Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu."

Transkrypt

1 Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Zadania grupy: 1.Analiza wpływu zmian klimatycznych na bilans wodny zlewni i wielkość przepływów w ciekach. 2. Analiza wpływu zmian użytkowania terenu na bilans wodny zlewni i wielkość przepływu w ciekach. 3. Wskazanie na możliwości: - adaptacji do zachodzących zmian - przeciwdziałania niekorzystnym trendom

2 Dwa referaty wstepne: 1. Wplyw zmian klimatycznych i uzytkowania ziemi na bilans wodny i przeplywy w ciekach - A. Kedziora, ISRiL, PAN 2. Zmiany klimatu a n iski stan wod w Niemcyech pierwsze spostrzezenia i podejscie do strategii adaptacyjnej. Uwe Petry, NLWKN, Hildesheim

3 Wytypowano 8 głównych czynników wpływających na strukturę bilansu wodnego zlewni AGROTECHNIKA OPADY KLIMAT P = E + H ZABUDOWA E H TOPOGRAFIA WYKORZYSTANIE WODY SZATA ROŚLINNA GEOHYDROLOGIA

4 Dla każdego z tych czynników rozważono następujące aspekty: 1. Jak się zmienił w ostatnich dekadach lub jak się prawdopodobnie zmieni. 2. Jakie skutki wywarła ta zmiana na bilansie wielkość odpływu: - albo bezpośrednio, - albo poprzez zmiany ewapotranspiracji. 3. Jakie czynności należy podjąć, aby przeciwdziałać tym negatywnym efektom.

5 Wyniki analizy poszczególnych czynników i sposoby przeciwdziałania: 1. Zabudowa powierzchni ziemi: - zmiany: wzrost powierzchni zlewni pokrytej elementami nieprzepuszczalnymi dla wody (budynki, drogi, parkingi). - skutki: zmniejszenie się powierzchni ziemi, przez którą woda może wsiąkać do gleby, zwiększenie spływu powierzchniowego a zmniejszenie gruntowego, zmniejszone zasilanie wód gruntowych, skrócenia czasu od początku opadu do chwili powstania fali wezbraniowej. - przeciwdziałanie: zmniejszyć powierzchnie utwardzoną (zamiast asfaltu i betonu zastosować bruk, ażurowe płyty), tworzyć obszary retencyjne (obniżenia terenu, niecki), w których zbierała by się woda opadowa i wsiąkała do gleby, zielone dachy o małym spadku. Rozwój infrastruktury technicznej w granicach istniejącej zabudowy mniejsza ekspansja przestrzenna infrastruktury. Wprowadzenie ogólnokrajowych i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

6 2. Szata roślinna: - zmiany: zamiana stabilnych ekosystemów (lasy łąki, zakrzaczenia, małe zbiorniki wodne) w ekosystemy niestabilne, głównie pola uprawne), uproszczenie struktury szaty roślinnej (krajobrazy mozaikowate przekształcone w uproszczone). - skutki: pogorszenie warunków wsiąkania wody do gleby (zmniejszenie współ czynnika infiltracji), przyspieszony spływ powierzchniowy i ilość spływającej wody (na polach uprawnych brak elementów hamujących szybkość spływającej wody, zmniejszona retencja glebowa, zwiększona erozja. - przeciwdziałanie: zwiększenie stopnia mozikowatości krajobrazu (wprowadzenie zadrzewień śródpolnych, pasm łąk, odbudowanie zniszczonych małych zbiorników), przywrócenie zgodności zbiorowisk roślinnych z siedliskiem (zamiana lasów sosnowych na liściaste)

7 Wyniki analizy poszczególnych czynników i sposoby przeciwdziałania: 3. Klimat: - zmiany: wzrost temperatury powietrza i nieokreślona zmiana opadów. zmiana struktury czasowej i natężenia opadów (więcej opadów zimą, mniej latem, częstsze opady nawalne, dające szybkie wezbrania, wzrost elementów meteorologicznych prowadzących do zwiększonego parowania, zwiększ się częstotliwość okresów bezopadowych. - skutki: zwiększone parowanie, szczególnie zimą co prowadzi do zmniejszenia ilości wody odnawiającej retencje glebową, spadek poziomu wód gruntowych, skrócony okres zasilania cieków wodami odpływem gruntowym, zmniejszone odpływy lub ich całkowity zanik. - przeciwdziałanie:nie mamy zasadniczo wpływu na wielkość opadów. Należy ograniczyć nieproduktywną ewapotranspirację poprzez zmianę warunków mikroklimatycznych krajobrazu rolniczego - redukcja prędkości wiatru, zwiększenie wilgotności przypowierzchniowych warstw powietrza, zmniejszenie wpływu adwekcji. Można to osiągnąć poprzez wprowadzenie sieci zadrzewień śródpolnych i odbudowanie zniszczonych małych zbiorników śródpolnych.

