Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów. Janusz Harasimowicz

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów. Janusz Harasimowicz"

Transkrypt

1 Wprowadzenie do zagadnień akceleratorów elektronów Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007

2 Akcelerator Akcelerator to urządzenie do przyspieszania cząstek, w którym możemy kontrolować parametry wiązki. Akceleracja odbywa się poprzez wykorzystanie pola elektrycznego (przyspieszamy tylko cząstki niosące ładunek elektrony, protony itp.). Do skupienia wiązki oraz nadania jej pożądanego kierunku używa się odpowiednio ukształtowanego pola magnetycznego i/lub elektrycznego (stałego lub zmiennego w czasie). 2

3 Akcelerator w domu Telewizor: urządzenie przyspieszające cząstki naładowane. Przemiatana wiązka elektronów uderza w ekran, a pojawiające się rozbłyski tworzą zmienny obraz, wywołujący wrażenie ruchu. 3

4 Ładunek w polu elektrycznym Różnica potencjałów powoduje ruch ładunków cząstki nabierają energii. Miarą energii cząstki jest elektronowolt (ev). Różnica potencjałów 1 V powoduje przyspieszenie elektronu do energii 1 ev. 1 ev to bardzo mało: Światło widzialne: 1,5 3,5 ev Telewizor: 20 kev ( ev) 4

5 Wyższe energie? Potrzebowalibyśmy sporo baterii! Połączenie w szeregu 6 milionów baterii R6, jedna za drugą, dała by różnicę potencjałów 9 milionów wolt elektron mógłby być przyspieszony do energii 9 MeV! Niestety, taki układ (gdyby był możliwy do zrealizowania) miałby 300 kilometrów długości. 5

6 Przyspieszanie cząstek Rozwój źródeł wysokich napięć umożliwił rozwój technik akceleracji cząstek. Metody elektrostatyczne Metody wysokich częstotliwości 6

7 Akcelerator co jest potrzebne? Źródło Akcelerator Wiązka Źródło cząstek naładowanych (elektrony, protony, ciężkie jony itp.) Elementy przyspieszające (także zapewnienie pola elektrycznego przekazującego cząstkom energię) Elementy transportujące (głównie magnetyczne, skupiające wiązkę i zapewniające właściwą trajektorię) Systemy towarzyszące (kształtowanie i monitorowanie wiązki, układ chłodzenia, system podtrzymywania próżni, osłony przed promieniowaniem itd.) 7

8 O jakich akceleratorach mowa? medycznych liniowych (linac = linear accelerator) wysokiej częstotliwości (w. cz.) elektronowych 8

9 Budowa medycznego linac-a Źródło elektronów Układ odchylający Struktura przyspieszająca Źródło elektronów Struktura przyspieszająca + źródło mocy mikrofalowej (magnetron lub klistron) System transportu wiązki Głowica akceleratora I jeszcze... Źródło mocy w. cz. Głowica akceleratora 9

10 Budowa medycznego linac-a 10

11 Budowa medycznego linac-a... i wiele innych! 11

12 Wiązki promieniowania 12

13 Wybrane parametry Maszyny izocentryczne (izocentrum: punkt przecięcia osi obrotu ramienia z osią obrotu kolimatora standardowo odległy o 100 cm od źródła promieniowania) Pełny obrót ramienia (360o) wokół izocentrum. Energie promieniowania:. Fotony: do 2(3) wiązek z zakresu 4 25 MeV Elektrony: do 6 wiązek z zakresu 4 25 MeV Moc dawki: od 50 do nawet 1000 cgy/min. Wymiary pól napromieniania: Fotony: do 40 cm x 40 cm Elektrony: do 25 cm x 25 cm 13

14 Historia 14

15 Pierwszy medyczny akcelerator w. cz. (1953) Energia wiązki elektronów padającej na target: 8 MeV. Struktura przyspieszająca o długości 3 m, ułożona poziomo z systemem odchylania wiązki 90o. Pole napromieniania do 20 cm x 20 cm w odległości 1 m z mocą dawki około 150 cgy/min. 15

16 Kolejne akceleratory (I) 4 MeV linac (Newcastle General Hospital). Mullard Equipment ( Philips Elekta). 16

17 Kolejne akceleratory (II) 4 MeV Metropolitan-Vickers Orthotron. 17

18 Kolejne akceleratory (III) Energia: 4 MeV Długość struktury przyspieszającej: 1 m Moc dawki: około 200 cgy/min Zakres obrotu ramienia: ±120o Maksymalne wymiary pola: 25 cm 30 cm (zaokrąglone rogi). 18

19 Kolejne akceleratory (IV) USA: Stanford University Medical Center (H. Kaplan, E. Ginzton, 1957) W pobliżu tarczy konwersji mogła być umieszczona lampa RTG (100 kvp) do wykonywania zdjęć portalowych! Energia wiązki: 6 MeV Długość struktury przyspieszającej: 1,65 m 19

20 Ograniczenia pierwszych akceleratorów Niewielki obrót wokół pacjenta. System próżniowy (pompy dyfuzyjne, dopiero później pompy jonowe). Układ odchylania wiązki (niedostateczna stabilność wiązki lub brak odchylania). 20

