WALKA O ZDROWIE TO WALKA O ŻYCIE a jej podstawą jest odżywianie budulcowe. BUDUJEMY ZDROWIE ORGANIZMU12 AKTYWUJĄC GENOM CZŁOWIEKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WALKA O ZDROWIE TO WALKA O ŻYCIE a jej podstawą jest odżywianie budulcowe. BUDUJEMY ZDROWIE ORGANIZMU12 AKTYWUJĄC GENOM CZŁOWIEKA"

Transkrypt

1 BUDUJEMY ZDROWIE ORGANIZMU AKTYWUJĄC GENOM CZŁOWIEKA SKŁADNIK DIETY BADAŃ NAUKOWYCH WALKA O ZDROWIE TO WALKA O ŻYCIE a jej podstawą jest odżywianie budulcowe. 13 LAT BADAŃ NAUKOWYCH LAT BUDUJEMY ZDROWIE ORGANIZMU12 AKTYWUJĄC GENOM CZŁOWIEKA SKŁADNIK DIETY ŚRÓDZIEMNOMORSKIEJ Jakość, której Jakość, której ufasz ufasz ŚRÓDZIEMNOMORSKIEJ EFEKTY STOSOWANIA PREPARATÓW DOWIEDZIONE W BADANIACH NAUKOWYCH PRZEPROWADZONYCH U LUDZI. Zalecenia żywieniowe i przykładowy jadłospis dieta kardiologiczna

2 OGÓLNE ZALECENIA ŻYWIENIOWE W CHOROBACH KARDIOLOGICZNYCH Zalecana ilość posiłków w diecie wynosi minimum 5 dziennie. Należy jeść w regularnych odstępach czasu bez pośpiechu. Należy również dbać o różnorodność spożywanych posiłków, ponieważ tylko wtedy mamy pewność, że dostarczamy wszystkie niezbędne substancje pokarmowe do organizmu. Mało urozmaicone pożywienie może powodować niedobory niektórych składników. Zapotrzebowanie na kalorie jest różne u różnych osób i zależy od masy ciała (BMI), wieku i wielkości wykonywanej aktywności fizycznej. Dlatego powinno być obliczane indywidualnie dla każdej osoby. Z reguły chorobom kardiologicznym towarzyszy nadwaga i otyłość, dlatego w tym przypadku zaleca się stosowanie diety ubogo energetycznej z ograniczeniem tłuszczu (tłuszczy nasyconych, tłuszczy trans i kwasów tłuszczowych omega-6). Spadek masy ciała korzystnie wpływa na wyregulowanie ciśnienia krwi i poprawę pracy całego układu krążenia. Regularność spożywania posiłków w tym przypadku jest najważniejsza. Odpowiednia dieta dostarczająca niezbędne substancje odtwórcze (budulcowe i prekursorowe) do prawidłowego funkcjonowania organizmu jest podstawą skuteczności zastosowanej terapii i powrotu do zdrowia. Codziennie należy spożywać odpowiednie ilości białka. Ogólnie powinny one wynosić 1 g białka na kilogram masy ciała. Białko powinno stanowić od 15 do 25% dziennego zapotrzebowania na kalorie. Dozwolone źródła białka w diecie: chude mięso - okazjonalnie (kilka razy w miesiącu), ryby świeże, białe sery twarogowe i mleko chude, jogurty naturalne, mleko sojowe, jogurty sojowe, rośliny strączkowe, drób oraz jajka do 2 tygodniowo (gotowane na miękko, jajecznica na parze, w koszulkach). Niepolecane źródła białka w diecie z uwagi na zawartość tłuszczy nasyconych, omega-6 i innych dodatków: sery żółte, tłuste mleko, przetwory mleczne tradycyjne, sery topione, jaja na twardo z majonezem, jajecznica smażona. Badania naukowe potwierdzają, że rodzaj spożywanego tłuszczu bardziej niż jego ilość odgrywa rolę w prewencji chorób kardiologicznych. Ogólna zawartość tłuszczy w diecie powinna być taka sama jak u osoby stosującej normalną dietę bez szczególnych zaleceń (30% energii z tłuszczu). Bardzo ważne natomiast jest dostarczanie odpowiedniej jakości tłuszczy. Dieta powinna być uboga w tłuszcze nasycone i wielonienasycone omega-6 (słonina, smalec, olej słonecznikowy, tłuste produkty mleczne, sery żółte, czerwone mięso). Wskazane natomiast jest zwiększenie spożycia wielonienasyconych kwasów tłuszczowych EPA+DHA omega-3 (jedyne znaczące źródło tych kwasów znajduje się w rybach i owocach morza). Ok. 10% puli tłuszczy powinny stanowić tłuszcze jednonienasycone, które znajdziemy w pokarmach roślinnych (olej lniany, oliwa z oliwek, orzechy). Zwiększenie ilości kwasów tłuszczowych EPA+DHA omega-3 w diecie jest jak najbardziej uzasadnione, ponieważ badania pokazują, że nnkt EPA + DHA omega-3 obecne w organizmie przyczyniają się do zmniejszenia sztywności naczyń, regulacji przez organizm -2-

