Lot na Księżyc. Misja Apollo 11

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Lot na Księżyc. Misja Apollo 11"

Transkrypt

1 Lot na Księżyc. Misja Apollo 11 Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego WFiA UZ 1 / 14

2 Program Apollo wyścig kosmiczny (wyścig zbrojeń, zimna wojna) pomiędzy USA i ZSRR cel: przejęcie inicjatywy w wyścigu kosmicznym. Lądowanie na Księżycu i bezpieczny powrót na Ziemię realizowany w latach trzeci amerykański program kosmiczny z udziałem ludzi (po programach Mercury i Gemini) zadanie zrealizowane w trakcie misji Apollo 11 w 1969 r 11 lotów załogowych: Apollo 7-17, wcześniejsze bezzałogowe Apollo 2 6, Apollo 1 katastrofa Apollo 15-Apollo 17, pojazd LRV ostatnie lądowanie na Księżycu: 7 grudnia 1972 WFiA UZ 2 / 14

3 Rakiety nośne programu Apollo WFiA UZ 3 / 14

4 Rakiety nośne programu Apollo WFiA UZ 4 / 14

5 Trzy scenariusze misji Lot bezpośredni. Wystrzelenie bezpośrednio z Ziemi statku kosmicznego, który dotarłby do powierzchni Księżyca, lądował, a następnie powrócił w całości na Ziemię. Spotkanie na orbicie okołoziemskiej Earth Orbit Rendezvous (EOR). Wymagane było wystrzelenie dwóch rakiet Saturn V - jednej z statkiem kosmicznym a drugiej z paliwem. Na orbicie nastąpiłoby przekazanie paliwa do statku kosmicznego w ilości zapewniającej lot, lądowanie i powrót z Księżyca. Cały statek kosmiczny musiałby lądować na powierzchni Księżyca WFiA UZ 5 / 14

6 Trzy scenariusze misji Spotkanie na orbicie księżycowej Lunar Orbit Rendezvous (LOR). Statek kosmiczny złożony z modułu serwisowego i dowodzenia Apollo Command/Service Module (CSM) oraz modułu księżycowego (lądownika) - Apollo Lunar Module (LM, lub LEM od pierwotnej nazwy Lunar Excursion Module). CSM zawierał system zdolny do podtrzymywania życia dla trzyosobowej załogi przez okres pięciu dni podróży na Księżyc oraz umożliwiał bezpieczne wejście w atmosferę ziemską w czasie powrotu. LM z dwoma astronautami miał odłączyć się od modułu CSM na orbicie wokół Księżyca i wylądować na powierzchni Księżyca a LM z jednym astronautą w tym czasie miał krążyć wokół Księżyca. Następnie ponowne połączenie LM z CSM i przejście astronautów do CSM, odrzucenie LM i powrót na Ziemię. WFiA UZ 6 / 14

7 Rakietowy system ratunkowy (LES) stożek ochronny rakiety płat przedni sterowy typu kaczka silnik sterowania pochyleniem silnik odrzucający LES silnik główny LES wieża z rur tytanowych łącząca silniki LES z modułem dowodzenia CM pokrywa w formie wydrążonego stożka WFiA UZ 8 / 14

8 Moduł dowodzenia i moduł księżycowy Moduł księżycowy Moduł dowodzenia WFiA UZ 9 / 14

9 Manewry w trakcie misji Apollo 11 wejście na orbitę w kierunku Ziemi tor odrzuconej rakiety oddzielenie modułu dowodzenia od serwisowego wejście w atmosferę lądowanie trzecia korekta orbity ziemska orbita parkingowa druga korekta orbity orbita księżycowazejście i lądowane modułu księżycowego wejście na orbitę okołoksiężycową wprowadzenie na orbitę doksiężycową start oddzielenie modułów od rakiety pierwsza korekta orbity Księżyc w momencie startu rakiety Film: Animacja misji Budowa rakiety i trajektoria lotu WFiA UZ 10 / 14

10 Pierwszy krok człowieka na innym ciele niebieskim, Apollo 11 załoga: Neil Armstrong, Edwin Aldrin, Michael Collins Początek misji: 16 lipca 1969 Lądowanie na Księżycu: 20 lipca 1969 Czas pobytu na Księżycu: 21 h 36 m Masa zebranych próbek: 22 kg Lądowanie 24 lipca 1969 Czas trwania misji 8d 03h 18m 35s WFiA UZ 11 / 14

11 Wyniki programu Apollo Apollo 8, wejście pierwszy raz na orbitę wokół innego ciała niebieskiego (Księżyca) statku z załogą, Wigilia 1968r. 20 % ludzkości ogladała transmisję w TV i słynne pierwsze kolorowe zdjęcie wschodu Ziemi nad Księżycem zebrano próbki skał księżycowych po misji Apollo 17 w 1972r. nikt nie stanął na ksieżycu Saturn V najpotężniejsza rakieta doświadczenie dla przyszłych lotów. Wschód i zachód Ziemi widziany z orbity okołoksiężycowej zarejestrowany przez japońską sondę Kaguya w dn WFiA UZ 12 / 14

12 Ścieżki Kopernika program Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego projekt System wizualizacji orbit sztucznych satelitów Ziemi oraz trajektorii sond kosmicznych w Układzie Słonecznym projekt realizowany przez Lubuskie konsorcjum wirtualnej eksploracji Układu Słonecznego, w skład którego wchodzą Uniwersytet Zielonogórski i Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii w Zielonej Górze, strona główny wynik: program komputerowy warsztaty z programowania cykle wykładów popularyzujących zagadnienia dynamiki ciał niebieskich naturalnych i sztucznych WFiA UZ 13 / 14

