Biologiczne podstawy radioterapii Wykład 4 podstawy radioterapii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Biologiczne podstawy radioterapii Wykład 4 podstawy radioterapii"

Transkrypt

1 Biologiczne podstawy radioterapii Wykład 4 podstawy radioterapii czyli dlaczego komórki nowotworowe są bardziej wrażliwe na działanie promieniowania jonizującego od komórek prawidłowych?

2 A tumor is a conglomerate of cells Spheroid of 800 µm diameter containing about cells from E. Hall 2000

3 The biological principle of radiotherapy The basic principle of radiotherapy is to take advantage of the difference between tumor tissue and the normal tissue with respect to the tolerance of radiation-induced DNA damage TCP tumor cure probability NTCP normal tissue complication probability

4 Czy wartości D 0 komórek nowotworowych są niższe od wartości D 0 komórek prawidłowych w? Eric Hall, 2000

5

6

7 Dlaczego i w jaki sposób umierają komórki z uszkodzonym DNA? śmierć mitotyczna śmierć interfazalna śmierć apoptotyczna śmierć nekrotyczna śmierć jest konsekwencją błędów podczas podziału komórkowego komórka umiera zanim zdoła się podzielić komórka umiera ponieważ włącza program autodestrukcji komórka umiera ponieważ traci zdolność do zachowania równowagi wodno-elektrolitowej Podstawowe założenie klasycznej teorii biologicznych podstaw radioterapii: najważniejszym mechanizmem śmierci popromiennej jest śmierć mitotyczna

8 Promieniowrażliwość komórek w zależności od fazy cyklu komórkowego Eksperymenty z komórkami poddanymi synchronizacji w cyklu W.K. Sinclair i wsp., Rad. Res. 29: , 1966 LS - Late S ES - Early S M - Mitosis

9 G 2 / M G 1 / S cell cycle checkpoints at which damaged cells stop the traversal through the cell cycle

10 W nowotworze znajdują się komórki dzielące się i nie dzielące się Przedziały komórkowe w guzie Q - quiescent P - proliferating D - differentiated N necrotic (dead) Komórki w różnych przedziałach w zależności od położenia względnie naczynia krwionośnego

11 Klasyczna radiobiologia: na czym polega radioterapia? 4 Ry radioterapii (Ron Withers, 1975) Repair Redistribution Reoxygenation Repopulation komórki prawidłowe dzielą się wolniej od nowotworowych więc mają więcej czasu na naprawę uszkodzeń ergo: są bardziej promieniooporne dzielące się intensywnie komórki nowotworowe zatrzymują się w fazie G2 (blok G2/M), która jest najbardziej wrażliwą fazą cyklu komórkowego ergo: wzrost wrażliwości, ponieważ każda następna frakcja trafia komórki w G2 promieniooporne komórki hipoksyczne (niski poziom tlenu, zatrzymanie w cyklu) ulegają utlenieniu i wchodzą w cykl Długi czas trwania terapii pozwala na odnowę komórkową w tkankach zdrowych

12

13

14 Czy komórki hipoksyczne rzeczywiście cechuje podwyższona promieniooporność? Problem z badaniami in vitro: komórki są poddawane hyipoksji przez min przed napromienieniem = ostra hipoksja. Poddawanie komórek działaniu chronicznej hipoksji uwrażliwia je na działanie promieniowania. np: J. Denekamp, A Dasu Inducible repair and the two forms of tumour hypoxia--time for a paradigm shift. Acta Oncol. 38:903-18, F Zolzer, C Streffer Increased radiosensitivity with chronic hypoxia in four human tumor cell lines. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 54:910-20, 2002.

15 Hipoksja jest niekorzystnym czynnikiem prognostycznym G. Steel, 2002 Disease specific survival Overall survival

16 Hipoksja jest czynnikiem wzmagającym progresję nowotworu hipoksja HIF-1 VEGF stymulacja angiogenezy indukcja przerzutów niestabilność genetyczna selekcja komórek opornych na terapię HIF = Hypoxia inducible factor VEGF = Vascular endothelial growth factor progresja nowotworu Hipoksja jest niekorzystnym czynnikiem prognostycznym przy leczeniu chirurgicznym M. Weinmann et al. Tumour hypoxia: impact on biology, prognosis and treatment of solid malignant tumours. Onkologie 27:83-90, 2004.