3 OGÓLNE ZALECENIA ŻYWIENIOWE W CHOROBACH KARDIOLOGICZNYCH ciśnienia krwi i wyregulowania poszczególnych frakcji lipidowych (zmniejszenia poziomu cholesterolu LDL i trójglicerydów oraz zwiększenia poziomu cholesterolu HDL). Organizm człowieka w ich obecności zmniejsza stany zapalne i reguluje krzepliwość krwi. Minimalna ilość tych kwasów w diecie powinna wynosić 2 g dziennie. Należy starać się całkowicie wyeliminować z diety tłuszcze trans, które działają szkodliwie na nasz organizm. Nie ma bezpiecznego poziomu tych kwasów w diecie, co więcej mogą one podwajać niekorzystny efekt działania nasyconych kwasów tłuszczowych (Ascherio, 2006). Badania potwierdzają, że dieta zawierająca tłuszcze trans powoduje obniżenie ilości dobrego cholesterolu HDL (Dyerberg i wsp., 2004). Takie tłuszcze znajdziemy we wszystkich produktach, na których w składzie napisane jest tłuszcz roślinny utwardzany. Zawierają go wszystkie produkty wysoko przetworzone typu Fast Food (np.: chipsy) oraz wyroby cukiernicze. Dozwolone źródła tłuszczy w diecie: tłuszcze pochodzenia roślinnego: olej lniany na zimno, oliwa z oliwek, olej rzepakowy, chude mięso (ryby pieczone i parowane, indyk, kaczyna, gęsina, cielęcina okazjonalnie). Niedozwolone źródła tłuszczy w diecie: oleje roślinne słonecznikowy i kukurydziany z uwagi na duże ilości kwasów omega-6, smalec, słonina, duże ilości masła, boczek z uwagi na duże ilości kwasów nasyconych, tłusta śmietana, margaryny (tłuszcze trans), jedzenie typu fast foods (hamburgery, hot- -dogi, frytki, wyroby cukiernicze (tłuszcze trans), chipsy). Węglowodany w diecie są niezbędnym źródłem energii dla organizmu. Energia ta potrzebna jest głównie do efektywnego wykorzystania białek i tłuszczy jako budulca do odbudowy struktur organizmu. Jednak trzeba pamiętać o kilku zasadach. Można spożywać pokarmy o niskim indeksie glikemicznym. Pokarmy o wysokim indeksie glikemicznym wpływają na spadek poziomu dobrego cholesterolu HDL. Należy stosować produkty zbożowe z niskiego przemiału. Ograniczyć ilości spożywanych cukrów prostych w postaci cukru i wyrobów cukierniczych. Dobrym źródłem węglowodanów w diecie będą warzywa i owoce oraz niewielkie ilości miodu. Należy również dostarczać odpowiednie ilości błonnika pokarmowego. Wpływa on korzystnie na stężenie pepsyny (enzymu trawiącego białka), stosujemy go w ilości do 40 g dziennie. Błonnik pokarmowy pomaga w utrzymaniu prawidłowego stężenia glukozy i insuliny we krwi. Aby dostarczyć odpowiednie ilości błonnika należy jeść owoce i warzywa jak najmniej przetworzone, nieobrane ze skórki (jeżeli istnieje taka możliwość), poddawane jak najmniejszej obróbce termicznej. Należy wyłączyć z jadłospisu: produkty z wysokiego przemiału, białe pieczywo i białe mąki, biały ryż i wysoko przetworzone produkty cukiernicze, napoje gazowane i soki dodatkowo słodzone. Dopuszczalnym źródłem węglowodanów jest również gorzka czekolada ponad 70% kakao. Zawiera dużo antyoksydantów, proanthocyanidów i polifenole. Spożycie do 20 g dziennie. -3-

4 OGÓLNE ZALECENIA ŻYWIENIOWE W CHOROBACH KARDIOLOGICZNYCH Owoce i warzywa powinny być spożywane codziennie, ponieważ oprócz dobrego źródła węglowodanów są źródłem niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu witamin i minerałów. Zawierają również ważne w ochronie organizmu antyoksydanty, czyli zmiatacze wolnych rodników, które chronią komórki organizmu przed uszkodzeniem (antyoksydanty występują w zielonych warzywach liściastych oraz ciemnopomarańczowych warzywach i owocach; zawierają fito związki). Witaminy rozpuszczalne w wodzie takie jak np.: witamina C są witaminami bardzo niestabilnymi. Dlatego ich utratę w warzywach i owocach powinniśmy rekompensować przez wypijanie świeżych soków warzywnych i owocowych, oraz spożywanie przecierów warzywnoowocowych (witamina C występuje w jagodach, malinach, czarnej porzeczce, zielonych warzywach liściastych i owocach cytrusowych). Ważnym antyoksydantem w procesie ochrony organizmu jest również witamina E (znajduje się w orzechach i zarodkach zbóż). Nie można również zapomnieć o odpowiednim poziomie witaminy D 3 w organizmie mierzonej jako 25(OH)D. Witamina D 3 jest jedną z najważniejszych substancji dla naszego organizmu, niezbędną dla jego prawidłowego funkcjonowania. Według najnowszych zaleceń należy codziennie dostarczać w swojej diecie IU (jednostek międzynarodowych) witaminy D 3 tak, aby utrzymywać jej właściwy poziom w organizmie (min. 30 ng/ml). Badania donoszą, że niedostateczne ilości witaminy D 3 mogą być przyczyną rozwoju wielu cho- rób od osteoporozy, chorób serca i układu krążenia, osłabienia odporności, do wielu typów nowotworów. Najlepszym i zarazem jedynym odpowiednim źródłem naturalnej witaminy D 3 są ryby i owoce morza. Dlatego poleca się uzupełnianie diety dodatkowo suplementami zawierającymi tę witaminę. Najlepiej żeby była to witamina z naturalnych źródeł, a nie syntetyczna stworzona w laboratorium. Polecane źródła węglowodanów w diecie: warzywa i owoce: banany, pomarańcze, mandarynki, ananasy, grapefruit, melon, arbuz, śliwki, kiwi, jagody, mango, papaja, brokuły, kalafior, kapusta, boczniak, szparagi, pomidory, cebula, bakłażan, groszek zielony, rzodkiewka, awokado, rośliny strączkowe, kiełki warzyw i zbóż, produkty zbożowe: z niskiego przemiału (chleb pełnoziarnisty, żytni, makaron pełnoziarnisty), pieczywo typu graham, ryż brązowy, kasze (jęczmienna, gryczana, pęczak), płatki owsiane. Te owoce i warzywa z uwagi na możliwość zawartości większej ilości pestycydów należy wybierać ekologiczne lub sezonowe: jabłka, gruszki, brzoskwinie, nektarynki, truskawki, wiśnie, maliny, winogrona, papryka, seler, zielona fasola, ziemniaki, szpinak, sałata, ogórki, dynia. Niedozwolone źródła węglowodanów: rogaliki francuskie, bułki i chleb pszenny, musli z cukrem, płatki kukurydziane, biała mąka, pączki i inne wyroby cukiernicze, dżemy i konfitury z dodatkiem cukru kupne, duże ilości miodu, cukier. Należy pamiętać o odpowiednim nawa- -4-

