Operacyjne leczenie niewydolności podniebienno gardłowej w rozszczepach podśluzówkowych sposobem Furlowa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Operacyjne leczenie niewydolności podniebienno gardłowej w rozszczepach podśluzówkowych sposobem Furlowa"

Transkrypt

1 PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2006, 43, 2, ISSN X Copyright by Silesian Piasts University of Medicine in Wrocław and Polish Stomatological Association PIOTR WÓJCICKI, GRAŻYNA WÓJCICKA Operacyjne leczenie niewydolności podniebienno gardłowej w rozszczepach podśluzówkowych sposobem Furlowa Management of Velopharyngeal Insufficiency in Submucosal Cleft Palates with Furlow s Method Oddział i Klinika Chirurgii Plastycznej SCM w Polanicy Zdroju AM we Wrocławiu Streszczenie Wprowadzenie. W 1892 r. Larmoyez jako pierwszy użył terminu insuffisance velopalatine. Obecnie terminem tym określa się brak możliwości uzyskania pełnego, optymalnego zwarcia pozwalającego na całkowite oddziele nie nosogardzieli od dolnej części gardła podczas trwania fizjologicznych procesów połykania, dmuchania, mówie nia, oddychania oraz wentylacji przewodu słuchowego wewnętrznego. Najbardziej charakterystyczną cechą zabu rzeń mowy występującą w niewydolności podniebienno gardłowej (NPG) jest nosowanie otwarte. W okresie ostat nich 100 lat opisano wiele technik operacyjnych, które znalazły zastosowanie w leczeniu NPG, ale żadna z nich nie znalazła powszechnej akceptacji. Cel pracy. Ocena wyników leczenia u chorych z podśluzówkowymi rozszczepami podniebienia, wcześniej nieo perowanych, leczonych z powodu NPG sposobem Furlowa. Materiał i metody. Od stycznia 2004 do lipca 2005 r. były prowadzone badania prospektywne wszyscy chorzy byli konsultowani przez foniatrę i chirurga plastyka, oceniano jakość mowy oraz wykonywano obiektywne bada nia nasometryczne przed i 6 miesięcy po operacji. U 7 chorych w wieku od 6 do 25 lat (średnio w wieku 13 lat), u których stwierdzono NPG, wykonano wydłużenie podniebienia metodą Furlowa. Do wszystkich chorych wysła no ankietę z zapytaniem o ocenę wyników leczenia. Wyniki. Bardzo dobry ostateczny wynik leczenia uzyskano u 5 pacjentów, u których tylko jeden z parametrów odbiegał od normy, u 1 chorego uzyskano wynik dobry, a u jednego zły, jakkolwiek także u tego chorego nastąpi ła poprawa w zakresie większości wskaźników. Wnioski. Operacja Furlowa jest skutecznym sposobem leczenia niewydolności podniebienno gardłowej u chorych z podśluzówkowymi rozszczepami podniebienia (Dent. Med. Probl. 2006, 43, 2, ). Słowa kluczowe: niewydolność podniebienno gardłowa, leczenie operacyjne sposobem Furlowa. Abstract Background. The term insuffisance velopalatine was first used by Larmoyez in Nowadays, the term is used to denote the failure of the palate to produce velopharyngeal closure when would completely block the nasopharynx from the lower pharynx during physiological processes of swallowing, blowing, speaking, breathing and ventilation of the internal auditory canal. The most characteristic speech disturbance observed in velopharyn geal insufficiency is open hypernasality. Numerous surgical techniques used in the treatment of VPI have been described in the past 100 years. Objectives. Evaluating the outcome of treatment of patients treated for VPI by means of Furlow s method who had not been operated previously. Material and Methods. From January 2004 to July 2005 seven patients aged from 6 to 25 years (means age 13 years) were treated for VPI by means of palatal augmentation performed according to Furlow s method. All the patients had been prospectively evaluated by a phoniatrist and plastic surgeon who assessed their quality of speech and performed objective nasometric examinations prior to and 6 months after the operation. All the patients were sent a questionnaire in which they were asked to evaluate the outcome of therapy.

2 202 P. WÓJCICKI, G. WÓJCICKA Results. Very good final outcome of treatment was achieved in 5 patients in whom only one parameter deviated from the norm. Good outcome was achieved in one patient and another patient assessed the outcome as unsatis factory, although majority of parameters were improved. Conclusions. Furlow s operation is an effective modality of treatment of velopharyngeal insufficiency in patients with submucosal cleft palate (Dent. Med. Probl. 2006, 43, 2, ). Key words: velopharyngeal insufficiency, Furlow s method. W 1892 r. Larmoyez [1] jako pierwszy użył termin insuffisance velopalatine. Obecnie termi nem tym określa się brak możliwości uzyskania pełnego, optymalnego zwarcia pozwalającego na całkowite oddzielenie nosogardzieli od dolnej czę ści gardła podczas trwania fizjologicznych proce sów połykania, dmuchania, mówienia, oddychania oraz wentylacji przewodu słuchowego wewnętrz nego. Najbardziej charakterystyczną cechą zabu rzeń mowy występującymi w NPG jest nosowanie otwarte. Mechanizm tworzenia zwarcia i udział po szczególnych struktur anatomicznych został opisa ny i sklasyfikowany przez Skolnicka [2]. W naj częściej występującym typie koronarnym, zwa nym również czołowym występującym od 46% do 70% populacji [3 5] zwarcie następuje dzię ki dominującemu udziałowi podniebienia mięk kiego, które przemieszcza się ku tyłowi i ku górze, przyczyniając się w decydującym stopniu do za mknięcia przestrzeni podniebienno gardłowej. W typie okrężnym (występującym u około 20% populacji) [3, 4] występuje równomierny udział wszystkich struktur, które obkurczając się koncen trycznie zamykają nosogardziel. W rzadziej wy stępującym typie strzałkowym zwarcie następuje dzięki przemieszczeniu się ścian bocznych, przy nieznacznym tylko udziale podniebienia, nato miast w typie okrężnym z udziałem wału Passa wanta, wyróżniającym mechanizmem, jest udział mięśni tylnej ściany gardła formujących charakte rystyczne uwypuklenie zwane wałem Passawanta [4 7]. W ostatnich 100 latach opisano wiele technik operacyjnych, które znalazły zastosowanie w le czeniu NPG, ale żadna z nich nie znalazła po wszechnej akceptacji. Prawdopodobnie najczę ściej, a z pewnością najdłużej stosowanym sposo bem leczenia NPG jest plastyka z użyciem płata z tylnej ściany gardła. Operacja ta jest szczególnie zalecana u chorych z zachowaną dobrą ruchomo ścią ścian bocznych, u których niedomknięta prze strzeń przyjmuje kształt szczeliny podłużnej o uło żeniu strzałkowym. Istotną wadą operacji jest to, że nacinanie podłużnego płata na tylnej ścianie gardła jest zabiegiem wyraźnie upośledzającym funkcje mięśnia zwieracza górnego gardła [8]. Mi mo że niektórzy autorzy wykazali negatywny wpływ faryngofiksacji na wzrost szczęki [9] to jednak większość autorów za częstsze uważa za burzenia wzrostu żuchwy [10, 11]. W przebiegu pooperacyjnym mogą występować bezdechy noc ne (nawet do 90%) [12] oraz osłabiona drożność nosa. Na skutek procesów gojenia i bliznowacenia stwierdzono tendencję do tubulizowania się płata i przewężania o około 50% szerokości wyjściowej oraz do przemieszczania się szypuły płata na niż szy poziom [13]. To powoduje, że dobre wczesne wyniki leczenia ulegają pogorszeniu w miarę upływu czasu. Omawianym sposobem całkowite lub częściowe wyleczenie NPG uzyskuje się w granicach 75% [14 16]. Operacje na zwieraczach tylnej ściany gardła polegają na przemieszczeniu podłużnie nacina nych płatów śłuzówkowo mięśniowych uszypuło wanych od góry i wszywaniu ich w poprzeczne na cięcie na tylnej ścianie gardła. Celem tego postępo wania jest: wytworzenie dynamicznego zwieracza utworzonego przez przemieszczone płaty oraz zbudowanie poprzecznego fałdu na tylnej ścianie gardła. Operacja jest zalecana szczególnie u dzie ci i nastolatków. Uważa się, że lepsze wyniki uzy skuje się u osób z okrężną niedomykalnością w centralnej części, ze szczeliną podniebieno gar dłową nie większą jak 5 mm [17]. Do zabiegu mo gą być też kwalifikowani pacjenci ze słabszą ru chomością ścian bocznych, ale warunkiem prze prowadzenia tego typu operacji jest zachowana ruchomość podniebienia miękkiego [7]. Według opinii różnych autorów całkowitą lub częściową poprawę uzyskuje się w granicach od 70% [18 20] do 85% [21 23]. W celu zmniejszenia przestrzeni podniebien no gardłowej wykonuje się operacje polegające na uwypuklaniu tylnej ściany gardła. Wszczepy i przeszczepy umieszcza się podśluzówkowo na wysokości drugiego kręgu szyjnego. Pierwotnie w tym celu stosowano iniekcje parafinowe, a na stępnie wszczepy twarde Silastic, Teflon lub Proplast [24, 25]. W celu przybliżenia tylnej ścia ny gardła do podniebienia miękkiego stosowne są ponadto autogenne przeszczepy tkankowe tłuszcz [26], powięź i chrząstka [27, 28] oraz prze szczepy korium. W 1978 r. Leonard Furlow [29] zaproponował pierwotne zeszywanie rozszczepów podniebienia miękkiego przy zastosowaniu naprzemiennej Z plastyki. W następnych latach metodę tą zastoso