17 Jeszcze trochę o modelu liniowo-kwadratowym i jego zastosowaniu w radioterapii..

18 Jak można modyfikować schemat frakcjonowania w radioterapii aby nie wywołać efektów ubocznych? Przebieg krzywych izoefektów (zależność między dawką całkowitą a liczbą frakcji - stała liczba frakcji na dzień) M. Strandquist 1944

19 Krzywe izoefektów dla tkanek reagujących wcześnie i późno H. Thames 1982 (R. Withers 1980) tkanki reagujące: późno wcześnie + - Number of fractions/dose + -

20 Modele wyjaśniające przebieg krzywej Model liniowo-kwadratowy (LQ model, Douglas and Fowler 1976) uszkodzenia typu one-hit prawdopodobieństwo wystąpienia zależy od D uszkodzenia typu two-hit prawdopodobieństwo wystąpienia zależy od D 2 Dlaczego? Dose (Gy) α = określa (w Gy) równy stosunek części liniowej i kwadratowej krzywej β duża wartość mała wartość α β : dominuje składnik liniowy niska zdolność regeneracyjna : dominuje składnik kwadratowy wysoka zdolność regeneracyjna

21 Wpływ wielkości dawki frakcyjnej i liczby frakcji na przebieg krzywej wielkość frakcji (Gy) 0,2 0,4 0,6 jedna frakcja dwie frakcje trzy frakcje cztery frakcje

22 Wpływ frakcjonowania na komórki o różnej wartości α/β duże α/β (krzywa mało wypukła) małe α/β (krzywa silnie wypukła) komórki o małym α/β są bardziej wrażliwe na frakcjonowanie (zmniejszenie dawki frakcyjnej działa oszczędzająco) od komórek o dużym α/β

23 Wpływ frakcjonowania na komórki o różnej wartości α/β Wynik przedstawiony jako krzywe zależności dawki od liczby frakcji dla efektu E (krzywe izoefektów) małe α/β późno reagujące wysoka zdolność regeneracji duże α/β wcześnie reagujące niska zdolność regeneracji

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii Andrzej Wójcik Zakład Radiobiologii i Immunologii Instytut Biologii Akademia Świętokrzyska Świętokrzyskie Centrum Onkologii Fig.

Bardziej szczegółowo

Janusz Skowronek. Zakład Brachyterapii Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań

Janusz Skowronek. Zakład Brachyterapii Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań Modele radiobiologiczne w brachyterapii Janusz Skowronek Zakład Brachyterapii Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań Metody frakcjonowania Ze względu na aktywność źródła (moc dawki) brachyterapię dzieli

Bardziej szczegółowo

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Napromienienie Oznacza pochłonięcie energii promieniowania i co za tym idzieotrzymanie dawki promieniowania Natomiast przy pracy ze źródłami promieniotwórczymi

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym. Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej

Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym. Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej Plan wykładu Jak rozumieć indywidualizację w radioterapii? Kilka słów o historii. Indywidualizacja zagadnienia

Bardziej szczegółowo

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw.

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. RADIO TERA PIA RT informacje dla lekarzy Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. Spis treści 4 Radioterapia zasada działania 5 Rodzaje radioterapii 6 Wskazania do radioterapii 7 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Wstęp do radiobiologii Wykład 2 radiobiologia komórkowa

Wstęp do radiobiologii Wykład 2 radiobiologia komórkowa Wstęp do radiobiologii Wykład 2 radiobiologia komórkowa DNA jest komórkową tarczą dla promieniowania jonizującego aparat Golgiego 6% jądro siateczka 6% śródplazmatyczna 9% błona komórkowa lizosom 1% endosom

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Bielęda Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii

Grzegorz Bielęda Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii Grzegorz Bielęda Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii Historia implanty stałe 1911 Pasteau -pierwsze doniesienie na temat brachyterapii w leczeniu raka prostaty. Leczenie polegało na

Bardziej szczegółowo

Radiobiologia. Dawki promieniowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Wzbudzanie

Radiobiologia. Dawki promieniowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Wzbudzanie Radiobiologia Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Podczas przechodzenia promieniowania jonizującego przez warstwy ośrodka pochłaniającego jego energia zostaje zaabsorbowana Jonizacja W

Bardziej szczegółowo

Leksykon pojęć i definicji radiobiologia kliniczna cz. II

Leksykon pojęć i definicji radiobiologia kliniczna cz. II NOWOTWORY Journal of Oncology 2006 volume 56 Number 6 721 730 Leksykon onkologii Cancer lexicon Leksykon pojęć i definicji radiobiologia kliniczna cz. II Anna Gasińska Glossary of terms in applied radiobiology

Bardziej szczegółowo

Wczoraj, dziś i jutro radiobiologii klinicznej

Wczoraj, dziś i jutro radiobiologii klinicznej Artykuł przeglądowy Review article NOWOTWORY Journal of Oncology 2012, volume 62, number 6, 455 463 Polskie Towarzystwo Onkologiczne ISSN 0029-540X www.nowotwory.viamedica.pl Wczoraj, dziś i jutro radiobiologii

Bardziej szczegółowo

CENTRALNE LABORATORIUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ ZAKŁAD KONTROLI DAWEK I WZORCOWANIA

CENTRALNE LABORATORIUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ ZAKŁAD KONTROLI DAWEK I WZORCOWANIA Badanie zróżnicowania osobniczej podatności na indukcję radiacyjnych złamań chromatydowych w chromosomach limfocytów krwi obwodowej osób zawodowo narażonych na promieniowanie jonizujące dr Maria Kowalska

Bardziej szczegółowo

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa?