21 Akcelerator MEL 6 MeV akcelerator MEL (Cookridge Hospital, Leeds, lata 1960.). Maszyna w pełni izocentryczna (izocentrum cm nad podłogą). 21

22 Clinac i Mevatron Clinac 6 (Varian), 1961 Mevatron (Applied Radiation),

23 Akceleratory niskoi wieloenergetyczne 23

24 Kolimatory (ASYM i MLC) Standardowy kolimator Kolimator wielolistkowy Koncepcja wieloelementowych ograniczników wiązki sięga lat 60. XX wieku! 24

25 Obrazowanie portalowe EPID = Electronic Portal Imaging Device Już w 1942 zastosowano ekran fluoroscencyjny do weryfikacji ułożenia pacjentów na terapeutycznych aparatach kilowoltowych. Właściwy portal imaging pojawił się w 1958 (oparty na kamerach CCTV). 25

26 Systemy sterowania Początki komputerowych systemów kontroli ruchów maszyny, jej nastawiania oraz dynamicznej kontroli rozkładu dawki datuje się na koniec lat 70. XX wieku. 26

27 Modulacja intensywności wiązki (IMRT) Modulacja intensywności wiązki (choć nie była tak nazywana od razu) posiada długą historię, począwszy od kompensatorów i innych elementów modyfikujących wiązkę. Natomiast znane dziś techniki dynamiczne swoje początki mają już w latach 60. (stosowane przy bombach kobaltowych), a nawet w 50. (aparaty kilowoltowe). 27

28 Image Guided RT (IGRT) Dodatkowe systemy obrazujące wyposażone w lampy RTG używane były od lat 60. XX wieku. IGRT to jednak nie tylko obrazowanie rentgenowskie! 28

29 Techniki specjalne i urządzenia dedykowane Linac 3 MeV 9 MeV do radioterapii śródoperacyjnej (IORT) Linac 4 MV do napromieniania całego ciała (TBI) 29

30 Tomoterapia Technika radioterapii polegająca na napromienianiu kolejnych warstw (przekrojów) pacjenta (stąd też nazwa zapożyczona z tomografii). Dwa rodzaje tomoterapii: sekwencyjna (klasyczny linac z dodatkowymi komponentami) i helikalna (dedykowane urządzenie). 30

31 TomoTherapy Hi-Art Długość struktury przyspieszającej: ok. 40 cm Rodzaj wiązki: X (6 MV) Odległość źródłoizocentrum: 85 cm Otwór gantry: 85 cm Moc dawki w izocentrum: do 800 cgy/min 64 listki binarnego MLC o szerokości około 6 mm Grubość napromienianej warstwy: od 5 mm do 5 cm (o szerokości do 40 cm) Brak filtra wyrównującego rozkład dawki. Precyzja ustawienia stołu: 0,25 mm 31

32 Robotic arm: Cyber Knife Rodzaj wiązki: X (6 MV) Moc dawki: do 600 cgy/min 80 cm) Zestaw kolimatorów kołowych o średnicy od 5 mm do 6 cm Brak filtra wyrównującego 6 stopni swobody (robot może przyjąć 1200 pozycji podczas leczenia) Akcelerator wyposażony w dwa źródła RTG (umocowane pod sufitem) 32

33 Mitsubishi 4D IGRT Rodzaj wiązki: X (6 MV) Moc dawki: do 500 cgy/min 100 cm) Wyrównane pole 14 x 14 cm MLC: 30 listków 5 mm (15 cm x 15 cm) Dwa źródła RTG 33

34 Rozwój akceleratorów Przejście od badań laboratoryjnych do zastosowań klinicznych. Rozwój systemów kontroli i zabezpieczeń, modyfikacji wiązki oraz pozycjonowania pacjenta. Izocentryczne zawieszenie oraz pełny obrót wokół pacjenta. Rozwój systemów próżniowych. Rozwój systemów odchylania wiązki. Wzrost energii promieniowania, maszyny wielo-modalne. Kolimatory asymetryczne, rozwój kolimatorów wielolistkowych. Obrazowanie portalowe (fluorescent, matrix ion chamber, then amorphous silicon flat panel). Komputerowe systemy sterowania, następnie bardziej zaawansowane systemy informatyczne (zarządzanie radioterapią). Kliny dynamiczne i dalsza kontrola dynamiczna. Terapia z modulacją intensywności wiązki (IMRT), rozwój technik napromieniania wspomaganych obrazowaniem (IGRT). 34

Wiązka elektronów: produkcja i transport. Sławomir Wronka

Wiązka elektronów: produkcja i transport. Sławomir Wronka Wiązka elektronów: produkcja i transport Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Ruch cząstki w polu elektrycznym 2 Pole elektryczne powoduje zmianę energii kinetycznej mv 2 mv02 = q U 2 2

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Lp. PARAMETR TECHNICZNY WARTOŚĆ WYMAGANA WARTOŚĆ OFEROWANA Przyspieszacz liniowy, generujący wiązki fotonowe z i bez filtra spłaszczającego, z wyposażeniem obejmującym:

Bardziej szczegółowo

AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS

AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS AKCELERATOR W CERN Chociaż akceleratory zostały wynalezione dla fizyki cząstek elementarnych, to tysięcy z nich używa się w innych gałęziach nauki, a także w przemyśle

