Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych. Sławomir Wronka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych. Sławomir Wronka"

Transkrypt

1 Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007

2 Plan Niekonwencjonalne terapie wiązką e-/x Protony Ciężkie jony Neutrony 2

3 Tomotherapy 3

4 CyberKnife 4

5 Igła fotonowa 5

6 Akcelerator śródoperacyjny e 6

7 Dose The ideal depth-dose distribution? Photons Protons come closest to the ideal Protons ideal Depth 7

8 Why clinical proton beam? 8

9 Proton Energy Loss in H O Energy Deposit in 1mm [MeV/mm] 200 Proton Energy [MeV] 5 0 E = 250 MeV E = 130 MeV Water Depth [cm] 9

10 Compare protons with photons Photons Protons 10

11 SOBP 11

12 Why clinical proton beam? głębokość penetracji dobrze zdefiniowana i regulowana depozyt większości energii na końcu ruch po prostych liniach małe odchyłki dawka w normalnych komórkach zminimalizowana brak dawki za targetem Dostarczenie dużej dawki do chorych komórek oszczędzając zdrowe 12

13 Comparison of Treatment Plans Glandula parotid cancer Photons 2 fields Photons 5 fields Protons 3 fields Universitätsklinik für Strahlentherapie und Strahlenbiologie, AKH, Wien 13

14 14

15 15

16 16

17 Gantry (PSI Villigen) 17

18 Koszt 2-3 x terapia standardowa Gdyby koszty byłyby takie same 90% terapii odbywałoby się za pomocą protonów! 18

19 Ruch cząstki w polu magnetycznym 19

20 Ruch cząstki w polu magnetycznym Wartość siły Lorenza: Siła skierowana jest prostopadle do wektora prędkości Siła Lorenza to siła dośrodkowa 20

21 Ładunek w polu magnetycznym Okres ruchu: Częstość kołowa: Częstość cyklotronowa niezależna od prędkości 21

22 Cyklotron 22

23 Cyklotron 23

24 Synchrotron Jeśli zsynchronizowana zostanie częstość obiegu cząstek w pierścieniu akceleracyjnym z częstością zmiany pól: elektrycznego i magnetycznego, to proces akceleracji może odbywać się bez zmiany promienia okręgu po którym krążą cząstki. /Oliphant 1943/ 24

25 Synchrotron Na obwodzie umieszczamy: Wnęki przyspieszające RF Magnesy Urządzenia dodatkowe 25

26 Rapid Cycling Medical Synchrotron the second generation Tandem Vertical injector (AES) fixed line Gantry 1 (ACCEL) Synchrotron accelerator Research Room lines Eye line Horizontal fixed line 26

27 Terapia oka 27

28 Ligth field Laser Modulator & Range shifter Monitor chambers Scattering system 28

29 29

30 Fixation Point Patiens look the fixation light during the treatment PROTON BEAM 30

31 Dlaczego jony?

32 Entrance dose Bragg Peak dose 32

33 33

34 Rozpraszanie wiązki 34

35 Definicje Relative Biological Effectiveness 35

36 DEPTH DISTRIBUTIONS OF RBES FOR LIGHT ION BEAMS 4 V79 cells 1 Gy 20 3 Ne RBES 14 N 12 C 11 B 2 7 Li 4 He 1 1 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 H 0,0 Residual range (cm) RBES- depth dependences of V79 cells over the last 1 cm of residual ion ranges, for light ion beams of range 26 cm, delivering an entrance dose of 1 Gy. Aerobic V79 cells are represented by parameters fitted to the data of Furusawa et al. (2000) 36

37 Kontrola PET 37

38 Heidelberg 38

39 Pomieszczenia terapeutyczne 39

40 Pomieszczenia terapeutyczne 40

41 Neutrony

42 RBE 42

43 43

44 44

45 45

46 46

47 Terapia borowo-neutronowa (Boron Neutron Capture Therapy, skrót międzynarodowy:bnct) jest metodą leczenia niektórych typów nowotworów, zwłaszcza mózgu. W metodzie BNCT do organizmu wprowadza się związki boru (10B), osadzane możliwie selektywnie w tkance nowotworowej. Następnie napromieniowuje się pacjenta wiązką neutronów; w wyniku reakcji z jądrami10b powstają cząstki alfa i jony 7Li. Cząstki te mają znaczną energię i mały zasięg, niszczą więc lokalne komórki nowotworowe. Sąsiadująca zdrowa tkanka zawiera mniej boru i nie jest poważnie zagrożona. 47