8 Wyniki analizy poszczególnych czynników i sposoby przeciwdziałania: 4. Wykorzystanie wody: - zmiany: przeeksploatowanie zasobów wodnych, szczególnie wód podziemnych, - skutki: obniżanie się poziomu wód gruntowych, zmniejsznie się zasobów wodnych. - przeciwdziałanie: stworzenie warunków zmuszających do lokalnego gromadzenia wody (opłata za odprowadzanie wód opadowych do kanalizacji), wykorzystanie zgromadzonej wody pozwoli na zaoszczędzenie wód podziemnych, zastosowanie oszczędniejszych metod nawodnień w rolnictwie. Wprowadzenie lepszego monitoringu wykorzystywania wody.

9 Wyniki analizy poszczególnych czynników i sposoby przeciwdziałania: 5. Hydrogeologia: - zmiany: pogorszenie się warunków odnawiania wód podziemnych. - skutki: zmniejsza się ilość wody i czas zasilania cieków wodami gruntowymi. - przeciwdziałanie: tworzenie obszarów pozwalających na gromadzenie miejscowe wód opadowych i ich wsiąkanie (Jak w punkcie pierwszym zabudowa. 6. Topografia: - zmiany: szczególnie zmiany w obrębie koryt rzecznych (wały przeciwpowodziowe, wyprostowanie biegu rzeki). Zmiany struktury użytkowania ziemi, głównie w terenach bogato rzeźbionych. - skutki: zmniejszenie wsiąkania wody do gleby, zwiększenie i przyspieszenie odpływu powierzchniowego. - przeciwdziałanie: odsunięcie wałów przeciwpowodzioawych od koryta rzeki, zwiększenie zabudowy obszarów o dużych spadkach w elementy chamujące prędkość spływu powierzchniowego (pasma łąk, zakrzaczenia, zadrzewienia).

10 Wyniki analizy poszczególnych czynników i sposoby przeciwdziałania: 7. Opady: - zmiany: jak w punkcie 3 Klimat - skutki: przy wzroście parowania prowadzi to do zwiększenia częstotliwości niżówek. - przeciwdziałanie: Tworzenie obszarów retencyjnych (obniżenia terenu, niecki) tzw. okna retencyjne, w których będzie gromadzony opad atmosferyczny, wsikający do gleby.

11 Wyniki analizy poszczególnych czynników i sposoby przeciwdziałania: 8. Agrotechnika: - zmiany: uproszczenie struktury krajobrazu (duże pola), degradacja gleby (zagęszczenie ciężki sprzęt, spadek zawartości materii organicznej przewaga nawożenia mineralnego nad organicznym, pogorszenie struktury gleby, podeszwa płużna). - skutki: pogorszenie zdolności infiltracyjnych i retencyjnych gleby, mniejsze zasilanie wód podziemnych, zwiększony odpływ powierzchniowy, a zmniejszony gruntowy - przeciwdziałanie: wprowadzenie nowych technologii np.: uprawa bezorkowa no tillage, zwiększenie nawożenia organicznego (zgodnie z dyrektywa azotanową), wykorzystanie sprzętu kompaktowego agregaty, który pozwala na mniejszą Ilość operacji uprawowych mniejsze zagęszczenie gleby)

12 Dodatkowe problemy związane z działaniami na rzecz poprawy warunków wodnych w sensie zarządzania ilością wody: 1. Problem jakości wody. Wody opadowe dopływające do cieków z terenów zabudowanych są zanieczyszczone. Ale usunięcie trwałej pokrywy powierzchniowej (ulice, parkingi) zmniejszy dopływ tych wód do rzeki z jednej strony, ale zwiększy ich dopływ do gleby i wód gruntowych.