Bardziej szczegółowo

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek M. Kruszyna-Mochalska 1,2, A. Skrobala 1,2, W. Suchorska 1,3, K. Zaleska 3, A. Konefal

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Sławomir Wronka, 26.06.2007r Akceleratory w IPJ Zakład Aparatury Jądrowej Zakład Fizyki i Techniki Akceleracji Cząstek Zakład Interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie. Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie

TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie. Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie TELERADIOTERAPIA wykorzystanie promieniowania w medycynie Anna Buszko Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie Radiobiologia Nadrzędny cel radioterapii: zniszczenie nowotworu maksymalne oszczędzenie

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym. Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej

Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym. Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej Indywidualizacja leczenia promieniowaniem jonizującym Paweł Kukołowicz Zakład Fizyki Medycznej Plan wykładu Jak rozumieć indywidualizację w radioterapii? Kilka słów o historii. Indywidualizacja zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874 Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie minimalnych wymagań

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA, KRYTETRIA I WARUNKI WYKONYWANIA PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH RADIOTERAPII

CHARAKTERYSTYKA, KRYTETRIA I WARUNKI WYKONYWANIA PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH RADIOTERAPII CHARAKTERYSTYKA, KRYTETRIA I WARUNKI WYKONYWANIA PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH RADIOTERAPII 12.1 Radioterapia z zastosowaniem techniki konformalnej, niekoplanarnej, stereotaktycznej lub śródoperacyjnej

Bardziej szczegółowo

terapii - - Akceleratory Liniowe

terapii - - Akceleratory Liniowe Kontrola parametrów aparatów stosowanych w teleterapii terapii - - Akceleratory Liniowe Joanna ROSTKOWSKA Zakład Fizyki Medycznej Centrum Onkologii Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, 02-781 WARSZAWA Kontrola

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice 1 Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej Centrum Cyklotronowe Bronowice Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych

FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych Wykład 11 Zastosowania fizyki jądrowej w medycynie Medycyna nuklearna Medycyna nuklearna - dział medycyny zajmujący się bezpiecznym zastosowaniem izotopów

Bardziej szczegółowo

Theory Polish (Poland)

Theory Polish (Poland) Q3-1 Wielki Zderzacz Hadronów (10 points) Przeczytaj Ogólne instrukcje znajdujące się w osobnej kopercie zanim zaczniesz rozwiązywać to zadanie. W tym zadaniu będą rozpatrywane zagadnienia fizyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Dział Zamówień Sekcja Zamówień Publicznych 80-210 Gdańsk ul. M. Skłodowskiej-Curie 3a tel. +4858 349 12 23, fax. +4858 349 12 24 zp@gumed.edu.pl Gdańsk, dnia 04.04.2016 r.

Bardziej szczegółowo

Formowanie terapeutycznych wiązek promieniowania. Janusz Harasimowicz

Formowanie terapeutycznych wiązek promieniowania. Janusz Harasimowicz Formowanie terapeutycznych wiązek promieniowania Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Głowice terapeutyczne 2 Wyjściowa wiązka elektronów Wiązka niemal monoenergetyczna (FWHM/Ep < 5%). Przekrój

Bardziej szczegółowo

Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57

Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57 Nowe techniki radioterapii w doniesieniach z ASTRO 57 Małgorzata Skórska Zakład Fizyki Medycznej Wielkopolskie Centrum Onkologii Nowe techniki RT SBRT & SRS MRI-Guided RT Drukarki 3D Terapia hadronowa

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych. Seweryn Kowalski

Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych. Seweryn Kowalski Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych Seweryn Kowalski Listopad 2007 Akceleratory Co to jest akcelerator Każde urządzenie zdolne do przyspieszania cząstek, jonów naładowanych do wysokich

Bardziej szczegółowo

Wykaz kodów dotyczących urządzeń radiologicznych w radiologii i diagnostyce obrazowej, medycynie nuklearnej i radioterapii

Wykaz kodów dotyczących urządzeń radiologicznych w radiologii i diagnostyce obrazowej, medycynie nuklearnej i radioterapii Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia Wykaz kodów dotyczących urządzeń radiologicznych w radiologii i diagnostyce obrazowej, medycynie nuklearnej i radioterapii I. Ogólne zasady kodowania i określenie

Bardziej szczegółowo

Metody liniowe wielkiej częstotliwości

Metody liniowe wielkiej częstotliwości Metody liniowe wielkiej częstotliwości Streszczenie Artykuł ten przedstawia trzy najważniejsze metody liniowe wielkiej częstotliwości do przyśpieszania cząstek. Uwzględniono w nim budowę układów przyśpieszających,

Bardziej szczegółowo

Zakres testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych radioterapia, propozycja zmian

Zakres testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych radioterapia, propozycja zmian Zakres testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych radioterapia, propozycja zmian mgr inż. Przemysław Janiak mgr inż. Joanna Gaweł Dział Kontroli Jakości Testy eksploatacyjne w radioterapii stan obecny

Bardziej szczegółowo

Ruch ładunków w polu magnetycznym

Ruch ładunków w polu magnetycznym Ruch ładunków w polu magnetycznym Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Ruch ładunków w polu magnetycznym