13 Dla zainteresowanych 11 R. Godwin, Apollo 11 pierwszy człowiek na Księżycu, Warszawa, Prószyński Media, 2005 Film: Saturn V Rakieta nie z tej ziemi Film: Animacja misji Film: Przebieg misji Apollo 11 sekunda po sekundzie (ang.) Film: Obraz z kamery umieszczonej na rakiecie Soyuz VS07-Sentinel 1A (program Copernicus) WFiA UZ 14 / 14

Loty kosmiczne. dr inż. Romuald Kędzierski

Loty kosmiczne. dr inż. Romuald Kędzierski Loty kosmiczne dr inż. Romuald Kędzierski Trochę z historii astronautyki Pierwsza znana koncepcja wystrzelenia ciała, tak by okrążało Ziemię: Newton w 1666 roku przedstawił pomysł zbudowania ogromnego

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia zadania z arkusza I 4.8 4.1 4.9 4.2 4.10 4.3 4.4 4.11 4.12 4.5 4.13 4.14 4.6 4.15 4.7 4.16 4.17 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia - 1 - 4.18 4.27 4.19 4.20

Bardziej szczegółowo

Space Transoprtation System

Space Transoprtation System Zespół Szkół Elektrycznych we Włocławku ul. Toruńska 77/83 87-800 Włocławek Tel. : 54-236 - 22 25 Adres email : zsel@zsel.edu.pl Space Transoprtation System Przygotował : Opiekunowie : Cezary Dobruń Andrzej

Bardziej szczegółowo

KOSMICZNA ERA. Sputnik Sputnik 1

KOSMICZNA ERA. Sputnik Sputnik 1 KOSMICZNA ERA W 1957 r. ZSRR wystrzelił Sputnika, kapsułę wielkości piłki do koszykówki, ważąca 84 kg, pierwszego satelitę Ziemi. Odbierając wysyłane przezeń sygnały, Amerykanie czuli się tak jakby Sowieci

Bardziej szczegółowo

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Satelitarne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Elementy systemu Moduł naziemny terminale abonenckie (ruchome lub stacjonarne), stacje bazowe (szkieletowa sieć naziemna), stacje kontrolne.

Bardziej szczegółowo

K O M U N I K A T M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia 8 czerwca 2015 r.

K O M U N I K A T M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia 8 czerwca 2015 r. K O M U N I K A T M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia 8 czerwca 2015 r. o przyznanych środkach finansowych na realizację projektów w ramach przedsięwzięcia pod nazwą Ścieżki

Bardziej szczegółowo

Na co chorują astronauci?

Na co chorują astronauci? Na co chorują astronauci? Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego WFiA UZ 1 / 21 Podstawowy problem nieziemska grawitacja Nacisk N wywierany na podłogę windy N = m(g ± a) a przyspieszenie

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA KOSMICZNA W ŚWIETLE OSIĄGNIĘĆ TECHNICZNYCH ASTRONAUTYKI I POTRZEB BYTOWYCH CZŁOWIEKA

TURYSTYKA KOSMICZNA W ŚWIETLE OSIĄGNIĘĆ TECHNICZNYCH ASTRONAUTYKI I POTRZEB BYTOWYCH CZŁOWIEKA TURYSTYKA KOSMICZNA W ŚWIETLE OSIĄGNIĘĆ TECHNICZNYCH ASTRONAUTYKI I POTRZEB BYTOWYCH CZŁOWIEKA Karina Bączek karrzw@poczta.onet.pl Karina Bączek ur.1985 r. studia na Uniwersytecie Jagiellońskim : 2004-2009

Bardziej szczegółowo

Składanie modelu wahadłowca

Składanie modelu wahadłowca Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej Produkt edukacyjny Dla nauczycieli i uczniów EB-2000-08-130-HQ Gimnazjum i liceum (10-18 lat) Materiał edukacyjny Latający wahadłowiec z papieru Ten

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy Rok Astronomii 2009 luty (Księżyc) Niedziela Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek Sobota

Międzynarodowy Rok Astronomii 2009 luty (Księżyc) Niedziela Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek Sobota Międzynarodowy Rok Astronomii 09 luty (Księżyc) 2 3 4 5 6 Zakrycie gwiazdy Gem przez Księżyc 8 4:00 Merkury oświetlony 9 5:38 maksimum półcieniowego zaćmienia Księżyca 0 2:00 Saturn w koniunkcji z 2 3

Bardziej szczegółowo

Sztuczny satelita Ziemi. Ruch w polu grawitacyjnym

Sztuczny satelita Ziemi. Ruch w polu grawitacyjnym Sztuczny satelita Ziemi Ruch w polu grawitacyjnym Sztuczny satelita Ziemi Jest to obiekt, któremu na pewnej wysokości nad powierzchnią Ziemi nadano prędkość wystarczającą do uzyskania przez niego ruchu

Bardziej szczegółowo

GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach

GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach sztucznych satelitów Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego WFiA UZ 1 / 43 Prawo grawitacji i prawa Keplera Prawo powszechnego ciążenia Każde

Bardziej szczegółowo

Fizyka. Kurs przygotowawczy. na studia inżynierskie. mgr Kamila Haule

Fizyka. Kurs przygotowawczy. na studia inżynierskie. mgr Kamila Haule Fizyka Kurs przygotowawczy na studia inżynierskie mgr Kamila Haule Grawitacja Grawitacja we Wszechświecie Planety przyciągają Księżyce Ziemia przyciąga Ciebie Słońce przyciąga Ziemię i inne planety Gwiazdy

Bardziej szczegółowo

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi.