13 Podsumowanie: Są duże szanse na przeciwdziałanie niekorzystnym tendencjom zmian warunków wodnych zlewni, szczególnie zmienności przepływu w ciekach. Podstawowym paradygmatem tych działań powinno być prowadzenie ich w skali całej zlewni (holistyczna teoria Tansleya) przy wykorzystaniu naturalnych mechanizmów wspartych środkami technicznymi. Działań nie można ograniczyć tylko do koryt rzecznych.

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z WODĄ NA OBSZARACH WIEJSKICH

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z WODĄ NA OBSZARACH WIEJSKICH Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Konferencja naukowo-techniczna p.n.: Uwarunkowania przebiegu zjawisk hydrologiczno-meteorologicznych na obszarach wiejskich Falenty, 1-2.12.2010 r. ZAGROŻENIA ZWIĄZANE

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ

GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ INŻYNIERII I KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA KATEDRA KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ

Bardziej szczegółowo

Program Mikroretencji

Program Mikroretencji Program Mikroretencji 1 Klimatyczny Bilans Wodny - 2015; okres 1.VI-31.VIII. 2 Dawne mapy pokazują nam dobitnie jak wiele obiektów mikroretencji utraciliśmy na przestrzeni ostatnich lat. Na zdjęciu mapa

Bardziej szczegółowo

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Dr Aleksandra Ziemińska-Stolarska Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Smardzewice,

Bardziej szczegółowo

Jak poprawić zatrzymanie wody na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego zalecenia i wnioski

Jak poprawić zatrzymanie wody na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego zalecenia i wnioski Jak poprawić zatrzymanie wody na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego zalecenia i wnioski Biuro Projektów Środowiskowych Pomorskie Towarzystwo Hydrologiczno-Przyrodnicze mgr inż. Michał Przybylski

Bardziej szczegółowo

Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu

Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu DOBRE PRAKTYKI ROLNICZE NA OBSZARACH SZCZEGÓLNIE NARAŻONYCH NA AZOTANY POCHODZENIA ROLNICZEGO, TZW. OSN Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu Opracowała:

Bardziej szczegółowo

Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska

Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska Gdańsk, 27 marca 2017 r. Wody opadowe charakterystyka problemu Ustalenie

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Opad pionowy deszcz, mŝawka (opad ciekły); śnieg, grad (opady stałe). Opad poziomy mgła; rosa, szron, sadź, gołoledź (osady atmosferyczne) OPAD - pomiar

Bardziej szczegółowo

MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI

MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno-Przyrodniczy 1 października 2015 r. ZAKRES WYSTĄPIENIA 1. Wprowadzenie nowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki

Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki Zielona infrastruktura Istota podejścia Zielona infrastruktura - strategicznie zaplanowana

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski

Waldemar Mioduszewski PROBLEMY WDRAśANIA RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH Waldemar Mioduszewski Zakład Zasobów Wodnych Instytut Melioracji i UŜytków Zielonych Falenty, 05-090 Raszyn e-mail: w.mioduszewski@imuz.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Plan referatu. województwa śląskiego

Plan referatu. województwa śląskiego Działania ania zwiększaj kszające retencję wodną w zlewni dr inż. Ewa Owczarek-Nowak Wydział Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego Plan referatu 1. Co to jest retencja wody i

Bardziej szczegółowo

Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN

Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN Konferencja Lasy Tatr i Podtatrza przeszłość i teraźniejszość Zakopane, 12 kwietnia 2012 Las i jego funkcje Funkcje lasu Biotyczne,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom

Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom Witold Retke Wydział ds. Programu LIFE Logika tworzenia projektu LIFE

Bardziej szczegółowo

Hydrologia Tom II - A. Byczkowski

Hydrologia Tom II - A. Byczkowski Spis treści Hydrologia Tom II - A. Byczkowski 4. Hydronomia - metody analizy 4.1. Bilans wodny 4.1.1. Zasoby wodne hydrosfery 4.1.2. Pojęcie bilansu wodnego 4.1.3. Bilans wodny Ziemi, Europy i Polski 4.1.3.1.

