi nadano prędkość wystarczającą do uzyskania przez niego ruchu

Bardziej szczegółowo

Zorza polarna- zjawisko świetlne obserwowane w górnej atmosferze w pobliżu biegunów

Zorza polarna- zjawisko świetlne obserwowane w górnej atmosferze w pobliżu biegunów Zorza polarna- zjawisko świetlne obserwowane w górnej atmosferze w pobliżu biegunów magnetycznych planty, która posiada silne pole magnetyczne o charakterze dipolowym (dwubiegunowym). Na Ziemie zorze występują

Bardziej szczegółowo

Układ Słoneczny. Kamil Ratajczak

Układ Słoneczny. Kamil Ratajczak Układ Słoneczny Kamil Ratajczak Układ Słoneczny układ planetarny, składający się ze Słońca i powiązanych z nim grawitacyjnie ciał niebieskich. Ciała te, to osiem planet, 166 znanych księżyców, pięć planet

Bardziej szczegółowo

Dlaczego satelity nie spadają. Krótka historia o tym co krąży po naszej orbicie. Łukasz Płotkowski PTMA Szczecin

Dlaczego satelity nie spadają. Krótka historia o tym co krąży po naszej orbicie. Łukasz Płotkowski PTMA Szczecin Dlaczego satelity nie spadają. Krótka historia o tym co krąży po naszej orbicie. Łukasz Płotkowski PTMA Szczecin Korekta błędnych sądów związanych z nieważkością Wbrew rozpowszechnionym opiniom nieważkość

Bardziej szczegółowo

CZY TE SCENY TO TYLKO FIKCJA LITERACKA CZY. CZY STAROśYTNI EGIPCJANIE FAKTYCZNIE UMIELI TAK DOBRZE PRZEWIDYWAĆ ZAĆMIENIA?

CZY TE SCENY TO TYLKO FIKCJA LITERACKA CZY. CZY STAROśYTNI EGIPCJANIE FAKTYCZNIE UMIELI TAK DOBRZE PRZEWIDYWAĆ ZAĆMIENIA? MOTYW ZAĆMIENIA SŁOŃCA S W POWIEŚCI I FILMIE FARAON M CZY TE SCENY TO TYLKO FIKCJA LITERACKA CZY TEś CHOĆBY SZANSA MOśLIWO LIWOŚCI? CZY STAROśYTNI EGIPCJANIE FAKTYCZNIE UMIELI TAK DOBRZE PRZEWIDYWAĆ ZAĆMIENIA?

Bardziej szczegółowo

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1)

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1) - trendy nauki światowej (1) Glob ziemski z otaczającą go atmosferą jest skomplikowanym systemem dynamicznym stały monitoring tego systemu interdyscyplinarność zasięg globalny integracja i koordynacja

Bardziej szczegółowo

Księżyce nie z tej ziemi

Księżyce nie z tej ziemi Księżyce nie z tej ziemi Tematyka warsztatów: Podczas warsztatów dzieci dowiadują się co to jest Księżyc, czym są fazy Księżyca oraz uczą się rozpoznawać charakterystyczne księżyce planet Układu Słonecznego.

Bardziej szczegółowo

http://www.astrouw.edu.pl/ kiraga/elem.html http://eclipse.gsfc.nasa.gov/eclipse.html

http://www.astrouw.edu.pl/ kiraga/elem.html http://eclipse.gsfc.nasa.gov/eclipse.html http://www.astrouw.edu.pl/ kiraga/elem.html http://eclipse.gsfc.nasa.gov/eclipse.html Podstawowe typy instrumentów optycznych Ludzkie oko: obraz szerokokątny o rozdzielczości 1, czas reakcji 1/50 s. średnica

Bardziej szczegółowo

przeprowadzonych dnia 27. II. 2015 r

przeprowadzonych dnia 27. II. 2015 r Prowadząca: Agata Wiącek SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z DZIEĆMI 6 LETNIMI przeprowadzonych dnia 27. II. 2015 r TEMAT: Zgaduj-zgadula nt. Wszystko o kosmosie - rozwiązywanie zagadek i zadań na temat dotyczący kosmosu

Bardziej szczegółowo

Teoria ruchu Księżyca

Teoria ruchu Księżyca Wykład 9 - Ruch Księżyca. Odkształcenia związane z rotacją, oddziaływanie przypływowe, efekty relatywistyczne, efekty związane z promieniowaniem Słońca. 14.04.2014 Miesiące księżycowe Miesiąc synodyczny

Bardziej szczegółowo

Znaczenie telekomunikacji we współdziałaniu z systemami nawigacyjnymi. Ewa Dyner Jelonkiewicz. ewa.dyner@agtes.com.pl Tel.