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Marcin Ligaj Zakład Patologii Centrum Onkologii w Warszawie Diagnostyka patomorfologiczna 1. Ocena wycinków z biopsji chirurgicznej jądra pacjenci

Bardziej szczegółowo

Typ histopatologiczny

Typ histopatologiczny Typ histopatologiczny Wiek Stopieo zróżnicowania nowotworu Typ I (hormonozależny) Adenocarcinoma Adenoacanthoma Naciekanie przestrzeni naczyniowych Wielkośd guza Typ II (hormononiezależny) Serous papillary

Bardziej szczegółowo

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak Równoważnik dawki. Równoważnik dawki pochłoniętej, biologiczny równoważnik dawki, dawka równoważna

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

Fizyczne podstawy radioterapii

Fizyczne podstawy radioterapii Fizyczne podstawy radioterapii odkrycie promieniu X, promieniotwórczości i swobodnego elektronu stworzyły podstawy nowych działów medycyny: diagnostyki rentgenowskiej i radioterapii pierwsze próby zastosowania

Bardziej szczegółowo

Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57

Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57 Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57 Małgorzata Skórska Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii Nowe techniki RT SBRT & SRS MRI-Guided RT Drukarki 3D Terapia hadronowa

Bardziej szczegółowo

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Metody fotodynamiczne PDT Technika diagnostyczna i terapeutyczna zaliczana do form fotochemioterapii

Bardziej szczegółowo

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego może być stosowana łącznie z leczeniem operacyjnym chemioterapią. Na podstawie literatury anglojęzycznej

Bardziej szczegółowo

PTJ 7 WSTĘP. w ostatnich kilku latach, jako źródło informacji na ten temat w języku polskim.

PTJ 7 WSTĘP. w ostatnich kilku latach, jako źródło informacji na ten temat w języku polskim. PTJ 7 WSTĘP Zadeklarowany przez rząd powrót do energetyki jądrowej w Polsce spowodował wzrost zainteresowania badaniami radiacyjnymi, m.in. radiobiologią. Ze względów praktycznych jest to podyktowane potrzebą

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Rapid Arc w Radioterapii Raka Płuca. Marzena Janiszewska

Zastosowanie Rapid Arc w Radioterapii Raka Płuca. Marzena Janiszewska Zastosowanie Rapid Arc w Radioterapii Raka Płuca Marzena Janiszewska Rola radioterapii w leczeniu raka płuca Tylko ok. 25% chorych może być poddanych leczeniu chirurgicznemu Wg badań epidemiologicznych

Bardziej szczegółowo

Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza

Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza dr hab. med. Roman Makarewicz, prof. UMK Katedra i Klinika Onkologii i Brachyterapii Collegium Medicum UMK Centrum Onkologii w Bydgoszczy JASTRZĘBIA

Bardziej szczegółowo

Dr hab. n. med. Paweł Blecharz

Dr hab. n. med. Paweł Blecharz BRCA1 zależny rak piersi i jajnika odmienności diagnostyczne i kliniczne (BRCA1 dependent breast and ovarian cancer clinical and diagnostic diversities) Paweł Blecharz Dr hab. n. med. Paweł Blecharz Dr

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ

MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ Seminarium Instytutu Fizyki Jądrowej PAN,19.01.2006 MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ Michał Waligórski Centrum Onkologii Oddział w Krakowie i Instytut Fizyki Jądrowej J PAN w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Hiperbaria tlenowa (HBO) w leczeniu powikłań (radio)terapii raka stercza

Hiperbaria tlenowa (HBO) w leczeniu powikłań (radio)terapii raka stercza Krajowy Ośrodek O Medycyny Hiperbarycznej w Gdyni Gdański Uniwersytet Medyczny Hiperbaria tlenowa (HBO) w leczeniu powikłań (radio)terapii raka stercza Dr n. med. Jacek Kot VI Pomorskie Spotkanie Uro-Onkologiczne

Bardziej szczegółowo

Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej

Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej PhD. MD. Jiří Kubeš Dyrektor Medyczny Centrum Terapii Protonowej

Bardziej szczegółowo

Brachyterapia w leczeniu raka dna jamy ustnej

Brachyterapia w leczeniu raka dna jamy ustnej Mieczysława Jurczyk 1, Karolina Jurczyk 2, Janusz Skowronek 3 Brachyterapia w leczeniu raka dna jamy ustnej Brachytherapy in the treatment of the floor of the mouth cancer 1 Katedra Zdrowia Matki i Dziecka,