Bardziej szczegółowo

Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier

Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier Warszawa, 25 czerwca 2014 2 z 22 Kwestia retencji Czemu jest tak ważna? Zagospodarowanie terenu a obieg wody w zlewni Interpretacja w modelu komputerowym Jak

Bardziej szczegółowo

NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI

NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI Konferencja Naukowa Instytut Technologiczno Przyrodniczy dla nauki, praktyki i doradztwa NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI I ROZWÓJ J MAŁEJ RETENCJI Waldemar Mioduszewski Zakład

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej. Działania dla społeczności i samorządów

Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej. Działania dla społeczności i samorządów Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej Działania dla społeczności i samorządów Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej Klimat się

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ

ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ Mariusz CZOP Katedra Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej WODA W MIASTACH WODY PODZIEMNE występują poniżej

Bardziej szczegółowo

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE PLAN MONITORINGU I ŚRODKI ŁAGODZĄCE ZAŁĄCZNIK 3 KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA Spis treści 1 ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE... 2 2 PLAN DZIAŁAŃ ŁAGODZACYCH/KOMPENSUJACYCH...33 2.1 Elementy

Bardziej szczegółowo

Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku

Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku Roman Cieśliński Uniwersytet Gdański 1 Katedra Hydrologii Powódź w Gdańsku istniała, istnieje i

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego)

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska IMUZ Falenty Wielkopolsko-Pomorski Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Nie starczy ust do wymówienia przelotnych imion twych, wodo. Wisława Szymborska Stawku posypać i nowy gdzie możesz,

Bardziej szczegółowo

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE PLAN MONITORINGU I ŚRODKI ŁAGODZĄCE ZAŁĄCZNIK 3 KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA Spis treści 1 ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE... 2 2 PLAN DZIAŁAŃ ŁAGODZACYCH/KOMPENSUJACYCH...30 2.1 Elementy

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim

Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim mgr inż. Bartosz Kierasiński Zakład Zasobów Wodnych Instytut Technologiczno-Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: Wykład 2

Zagadnienia: Wykład 2 Wykład 2 Zagadnienia: Klasyfikacja wezbrań i powodzi Charakterystyka wezbrań i powodzi Parametry fal wezbraniowych Wpływ zagospodarowania zlewni na wielkość wezbrań Klasyfikacja wezbrań i powodzi Ze względu

Bardziej szczegółowo

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych Tab. 3. Katalog alernatyw funkcjonalnych Zał. nr 3 identyfikacja sposobów użytkowania wód identyfikacja alternatyw funkcjonalnych przyczyny niemożliwości osiągnięcia DSE w zakresie hydromorfologii (istniejące

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska egzamin magisterski

Inżynieria Środowiska egzamin magisterski Inżynieria Środowiska egzamin magisterski Pytania specjalizacyjne: Studia stacjonarne Specjalizacja: Inżynieria wodna 1. Podstawowe metody uwzględniania procesów źródłowych w przenoszeniu masy. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 5A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU

ZAŁĄCZNIK NR 5A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU ZAŁĄCZNIK NR 5A DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot.1. Zabudowa wielorodzinna

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

Regulacja stosunków wodnych przez lasy w Polsce; założenia i realizacja programu małej retencji w lasach

Regulacja stosunków wodnych przez lasy w Polsce; założenia i realizacja programu małej retencji w lasach POLFOREX Lasy jako dobro publiczne. Oszacowanie społecznych i środowiskowych korzyści z lasów w Polsce w celu poprawy efektywności ich zarządzania Regulacja stosunków wodnych przez lasy w Polsce; założenia

Bardziej szczegółowo

Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy

Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Zespół Ekologii Wód Zakres seminarium

Bardziej szczegółowo

OKI KRAKÓW. Załącznik F. Model hydrologiczny opad odpływ R Z G W REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

OKI KRAKÓW. Załącznik F. Model hydrologiczny opad odpływ R Z G W REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE R Z G W WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ Załącznik F Model hydrologiczny opad odpływ 1. Określenie hietogramu hipotetycznego [1]

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 23 grudnia 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 23 grudnia 2002 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych. (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2002 r.)

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych OCHRONA PRZED POWODZIĄ - kilka uwag Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych KATAKLIZMY ZWIĄZANE Z WODĄ Powodzie Fale sztormowe Cyklony Osuwiska, lawiny błotne

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych

Rolnictwo w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych Rolnictwo w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych prof. dr hab. Edmund Kaca, prof. dr hab. Leszek Łabędzki, doc. dr hab. Zygmunt Miatkowski, dr Izabela Lubbe Instytut Melioracji i Użytków Zielonych

Bardziej szczegółowo

Co to jest ustrój rzeczny?

Co to jest ustrój rzeczny? Co to jest ustrój rzeczny? Ustrój (reżim) rzeczny jest to ustalany na podstawie wieloletnich obserwacji rytm wahań przepływów rzeki oraz stanów wody, związany z rodzajem zasilania i zlodzeniem. Każda rzeka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie,

Bardziej szczegółowo

OKI KRAKÓW. Załącznik F. Model hydrologiczny opad odpływ R Z G W REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

OKI KRAKÓW. Załącznik F. Model hydrologiczny opad odpływ R Z G W REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE R Z G W WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ Załącznik F Model hydrologiczny opad odpływ 1. Określenie hietogramu hipotetycznego [1]

Bardziej szczegółowo

Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi

Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi Las w krajobrazie Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi Zajmują: - 8 % powierzchni całego globu - 30 %

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ. Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce. Informacja. Nr 9

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ. Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce. Informacja. Nr 9 KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce Grudzień 1991 Elżbieta Berkowska Informacja Nr 9 - 1 - Rozwój przemysłu, intensyfikacja rolnictwa

Bardziej szczegółowo

ROLA URZĄDZEŃ MELIORACJI SZCZEGÓŁOWYCH W ROLNICTWIE I ŚRODOWISKU PRZYRODNICZYM

ROLA URZĄDZEŃ MELIORACJI SZCZEGÓŁOWYCH W ROLNICTWIE I ŚRODOWISKU PRZYRODNICZYM prof. dr hab. inż. Krzysztof Ostrowski ROLA URZĄDZEŃ MELIORACJI SZCZEGÓŁOWYCH W ROLNICTWIE I ŚRODOWISKU PRZYRODNICZYM 1. WSTĘP 2. ZAKRES POTRZEB I EFEKTY MELIORACJI W POLSCE 3. ZNACZENIE WODY W GLEBIE

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska Jan Brzozowski IMUZ Falenty W-P OBw Bydgoszczy IBMER Warszawa Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU

PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU ZAŁĄCZNIK NR 5A DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot.1 ul. Ciechocińska

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie FIZYKA I CHEMIA GLEB Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie Retencja, mała retencja, pojęcie Retencja: szeroki zakres działań technicznych i nietechnicznych powodujących poprawę jakościową i ilościową

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej OBIEG MATERII W ZLEWNI RZECZNEJ UJĘCIE BILANSOWE Zestawienie wartości depozycji atmosferycznej, traktowanej jako wejście do systemu zlewni oraz ładunku odprowadzanego poprzez odpływ korytowy pozwala wyróżnić

Bardziej szczegółowo

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Temat: Zielona Infrastruktura Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Zielona infrastruktura Istota podejścia Zielona infrastruktura - strategicznie zaplanowana sieć obszarów naturalnych

Bardziej szczegółowo

Spis tre ści SPIS TREŚCI

Spis tre ści SPIS TREŚCI Spis tre ści ROZDZIAŁ I WIADOMOŚCI WSTĘPNE...9 1. Wymagania wobec absolwenta szkoły rolniczej...9 2. Produkcja roślinna...11 2.1. Rys historyczny...11 2.2. Znaczenie gospodarcze produkcji roślinnej...12

Bardziej szczegółowo

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe. Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe. Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG Trzy integralne strategie ograniczania skutków powodzi Trzymać wodę z daleka od ludzi Trzymać ludzi

Bardziej szczegółowo

Monitoring i prognoza deficytu i nadmiaru wody na obszarach wiejskich

Monitoring i prognoza deficytu i nadmiaru wody na obszarach wiejskich Monitoring i prognoza deficytu i nadmiaru wody na obszarach wiejskich Leszek Łabędzki Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Kujawsko-Pomorski Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy www.itp.edu.pl Program Wieloletni

Bardziej szczegółowo

SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING. Marta BEDRYJ. Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska

SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING. Marta BEDRYJ. Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING Marta BEDRYJ Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska Seminarium Polskiego Komitetu Globalnego Partnerstwa dla Wody Problematyka suszy w planowaniu wodnogospodarczym Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia

Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia Irena Otop IMGW-PIB Warszawa, 24.02.2016 r. Seminarium PK GWP PLAN PREZENTACJI 1. Wprowadzenia: definicja suszy i fazy rozwoju suszy 2. Czynniki cyrkulacyjne