48 48

49 Podsumowanie Protony Jony Neutrony 49

50 Antyprotony Biological Effective Dose Ratio 50

51 Antyprotony 51

52 Future trends Kompaktowy akcelerator do terapii protonowej 52

Sławomir Wronka, 13.06.2008r

Sławomir Wronka, 13.06.2008r Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 13.06.2008r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Medycyna Medycyna Sterylizacja sprzętu Diagnostyka Terapia Radioterapia standardowa

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, 04.04.2008r

Sławomir Wronka, 04.04.2008r Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 04.04.2008r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Md Medycyna Medycyna Sterylizacja sprzętu ę Diagnostyka Terapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

Accelerators around us Akceleratory wokół nas

Accelerators around us Akceleratory wokół nas Accelerators around us Akceleratory wokół nas Sławomir Wronka, 23.05.2007r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Medycyna Przemysł Bezpieczeństwo Medycyna Diagnostyka Produkcja izotopów PET /wykład

Bardziej szczegółowo

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Wykład 11, 19 maja 2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Terapia nowotworów z

Bardziej szczegółowo

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska TERAPIA PROTONOWA Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36 W skrócie... Cele terapii Słownictwo Własności wiązki protonowej Cele strategiczne Technika wielopolowa Technika rozpraszania Porównanie z techniką

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ

MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ Seminarium Instytutu Fizyki Jądrowej PAN,19.01.2006 MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ Michał Waligórski Centrum Onkologii Oddział w Krakowie i Instytut Fizyki Jądrowej J PAN w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, r

Sławomir Wronka, r Accelerators around us + Applications of Particle Detectors Akceleratory wokół nas Zastosowania detektorów cząstek w życiu u codziennym Sławomir Wronka, 17.04.2007r Akceleratory zastosowania Badania naukowe

Bardziej szczegółowo

Wiązka elektronów: produkcja i transport. Sławomir Wronka

Wiązka elektronów: produkcja i transport. Sławomir Wronka Wiązka elektronów: produkcja i transport Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Ruch cząstki w polu elektrycznym 2 Pole elektryczne powoduje zmianę energii kinetycznej mv 2 mv02 = q U 2 2

Bardziej szczegółowo

,,Współczesne narzędzia diagnostyki i terapii medycznej. Zygmunt Szefliński Wydział Fizyki UW Letnia Szkoła Fizyki czerwiec 2011

,,Współczesne narzędzia diagnostyki i terapii medycznej. Zygmunt Szefliński Wydział Fizyki UW Letnia Szkoła Fizyki czerwiec 2011 ,,Współczesne narzędzia diagnostyki i terapii medycznej Zygmunt Szefliński Wydział Fizyki UW Letnia Szkoła Fizyki czerwiec 2011 Pierwiastki promieniotwórcze Promienie X Zakres: Promieniowanie o energii

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski

Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski Terapia ciężkojonowa w onkologii Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski, Terapia nowotworów - ciężkie jony Skuteczność promieniowania Terapia hadronowa Terapia ciężkojonowa i określenie dawki za pomocą

Bardziej szczegółowo

Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN

Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN Jan Swakoń Idea radioterapii protonowej Pierwsze zastosowanie wiązki protonów do radioterapii C. A. Tobias, J. H. Lawrence, J. L. Born, et

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice 1 Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej Centrum Cyklotronowe Bronowice Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek M. Kruszyna-Mochalska 1,2, A. Skrobala 1,2, W. Suchorska 1,3, K. Zaleska 3, A. Konefal

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, r

Sławomir Wronka, r Introduction to accelerators Wstęp do fizyki akceleratorów Sławomir Wronka, 01.04.09r Pojęcia podstawowe Prędkość światła Energia Pęd c = 2.99792458 10 E = mc 2 = m γ c p = mv = m0γ β c 0 2 8 msec v 1

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Jan Gajewski Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Plan prezentacji Podstawy 2D TLD elementy systemu Testy systemu HIT/DKFZ Niemcy PTC/ÚJF

Bardziej szczegółowo

Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes

Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes Centrum Cyklotronowe Bronowice Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes 493 pracowników prof. 41, dr hab. 53, dr 121 88 doktorantów 5 oddziałów: 27 zakładów 4 laboratoria

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników WYKŁAD 8 Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Współczesne eksperymenty Wprowadzenie Akceleratory Zderzacze Detektory LHC Mapa drogowa Współczesne

Bardziej szczegółowo

Radioterapia Hadronowa

Radioterapia Hadronowa Radioterapia Hadronowa Opracował: mgr. inż. Krzysztof Woźniak Warszawa styczeń 2009 Wstęp Medycyna od około stu lat korzysta z promieniowania jonizującego do zwalczania chorób nowotworowych. Pierwsze eksperymenty