5 OGÓLNE ZALECENIA ŻYWIENIOWE W CHOROBACH KARDIOLOGICZNYCH dnianiu organizmu. Płyny oczyszczają organizm i zapewniają odpowiednie środowisko do przebiegu wielu procesów w organizmie. Pomagają w usuwaniu toksyn. Dozwolone są: woda mineralna, woda z cytryną lub tymiankiem, szałwią, skórką pomarańczy, zielona herbata (bez cukru lub z syropem z agawy), kieliszek wina podczas posiłku, napój imbirowy, soki domowej roboty i wyciskane. Minimum 2 litry płynów dziennie. Niedozwolone są wszystkie napoje dodatkowo słodzone, herbata słodzona i napoje energetyczne. Jakich produktów jeszcze powinniśmy unikać. Nie wolno spożywać tłuszczy trans, o których wspomniano przy opisie tłuszczy, powinniśmy ograniczyć ilość spożywanej soli do max 5 g dziennie. Niedozwolony jest alkohol i palenie papierosów, które niekorzystnie wpływają nawet na zdrowy organizm. Zalecana jest również aktywność fizyczna. Badania pokazują, że jest ona bardzo ważnym elementem terapii. Spacery na świeżym powietrzu są jak najbardziej wskazane. Oprócz tego należałoby pomyśleć o dodatkowym rodzaju aktywności. Ewentualny wybór określonego rodzaju aktywności powinien być zawsze skonsultowany z kardiologiem i lekarzem prowadzącym. Odnośnie sposobu przygotowywania potraw, kategorycznie nie wolno używać metod polegających na smażeniu i obsmażaniu z dodatkiem tłuszczy. Zabronione jest również grillowanie klasyczne z uwagi na powstające w tym procesie substancje rakotwórcze, pieczenie tradycyjne bez rękawa lub folii. Potrawy należy przygotowywać metodą gotowania w wodzie, na parze, pieczenia w folii, duszenia bez uprzedniego obsmażania. Można używać przecierania w przypadku owoców i warzyw. Posiłki należy jeść powoli, dokładnie gryząc pokarmy, najlepiej o stałych porach dnia. Produkty muszą być świeże i nie mieć oznak długiego przechowywania. Lepiej kupować częściej, a w mniejszych ilościach. Bardzo ważnym elementem przygotowywania potraw są przyprawy, które urozmaicają ograniczoną listę dozwolonych produktów (polecane są: kurkuma, curry, tymianek, rozmaryn, czosnek, pieprz, sól morska w ograniczonych ilościach, imbir, oregano, bazylia, mięta, pietruszka, seler). Kurkuma by została przyswojona przez organizm musi być zmieszana z czarnym pieprzem. W idealnych warunkach powinna być także rozpuszczona w oliwie. Wodorosty morskie mogą być również traktowane jako dodatki do potraw ponieważ zawierają związki bardzo korzystnie wpływające na organizm człowieka. Jedną z takich substancji jest fukoidan zawarty w wodorostach kombu i wakame. Dostępne w sprzedaży są również inne wodorosty: nori, arame i dulse. Na co dzień wodorosty można dodawać do zup i sałatek, a także do fasolki i soczewicy. Na następnej stronie znajduje się propozycja jadłospisu na kolejne 7 dni. -5-

6 PONIEDZIAŁEK Śniadanie 2-3 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Oliwa z oliwek zamiast masła Biały chudy ser ze szczypiorkiem Gotowane brokuły II śniadanie Sałatka ze słodkich ziemniaków: bataty, por, czerwona cebula, czerwona kapusta, przyprawy (papryka, pieprz, bazylia) Jogurt naturalny Napój z korzenia imbiru z cytryną i łyżeczką miodu Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina Podwieczorek Sałatka owocowa: wiśnie, maliny, kiwi, czarne jagody i grejpfrut różowy Sok z granatów 2 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Sałatka: sardynka w pomidorach, kapusta pekińska, por, cebula, czosnek, pomidory, oliwa z oliwek -6-

7 WTOREK Śniadanie 1,5 bułki graham Sałatka z tuńczyka z oliwą z oliwek, pomidorami i bazylią II śniadanie Sałatka z sałatą Rukola, boczniakami, orzechami włoskimi, ziarnami dyni, przyprawy (pieprz, bazylia) Oliwa z oliwek Woda z cytryną Zupa jarzynowa Pstrąg pieczony w ziołach (pietruszka, rozmaryn, liście mięty, pieprz) Parowany kalafior z dodatkiem oliwy lub oleju rzepakowego Kieliszek wina czerwonego wytrawnego Podwieczorek Tarta jagodowo-śliwkowa (przygotowana z mąki pełnoziarnistej) Woda z tymiankiem, szałwią, skórką pomarańczy 2 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Leczo warzywne (bakłażan, kabaczek, papryka) -7-

8 ŚRODA Śniadanie Płatki owsiane pełnoziarniste z owocami suszonym i jogurtem naturalnym Banan i owoce sezonowe II śniadanie Pesto z kolendrą z dodatkiem śmietany o obniżonej zwartości tłuszczu lub jogurtem naturalnym Warzywa surowe do pesto (ogórek, marchewka, rzodkiewka, kalarepa, papryka) Napój z korzenia imbiru 2 śniadanie Zupa krem brokułowy Pieczona pierś indyka w potrawce warzywno-jogurtowej Makaron pełnoziarnisty al dente Kieliszek wina czerwonego wytrawnego Podwieczorek Sałatka owocowa (kulki melona, jeżyny, borówki) z limonką i miętą Sok z granatów 2 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Śledzie w oliwie z oliwek z cebulką szalotką Ser biały o obniżonej zawartości tłuszczu -8-

9 CZWARTEK Śniadanie Komosa ryżowa w stylu śródziemnomorskim (z warzywami: cebula, różnokolorowe papryki czosnek, przecier pomidorowy) II śniadanie 2 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Sałata, tuńczyk, nasiona sezamu Woda mineralna/zielona herbata Podwieczorek Zupa krem z zielonego groszku Sandacz w pomidorach z kaszą typu pęczak Dodatkowo mogą być warzywa parowane z oliwą Kieliszek wina czerwonego wytrawnego Podwieczorek Owoce: arbuz, grapefruit czerwony, granaty Sok ze świeżych pomarańczy 2-3 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Sałata, pomidory, tapenada (pasta do smarowania z oliwek, kaparów i oliwy) -9-

10 PIĄTEK Śniadanie Owsianka z migdałami na niskotłuszczowym mleku z dodatkiem malin i borówek (lub jagody) II śniadanie 2 kromki pieczywa orkiszowego Jajecznica parowana z 2 jaj z łososiem i szczypiorkiem Woda mineralna/zielona herbata Zupa z owoców morza Gulasz z soczewicy Podwieczorek Tarta z owocami leśnymi Sok ze świeżych pomarańczy i grapefruitów czerwonych Pełnoziarniste tortille z warzywami i kurczakiem -10-

11 SOBOTA Śniadanie 2 kromki chleba orkiszowego Sałatka warzywna z serem feta niskotłuszczowym Sardynki w pomidorach II śniadanie Garść orzechów (orzechy włoskie, laskowe, migdały) Jogurt naturalny ekologiczny z otrębami i owocami Woda mineralna/zielona herbata Zupa krem z porów Ryż pełnoziarnisty z krewetkami i warzywami Kieliszek wina czerwonego wytrawnego Podwieczorek Gruszka lub inne owoce polane gorzką czekoladą, posypane skórką pomarańczy Napój z korzenia imbiru Makaron pełnoziarnisty ze szpinakiem w sosie jogurtowym -11-