3 Operacyjne leczenie niewydolności podniebienno gardłowej w rozszczepach 203 wano również w celu leczenia niewydolności pod niebienno gardłowej [30 33]. Celem badań była ocena skuteczności leczenia chorych z podśluzówkowymi rozszczepami pod niebień, wcześniej nie operowanych, z nasiloną postacią NPG, u których wykonano operację Fur lowa. Materiał i metody Od stycznia 2004 do lipca 2005 r., były prowa dzone badania prospektywne. Chorzy z podślu zówkowymi rozszczepami podniebienia miękkie go, nieoperowani wcześniej z tego powodu, u któ rych rozpoznawano NPG, kwalifikowano do leczenia operacyjnego przez foniatrę, logopedę oraz chirurga plastyka. Wszystkie zabiegi opera cyjne były przeprowadzone przez jednego chirur ga (P.W.). U 7 chorych wykonano wydłużenie po dniebienia metodą Furlowa. Wszyscy chorzy byli konsultowani przed i 6 miesiący po operacji. Na podstawie bezpośrednich badań oraz przy użyciu nasofiberoskopu, a także wykonując badania obiektywne, oceniano warun ki anatomiczne oraz jakość mowy. Uwzględniano przy tym: odległość podniebienia od tylnej ściany gardła, drożność przewodów nosowych, rucho mość podniebienia, zwarcie podniebienno gardło we, nosowanie, artykulację, zrozumiałość mowy, wskaźnik nosowania (nasometria). Do pomiaru odległości podniebienia miękkie go od tylnej ściany gardła wykorzystano szpatuł kę, na której przy użyciu pieczątki zaznaczono długość w milimetrach. Za normę przyjęto wyniki badań przeprowadzonych w grupie młodzieży bez rozszczepów liczącej 20 osób w wieku od 15 do 25 lat (średnio 18 lat), u której stwierdzono odle głość podniebienia od tylnej ściany gardła w gra nicach od 4 do 9 mm (średnio 6 mm). Drożność przewodów nosowych oceniano wykonując badanie laryngologiczne. Badano usta wienie przegrody nosowej, wielkość muszli noso wych, stan błony śluzowej oraz obecność i wiel kość migdałka gardłowego. Ruchomość podnie bienia oceniano podczas fonacji samogłosek. Zwarcie podniebienno gardłowe określano na podstawie badania funkcji, tj. domykania i rozwie rania zwieracza podniebienno gardłowego przy tworzeniu określonych dźwięków oraz wykonując nasofiberoskopię. Oceniano poprawność artykulacji samogłosek oraz spółgłosek I, II, III strefy artykulacyjnej. Zwracano uwagę na obecność szmerów podczas fonacji oraz towarzyszących współruchów mięśni mimicznych twarzy. Do oceny nosowania, pomiaru nasometrycz nego oraz zrozumiałości mowy posłużył tekst przeznaczony dla starszych dzieci i dorosłych nie zawierający głosek nosowych. Dla tego tekstu w badaniach kontrolnych (wykonanych w grupie 30 zdrowych osób) stwierdzono wartość fizjolo gicznego rezonansu nosowego 15,1%. Pacjent powtarzał tekst kilka razy, a badający zaznaczał niezrozumiałe słowa. Stopień zrozumiałości mo wy oparto na skali od 1 do 3 [34], podobnie jak we wszystkich wymienionych wyżej badaniach (1 wynik zły, 2 wynik zadawalający, 3 wynik do bry). Nasilenie nosowania oceniano subiektywnie w tej samej skali od 1 do 3. Badania nosometryczne wykonano przy uży ciu systemu do obiektywnego i automatycznego testowania nosowania. Podłączenie nasometru do komputera umożliwiało graficzny zapis wyników [35 37]. Pomiar nasometryczny, będący obiektywnym objawem niewydolności podniebienno gardłowej, określano w postaci wartości procentowej i oce niano opierając się na 3 stopniowej skali wg Gą siorka [26]. 3 stopień: do 25% normalny i łagodny re zonans nosowy 2 stopień: od 26% do 35% umiarkowany rezonans nosowy (przy intensywnej rehabilitacji chorzy mają szansę na poprawę mowy), 1 stopień od 36% do 50% i więcej (w więk szości przypadków chorzy kwalifikują się do le czenia operacyjnego). W badaniach kontrolnych (wykonanych w grupie 30 zdrowych osób) wartość fizjologicz nego wskaźnika nosowości wynosiła 15,1%. Leczono 4 mężczyzn i 3 kobiety w wieku od 6 do 25 lat (średnio w wieku 13 lat). W badaniu na sofiberoskopowym u 2 chorych stwierdzono koro narny, a u 5 okrężny typ zwarcia. Odległość pod niebienia od tylnej ściany gardła mieściła się w granicach od 6 mm do 12 mm, średnio 9,0 mm. Drożność nosa u 5 chorych była całkowicie dobra, u 2 pozostałych nieznacznie osłabiona. Operację Furlowa wykonywano w sposób opi sany przez autora. Od strony jamy ustnej nacinano po obu stronach płaty po jednej płat śluzówkowy uszypułowany od przodu; po drugiej śluzówkowo mięśniowy uszypułowany od tyłu odcinano sko śnie biegnące, w kierunku tylnego brzegu blaszki podniebiennej, przyczepy rozcięgna mięśnia dźwi gacza podniebienia zachowując jego ciągłość w odcinku mięśniowym. Przy wyznaczaniu linii cięć stosowano zasady obowiązujące dla Z pla styki. Płaty nacinano pod kątem około W warstwie nosowej preparowano płaty, które ułożone były odwrotnie niż po stronie dolnej. W analogiczny sposób postępowano z płatem ślu zówkowo mięśniowym odcinano skośnie bie