Bardziej szczegółowo

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 13.12.1999,PCT/EP99/09864 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 13.12.1999,PCT/EP99/09864 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 202483 (21) Numer zgłoszenia: 349335 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 13.12.1999 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

AUTOREFERAT ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

AUTOREFERAT ROZPRAWY DOKTORSKIEJ AUTOREFERAT ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Exploring potential tumour growth modulating mechanisms in cells having different status of TP53 gene (W poszukiwaniu mechanizmów regulujących wzrost nowotworu w komórkach

Bardziej szczegółowo

4. ZESPÓ O DKOWO-JELITOWY OSTREJ CHOROBY POPROMIENNEJ

4. ZESPÓ O DKOWO-JELITOWY OSTREJ CHOROBY POPROMIENNEJ 4. ZESPÓ O DKOWO-JELITOWY OSTREJ CHOROBY POPROMIENNEJ Andrzej Wieczorek, Stanis³aw GóŸdŸ WPROWADZENIE Zespół żołądkowo-jelit o-jelitowy wy (ang. Gastro-Intestinal Syndrome, GIS) jest częścią ostrego zespołu

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Plan prezentacji 1. Ryzyko i dawki w ochronie przed promieniowaniem 2. Skutki ekonomiczne i zdrowotne po awarii

Bardziej szczegółowo

TERAPIA WEWNĄTRZNACZYNIOWA NOWOTWORÓW WĄTROBY. Mirosław L. Nowicki

TERAPIA WEWNĄTRZNACZYNIOWA NOWOTWORÓW WĄTROBY. Mirosław L. Nowicki TERAPIA WEWNĄTRZNACZYNIOWA NOWOTWORÓW WĄTROBY Mirosław L. Nowicki RADIOLOGIA INTERWENCYJNA Diagnostyka Terapia wewnątrznaczyniowa METODY TERAPII GUZÓW WĄTROBY Chemioterapia ogólnoustrojowa (onkolog) Resekcja

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Informacyjny

Biuletyn Informacyjny Centrum Doskonałości Działu Badawczego Centrum Onkologii Biuletyn Informacyjny Nr 5; Czerwiec 2005 Spis treści: 1. Informacje o zebraniach naukowych 2. Inne informacje Biuletyn redagowany przez zespół:

Bardziej szczegółowo

Intraoperative radiotherapy for head and neck cancer. Experiences with low-energy photons preliminary results

Intraoperative radiotherapy for head and neck cancer. Experiences with low-energy photons preliminary results Współczesna Onkologia (2008) vol. 12; 3 (133 138) Wysoka dawka promieniowania jonizującego podana bezpośrednio po usunięciu guza nowotworowego przy minimalnym ryzyku popełnienia błędu geograficznego powoduje,

Bardziej szczegółowo

Akceleratory w radioterapii onkologicznej

Akceleratory w radioterapii onkologicznej Polish Teachers Programme, CERN, 30 November 2007 Akceleratory w radioterapii onkologicznej (Accelerators in oncological radiotherapy) Michał Waligórski Centrum Onkologii Oddział w Krakowie i Instytut

Bardziej szczegółowo

MALOWANIE CHROMOSOMÓW I PRZEDWCZESNA KONDENSACJA CHROMATYNY - NOWE METODY DOZYMETRII BIOLOGICZNEJ

MALOWANIE CHROMOSOMÓW I PRZEDWCZESNA KONDENSACJA CHROMATYNY - NOWE METODY DOZYMETRII BIOLOGICZNEJ MALOWANIE CHROMOSOMÓW I PRZEDWCZESNA KONDENSACJA CHROMATYNY - NOWE METODY DOZYMETRII BIOLOGICZNEJ Sylwester Sommer, Maria Wojewódzka, Iwona Buraczewska, Grażyna Kobiałko, Joanna Pontek, Irena Szumiel,

Bardziej szczegółowo

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE Marcin Hetnał Centrum Onkologii Instytut im. MSC; Kraków Ośrodek Radioterapii Amethyst RTCP w Krakowie Radioterapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

H 2 O => H 2 O + + e - => OH* + H + + e - H 2 O + + e - => H 2 O - => H* + OH - H* + O 2 => HO* 2

H 2 O => H 2 O + + e - => OH* + H + + e - H 2 O + + e - => H 2 O - => H* + OH - H* + O 2 => HO* 2 Organizm ludzki wystawiony na działanie promieniowania jonizującego jest poddawany pewnym zmianom, których stopień zależy od rodzaju narażenia, odzaju promieniowania, wielkości otrzymanej dawki promieniowania,

Bardziej szczegółowo

DOZYMETRIA BIOLOGICZNA DO REKONSTRUKCJI DAWEK POCHŁONIĘTYCH W WYPADKACH RADIACYJNYCH W RADIOTERAPII

DOZYMETRIA BIOLOGICZNA DO REKONSTRUKCJI DAWEK POCHŁONIĘTYCH W WYPADKACH RADIACYJNYCH W RADIOTERAPII DOZYMETRIA BIOLOGICZNA DO REKONSTRUKCJI DAWEK POCHŁONIĘTYCH W WYPADKACH RADIACYJNYCH W RADIOTERAPII Andrzej Wójcik, Guenther Stephan, Sylwester Sommer Witold Urbanik 47, Paweł Kukolowicz v, Tomasz Kuszewski

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. H. Niewodniczańskiego Kraków.