12 NIEDZIELA Śniadanie 2 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Sałatka kurczakowa z pestkami granatu i sezamem II śniadanie Twarożek niskotłuszczowy z jabłkiem i cynamonem Garść orzechów (orzechy włoskie, laskowe, migdały) Woda mineralna/zielona herbata 2 śniadanie Zupa rybna Łosoś pieczony z ziołami i parowana brukselka oraz kalafior Kieliszek wina czerwonego wytrawnego Podwieczorek Tarta marchewka z pestkami dyni, oliwą z oliwek i sokiem z cytryny Sok pomidorowy Greckie klopsiki keftedes z chudej jagnięciny lub wołowiny Szparagi na parze z oliwą z oliwek i ziołami -12-

13 WIELKA TRÓJKA DIETY ŚRÓDZIEMNOMORSKIEJ Genom człowieka decyduje o prawidłowej budowie i funkcjach organizmu. Potrzebuje do tego substancji odtwórczych, których jedynym źródłem jest naturalna żywność. UNIKALNY KOMPLEKS SUBSTANCJI BUDULCOWYCH ORGANIZMU CZŁOWIEKA WIELKATROJKADIETYSRODZIEMNOMORSKIEJ.PL -13-

14 Codzienne zapotrzebowanie organizmu zdrowego człowiekauzupełniają 2 kapsułki Codzienne zapotrze zdrowego człowiekau WIELKA TRÓJKA DIETY ŚRÓDZIEMNOMORSKIEJ UKŁAD KRĄŻENIA - ŹRÓDŁO SYSTEMU PRZECIWZAPALNEGO Codzienne zapotrzebowanie organizmu zdrowego człowieka uzupełniają 2 kapsułki BioCardine Omega-3 dostarczając: 660 mg EPA (kwas eikozapentaenowy) 440 mg DHA (kwas dokozaheksaenowy) 100 mg innych kwasów omega-3 UKŁAD ODP - ŹRÓDŁO SYSTEMU Codzienne zapotrze zdrowego człowieka u BioMarine mg 480 mg 100 mg 100 mg innych kwasów omega mg 440 mg DHA (kwas dokozaheksaenowy) 480 mg 480 mg 660 mg EPA (kwas eikozapentaenowy) BioMarine 114 BioCardine Omega-3 dostarczając: -14-

15 bowanie organizmu zupełniają 2 kapsułki WIELKA TRÓJKA DIETY ŚRÓDZIEMNOMORSKIEJ ORNOŚCIOWY ODPORNOŚCIOWEGO bowanie organizmu zupełniają 2 kapsułki 0 dostarczając: alkilogliceroli skwalenu nnkt* omega-3 nnkt* omega-3 skwalenu SYSTEM ANTYOKSYDACYJNY I ENERGETYCZNY ORGANIZMU CZŁOWIEKA Codzienne zapotrzebowanie organizmu zdrowego człowieka uzupełniają 2 kapsułki NucleVital Q10COMPLEX dostarczając: 100 mg koenzymu Q10 5 mg astaksantyny 2 mg zeaksantyny 10 mg luteiny 15 mg likopenu 25 µg witaminy D 3 15 mg witaminy E 88 µg selenu 240 mg nnkt* EPA + DHA omega-3 alkilogliceroli 240 mg nnkt* EPA + DHA omega-3 15 mg witaminy E 88 µg selenu 0 dostarczając: 15 mg likopenu 10 µg witaminy D mg zeaksantyny 10 mg luteiny 100 mg koenzymu Q10 5 mg astaksantyny

16 Odżywianie to podstawowa Odżywianie podstawowa to czynność życiowa każdego z nas. czynność życiowa każdego z nas. Odżywianie to podstawowa podstawowa to Odżywianie To przede wszystkim sposób na dostarczenie organizmowi substancji, które są mu niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Substancji budulcowych, które może wykorzystać jako budulec swoich komórek i tkanek oraz substancji regulatorowych i prekursorowych, które są mu niezbędne do regulacji przebiegu tysięcy procesów biochemicznych oraz regulacji ekspresji genów. Badania naukowe ostatnich 30 lat udowodniły bezsprzecznie, że to co jemy i ile tego jemy wpływa na stan naszego zdrowia. Dieta ma jedynie charakter informacyjny, i nie zastąpi konsultacji z dietetykiem i ustalenia indywidualnego posępowania dietetycznego. PRODUCENT: BioMarine 1140 BioCardine Omega-3 NucleVital Q10COMPLEX KONTAKT: Łódź, ul. Placowa 4 tel.: BUDUJEMY ZDROWIE ORGANIZMU AKTYWUJĄC GENOM CZŁOWIEKA 13 LAT BADAŃ NAUKOWYCH

WALKA O ZDROWIE TO WALKA O ŻYCIE a jej podstawą jest odżywianie budulcowe. BUDUJEMY ZDROWIE ORGANIZMU12 AKTYWUJĄC GENOM CZŁOWIEKA

WALKA O ZDROWIE TO WALKA O ŻYCIE a jej podstawą jest odżywianie budulcowe. BUDUJEMY ZDROWIE ORGANIZMU12 AKTYWUJĄC GENOM CZŁOWIEKA BUDUJEMY ZDROWIE ORGANIZMU AKTYWUJĄC GENOM CZŁOWIEKA SKŁADNIK DIETY BADAŃ NAUKOWYCH WALKA O ZDROWIE TO WALKA O ŻYCIE a jej podstawą jest odżywianie budulcowe. 13 LAT BADAŃ NAUKOWYCH LAT BUDUJEMY ZDROWIE

Bardziej szczegółowo

Obiad Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina

Obiad Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina Poniedziałek 2-3 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Oliwa z oliwek zamiast masła Biały chudy ser ze szczypiorkiem Gotowane brokuły Sałatka ze słodkich ziemniaków: bataty, por, czerwona

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA Uwaga: Dopuszcza się modyfikację kolejności zaplanowanych tematów. Kolejne zajęcia Temat główny - Liczba godzin Metody prowadzenia zajęć: Opis 1 PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

Dzień I * Ilość w gramach lub mililitrach. Ilość w miarach domowych

Dzień I * Ilość w gramach lub mililitrach. Ilość w miarach domowych DIETA 1200 kcal Dzień I * miarach I śniadanie 290 Musli z rodzynkami i orzechami 2 łyżki 30 g 112 Mleko 0.5 % tłuszczu 1 szklanka 250 ml 97 Grejpfrut 1 szt., średni 350 g 81 II śniadanie 251 Chleb żytni