Bardziej szczegółowo

Techniki Napromieniania

Techniki Napromieniania Techniki Napromieniania Tomasz Piotrowski Zakład Fizyki Medycznej,Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań Zakład Elektroradiologii, Uniwersytet Medyczny, Poznań Geometria promieniowania Podstawowe parametry:

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII WILHELM CONRAD ROENTGEN PROMIENIE X 1895 ROK PROMIENIOWANIE JEST ENERGIĄ OBEJMUJE WYSYŁANIE, PRZENOSZENIE I ABSORPCJĘ ENERGII POPRZEZ ŚRODOWISKO MATERIALNE

Bardziej szczegółowo

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE Marcin Hetnał Centrum Onkologii Instytut im. MSC; Kraków Ośrodek Radioterapii Amethyst RTCP w Krakowie Radioterapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

OFERTA. 6. Telefon [z numerem kierunkowym] Faks [z numerem kierunkowym]

OFERTA. 6. Telefon [z numerem kierunkowym] Faks [z numerem kierunkowym] ............................. [pieczątka firmowa].............. dnia............ OFERTA I. DANE WYKONAWCY: 1. Pełna nazwa....................................................................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych. Sławomir Wronka

Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych. Sławomir Wronka Akceleratory do terapii niekonwencjonalnych Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Plan Niekonwencjonalne terapie wiązką e-/x Protony Ciężkie jony Neutrony 2 Tomotherapy 3 CyberKnife 4 Igła

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONÓW.

PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONÓW. PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONÓW. Marta Giżyńska, Agnieszka Walewska Zakład Fizyki Medycznej, Centrum Onkologii-Instytut ul.roentgena 5, 02-781 Warszawa Materiał

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie w radioterapii

Obrazowanie w radioterapii Obrazowanie w radioterapii Witold Skrzyński Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Zakład Fizyki Medycznej Rola obrazowania w radioterapii Diagnoza, decyzja o terapii Planowanie leczenia

Bardziej szczegółowo

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA Edyta Dąbrowska METODY LECZENIA NOWOTWORÓW - chirurgia - chemioterapia - radioterapia CEL RADIOTERAPII dostarczenie wysokiej dawki promieniowania do objętości tarczowej

Bardziej szczegółowo

Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej. Jerzy Stanikowski

Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej. Jerzy Stanikowski Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej Jerzy Stanikowski Instytut Chemii i Techniki Jadrowej Zakład Chemii i Techniki Radiacyjnej Pracownia Akceleratorów Źródła promieniowania

Bardziej szczegółowo

Słowniczek pojęć fizyki jądrowej

Słowniczek pojęć fizyki jądrowej Słowniczek pojęć fizyki jądrowej atom - najmniejsza ilość pierwiastka jaka może istnieć. Atomy składają się z małego, gęstego jądra, zbudowanego z protonów i neutronów (nazywanych inaczej nukleonami),

Bardziej szczegółowo

Systemy zabezpieczeń według normy IEC Agata Latała

Systemy zabezpieczeń według normy IEC Agata Latała Systemy zabezpieczeń według normy IEC 60601-2-1 Agata Latała Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Udział zabezpieczeń w systemie sterowania ZABEZPIECZENIA 11/10/2007 Agata Latała 2 Podział

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY?

DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY? FIZYKA WYSOKICH ENERGII W EDUKACJI SZKOLNEJ Puławy, 29.02.2008r. DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY? Dominika Domaciuk I. Wprowadzenie Na świecie jest 17390 akceleratorów! (2002r). Różne zastosowania I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Akceleratory używane w radioterapii (budowa, krótki opis wszystkich sekcji - od wylotu do pacjenta)

Akceleratory używane w radioterapii (budowa, krótki opis wszystkich sekcji - od wylotu do pacjenta) Akceleratory używane w radioterapii (budowa, krótki opis wszystkich sekcji - od wylotu do pacjenta) Akceleratory mogące generować niemalże monoenergetyczne wiązki elektronów(4-6 MeV, 20-25 MeV) lub wiązki

Bardziej szczegółowo

OFERTA. 6. Telefon [z numerem kierunkowym] Faks [z numerem kierunkowym]

OFERTA. 6. Telefon [z numerem kierunkowym] Faks [z numerem kierunkowym] ............................. [pieczątka firmowa].............. dnia............ OFERTA I. DANE WYKONAWCY: 1. Pełna nazwa....................................................................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa Zastosowanie: Zaginanie toru cząstki w akceleratorze Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 L = 1350 mm D = 320 mm Produkcja Friatec Na całym świecie

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, 13.06.2008r

Sławomir Wronka, 13.06.2008r Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 13.06.2008r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Medycyna Medycyna Sterylizacja sprzętu Diagnostyka Terapia Radioterapia standardowa

Bardziej szczegółowo

Budowa bunkrów radioterapeutycznych. eutycznych. Ludwik Kotulski

Budowa bunkrów radioterapeutycznych. eutycznych. Ludwik Kotulski Budowa bunkrów radioterapeutycznych eutycznych Ludwik Kotulski Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Bunkier akceleratora oraz pomieszczenie symulatora jako zabezpieczenie przed promieniowaniem

Bardziej szczegółowo

MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW

MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ FIZYKI MEDYCZNE AKCELERATORY ELEKTRONÓW OPRACOWANIE ZALICZENIOWE WYKONANE W RAMACH PRZEDMIOTU METODY I TECHNIKI JĄDROWE Autor: Ewa Oponowicz Prowadzący przedmiot: prof.