4 204 P. WÓJCICKI, G. WÓJCICKA Tabela 1. Zestawienie pomiarów, ocen jakości mowy i badań nasometrycznych przed i po 6 miesiącach operacji Furlowa Table 1. Statement of measurements, results of speech quality and nasometric examinations prior and 6 months after Furlov s operation Pomiar nasometryczny (Nasal airflow) % Nosowanie (Nasality) Zrozumiałość mowy (Intelligibility) Artykulacja (Articulation) Zwarcie podniebienno gardłowe (Velopharyngecil closure) Ruchomość podniebienia (Mobility palate) Odległość pod. miękk. od ściany gardła w mm (Velopharyngeal space) Słuch (Hearing) Drożność przewodów nosowych (Nasal passages) Leczenie foniatryczne (Foniatric treatment) Otwory (Fistulas) (Nasofiberoskopia) (Nasofibroscopy) Rozpoznanie (Diagnosis) Wiek/Płeć (Age/Sex) Nazwisko i imię (Name) Lp. (No) przed po przed po przed po przed po przed po przed po przed po 7n B.A K/18 RL. Pod b t 2 n n W.M M/17 R.Podť t n 2 n n S.B K/25 R Podť n t 3 n n Ch.ú M./5 R. Podť. b t 3 n n J.J K/7 R. Podť. b `t 3 n n B.P M/10 RO+ Podť b t 3 n n W.M M./6 R. Pods. b t 3 n Średnie 13 2,7 n 9,0 7,3 1,6 2,7 1,0 2,6 2,0 2,0 1,7 2,9 1,1 2, Objaśnienia: 1. Otwory: B bez otworów; T tak z otworami 2;. Leczenie foniatryczne: N nieleczony, L leczony; 3. Słuch: n norma Legends: 1. Fistule: B no, T yes; 2. Foniatric treatment: N no, L yes; 3. Hearing: n norm Ryc. 1. Podśluzówkowy rozszczep podniebienia Fig. 1. Submucosal palate cleft Ryc. 2. Płaty śluzówkowo mięśniowe nacięte naprze miennie sposobem Furlowa zdjęcie śródoperacyjne Fig. 2. Mucosal and mucomuscular flaps alternatively incised by means of Furlow s method intraoperative picture Ryc. 3. Wynik leczenia 6 miesięcy po operacji Fig. 3. The results of management six months after surgery

5 Operacyjne leczenie niewydolności podniebienno gardłowej w rozszczepach 205 gnące rozcięgno, zachowując nienaruszony brzu siec mięśnia. Tak rozpreparowane podniebienia zamykano, nadając obu mięśniom dźwigaczom anatomiczny poprzeczny przebieg (ryc. 2). Po upływie 6 miesięcy do wszystkich pa cjentów wysłano ankiety, w których poproszono o ocenę wyników operacji: czy nastąpiła znacz na poprawa, czy nastąpiła poprawa, bez zmian (ryc. 3). Wyniki U 1 chorego wystąpiła maceracja brzegów rany, która jedynie o kilka dni wydłużyła proces gojenia. Na podstawie badań subiektywnych, wyrażo nych w skali 1 3, określono, że średnie wartości przedoperacyjne analizowanych parametrów fo niatrycznych wynosiły odpowiednio: ruchomość podniebienia 1,6 ; zwarcie podniebienno gardło we 1,0; artykulacja 2,0; zrozumiałość mowy 1,7; nosowanie 1,1. Wartości pomiarów nasome trycznych mieściły się w granicach od 40% do 50%, średnio 45% (tab. 1). Ostateczne średnie wartości poszczególnych parametrów, oceniane w trakcie badań po 6 mie siącach po drugiej operacji, uległy wyraźnej po prawie: ruchomość podniebienia z 1,6 na 2,7; zwarcie podniebienno gardłowe z 1,0 na 2,6; ar tykulacja nie uległa zmianie (średnia wartość wy nosiła 2,0) zrozumiałość mowy z 1,7 na 2,9; zaś nosowanie z 1,1 na 2,6. Średnia wartość pomiaru nasometrycznego obniżyła się z 45% do 26% (tab. 1). Jako kryterium wyleczenia uznano oceny od noszące się do 3 parametrów: zrozumiałości mo wy, nosowania i pomiaru nasometrycznego. Bardzo dobry ostateczny wynik leczenia uzy skano u 5 pacjentów, u których tylko jeden z pa rametrów odbiegał od normy (3, 3, 2). U 1 chore go uzyskano wynik dobry (3, 2, 2). O złym wyni ku leczenia i niewydolności podniebienno gardłowej przesądzała zła ocena choćby jednego z parametrów (zrozumiałość mowy, nosowanie lub pomiar nasometryczny). U jednej najstarszej 25 letniej chorej mimo że tylko jeden parametr był zły, a dwa pozostałe parametry uległy popra wie to jednak wynika leczenia oceniono jako zły (tab. 1). Omówienie Podobnie jak w operacjach pierwotnych roz szczepów wargi i podniebienia nie obowiązuje je den uniwersalny schemat postępowania u chorych z NPG. Jest tak, ponieważ nie ma obiektywnego, całościowego systemu oceny jakości mowy. Zgo da panuje co do tego, że operacje powinny być wykonywane jak najwcześniej, a jak sugerują nie którzy, najlepiej przed ukończeniem 6 roku życia [7, 38, 39]. Nie ma natomiast operacji, której za stosowanie byłoby postępowaniem z wyboru. Przy wyborze operacji z zasady należy się kierować warunkami anatomicznymi i w zależności od po trzeb dobierać sposób leczenia. W wyborze bardzo istotna rolę powinny odgrywać sugestie foniatrów. U wszystkich operowanych chorych stwier dzono bardzo nasilone postaci niewydolności pod niebienno gardłowej. U 2 chorych mowa była cał kowicie niezrozumiała; wszyscy mieli maksymal nie nasilone nosowanie i u wszystkich pomiar nasometryczny przekraczał 35% (średnia 45%). U wszystkich pacjentów przyczynami braku zwarcia była niewydolność podniebień, które były zbyt krótkie, ale przede wszystkim słabo ruchome. We wszystkich przypadkach, podczas operacji stwierdzano nieprawidłowy układ mięśni dźwiga czy, które miały przebieg skośny i były przyro śnięte do blaszek poziomych kości podniebien nych. Jakkolwiek u wszystkich chorych obserwo wano nasiloną niewydolność podniebienną to warunkiem koniecznym zakwalifikowania do ope racji były zachowane funkcje zwieraczy górnych gardła. Wydaje się, że najważniejszą zaletą operacji Furlowa jest jej fizjologiczny charakter. Prawi dłowe przemieszczenie mięśni dźwigaczy pozwo liło nie tylko na wydłużenie podniebienia o około 2,7 mm [40 42], ale co ważniejsze wyraźnie poprawiło sprawność podniebienia miękkiego. Spośród 6 nadesłanych ankiet 5 osób w ankie cie określiły wynik leczenia jako istotna popra wa, a tylko 1 osoba jako poprawa. Dodatkową zaletą proponowanego leczenia, w przypadku niepowodzenia, i braku poprawy po rehabilitacji foniatrycznej jest możliwość wykona nia plastyki przy użyciu płata z tylnej ściany gardła. Z dotychczasowych badań wynika, że opera cja Furlowa jest skutecznym sposobem leczenia niewydolności podniebienno gardłowej u chorych z rozszczepami podśluzówkowymi podniebienia. Piśmiennictwo [1] LARMOYEZ M.: L insuffisance velopalatine. Annla Mal Oreille Larynx 1892, 18, [2] SKOLNICK M. L., MC CALL G. N., BARNES M.: The sphincteric mechanism of velopharyngeal closure. Cleft Pala te Craniofac. J. 1973, 10,