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

DIETA 2000 kcal DZIEŃ 1 lista składników na 4 porcje:

DIETA 2000 kcal DZIEŃ 1 lista składników na 4 porcje: DZIEŃ 1 filet z kurczaka 0,5 kg łosoś dzwonko 0,3 kg jogurt naturalny 400 ml mleko ser mozzarella light 80 g ser twarogowy 0,35 kg jajka 10 szt. kasza gryczana - 0,15 kg mąka pszenna 0,3 kg mąka żytnia

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak Podstawy żywienia w sporcie Aneta Sojak Właściwe żywienie i nawodnienie = Osiągnięcie sukcesu Energia do pracy mięśni Adaptacja do wysiłku Skuteczna regeneracja (zmniejszenie procesów katabolicznych) Zły

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Dieta dla osób dieta 1200 kcal chorujących na dieta 1500 kcal cukrzycę typu 2* dieta 1800 kcal Zdrowe żywienie w cukrzycy Lista wymienników 1 porcji produktów**

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Wysiłek fizyczny codziennie ok. 30-60 minut Codzienna aktywność fizyczna wpływa na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Każdy wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora.

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora. Lista zamienników 140g cukinii 100g bakłażana 80g dyni 70g kabaczka 80g papryki czerwonej 100g ogórka 50g papryki czerwonej 100g pomidora 100g rzodkiewek 100g dyni 200g cukinii 130g kalafiora 100g brokuła

Bardziej szczegółowo

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia Zasady układania jadłospisów, zmiany w wykorzystywanych dotychczas produktach spożywczych, obliczanie wartości odżywczej posiłku, przykładowy jadłospis dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska

Bardziej szczegółowo

Zdaniem amerykańskich specjalistów białko nie stanowi problemu w dietach wegetariańskich, ponieważ obecnie spożywamy zbyt duże ilości protein.

Zdaniem amerykańskich specjalistów białko nie stanowi problemu w dietach wegetariańskich, ponieważ obecnie spożywamy zbyt duże ilości protein. Dieta wegetariańska Bardzo często powielane są nieprawdziwe informacje na temat diety wegetariańskiej na przykład w kontekście białka. W opinii nie tylko specjalistów z zakresu dietetyki ale również lekarzy

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS DLA DZIECKA

JADŁOSPIS DLA DZIECKA JADŁOSPIS DLA DZIECKA Hania, 8 lat, uczennica Prawidłowo zbilansowana dieta zapewnia dziecku wszystkie niezbędne składniki do prawidłowego rozwoju fizycznego, jak i umysłowego. Średnia wartość energetyczna:

Bardziej szczegółowo

Lista zakupów na 7 dni diety

Lista zakupów na 7 dni diety Lista zakupów na 7 dni diety bakalie 1 Orzechy włoskie 54 2 Wiórki kokosowe 10 jaja 1 Jaja kurze całe ekologiczne 381 nabiał 1 Jogurt naturalny, 2% tłuszczu 800 2 Kefir, 2% tłuszczu 600 3 Maślanka spożywcza,

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Samodzielna ocena swojego żywienia i aktywności fizycznej. Cele: zapoznanie ucznia z praktycznymi aspektami układania prawidłowo zbilansowanej

Bardziej szczegółowo

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia NADMIERNE BMI Produkty zalecane - dozwolone duża ilość warzyw owoce w niewielkiej ilości woda mineralna niegazowana chude mięso odłuszczone lub niskotłuszczowe produkty mleczne pieczywo pełnoziarniste

Bardziej szczegółowo

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):*

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):* Przykładowe jadłospisy na redukcję masy ciała 1. Przykładowy jadłospis na zrzucenie wagi (zalecenia ogólne, na podstawie wywiadu z zawodnikiem trójboju siłowego): CZĘŚĆ I 3 TYGODNIE: 7 00 L - karnityna

Bardziej szczegółowo

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać?

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Komponując codzienne posiłki z ulubionych produktów spożywczych zwykle nie zastanawiamy się nad ich wpływem na nasz organizm

Bardziej szczegółowo

Plan dietetyczny dla Imię i Nazwisko

Plan dietetyczny dla Imię i Nazwisko Plan dietetyczny dla Imię i Nazwisko Dieta redukcyjna 1350 kcal Dietetyk Agnieszka Besz Poradnia Dietetyczna StudioDiety www.studio-diety.pl Dzień Śniadanie II Śniadanie Obiad Przekąska Kolacja Sałatka

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

DIETA PRZY CHOROBACH SERCA

DIETA PRZY CHOROBACH SERCA ZALECENIA OGÓLNE Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (należy dbać o urozmaicenie posiłków). W skład produktów spożywczych wchodzą niezbędne składniki odżywcze zawarte w różnych ilościach i

Bardziej szczegółowo

Przykładowy jadłospis wprowadzany w stołówce szkolnej Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Suchej Beskidzkiej od dnia 3 marca 2014 r.

Przykładowy jadłospis wprowadzany w stołówce szkolnej Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Suchej Beskidzkiej od dnia 3 marca 2014 r. Przykładowy jadłospis wprowadzany w stołówce szkolnej Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Suchej Beskidzkiej od dnia 3 marca 2014 r. Uwaga: dopuszcza się wprowadzanie modyfikacji uzasadnionych sezonowym

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW. Jadłospis wiosna. Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW. Jadłospis wiosna. Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW Jadłospis wiosna Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja Szkoła została zgłoszona do udziału w projekcie Szkoła w

Bardziej szczegółowo

Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska

Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska DIETA 15 Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska Dieta 15 jest dietą odchudzającą do zastosowania u większości osób planujących redukcję masy ciała. Może być stosowana przez dłuższy okres czasu. Jest dietą

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW CO POWINNY JEŚĆ DZIECI WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

Zdrowy talerz ucznia. mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek

Zdrowy talerz ucznia. mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek Zdrowy talerz ucznia Powiatowy program profilaktyki i promocji zdrowia w celu zmniejszania zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS PODSTAWOWY DLA DZIECI W WIEKU 1-3 O ZAPOTRZEBOWANIU ENERGETYCZNYM 1000 KCAL NA DOBĘ

JADŁOSPIS PODSTAWOWY DLA DZIECI W WIEKU 1-3 O ZAPOTRZEBOWANIU ENERGETYCZNYM 1000 KCAL NA DOBĘ PT 13.02. CZW 12.02. ŚR 11.02. WT 10.02. PON 09.02. ZIMA z JADŁOSPIS PODSTAWOWY DLA DZIECI W WIEKU 1-3 O ZAPOTRZEBOWANIU ENERGETYCZNYM 1000 KCAL NA DOBĘ DZIEŃ ŚNIADANIE 20-25% energii OBIAD 30-35 % energii