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi. ETAP II Konkurencja I Ach te definicje! (każda poprawnie ułożona definicja warta jest aż dwa punkty) Astronomia to nauka o ciałach niebieskich zajmująca się badaniem ich położenia, ruchów, odległości i

Bardziej szczegółowo

Projekt ASTRONOM 2015

Projekt ASTRONOM 2015 Konkurs Wiedzy Astronomicznej Źródło: losyziemi.pl, hpublicdisorder.wordpress.com W konkursie mogą uczestniczyć uczniowie ursynowskich szkół podstawowych oraz uczniowie Gimnazjum nr 93. I etap konkursu

Bardziej szczegółowo

Astronomia. Znając przyspieszenie grawitacyjne planety (ciała), obliczyć możemy ciężar ciała drugiego.

Astronomia. Znając przyspieszenie grawitacyjne planety (ciała), obliczyć możemy ciężar ciała drugiego. Astronomia M = masa ciała G = stała grawitacji (6,67 10-11 [N m 2 /kg 2 ]) R, r = odległość dwóch ciał/promień Fg = ciężar ciała g = przyspieszenie grawitacyjne ( 9,8 m/s²) V I = pierwsza prędkość kosmiczna

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie WITAMY SERDECZNIE Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie C O P E Święto patrona szkoły R N I 2011 S U C Od Ziemi, po gwiazdy i dalej 1473-1543 IKOŁAJ OPERNIK Największy uczony Nowożytnej

Bardziej szczegółowo

54 lata Ery Kosmicznej. Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN

54 lata Ery Kosmicznej. Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN 54 lata Ery Kosmicznej Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN 1. Wstęp historia, finanse, dane statystyczne 2. Ziemia z Kosmosu teledetekcja, telekomunikacja, geodezja misja do planety Ziemia 3. Układ planetarny

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA. Konwencja paryska w sprawie uregulowania żeglugi powietrznej (1919) Konwencja chicagowska o międzynarodowej żegludze powietrznej (1949)

ŹRÓDŁA. Konwencja paryska w sprawie uregulowania żeglugi powietrznej (1919) Konwencja chicagowska o międzynarodowej żegludze powietrznej (1949) PRAWO LOTNICZE ŹRÓDŁA Konwencja paryska w sprawie uregulowania żeglugi powietrznej (1919) Konwencja chicagowska o międzynarodowej żegludze powietrznej (1949) Porozumienie w sprawie wykonywania międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS!

WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS! Warszawa, 9.01.2013 WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS! Możesz się znaleźć na "pokładzie" polskiego satelity! Dzięki uruchomionej właśnie akcji WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS każdy może wziąć symboliczny udział w misji

Bardziej szczegółowo

WYPRAWY NA MARSA. Historia i perspektywy na przyszłość. Robert Kaczmarek IV rok nanotechnologii

WYPRAWY NA MARSA. Historia i perspektywy na przyszłość. Robert Kaczmarek IV rok nanotechnologii WYPRAWY NA MARSA Historia i perspektywy na przyszłość Mars Mars nazywany często czerwoną planetą jest czwartą w kolejności planetą układu słonecznego. Swoją barwę zawdzięcza wysokiej zawartości tlenków

Bardziej szczegółowo

Program Astronautyki ZNEK pod hasłem Astronautyka zamiast narkotyków

Program Astronautyki ZNEK pod hasłem Astronautyka zamiast narkotyków Program Astronautyki ZNEK pod hasłem Astronautyka zamiast narkotyków Zastosowania Nauki do Eksploracji Kosmosu Program Astronautyki dla Liceów i Gimnazjów Polskie Towarzystwo Astronautyczne PTA Autorstwa

Bardziej szczegółowo

KONKURS ASTRONOMICZNY

KONKURS ASTRONOMICZNY SZKOLNY KLUB PRZYRODNICZY ALTAIR KONKURS ASTRONOMICZNY ETAP PIERWSZY 1. Jakie znasz ciała niebieskie? Gwiazdy, planety, planety karłowate, księŝyce, planetoidy, komety, kwazary, czarne dziury, ciemna materia....

Bardziej szczegółowo

Astroexpress 26. Waldemar Zwierzchlejski

Astroexpress 26. Waldemar Zwierzchlejski Astroexpress 26 Waldemar Zwierzchlejski Częstochowa, 23.01.2015 Sondy kosmiczne 2014 Waldemar Zwierzchlejski Częstochowa, 23.01.2015 STEREO = Solar TErrestrial RElations Observatory [2006] STEREO STEREO

Bardziej szczegółowo

W, bieżącym roku Międzynarodowa. pomnażania tych wartości.

W, bieżącym roku Międzynarodowa. pomnażania tych wartości. URANIA MIESIĘCZNIK POLS~IEGD. TOWARlYSTWA MIŁOSNIKOW ASYROlOMil ROK XL PAŹDZIERNIK 1989 Nr 10 CZASOPISMO WYDAWANE Z ZASILKU POLSKIEJ AKADEMII NAUK. ZATWIER DZONE PRZEZ MINISTERSTWO OSWIA TY DO UŻYTKU SZKOL

Bardziej szczegółowo

Kamil Adamaszek Piotr Siedlecki

Kamil Adamaszek Piotr Siedlecki Kamil Adamaszek Piotr Siedlecki Budowa Marsa Mars jest czwartą planetą od Słońca w Układzie Słonecznym. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny Mars. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy

Bardziej szczegółowo

Azja w Stosunkach Miedzynarodowych. Dr Andrzej Anders

Azja w Stosunkach Miedzynarodowych. Dr Andrzej Anders Azja w Stosunkach Miedzynarodowych Dr Andrzej Anders Azja w Stosunkach Miedzynarodowych Literatura do zajęć: Krzysztof Gawlikowski, Małgorzata Ławacz (red) Azja Wschodnia na przełomie XX i XXI wieku, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Rozwój somatyczny: sprawnośd manualna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, percepcja wzrokowa przy składaniu i łączeniu elementów puzzli