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. H. Niewodniczańskiego Kraków. INF INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. H. Niewodniczańskiego Kraków. illinium PL9902195 Raport No. 1701/B OCENA ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY SPOSOBEM FRAKCJONOWANIA DAWKI FOTONÓW I NEUTRONÓW A NASILENIEM POPROMIENNEGO

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka i leczenie czerniaka. Dr n. med. Jacek Calik

Profilaktyka i leczenie czerniaka. Dr n. med. Jacek Calik Profilaktyka i leczenie czerniaka Dr n. med. Jacek Calik Czerniaki Czerniaki są grupą nowotworów o bardzo zróżnicowanej biologii, przebiegu i rokowaniu. Nowotwory wywodzące się z melanocytów. Pochodzenie

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii.

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Na podstawie raportów opracowanych przez US Nuclear Regulary Commision i MAEA. (Poniższe tabele przedstawiają klasy i częstotliwość wypadków w radioterapii

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

Radioterapia 4-D w praktyce klinicznej: wykorzystanie radiochirurgii stereotaktycznej z bramkowaniem u chorych z nowotworowym guzem płuca

Radioterapia 4-D w praktyce klinicznej: wykorzystanie radiochirurgii stereotaktycznej z bramkowaniem u chorych z nowotworowym guzem płuca NOWOTWORY Journal of Oncology 2007 volume 57 Number 2 105 11 Artykuł na zaproszenie Redakcji Invited article Radioterapia 4-D w praktyce klinicznej: wykorzystanie radiochirurgii stereotaktycznej z bramkowaniem

Bardziej szczegółowo

Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii

Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii experience makes the difference Magdalena Władysiuk, lek. med., MBA Cel terapii w onkologii/hematologii Kontrola rozwoju choroby Kontrola objawów

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY Journal of Oncology 2007 volume 57 Number 5 542 546. I Klinika Radioterapii 2

NOWOTWORY Journal of Oncology 2007 volume 57 Number 5 542 546. I Klinika Radioterapii 2 NOWOTWORY Journal of Oncology 2007 volume 57 Number 5 542 546 Śródtkankowa brachyterapia HDR u chorych na raka jamy ustnej wczesne doświadczenia na podstawie wyników u chorych leczonych w Instytucie Onkologii

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Wyniki leczenia i analiza czynników prognostycznych u dorosłych chorych na mięsaka Ewinga w materiale Centrum Onkologii w Krakowie

Wyniki leczenia i analiza czynników prognostycznych u dorosłych chorych na mięsaka Ewinga w materiale Centrum Onkologii w Krakowie Współczesna Onkologia (2007) vol. 11; 2 (96 100) Cel: Celem pracy jest przedstawienie wyników leczenia mięsaka Ewinga (ME) w Centrum Onkologii w Krakowie w latach 1979 2001. Materiał i metody: Analizą

Bardziej szczegółowo

Wysoka szczytowa moc impulsu, krótki czas jego trwania oraz długie

Wysoka szczytowa moc impulsu, krótki czas jego trwania oraz długie W HILTERAPIA stosuje się pulsacyjną emisję promieniowania laserowego. Wysoka szczytowa moc impulsu, krótki czas jego trwania oraz długie przerwy między impulsami sprawiają, że odpowiednio duża dawka energii

Bardziej szczegółowo

Stereotaktyczna hypofrakcjonowana radioterapia chorych na raka gruczołu krokowego doniesienie wstępne

Stereotaktyczna hypofrakcjonowana radioterapia chorych na raka gruczołu krokowego doniesienie wstępne Artykuł oryginalny Original articles NOWOTWORY Journal of Oncology 2014, volume 64, number 1, 16 23 DOI: 10.5603/NJO.2014.0003 Polskie Towarzystwo Onkologiczne ISSN 0029-540X www.nowotwory.viamedica.pl

Bardziej szczegółowo

TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie. Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie

TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie. Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie Radiobiologia Nadrzędny cel radioterapii: zniszczenie nowotworu maksymalne oszczędzenie

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Marcin Kruszewski Centrum Radiobiologii i Dozymetrii Biologicznej Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego Podstawy prawne Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego http://www.paa.gov.pl/ - -> akty prawne - -> Prawo Atomowe Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej -- www.clor.waw.pl 1 http://www.sejm.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Orthogen GmbH. Department of Radiology and Microtherapy University of Witten/Herdecke, Germany