Bardziej szczegółowo

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska TERAPIA PROTONOWA Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36 W skrócie... Cele terapii Słownictwo Własności wiązki protonowej Cele strategiczne Technika wielopolowa Technika rozpraszania Porównanie z techniką

Bardziej szczegółowo

Akceleratory (Å roda, 16 marzec 2005) - Dodał wtorek

Akceleratory (Å roda, 16 marzec 2005) - Dodał wtorek Akceleratory (Å roda, 16 marzec 2005) - Dodał wtorek Definicja: Urządzenie do przyspieszania cząstek naładowanych, tj. zwiększania ich energii. Akceleratory można sklasyfikować ze względu na: kształt toru

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników WYKŁAD 8 Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Współczesne eksperymenty Wprowadzenie Akceleratory Zderzacze Detektory LHC Mapa drogowa Współczesne

Bardziej szczegółowo

Laboratorium RADIOTERAPII

Laboratorium RADIOTERAPII Laboratorium RADIOTERAPII Ćwiczenie: Testy specjalistyczne aparatu RTG badanie parametrów obrazu Opracowała: mgr inż. Edyta Jakubowska Zakład Inżynierii Biomedycznej Instytut Metrologii i Inżynierii Biomedycznej

Bardziej szczegółowo

Cele, zadania i metody radioterapii

Cele, zadania i metody radioterapii Cele, zadania i metody radioterapii na przykładzie Centrum Onkologii Instytutu Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie przy ul. Wawelskiej 15 Anna Buszko Spis treści 1 Cele, zadania i metody radioterapii...2

Bardziej szczegółowo

Korekta dotycząca urządzenia medycznego

Korekta dotycząca urządzenia medycznego Korekta dotycząca urządzenia medycznego Komunikat dotyczący bezpieczeństwa w miejscu instalacji Dotyczy: Cyfrowych przyspieszaczy liniowych typu Primus TM, ONCOR TM i ARTISTE TM z oprogramowaniem konsoli

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SPRZĘTU MEDYCZNEGO

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SPRZĘTU MEDYCZNEGO Znak sprawy: Wsz II.4.291.52.2017.UE OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SPRZĘTU MEDYCZNEGO Załącznik nr 2 do SIWZ Realizacja inwestycji w formule zaprojektuj, wybuduj, wyposaż pn. Utworzenie ośrodka radioterapii

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SPRZĘTU MEDYCZNEGO

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SPRZĘTU MEDYCZNEGO Znak sprawy: Wsz II.4.291.52.2017.UE OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SPRZĘTU MEDYCZNEGO Załącznik nr 2 do SIWZ Realizacja inwestycji w formule zaprojektuj, wybuduj, wyposaż pn. Utworzenie ośrodka radioterapii

Bardziej szczegółowo

Akceleratory. Urządzenia do wytwarzania strumieni cząstek o znacznej energii kinetycznej

Akceleratory. Urządzenia do wytwarzania strumieni cząstek o znacznej energii kinetycznej Akceleratory Urządzenia do wytwarzania strumieni cząstek o znacznej energii kinetycznej Przegląd ważniejszych typów akceleratorów: akceleratory elektrostatyczne, akceleratory liniowe ze zmiennym polem

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek Zastosowanie: Akceleratory wysokiego napięcia Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 Pierścienie miedziane L = 560 mm D = 350 mm Produkcja

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego Model atomu Bohra Elektron hν hn = Ep

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja systemu TK dla potrzeb radioterapii. Dr inż. Dominika Oborska-Kumaszyńska The Royal Wolverhampton NHS Trust MPCE Department

Weryfikacja systemu TK dla potrzeb radioterapii. Dr inż. Dominika Oborska-Kumaszyńska The Royal Wolverhampton NHS Trust MPCE Department Weryfikacja systemu TK dla potrzeb radioterapii Dr inż. Dominika Oborska-Kumaszyńska The Royal Wolverhampton NHS Trust MPCE Department Symulator TK Transopzycja geometrii Testy dla TK Mechaniczne dopasowanie

Bardziej szczegółowo

Accelerators and medicine. Akceleratory i medycyna

Accelerators and medicine. Akceleratory i medycyna http://medgadget.com/archives/2007/08/automatic_feature_recognition_for_radiotherapy.html Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 22.11.2012r Akceleratory zastosowania Badania

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU

UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU WYDZIAŁ FIZYKI, ASTRONOMII I INFORMATYKI STOSOWANEJ PRACA INŻYNIERSKA TOMOGRAFIA ANIHILACJI POZYTONÓW Imię i nazwisko: Anna Kozłowska Nr indeksu: 210588 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa

o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa UKŁAD DO POMIARU CHARAKTERYSTYKI WIDMOWEJ WIĄZKI ELEKTRONÓW o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa Abstract SECONDARY ELECTRONS

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stosunku e/m elektronu

Wyznaczanie stosunku e/m elektronu Ćwiczenie 27 Wyznaczanie stosunku e/m elektronu 27.1. Zasada ćwiczenia Elektrony przyspieszane w polu elektrycznym wpadają w pole magnetyczne, skierowane prostopadle do kierunku ich ruchu. Wyznacza się

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 7. Pole magnetyczne zadania z arkusza I 7.8 7.1 7.9 7.2 7.3 7.10 7.11 7.4 7.12 7.5 7.13 7.6 7.7 7. Pole magnetyczne - 1 - 7.14 7.25 7.15 7.26 7.16 7.17 7.18 7.19 7.20 7.21 7.27 Kwadratową ramkę (rys.)