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) *

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) * NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) * * Nadciśnienie tętnicze leczone lekami niewymagającymi dodatkowej podaży potasu Produkty zalecane - dozwolone pieczywo niskosodowe do kupienia w sklepach ze zdrową żywnością

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

HIPER- TRIGLICERYDEMIA

HIPER- TRIGLICERYDEMIA HIPER- TRIGLICERYDEMIA Produkty zalecane - dozwolone Pieczywo: czerstwe, razowe, żytnie, chrupkie oraz pumpernikiel Kasze: gryczana oraz jęczmienna, płatki owsiane, ryż dziki i brązowy mleko niskotłuszczowe,

Bardziej szczegółowo

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Kasza jęczmienna perłowa 9,5 0,095 Marchew 15,5 0,155 Pietruszka, korzeń 6,5 0,065 Por 6,5 0,065 Seler korzeniowy 3,0 0,030 Ziemniaki 62,5 0,625 Margaryna 3,0 0,030 Ziele

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do SWIZ. DIETA PODSTAWOWA ( ogólna)

Załącznik nr 2 do SWIZ. DIETA PODSTAWOWA ( ogólna) Załącznik nr 2 do SWIZ DIETA PODSTAWOWA ( ogólna) Dzień Posiłek Składniki Waga (g) Makaron na mleku 300 Masło extra 35,2% Szynka kanapkowa 30 Papryka czerwona Kawa z mlekiem 225 Poniedziałek 2208,6 kcal

Bardziej szczegółowo

Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska

Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska 20% 29% optymalne prawidłowe 21% 30% wysokie prawidłowe nadciśnienie Kategorie nadciśnienia

Bardziej szczegółowo

Żywienie a nastrój. Składniki odżywcze wpływające na nastrój:

Żywienie a nastrój. Składniki odżywcze wpływające na nastrój: Żywienie a nastrój dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Katedra i Zakład Dietetyki SGGW w Warszawie Składniki odżywcze wpływające na nastrój: Kwas foliowy Witamina B 6 Witamina B 12 Witamina D Witamina C Kwasy

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW SPIS TREŚCI 1. Zasady zdrowego żywienia 2. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 3. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 4. Zalecenia

Bardziej szczegółowo

Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego.

Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego. Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego. Dzieci do prawidłowego rozwoju potrzebują właściwie zbilansowanych składników

Bardziej szczegółowo

Zestaw 12. Ziemniaki gotowane Waga l porcji -150 g. 10 porcji kg. l porcja g. Ziemniaki Sól 210,0 2,100

Zestaw 12. Ziemniaki gotowane Waga l porcji -150 g. 10 porcji kg. l porcja g. Ziemniaki Sól 210,0 2,100 Zestaw 12 Zupa ogórkowa Waga 1 porcji - 300 g I porcja 10 porcji Ogórek kwaszony 30,0 0,300 Marchew 18,7 0,187 Pietruszka, korzeń 7,5 0,075 Por 7,5 0,075 Seler korzeniowy 3,7 0,037 Ziemniaki 75,0 0,750

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja Zestaw 1 Krupnik Waga 1 porcji - 400 g I porcja 10 porcji g kg Kasza jęczmienna perłowa 15,0 0,150

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA

KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA JEDZ NA ZDROWIE 1 KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA Wydano na zlecenie Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego Wrocławia ul. G. Zapolskiej 4, 50-032 Wrocław 2 SPIS TREŚCI Zasady

Bardziej szczegółowo

Tydzień od 1 do 5 września

Tydzień od 1 do 5 września Tydzień od 1 do 5 września Poniedziałek 01.09. Płatki kukurydziane z owocami, pieczywo, masło, pomidor, wędlina, sałata, ogórek, dżem Zupa brokułowa Spaghetti z warzywami i szynką w kremowym sosie pomidorowym

Bardziej szczegółowo

MENU OBIADOWE w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r.

MENU OBIADOWE w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r. w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r. ŚRODA 2.09.2015 r. (skład surowcowy: wywar mięsny (wołowo drobiowy) warzywny, marchewka, pietruszka, por, 2. Kotlet schabowy panierowany, ziemniaki z koperkiem, buraczki

Bardziej szczegółowo

Wartość odżywcza zestawu

Wartość odżywcza zestawu Wartość odżywcza zestawu Energia kcal 605 Białko ogółem g 29,7 Tłuszcz ogółem g 20,0 Węglowodany ogółem g 82,4 Wapń mg 287 Żelazo mg 2,6 Witamina A - ekwiwalent retinolu Ilg 126 Witamina C mg 62,1 Kwas

Bardziej szczegółowo

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka Obecny styl życia i towarzyszące mu zmiany, także w naszym sposobie odżywiania się, zmniejszają zdolność uczenia się, sprzyjają przemęczeniu psychicznemu i fizycznemu, powodują drażliwość a nawet agresję.

Bardziej szczegółowo

NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA. (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie)

NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA. (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie) NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie) Dlaczego stara piramida żywieniowa jest zła? Po pierwsze okazuje się, że węglowodany w ilości sugerowanej przez

Bardziej szczegółowo

Przykładowy Plan Posiłków: Faza Comiesięcznego Startu

Przykładowy Plan Posiłków: Faza Comiesięcznego Startu Przykładowy Plan Posiłków: Faza Comiesięcznego Startu Śniadanie: Dzień1 Jajecznica z grzybami Mała garść mieszanki nasion: Sugerowane nasiona: dynia & słonecznik Mała porcja surowych warzyw: marchew, pomidor,

Bardziej szczegółowo

Menu dla Przedszkola

Menu dla Przedszkola Menu dla Przedszkola Tydzień od 2 do 3 stycznia Płatki kukurydziane z owocami, pieczywo, masło, wędlina, sałata, pomidor, ogórek, dżem Rosół z domowym makaronem Pierogi ruskie z surówką z selera Podwieczorek:

Bardziej szczegółowo

Wyzwanie na Odchudzanie

Wyzwanie na Odchudzanie Wyzwanie na Odchudzanie Gratulacje! Dzisiejsze tematy: Węglowodany Cukier Indeks i Ładunek Glikemiczny Węglowodany są ważne! są źródłem szybko przyswajalnej energii, odżywiają bezpośrednio komórki mózgowe,