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów. Janusz Harasimowicz

Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów. Janusz Harasimowicz Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Akcelerator Akcelerator to urządzenie do przyspieszania cząstek, w którym możemy kontrolować parametry

Bardziej szczegółowo

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Wykład 13, 2 czerwca 2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Akceleratory medyczne

Bardziej szczegółowo

Ruch ładunków w polu magnetycznym

Ruch ładunków w polu magnetycznym Ruch ładunków w polu magnetycznym Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Ruch ładunków w polu magnetycznym

Bardziej szczegółowo

Fizyka promieniowania jonizującego. Zygmunt Szefliński

Fizyka promieniowania jonizującego. Zygmunt Szefliński Fizyka promieniowania jonizującego Zygmunt Szefliński 1 Wykład 12 Reakcje jądrowe - produkcja izotopów 2 Reakcje jądrowe Reakcjami nazwiemy oddziaływania z udziałem dwóch obiektów, z których przynajmniej

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII WILHELM CONRAD ROENTGEN PROMIENIE X 1895 ROK PROMIENIOWANIE JEST ENERGIĄ OBEJMUJE WYSYŁANIE, PRZENOSZENIE I ABSORPCJĘ ENERGII POPRZEZ ŚRODOWISKO MATERIALNE

Bardziej szczegółowo

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Wykład 12, 26 maja 2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Od fizyki wysokich energii

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych. Seweryn Kowalski

Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych. Seweryn Kowalski Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych Seweryn Kowalski Listopad 2007 Akceleratory Co to jest akcelerator Każde urządzenie zdolne do przyspieszania cząstek, jonów naładowanych do wysokich

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Cyklotronowe Bronowice Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Dlaczego potrzebujemy nowy cyklotron? 100 dowolny narząd Zasieg/ cm 10 1 oko 0.1 100 1000 Energia/MeV Protony o

Bardziej szczegółowo

Fizyczne aspekty radioterapii wiązkami jonów. Paweł OLKO, Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk

Fizyczne aspekty radioterapii wiązkami jonów. Paweł OLKO, Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Fizyczne aspekty radioterapii wiązkami jonów Paweł OLKO, Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Plan prezentacji 1. Zalety terapii jonowej 2. Rozwój metod radioterapii jonowej - dedykowane akceleratory

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki kwantowej i budowy materii

Podstawy fizyki kwantowej i budowy materii Podstawy fizyki kwantowej i budowy materii prof. dr hab. Aleksander Filip Żarnecki Zakład Cząstek i Oddziaływań Fundamentalnych Instytut Fizyki Doświadczalnej Wykład 14 23 stycznia 2017 A.F.Żarnecki Podstawy

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Sławomir Wronka, 26.06.2007r Akceleratory w IPJ Zakład Aparatury Jądrowej Zakład Fizyki i Techniki Akceleracji Cząstek Zakład Interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

Projekt Narodowego Centrum Radioterapii Hadronowej

Projekt Narodowego Centrum Radioterapii Hadronowej Projekt Narodowego Centrum Radioterapii Hadronowej Paweł Olko IFJ PAN Plan prezentacji 1. Podstawy fizyczne radioterapii wiązkami jonów Projekt radioterapii oka w IFJ Postępy w technice radioterapii 4.

Bardziej szczegółowo

Akceleratory w radioterapii onkologicznej

Akceleratory w radioterapii onkologicznej Polish Teachers Programme, CERN, 30 November 2007 Akceleratory w radioterapii onkologicznej (Accelerators in oncological radiotherapy) Michał Waligórski Centrum Onkologii Oddział w Krakowie i Instytut

Bardziej szczegółowo

Wstęp do radiobiologii Wykład 3 Trochę klasycznej radiobiologii i wytłumaczenie ważnych pojęć:

Wstęp do radiobiologii Wykład 3 Trochę klasycznej radiobiologii i wytłumaczenie ważnych pojęć: Wstęp do radiobiologii Wykład 3 Trochę klasycznej radiobiologii i wytłumaczenie ważnych pojęć: OER efekt tlenowy LET liniowe przekazywanie energii RBE - względna skuteczność biologiczna hipertermia efekt

Bardziej szczegółowo

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Epidemiologia czerniaka błony naczyniowej Częstość występowania zależy od rasy (u

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej

Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej 1. Magnetyzm to zjawisko przyciągania kawałeczków stali przez magnesy. 2. Źródła pola magnetycznego. a. Magnesy

Bardziej szczegółowo

Fizyka i medycyna - PET i co jeszcze... Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski

Fizyka i medycyna - PET i co jeszcze... Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski Fizyka i medycyna - PET i co jeszcze... Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski wrzesień 2005 Plan Tomografia Pozytonowa (PET) PET/CT PET w Polsce Terapia protonowa Tradycyjne akceleratory medyczne (wiązka