6 206 P. WÓJCICKI, G. WÓJCICKA [3] SIEGEL SADEWITZ V. L., SHPRINTZEN R. J., DANILLER A. I.: A nasopharyngoscopic and multi view videofluorosco pic analysis of velopharyngeal closure in normals. Video tape produced by the center for craniofacial disorders. Montefiore Medical Center [4] WITZEL M. A., POSNICK J.: Patterns and location of velopharyngeal valving problems: atypical findings on video nasopharyngoscopy. Cleft Palate J. 1889, 1, [5] WU J., HUANG G. F., HUANG S., NOORDHOFF S. M.: Nasopharyngoscopic evaluation and cephalometric analysis of velopharynx in normal and cleft palate patients Ann. Plast. Surg. 1996, 36, [6] FINKELSTEIN Y., LERNER M., OPHIR D., NACHMANI A., HAUBEN D., ZOHAR Y.: Nasopharyngeal profile and velo pharyngeal valve mechanism. Plast. Reconstr. Surg. 1993, 92, [7] WITT P. D., D ANTONIO L. L.: Velopharyngeal insufficiency and secondary palatal management: a new look at an old problem. Clin. Plast. Surg. 1993, 20, [8] HUANG M. H., LEE S. T., RAJENDRAN K.: Anatomic basis of cleft palate and velopharyngeal surgery: implications from a fresh cadaveric study. Plast. Reconstr. Surg. 1998, 101, [9] LONG R. E., MC NAMARA J. A.: Facial growth following pharyngeal flap surgery: skeletal assessment on serial la teral cephalometric radiographs. Am. J. Orthod. 1985, 87, [10] REN Y. F., ISBER A., HENNINGSSON G.: The influence of pharyngeal flap on facial growth. Long term results in the patients with isolated cleft palate. Scand. J. Plast. Reconstr. Surg. Hand Surg. 1994, 28, [11] SEMB G., SHOW W. C.: Pharyngeal flap and facial growth. Cleft Palate J. 1990, 27, [12] LIAO Y. F., CHUANG M. L., CHEN P. K.: Incidence and severity of obstructive sleep apnea following pharyngeal flap surgery in patients with cleft palate. Cleft Palate Cranifacial J. 2002, 39, [13] VANDERVOORT M. J., MERCER N. S., ALBERY E. H.: Superiorly based flap pharyngoplasty: the degree of postope rative tubing and its effect on speech. Br. J. Plast. Surg. 2001, 54, [14] TONZ M., SCHMID I., GRAF M.: Blinded speech, evaluation following pharyngeal flap surgery by speech patholo gists and lay people in children with cleft palate. Folia Phoniatr. Logop. 2002, 54, [15] WITT P. D., MYCKATYN T., MARSH J. L.: Salvaging the failed pharyngoplasty: intervention outcome. Cleft Palate Craniofac J. 1998, 5, [16] YSUNOZA A., PAMPLONA C., RAMIREZ E.: Velopharyngeal surgery: a prospective study of pharyngeal flaps and sphincter pharyngoplasties. Plast. Reconstr. Surg. 2002, 6, [17] MOSS A. L., PIGOTT R. W., ALBERY E. H.: Hynes pharyngoplasty revisited. Plast. Reconstr. Surg. 1987, 79, [18] PENSLER J. M., REICH D. S.: A comparison of speech results after the pharyngeal flap and the dynamic sphincte roplasty procedures. Ann. Plast. Surg. 1991, 5, [19] WÓJCICKI P., ŚWIDZIŃSKI.P., WÓJCICKA G.: Ocena porównawcza skuteczności leczenia niewydolności podniebien no gardłowej po faryngofiksacji i operacji Orticochea. Otolaryng. Pol. 2005, 5, [20] WÓJCICKI P.: Leczenie chirurgiczne niewydolności podniebienno gardłowej u chorych z rozszczepami podniebie nia. Pol. Przegl. Chir. 2004, 76, [21] WITT P. D., D ANTONIO L. L., ZIMMERMAN G. J.: Sphincter pharyngoplasty: a preoperative and postoperative ana lysis of perceptual speech charakteristics and endoscopic studies of velopharyngeal function. Plast. Reconstr. Surg. 1994, 6, [22] JAME N. K., TWIST M., TURNER M. M.: An audit of velopharyngeal incompetence treated by the Orticochea pha ryngoplasty. Br. J. Plast. Surg. 1996, 49, [23] KASTEN S. J., BUCHMN S, R., STEVENSON C.: A retrospective analysis of revision sphincter pharyngoplasty. Ann. Plast. Surg. 1997, 6, [24] FURLOW L. T., WILLIAMS W. N., EISENBACH C. R.: A long term study on treating velopharyngeal insufficiency by teflon injection. Cleft Palate J. 1982, 1, [25] WOPLFORD L. M., OELSCHLAEGER M., DEAL R.: Proplast as a pharyngeal wall implant to correct velopharyngeal insufficiency. Cleft Palate Craniofacial J. 1989, 2, [26] DEJONCKERE P. H., VAN WIJNGAARDEN H. A.: Retropharyngeal autologous fat transplantation for congenital short palate: a nasometric assessment of functional results. Ann. Otol. Rhinol. Laryngol. 2001, 2, [27] DENNY A., MARKS S. M., OLIFF CARNEOL S.: Correction of velopharyngeal insufficiency by pharyngeal augmen tation using autologous cartilage: a preliminary report. Cleft Palate Craniofacial J. 1993, 1, [28] TERRIS D. J., GOODE R. L.: Costochondral pharyngeal implants for velopharyngeal insufficiency. Laryngoscope 1993, 5, [29] FURLOW L. T.: Double opposing Z plasty. Presented at the Annual Meeting of the South Eastern Society of Pla stic Surgeon. Boca Raton [30] CHEN P. K., WU J. T., CHEN Y. R.: Correction of secondary velopharyngeal insufficiency in cleft palate patients with the Furlow palatoplasty. Plast. Reconstr. Surg. 1994, 7, [31] HUDSON D., GROBBELAAR A. O., FERNANADES D. B.: Treatment of velopharyngeal incompetence by the Furlow Z plasty. Ann. Plast. Surg. 1995, 7, [32] D ANTONIO L.: Corretion of velopharyngeal insufficiency using the Furlow Double opposing Z plasty. West J. Med. 1997, 167, [33] D ANTONIO L. L., EICHENBERG B. J., ZIMMERMAN G. J.: Radiographic and aerodynamic measures of velopharyn geal anatomy and function following Furlow Z plasty. Plast. Reconstr. Surg. 2000, 106, [34] HARTEL J., DIECKMAN O., GUNDLACH K. K.: The late results following velopharyngoplasty. A data comparison of the 2 clefts centers of Hamburg and Rostock Fortschr Kieferorthop. 1994, 55,

7 Operacyjne leczenie niewydolności podniebienno gardłowej w rozszczepach 207 [35] GĄSIOREK J., PRUSZEWICZ A., OBRĘBOWSKI A.: Urządzenie do obiektywnej oceny nosowania otwartego z automa tycznym zapisem. Otolaryngol. Pol. 1994, 48, [36] GĄSIOREK J.: Ocena nosowości i nosowania w diagnostyce i rehabilitacji różnych postaci niewydolności podnie bienno gardłowej. Rozprawa habilitacyjna. AM Poznań [37] KUTNER C., SCHONWEILER R., SEEBERGER B., DEMPF R., LISSON J., PTOK M.: Normal nasalance for German lan guage. Nasometric values for clinical use in patients with cleft lip and palate. HNO 2003, 51, [38] SENDERS C. W.: Management of velopharyngeal competence. Facial Plast. Surg. Clin. North Am. 2001, 9, [39] MEEK M., COERT H., HOFER S.: Short term and long term results od speech improvement after surgery for velo pharyngeal insufficiency with pharyngeal flaps in patients younger and older than 6 years old: 10 year experience. Ann. Plast. Surg. 2003, 50, [40] BAE Y. C., KIM J. H., LEE J., HWANG S. M., KIM S. S.: Comparative study of the extent of palatal lengthening by different methods. Ann. Plast. Surg. 2002, 48, [41] GUNEREN E., UYSAL O. A.: The quantitative evaluation of palatal elongation after Furlow palatoplasty. J. Oral Ma xillofac. Surg. 2004, 62, [42] D ANTONIO L. L., EICHENBERG ZIMMERMAN G. J., PATAL S., RISKI J. E., HERBER S. C., HARDESTLY R. A.: Radio graphic and aerodynamic measures of velopharyngeal anatomy and function following Furlow Z plasty. Plast. Re const. Surg. 2000, 106, Adres do korespondencji: Piotr Wójcicki Oddział i Klinika Chirurgii Plastycznej SCM ul. Wojska Polskiego 23B Polanica Zdrój tel.: mail: Praca wpłynęła do Redakcji: r. Po recenzji: r. Zaakceptowano do druku: r. Received: Revised: Accepted:

Tom 4 nr 3 2008 Volume 4 no 3 2008. Elżbieta Małkiewicz 1 A D E F Jadwiga Sienkiewicz 2 D E F Agnieszka Pisulska Otremba 3 B E Piotr Wójcicki 4 B

Tom 4 nr 3 2008 Volume 4 no 3 2008. Elżbieta Małkiewicz 1 A D E F Jadwiga Sienkiewicz 2 D E F Agnieszka Pisulska Otremba 3 B E Piotr Wójcicki 4 B Szacunkowy koszt leczenia polskiej populacji dzieci z rozszczepem podniebienia pierwotnego i/lub wtórnego Approximate cost of treatment the primary and/or secondary palate cleft in children Elżbieta Małkiewicz

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Ryc. 151 Przykład zmiany końca i grzbietu nosa. a) Przed operacją. b) Po operacji. a) b) c)

Ryc. 151 Przykład zmiany końca i grzbietu nosa. a) Przed operacją. b) Po operacji. a) b) c) końca nosa jest kąt rozejścia się dwóch chrząstek skrzydłowatych (angle of divergence). Najbardziej dyskretnym i wrażliwym na ingerencję chirurgiczną jest miejsce zespolenia części środkowej z boczną,

Bardziej szczegółowo

szczęki, objawy i sposoby Natalia Zając

szczęki, objawy i sposoby Natalia Zając Etiologia wybranych grup rozszczepów szczęki, objawy i sposoby ich zespołowego leczenia. Natalia Zając Promotor: dr n. med., prof. Vaclav Bednar Wstęp Wśród wad rozwojowych występujących u noworodków w

Bardziej szczegółowo

Wady wymowy u osób z rozszczepem wargi i podniebienia*

Wady wymowy u osób z rozszczepem wargi i podniebienia* Czas. Stomatol., 2010, 63, 12, 756-761 2010 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Wady wymowy u osób z rozszczepem wargi i podniebienia* Articulation disorders in people with cleft lip and cleft

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie płata Abbego w korekcji zniekształceń wargi górnej. Correction of the Upper Lip Deformity Using Abbe Flaps

Zastosowanie płata Abbego w korekcji zniekształceń wargi górnej. Correction of the Upper Lip Deformity Using Abbe Flaps PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2006, 43, 1, 33 39 ISSN 1644 387X Copyright by Silesian Piasts University of Medicine in Wrocław and Polish Stomatological Association KAZIMIERZ KOBUS 1, 2, IRENEUSZ

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY

CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY Czynniki wywołujące zaburzenia mowy są różne. Dzieli się je na endogenne (wewnątrzpochodne) i egzogenne (zewnątrzpochodne). Bez względu na wiek pojawienia się, wszystkie zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 63/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 września 2007 r.

Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 63/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 września 2007 r. OPIS PROGRAMU ORTODONTYCZNEJ OPIEKI NAD DZIEĆMI Z WRODZONYMI WADAMI CZĘŚCI TWARZOWEJ CZASZKI Warszawa, 2007 rok 1 1. Uzasadnienie celowości wdrożenia programu Opis problemu Częstość występowania rozszczepów

Bardziej szczegółowo

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM Przedstawiamy badanie w kierunku raka jamy ustnej zamieszczone na stronach Państwowego Instytutu Dentystycznego i Twarzowo-Czaszkowego

Bardziej szczegółowo

Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia toksyną botulinową a ocena klinimetryczna nasilenia objawów u pacjentów z dystonią szyjną

Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia toksyną botulinową a ocena klinimetryczna nasilenia objawów u pacjentów z dystonią szyjną Michał Dwornik 1, Jarosław Oborzyński 2, Małgorzata Tyślerowicz 2, Jolanta Kujawa 3, Anna Słupik 1, Emilia Zych 4, Dariusz Białoszewski 1, Andrzej Klimek 5 Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo

Stabilizacja krótkoodcinkowa w leczeniu schorzeń i urazów kręgosłupa -w materiale własnym

Stabilizacja krótkoodcinkowa w leczeniu schorzeń i urazów kręgosłupa -w materiale własnym SYSTEM DERO: ROZWÓJ TECHNIK OPERACYJNEGO LECZENIA KRĘGOSŁUPA Adamski Ryszard, Tura Krzysztof 1 Stabilizacja krótkoodcinkowa w leczeniu schorzeń i urazów kręgosłupa -w materiale własnym Wstęp Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Świerblewski M. 1, Kopacz A. 1, Jastrzębski T. 1 1 Katedra i

Bardziej szczegółowo

Interpretacja zdjęć rentgenowskich

Interpretacja zdjęć rentgenowskich TEMAT NUMERU T W Ó J P R Z E G L Ą D S T O M A T O L O G I C Z N Y prof. dr hab. n. med. Ingrid Różyło-Kalinowska Interpretacja zdjęć rentgenowskich Anatomia rentgenowska zdjęcia pantomograficznego TITLE

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 5 1 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej Instytut Pielęgniarstwa Higher State Vocational School

Bardziej szczegółowo

Chirurgiczne leczenie nowotworów skóry nosa obserwacje własne

Chirurgiczne leczenie nowotworów skóry nosa obserwacje własne Czas. Stomatol., 2007, LX, 12, 783-789 2007 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Chirurgiczne leczenie nowotworów skóry nosa obserwacje własne Surgical treatment of nasal skin neoplastic lesions

Bardziej szczegółowo

Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki

Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki 2. OPIS PROGRAMU Uzasadnienie celowości wdrożenia programu: Opis problemu Wrodzone wady rozwojowe twarzowej części

Bardziej szczegółowo

Pacjenci zostali podzieleni na trzy grupy liczące po 20 osób. Grupa I i II to osoby, u których na podstawie wartości pomiaru kąta ANB oraz WITS w

Pacjenci zostali podzieleni na trzy grupy liczące po 20 osób. Grupa I i II to osoby, u których na podstawie wartości pomiaru kąta ANB oraz WITS w STRESZCZENIE Wady zgryzu klasy III wg Angle'a uwarunkowane są niedorozwojem szczęki lub nadmiernym wzrostem żuchwy, a często połączeniem obu nieprawidłowości. Pacjenci z przodożuchwiem morfologicznym ze

Bardziej szczegółowo

Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości

Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości Joanna Kobosko, Edyta Piłka, Agnieszka Pankowska, Henryk Skarżyński STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA MOWY U DZIECI Z ROZSZCZEPEM PODNIEBIENIA, WYBRANE ZAGADNIENIA Z TERAPII MOWY

ZABURZENIA MOWY U DZIECI Z ROZSZCZEPEM PODNIEBIENIA, WYBRANE ZAGADNIENIA Z TERAPII MOWY ZABURZENIA MOWY U DZIECI Z ROZSZCZEPEM PODNIEBIENIA, WYBRANE ZAGADNIENIA Z TERAPII MOWY Wśród wrodzonych wad rozwojowych rozszczep podniebienia jest schorzeniem złożonym, o wieloukładowym charakterze (J.

Bardziej szczegółowo

JADWIGA WAŚKOWSKA, RAFAŁ KOSZOWSKI, ANNA ZAWILSKA 1

JADWIGA WAŚKOWSKA, RAFAŁ KOSZOWSKI, ANNA ZAWILSKA 1 ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2007, 53, SUPPL. 3, 159 164 JADWIGA WAŚKOWSKA, RAFAŁ KOSZOWSKI, ANNA ZAWILSKA 1 KRIOCHIRURGIA W LECZENIU NACZYNIAKÓW

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT. Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii

WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT. Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii Choroba Crohna Zapalenie przewodu pokarmowego w chorobie Crohna

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Rekonstrukcja ubytków skóry wargi górnej płatem wyspowym podskórnie uszypułowanym

Rekonstrukcja ubytków skóry wargi górnej płatem wyspowym podskórnie uszypułowanym Czas. Stomatol., 2006, LIX, 3 Rekonstrukcja ubytków skóry wargi górnej płatem wyspowym podskórnie uszypułowanym Upper lip defect reconstruction with subcutaneously pedicled island flap Bogumił Lewandowski,

Bardziej szczegółowo

Okolice głowy i szyi 4-tygodniowego ludzkiego zarodka przypominają w pewien sposób analogiczne obszary zarodka ryby, znajdującego się na identycznym

Okolice głowy i szyi 4-tygodniowego ludzkiego zarodka przypominają w pewien sposób analogiczne obszary zarodka ryby, znajdującego się na identycznym Multimedial Unit of Dept. of Anatomy JU Okolice głowy i szyi 4-tygodniowego ludzkiego zarodka przypominają w pewien sposób analogiczne obszary zarodka ryby, znajdującego się na identycznym czasowo etapie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W KRZAKACH Cele ogólne planu pracy: artykulacji oraz ich koordynacji); nie umiejętności poprawnej artykulacji wszystkich głosek; Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE ZABIEGI FIZYKALNE U PACJENTÓW Z DOLEGLIWOŚCIAMI BÓLOWYMI ODCINKA L-S KRĘGOSŁUPA WRAZ Z OCENĄ ICH SKUTECZNOŚCI W DZIAŁANIU PRZECIWBÓLOWYM THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS

Bardziej szczegółowo

Endoprotezoplastyka nadgarstka

Endoprotezoplastyka nadgarstka Katedra i Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki Uniwersytet Medyczny w Poznaniu Endoprotezoplastyka nadgarstka Leszek Romanowski Leszek Kaczmarek Piotr Czarnecki Historia 1890 Themistocle Gluck

Bardziej szczegółowo

Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki

Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki 2. OPIS PROGRAMU Uzasadnienie celowości wdrożenia programu: Opis problemu Wrodzone wady rozwojowe twarzowej części

Bardziej szczegółowo

DOCETAXELUM. Zał cznik C.19. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

DOCETAXELUM. Zał cznik C.19. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.19. DOCETAXELUM Lp 1 DOCETAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2 DOCETAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3 DOCETAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4 DOCETAXELUM

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. Kwart. Ortop. 2011, 2, str. 172, ISSN 1230-1043 - - - - - WYNIKI LECZENIA USZKODZEŃ NERWÓW OBWODOWYCH KOŃCZYNY GÓRNEJ THE OUTCOME OF THE UPPER LIMB NERVE INJURIES REPAIR Andrzej Walczyński, Adam Klewicki,

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Inżynieria Rolnicza 4(129)/2011 OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Katarzyna Szwedziak, Dominika Matuszek Katedra Techniki Rolniczej i Leśnej, Politechnika Opolska Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Paweł Ramos, Barbara Pilawa, Maciej Adamski STRESZCZENIE Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM dr in. Marek GOŒCIAÑSKI, dr in. Bart³omiej DUDZIAK Przemys³owy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznañ e-mail: office@pimr.poznan.pl BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Powodzenie leczenia kanałowego definiują najczęściej

Powodzenie leczenia kanałowego definiują najczęściej ENDODONCJA W PRAKTYCE CBCT w diagnostyce powikłań jatrogennych i przyczyn niepowodzeń terapeutycznych CBCT in the diagnosis of iatrogenic complications and causes of therapeutic failures lek. dent. Monika

Bardziej szczegółowo

Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu

Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu Tumors of posterior fossa in material of Pediatric Neurologial Surgery in Poznań Krzysztof Jarmusz, Katarzyna Nowakowska,

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

COMPLETE UNILATERAL CLEFT LIP AND PALATE OPERATED ON BY MEANS OF THE ONE STAGE METHOD OWN EXPERIENCE

COMPLETE UNILATERAL CLEFT LIP AND PALATE OPERATED ON BY MEANS OF THE ONE STAGE METHOD OWN EXPERIENCE 38 Developmental Period Medicine, 2014, XVIII, 1 IMiD, Wydawnictwo Aluna Andrzej Brudnicki 1, Włodzimierz Piwowar 1, Dorota Cudziło 2, Ewa Sawicka 1 COMPLETE UNILATERAL CLEFT LIP AND PALATE OPERATED ON

Bardziej szczegółowo

Techniki mikrochirurgiczne w rekonstrukcji poresekcyjnych ubytków żuchwy propozycja algorytmu

Techniki mikrochirurgiczne w rekonstrukcji poresekcyjnych ubytków żuchwy propozycja algorytmu Czas. Stomat., 2005, LVIII, 7 Techniki mikrochirurgiczne w rekonstrukcji poresekcyjnych ubytków żuchwy propozycja algorytmu Microsurgical techniques in the reconstruction of postresective defects of the

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003 Studenckie Koło Naukowe Katedry Pielęgniarstwa Klinicznego WPiNoZ AM w Lublinie Opiekun: prof. dr

Bardziej szczegółowo

Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E,

Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E, Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E, 10 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2012 Korekta: Danuta

Bardziej szczegółowo

OCENA ODLEGŁYCH WYNIKÓW LECZENIA WADY ROZSZCZEPOWEJ TWARZY Z UWZGLĘDNIENIEM LOSÓW ŻYCIOWYCH OPEROWANYCH PACJENTÓW

OCENA ODLEGŁYCH WYNIKÓW LECZENIA WADY ROZSZCZEPOWEJ TWARZY Z UWZGLĘDNIENIEM LOSÓW ŻYCIOWYCH OPEROWANYCH PACJENTÓW A N N A L E S A C A D E M I A E M E D I C A E S T E T I N E N S I S R O C Z N I K I P O M O R S K I E J A K A D E M I I M E D Y C Z N E J W S Z C Z E C I N I E 2007, 53, 1, 16 22 HANNA CHOJNACKA, ELŻBIETA

Bardziej szczegółowo

Wady zgryzu i potrzeby leczenia ortodontycznego u dzieci z upośledzeniem umysłowym*

Wady zgryzu i potrzeby leczenia ortodontycznego u dzieci z upośledzeniem umysłowym* Czas. Stomat., 2006, LIX, 1 Wady zgryzu i potrzeby leczenia ortodontycznego u dzieci z upośledzeniem umysłowym* Malocclusion and orthodontic treatment needs of children with mental retardation Grażyna

Bardziej szczegółowo

Daniel Zarzycki, Bogusław Bakalarek, Barbara Jasiewicz 1. Wyniki leczenia operacyjnego kręgozmyków z zastosowaniem stabilizacji transpedikularnej

Daniel Zarzycki, Bogusław Bakalarek, Barbara Jasiewicz 1. Wyniki leczenia operacyjnego kręgozmyków z zastosowaniem stabilizacji transpedikularnej SYSTEM DERO: ROZWÓJ TECHNIK OPERACYJNEGO LECZENIA KRĘGOSŁUPA Daniel Zarzycki, Bogusław Bakalarek, Barbara Jasiewicz 1 Wyniki leczenia operacyjnego kręgozmyków z zastosowaniem stabilizacji transpedikularnej

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 Katedra Pielęgniarstwa Klinicznego Wydziału Zdrowia Publicznego AM we Wrocławiu MARTA ARENDARCZYK, EWA

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych

Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych S.Szymik-Kantorowicz, A.Taczanowska-Niemczuk, P.Łabuz, I.Honkisz, K.Górniak, A.Prokurat Klinika Chirurgii Dziecięcej CM

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym

Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym 5 Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym Radosław Kaźmierski W niniejszym rozdziale omówiono jeden z najważniejszych elementów badania ultrasonograficznego w neurologii

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY, SPOSÓB ICH ROZPOZNAWANIA ORAZ ZESTAW ĆWICZEŃ WSPOMAGAJĄCYCH TERAPIĘ LOGOPEDYCZNĄ KLASYFIKACJA ZABURZEŃ MOWY

CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY, SPOSÓB ICH ROZPOZNAWANIA ORAZ ZESTAW ĆWICZEŃ WSPOMAGAJĄCYCH TERAPIĘ LOGOPEDYCZNĄ KLASYFIKACJA ZABURZEŃ MOWY CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY, SPOSÓB ICH ROZPOZNAWANIA ORAZ ZESTAW ĆWICZEŃ WSPOMAGAJĄCYCH TERAPIĘ LOGOPEDYCZNĄ Czynniki wywołujące zaburzenia mowy są różne. Dzieli się je na wewnątrzpochodne (endogenne)

Bardziej szczegółowo

Lek. Andrzej Kurza. Oddział Neurochirurgii Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka Centrum Medycyny Ratunkowej Wrocław

Lek. Andrzej Kurza. Oddział Neurochirurgii Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka Centrum Medycyny Ratunkowej Wrocław Lek. Andrzej Kurza Oddział Neurochirurgii Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka Centrum Medycyny Ratunkowej Wrocław Odległa ocena wyników leczenia ubytków kości pokrywy czaszki z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE Czynniki socjodemograficzne wpływające na poziom wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się zakażenia w kontaktach niezwiązanych z procedurami medycznymi wśród pacjentów z WZW typu C Kamil Barański 1, Ewelina

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

W01 Świadczenie pohospitalizacyjne. W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu. W12 Świadczenie specjalistyczne 2-go typu

W01 Świadczenie pohospitalizacyjne. W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu. W12 Świadczenie specjalistyczne 2-go typu W01 Świadczenie pohospitalizacyjne zgodnie z definicją świadczenia W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu zgodnie z definicją świadczenia W12 Świadczenie specjalistyczne 2-go typu konieczne wykazanie

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Informator logopedyczny dla nauczycieli

Informator logopedyczny dla nauczycieli Informator logopedyczny dla nauczycieli Należy do dobrego wychowania dzieci, ażeby dobrze wykształcić narzędzie mowy, ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale, wyraźnie i często wymawiać. I to będzie

Bardziej szczegółowo

J. Kowalczewski BÓL PO TPK. Klinika Ortopedii i Chorób Zapalnych Narządu Ruchu CMKP, Otwock

J. Kowalczewski BÓL PO TPK. Klinika Ortopedii i Chorób Zapalnych Narządu Ruchu CMKP, Otwock J. Kowalczewski BÓL PO TPK Klinika Ortopedii i Chorób Zapalnych Narządu Ruchu CMKP, Otwock Chory niezadowolony Coś chrupie i To tylko przeskakuje za Pana każdym razem jak kolana wsiadam i wysiadam David

Bardziej szczegółowo

Najstarsza prywatna fabryka papierosów w Polsce THE Oldest private cigarettes factory in poland

Najstarsza prywatna fabryka papierosów w Polsce THE Oldest private cigarettes factory in poland Najstarsza prywatna fabryka papierosów w Polsce THE Oldest private cigarettes factory in poland Praxis to spółka produkująca papierosy w Kamiennej Górze, oparta w 100% na polskim kapitale. Jest wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Długi czas diagnostyki zmniejsza szanse na przeżycie chorych (TK - złe opisy, EUS - trudno dostępny, H-P długi okres oczekiwania)

Długi czas diagnostyki zmniejsza szanse na przeżycie chorych (TK - złe opisy, EUS - trudno dostępny, H-P długi okres oczekiwania) Posiedzenie Plenarne Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia 09.05.2012 Prof. dr hab. n. med. Paweł Lampe Katedra i Klinika Chirurgii Przewodu Pokarmowego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach Obserwowany

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza wieku szkieletowego u dzieci bez i z wadami rozwojowymi.

Analiza porównawcza wieku szkieletowego u dzieci bez i z wadami rozwojowymi. Bibliografia Publikacji UM w Poznaniu Zapytanie: FLIEGER RAFAŁ Lista publikacji Autorzy: Rafał Flieger, Paweł Lewandowski. Tytuł: Analiza porównawcza wieku szkieletowego u dzieci bez i z wadami rozwojowymi.

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

5 Przegląd piśmiennictwa Piotr Sokołowski

5 Przegląd piśmiennictwa Piotr Sokołowski VERTIGOPROFIL VOL. 4/Nr 2(14)/2010 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz Rada redakcyjna: Prof. dr hab. n. med. Anna Członkowska

Bardziej szczegółowo

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy.

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Marek Ciecierski, Zygmunt Mackiewicz, Arkadiusz Jawień Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Z Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej AM w Bydgoszczy Kierownik

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw 34 Poz 1462. Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii. Kod świadczenia według

Dziennik Ustaw 34 Poz 1462. Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii. Kod świadczenia według Dziennik Ustaw 34 Poz 1462 nr 5 Załącznik nr 5 Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii oraz warunki ich realizacji Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii Tabela

Bardziej szczegółowo

OUTCOME OF ALVEOLAR BONE GRAFTING IN PATIENTS WITH UNILATERAL CLEFT LIP AND PALATE OPERATED BY ONE STAGE METHOD

OUTCOME OF ALVEOLAR BONE GRAFTING IN PATIENTS WITH UNILATERAL CLEFT LIP AND PALATE OPERATED BY ONE STAGE METHOD 44 Developmental Period Medicine, 2014, XVIII, 1 IMiD, Wydawnictwo Aluna Andrzej Brudnicki 1, Renata Brudnicka 2, Ewa Sawicka 1 OUTCOME OF ALVEOLAR BONE GRAFTING IN PATIENTS WITH UNILATERAL CLEFT LIP AND

Bardziej szczegółowo

Leczenie operacyjne skolioz neuromięśniowych

Leczenie operacyjne skolioz neuromięśniowych SYSTEM DERO: ROZWÓJ TECHNIK OPERACYJNEGO LECZENIA KRĘGOSŁUPA Daniel Zarzycki, Mariusz Kaliciński 1 Leczenie operacyjne skolioz neuromięśniowych Streszczenie: praca przedstawia wyniki leczenia operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności rehabilitacji głosu po zabiegu implantacji protez głosowych typu Provox 2 u pacjentów laryngektomowanych

Ocena skuteczności rehabilitacji głosu po zabiegu implantacji protez głosowych typu Provox 2 u pacjentów laryngektomowanych Otorynolaryngologia Markowski J i wsp. Ocena 2014, skuteczności 13(3): 163-168 rehabilitacji po zabiegu implantacji protez głosowych typu Provox... 163 Ocena skuteczności rehabilitacji po zabiegu implantacji

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Justyna Gogol Adelina Horoń

Justyna Gogol Adelina Horoń Justyna Gogol Adelina Horoń Nie jest jednorazowa, kształtuje się przez wielokrotny kontakt z badanym. Cele: Potwierdzenie/wykluczenie zjawisk logopedycznych (zaburzeń) Przewidywanie ewentualnych tendencji

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

PRZYJMOWANIE POŻYWIENIA - MIMIKA - ODDYCHANIE - FONACJA

PRZYJMOWANIE POŻYWIENIA - MIMIKA - ODDYCHANIE - FONACJA Metoda ustno-twarzowej terapii regulacyjnej polega na stymulacji mięśni biorących udział w procesie mowy: mięśni oddechowych i klatki piersiowej, mięśni kontrolujących ustawianie głowy, mięśni twarzy i

Bardziej szczegółowo

Ann. Acad. Med. Gedan. 2011, 41, 71 77

Ann. Acad. Med. Gedan. 2011, 41, 71 77 Ann. Acad. Med. Gedan. 2011, 41, 71 77 Maria Prośba-Mackiewicz 1, Jurand Mackiewicz 2, Marek Grzybiak 3, Anna Wytrykowska 1, Joanna Hebel 1 Anatomiczne uwarunkowania procedur leczniczych stosowanych we