Znaczenie telekomunikacji we współdziałaniu z systemami nawigacyjnymi. Ewa Dyner Jelonkiewicz. ewa.dyner@agtes.com.pl Tel. TELEKOMUNIKACJA SATELITARNA-GOSPODARCZE I STRATEGICZNE KORZYŚCI DLA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Warszawa, 12 grudnia 2014 Znaczenie telekomunikacji we współdziałaniu z systemami nawigacyjnymi Ewa Dyner Jelonkiewicz

Bardziej szczegółowo

ALEKSANDRA I DANIEL MIZIELIŃSCY

ALEKSANDRA I DANIEL MIZIELIŃSCY ALEKSANDRA I DANIEL MIZIELIŃSCY tu jesteśmy na okładce: Droga Mleczna, czyli galaktyka, w której znajduje się nasz Układ Słoneczny. DX Cancri Wolf 359 Gwiazda Luytena Procjon A Epsilon Eridani Procjon

Bardziej szczegółowo

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej Systemy przyszłościowe Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej 1 GNSS Dlaczego GNSS? Istniejące systemy satelitarne przeznaczone są do zastosowań wojskowych. Nie mają

Bardziej szczegółowo

GNSS ROZWÓJ SATELITARNYCH METOD OBSERWACJI W GEODEZJI

GNSS ROZWÓJ SATELITARNYCH METOD OBSERWACJI W GEODEZJI GNSS ROZWÓJ SATELITARNYCH METOD OBSERWACJI W GEODEZJI Dr inż. Marcin Szołucha Historia nawigacji satelitarnej 1940 W USA rozpoczęto prace nad systemem nawigacji dalekiego zasięgu- LORAN (Long Range Navigation);

Bardziej szczegółowo

Astronomia. 1. Sprawności.

Astronomia. 1. Sprawności. Astronomia Przeprowadzanie zbiórek nt. astronomii ma to do siebie, że przeprowadzający musi mieć naprawdę sporą wiedzą na tematy o których mówi. Postaram się przedstawić najciekawsze rzeczy jakie można

Bardziej szczegółowo

ogarnia wszystko co piękne?

ogarnia wszystko co piękne? Spośród d róŝnorodnych r nauk ( )( ) tym przede wszystkim poświ więcać się naleŝy y ( ),( które obracają się w kręgu rzeczy najpiękniejszych i najbardziej godnych poznania. Takimi zaś są nauki, które zajmują

Bardziej szczegółowo

Amatorskie badania Księżyca

Amatorskie badania Księżyca Paweł Kopaczyk Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 7 XIII Liceum Ogólnokształcące ul. Unisławy 26 71-413 Szczecin tel. 91 423-25-66 tel./fax 91 422-27-07 klasa 1 E nauczyciel: mgr Tomasz Skowron Szczecin,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie WITAMY SERDECZNIE Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie C O P E Święto patrona szkoły R N I 2011 S U C Od Ziemi, po gwiazdy i dalej 1473-1543 IKOŁAJ OPERNIK Największy uczony Nowożytnej

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum klasy I-III

Gimnazjum klasy I-III Tytuł pokazu /filmu ASTRONAWIGATORZY doświadczenia wiąże przyczynę ze skutkiem; - uczeń podaje przybliżoną prędkość światła w próżni, wskazuje prędkość światła jako - nazywa rodzaje fal elektromagnetycznych;

Bardziej szczegółowo

Creotech Instruments doświadczenia w sektorze kosmicznym

Creotech Instruments doświadczenia w sektorze kosmicznym Creotech Instruments doświadczenia w sektorze kosmicznym Obserwacje i wnioski dot. biznesu kosmicznego Globalny charakter konieczność konkurowania z większymi i bardziej doświadczonymi firmami światowymi

Bardziej szczegółowo

Jak możemy obliczyć odległość burzy od Nas? W jaki sposób możemy ocenić, widząc błyskawicę i słysząc grzmot jak daleko od Nas uderzył piorun? Licząc s

Jak możemy obliczyć odległość burzy od Nas? W jaki sposób możemy ocenić, widząc błyskawicę i słysząc grzmot jak daleko od Nas uderzył piorun? Licząc s CIEKAWOSTKI Z FIZYKI Jak możemy obliczyć odległość burzy od Nas? W jaki sposób możemy ocenić, widząc błyskawicę i słysząc grzmot jak daleko od Nas uderzył piorun? Licząc sekundy między grzmotem, a błyskiem.