Bardziej szczegółowo

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY MODUŁ MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI Z ELEMENTAMI TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym. Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej

Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym. Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej Plan wykładu Jak rozumieć indywidualizację w radioterapii? Kilka słów o historii. Indywidualizacja zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA II. 3. Magnetostatyka. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA II. 3. Magnetostatyka.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Wykład FIZYKA II 3. Magnetostatyka Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ POLE MAGNETYCZNE Elektryczność zaobserwowana została

Bardziej szczegółowo

Wstęp do fizyki akceleratorów

Wstęp do fizyki akceleratorów Wstęp do fizyki akceleratorów Mariusz Sapiński (mariusz.sapinski@cern.ch) CERN, Departament Wiązek 3 września 2013 Definicja Akcelerator cząstek: urządzenie produkujące wiązkę cząstek (jonów lub cząstek

Bardziej szczegółowo

Akceleratory wokół nas Aleksander Filip Żarnecki, Wydział Fizyki UW. A.F.Żarnecki Akceleratory wokół nas 3 marca / 50

Akceleratory wokół nas Aleksander Filip Żarnecki, Wydział Fizyki UW. A.F.Żarnecki Akceleratory wokół nas 3 marca / 50 Akceleratory wokół nas Aleksander Filip Żarnecki, Wydział Fizyki UW A.F.Żarnecki Akceleratory wokół nas 3 marca 2016 1 / 50 Akcelerator cząstek naładowanych Urządzenie do przyspieszania naładowanych mikrocząstek,

Bardziej szczegółowo

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA Edyta Dąbrowska METODY LECZENIA NOWOTWORÓW - chirurgia - chemioterapia - radioterapia CEL RADIOTERAPII dostarczenie wysokiej dawki promieniowania do objętości tarczowej

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot Promieniowanie w naszych domach I. Skwira-Chalot Co to jest promieniowanie jonizujące? + jądro elektron Rodzaje promieniowania jonizującego Przenikalność promieniowania L. Dobrzyński, E. Droste, W. Trojanowski,

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania

Biologiczne skutki promieniowania Biologiczne skutki promieniowania Promieniowanie padające na żywe organizmy powoduje podczas naświetlania te same efekty co przy oddziaływaniu z nieożywioną materią Skutki promieniowania mogą być jednak

Bardziej szczegółowo

Najlepsze dla życia To nejlepší pro život

Najlepsze dla życia To nejlepší pro život Najlepsze dla życia To nejlepší pro život Zaawansowane leczenie chorób nowotworowych PROTON THERAPY CENTER Terapia protonowa jest bardzo zaawansowaną skuteczną metodą leczenia nowotworów złośliwych. Wiąże

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki. 3 / David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker. wyd. 2-1 dodr. Warszawa, Spis treści

Podstawy fizyki. 3 / David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker. wyd. 2-1 dodr. Warszawa, Spis treści Podstawy fizyki. 3 / David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker. wyd. 2-1 dodr. Warszawa, 2016 Spis treści Od Wydawcy do drugiego wydania polskiego Przedmowa Podziękowania XI XIII XXI 21. Prawo Coulomba

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU

UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU WYDZIAŁ FIZYKI, ASTRONOMII I INFORMATYKI STOSOWANEJ PRACA INŻYNIERSKA TOMOGRAFIA ANIHILACJI POZYTONÓW Imię i nazwisko: Anna Kozłowska Nr indeksu: 210588 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Dozymetria promieniowania jonizującego

Dozymetria promieniowania jonizującego Dozymetria dział fizyki technicznej obejmujący metody pomiaru i obliczania dawek (dóz) promieniowania jonizującego, a także metody pomiaru aktywności promieniotwórczej preparatów. Obecnie termin dawka

Bardziej szczegółowo

JÜLICH ELECTRIC DIPOLE INVESTIGATIONS MEASUREMENT WITH STORAGE RING

JÜLICH ELECTRIC DIPOLE INVESTIGATIONS MEASUREMENT WITH STORAGE RING JÜLICH ELECTRIC DIPOLE INVESTIGATIONS MEASUREMENT WITH STORAGE RING testowe pomiary i demonstracja iż proponowana metoda pracuje są wykonywane na działającym akceleratorze COSY pierwszy pomiar z precyzją

Bardziej szczegółowo

Nowe techniki radioterapii

Nowe techniki radioterapii Nowe techniki radioterapii Teleterapia protonami Andrzej Woźniak Rinecker Protonen Therapy Center Monachium 1895 1921 1958 1963 1970 1980 1990 1990 1990 2005 2009 Teleterapia Protonami RINECKER PROTON