Bardziej szczegółowo

Jadłospis m-c listopad 2015

Jadłospis m-c listopad 2015 Jadłospis m-c listopad 2015 Dzień Data 02.11.2015 Posiłki I śniadanie-kanapka(1) z masłem i z serem żółtym, z wędliną, kakao (7) II śniadanie-naleśniki z dżemem, herbata z dzikiej róży Obiad Zupa ogórkowa(7,9),

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS NA M-C PAŹDZIERNIK 2015

JADŁOSPIS NA M-C PAŹDZIERNIK 2015 JADŁOSPIS NA M-C PAŹDZIERNIK 2015 Data Zestaw Zestaw dla dzieci z alergią 01.10.2015 I śniadanie- kanapka z chleba pszennego(1) z masłem i z pasztetem drobiowym z ogórkiem kiszonym, herbata z cytryną I

Bardziej szczegółowo

Żywienie dzieci w klasach 1-3

Żywienie dzieci w klasach 1-3 Wojewódzki program zapobiegania niedożywieniu, nadwadze i otyłości poprzez poprawę żywienia u dzieci klas 1-3 szkół podstawowych (w wieku 6-9 lat) Żywienie dzieci w klasach 1-3 Dlaczego badamy dzieci z

Bardziej szczegółowo

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI Opracowała: Dr n. med. Dorota Waśko-Czopnik specjalista chorób wewnętrznych, dietetyk Leczenie operacyjne polegające na całkowitym usunięciu trzustki, niekiedy wraz z sąsiadującymi

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

1 porcja Rebuild. Lunch: Dzień 1

1 porcja Rebuild. Lunch: Dzień 1 Przykładowy Plan Posiłków: Faza Zdrowego Stylu Życia Tydzień 1 Śniadanie: Dzień 1 Opcja 4 Naturalny jogurt z kawałkami jabłek i cynamonem Chude o obniżonej zawartości tłuszczu kiełbaski z dużym pomidorem

Bardziej szczegółowo

Dieta 1500 kalorii w profilaktyce chorób układu krążenia. Autor : Prof. dr hab. med. Wiktor B. Szostak Instytut Żywności i Żywienia

Dieta 1500 kalorii w profilaktyce chorób układu krążenia. Autor : Prof. dr hab. med. Wiktor B. Szostak Instytut Żywności i Żywienia Dieta 1500 kalorii w profilaktyce chorób układu krążenia Autor : Prof. dr hab. med. Wiktor B. Szostak Instytut Żywności i Żywienia Dzień pierwszy - kanapki z polędwiczkami wieprzowymi pieczonymi w rękawie

Bardziej szczegółowo

Zasada trzecia. Zasada czwarta

Zasada trzecia. Zasada czwarta Zdrowe odżywianie jest podstawą zachowania zdrowego organizmu. Przestrzegając dziesięciu podstawowych zasad właściwego żywienia, wykorzystamy dostępne pożywienie w najbardziej efektywny dla naszego zdrowia

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS NA M-C MARZEC 2015r

JADŁOSPIS NA M-C MARZEC 2015r Poniedziałek 02.03.2015 JADŁOSPIS NA M-C MARZEC 2015r Dieta dla dzieci z uczuleniem na mleko krowie, orzechy i czekoladę I śniadanie kanapka z chleba pszennożytniego z masłem, z serkiem Almette, kakao

Bardziej szczegółowo

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Kasza jęczmienna perłowa 9,5 0,095 Marchew 15,5 0,155 Pietruszka, korzeń 6,5 0,065 Por 6,5 0,065 Seler korzeniowy 3,0 0,030 Ziemniaki 62,5 0,625 Margaryna 3,0 0,030 Ziele

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Zdrowe żywienie w cukrzycy Dieta dla osób dieta 1200 kcal chorujących na dieta 1500 kcal cukrzycę typu 2* dieta 1800 kcal *bez mikroalbuminurii Zaproponowana

Bardziej szczegółowo

Przykładowe jadłospisy w dietach szpitalnych

Przykładowe jadłospisy w dietach szpitalnych Zakład Higieny i Dietetyki Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Kraków Przykładowe jadłospisy w dietach szpitalnych Mgr Teresa Krzeszowska Rosiek Warunek konieczny jadłospisy muszą być urozmaicone

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! Filip Batko

Odżywiamy się zdrowo! Filip Batko Odżywiamy się zdrowo! Filip Batko KATEGORIE ŻYWIENIOWE WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA WIERSZE NA ZDROWIE

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA Zasady zdrowego żywienia Opracowała: dr n. med. Lucyna Pachołka Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, ul. Powsińska 61/6, Przewodnicząca Oddziału Wojewódzkiego w Warszawie i

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Żywienie w szpiczaku mnogim

Żywienie w szpiczaku mnogim Żywienie w szpiczaku mnogim Spotkanie II : dbamy o kości mgr inż. Sławomir Kozłowski szpiczak mnogi leczenie osteoporoza- zaburzenie mineralizacji kości Czynniki środowiskowe dieta (wapń i witamina D)

Bardziej szczegółowo

Zdrowy Przedszkolak. Kampania na rzecz naturalnej diety w przedszkolu

Zdrowy Przedszkolak. Kampania na rzecz naturalnej diety w przedszkolu Zdrowy Przedszkolak. Kampania na rzecz naturalnej diety w przedszkolu więcej o projekcie: zdrowyprzedszkolak.org Opracowanie: Emilia Lorenc Przykład jadłospisu wiosennego Śniadanie -bułka grahamka z masłem,

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Zasady zdrowego żywienia Opracowała: dr n. med. Lucyna Pachołka Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, ul. Powsińska 61/6 Przewodnicząca Oddziału Wojewódzkiego w Warszawie i Wiceprezes Zarządu Głównego

Bardziej szczegółowo

Menu Przedszkole. Tydzień od 2 do 6 grudnia

Menu Przedszkole. Tydzień od 2 do 6 grudnia Menu Przedszkole Tydzień od 2 do 6 grudnia Płatki kukurydziane z owocami, pieczywo, masło, wędlina, sałata, pomidor, ogórek, dżem Barszcz czerwony z ziemniakami Racuchy z jabłkami i jogurtem greckim, posypane

Bardziej szczegółowo

Zestaw 12. Ziemniaki gotowane Waga l porcji -150 g. 10 porcji kg. l porcja g. Ziemniaki Sól 210,0 2,100

Zestaw 12. Ziemniaki gotowane Waga l porcji -150 g. 10 porcji kg. l porcja g. Ziemniaki Sól 210,0 2,100 Zestaw 12 Zupa ogórkowa Waga 1 porcji - 300 g I porcja 10 porcji Ogórek kwaszony 30,0 0,300 Marchew 18,7 0,187 Pietruszka, korzeń 7,5 0,075 Por 7,5 0,075 Seler korzeniowy 3,7 0,037 Ziemniaki 75,0 0,750