Bardziej szczegółowo

Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP

Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP Wykorzystanie technologii kosmicznych i technik satelitarnych dla polskiej administracji prowadzący: Dariusz Koenig Prezes Zarządu KenBIT Sp.j. ul. Żytnia

Bardziej szczegółowo

Ziemia jest gigantycznym magnesem. Każdy namagnesowany obiekt znajdujący się w jej pobliżu doświadcza wpływu ziemskiego magnetycznego pola, które

Ziemia jest gigantycznym magnesem. Każdy namagnesowany obiekt znajdujący się w jej pobliżu doświadcza wpływu ziemskiego magnetycznego pola, które Ziemia jest gigantycznym magnesem. Każdy namagnesowany obiekt znajdujący się w jej pobliżu doświadcza wpływu ziemskiego magnetycznego pola, które przypomina pole ogromnego magnesu sztabkowego. Jak w magnesie

Bardziej szczegółowo

Historia myśli naukowej. Ewolucja poglądów związanych z budową Wszechświata. dr inż. Romuald Kędzierski

Historia myśli naukowej. Ewolucja poglądów związanych z budową Wszechświata. dr inż. Romuald Kędzierski Historia myśli naukowej Ewolucja poglądów związanych z budową Wszechświata dr inż. Romuald Kędzierski Wszechświat według uczonych starożytnych Starożytny Babilon -Ziemia jest nieruchomą półkulą, która

Bardziej szczegółowo

Mechanika nieba. Marcin Kiraga 18.02.2013 05.06.2013

Mechanika nieba. Marcin Kiraga 18.02.2013 05.06.2013 Mechanika nieba Marcin Kiraga 18.02.2013 05.06.2013 Mechanika nieba Marcin Kiraga kiraga@astrouw.edu.pl 30 godzin wykładu + 30 godzin ćwiczeń wykłady: środy, godzina 14:15 (2 godz) ćwiczenia: poniedziałki,

Bardziej szczegółowo

Życie i medycyna w kosmosie. dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK

Życie i medycyna w kosmosie. dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK Życie i medycyna w kosmosie dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK Program zajęć Krótka historia lotów orbitalnych Warunki fizyczne w kosmosie Wpływ nieważkości na organizm człowieka Badania

Bardziej szczegółowo

O małych księżycach wielkich planet

O małych księżycach wielkich planet O małych księżycach wielkich planet na podstawie artykułu Krzysztofa Goźdzewskiego, PA (44) 1996 Bartłomiej Dębski OA UJ, 17-03-2011 W Mechanice Nieba, tak jak w rachunkach dzikusów, trzy równa się dużo

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Arial 12, odstęp (interlinia) 1,5. Wypunktowanie i numerowanie: Ustawienia (konspekty numerowane): Grzyby:

Zadanie 1. Arial 12, odstęp (interlinia) 1,5. Wypunktowanie i numerowanie: Ustawienia (konspekty numerowane): Grzyby: Zadanie 1 Wypunktowanie i numerowanie: Ustawienia (konspekty numerowane): Grzyby: 1. Sprzężniaki (Zygomycetes) Rozłożeń 2. Workowce (Ascomycates) 3. Podstawczaki (Basidiomycates) a) Pieprznikowate Pieprznik

Bardziej szczegółowo

Jak (i dlaczego) SpaceX będzie kolonizowało Marsa

Jak (i dlaczego) SpaceX będzie kolonizowało Marsa Jak (i dlaczego) SpaceX będzie kolonizowało Marsa Autor: Tim Urban Przekład: Naypax (Historia Ludzi i Kosmosu) oraz iancurtis (pozostałe rozdziały) dla wykop.pl Tekst oryginalny: waitbutwhy.com/2015/08/how-and-why-spacexwill-colonize-mars.html

Bardziej szczegółowo

PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu. Budowa narodowego systemu satelitarnego.

PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu. Budowa narodowego systemu satelitarnego. PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu Budowa narodowego systemu satelitarnego. Legislacja Tadeusz Krzywda Kraków 17 Czerwca 2014 Potrzeba i cel wydania ustawy.

Bardziej szczegółowo