Bardziej szczegółowo

dr inż. Zbigniew Szklarski

dr inż. Zbigniew Szklarski Wykład 13: Pole magnetyczne dr inż. Zbigniew Szklarski szkla@agh.edu.pl http://layer.uci.agh.edu.pl/z.szklarski/ Wektor indukcji pola magnetycznego, siła Lorentza F L Jeżeli na dodatni ładunek q poruszający

Bardziej szczegółowo

IV.4.4 Ruch w polach elektrycznym i magnetycznym. Siła Lorentza. Spektrometry magnetyczne

IV.4.4 Ruch w polach elektrycznym i magnetycznym. Siła Lorentza. Spektrometry magnetyczne r. akad. 005/ 006 IV.4.4 Ruch w polach elektrycznym i magnetycznym. Siła Lorentza. Spektrometry magnetyczne Jan Królikowski Fizyka IBC 1 r. akad. 005/ 006 Pole elektryczne i magnetyczne Pole elektryczne

Bardziej szczegółowo

Porównanie reaktora badawczego Maria z reaktorem TRIGA

Porównanie reaktora badawczego Maria z reaktorem TRIGA Porównanie reaktora badawczego Maria z reaktorem TRIGA Podczas wyjazdu naukowego mięliśmy okazję zwiedzać reaktor badawczy FiR 1 TRIGA w podhelsińskim Otaniemi, znajdujący się na terenie miejscowego uniwersytetu.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe własności jąder atomowych

Podstawowe własności jąder atomowych Fizyka jądrowa Struktura jądra (stan podstawowy) Oznaczenia, terminologia Promienie jądrowe i kształt jąder Jądra stabilne; warunki stabilności; energia wiązania Jądrowe momenty magnetyczne Modele struktury

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 7. Pole magnetyczne zadania z arkusza I 7.8 7.1 7.9 7.2 7.3 7.10 7.11 7.4 7.12 7.5 7.13 7.6 7.7 7. Pole magnetyczne - 1 - 7.14 7.25 7.15 7.26 7.16 7.17 7.18 7.19 7.20 7.21 7.27 Kwadratową ramkę (rys.)

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia naukowe i technologiczne podstawą rozwoju metod terapii nowotworów

Osiągnięcia naukowe i technologiczne podstawą rozwoju metod terapii nowotworów GraŜyna Kontrym-Sznajd Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN, Wrocław Osiągnięcia naukowe i technologiczne podstawą rozwoju metod terapii nowotworów Rozwój metod leczenia nowotworów jest

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO FIZYKI JADRA ATOMOWEGOO Wykład 12. IV ROK FIZYKI - semestr zimowy Janusz Braziewicz - Zakład Fizyki Atomowej IF AŚ

WSTĘP DO FIZYKI JADRA ATOMOWEGOO Wykład 12. IV ROK FIZYKI - semestr zimowy Janusz Braziewicz - Zakład Fizyki Atomowej IF AŚ WSTĘP DO FIZYKI JADRA ATOMOWEGOO Wykład 12 IV ROK FIZYKI - semestr zimowy Janusz Braziewicz - Zakład Fizyki Atomowej IF AŚ 1 Metody przyspieszania cząstek - akceleratory cząstek Akcelerator urządzenie

Bardziej szczegółowo

Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život.

Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život. Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život. Zaawansowane leczenie chorób nowotworowych PROTON THERAPY CENTER Terapia protonowa jest wysoce zaawansowaną i skuteczną metodą leczenia nowotworów złośliwych.

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna w radioterapii sprawozdanie z dorocznej konferencji 3 RD ESTRO FORUM w Barcelonie

Ochrona radiologiczna w radioterapii sprawozdanie z dorocznej konferencji 3 RD ESTRO FORUM w Barcelonie Dostępne online www.journals.wco.pl/los Zeszyty Naukowe WCO, Letters in Oncology Science 2016;13(2):45-50 Praca poglądowa/review paper Letters in Oncology Science ISSN 2543-6724 ZESZYTY NAUKOWE WIELKOPOLSKIEGO

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY?

DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY? FIZYKA WYSOKICH ENERGII W EDUKACJI SZKOLNEJ Puławy, 29.02.2008r. DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY? Dominika Domaciuk I. Wprowadzenie Na świecie jest 17390 akceleratorów! (2002r). Różne zastosowania I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

26 MAGNETYZM. Włodzimierz Wolczyński. Indukcja magnetyczna a natężenie pola magnetycznego. Wirowe pole magnetyczne wokół przewodnika prostoliniowego

26 MAGNETYZM. Włodzimierz Wolczyński. Indukcja magnetyczna a natężenie pola magnetycznego. Wirowe pole magnetyczne wokół przewodnika prostoliniowego Włodzimierz Wolczyński 26 MAGETYZM Indukcja magnetyczna a natężenie pola magnetycznego B indukcja magnetyczna H natężenie pola magnetycznego μ przenikalność magnetyczna ośrodka dla paramagnetyków - 1 1,

Bardziej szczegółowo

Terapia hadronowa w Krakowie

Terapia hadronowa w Krakowie 16 Terapia hadronowa w Krakowie Małgorzata Nowina-Konopka Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Pod koniec XIX wieku, wkrótce po odkryciu Roentgena, do leczenia nowotworów używano promieniowania rentgenowskiego.

Bardziej szczegółowo

PTC Czech. To nejlepší pro život. Najlepsza dla życia.

PTC Czech. To nejlepší pro život. Najlepsza dla życia. PTC Czech Głównym celem radioterapii jest nieodwracalne uszkodzenie komórek nowotworowych, uszkadzając przy tym komórki zdrowych tkanek jedynie w sposób odwracalny lub wcale. Obecnie terapia protonowa

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób dokonujemy odkryć w fizyce cząstek elementarnych? Maciej Trzebiński

W jaki sposób dokonujemy odkryć w fizyce cząstek elementarnych? Maciej Trzebiński W jaki sposób dokonujemy odkryć w fizyce cząstek elementarnych? Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk Gimli Glider Boeing 767-233 lot: Air Canada

Bardziej szczegółowo

O egzotycznych nuklidach i ich promieniotwórczości

O egzotycznych nuklidach i ich promieniotwórczości O egzotycznych nuklidach i ich promieniotwórczości Marek Pfützner Instytut Fizyki Doświadczalnej Uniwersytet Warszawski Tydzień Kultury w VIII LO im. Władysława IV, 13 XII 2005 Instytut Radowy w Paryżu

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie cząstek z materią

Oddziaływanie cząstek z materią Oddziaływanie cząstek z materią Trzy główne typy mechanizmów reprezentowane przez Ciężkie cząstki naładowane (cięższe od elektronów) Elektrony Kwanty gamma Ciężkie cząstki naładowane (miony, p, cząstki

Bardziej szczegółowo

Clinical radiation therapy measurements with a new commercial synthetic single crystal diamond detector

Clinical radiation therapy measurements with a new commercial synthetic single crystal diamond detector Clinical radiation therapy measurements with a new commercial synthetic single crystal diamond detector Wolfram U. Laub,a Richard Crilly Department of Radiation Medicine, Oregon Health & Science University,

Bardziej szczegółowo

Metody liniowe wielkiej częstotliwości

Metody liniowe wielkiej częstotliwości Metody liniowe wielkiej częstotliwości Streszczenie Artykuł ten przedstawia trzy najważniejsze metody liniowe wielkiej częstotliwości do przyśpieszania cząstek. Uwzględniono w nim budowę układów przyśpieszających,

Bardziej szczegółowo

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw.

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. RADIO TERA PIA RT informacje dla lekarzy Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. Spis treści 4 Radioterapia zasada działania 5 Rodzaje radioterapii 6 Wskazania do radioterapii 7 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW

MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ FIZYKI MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW OPRACOWANIE ZALICZENIOWE WYKONANE W RAMACH PRZEDMIOTU METODY I TECHNIKI JĄDROWE Autor: Ewa Oponowicz Prowadzący przedmiot: prof.

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek Zastosowanie: Akceleratory wysokiego napięcia Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 Pierścienie miedziane L = 560 mm D = 350 mm Produkcja

Bardziej szczegółowo

Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej. Jerzy Stanikowski

Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej. Jerzy Stanikowski Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej Jerzy Stanikowski Instytut Chemii i Techniki Jadrowej Zakład Chemii i Techniki Radiacyjnej Pracownia Akceleratorów Źródła promieniowania

Bardziej szczegółowo

Akceleratory jako narzędzia badań chorób nowotworowych

Akceleratory jako narzędzia badań chorób nowotworowych Akceleratory jako narzędzia badań chorób nowotworowych Kordian Chamerski, Jacek Filipecki* Instytut Fizyki, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Akademia im. Jana Długosza, Al. Armii Krajowej 13/15, 42-200

Bardziej szczegółowo

Systemy zabezpieczeń według normy IEC Agata Latała

Systemy zabezpieczeń według normy IEC Agata Latała Systemy zabezpieczeń według normy IEC 60601-2-1 Agata Latała Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Udział zabezpieczeń w systemie sterowania ZABEZPIECZENIA 11/10/2007 Agata Latała 2 Podział