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka hydrologiczna cd. Hydrogram przepływu

Charakterystyka hydrologiczna cd. Hydrogram przepływu Charakterystyka hydrologiczna cd. Hydrogram przepływu Hydrogram przepływu obrazuje zmienność odpływu ze zlewni Przepływy wzrastają gwałtownie wraz z pojawiającym się spływem powierzchniowym, który pojawia

Bardziej szczegółowo

Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku

Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku dr inż. Damian Panasiuk, NILU Polska 1 Eutrofizacja wzbogacenie wody biogenami, w szczególności związkami azotu i fosforu, powodującymi przyspieszony wzrost

Bardziej szczegółowo

ROLNICZA PRZESTRZEŃ PRODUKCYJNA

ROLNICZA PRZESTRZEŃ PRODUKCYJNA - 131 - Rozdział 8 ROLNICZA PRZESTRZEŃ PRODUKCYJNA SPIS TREŚCI: 1. Zasoby rolniczej przestrzeni produkcyjnej ocena stanu istniejącego 2. Zagrożenia dla rolniczej przestrzeni produkcyjnej 3. Cele polityki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY. z dnia 28 października 2010 r.

UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY. z dnia 28 października 2010 r. UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ujścia Potoku Wyrskiego do rzeki Gostyni i Starej

Bardziej szczegółowo

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE DAŃSKI E sp. z o.o. MELI ORACJE OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA MIASTA GDAŃSKA Andrzej Chudziak Obszar Żuław Gdańskich z lewej koniec XIII w; z prawej stan obecny Powodzie o katastrofalnych skutkach dla Gdańska

Bardziej szczegółowo

DEMONSTRACJA NOWYCH TECHNOLOGII

DEMONSTRACJA NOWYCH TECHNOLOGII DEMONSTRACJA NOWYCH TECHNOLOGII Przedstawienie problemów miast uczestniczących w projekcie PREPARED oraz rozwiązań, które będą demonstrowane w miastach. AARHUS (Dania); BARCELONA (Hiszpania); Berlin (Niemcy);

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań

ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań Prof. dr hab. Andrzej Mizgajski Seminarium w MŚ, Warszawa, 25.11.2010 r. Cel referatu Wprowadzenie do dyskusji na temat działań (prawnych,

Bardziej szczegółowo

Leszek ŁABĘDZKI, Bogdan BĄK, Ewa KANECKA-GESZKE, Karolina SMARZYNSKA, Tymoteusz BOLEWSKI

Leszek ŁABĘDZKI, Bogdan BĄK, Ewa KANECKA-GESZKE, Karolina SMARZYNSKA, Tymoteusz BOLEWSKI MONITOROWANIE I PROGNOZOWANIE DEFICYTÓW I NADMIARÓW WODY W ROLNICTWIE W POLSCE Z WYKORZYSTANIEM WSKAŹNIKÓW STANDARYZOWANEGO OPADU SPI I WILGOTNOŚCI GLEBY SMI Leszek ŁABĘDZKI, Bogdan BĄK, Ewa KANECKA-GESZKE,

Bardziej szczegółowo

OCENA EKONOMICZNA RETENCYJNYCH WŁAŚCIWOŚCI LASU

OCENA EKONOMICZNA RETENCYJNYCH WŁAŚCIWOŚCI LASU JAN TYSZKA Instytut Badawczy Leśnictwa OCENA EKONOMICZNA RETENCYJNYCH WŁAŚCIWOŚCI LASU Tematyka wystąpienia: - wartość pozaprodukcyjnych funkcji lasu związanych z zasobami wodnymi - naturalne właściwości

Bardziej szczegółowo

4 Podstawy odwodnienia powierzchni dróg i ulic 69 4.1 Powierzchnie komunikacyjne 69 4.2 Pobocze 71 4.3 Pas dzielący 72 4.

4 Podstawy odwodnienia powierzchni dróg i ulic 69 4.1 Powierzchnie komunikacyjne 69 4.2 Pobocze 71 4.3 Pas dzielący 72 4. Odwodnienie dróg. Spis treści: Przedmowa 9 l Wprowadzenie do problematyki odwodnienia dróg 11 1.1 Wiadomości wstępne 11 1.2 Analiza wstępna do projektu odwodnienia 13 1.3 Założenia wstępne w planowaniu

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji

Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji Katarzyna Mizak Instytut Uprawy Nawożenia

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 7A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MPZP REZERWAT ŻURAWINIEC W POZNANIU DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot. 1. Lasy komunalne wejście od strony ul. Umultowskiej Fot. 2.

Bardziej szczegółowo

Dynamika Zlewni (Rzecznej)

Dynamika Zlewni (Rzecznej) Dynamika Zlewni (Rzecznej) Skąd pochodzi woda, której używasz? Czy tam gdzie mieszkasz jest wystarczająca ilość wody czy też jej dostawy są ograniczone? Jakie czynniki mają wpływ na ilość i jakość wody

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA URBANISTYCZNE MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I JEJ WPŁYW NA JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW

UWARUNKOWANIA URBANISTYCZNE MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I JEJ WPŁYW NA JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW UWARUNKOWANIA URBANISTYCZNE MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I JEJ WPŁYW NA JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW Magdalena Kuchcik Krzysztof Błażejczyk Paweł Milewski Jakub Szmyd PLAN WYSTĄPIENIA Co to jest Miejska

Bardziej szczegółowo

SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO:

SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO: SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO: 1. UPRAWNIENIA PROJEKTANTA I SPRAWDZAJĄCEGO WRAZ Z ZAŚWIADCZENIEM O PRZYNALEŻNOŚCI DO OKRĘGOWEJ IZBY INŻYNIERÓW BUDOWNICTWA 2. OPINIA ZUD 3. OŚWIADCZENIA PROJEKTANTA I SPRAWDZAJĄCEGO

Bardziej szczegółowo

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski numer Pytanie 1 Trzy podstawowe rodzaje przestrzeni, podstawowe cechy przestrzeni 2 Funkcje zagospodarowania przestrzeni i zależność między nimi 3 Przestrzenne

Bardziej szczegółowo

Hydraulika i hydrologia

Hydraulika i hydrologia Zad. Sprawdzić możliwość wyparcia filtracyjnego gruntu w dnie wykopu i oszacować wielkość dopływu wody do wykopu o wymiarach w planie 0 x 0 m. 8,00 6,00 4,00 -,00 Piaski średnioziarniste k = 0,0004 m/s

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ELEMENTY SYSTEMU ODWODNIENIA INFRASTRUKTURY KOMUNIKACYJNEJ

WYBRANE ELEMENTY SYSTEMU ODWODNIENIA INFRASTRUKTURY KOMUNIKACYJNEJ WYBRANE ELEMENTY SYSTEMU ODWODNIENIA INFRASTRUKTURY KOMUNIKACYJNEJ MATERIAŁY, WYMAGANIA I BADANIA Wiktor JASIŃSKI Instytut Filia Wrocław wjasinski@ibdim.edu.pl IDEA ODWODNIENIA INFRASTRUKTURY KOMUNIKACYJNEJ

Bardziej szczegółowo

KRATKA WZMACNIAJĄCA SKARPY GEOSYSTEM S60S

KRATKA WZMACNIAJĄCA SKARPY GEOSYSTEM S60S OCHRONA GLEB PRZED EROZJĄ KRATKA WZMACNIAJĄCA SKARPY GEOSYSTEM S60S Problem erozji gleby coraz częściej dotyka tereny pochyłe zarówno wokół prywatnych posesji, jak i wokół budynków użyteczności publicznej.

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM

WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM Szczelne nawierzchnie Utwardzone place Betonowe nabrzeża Brak powierzchni biologicznie czynnej Bydgoszcz miasto nad dwiema rzekami

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Polski Komitet GLOBALNEGO PARTNERSTWA DLA WODY Walne Zgromadzenie 29 marzec 2011 r. SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Edward Pierzgalski Katedra Kształtowania Środowiska SGGW PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska. Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd.

Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska. Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd. Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd. Kierunki zmian środowiskowych: obniŝenie zwierciadła wód gruntowych, przyśpieszenie

Bardziej szczegółowo

Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW:

Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW: Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW: AGROMETEOROLOGIA/ AGROMETEOROLOGY atmosfera oraz powierzchnia czynna - atmosfera. Promieniowanie Słońca, Ziemi i atmosfery; rola promieniowania

Bardziej szczegółowo

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Marta Majka Wiśniewska Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI

Bardziej szczegółowo

Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce

Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce Katarzyna Mizak, Anna Nieróbca, Jerzy Kozyra, Andrzej Doroszewski WODA Dostępność wody jest warunkiem podtrzymania

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKA RETENCJA Piotr Czarnocki Departament Zrównoważonego Rozwoju i Współpracy Międzynarodowej

BYDGOSKA RETENCJA Piotr Czarnocki Departament Zrównoważonego Rozwoju i Współpracy Międzynarodowej BYDGOSKA RETENCJA +2050 Piotr Czarnocki Departament Zrównoważonego Rozwoju i Współpracy Międzynarodowej POIŚ 2014-2020 Działanie 2.1 Adaptacja do zmian klimatu wraz z zabezpieczeniem i zwiększeniem odporności

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia związane z niedoborem wody

Zagrożenia związane z niedoborem wody NAUKA 1/2014 149-172 ANDRZEJ KĘDZIORA, MAŁGORZATA KĘPIŃSKA-KASPRZAK, PIOTR KOWALCZAK, ZBIGNIEW W. KUNDZEWICZ, ANTONI T. MILER, EDWARD PIERZGALSKI, TAMARA TOKARCZYK Zagrożenia związane z niedoborem wody

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I POTOKACH GÓRSKICH

WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I POTOKACH GÓRSKICH XXXIII OGÓLNOPOLSKA SZKOŁA HYDRAULIKI Problemy przyrodnicze i ich wpływ na hydraulikę koryt otwartych 26-29 maj 2014 r., Zakopane WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I

Bardziej szczegółowo

Działania ograniczające odpływ azotu ze źródeł rolniczych w Polsce

Działania ograniczające odpływ azotu ze źródeł rolniczych w Polsce Działania ograniczające odpływ azotu ze źródeł rolniczych w Polsce Tamara Jadczyszyn Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach Konferencja Rolnicze i pozarolnicze

Bardziej szczegółowo

Rys Przekrój wodowskazowy

Rys Przekrój wodowskazowy Bajkiewicz - Grabowska E., Mikulski Z., 1999, Hydrologia Ogólna. PWN. Warszawa 2. STANY WODY 2. Stany Wody W zależności od intensywności zasilania (opadowego, roztopowego, lodowcowego) rzeka prowadzi różne

Bardziej szczegółowo

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Bardziej szczegółowo

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Przemysław Stachyra Roztoczański Park Narodowy, Stacja Bazowa ZMŚP Roztocze Tadeusz Grabowski Roztoczański Park Narodowy Andrzej Kostrzewski

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Wpływ urbanizacji obszarów w rolniczych na wezbrania opadowe i jego prognozowanie przy zastosowaniu modelu symulacyjnego opracowanego w ITP

Wpływ urbanizacji obszarów w rolniczych na wezbrania opadowe i jego prognozowanie przy zastosowaniu modelu symulacyjnego opracowanego w ITP Wpływ urbanizacji obszarów w rolniczych na wezbrania opadowe i jego prognozowanie przy zastosowaniu modelu symulacyjnego opracowanego w ITP mgr inŝ. Katarzyna KręŜałek dr inŝ. Tomasz Szymczak Zakład Zasobów

Bardziej szczegółowo

Spis treści INFORMACJE WSTĘPNE

Spis treści INFORMACJE WSTĘPNE INFORMACJE WSTĘPNE Spis treści 1. Przedmiot i zakres opracowania 11 2. Forma opracowania 12 3. Tok formalno - prawny sporządzania Studium 13 4. Tok merytoryczny sporządzania Studium 14 5. Aktualnie obowiązujące

Bardziej szczegółowo

Monitoring Suszy Rolniczej w Polsce (susza w 2016 r.) Andrzej Doroszewski

Monitoring Suszy Rolniczej w Polsce (susza w 2016 r.) Andrzej Doroszewski Monitoring Suszy Rolniczej w Polsce (susza w 2016 r.) Andrzej Doroszewski Puławy, Czerwiec 2016 r. Indeksy suszy (wg expertów WMO) 1. Światowa Organizacja Meteorologiczna - World Meteorological Organization

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY

PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY dr inż. Beata Głuchowska dr inż. Ozana Gromada Problematyka suszy w planowaniu wodnogospodarczym SGGW, Warszawa, 09.01.2014 r. Sfinansowano ze środków Narodowego

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 6 maja 2015 r.

Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony

Bardziej szczegółowo