Bardziej szczegółowo

Wstęp do fizyki akceleratorów

Wstęp do fizyki akceleratorów Wstęp do fizyki akceleratorów Mariusz Sapiński (mariusz.sapinski@cern.ch) CERN, Departament Wiązek 3 września 2013 Definicja Akcelerator cząstek: urządzenie produkujące wiązkę cząstek (jonów lub cząstek

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, 04.04.2008r

Sławomir Wronka, 04.04.2008r Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 04.04.2008r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Md Medycyna Medycyna Sterylizacja sprzętu ę Diagnostyka Terapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Technika i technologia Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2005/C 103/02)

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2005/C 103/02) C 103/2 Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2005/C 103/02) (Tekst dotyczący EOG) (Wykaz tytułów i numerów norm zharmonizowanych z dyrektywą) CEN/ CENELEC EN 46003:1999 Systemy

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Cyklotronowe Bronowice Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Dlaczego potrzebujemy nowy cyklotron? 100 dowolny narząd Zasieg/ cm 10 1 oko 0.1 100 1000 Energia/MeV Protony o

Bardziej szczegółowo

Akceleratory. Instytut Fizyki Jądrowej PAN 1

Akceleratory. Instytut Fizyki Jądrowej PAN 1 Akceleratory fizyka cząstek elementarnych fizyka wysokich energii ruch cząstki w polu magnetycznym i elektrycznym akceleratory elektrostatyczne akcelaratory liniowe akcelaratory kołowe (cykliczne): - cyklotron

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2006/C 173/02)

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2006/C 173/02) C 173/2 26.7.2006 Komunikat Komisji w sprawie implementacji dyrektywy Rady 93/42/EWG (2006/C 173/02) (Tekst dotyczący EOG) (Wykaz tytułów i numerów norm zharmonizowanych z dyrektywą) normy CEN/CENELEC

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie e/m za pomocą podłużnego pola magnetycznego

Wyznaczanie e/m za pomocą podłużnego pola magnetycznego - 1 - Wyznaczanie e/ za poocą podłużnego pola agnetycznego Zagadnienia: 1. Ruch cząstek naładowanych w polu elektryczny i agnetyczny.. Budowa i zasada działania lapy oscyloskopowej. 3. Wyprowadzenie wzoru

Bardziej szczegółowo

Akceleratory jako narzędzia badań chorób nowotworowych

Akceleratory jako narzędzia badań chorób nowotworowych Akceleratory jako narzędzia badań chorób nowotworowych Kordian Chamerski, Jacek Filipecki* Instytut Fizyki, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Akademia im. Jana Długosza, Al. Armii Krajowej 13/15, 42-200

Bardziej szczegółowo

Fizyka współczesna. Pracownia dydaktyki fizyki. Instrukcja dla studentów. Tematy ćwiczeń

Fizyka współczesna. Pracownia dydaktyki fizyki. Instrukcja dla studentów. Tematy ćwiczeń Pracownia dydaktyki fizyki Fizyka współczesna Instrukcja dla studentów Tematy ćwiczeń I. Wyznaczanie stałej Plancka z wykorzystaniem zjawiska fotoelektrycznego II. Wyznaczanie stosunku e/m I. Wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki. Laboratorium Technik Jądrowych

Wydział Fizyki. Laboratorium Technik Jądrowych Wydział Fizyki Laboratorium Technik Jądrowych rok akademicki 2016/17 ćwiczenie RTG1 zapoznanie się z budową i obsługą aparatu RTG urządzenia stosowane w radiografii cyfrowej ogólnej testy specjalistyczne:

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie cząstek z materią

Oddziaływanie cząstek z materią Oddziaływanie cząstek z materią Trzy główne typy mechanizmów reprezentowane przez Ciężkie cząstki naładowane (cięższe od elektronów) Elektrony Kwanty gamma Ciężkie cząstki naładowane (miony, p, cząstki

Bardziej szczegółowo

Podstawy akceleratorowej spektrometrii mas. Techniki pomiarowe

Podstawy akceleratorowej spektrometrii mas. Techniki pomiarowe Podstawy akceleratorowej spektrometrii mas Techniki pomiarowe Podstawy spektrometrii mas Spektrometria mas jest narzędziem znajdującym szerokie zastosowanie w badaniach fizycznych i chemicznych. Umożliwia

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONO W.

PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONO W. Marta GiŜyńska Agnieszka Walewska Zakład Fizyki Medycznej Centrum Onkologii-Instytut ul. Roentgena 5 02-781 Warszawa PODSTAWY PLANOWANIA LECZENIA, DOZYMETRIA WIĄZEK PROMIENIOWANIA X i ELEKTRONO W. Spis

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka promieniowania wtórnego powstającego podczas radioterapii całego ciała.