Bardziej szczegółowo

Łukasz Świderski. Scyntylatory do detekcji neutronów 1/xx

Łukasz Świderski. Scyntylatory do detekcji neutronów 1/xx Seminarium ZSJ UW Scyntylatory do detekcji neutronów 1/xx Scyntylatory do detekcji neutronów Łukasz Świderski Departament Technik Jądrowych i Aparatury ul. Sołtana 7 Scyntylatory do detekcji neutronów

Bardziej szczegółowo

Akceleratory Cząstek

Akceleratory Cząstek M. Trzebiński Akceleratory cząstek 1/30 Akceleratory Cząstek Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauki Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN, 23 sierpnia 2016 Obserwacje w makroświecie

Bardziej szczegółowo

Wyższa skuteczność Lepsze wyniki Minimalne działania niepożądane Leczenie bez konieczności zmiany stylu życia

Wyższa skuteczność Lepsze wyniki Minimalne działania niepożądane Leczenie bez konieczności zmiany stylu życia Najlepsze dla życia. Terapia protonowa - Skuteczniejsza metoda w leczeniu chorób nowotworowych Wyższa skuteczność Lepsze wyniki Minimalne działania niepożądane Leczenie bez konieczności zmiany stylu życia

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Dostawa i instalacja systemu monitoringu pacjenta w budynku Centrum Cyklotronowego Bronowice (CCB) IFJ PAN w Krakowie

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Dostawa i instalacja systemu monitoringu pacjenta w budynku Centrum Cyklotronowego Bronowice (CCB) IFJ PAN w Krakowie I. Definicje OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Dostawa i instalacja systemu monitoringu pacjenta w budynku Centrum Cyklotronowego Bronowice (CCB) IFJ PAN w Krakowie Centrum Cyklotronowe Bronowice wyposażone jest

Bardziej szczegółowo

Med-fizykadla nie-fizyków. mgr inż. Anna Kozłowska Zakład Dydaktyki Fizyki UMK

Med-fizykadla nie-fizyków. mgr inż. Anna Kozłowska Zakład Dydaktyki Fizyki UMK Med-fizykadla nie-fizyków mgr inż. Anna Kozłowska Zakład Dydaktyki Fizyki UMK 1 Plan prezentacji Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) Tomografia komputerowa (CT) Scyntygrafia Radioterapia 2 Pozytonowa

Bardziej szczegółowo

Terapia protonowa z techniką spot scanning: Centrum Terapii Protonowej Rineckera w Monachium

Terapia protonowa z techniką spot scanning: Centrum Terapii Protonowej Rineckera w Monachium NOWOTWORY Journal of Oncology 2007 volume 57 Number 5 524 532 Artukuły oryginalne Original articles Terapia protonowa z techniką spot scanning: Centrum Terapii Protonowej Rineckera w Monachium Część I:

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki sezon 2 4. Pole magnetyczne 1

Podstawy fizyki sezon 2 4. Pole magnetyczne 1 Podstawy fizyki sezon 2 4. Pole magnetyczne 1 Agnieszka Obłąkowska-Mucha AGH, WFIiS, Katedra Oddziaływań i Detekcji Cząstek, D11, pok. 111 amucha@agh.edu.pl http://home.agh.edu.pl/~amucha Pola magnetycznego

Bardziej szczegółowo

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych Jak działają detektory Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych LHC# Wiązka to pociąg ok. 2800 paczek protonowych Każda paczka składa się. z ok. 100 mln protonów 160km/h

Bardziej szczegółowo

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź Egzamin maturalny z fizyki z astronomią W zadaniach od 1. do 10. należy wybrać jedną poprawną odpowiedź i wpisać właściwą literę: A, B, C lub D do kwadratu obok słowa:. m Przyjmij do obliczeń, że przyśpieszenie

Bardziej szczegółowo

Hadrony w radioterapii Paweł Olko, Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków

Hadrony w radioterapii Paweł Olko, Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Hadrony w radioterapii Paweł Olko, Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Plan prezentacji 1. Terapia protonowa czyli jak to działa? 2. Terapia protonowa oka w Krakowie 3. Projekt Narodowego Centrum Radioterapii

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość strona 1/11 Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość Monika Gałkiewicz Zad. 1 () Przedstaw pełną konfigurację elektronową atomu pierwiastka

Bardziej szczegółowo

Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57

Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57 Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57 Małgorzata Skórska Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii Nowe techniki RT SBRT & SRS MRI-Guided RT Drukarki 3D Terapia hadronowa

Bardziej szczegółowo

CERN i fizyka jadrowa: od wlasnosci jadra atomowego po medycyne. Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept.