Bardziej szczegółowo

http://www.rcin.org.pl

http://www.rcin.org.pl Archeologia Polski, t. XXXVIII : 1993, z. I PL ISSN 0003-8180 MAŁGORZATA WINIARSKA-KABACIŃSKA ANALIZA FUNKCJONALNA OSTRZA KOŚCIANEGO ZBROJONEGO KRZEMIENNYMI WKŁADKAMI Z TŁOKOWA, WOJ. OLSZTYŃSKIE 1 Analizę

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH

ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH Bartosz Wnuk 1, Teresa Kowalewska-Twardela 2, Damian Ziaja 3 Celem pracy była ocena przydatności 6-minutowego

Bardziej szczegółowo

Udział ortodonty w uzupełnianiu braków górnych bocznych zębów siecznych u pacjentów z jednostronnym rozszczepem wargi i podniebienia

Udział ortodonty w uzupełnianiu braków górnych bocznych zębów siecznych u pacjentów z jednostronnym rozszczepem wargi i podniebienia PROTET. STOMATOL., 2014, LXIV, 2, 102-109 www.prot.stomat.net Udział ortodonty w uzupełnianiu braków górnych bocznych zębów siecznych u pacjentów z jednostronnym rozszczepem wargi i podniebienia The role

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Studia Medyczne Akademii Œwiêtokrzyskiej tom 7 Kielce 2007

Studia Medyczne Akademii Œwiêtokrzyskiej tom 7 Kielce 2007 Studia Medyczne Akademii Œwiêtokrzyskiej tom 7 Kielce 2007 Jacek Wilczyñski Zak³ad Patobiomechaniki Instytut Fizjoterapii Wydzia³ Nauko o Zdrowiu Akademii Œwiêtokrzyskiej w Kielcach Kierownik Zak³adu:

Bardziej szczegółowo

Leczenie protetyczne po zabiegu resekcji żuchwy i rekonstrukcji płatem skórno-mięśniowym z mięśnia piersiowego większego*

Leczenie protetyczne po zabiegu resekcji żuchwy i rekonstrukcji płatem skórno-mięśniowym z mięśnia piersiowego większego* PROTET. STOMATOL., 2009, LIX, 5, 327-333 Leczenie protetyczne po zabiegu resekcji żuchwy i rekonstrukcji płatem skórno-mięśniowym z mięśnia piersiowego większego* Prosthetic treatment after mandibular

Bardziej szczegółowo

Klinika Chirurgii Plastycznej Akademii Medycznej we Wrocławiu Oddział Chirurgii Plastycznej Specjalistycznego Centrum Medycznego w Polanicy-Zdroju

Klinika Chirurgii Plastycznej Akademii Medycznej we Wrocławiu Oddział Chirurgii Plastycznej Specjalistycznego Centrum Medycznego w Polanicy-Zdroju prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2010, 47, 4, 401 412 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Dariusz Rychlik, Piotr Wójcicki Osteoplastyka wyrostka zębodołowego

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ praktyki 2014/2015 spotkanie organizacyjne. 19.01.2015, Wrocław

Erasmus+ praktyki 2014/2015 spotkanie organizacyjne. 19.01.2015, Wrocław spotkanie organizacyjne 19.01.2015, Wrocław I Wypełnienie dokumentów II Przed wyjazdem na praktyki III Po przyjeździe na miejsce praktyk IV Po powrocie z praktyk V Uwagi końcowe I Wypełnienie dokumentów:

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

Podciśnieniowa terapia leczenia ran wsparcie chirurgii rekonstrukcyjnej

Podciśnieniowa terapia leczenia ran wsparcie chirurgii rekonstrukcyjnej Podciśnieniowa terapia leczenia ran wsparcie chirurgii rekonstrukcyjnej Wykazano, że zastosowanie podciśnieniowej terapii ran (ang. Negative Pressure Wound Therapy, NPWT) na przeszczepach skóry zwiększa

Bardziej szczegółowo

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna Układ oddechowy Układ oddechowy Drogi oddechowe + płuca + opłucna I. Górne drogi oddechowe: nos i gardło 1. Nos - szkielet nosa zewnętrznego: kostny - kości nosowe, wyrostki czołowe szczęk chrzęstny -

Bardziej szczegółowo

Prepared by Beata Nowak

Prepared by Beata Nowak Prepared by Beata Nowak Celem pracy jest przedstawienie skutków ubocznych po wstawieniu implantów piersiowych, gdzie dochodzi do większych zmian niż jest to opisywane i przedstawiane przez lekarzy, np.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011

PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011 Godz. PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011 9.00 Otwarcie - Dr med. Maria Panaś - Prezes Sekcji Chirurgii Stomatologicznej PTS 9.05 Dr hab. med. Bartłomiej W. Loster

Bardziej szczegółowo

Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego*

Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego* PROTET. STOMATOL., 2007, LVII, 5, 325-330 Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego* Analysis of protrusive mandibular movement

Bardziej szczegółowo

Grupa badana (GB) n=21 Standardowa aplikacja tapingu kinestetycznego z zastosowaniem protokołu dla zapalenia stożka rotatorów/zespołu

Grupa badana (GB) n=21 Standardowa aplikacja tapingu kinestetycznego z zastosowaniem protokołu dla zapalenia stożka rotatorów/zespołu Tabela 1 Charakterystyka badań Autor Cel badania Charakterystyka demografic z badanych Grupa bada (GB) Grupa kontrol (GK) Wyniki Wnioski Thelen i in. (2008) Porównie krótkotermin owych efektów działania

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektroniki Telekomunikacji i Informatyki

Wydział Elektroniki Telekomunikacji i Informatyki Projekt badawczy nr N N518 292740 pt.: Opracowanie adaptacyjnego algorytmu sterowania autorskim aparatem zapobiegającym powstawaniu epizodów bezdechu sennego realizowany jest we współpracy Katedry Systemów

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. med. Jan Zapała. Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności

Prof. dr hab. med. Jan Zapała. Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności Prof. dr hab. med. Jan Zapała Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności diagnastyczne Katedra i Klinika Chirurgii Czaszkowo - Szczękowo Twarzowej, Onkologicznej i Rekonstrukcyjnej Instytutu Stomatologii

Bardziej szczegółowo

Technika zabiegu sinuslift metodą otwartą polega na stworzeniu dostępu poprzez wykonanie okna w bocznej ścianie zatoki szczękowej, podniesieniu błony

Technika zabiegu sinuslift metodą otwartą polega na stworzeniu dostępu poprzez wykonanie okna w bocznej ścianie zatoki szczękowej, podniesieniu błony Technika zabiegu sinuslift metodą otwartą polega na stworzeniu dostępu poprzez wykonanie okna w bocznej ścianie zatoki szczękowej, podniesieniu błony Schneidera i umieszczeniu pod nią biomateriału. Zestaw

Bardziej szczegółowo

Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji

Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji Autorzy _ Jan Pietruski i Małgorzata Pietruska Ryc. 1 Ryc. 2 _Wrodzone wady zębów, dotyczące ich liczby

Bardziej szczegółowo

Problemy leczenia ortodontycznego pacjentów dorosłych po rozszczepach podniebienia pierwotnego i wtórnego późno zgłaszających się do leczenia

Problemy leczenia ortodontycznego pacjentów dorosłych po rozszczepach podniebienia pierwotnego i wtórnego późno zgłaszających się do leczenia Czas. Stomatol., 2006, LIX, 9, 653-661 2006 Polish Dental Association http://www.czas.stomat.net Problemy leczenia ortodontycznego pacjentów dorosłych po rozszczepach podniebienia pierwotnego i wtórnego

Bardziej szczegółowo

Laserowe leczenie chrapania i bezdechu sennego

Laserowe leczenie chrapania i bezdechu sennego Laserowe leczenie chrapania i bezdechu sennego Laser snoring and sleep apnoea reduction Autor_Jaana Sippus Streszczenie: Szacuje się, że ok. 30-50% populacji USA ma problem z chrapaniem, a prawie 1/3 cierpi

Bardziej szczegółowo