Rozwój somatyczny: sprawnośd manualna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, percepcja wzrokowa przy składaniu i łączeniu elementów puzzli Nr art.: 11020 Puzzle edukacyjne XXL Planety Gra rozwija: Rozwój somatyczny: sprawnośd manualna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, percepcja wzrokowa przy składaniu i łączeniu elementów puzzli Edukacja przyrodnicza

Bardziej szczegółowo

Jak (i dlaczego) SpaceX będzie kolonizowało Marsa

Jak (i dlaczego) SpaceX będzie kolonizowało Marsa Jak (i dlaczego) SpaceX będzie kolonizowało Marsa Autor: Tim Urban Przekład: Naypax (Historia Ludzi i Kosmosu) oraz iancurtis (pozostałe rozdziały) dla wykop.pl Tekst oryginalny: waitbutwhy.com/2015/08/how-and-why-spacexwill-colonize-mars.html

Bardziej szczegółowo

1. Astronomia i astronautyka od szamanów po podróże w kosmos

1. Astronomia i astronautyka od szamanów po podróże w kosmos 1. Astronomia i astronautyka od szamanów po podróże w kosmos Człowiek już od wielu tysiącleci stara się poznać świat, który go otacza. Chęć poznawcza skupiała się głównie na przedmiotach materialnych,

Bardziej szczegółowo

Zad. 1 Samochód przejechał drogę s = 15 km w czasie t = 10 min ze stałą prędkością. Z jaką prędkością v jechał samochód?

Zad. 1 Samochód przejechał drogę s = 15 km w czasie t = 10 min ze stałą prędkością. Z jaką prędkością v jechał samochód? Segment A.I Kinematyka I Przygotował: dr Łukasz Pepłowski. Zad. 1 Samochód przejechał drogę s = 15 km w czasie t = 10 min ze stałą prędkością. Z jaką prędkością v jechał samochód? v = s/t, 90 km/h. Zad.

Bardziej szczegółowo

Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki

Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki 18 Państw Członkowskich Austria, Belgia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Irlandia,

Bardziej szczegółowo

6. Elementy astronomii

6. Elementy astronomii 6. Elementy astronomii 6. Elementy astronomii 164 6.1. Rozwój poglądów na budowę Wszechświata Astronomia należy do najstarszych nauk przyrodniczych. Już w starożytnej Grecji filozofowie tworzyli pierwsze

Bardziej szczegółowo

Projekt ASTRONOM 2015 dofinansowany ze środków Warszawskich Inicjatyw Edukacyjnych i objęty honorowym patronatem Burmistrza Dzielnicy Ursynów

Projekt ASTRONOM 2015 dofinansowany ze środków Warszawskich Inicjatyw Edukacyjnych i objęty honorowym patronatem Burmistrza Dzielnicy Ursynów Organizator: Sponsor: Patronat honorowy: Trzy nauczycielki : pp.krystyna Brodzik, Magdalena Rozborska i Justyna Walendzik od wielu lat prowadziły w naszej szkole Konkurs Wiedzy Astronomicznej. Na spotkaniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA

REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA REGULAMIN I WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU WIEDZY ASTRONOMICZNEJ KASJOPEJA ORGANIZOWANEGO W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNZJALNYCH I PONADGIMNAZJALYCH 1 Konkurs z astronomii

Bardziej szczegółowo

Rotacja. W układzie związanym z planetą: siła odśrodkowa i siła Coroilisa. Potencjał efektywny w najprostszym przypadku (przybliżenie Roche a):

Rotacja. W układzie związanym z planetą: siła odśrodkowa i siła Coroilisa. Potencjał efektywny w najprostszym przypadku (przybliżenie Roche a): Rotacja W układzie związanym z planetą: siła odśrodkowa i siła Coroilisa. Potencjał efektywny w najprostszym przypadku (przybliżenie Roche a): Φ = ω2 r 2 sin 2 (θ) 2 GM r Z porównania wartości potencjału

Bardziej szczegółowo

Księżyc ZDJĘCIE: ASTROBAZA W GNIEWKOWIE

Księżyc ZDJĘCIE: ASTROBAZA W GNIEWKOWIE Księżyc Księżyc czyli nasza satelita. Ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, które obiega naszą planetę. Planeta i jej księżyc krążą wokół wspólnego środka masy. W Układzie Słonecznym dotychczas odkryto

Bardziej szczegółowo

Astronomiczny elementarz

Astronomiczny elementarz Astronomiczny elementarz Pokaz dla uczniów klasy 5B Szkoły nr 175 Agnieszka Janiuk 25.06.2013 r. Astronomia najstarsza nauka przyrodnicza Stonehenge w Anglii budowla z okresu 3000 lat p.n.e. Starożytni

Bardziej szczegółowo

14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY

14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY 14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY Ruch jednostajny po okręgu Dynamika bryły sztywnej Pole grawitacyjne Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

przeprowadzonych dnia 27. II. 2015 r

przeprowadzonych dnia 27. II. 2015 r Prowadząca: Agata Wiącek SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z DZIEĆMI 6 LETNIMI przeprowadzonych dnia 27. II. 2015 r TEMAT: Zgaduj-zgadula nt. Wszystko o kosmosie - rozwiązywanie zagadek i zadań na temat dotyczący kosmosu

Bardziej szczegółowo

AKCJE POSZUKIWAWCZO - RATOWNICZE

AKCJE POSZUKIWAWCZO - RATOWNICZE 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 AKCJE POSZUKIWAWCZO - RATOWNICZE ROZPOZNAWANIE ZAGROśEŃ ANALIZA SKAśEŃ PATROLOWANIE OCENA ZAGROśEŃ I ZNISZCZEŃ WSPOMAGANIE DOWODZENIA IDENTYFIKACJA OBIEKTÓW OBSERWACJA WSPOMAGANIE

Bardziej szczegółowo

Kursy. operatorów bezzałogowych statków powietrznych. Warszawa

Kursy. operatorów bezzałogowych statków powietrznych. Warszawa Kursy operatorów bezzałogowych statków powietrznych Warszawa 22 października 2015 1 1. Wymagania ogólne stawiane kandydatom biorącym udział w szkoleniu do świadectwa kwalifikacji operatora bezzałogowych

Bardziej szczegółowo

polski satelita studencki

polski satelita studencki polski satelita studencki Materiały informacyjne 2015 Spis treści PW-Sat2 4 PW-Sat 8 Kosmiczne śmieci 9 Studenckie Koło Astronautyczne 10 Propozycja współpracy 11 Skontaktuj się z nami Inna Uwarowa Koordynator

Bardziej szczegółowo

Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP

Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP Wykorzystanie technologii kosmicznych i technik satelitarnych dla polskiej administracji prowadzący: Dariusz Koenig Prezes Zarządu KenBIT Sp.j. ul. Żytnia

Bardziej szczegółowo

KONKURS INTERDYSCYPLINARNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH BLOK PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

KONKURS INTERDYSCYPLINARNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH BLOK PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH pieczątka WKK Kod ucznia - - Dzień Miesiąc Rok DATA URODZENIA UCZNIA KONKURS INTERDYSCYPLINARNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH BLOK PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH ETAP 2 - WOJEWÓDZKI CZŁOWIEK

Bardziej szczegółowo

LOTNICZY OŚRODEK BADAWCZO-ROZWOJOWY POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ

LOTNICZY OŚRODEK BADAWCZO-ROZWOJOWY POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ LOTNICZY OŚRODEK BADAWCZO-ROZWOJOWY POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ Dysponując 2 km drogi przejedziesz 2 km Dysponując 2 km drogi startowej dolecisz wszędzie Transport lotniczy w Europie Lotniska w Polsce Lotniska

Bardziej szczegółowo

Ścieżki Kopernika - wyliczanie i wizualizacja trajektorii sond międzyplanetarnych Documentation

Ścieżki Kopernika - wyliczanie i wizualizacja trajektorii sond międzyplanetarnych Documentation Ścieżki Kopernika - wyliczanie i wizualizacja trajektorii sond międzyplanetarnych Documentation Andrzej Szary January 27 2015 Spis treści 1 Wprowadzenie 3 1.1 Układ współrzędnych..........................................

Bardziej szczegółowo

2. Jak się nazywała i kiedy została wyniesiona w kosmos pierwsza stacja kosmiczna?

2. Jak się nazywała i kiedy została wyniesiona w kosmos pierwsza stacja kosmiczna? Odpowiedzi na pytania eliminacyjne: 1. Kto wymyślił pojęcie stacja kosmiczna? Wymyślił je Hermann Oberth. 2. Jak się nazywała i kiedy została wyniesiona w kosmos pierwsza stacja kosmiczna? Nazywała się

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

POLSKA W PROGRAMACH ESA

POLSKA W PROGRAMACH ESA POLSKA W PROGRAMACH ESA Beata Mikołajek-Zielińska Departament Innowacji i Rozwoju PARP, Warszawa, 14.10.2015 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628

Bardziej szczegółowo

Formy doskonalenia. zawodowego z zakresu. edukacji przyrodniczej. w roku szkolnym

Formy doskonalenia. zawodowego z zakresu. edukacji przyrodniczej. w roku szkolnym Formy doskonalenia zawodowego z zakresu edukacji przyrodniczej w roku szkolnym 2014/2015 Dział: wychowanie przedszkolne i edukacja wczesnoszkolna Nr formy:79 Rodzaj formy i tytuł: Warsztaty metodyczne

Bardziej szczegółowo

Cyfrowy rejestrator parametrów lotu dla bezzałogowych statków powietrznych. Autor: Tomasz Gluziński

Cyfrowy rejestrator parametrów lotu dla bezzałogowych statków powietrznych. Autor: Tomasz Gluziński Cyfrowy rejestrator parametrów lotu dla bezzałogowych statków powietrznych Autor: Tomasz Gluziński Bezzałogowe Statki Powietrzne W dzisiejszych czasach jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się

Bardziej szczegółowo

kółko astronomiczne wielkie wydarzenia planetarium zloty

kółko astronomiczne wielkie wydarzenia planetarium zloty Nie dałoby się napisać pracy na temat Astronomia i ja bez próby choćby mglistego i ogólnego zdefiniowania, czym właściwie jest dla mnie astronomia. Dlatego postanowiłam wypisać kilka haseł, które najbardziej

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut MIEJSCE NA KOD UCZESNIKA KONKURSU WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut Część pierwsza zawiera 6 zadań otwartych, za które możesz otrzymać maksymalnie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego satelity nie spadają. Krótka historia o tym co krąży po naszej orbicie. Łukasz Płotkowski PTMA Szczecin

Dlaczego satelity nie spadają. Krótka historia o tym co krąży po naszej orbicie. Łukasz Płotkowski PTMA Szczecin Dlaczego satelity nie spadają. Krótka historia o tym co krąży po naszej orbicie. Łukasz Płotkowski PTMA Szczecin Korekta błędnych sądów związanych z nieważkością Wbrew rozpowszechnionym opiniom nieważkość

Bardziej szczegółowo

Wenus na tle Słońca. Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek. Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Wenus na tle Słońca. Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek. Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego Wenus na tle Słońca Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego Instytut Astronomiczny UWr Czym się zajmujemy? uczymy studentów, prowadzimy badania naukowe (astrofizyka

Bardziej szczegółowo

języka obcego i sprawności językowych. Korelacja języka angielskiego z innymi przedmiotami to

języka obcego i sprawności językowych. Korelacja języka angielskiego z innymi przedmiotami to W obecnych czasach dzieci i młodzież mają kontakt z językiem obcym w zasadzie cały czas. Od najmłodszych lat chodzą na kursy, konwersacje, uczą się języków z telewizji, płyt, gier komputerowych. Młodym

Bardziej szczegółowo

Kierunek: INFORMATYKA. Studia stacjonarne. Studia drugiego stopnia. Profil: ogólnoakademicki

Kierunek: INFORMATYKA. Studia stacjonarne. Studia drugiego stopnia. Profil: ogólnoakademicki Studia drugiego stopnia Kierunek: INFORMATYKA Profil: ogólnoakademicki Studenci rozpoczynający studia w roku akademickim 2015/2016 (od semestru zimowego) Formy studiów: Stacjonarne (ścieżka 4-semestralna)

Bardziej szczegółowo

ERA NOWYCH ODKRYĆ PROGRAM APOLLO

ERA NOWYCH ODKRYĆ PROGRAM APOLLO ERA NOWYCH ODKRYĆ 50 lecie NASA PROGRAM APOLLO APOLLO 9, 3 CZERWCA 1969 R. GUMDROP SPOTYKA SPIDERA Moduł dowodzenia Apollo 9 o nazwie Gumdrop i lądownik księżycowy Spider zacumowane razem, pilot modułu

Bardziej szczegółowo

Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują:

Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują: Foresight Przyszłość technik satelitarnych w Polsce to realizowany przez Polskie Biuro ds. Przestrzeni Kosmicznej projekt, którego celem jest ocena perspektyw i korzyści z wykorzystania technik satelitarnych

Bardziej szczegółowo

1 Copyright by Tomasz Biedrzycki

1 Copyright by Tomasz Biedrzycki 1 Copyright by Tomasz Biedrzycki FNA Aldrin Początki kolonii na księżycu Marsa, Fobosie, sięgają 2022 roku gdy na powierzchni Czerwonej Planety ląduje pierwszy w dziejach człowiek, Thomas McNeil. Zanim

Bardziej szczegółowo

Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi

Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi Opracowanie studium wykonalności dla programu strategicznego na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa pn.: Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi. dr inż. Marcin SZOŁUCHA Warszawa dnia,

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Płatek, Marcel Smoliński

Krzysztof Płatek, Marcel Smoliński Krzysztof Płatek, Marcel Smoliński Samolot udźwigowy na zawody Air Cargo 2015 Stuttgart ukończenie: sierpień 2015 Prototyp samolotu solarnego SOLARIS ukończenie: wrzesień 2015 Prototyp samolotu dalekiego

Bardziej szczegółowo

Cyrqlarz no. 186 3. Obserwatorzy!!! C Y R Q L A R Z

Cyrqlarz no. 186 3. Obserwatorzy!!! C Y R Q L A R Z Cyrqlarz no. 186 3 Obserwatorzy!!! Kolejny, 186 numer CYRQLARZ-a jest już w Waszych rękach. Zachęcamy do jego lektury. Na stronie 4 znajdziecie statut PKiM, który stanowi zapis celów działalności Pracowni

Bardziej szczegółowo

MALI ASTRONOMOWIE PODRÓŻ W KOSMOS

MALI ASTRONOMOWIE PODRÓŻ W KOSMOS MALI ASTRONOMOWIE PODRÓŻ W KOSMOS Mała Akademia Innowacji Fundacji Atalaya Scenariusz zajęć Mali astronomowie podróż w kosmos Autorki scenariusza: Anna Brymora, Anna Ejme Cele ogólne: inicjowanie zmian

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁYWANIA W PRZYRODZIE ODDZIAŁYWANIA GRAWITACYJNE

ODDZIAŁYWANIA W PRZYRODZIE ODDZIAŁYWANIA GRAWITACYJNE ODDZIAŁYWANIA W PRZYRODZIE ODDZIAŁYWANIA GRAWITACYJNE 1. Ruch planet dookoła Słońca Najjaśniejszą gwiazdą na niebie jest Słońce. W przeszłości debatowano na temat związku Ziemi i Słońca, a także innych

Bardziej szczegółowo

Wielki astronom Mikołaj Kopernik

Wielki astronom Mikołaj Kopernik Wielki astronom Mikołaj Kopernik 1. Cele lekcji Cel ogólny: Poznanie sylwetki Mikołaja Kopernika. a) Wiadomości Uczeń wie, kim był Mikołaj Kopernik. b) Umiejętności Uczeń potrafi udzielać odpowiedzi na

Bardziej szczegółowo

Program kosmiczny jako element mocarstwowej strategii globalnej ChRL

Program kosmiczny jako element mocarstwowej strategii globalnej ChRL Paweł WOJTANEK Program kosmiczny jako element mocarstwowej strategii globalnej ChRL Artykuł jest poświęcony motywacjom przyświecającym rozwojowi chińskiego programu kosmicznego. Nakreślona zostaje odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Życie i medycyna w kosmosie. dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK

Życie i medycyna w kosmosie. dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK Życie i medycyna w kosmosie dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK Program zajęć Krótka historia lotów orbitalnych Warunki fizyczne w kosmosie Wpływ nieważkości na organizm człowieka Badania

Bardziej szczegółowo

TERAZ LUDZIE! Zaangażowani ludzie jako źródło przewagi konkurencyjnej

TERAZ LUDZIE! Zaangażowani ludzie jako źródło przewagi konkurencyjnej TERAZ LUDZIE! Zaangażowani ludzie jako źródło przewagi konkurencyjnej Co decyduje o skuteczności przywództwa? Dzisiaj o skuteczności decyduje inspiracyjne przywództwo. Z czym kojarzycie ten obrazek? +

Bardziej szczegółowo

Co spadnie pierwsze? Eksperymentuj!

Co spadnie pierwsze? Eksperymentuj! Eksperymentuj! Co spadnie pierwsze? Dlaczego ptasie piórko opada znacznie wolniej niż kamień? Wiele osób odpowie, że jest po prostu lżejsze. Błąd! Szybkość spadania nie zależy od masy! Dowiódł tego Galileusz,

Bardziej szczegółowo

Informacje o projekcie BRITEBRITE-PL

Informacje o projekcie BRITEBRITE-PL LEM pierwszy polski satelita naukowy Informacje o projekcie BRITEBRITE-PL Warszawa, listopad 2013, @CBK, CAMK Zdjęcie: A. Pamiatnych Spis treści 1. Krótka notatka... 2 2. Dane kontaktowe dla mediów...

Bardziej szczegółowo

Platformy bezzałogowe jako element sieciocentrycznego systemu dowodzenia

Platformy bezzałogowe jako element sieciocentrycznego systemu dowodzenia Platformy bezzałogowe jako element sieciocentrycznego systemu dowodzenia dr inż. Mikołaj Sobczak sobczak@mobile.put.poznan.pl Mobilny system sieciocentryczny BSP BURZYK BSP BURZYK SYSTEM ŁĄCZNOŚCI PODSYSTEM

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OPŁAT LOTNISKOWYCH

REGULAMIN OPŁAT LOTNISKOWYCH REGULAMIN OPŁAT LOTNISKOWYCH Część I: Opłaty za lądowanie 1. Postanowienia ogólne 1.1. Właściciele lub piloci statków powietrznych obowiązani są do uiszczenia opłaty za lądowanie w wysokości określonej

Bardziej szczegółowo

XII Festiwal Sztuki Małego Dziecka Kosmos Temat projektu: KOSMICZNE PRZYGODY PRZEDSZKOLAKÓW Tematy projektu realizowane w oparciu o Podstawę

XII Festiwal Sztuki Małego Dziecka Kosmos Temat projektu: KOSMICZNE PRZYGODY PRZEDSZKOLAKÓW Tematy projektu realizowane w oparciu o Podstawę XII Festiwal Sztuki Małego Dziecka Kosmos Temat projektu: KOSMICZNE PRZYGODY PRZEDSZKOLAKÓW Tematy projektu realizowane w oparciu o Podstawę Programową Wychowania Przedszkolnego: 1. Ziemia nasza niezwykła

Bardziej szczegółowo

WITAJ! TO JA, PUCHATEK!

WITAJ! TO JA, PUCHATEK! KSIĄŻECZKA EDUKACYJNA DLA PIERWSZOKLASISTÓW Rok szkolny 2015/2016 WITAJ! TO JA, PUCHATEK! Bardzo cieszę się, że dołączyłeś do Akademii Bezpiecznego Puchatka. To dla mnie ogromna radość, że chcesz uczyć

Bardziej szczegółowo

URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO

URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO Załącznik nr 5 URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO PROGRAM SZKOLENIA DO UZYSKANIA UPRAWNIENIA PODSTAWOWEGO DO PILOTOWANIA PARALOTNI Z NAPĘDEM (PPG) WPISYWANEGO DO ŚWIADECTWA KWALIFIKACJI PILOTA PARALOTNI (PGP) WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

Treści prezentowane w filmie:

Treści prezentowane w filmie: PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI PRZEWODNIK PO FILMIE DLA NAUCZYCIELI Hubble 3D to trójwymiarowy film dokumentalny, przedstawiający wyprawę serwisową do Kosmicznego Teleskopu Hubble a. Teleskop juŝ od 20 lat

Bardziej szczegółowo

Pokazy lotnicze od kuchni - czyli jak połączyć niezwykłe akrobacje z maksymalnym bezpieczeństwem

Pokazy lotnicze od kuchni - czyli jak połączyć niezwykłe akrobacje z maksymalnym bezpieczeństwem Pokazy lotnicze od kuchni - czyli jak połączyć niezwykłe akrobacje z maksymalnym bezpieczeństwem Sebastian Golus Aeropact Sp. z o.o., Prezes Zarządu Harmonogram prezentacji Aerofestival: Idea, cele, koncepcja,

Bardziej szczegółowo

Księżyce nie z tej ziemi

Księżyce nie z tej ziemi Księżyce nie z tej ziemi Tematyka warsztatów: Podczas warsztatów dzieci dowiadują się co to jest Księżyc, czym są fazy Księżyca oraz uczą się rozpoznawać charakterystyczne księżyce planet Układu Słonecznego.

Bardziej szczegółowo

Gwiezdny biznes. Polski rynek przedsiębiorstw powiązanych z technologiami kosmicznymi

Gwiezdny biznes. Polski rynek przedsiębiorstw powiązanych z technologiami kosmicznymi Gwiezdny biznes Polski rynek przedsiębiorstw powiązanych z technologiami kosmicznymi Grudzień 2015 Wstęp Technologie kosmiczne coraz mocniej otaczają nas w codziennym życiu. Choć nie zdajemy sobie zwykle

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII (Wypełnia kandydat przed rozpoczęciem pracy) KOD KANDYDATA ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12 stron.

Bardziej szczegółowo

NAWIGACJA SATELITARNA W LOTNICTWIE WOJSKOWYM

NAWIGACJA SATELITARNA W LOTNICTWIE WOJSKOWYM NAWIGACJA SATELITARNA W LOTNICTWIE WOJSKOWYM Technika satelitarna inspirowana była przez wojskowych i dla wojskowych. Okres zimnej wojny powodował nakręcanie spirali zbrojeń. Dla efektywnego wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Amatorskie badania Księżyca

Amatorskie badania Księżyca Paweł Kopaczyk Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 7 XIII Liceum Ogólnokształcące ul. Unisławy 26 71-413 Szczecin tel. 91 423-25-66 tel./fax 91 422-27-07 klasa 1 E nauczyciel: mgr Tomasz Skowron Szczecin,

Bardziej szczegółowo

Plan Pracy Sekcji Astronomicznej w 2015/2016 roku

Plan Pracy Sekcji Astronomicznej w 2015/2016 roku Plan Pracy Sekcji Astronomicznej w / roku Cel główny: NIE PRZESTAWAJ POZNAWAD Cele pomocnicze: 1. Poznajemy obiekty głębokiego kosmosu (DS. Deep Space) 2. Poznajemy strukturę budowy ciał niebieskich, skład

Bardziej szczegółowo

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 6 marca 2008 r. zawody III stopnia (wojewódzkie) Witamy Cię na trzecim etapie Konkursu Fizycznego. Przed przystąpieniem do rozwiązywania zadań

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PRACY INSTALACJI PALIWOWEJ. 1. Tankowania samolotu Tu-154M nr 101 w okresie od 26 marca do 10 kwietnia 2010 r.

ANALIZA PRACY INSTALACJI PALIWOWEJ. 1. Tankowania samolotu Tu-154M nr 101 w okresie od 26 marca do 10 kwietnia 2010 r. Załącznik nr 4.10.3 ANALIZA PRACY INSTALACJI PALIWOWEJ 1. Tankowania samolotu Tu-154M nr 101 w okresie od 26 marca do 10 kwietnia 2010 r. Paliwo do samolotów 36 splt tankowane było z cystern samochodowych.

Bardziej szczegółowo

Przestrzeń powietrzna 3 koncepcje Paryska 1919 r o międzynarodowej żegludze lotniczej 1929

Przestrzeń powietrzna 3 koncepcje Paryska 1919 r o międzynarodowej żegludze lotniczej 1929 Przestrzeń powietrzna: Przestrzeń znajdująca się nad powierzchnią ziemi i sięgająca do granicy z przestrzenią kosmiczną- def.podana przez doktrynę. Mówiąc o przestrzeni powietrznej rozważano zasadniczo

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnij, dlaczego w kalendarzu gregoriańskim wprowadzono lata przestępne na zasadach opisanych powyżej...

Wyjaśnij, dlaczego w kalendarzu gregoriańskim wprowadzono lata przestępne na zasadach opisanych powyżej... PODSTAWY ASTRONOMII W GEOGRAFII zad z arkuszy Zadania 1. i 2. wykonaj po przeczytaniu poniższego tekstu. Od 1582 r. powszechnie w świecie jest używany kalendarz gregoriański. Przyjęto w nim założenie,

Bardziej szczegółowo

System bezpośredniego i zdalnego monitoringu geodezyjnego Część 1

System bezpośredniego i zdalnego monitoringu geodezyjnego Część 1 Sprawa Nr RAP.272.17.20134 załącznik nr 6.1. do SIWZ (nazwa i adres Wykonawcy) PARAMETRY TECHNICZNE PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Nazwa i typ (producent) oferowanego urządzenia:... NAZWA PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA:

Bardziej szczegółowo

OBSERWACJE NIEBA NOCĄ FAZY KSIĘŻYCA

OBSERWACJE NIEBA NOCĄ FAZY KSIĘŻYCA OBSERWACJE NIEBA NOCĄ FAZY KSIĘŻYCA Jakub Kędziora Zawidz Kościelny listopad 2010 1 1. Księżyc. Księżyc to jedyny naturalny satelita Ziemi. Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym.

Bardziej szczegółowo

ASTROBIOLOGIA. Wykład 4

ASTROBIOLOGIA. Wykład 4 ASTROBIOLOGIA Wykład 4 1 EWOLUCJA ZIEMI 2 POWSTANIE UKŁADU SŁONECZNEGO 3 4 WIELKIE BOMBARDOWANIE Czas trwania: 3.8 4.1 mld lat temu (~200 mln lat); Wynik: kratery księżycowe (~1700, d > 20 km); Dowody:

Bardziej szczegółowo

Polska wstępuje do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO)

Polska wstępuje do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) P O L S K I E T O W A R Z Y S T W O A S T R O N O M I C Z N E ul. Bartycka 18, 00-716 Warszawa, tel. +48 22 329 61 45 www.pta.edu.pl, e-mail: zarzad@pta.edu.pl Warszawa, 28 października 2014 r. Informacja

Bardziej szczegółowo

studia na WETI PG na kierunku automatyka i robotyka Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1

studia na WETI PG na kierunku automatyka i robotyka Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1 Dlaczego warto podjąć studia na WETI PG na kierunku automatyka i robotyka Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1 Automatyka i robotyka Konkurs punktów: język polski

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum klasy I-III

Gimnazjum klasy I-III Tytuł pokazu /filmu ASTRONAWIGATORZY doświadczenia wiąże przyczynę ze skutkiem; - uczeń podaje przybliżoną prędkość światła w próżni, wskazuje prędkość światła jako - nazywa rodzaje fal elektromagnetycznych;

Bardziej szczegółowo

Fizyka dla Informatyków Wykład 5 GRAWITACJA

Fizyka dla Informatyków Wykład 5 GRAWITACJA Fizyka dla Informatyków Wykład 5 GRAWITACJA Katedra Informatyki Stosowanej PJWSTK 2009 Spis treści 1 2 3 Prawo ciążenia 4 Spis treści 1 2 3 Prawo ciążenia 4 Spis treści 1 2 3 Prawo ciążenia 4 Spis treści

Bardziej szczegółowo