Orthogen GmbH. Department of Radiology and Microtherapy University of Witten/Herdecke, Germany Orthogen GmbH Biologiczne podstawy stosowania metody Irap IL-1 IL-1 IL-1Ra Podstawy działania Irap IL-1 Ra! TGF-β! PDGF! IGF! HGF! Przygotowywanie autologicznej kondycjonowanej surowicy (ACS) proces Irap

Bardziej szczegółowo

Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego. Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa

Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego. Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego raka jajnika Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa Sześć diabelskich mocy a komórka rakowa (Gibbs

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PROMIENIOWANIA NA ORGANIZMY ŻYWE

WPŁYW PROMIENIOWANIA NA ORGANIZMY ŻYWE IV Szkoła Sterylizacji Radiacyjnej Sprzętu Medycznego, Przeszczepów, Farmaceutykowi Kosmetyków WPŁYW PROMIENIOWANIA NA ORGANIZMY ŻYWE liii PL9702398 Irena Szumie!, Andrzej Wójcik, Zakład Radiobiologii

Bardziej szczegółowo

RADIOTERAPIA NAJWIĘKSZA INWESTYCJA W HISTORII SZPITALA PRZY SZASERÓW

RADIOTERAPIA NAJWIĘKSZA INWESTYCJA W HISTORII SZPITALA PRZY SZASERÓW RADIOTERAPIA NAJWIĘKSZA INWESTYCJA W HISTORII SZPITALA PRZY SZASERÓW Wojskowy Instytut Medyczny - Centralny Szpital Kliniczny Ministerstwa Obrony Narodowej Czy na Mazowszu jest zapotrzebowanie na radioterapię?

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII WILHELM CONRAD ROENTGEN PROMIENIE X 1895 ROK PROMIENIOWANIE JEST ENERGIĄ OBEJMUJE WYSYŁANIE, PRZENOSZENIE I ABSORPCJĘ ENERGII POPRZEZ ŚRODOWISKO MATERIALNE

Bardziej szczegółowo

Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet

Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet Barbara Radecka Opolskie Centrum Onkologii Amadeo Modigliani (1884-1920) 1 Młode chore Kto to taki??? Daniel Gerhartz (1965-) 2 3 Grupy wiekowe

Bardziej szczegółowo

Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych. Sławomir Wronka

Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych. Sławomir Wronka Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Plan Niekonwencjonalne terapie wiązką e-/x Protony Ciężkie jony Neutrony 2 Tomotherapy 3 CyberKnife 4 Igła

Bardziej szczegółowo

Badanie predyspozycji do łysienia androgenowego u kobiet (AGA)

Badanie predyspozycji do łysienia androgenowego u kobiet (AGA) Badanie predyspozycji do łysienia androgenowego u kobiet (AGA) RAPORT GENETYCZNY Wyniki testu dla Pacjent Testowy Pacjent Pacjent Testowy ID pacjenta 0999900004112 Imię i nazwisko pacjenta Pacjent Testowy

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4.

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. 1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. Przenikanie promieniowania α, β, γ, X i neutrony 5. Krótka

Bardziej szczegółowo

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Wykład 11, 19 maja 2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Terapia nowotworów z

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w RADIOTERAPII ONKOLOGICZNEJ

Program specjalizacji w RADIOTERAPII ONKOLOGICZNEJ CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w RADIOTERAPII ONKOLOGICZNEJ Program podstawowy dla lekarzy rozpoczynających specjalizację od początku Warszawa 2000 (c) Copyright by Centrum

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Najlepszy Student. Nr albumu: 123456. O pewnym modelu

Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Najlepszy Student. Nr albumu: 123456. O pewnym modelu Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Najlepszy Student Nr albumu: 123456 O pewnym modelu Praca licencjacka na kierunku MATEMATYKA w zakresie MATEMATYKI STOSOWANEJ Praca wykonana

Bardziej szczegółowo

Recenzja. Promotor: dr hab. Urszula Foryś, Kopromotor: dr hab. n. med. Maria Wideł,

Recenzja. Promotor: dr hab. Urszula Foryś, Kopromotor: dr hab. n. med. Maria Wideł, Prof. dr hab. inż. Andrzej Świerniak Instytut Automatyki Politechnika Śląska w Gliwicach Gliwice, 11 listopada 2015 Recenzja rozprawy doktorskiej dr. n. tech. Jana Poleszczuka pt. Exploring potential tumor

Bardziej szczegółowo

CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYŃ (VEGF) JAKO MARKER PROGRESJI CHOROBY NOWOWOTWOROWEJ PRZEGLĄD DONIESIEŃ

CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYŃ (VEGF) JAKO MARKER PROGRESJI CHOROBY NOWOWOTWOROWEJ PRZEGLĄD DONIESIEŃ CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYŃ (VEGF) JAKO MARKER PROGRESJI CHOROBY NOWOWOTWOROWEJ PRZEGLĄD DONIESIEŃ VASCULAR ENDOTHELIAL GROWTH FACTOR (VEGF) AS A MARKER FOR CANCER PROGRESSION A REVIEW Beata Flak

Bardziej szczegółowo

Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta

Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta Promieniowanie jonizujące - jedno z podstawowych narzędzi współczesnej medycyny, zarówno w diagnostyce, jak i terapii. Rodzaje promieniowania jonizującego stosowane

Bardziej szczegółowo

Rak pęcherza moczowego - chemioterapia jako element leczenia skojarzonego

Rak pęcherza moczowego - chemioterapia jako element leczenia skojarzonego Rak pęcherza moczowego - chemioterapia jako element leczenia skojarzonego Elżbieta Senkus-Konefka Klinika Onkologii i Radioterapii Gdański Uniwersytet Medyczny Kliknij ikonę, aby dodać obraz 888 cystektomii

Bardziej szczegółowo

Radioterapia radykalna i paliatywna w szpiczaku plazmocytowym. Dr n. med. Katarzyna Pudełek

Radioterapia radykalna i paliatywna w szpiczaku plazmocytowym. Dr n. med. Katarzyna Pudełek Radioterapia radykalna i paliatywna w szpiczaku plazmocytowym Dr n. med. Katarzyna Pudełek Rola radioterapii w szpiczaku plazmocytowym Radykalna radioterapia szpiczaka odosobnionego kostnego i pozakostnego

Bardziej szczegółowo

Jeśli myślisz. o posiadaniu dziecka po przebytej chorobie nowotworowej, chcemy przekazać Ci potrzebne informacje, które pomogą spełnić to marzenie.

Jeśli myślisz. o posiadaniu dziecka po przebytej chorobie nowotworowej, chcemy przekazać Ci potrzebne informacje, które pomogą spełnić to marzenie. Wstęp Dzięki postępowi medycyny coraz większej liczbie pacjentów udaje się pokonać choroby onkologiczne. W grupie tych pacjentów są również osoby młode, w wieku rozrodczym, które pragną mieć dzieci po

Bardziej szczegółowo

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska TERAPIA PROTONOWA Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36 W skrócie... Cele terapii Słownictwo Własności wiązki protonowej Cele strategiczne Technika wielopolowa Technika rozpraszania Porównanie z techniką

Bardziej szczegółowo

Angiogeneza: sprawa życia i śmierci

Angiogeneza: sprawa życia i śmierci Angiogeneza: sprawa życia i śmierci Angiogeneza powstawanie nowych naczyń krwionośnych * Termin ten po raz pierwszy został użyty w roku 1787 przez brytyjskiego chirurga, Dr. Johna Huntera, by opisać wzrost

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego Środowisko człowieka zawiera wiele źródeł promieniowania

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK. o doposażenie istniejącej jednostki w spektrometr NMR 500 MHz z opcją obrazowania na małych zwierzętach

WNIOSEK. o doposażenie istniejącej jednostki w spektrometr NMR 500 MHz z opcją obrazowania na małych zwierzętach Załacznik 2 WNIOSEK o doposażenie istniejącej jednostki w spektrometr NMR 500 MHz z opcją obrazowania na małych zwierzętach 1. Rodzaj rozbudowywanej jednostki (pozostawić jeden rodzaj) Pracownia 2. Nazwa

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE Beata Brajer-Luftmann Katedra i Klinika Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej UM w Poznaniu TPT 30.11.2013r. Najczęstszy nowotwór na świecie (ok. 1,2 mln zachorowań i ok. 1,1ml zgonów)

Bardziej szczegółowo

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny POZAGONADALNE I POZACZASZKOWE GUZY GERMINALNE (EXTRAGONADAL GERM CELL TUMOR) Ewa IŜycka-Świeszewska Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny 1.

Bardziej szczegółowo

I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Wysoki potencjał naukowo-badawczy 898 pracowników naukowo-dydaktycznych 179 samodzielnych samodzielnych pracowników nauki 2010

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa

Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa ROZPOZNAWANIE: PET - CT W ONKOLOGII poszukiwanie ognisk choroby - wczesne wykrywanie różnicowanie zmian łagodnych

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Epidemiologia czerniaka błony naczyniowej Częstość występowania zależy od rasy (u

Bardziej szczegółowo

Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej

Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej Nie można być mistrzem we wszystkich dyscyplinach. Czas na biogospodarkę Jerzy Samochowiec Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Bardziej szczegółowo

INTRABEAM. Precyzyjne uderzenie w nowotwór

INTRABEAM. Precyzyjne uderzenie w nowotwór INTRABEAM Precyzyjne uderzenie w nowotwór INTRABEAM staje do walki z nowotworem Najważniejszym elementem optymalnej terapii onkologicznej jest możliwość doboru metod leczenia do indywidualnych potrzeb