Charakterystyka promieniowania wtórnego powstającego podczas radioterapii całego ciała. -1 \ > y g W y d z i a ł M a t e m a t y k i F iz y k i i C h e m ii I n s t y t u t F iz y k i i m. A u g u s t a C h e l k o w s k ie g o Zakład F izyki Jądrowej i Jej Zastosowań Charakterystyka promieniowania

Bardziej szczegółowo

PRĄDY WYSOKIEJ CZĘSTOTLIWOŚCI JOANNA GRABSKA -CHRZĄSTOWSKA

PRĄDY WYSOKIEJ CZĘSTOTLIWOŚCI JOANNA GRABSKA -CHRZĄSTOWSKA PRĄDY WYSOKIEJ CZĘSTOTLIWOŚCI JOANNA GRABSKA -CHRZĄSTOWSKA Drgania wysokiej częstotliwości Arsonwalizacja Arsonwalizacja HF08 aparat do arsonwalizacji Zastosowanie: Jest to urządzenie elektroniczne, działa

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ

MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ Seminarium Instytutu Fizyki Jądrowej PAN,19.01.2006 MODELOWANIE RADIOBIOLOGICZNE RADIOTERAPII HADRONOWEJ Michał Waligórski Centrum Onkologii Oddział w Krakowie i Instytut Fizyki Jądrowej J PAN w Krakowie

Bardziej szczegółowo

dotyczy: postępowania o zamówienie publiczne w trybie przetargu nieograniczonego na dostawę sprzętu i aparatury medycznej.

dotyczy: postępowania o zamówienie publiczne w trybie przetargu nieograniczonego na dostawę sprzętu i aparatury medycznej. Toruń, dn. 16 maja 2016r. L.dz. SSM.DZP.200.73.2016 dotyczy: postępowania o zamówienie publiczne w trybie przetargu nieograniczonego na dostawę sprzętu i aparatury medycznej. I. W związku ze skierowanymi

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników WYKŁAD 8 1 Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 2.12. 2009 Współczesne eksperymenty-wprowadzenie Detektory Akceleratory Zderzacze LHC Mapa drogowa Tevatron-

Bardziej szczegółowo

FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA IZOLATOR DO ŹRÓDŁA JONÓW

FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA IZOLATOR DO ŹRÓDŁA JONÓW FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA IZOLATOR DO ŹRÓDŁA JONÓW Zastosowanie: Źródło ciężkich jonów Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99,7 Pierścienie metalowe z NiFeCo (Kovar / 1.3981) Elementy wykonane

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, r.

Sławomir Wronka, r. Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 15.04.2010r http://medgadget.com/archives/2007/08/automatic_feature_recognition_for_radiotherapy.html Akceleratory zastosowania Badania

Bardziej szczegółowo

Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN

Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN Jan Swakoń Idea radioterapii protonowej Pierwsze zastosowanie wiązki protonów do radioterapii C. A. Tobias, J. H. Lawrence, J. L. Born, et

Bardziej szczegółowo

CYBERKNIFE. Broszura informacyjna. Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie. Dawid Bodusz

CYBERKNIFE. Broszura informacyjna. Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie. Dawid Bodusz Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Gliwicach CYBERKNIFE Broszura informacyjna dla chorych w trakcie leczenia promieniami i ich opiekunów Dawid Bodusz Zakład Radioterapii

Bardziej szczegółowo

Najlepsze dla życia To nejlepší pro život

Najlepsze dla życia To nejlepší pro život Najlepsze dla życia To nejlepší pro život Zaawansowane leczenie chorób nowotworowych PROTON THERAPY CENTER Terapia protonowa jest bardzo zaawansowaną skuteczną metodą leczenia nowotworów złośliwych. Wiąże

Bardziej szczegółowo

Akceleratory Cząstek

Akceleratory Cząstek M. Trzebiński Akceleratory cząstek 1/30 Akceleratory Cząstek Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauki Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN, 23 sierpnia 2016 Obserwacje w makroświecie

Bardziej szczegółowo

( 5 4 ) Urządzenie do nanoszenia cienkich warstw metalicznych i/lub ceramicznych

( 5 4 ) Urządzenie do nanoszenia cienkich warstw metalicznych i/lub ceramicznych RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 163335 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 289562 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 21. 03. 1991 Rzeczypospolitej Polskiej (51) IntCl5: C23C 14/56

Bardziej szczegółowo

Urządzenia do planowania radioterapii (Symulatory i TK)

Urządzenia do planowania radioterapii (Symulatory i TK) Urządzenia do planowania radioterapii (Symulatory i TK) Plan wykładu Historia Zasada działanie symulatora Zasada działania TK Rola i miejsce urządzeń w procesie planowania radioterapii. Historia W. C.

Bardziej szczegółowo

MAGNETYZM. PRĄD PRZEMIENNY

MAGNETYZM. PRĄD PRZEMIENNY Włodzimierz Wolczyński 47 POWTÓRKA 9 MAGNETYZM. PRĄD PRZEMIENNY Zadanie 1 W dwóch przewodnikach prostoliniowych nieskończenie długich umieszczonych w próżni, oddalonych od siebie o r = cm, płynie prąd.