CERN i fizyka jadrowa: od wlasnosci jadra atomowego po medycyne. Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept. CERN i fizyka jadrowa: od wlasnosci jadra atomowego po medycyne Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept. Menu Fizyka atomowa: wstep Otwarte pytania w obecnej fizyce jadrowej Fizyka jadrowa w CERNie Fabryka izotopow

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PŁYTY ROZPRASZAJĄCEJ NA ROZKŁAD DAWKI OD WIĄZKI PROMIENIOWANIA X O ENERGII 6 MEV

WPŁYW PŁYTY ROZPRASZAJĄCEJ NA ROZKŁAD DAWKI OD WIĄZKI PROMIENIOWANIA X O ENERGII 6 MEV WPŁYW PŁYTY ROZPRASZAJĄCEJ NA ROZKŁAD DAWKI OD WIĄZKI PROMIENIOWANIA X O ENERGII 6 MEV EFFECT OF BEAM SPOILER ON RADIATION DOSE IN THE BUILD-UP REGION FOR 6-MV X-RAY Justyna Wittych, Paweł Kukołowicz Świętokrzyskie

Bardziej szczegółowo

Temat: Ruch cząstek naładowanych w polu magnetycznym. 1. Cele edukacyjne. a) kształcenia. Scenariusz lekcji

Temat: Ruch cząstek naładowanych w polu magnetycznym. 1. Cele edukacyjne. a) kształcenia. Scenariusz lekcji Scenariusz lekcji Klasa: II LP Czas lekcji: 1 godzina lekcyjna Temat: Ruch cząstek naładowanych w polu 1. Cele edukacyjne a) kształcenia Wiadomości: zna pojęcie siły Lorentza wskazuje wielkości, od których

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki wykład 5

Podstawy fizyki wykład 5 Podstawy fizyki wykład 5 Dr Piotr Sitarek Katedra Fizyki Doświadczalnej, Wydział Podstawowych Problemów Techniki, Politechnika Wrocławska D. Halliday, R. Resnick, J.Walker: Podstawy Fizyki, tom 5, PWN,

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, Kraków

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, Kraków INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl/reports/2007 Kraków, lipiec 2007 Raport Nr 1998/AP Optymalizacja elementów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu Spis treści 1 Trwałość jądra atomowego 2 Okres połowicznego rozpadu 3 Typy przemian jądrowych 4 Reguła przesunięć Fajansa-Soddy ego 5 Szeregi promieniotwórcze 6 Typy reakcji jądrowych 7 Przykłady prostych

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja cząstek

Identyfikacja cząstek Określenie masy i ładunku cząstek Pomiar prędkości przy znanym pędzie e/ µ/ π/ K/ p czas przelotu (TOF) straty na jonizację de/dx Promieniowanie Czerenkowa (C) Promieniowanie przejścia (TR) Różnice w charakterze

Bardziej szczegółowo

Magnetyzm cz.i. Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera

Magnetyzm cz.i. Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera Magnetyzm cz.i Oddziaływanie magnetyczne Siła Lorentza Prawo Biote a Savart a Prawo Ampera 1 Magnesy Zjawiska magnetyczne (naturalne magnesy) były obserwowane i badane już w starożytnej Grecji 500 lat

Bardziej szczegółowo

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św.

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św. Foton, kwant światła Wielkość fizyczna jest skwantowana jeśli istnieje w pewnych minimalnych (elementarnych) porcjach lub ich całkowitych wielokrotnościach w klasycznym opisie świata, światło jest falą

Bardziej szczegółowo

Reakcje jądrowe. X 1 + X 2 Y 1 + Y b 1 + b 2

Reakcje jądrowe. X 1 + X 2 Y 1 + Y b 1 + b 2 Reakcje jądrowe X 1 + X 2 Y 1 + Y 2 +...+ b 1 + b 2 kanał wejściowy kanał wyjściowy Reakcje wywołane przez nukleony - mechanizm reakcji Wielkości mierzone Reakcje wywołane przez ciężkie jony a) niskie

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874 Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie minimalnych wymagań

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych

Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych 5.07.2013 Grzegorz Wrochna 1 Wielkie urządzenia badawcze Wielkie urządzenia badawcze są dziś niezbędne do badania materii na wszystkich poziomach: od wnętrza

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna w radioterapii

Ochrona radiologiczna w radioterapii OCHRONA RADIOLOGICZNA 2 Ochrona radiologiczna w radioterapii Jakub Ośko Radioterapia Jedna z głównych technik leczenia nowotworów (często w połączeniu z chemioterapią lub chirurgią) Naświetlanie obszaru

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa Zastosowanie: Zaginanie toru cząstki w akceleratorze Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 L = 1350 mm D = 320 mm Produkcja Friatec Na całym świecie

Bardziej szczegółowo