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie

Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie Zdrowie to stan pełnego dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby i kalectwa. Na zdrowie mają wpływ: -styl życia

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY PLAN POSIŁKÓW

PRZYKŁADOWY PLAN POSIŁKÓW PRZYKŁADOWY PLAN POSIŁKÓW Wszystkie poniższe dania są zrównoważone każde z nich możesz zjeść w porze Twojego ustalonego posiłku. Jeśli nie czujesz głodu, a ustalona pora posiłku nadeszła zjedz pół porcji.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne aspekty naturalnego odżywiania dzieci

Ekonomiczne aspekty naturalnego odżywiania dzieci Ekonomiczne aspekty naturalnego odżywiania dzieci Czy można żywić tanio i naturalnie? Czy naturalne znaczy droższe? Kulki Nesquiki 1 kg 22,00 zł BIO Mussli własnej roboty - 1 kg : płatki owsiane 700 g

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Zasady zdrowego żywienia Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Prawidłowe żywienie może w istotny sposób wpłynąć na wyniki leczenia cukrzycy. Odpowiedni wybór produktów żywieniowych zawsze, gdy tylko jest

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTOWY ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1. RAZEM DLA PAKIETU I wartość brutto oferty:

FORMULARZ OFERTOWY ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1. RAZEM DLA PAKIETU I wartość brutto oferty: ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1 Pakiet nr 1 - Dostawa drobiu Pakiet/L p. Produkt Orientacyjna ilość zamawiana w ciągu roku I Drób 2. Filet drobiowy 800 kg 2 dni 3. Podudzia drobiowe 180 kg 2 dni 4. Skrzydła

Bardziej szczegółowo

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia CUKRZYCA Produkty zalecane - dozwolone Pełnoziarniste pieczywo razowe, żytnie, pumpernikiel Kasze: gryczana i jęczmienna, płatki owsiane, dziki i brązowy ryż mleko niskotłuszczowe, kefir, jogurt light

Bardziej szczegółowo

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH dr inż. Dominika Głąbska Zakład Dietetyki Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW warzywa i owoce są istotnym elementem codziennej

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Zdrowe odżywianie polega na odpowiednim wyborze produktów i przygotowaniu posiłków umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo?

Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo? Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo? Według definicji zdrowe odżywianie to sposób jedzenia, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu jego zapewnienia

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

Błonnik jako cudowny środek na odchudzanie?

Błonnik jako cudowny środek na odchudzanie? Błonnik jako cudowny środek na odchudzanie? Jednym z najbardziej skutecznych sposobów, aby stracić nadprogramowe kilogramy, to kontrolować własny apetyt. Łatwo powiedzieć, ciężej wykonać! Jednak gdy poznamy

Bardziej szczegółowo

Nawyk jest nawykiem i nikt nie wyrzuci go przez okno, ale może go zepchnąć ze schodów stopień po stopniu. Mark Twain

Nawyk jest nawykiem i nikt nie wyrzuci go przez okno, ale może go zepchnąć ze schodów stopień po stopniu. Mark Twain Nawyk jest nawykiem i nikt nie wyrzuci go przez okno, ale może go zepchnąć ze schodów stopień po stopniu Mark Twain Nawyki żywieniowe kształtują się do 10 roku życia, potem nadal mogą być modyfikowane,

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

EduChef. Naturalne żywienie w placówkach edukacyjnych

EduChef. Naturalne żywienie w placówkach edukacyjnych Menu 8-12.12.2014 Poniedziałek: Śniadanie: Owsianka z suszonymi śliwkami i kardamonem (30g) na mleku (200ml), chleb ziarnisty (50g), masło (10g), szynka Dieta BM - Owsianka z suszonymi śliwkami i kardamonem

Bardziej szczegółowo

Tabela produktów o niskim indeksie glikemicznym

Tabela produktów o niskim indeksie glikemicznym Tabela produktów o niskim indeksie glikemicznym Jaja 0 Fasolka pnąca 15 Kawa, herbata 0 Fasolka szparagowa 15 Majonez (jaja, olej, musztarda) 0 Grzyby 15 Owoce morza 0 Imbir 15 Ryby 0 Kalafior 15 Sery

Bardziej szczegółowo

Jadłospis 20.07.2015 24.07.2015 ZAZNACZONO ALERGENY ZGODNIE Z ROZPORZĄDZENIEM PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I Rady (UE) Nr 1169/2011 załącznik nr II

Jadłospis 20.07.2015 24.07.2015 ZAZNACZONO ALERGENY ZGODNIE Z ROZPORZĄDZENIEM PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I Rady (UE) Nr 1169/2011 załącznik nr II Jadłospis 20.07.2015 24.07.2015 ZAZNACZONO ALERGENY ZGODNIE Z ROZPORZĄDZENIEM PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I Rady (UE) Nr 1169/2011 załącznik nr II śniadanie :, zupa mleczna zacierkowa (makaron pszenny)180ml

Bardziej szczegółowo

Dietetyk Angelika Frączek DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA. Imię i nazwisko...

Dietetyk Angelika Frączek DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA. Imię i nazwisko... DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA Imię i nazwisko... Proszę o sumienne wypełnienie niniejszego wywiadu żywieniowego, który posłuży do oceny Pani/Pana sposobu żywienia. Dobrze, aby dzienniczek wypełniać

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY Żywienie, szczególnie zbiorowe, nie powinno być realizowane w sposób doraźny. Jest to istotny problem

Bardziej szczegółowo

Pomaga zwiększać komfort trawienny redukując uczucie wzdęcia

Pomaga zwiększać komfort trawienny redukując uczucie wzdęcia Pomaga zwiększać komfort trawienny redukując uczucie wzdęcia MENU ACTIVII W środku jadłospisy dla osób, które chcą dbać o układ trawienny. Materiał dla środowiska medycznego. Co druga Polka powyżej 55

Bardziej szczegółowo

Warzywa, owoce, zioła i przyprawy w diecie chorych na cukrzycę. Dr hab. n. med. Danuta Pawłowska

Warzywa, owoce, zioła i przyprawy w diecie chorych na cukrzycę. Dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Warzywa, owoce, zioła i przyprawy w diecie chorych na cukrzycę Dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Podział produktów spożywczych na grupy Produkty zbożowe Warzywa i owoce Warzywa - Bogate w wit. C - Bogate

Bardziej szczegółowo