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Kilka ważnych porad dla kobiet chorych na raka piersi Konsultacja merytoryczna: dr hab. n. med. Lubomir Bodnar Warto wiedzieć więcej o swojej

Bardziej szczegółowo

Leczenie neurochirurgiczne i napromienianie przerzutów do mózgu u chorych na raka piersi analiza przeżyć i czynników prognostycznych

Leczenie neurochirurgiczne i napromienianie przerzutów do mózgu u chorych na raka piersi analiza przeżyć i czynników prognostycznych NOWOTWORY Journal of Oncology 2007 volume 57 Number 2 40 45 Lecze neurochirurgiczne i napromienia przerzutów do mózgu u chorych na raka piersi analiza przeżyć i czynników prognostycznych Anna Niwińska,

Bardziej szczegółowo

ONKOLOGIA BOEHRINGER INGELHEIM

ONKOLOGIA BOEHRINGER INGELHEIM ONKOLOGIA BOEHRINGER INGELHEIM ANGIOGENEZA ANGIOGENEZA GUZA Powstawanie nowych naczyń krwionośnych (angiogeneza) odgrywa kluczową rolę we wzroście i tworzeniu przerzutów odległych guza. 1,2 W przypadku

Bardziej szczegółowo

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży dr Piotr Pankowski Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. 2012.264) Art. 33c 6. Dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, kobiety

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice 1 Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej Centrum Cyklotronowe Bronowice Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. Ocena związku pomiędzy ekspresją receptora dla naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR) i białka p53 a promieniowrażliwością raka krtani Relation between Epidermal Growth Factor Receptor (EGFR) and p53 expression

Bardziej szczegółowo

Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA

Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA Definicje śmierci Definicja klasyczna nieodwracalne ustanie krążenia krwi oznacza śmierć człowieka jako całości. Definicja nowa nieodwracalne ustanie funkcji

Bardziej szczegółowo

Leksykon onkologii Cancer lexicon

Leksykon onkologii Cancer lexicon NOWOTWORY Journal of Oncology 2006 volume 56 Number 5 595 604 Leksykon onkologii Cancer lexicon Leksykon poj ç i definicji radiobiologia kliniczna cz. I Anna Gasiƒska Glossary of terms in applied radiobiology

Bardziej szczegółowo

Adam Idasiak 1, Katarzyna Galwas-Kliber 1, Aleksandra Grządziel 2, Małgorzata Stąpór-Fudzińska 2, Leszek Miszczyk 3, Rafał Suwiński 1

Adam Idasiak 1, Katarzyna Galwas-Kliber 1, Aleksandra Grządziel 2, Małgorzata Stąpór-Fudzińska 2, Leszek Miszczyk 3, Rafał Suwiński 1 NOWOTWORY Journal of Oncology 2011 volume 61 Number 6 581 589 Wdrożenie systemu CyberKnife z opcją śledzenia (tracking) w radioterapii stereotaktycznej chorych na raka płuca we wczesnych stopniach klinicznego

Bardziej szczegółowo

MMP-9, TIMP-1 i VEGF u chorych na drobnokomórkowego raka płuca

MMP-9, TIMP-1 i VEGF u chorych na drobnokomórkowego raka płuca diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2010 Volume 46 Number 3 299-305 Praca oryginalna Original Article MMP-9, TIMP-1 i VEGF u chorych na drobnokomórkowego raka płuca MMP-9, TIMP-1

Bardziej szczegółowo

Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes

Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes Centrum Cyklotronowe Bronowice Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes 493 pracowników prof. 41, dr hab. 53, dr 121 88 doktorantów 5 oddziałów: 27 zakładów 4 laboratoria

Bardziej szczegółowo

Analysis of acute and late toxicity of adjuvant radiotherapy in women with cervical and endometrial cancer

Analysis of acute and late toxicity of adjuvant radiotherapy in women with cervical and endometrial cancer Contemporary Oncology (2011) vol. 15; 1 (15 19) DOI: 10.5114/wo.2011.20526 Wstęp: Chore leczone operacyjnie z powodu raka szyjki macicy i raka endometrium w przypadku stwierdzenia niekorzystnych czynników

Bardziej szczegółowo

Możliwości terapeutyczne u chorych na drobnokomórkowego raka płuca z przerzutami do mózgu

Możliwości terapeutyczne u chorych na drobnokomórkowego raka płuca z przerzutami do mózgu NOWOTWORY Journal of Oncology 2008 volume 58 Number 5 48 422 Możliwości terapeutyczne u chorych na drobnokomórkowego raka płuca z przerzutami do mózgu Beata Sas-Korczyńska, Elżbieta Łuczyńska 2, Stanisław

Bardziej szczegółowo