Bardziej szczegółowo

Radioterapia Hadronowa

Radioterapia Hadronowa Radioterapia Hadronowa Opracował: mgr. inż. Krzysztof Woźniak Warszawa styczeń 2009 Wstęp Medycyna od około stu lat korzysta z promieniowania jonizującego do zwalczania chorób nowotworowych. Pierwsze eksperymenty

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki Uniwersytet w Białymstoku. ul. Lipowa 41, Białystok. tel. (+48 85) fax ( ) EFEKTY KSZTAŁCENIA

Wydział Fizyki Uniwersytet w Białymstoku. ul. Lipowa 41, Białystok. tel. (+48 85) fax ( ) EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział Fizyki Uniwersytet w Białymstoku ul. Lipowa 41, 15-424 Białystok tel. (+48 85) 745 72 22 fax (+ 48 85) 745 72 23 EFEKTY KSZTAŁCENIA dla kierunku poziom kształcenia profil Fizyka studia 2 stopnia

Bardziej szczegółowo

I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE

I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE - lata '90 XIX wieku WSTĘP Widmo promieniowania elektromagnetycznego zakres "pokrycia" różnymi rodzajami fal elektromagnetycznych promieniowania zawartego w danej wiązce. rys.i.1.

Bardziej szczegółowo

ABC tomografii komputerowej

ABC tomografii komputerowej ABC tomografii komputerowej Tomografia (od gr.: tome cięcie i grafein pisanie) metoda pozwalająca na uzyskiwanie obrazów przekrojów badanej okolicy ciała. Określenie o szerokim znaczeniu, najczęściej kojarzone

Bardziej szczegółowo

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej

Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Techniki Jądrowe w Diagnostyce i Terapii Medycznej Wykład 13, 2 czerwca 2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Akceleratory medyczne

Bardziej szczegółowo

Matura z fizyki i astronomii 2012

Matura z fizyki i astronomii 2012 Matura z fizyki i astronomii 2012 Zadania przygotowawcze do matury na poziomie podstawowym 7 maja 2012 Arkusz A1 Czas rozwiązywania: 120 minut Liczba punktów do uzyskania: 50 Zadanie 1 (1 pkt) Dodatni

Bardziej szczegółowo

Kontrola systemów planowania leczenia 3D w radioterapii wiązkami zewnętrznymi fotonów i elektronów

Kontrola systemów planowania leczenia 3D w radioterapii wiązkami zewnętrznymi fotonów i elektronów Pol J Med Phys Eng 2014;20(1):1-32. PL ISSN 1425-4689 doi: 10.2478/pjmpe-2014-0001 website: http://versita.com/pjmpe Zalecenia Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej przygotowane przez zespół: Marcin Dybek,

Bardziej szczegółowo

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r.

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski

Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski Terapia ciężkojonowa w onkologii Zygmunt Szefliński Universytet Warszawski, Terapia nowotworów - ciężkie jony Skuteczność promieniowania Terapia hadronowa Terapia ciężkojonowa i określenie dawki za pomocą

Bardziej szczegółowo

Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život.

Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život. Najlepsza w życiu. To nejlepší pro život. Zaawansowane leczenie chorób nowotworowych PROTON THERAPY CENTER Terapia protonowa jest wysoce zaawansowaną i skuteczną metodą leczenia nowotworów złośliwych.

Bardziej szczegółowo

Elementy fizyki czastek elementarnych

Elementy fizyki czastek elementarnych Źródła czastek Elementy fizyki czastek elementarnych Wykład II Naturalne źródła czastek Źródła promieniotwórcze Promieniowanie kosmiczne Akceleratory czastek Akceleratory elektrostatyczne, liniowe i kołowe

Bardziej szczegółowo

Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni. Dla próżni równania Maxwella w tzw. postaci różniczkowej są następujące:

Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni. Dla próżni równania Maxwella w tzw. postaci różniczkowej są następujące: Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni Dla próżni równania Maxwella w tzw postaci różniczkowej są następujące:, gdzie E oznacza pole elektryczne, B indukcję pola magnetycznego a i

Bardziej szczegółowo

26 MAGNETYZM. Włodzimierz Wolczyński. Indukcja magnetyczna a natężenie pola magnetycznego. Wirowe pole magnetyczne wokół przewodnika prostoliniowego

26 MAGNETYZM. Włodzimierz Wolczyński. Indukcja magnetyczna a natężenie pola magnetycznego. Wirowe pole magnetyczne wokół przewodnika prostoliniowego Włodzimierz Wolczyński 26 MAGETYZM Indukcja magnetyczna a natężenie pola magnetycznego B indukcja magnetyczna H natężenie pola magnetycznego μ przenikalność magnetyczna ośrodka dla paramagnetyków - 1 1,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo pacjenta i personelu: okiem fizyka. dr Adam Wasilewski

Bezpieczeństwo pacjenta i personelu: okiem fizyka. dr Adam Wasilewski Bezpieczeństwo pacjenta i personelu: okiem fizyka dr Adam Wasilewski Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Przegląd zagadnień Promieniowanie uboczne i rozproszone Generowanie neutronów Indukowana

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo