MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ"

Transkrypt

1 Seminarium Instytutu Fizyki Jądrowej PAN, MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ Michał Waligórski Centrum Onkologii Oddział w Krakowie i Instytut Fizyki Jądrowej J PAN w Krakowie

2 Jakie nowe elementy wnosi radioterapia hadronowa? lokalizacja rozkładu dawki współczynnik skuteczności biologicznej (RBE)

3 RADIOTERAPIA KONFORMALNA WIĄZKAMI FOTONOWYMI Optymalizacja planu leczenia polega na zapewnieniu jednorodności rozkładu dawki w obszarze tarczowym Celem radioterapii jest uzyskanie jak najlepszego (konformalnego) dopasowania do obszaru tarczowego (tkanki guza) rozkładu dostarczanej dawki, niezależnie od kształtu tego obszaru, co ma zapewnić ochronę otaczających go tkanek zdrowych oraz obszarów krytycznych.

4 Radioterapia wiązkami fotonowymi o modulowanym natężeniu (IMRT) daje nowe możliwości planowania leczenia Obszar krytyczny Optymalizacja planu leczenia IMRT polega na zapewnieniu jednorodności rozkładu dawki w obszarze tarczowym

5 Porównanie technik napromieniania

6 Okno terapeutyczne w radioterapii

7 Wybór techniki radioterapii wpływa na szerokość okna terapeutycznego Dwie wiązki przeciwbieżne TECHNIKA KONFORMALNA Cztery wiązki

8 W warunkach radioterapii wiązkami fotonów: JEDNORODNOŚĆ ROZKŁADU DAWKI = JEDNORODNOŚĆ PRZEŻYWALNOŚCI Przeżywalność komórek napromienianych dawką D wiązki fotonów można opisać wzorami: N/N 0 = e (α D + β D 2) N/N 0 = 1 (1 e A ) m ; A = D/E 0 W praktyce, po dawce 2 Gy przeżywa ok. 50% komórek. Stosując wiązki fotonowe, typowo podaje się łączną dawkę 60 Gy, w 30 frakcjach dziennych, po 2 Gy każda. Można więc oczekiwać, że przeżywalność po zakończeniu leczenia wynosi około: (½) 30 ~10-10 Liczba komórek w 1 cm 3 tkanki wynosi ok (zakładamy brak pomiędzyfrakcyjnej reparacji komórek) NALEŻY SĄDZIĆ, ŻE SKUTECZNA RADIOTERAPIA HADRONOWA WYMAGA OSIĄGNIĘCIA PODOBNYCH POZIOMÓW PRZEŻYWALNOŚCI

9 Elementy Instalacji Radioterapii Hadronowej akcelerator (H, C, 250 MeV/u, energia zmienna?) układ transportu wiązek Gantry (napromienianie izocentryczne pacjenta) Obrazowanie PET

10 HIMAC NIRS, Japonia

11 W warunkach radioterapii wiązkami jonów wymaganą JEDNORODNOŚĆ ROZKŁADU DAWKI można uzyskać metodami rozszerzenia piku Bragga: Metody pasywne Metoda dynamiczna Układy filtrów absorbcyjnych z kompensatorami Sterowana magnetycznie wiązka o zmiennej energii (GSI-Darmstadt)

12

13

14 Gantry (PSI Villigen)

15 Patient chair and X-ray computer tomograph for CTs in seated position at HIMAC

16 PROJEKT RADIOTERAPII PROTONOWEJ CZERNIAKA OKA w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie Stan w czerwcu 2005: wyprowadzona wiązka 55 MeV podjęta decyzja o uzupełnieniu inwestycji pomiary wiązki (pik Bragga) wstępne pomiary rozszerzonego piku Bragga Program do planowania radioterapii protonowej oka EYEPLAN-PC (AGH+IFJ) (VARIAN-Eclipse)

17 PROJEKT CENTRUM RADIOTERAPII HADRONOWEJ W POLSCE? ENLIGHT and the European projects GSI project for the University of Heidelberg Clinics TERA project for CNAO in Pavia Med-Austron for Wiener Neustadt (partner of PIMMS since 1996) ETOILE in Lyon Nordic Centre in Stockholm Akcelerator modułowy PIMMS (CERN) dla wszystkich ośrodków europejskich radioterapii hadronowej sieci ENLIGHT GSI IH Linac Compact lines Splitter

18 CZY UZYSKANIE JEDNORODNOŚCI DAWKI WIĄZKI JONOWEJ POZWALA UZYSKAĆ JEDNORODNY ROZKŁAD PRZEŻYWALNOŚCI W OBSZARZE TARCZOWYM? NIE! 1 Katz Model Co 60 & N-ions, V79 cells Data: Tilly et al, 1999 * Stenerlöw et al, 1995 Co 60 N 76.6 ev/nm N 121 ev/nm* N 159 ev/nm Survival Model Parameters: m = 2.14 E 0 = 2.13*10 4 erg/cm 3 σ 0 = 5.15*10-7 cm 2 κ = E Dose (Gy) Liniowe przekazanie energii, LET = - (de/dx) zmienia się z głębokością Przeżywalność po podaniu tej samej dawki jest różna dla jonów o różnej wartości LET

19 Przeżywalność komórek chomika V79 in vitro po dawkach jonów C- 12 o różnym LET Furusawa et al. Radiat. Res. 154, (2000) komórki natlenowane (oxygenated) komórki nienatlenowane (anoxic) Współczynnik Skuteczności Biologicznej Współczynnik Wzmożenia Tlenowego RBE S = D x / D i OER S = D anox / D ox

20 Zależność RBE i OER dla komórek chomika V79 in vitro po dawkach jonów C-12 o różnym LET dane doświadczalne Furusawa et al. Radiat. Res. 154, (2000) komórki natlenowane (oxygenated) komórki nienatlenowane (anoxic) 10 V79 cells, RBE 0.1 Data: Furusawa et al, Model Parameters: m = 2.5 E 0 = 2.23 Gy σ 0 = 5.7 *10 3 nm 2 κ = He 12 C 20 Ne RBE LET [kev/μm] Obliczenia (model Katza) Współczynnik Skuteczności Biologicznej Współczynnik Wzmożenia Tlenowego RBE S = D x / D i OER S = D anox / D ox

21 W wiązkach jonowych stosowanych w radioterapii przeżywalność zmienia się z zasięgiem wiązki. RBE i OER także zmieniają się, zależąc równocześnie od poziomu przeżywalności napromienianych komórek Survival V79 cells 60 Co 1 H 4 He 11 B 12 C 14 N 20 Ne RBE H 4 He 11 B 12 C 14 N 20 Ne V79 cells 1E E Dose (Gy) Survival

22 JAK ROZWIĄZAĆ PROBLEM RBE? Podejście (αd+βd 2 ): -Obliczyć wartość RBE w zależności od Z, A, N/N 0 -zamienić D na D biol = D RBE -obliczyć przeżywalność po dawce biologicznej. Obliczenie trudne i niepewne. Podejście kliniczne -ocenić, na podstawie doświadczenia klinicznego, współczynnik, przez jaki należy podzielić dawkę D w obszarze leczonym, aby uzyskać dobry wynik leczenia. Wartość Klinicznego RBE zależy od ośrodka RT, lokalizacji, itd.. W NIRS-CHIBA, dla wiązki C-12, obecnie stosowane jest RBE klin = 3 Podejście fluencyjne -zastosować przekrój czynny inaktywacji przypisując go indywidualnym jonom. D = F LET. Obliczyć N/N 0 wprost, bez użycia RBE. Podejście zastosowane w niniejszej pracy.

23 Założenia przyjęte w obliczeniach modelowych: wiązkę jonów charakteryzuje: rodzaj jonu (Z, A), jego energia E, LET(Z,E/A), zasięg jonu CSDA R(Z, E/A) i dawka, opisywana przez fluencję: D = F LET/ρ Survival Katz Model Co 60 & N-ions, V79 cells Data: Tilly et al, 1999 * Stenerlöw et al, 1995 Co 60 N 76.6 ev/nm N 121 ev/nm* N 159 ev/nm Model Parameters: m = 2.14 E 0 = 2.13*10 4 erg/cm 3 σ 0 = 5.15*10-7 cm 2 κ = 1100 RBE Track Segment Katz Model RBE 0.1, V79 cells Data: Tilly et al, 1999 * Stenerlöw et al, 1995 H He RBE for He* B N RBE for N Ar Fe Model Parameters: m = 2.14 E 0 = 2.13*10 4 erg/cm 3 σ 0 = 5.15*10-7 cm 2 κ = E Dose (Gy) LET (MeV/cm) układ komórkowy in vitro charakteryzują cztery parametry modelu: E 0, m, σ 0, κ Po dopasowaniu tych parametrów do zbioru danych doświadczalnych, model pozwala obliczyć przeżywalność tego układu dla dawki od każdego rodzaju jonu o dowolnej energii.

24 PARAMETRY KOMÓRKOWE W obliczeniach, komórki chomika V79 reprezentowane są przez zbiór parametrów: m= 2.14, E 0 = 2.13 Gy, σ 0 = 5.15*10-7 cm 2, κ = 1100, Zaś komórki czerniaka AA (human melanoma) przez parametry: m= 2.7, E 0 = 2.11 Gy, σ 0 =3.3*10-7 cm 2, κ = 670, dopasowane do danych doświadczalnych.

25 Dawka wlotowa Dawka w Piku Bragga

26 PARAMETRY WIĄZEK JONOWYCH Energie początkowe wszystkich jonów dobrano tak, aby ich zasięg (CSDA) wynosił 26 cm.

27 ZASADA WYKONYWANIA OBLICZEŃ Dawka (w wodzie) wiązki jonów, obliczana jako iloczyn fluencji jonów F (czastek / cm 2 ) i LET in = LET(β in ), stanowi dawkę wlotową. Wszystkie cząstki stopniowo zwalniają (CSDA) i zatrzymują się na tej samej głębokości (zaniedbujemy straggling zasięgu, rozpraszanie i produkcję cząstek wtórnych lub wyższych generacji). Dla kolejnych elementów śladu cząstki o coraz wyższej energii (E i+1 = E i +ΔE) i głębokości obliczane są: głębokość X i, LET (X i ) = LET(Z, E i ), dawka D i (X i ) = F LET(X i ) oraz przeżywalność, N/N 0 (X i ), z wykorzystaniem parametrów modelu Katza wcześniej dopasowanych do danych radiobiologicznych. RBE S (X i ) obliczany jest dla poziomu przeżywalności N/N 0 na głębokości X i.

28 ZALEŻNOŚĆ LET, PRZEŻYWALNOŚCI ORAZ RBE S OD GŁĘBOKOŚCI 1000 Survival, RBE S, LET (kev/μm) ,1 12 C Dose 0.25 Gy 1 Gy V79 cells RBE S Survival LET 0, Depth in tissue (cm)

29 ZALEŻNOŚĆ LET, PRZEŻYWALNOŚCI ORAZ RBE S OD GŁĘBOKOŚCI C RBE S LET Survival, RBE S 1 0,1 Survival Cells V79 AA 100 LET (kev/μm) 1 Gy 0, ,1 0,01 1E-3 1E-4 Residual range (cm) 10

30 ZALEŻNOŚĆ PRZEŻYWALNOŚCI OD GŁĘBOKOŚCI DLA KOMÓREK V79 I AA 1 12 C Survival Problem fluencji 0,1 Survival 0,01 1E-3 Dose Cell Lines V79 AA 0.25 Gy 0.5 Gy 1 Gy 1E ,1 0,01 1E-3 Residual range (cm)

31 ZALEŻNOŚĆ RBE s OD GŁĘBOKOŚCI DLA KOMÓREK V79 I AA C Bragg Peak 3 RBE S 2 Dose Cell Lines V79 AA 0.25 Gy 0.5 Gy 1 Gy ,1 0,01 1E-3 1E-4 Residual range (cm)

32 ZALEŻNOŚĆ RBE s OD GŁĘBOKOŚCI DLA WIĄZEK LEKKICH JONÓW 4 V79 cells 1 Gy 20 Ne RBE S 3 14 N 12 C 11 B 2 7 Li 4 He 1 H 1 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 Residual range (cm)

33 WNIOSKI (1/2) Aby wykorzystać doświadczenie radioterapii fotonowej w radioterapii hadronowej, należy porównywać rozkłady przeżywalności a nie rozkłady dawek ( fizycznych lub biologicznych ). Przedstawione obliczenia pozwalają określić przeżywalność bezpośrednio, bez konieczności stosowania RBE. Wyznaczone w pracy wartości RBE S (RBE na poziomie przeżywalności obliczonej dla danej głebokości) wydają się dobrze zgadzać z wartościami klinicznego RBE, co może oznaczać, że parametry komórkowe określone in vitro mogą być przydatne w radioterapii komórek in vivo. Możliwe jest wykonanie obliczeń modelowych uwzględniających straggling zasięgu cząstek, produkcję cząstek wtórnych itd., co już pokazano (Katz and Sharma 1974, Phys. Med. Biol. 19, ).

34 WNIOSKI (2/2) Możliwe jest także wykonanie obliczeń modelowych uwzględniających mieszane pola fotonowe i wiązek jonowych, czyli tzw. Boost wysoko- LET-owy. Technika ta jest obecnie w fazie prób klinicznych. Przedstawione obliczenia pozwalają potwierdzić przydatność jonów lżejszych od węgla-12 w radioterapii hadronowej (Brahme 2004, Int. J. Radiol. Oncol. Biol. Phys. 58, ). Określając kliniczne warunki napromieniania pacjentów, należy obok wartości dawki podawać energie i fluencje wiązek oraz szczegóły zastosowanej filtracji wiązki. Model sformułowany jest w postaci analitycznej, jest więc niezwykle szybki w implementacji, co umożliwia wykorzystanie go w obliczeniach transportowych Monte Carlo, o ile podane zostaną do modelu lokalne widma energetyczne i fluencje, a nie skalarne wartości dawki.

35 Współpracownicy: Malin Hollmark and Irena Gudowska, Department of Medical Physics, Karolinska Institutet and Stockholm University, Stockholm, Sweden Jan Lesiak Centrum Oncologii, Krakow Urszula Sroka student AGH, Kraków Leszek Malinowski student AGH, Kraków

36

Akceleratory w radioterapii onkologicznej

Akceleratory w radioterapii onkologicznej Polish Teachers Programme, CERN, 30 November 2007 Akceleratory w radioterapii onkologicznej (Accelerators in oncological radiotherapy) Michał Waligórski Centrum Onkologii Oddział w Krakowie i Instytut

Bardziej szczegółowo

Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych. Sławomir Wronka

Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych. Sławomir Wronka Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Plan Niekonwencjonalne terapie wiązką e-/x Protony Ciężkie jony Neutrony 2 Tomotherapy 3 CyberKnife 4 Igła

Bardziej szczegółowo

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Wykład 11, 19 maja 2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Terapia nowotworów z

Bardziej szczegółowo

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska TERAPIA PROTONOWA Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36 W skrócie... Cele terapii Słownictwo Własności wiązki protonowej Cele strategiczne Technika wielopolowa Technika rozpraszania Porównanie z techniką

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Cyklotronowe Bronowice Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Dlaczego potrzebujemy nowy cyklotron? 100 dowolny narząd Zasieg/ cm 10 1 oko 0.1 100 1000 Energia/MeV Protony o

Bardziej szczegółowo

Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN

Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN Jan Swakoń Idea radioterapii protonowej Pierwsze zastosowanie wiązki protonów do radioterapii C. A. Tobias, J. H. Lawrence, J. L. Born, et

Bardziej szczegółowo

Radioterapia Hadronowa

Radioterapia Hadronowa Radioterapia Hadronowa Opracował: mgr. inż. Krzysztof Woźniak Warszawa styczeń 2009 Wstęp Medycyna od około stu lat korzysta z promieniowania jonizującego do zwalczania chorób nowotworowych. Pierwsze eksperymenty

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice 1 Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej Centrum Cyklotronowe Bronowice Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

,,Współczesne narzędzia diagnostyki i terapii medycznej. Zygmunt Szefliński Wydział Fizyki UW Letnia Szkoła Fizyki czerwiec 2011

,,Współczesne narzędzia diagnostyki i terapii medycznej. Zygmunt Szefliński Wydział Fizyki UW Letnia Szkoła Fizyki czerwiec 2011 ,,Współczesne narzędzia diagnostyki i terapii medycznej Zygmunt Szefliński Wydział Fizyki UW Letnia Szkoła Fizyki czerwiec 2011 Pierwiastki promieniotwórcze Promienie X Zakres: Promieniowanie o energii

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym. Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej

Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym. Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej Plan wykładu Jak rozumieć indywidualizację w radioterapii? Kilka słów o historii. Indywidualizacja zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Fizyczne aspekty radioterapii wiązkami jonów. Paweł OLKO, Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk

Fizyczne aspekty radioterapii wiązkami jonów. Paweł OLKO, Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Fizyczne aspekty radioterapii wiązkami jonów Paweł OLKO, Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Plan prezentacji 1. Zalety terapii jonowej 2. Rozwój metod radioterapii jonowej - dedykowane akceleratory

Bardziej szczegółowo

Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes

Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes Centrum Cyklotronowe Bronowice Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes 493 pracowników prof. 41, dr hab. 53, dr 121 88 doktorantów 5 oddziałów: 27 zakładów 4 laboratoria

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONÓW.

PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONÓW. PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONÓW. Marta Giżyńska, Agnieszka Walewska Zakład Fizyki Medycznej, Centrum Onkologii-Instytut ul.roentgena 5, 02-781 Warszawa Materiał

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA, KRYTETRIA I WARUNKI WYKONYWANIA PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH RADIOTERAPII

CHARAKTERYSTYKA, KRYTETRIA I WARUNKI WYKONYWANIA PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH RADIOTERAPII CHARAKTERYSTYKA, KRYTETRIA I WARUNKI WYKONYWANIA PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH RADIOTERAPII 12.1 Radioterapia z zastosowaniem techniki konformalnej, niekoplanarnej, stereotaktycznej lub śródoperacyjnej

Bardziej szczegółowo

TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie. Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie

TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie. Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie Radiobiologia Nadrzędny cel radioterapii: zniszczenie nowotworu maksymalne oszczędzenie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów. Janusz Harasimowicz

Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów. Janusz Harasimowicz Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Akcelerator Akcelerator to urządzenie do przyspieszania cząstek, w którym możemy kontrolować parametry

Bardziej szczegółowo

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Epidemiologia czerniaka błony naczyniowej Częstość występowania zależy od rasy (u

Bardziej szczegółowo

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE Marcin Hetnał Centrum Onkologii Instytut im. MSC; Kraków Ośrodek Radioterapii Amethyst RTCP w Krakowie Radioterapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

Hadrony w radioterapii Paweł Olko, Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków

Hadrony w radioterapii Paweł Olko, Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Hadrony w radioterapii Paweł Olko, Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Plan prezentacji 1. Terapia protonowa czyli jak to działa? 2. Terapia protonowa oka w Krakowie 3. Projekt Narodowego Centrum Radioterapii

Bardziej szczegółowo

Projekt Narodowego Centrum Radioterapii Hadronowej

Projekt Narodowego Centrum Radioterapii Hadronowej Projekt Narodowego Centrum Radioterapii Hadronowej Paweł Olko IFJ PAN Plan prezentacji 1. Podstawy fizyczne radioterapii wiązkami jonów Projekt radioterapii oka w IFJ Postępy w technice radioterapii 4.

Bardziej szczegółowo

Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57

Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57 Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57 Małgorzata Skórska Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii Nowe techniki RT SBRT & SRS MRI-Guided RT Drukarki 3D Terapia hadronowa

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Jan Gajewski Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Plan prezentacji Podstawy 2D TLD elementy systemu Testy systemu HIT/DKFZ Niemcy PTC/ÚJF

Bardziej szczegółowo

Fizyczne podstawy radioterapii

Fizyczne podstawy radioterapii Fizyczne podstawy radioterapii odkrycie promieniu X, promieniotwórczości i swobodnego elektronu stworzyły podstawy nowych działów medycyny: diagnostyki rentgenowskiej i radioterapii pierwsze próby zastosowania

Bardziej szczegółowo

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw.

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. RADIO TERA PIA RT informacje dla lekarzy Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. Spis treści 4 Radioterapia zasada działania 5 Rodzaje radioterapii 6 Wskazania do radioterapii 7 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII WILHELM CONRAD ROENTGEN PROMIENIE X 1895 ROK PROMIENIOWANIE JEST ENERGIĄ OBEJMUJE WYSYŁANIE, PRZENOSZENIE I ABSORPCJĘ ENERGII POPRZEZ ŚRODOWISKO MATERIALNE

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONO W.

PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONO W. Marta GiŜyńska Agnieszka Walewska Zakład Fizyki Medycznej Centrum Onkologii-Instytut ul. Roentgena 5 02-781 Warszawa PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONO W. Spis

Bardziej szczegółowo

z dnia... 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego

z dnia... 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego PROJEKT z dnia 10.02.2016 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A Z D R O W I A 1) z dnia... 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego

Bardziej szczegółowo

Najlepsze dla życia To nejlepší pro život

Najlepsze dla życia To nejlepší pro život Najlepsze dla życia To nejlepší pro život Zaawansowane leczenie chorób nowotworowych PROTON THERAPY CENTER Terapia protonowa jest bardzo zaawansowaną skuteczną metodą leczenia nowotworów złośliwych. Wiąże

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii

Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii Jakub Ośko Działalność LPD Ochrona radiologiczna ośrodka jądrowego Świerk (wymaganie Prawa atomowego) Prace naukowe, badawcze,

Bardziej szczegółowo

Clinical radiation therapy measurements with a new commercial synthetic single crystal diamond detector

Clinical radiation therapy measurements with a new commercial synthetic single crystal diamond detector Clinical radiation therapy measurements with a new commercial synthetic single crystal diamond detector Wolfram U. Laub,a Richard Crilly Department of Radiation Medicine, Oregon Health & Science University,

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, 13.06.2008r

Sławomir Wronka, 13.06.2008r Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 13.06.2008r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Medycyna Medycyna Sterylizacja sprzętu Diagnostyka Terapia Radioterapia standardowa

Bardziej szczegółowo

Cele, zadania i metody radioterapii

Cele, zadania i metody radioterapii Cele, zadania i metody radioterapii na przykładzie Centrum Onkologii Instytutu Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie przy ul. Wawelskiej 15 Anna Buszko Spis treści 1 Cele, zadania i metody radioterapii...2

Bardziej szczegółowo

Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život.

Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život. Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život. Zaawansowane leczenie chorób nowotworowych PROTON THERAPY CENTER Terapia protonowa jest wysoce zaawansowaną i skuteczną metodą leczenia nowotworów złośliwych.

Bardziej szczegółowo

Symulacja oddziaływania ciężkich jonów z materiałem komórkowym.

Symulacja oddziaływania ciężkich jonów z materiałem komórkowym. Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki Grzegorz Knor Nr albumu: 215957 Symulacja oddziaływania ciężkich jonów z materiałem komórkowym. Praca magisterska na kierunku Fizyka w zakresie Fizyki Medycznej Praca

Bardziej szczegółowo

Biologiczne podstawy radioterapii Wykład 4 podstawy radioterapii

Biologiczne podstawy radioterapii Wykład 4 podstawy radioterapii Biologiczne podstawy radioterapii Wykład 4 podstawy radioterapii czyli dlaczego komórki nowotworowe są bardziej wrażliwe na działanie promieniowania jonizującego od komórek prawidłowych? A tumor is a conglomerate

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

terapii - - Akceleratory Liniowe

terapii - - Akceleratory Liniowe Kontrola parametrów aparatów stosowanych w teleterapii terapii - - Akceleratory Liniowe Joanna ROSTKOWSKA Zakład Fizyki Medycznej Centrum Onkologii Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, 02-781 WARSZAWA Kontrola

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii.

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Na podstawie raportów opracowanych przez US Nuclear Regulary Commision i MAEA. (Poniższe tabele przedstawiają klasy i częstotliwość wypadków w radioterapii

Bardziej szczegółowo

Prezentacja CCB i projektu Gantry. Przegląd IFJ PAN, 27-28 stycznia 2014. Paweł Olko

Prezentacja CCB i projektu Gantry. Przegląd IFJ PAN, 27-28 stycznia 2014. Paweł Olko Prezentacja CCB i projektu Gantry Przegląd IFJ PAN, 27-28 stycznia 2014 Paweł Olko Cyklotronowe Bronowice Schemat organizacyjny CCB Cyklotronowe Bronowice CCB w planie zadaniowym IFJ PAN Temat 4. BADANIA

Bardziej szczegółowo

Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej

Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej PhD. MD. Jiří Kubeš Dyrektor Medyczny Centrum Terapii Protonowej

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Bielęda Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii

Grzegorz Bielęda Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii Grzegorz Bielęda Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii Historia implanty stałe 1911 Pasteau -pierwsze doniesienie na temat brachyterapii w leczeniu raka prostaty. Leczenie polegało na

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DOTYCZĄCY BEZPIECZEŃSTWA STOSOWANIA PRODUKTU / POWIADOMIENIE DOTYCZĄCE PRODUKTU

KOMUNIKAT DOTYCZĄCY BEZPIECZEŃSTWA STOSOWANIA PRODUKTU / POWIADOMIENIE DOTYCZĄCE PRODUKTU KOMUNIKAT DOTYCZĄCY BEZPIECZEŃSTWA STOSOWANIA PRODUKTU / POWIADOMIENIE DOTYCZĄCE PRODUKTU Temat: Ograniczenia dokładności oprogramowania w przypadku bardzo małych rozmiarów pola kolimatora wielolistkowego

Bardziej szczegółowo

Adam Konefał. Udział fizyki jądrowej w rozwiązywaniu problemów współczesnej radioterapii

Adam Konefał. Udział fizyki jądrowej w rozwiązywaniu problemów współczesnej radioterapii Adam Konefał Udział fizyki jądrowej w rozwiązywaniu problemów współczesnej radioterapii Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2011 Udział fizyki jądrowej w rozwiązywaniu problemów współczesnej radioterapii

Bardziej szczegółowo

Wiązki Radioaktywne. wytwarzanie nuklidów dalekich od stabilności. Jan Kurcewicz CERN, PH-SME. 5 września 2013 transparencje: Marek Pfützner

Wiązki Radioaktywne. wytwarzanie nuklidów dalekich od stabilności. Jan Kurcewicz CERN, PH-SME. 5 września 2013 transparencje: Marek Pfützner Wiązki Radioaktywne wytwarzanie nuklidów dalekich od stabilności Jan Kurcewicz CERN, PH-SME 5 września 2013 transparencje: Marek Pfützner Wstęp Nuklidy nietrwałe Przykład: reakcja fuzji Fuzja (synteza,

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, 04.04.2008r

Sławomir Wronka, 04.04.2008r Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 04.04.2008r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Md Medycyna Medycyna Sterylizacja sprzętu ę Diagnostyka Terapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Rapid Arc w Radioterapii Raka Płuca. Marzena Janiszewska

Zastosowanie Rapid Arc w Radioterapii Raka Płuca. Marzena Janiszewska Zastosowanie Rapid Arc w Radioterapii Raka Płuca Marzena Janiszewska Rola radioterapii w leczeniu raka płuca Tylko ok. 25% chorych może być poddanych leczeniu chirurgicznemu Wg badań epidemiologicznych

Bardziej szczegółowo

Terapia protonowa z techniką spot scanning: Centrum Terapii Protonowej Rineckera w Monachium

Terapia protonowa z techniką spot scanning: Centrum Terapii Protonowej Rineckera w Monachium NOWOTWORY Journal of Oncology 2007 volume 57 Number 5 524 532 Artukuły oryginalne Original articles Terapia protonowa z techniką spot scanning: Centrum Terapii Protonowej Rineckera w Monachium Część I:

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej - RMZ z dnia 21 grudnia 2012 r. (DZ. U. z 2012 r. poz. 1534) Lp. Zakres tematyczny 1. Podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Techniki Napromieniania

Techniki Napromieniania Techniki Napromieniania Tomasz Piotrowski Zakład Fizyki Medycznej,Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań Zakład Elektroradiologii, Uniwersytet Medyczny, Poznań Geometria promieniowania Podstawowe parametry:

Bardziej szczegółowo

Accelerators around us Akceleratory wokół nas

Accelerators around us Akceleratory wokół nas Accelerators around us Akceleratory wokół nas Sławomir Wronka, 23.05.2007r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Medycyna Przemysł Bezpieczeństwo Medycyna Diagnostyka Produkcja izotopów PET /wykład

Bardziej szczegółowo

Analiza rozkładów dawek w radioterapii z zastosowaniem modulacji intensywności dawki w porównaniu z radioterapią konformalną.

Analiza rozkładów dawek w radioterapii z zastosowaniem modulacji intensywności dawki w porównaniu z radioterapią konformalną. Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki Marta Giżyńska Nr albumu: 95885 Analiza rozkładów dawek w radioterapii z zastosowaniem modulacji intensywności dawki w porównaniu z radioterapią konformalną. Praca

Bardziej szczegółowo

Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza

Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza dr hab. med. Roman Makarewicz, prof. UMK Katedra i Klinika Onkologii i Brachyterapii Collegium Medicum UMK Centrum Onkologii w Bydgoszczy JASTRZĘBIA

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Sławomir Wronka, 26.06.2007r Akceleratory w IPJ Zakład Aparatury Jądrowej Zakład Fizyki i Techniki Akceleracji Cząstek Zakład Interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

Procedura napromieniania całego ciała w Wielkopolskim Centrum Onkologii. Total body irradiation procedure at the Greater Poland Cancer Centre

Procedura napromieniania całego ciała w Wielkopolskim Centrum Onkologii. Total body irradiation procedure at the Greater Poland Cancer Centre Dostępne online www.journals.wco.pl/los Zeszyty Naukowe WCO, Letters in Oncology Science 2016;13(1):18-23 Praca poglądowa/review paper Letters in Oncology Science ISSN 1734-0489 ZESZYTY NAUKOWE WIELKOPOLSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek Zastosowanie: Akceleratory wysokiego napięcia Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 Pierścienie miedziane L = 560 mm D = 350 mm Produkcja

Bardziej szczegółowo

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Dziennik Ustaw 5 Poz. 1534 Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. (poz. 1534) Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych.

Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych. Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych. Pracownia Mikroskopii Konfokalnej Instytut Biologii Doświadczalnej PAN Jarosław Korczyński, Artur Wolny Spis treści: Co w konfokalu

Bardziej szczegółowo

Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego. Bartosz Sawicki, Politechnika Warszawska

Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego. Bartosz Sawicki, Politechnika Warszawska Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego Wprowadzenie Cel: wirtualny człowiek Motywacja: problemy z rzeczywistymi pomiarami wizualizacja wewnętrznej budowy zrozumienie

Bardziej szczegółowo

MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW

MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ FIZYKI MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW OPRACOWANIE ZALICZENIOWE WYKONANE W RAMACH PRZEDMIOTU METODY I TECHNIKI JĄDROWE Autor: Ewa Oponowicz Prowadzący przedmiot: prof.

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

WALIDACJA PROCESU NAPROMIENIOWANIA W STACJI STERYLIZACJI RADIACYJNEJ SPRZĘTU MEDYCZNEGO I PRZESZCZEPÓW

WALIDACJA PROCESU NAPROMIENIOWANIA W STACJI STERYLIZACJI RADIACYJNEJ SPRZĘTU MEDYCZNEGO I PRZESZCZEPÓW ! WALIDACJA PROCESU NAPROMIENIOWANIA W STACJI STERYLIZACJI RADIACYJNEJ ^ SPRZĘTU MEDYCZNEGO I PRZESZCZEPÓW o (N 3 Zbigniew Zimek, Iwona Kałuska l ~ Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa \ Abstract

Bardziej szczegółowo

Ź Ź Ó Ł Ś Ź Ń Ż Ę Ę ź Ę Ź ĘĄ ż ź Ę Ź Ż ź Ź Ł ź Ę Ż ż Ż Ą ź ż Ż Ż ż Ź ż ć ć ć Ż ż ż Ź ż ż Ź Ź Ż ć ć Ą Ż ć Ż Ń Ó ż ć ż Ż ż Ż Ź Ż ż ż Ę ż Ź Ź Ź Ź Ź ĄĄ ź Ż Ź Ź Ź Ż Ź Ź ź Ż Ź ź ź ź Ś Ź Ę ĘĄ ż Ż Ę ż ć Ś ĄĄ Ę

Bardziej szczegółowo

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych Jak działają detektory Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych LHC# Wiązka to pociąg ok. 2800 paczek protonowych Każda paczka składa się. z ok. 100 mln protonów 160km/h

Bardziej szczegółowo

Korekta dotycząca urządzenia medycznego

Korekta dotycząca urządzenia medycznego Korekta dotycząca urządzenia medycznego Komunikat dotyczący bezpieczeństwa w miejscu instalacji Dotyczy: Cyfrowych przyspieszaczy liniowych typu Primus TM, ONCOR TM i ARTISTE TM z oprogramowaniem konsoli

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

PTC Czech. To nejlepší pro život. Najlepsza dla życia.

PTC Czech. To nejlepší pro život. Najlepsza dla życia. PTC Czech Głównym celem radioterapii jest nieodwracalne uszkodzenie komórek nowotworowych, uszkadzając przy tym komórki zdrowych tkanek jedynie w sposób odwracalny lub wcale. Obecnie terapia protonowa

Bardziej szczegółowo

Projekt Akceleratory i Detektory dla terapii onkologicznej i ochrony granic

Projekt Akceleratory i Detektory dla terapii onkologicznej i ochrony granic Projekt Akceleratory i Detektory dla terapii onkologicznej i ochrony granic Agnieszka Syntfeld-Każuch Jacek Rzadkiewicz (kierownik projektu) Warszawa, 15 czerwca 2012 1 Urządzenia rozwijane w ramach AiD

Bardziej szczegółowo

Fizyka promieniowania jonizującego. Zygmunt Szefliński

Fizyka promieniowania jonizującego. Zygmunt Szefliński Fizyka promieniowania jonizującego Zygmunt Szefliński 1 Wykład 12 Reakcje jądrowe - produkcja izotopów 2 Reakcje jądrowe Reakcjami nazwiemy oddziaływania z udziałem dwóch obiektów, z których przynajmniej

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników WYKŁAD 8 Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Współczesne eksperymenty Wprowadzenie Akceleratory Zderzacze Detektory LHC Mapa drogowa Współczesne

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 7/2012 z dnia 27 lutego 2012 w sprawie zakwalifikowania terapii protonowej nowotworów oka jako świadczenia gwarantowanego

Bardziej szczegółowo

Podstawowe własności jąder atomowych

Podstawowe własności jąder atomowych Fizyka jądrowa Struktura jądra (stan podstawowy) Oznaczenia, terminologia Promienie jądrowe i kształt jąder Jądra stabilne; warunki stabilności; energia wiązania Jądrowe momenty magnetyczne Modele struktury

Bardziej szczegółowo

Terapia hadronowa w Krakowie

Terapia hadronowa w Krakowie 16 Terapia hadronowa w Krakowie Małgorzata Nowina-Konopka Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Pod koniec XIX wieku, wkrótce po odkryciu Roentgena, do leczenia nowotworów używano promieniowania rentgenowskiego.

Bardziej szczegółowo

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Wykład 12, 26 maja 2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Od fizyki wysokich energii

Bardziej szczegółowo

Temat 5. PRACE APARATUROWE I METODYCZNE

Temat 5. PRACE APARATUROWE I METODYCZNE Temat 5. PRACE APARATUROWE I METODYCZNE Główne prace w tej dziedzinie prowadzone były w DAI, DC, w zakładach: NZ21, NZ22, NZ58, oraz w pracowni POW. DAI zadanie 1. Budowa detektorów i infrastruktury badawczej

Bardziej szczegółowo

o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa

o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa UKŁAD DO POMIARU CHARAKTERYSTYKI WIDMOWEJ WIĄZKI ELEKTRONÓW o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa Abstract SECONDARY ELECTRONS

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa Zastosowanie: Zaginanie toru cząstki w akceleratorze Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 L = 1350 mm D = 320 mm Produkcja Friatec Na całym świecie

Bardziej szczegółowo

DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI.

DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI. DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI. Magdalena Łukowiak ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1 z dnia 18 lutego

Bardziej szczegółowo

Terapia nowotworów przy użyciu ciężkich jonów

Terapia nowotworów przy użyciu ciężkich jonów Terapia nowotworów przy użyciu ciężkich jonów Fizyczne i biologiczne podstawy terapii Realizacja techniczna w GSI Wyniki kliniczne Opracowanie przeznaczone dla lekarzy, pacjentów i studentów. Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.12.2006 06842809.3

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.12.2006 06842809.3 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2106678 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.12.2006 06842809.3

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA NAJCZĘSTSZY NOWOTWÓR ZWIĄZANY Z NAŁOGIEM PALENIA TYTONIU DR N. MED. M. MATECKA NOWAK 21 KWIETNIA 2007

RAK PŁUCA NAJCZĘSTSZY NOWOTWÓR ZWIĄZANY Z NAŁOGIEM PALENIA TYTONIU DR N. MED. M. MATECKA NOWAK 21 KWIETNIA 2007 RAK PŁUCA NAJCZĘSTSZY NOWOTWÓR ZWIĄZANY Z NAŁOGIEM PALENIA TYTONIU DR N. MED. M. MATECKA NOWAK 21 KWIETNIA 2007 PIERWOTNY RAK PŁUCA I MIEJSCE W ZACHOROWALNOŚCI I UMIERALNOŚCI NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WŚRÓD

Bardziej szczegółowo

CYBERKNIFE. Broszura informacyjna. Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie. Dawid Bodusz

CYBERKNIFE. Broszura informacyjna. Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie. Dawid Bodusz Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Gliwicach CYBERKNIFE Broszura informacyjna dla chorych w trakcie leczenia promieniami i ich opiekunów Dawid Bodusz Zakład Radioterapii

Bardziej szczegółowo

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego może być stosowana łącznie z leczeniem operacyjnym chemioterapią. Na podstawie literatury anglojęzycznej

Bardziej szczegółowo

Fizyka medyczna. Czy warto ją wybrać?

Fizyka medyczna. Czy warto ją wybrać? Fizyka medyczna Czy warto ją wybrać? NASZ ZESPÓŁ PRACOWNIA FIZYKI UKŁADU KRĄŻENIA Kto jest kim: Jan J. Żebrowski (Dynamika Układów Nieliniowych, Seminarium Dyplomowe) Teodor Buchner (Analiza Sygnału w

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie w radioterapii

Obrazowanie w radioterapii Obrazowanie w radioterapii Witold Skrzyński Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Zakład Fizyki Medycznej Rola obrazowania w radioterapii Diagnoza, decyzja o terapii Planowanie leczenia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium TECHNIKI OBRAZOWANIA MEDYCZNEGO Medical Imaging Techniques Forma

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NOWOCZESNYCH TECHNIK NAPROMIENIENIA NA BEZPIECZEŃSTWO RADIOLOGICZNE W RADIOTERAPII

WPŁYW NOWOCZESNYCH TECHNIK NAPROMIENIENIA NA BEZPIECZEŃSTWO RADIOLOGICZNE W RADIOTERAPII PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Technika, Informatyka, Inżynieria Bezpieczeństwa 2014, t. II, s. 165 174 http://dx.doi.org/10.16926/tiib.2014.02.14 Radosław Mandecki 1, Sylwia Mandecka

Bardziej szczegółowo

Modelowanie absorbcji cząsteczek LDL w ściankach naczyń krwionośnych

Modelowanie absorbcji cząsteczek LDL w ściankach naczyń krwionośnych Modelowanie absorbcji cząsteczek LDL w ściankach naczyń krwionośnych Plan prezentacji Co to jest LDL? 1 Budowa naczynia krwionośnego 2 Przykładowe wyniki 3 Mechanizmy wnikania blaszki miażdżycowej w ścianki

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego

Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego Ćwiczenie O5 Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego O5.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wykorzystanie zjawiska dyfrakcji i interferencji światła do wyznaczenia rozmiarów

Bardziej szczegółowo

Informator na temat systemu Cyberknife. Leczenie raka prostaty

Informator na temat systemu Cyberknife. Leczenie raka prostaty Informator na temat systemu Cyberknife Leczenie raka prostaty Informator na temat systemu CYBERKNIFE LECZENIE RAKA PROSTATY Ponieważniedawno rozpoznano u Pana zlokalizowanego raka prostaty, ważne jest,

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia naukowe i technologiczne podstawą rozwoju metod terapii nowotworów

Osiągnięcia naukowe i technologiczne podstawą rozwoju metod terapii nowotworów GraŜyna Kontrym-Sznajd Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN, Wrocław Osiągnięcia naukowe i technologiczne podstawą rozwoju metod terapii nowotworów Rozwój metod leczenia nowotworów jest

Bardziej szczegółowo

Janusz Skowronek. Zakład Brachyterapii Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań

Janusz Skowronek. Zakład Brachyterapii Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań Modele radiobiologiczne w brachyterapii Janusz Skowronek Zakład Brachyterapii Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań Metody frakcjonowania Ze względu na aktywność źródła (moc dawki) brachyterapię dzieli

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA W MEDYCYNIE

OCHRONA RADIOLOGICZNA W MEDYCYNIE OCHRONA RADIOLOGICZNA W MEDYCYNIE Materiał dydaktyczny dla Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej w ramach bloku wykładów pt.: Podstawy Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej Zadanie nr 33

Bardziej szczegółowo

IFJ PAN www.ifj.edu.pl

IFJ PAN www.ifj.edu.pl IFJ PAN www.ifj.edu.pl nauka wysokospecjalistyczne usługi dla wszystkich - kontrola dawek - wzorcowanie przyrządów dozymetrycznych - badanie skażeń i stężenia pierwiastków promieniotwórczych - testy specjalistyczne

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych

Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych 5.07.2013 Grzegorz Wrochna 1 Wielkie urządzenia badawcze Wielkie urządzenia badawcze są dziś niezbędne do badania materii na wszystkich poziomach: od wnętrza

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZYWANIE UKŁADÓW RÓWNAŃ NIELINIOWYCH PRZY POMOCY DODATKU SOLVER PROGRAMU MICROSOFT EXCEL. sin x2 (1)

ROZWIĄZYWANIE UKŁADÓW RÓWNAŃ NIELINIOWYCH PRZY POMOCY DODATKU SOLVER PROGRAMU MICROSOFT EXCEL. sin x2 (1) ROZWIĄZYWANIE UKŁADÓW RÓWNAŃ NIELINIOWYCH PRZY POMOCY DODATKU SOLVER PROGRAMU MICROSOFT EXCEL 1. Problem Rozważmy układ dwóch równań z dwiema niewiadomymi (x 1, x 2 ): 1 x1 sin x2 x2 cos x1 (1) Nie jest

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie kosmiczne: astrobiologów

Promieniowanie kosmiczne: astrobiologów Promieniowanie kosmiczne: astrobiologów zagadka dla Franco Ferrari Instytut Fizyki oraz CASA* University of Szczecin, Szczecin Wrocław, 10 stycznia 2011 Spis treści Promieniowanie kosmiczne (CR) w skrócie

Bardziej szczegółowo

PILNA KOREKTA URZĄDZENIA MEDYCZNEGO PILNE ZAWIADOMIENIE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA

PILNA KOREKTA URZĄDZENIA MEDYCZNEGO PILNE ZAWIADOMIENIE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA Temat: Prawdopodobieństwo uzyskania niepoprawnych wyników w przypadku skonfigurowania wiązki emc (electron Monte Carlo) z wykorzystaniem nierównoodległych punktów danych w profilach w systemie Eclipse

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo