Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy"

Transkrypt

1 Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Zespół Ekologii Wód

2 Zakres seminarium tworzenie modelu zlewni przy użyciu programu SWAT (Soil and Water Assessment Tool) na przykładzie rzeki Kłodnicy, kalibracja i weryfikacja modelu, analiza wyników badanie zbieżności zmian jakości wód rzeki Kłodnicy ze zmianami warunków hydrologicznych, panujących w zlewni.

3 SWAT Soil and Water Assessment Tool Zastosowanie programu: Długookresowe symulowanie wpływu podejmowanych decyzji na jakość i ilość zasobów wodnych, ładunki osadów i związków chemicznych. Symulacje te prowadzone mogą być dla zlewni o zróżnicowanych praktykach zarządzania zlewnią i właściwościach gleby oraz o różnorodnym zagospodarowaniu przestrzennym. Możliwości programu: - tworzenie bilansu wodnego zlewni (modelowanie hydrologiczne), - modelowanie transportu osadów, - modelowanie obiegu związków azotu i fosforu, - modelowanie obiegu bakterii, - modelowanie obiegu pestycydów.

4 Podstawowe założenia programu SWAT Pierwszym etapem tworzenia modelu jest podział zlewni na zlewnie cząstkowe. Drugim podział zlewni cząstkowych na jednostki zwane jednorodnymi obszarami hydrologicznymi (homogeneous hydrological response units HRUs) reprezentujące indywidualne kombinacje warunków glebowych i zagospodarowania przestrzennego. Bilans wodny obliczany jest indywidualnie dla wydzielonych zlewni cząstkowych. Bilans obejmuje m. in. takie procesy jak: opad atmosferyczny, parowanie, transpiracja, spływ powierzchniowy, infiltracja, pobór wód przez roślinność, odpływ podpowierzchniowy, przesiąkanie do płytkich i głębokich warstw wodonośnych.

5 Tworzenie bilansu wodnego - modelowanie hydrologiczne (1) Ogólne równanie modelowanego bilansu wodnego w zlewni: gdzie: SW t SW 0 t R day Q surf E a W seep Q gw finalna zawartość wody w glebie początkowa zawartość wody w glebie w dniu i czas wielkość opadu atmosferycznego w dniu i wielkość spływu powierzchniowego w dniu i ewapotranspiracja w dniu i ilość wody docierającej do strefy nienasyconej gruntu z profilu glebowego w dniu i ilość wody przesiąkającej przez grunt i dopływającej do rzeki, zbiornika wodnego w dniu i

6 Tworzenie bilansu wodnego - modelowanie hydrologiczne (2) Ogólne równanie modelowanego bilansu wodnego w korycie rzecznym: gdzie: V stored,2 - objętość wody w odcinku koryta w momencie zakończenia kroku obliczeń [m 3 ] V stored,1 - objętość wody w odcinku koryta w momencie rozpoczęcia kroku obliczeń [m 3 ] V in - objętość wody wpływającej do odcinka koryta w danym kroku obliczeń [m 3 ] V out - objętość wody odpływającej z odcinka koryta w danym kroku obliczeń [m 3 ] tloss - straty w wyniku przenikania wody przez podłoże koryta [m 3 ] E ch - straty w wyniku parowania wody z koryta [m 3 ] div - dopływ lub ubytek w wyniku dywersji wody [m 3 ] V bnk - dopływ wody z brzegów [m 3 ]

7 Podstawowe dane wejściowe dla modelowania hydrologicznego Dane meteorologiczne: - opad atmosferyczny, - temperatura powietrza, - natężenia promieniowania słonecznego, - prędkość wiatru, - wilgotność względna. Dane dotyczące gleb: - zawartość procentowa poszczególnych frakcji w każdym profilu glebowym, - pojemność polowa, - gęstość nasypowa, - przewodność hydrauliczna nasycona, - ilość wody dostępnej dla roślin. Ukształtowanie i zagospodarowanie terenu: - model wysokościowy terenu (DEM), - mapa pokrycia / zagospodarowania terenu. Dane o roślinności: - rodzaj występującej roślinności, - okres wegetacji. Informacje o praktykach zarządzania zlewnią: - ilość punktowo odprowadzanych ścieków, - import / eksport wody, - transfer wodny pomiędzy zbiornikami, ciekami lub zlewniami cząstkowymi, - okres wzrostu upraw, - nawadnianie pól, - czas prowadzenia orki.

8 Tworzenie modelu zlewni rzeki Kłodnicy Rzeka Kłodnica jest prawostronnym dopływem Odry. Długość biegu Kłodnicy wynosi 84 km, a jej źródła leżą na terenie miasta Katowice. Rzeka ta należy do regionu wodnego Górnej Odry, administrowanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach. Modelowana część zlewni rzeki Kłodnicy to obszar o powierzchni 427 km 2. Obszar ten obejmuje odcinek Kłodnicy o długości 45,4 km oraz jej dopływy.

9 Podział modelu na zlewni cząstkowe Na terenie zlewni znajduje się 13 punktów monitoringu jakości wód powierzchniowych oraz trzy przekroje wodowskazowe. Punkty te (razem z ujściami poszczególnych dopływów) uwzględnione w modelu zostały jako ujścia zlewni cząstkowych, których w modelu utworzono 70.

10 Dopływy wód antropogenicznych W zlewni zidentyfikowano 98 istotnych punktowych źródeł zanieczyszczeń (głównie zrzuty wód kopalnianych i oczyszczalni ścieków). Źródła te połączono w grupy przypisane do poszczególnych zlewni cząstkowych, tworząc w ten sposób 26 punktowych źródeł zanieczyszczeń Informacje o ilości odprowadzanych ścieków pochodziły z ewidencji prowadzonej przez IETU na potrzeby programu Przyjazna Kłodnica.

11 Tworzenie jednorodnych obszarów hydrologicznych (1) Danymi wejściowymi do utworzenia jednorodnych obszarów hydrologicznych były: - model wysokościowy terenu o rozdzielczości 10x10 m, - mapa pokrycia terenu Corine Lanc Cover 2000 o rozdzielczości 100x100 m. Na podstawie mapy wyznaczono 11 kategorii zagospodarowania terenu, występującego na terenie zlewni. - mapa glebowa udostępniona przez European Soil Data Centre o rozdzielczości 1000x1000 m. Na podstawie mapy wyznaczono 4 typy gleb występujących na terenie zlewni i obliczono dla nich parametry fizyczne niezbędna dla modelowania obiegu wód. W sumie wyznaczono jednorodnych obszarów hydrologicznych.

12 Tworzenie jednorodnych obszarów hydrologicznych (2)

13 Dane meteorologiczne Dane meteorologiczne - takie jak: - dobowe sumy opadu atmosferycznego, - wilgotność względna powietrza, - prędkość wiatru, - temperatura, - radiacja słoneczna wprowadzono do modelu w oparciu o informacje pochodzące z trzech stacji monitoringu jakości powietrza Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska: - Gliwice, ul. Mewy 34, - Zabrze, ul. Skłodowskiej 34, - Katowice, ul Kossutcha 6 oraz w oparciu o informacje ze stacji meteorologicznej w Katowicach.

14 Kalibracja modelu (1) Kalibrację modelu zlewni rzeki Kłodnicy przeprowadzono na podstawie danych dotyczących dobowych przepływów w roku hydrologicznym 2006 w przekroju wodowskazowym Kłodnica (rzeka Kłodnica 63,8 km). Kalibracje przeprowadzono dla następujących parametrów: Nazwa parametru: Alpha_bf Ch_K2 Cn2 Esco Gw_Delay Gwqmn Rchrg_Dp Surlag Opis: stała recesji zasilania cieku wodą gruntową przewodnictwo hydrauliczne podłoża koryta [mm/h] krzywa spływu powierzchniowego współczynnik kompensacji ewaporacji glebowej opóźnienie dopływu wody z nadległych utworów geologicznych [d] wartość progowa ilości wody w płytkim poziomie wodonośnym, powyżej której pojawia się zasilanie cieku wodą gruntową [mm] współczynnik przesączania warstwy wodonośnej Współczynnik opóźnienia spływu powierzchniowego

15 Kalibracja modelu (2) Przepływ dobowy przepływ [m3/d] data SWAT - model bez kalibracji monitoring (IMG W, 2008) Przepływ dobowy Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości Kalibrację przeprowadzono dla trzech wariantów modelu (w zależności od rodzaju wykorzystanych danych meteorologicznych). Obok przedstawiono rezultat kalibracji (górny wykres obrazuje modelowane i monitoringowe wartości przepływów przed kalibracją modelu, dolny wykres wartości po kalibracji). przepływ [m3/d] Poprawność przeprowadzonej kalibracji sprawdzono stosując powszechnie znany współczynnik korelacji oraz współczynnik determinacji Nasha-Sutcliffa. data SWAT - kalibracja dla wariantu I monitoring (IMGW, 2008)

16 Kalibracja modelu (3) Uzyskane współczynniki świadczą o poprawności przeprowadzonej kalibracji. Współczynnik korelacji większy od 0,7 świadczy o silnej korelacji analizowanych danych, natomiast współczynnik Nasha-Sutcliffa większy lub równy 0,75 wskazuje na dokładne dopasowanie danych, czyli przepływów pochodzących z monitoringu i przepływów będących wynikiem modelowania. Kłodnica 63,8 km Współczynnik korelacji Wariant I Wariant II Wariant III Współczynnik determinacji Nasha-Sutcliffa Wariant I Wariant II Wariant III 0.827

17 Weryfikacja modelu Weryfikacja oparta była o dane dotyczące dobowych przepływów w roku hydrologicznym 2006 w następujących przekrojach wodowskazowych: - Wodowskaz Gliwice - rzeka Kłodnica 46,2 km - Wodowskaz Gliwice - rzeka Bytomka 2,7 km Weryfikację modelu, podobnie jak w przypadku oceny kalibracji przeprowadzono przy użyciu współczynnika korelacji oraz współczynnika determinacji Nasha-Sutcliffa. Kłodnica 46,2 km Współczynnik korelacji Wariant I Wariant II Wariant III Współczynnik determinacji Nasha-Sutcliffa Wariant I Wariant II Wariant III Bytomka 2,7 km Współczynnik korelacji Wariant I Wariant II Wariant III Współczynnik determinacji Nasha-Sutcliffa Wariant I Wariant II Wariant III 0.846

18 Analiza wyników (1) Otrzymane wyniki modelowania hydrologicznego pozwoliły na zbadanie korelacji pomiędzy dobowymi i rocznymi przepływami wód naturalnych (bez zrzutów ścieków) ze stężeniami wskaźników zanieczyszczeń. Pozwoliło to na stworzenie podstaw dla rozpoznania, jaką wzajemną rolę w zmianach jakości wód w zlewni rzeki pełnią czynniki antropogeniczne - na które możemy wpływać, a jaką czynniki naturalne (warunki hydrologiczne). Do analizy posłużyły dane z lat , dotyczące stężenia dwunastu wskaźników zanieczyszczeń, mierzonego w 13 punktach pomiarowych monitoringu jakości wód.

19 Analiza wyników (2) - Przeprowadzone analizy dla wybranych wskaźników zanieczyszczeń wskazują na: - wyraźną ujemną korelację dobowych przepływów ze stężeniem chlorków, siarczanów, azotu ogólnego, azotu kjeldahla, fosforu ogólnego, fosforanów, - wyraźną dodatnią korelację dobowych przepływów ze stężeniem cynku, - wzrost siły korelacji dla chlorków i siarczanów w latach, w których suma opadu oraz suma przepływu wód naturalnych w ciekach jest mniejsza, - wzrost siły korelacji dla ChZT i BZT 5 w latach, w których suma opadu oraz suma przepływu wód naturalnych w ciekach jest większa, - spadek średniorocznego stężenia manganu, azotu ogólnego, azotu Kjeldahla oraz fosforu ogólnego w latach, w których przepływ jest wyższy. Zjawisko to występuje we wszystkich analizowanych punktach pomiarowych. - W wielu przypadkach zaobserwowano stały wzrost siły korelacji w kolejnych punktach pomiarowych wzdłuż biegu rzeki lub w kolejnych analizowanych latach.

20 Analiza wyników (2) Wyniki modelowania przy użyciu programu SWAT mogą posłużyć do określenia przyczyn zmiany jakości wód w odniesieniu do określonych wskaźników zanieczyszczeń oraz obszaru (np. miejsca, w którym w wyniku niezidentyfikowanych przyczyn jakość wody ulega pogorszeniu).

21 Dziękuję za uwagę

Ocena możliwości ochrony jeziora Konin wraz z określeniem wykorzystania jeziora Konin pod względem rekreacyjnym

Ocena możliwości ochrony jeziora Konin wraz z określeniem wykorzystania jeziora Konin pod względem rekreacyjnym Ocena możliwości ochrony jeziora Konin wraz z określeniem wykorzystania jeziora Konin pod względem rekreacyjnym Zielona Góra, 30 listopada 2010 r. Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony

Bardziej szczegółowo

STAN ŚRODOWISKA KIELC

STAN ŚRODOWISKA KIELC STAN ŚRODOWISKA KIELC Urząd Miasta Kielce, 2012 Rozdział: Położenie... 2 Ludność... 4 Gospodarka... 7 Budowa geologiczna... 9 Rzeźba terenu... 11 Gleby i grunty antropogeniczne... 17 Topoklimat... 23

Bardziej szczegółowo

Diagnoza aktualnego stanu gospodarki wodnej

Diagnoza aktualnego stanu gospodarki wodnej Diagnoza aktualnego stanu gospodarki wodnej Załącznik 1 Do Projektu Polityki wodnej państwa 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) KRAJOWY ZARZĄD GOSPODARK WODNEJ 2010 SPS TREŚC. STAN ZASOBÓW WODNYCH ORAZ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA MIASTA RZESZOWA NA LATA 2013-2016, Z UWZGLĘDNIENIEM ZADAŃ ZREALIZOWANYCH W 2013 ROKU ORAZ PERSPEKTYWĄ NA LATA 2017-2020

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA MIASTA RZESZOWA NA LATA 2013-2016, Z UWZGLĘDNIENIEM ZADAŃ ZREALIZOWANYCH W 2013 ROKU ORAZ PERSPEKTYWĄ NA LATA 2017-2020 Załącznik do uchwały Nr LXIII/1158/2013 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 14 listopada 2013 r. PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA MIASTA RZESZOWA NA LATA 2013-2016, Z UWZGLĘDNIENIEM ZADAŃ ZREALIZOWANYCH W 2013 ROKU

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE HYDROLOGÓW POLSKICH

STOWARZYSZENIE HYDROLOGÓW POLSKICH Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zlecenie Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Metodyka obliczania przepływów i opadów maksymalnych o określonym prawdopodobieństwie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. Stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem.

Załącznik nr 2. Stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem. Załącznik nr 2. Stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem. Wody powierzchniowe Z badań przeprowadzonych w ostatnich latach w ramach monitoringu diagnostycznego 1 wód

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA na lata 2013-2015

PROGRAM PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA na lata 2013-2015 GŁÓWNY INSPEKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA PROGRAM PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA na lata 2013-2015 Aprobuję GÓWNY Ą INSPEKTOR frny RODOWIS Gyny Inspektor Ochrony Srodowiska Zatwierdzam MiiW!CIa Warszawa,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 18 lipca 2001 r.

USTAWA. z dnia 18 lipca 2001 r. Kancelaria Sejmu s. 1/132 USTAWA Opracowano na podstawie: tj. Dz. U. z z dnia 18 lipca 2001 r. 2005 r. Nr 239, poz. 2019, Nr 267, poz. Prawo wodne 1) 2255, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Nr 227, poz. 1658,

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2001 Nr 115 poz. 1229 USTAWA. z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne 1)

Dz.U. 2001 Nr 115 poz. 1229 USTAWA. z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne 1) Kancelaria Sejmu s. 1/220 Dz.U. 2001 Nr 115 poz. 1229 USTAWA z dnia 18 lipca 2001 r. 1) Prawo wodne 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY WĘGORZEWO

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY WĘGORZEWO PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY WĘGORZEWO NA LATA 2004-2011 Autor opracowania: JERZY KOZŁOWSKI Konsultanci: mgr inż. Karolina Kładko mgr inż. Jolanta Pawlak mgr inż. Paweł Pytel mgr Danuta Ilasz mgr Marek

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA CZĘSTOCHOWY

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA CZĘSTOCHOWY PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA CZĘSTOCHOWY 2 SPIS TREŚCI 1 WSTĘP... 9 1.1 Podstawa prawna opracowania... 9 1.2 Cel, charakter i uwarunkowania Programu... 10 1.3 Zasady ogólne tworzenia Programu...

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2001 Nr 115 poz. 1229 USTAWA. z dnia 18 lipca 2001 r.

Dz.U. 2001 Nr 115 poz. 1229 USTAWA. z dnia 18 lipca 2001 r. Kancelaria Sejmu s. 1/112 Dz.U. 2001 Nr 115 poz. 1229 USTAWA Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z z dnia 18 lipca 2001 r. 2005 r. Nr 239, poz. 2019, Nr 267, poz. Prawo wodne 1) 2255, z 2006 r. Nr 170,

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla miasta Stargard Szczeciński na lata 2010-2012, z perspektywą na lata 2013-2016.

Program Ochrony Środowiska dla miasta Stargard Szczeciński na lata 2010-2012, z perspektywą na lata 2013-2016. Załącznik nr 1 do uchwały Nr IV/43/2011 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 25 stycznia 2011 r. Prezydent Miasta Stargard Szczeciński Program Ochrony Środowiska dla miasta Stargard Szczeciński

Bardziej szczegółowo

INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA STAN WÓD WARTY

INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA STAN WÓD WARTY INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU STAN WÓD WARTY NA TERENIE WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO W LATACH 1999-2009 Biblioteka Monitoringu Środowiska Poznań 2010

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU WÓD WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO OCENA JAKOŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W ROKU 2011 Wojewódzki

OCENA STANU WÓD WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO OCENA JAKOŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W ROKU 2011 Wojewódzki II. II.1. OCENA STANU WÓD WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO OCENA JAKOŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W ROKU 2011 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Szczecinie przedstawia

Bardziej szczegółowo

Program wodno środowiskowy kraju

Program wodno środowiskowy kraju Projekt Program wodno środowiskowy kraju Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Szanowni Państwo, Program

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich

Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich NARODOWY PLAN ROZWOJU NA LATA 2004-2006 ROZDZIAŁ 1.

Bardziej szczegółowo

Raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie STAN ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2006 ROKU

Raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie STAN ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2006 ROKU Raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie STAN ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2006 ROKU INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WARSZAWA 2007 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Możliwość zastosowania techniki LCA do oceny wpływu na środowisko odpadów przemysłowych i energetycznych

Możliwość zastosowania techniki LCA do oceny wpływu na środowisko odpadów przemysłowych i energetycznych Inżynieria i Ochrona Środowiska 2014, t. 17, nr 4, s. 597-617 Maciej KURZYDŁO Politechnika Częstochowska, Wydział Inżynierii Środowiska i Biotechnologii Instytut Zaawansowanych Technologii Energetycznych

Bardziej szczegółowo

OCENA AKTUALNEGO I PROGNOZOWANEGO STANU ILO

OCENA AKTUALNEGO I PROGNOZOWANEGO STANU ILO Piotr Herbich Piotr.Herbich@pgi.gov.pl Państwowy Instytut Geologiczny OCENA AKTUALNEGO I PROGNOZOWANEGO STANU ILOŚCIOWEGO WÓD PODZIEMNYCH W OBSZARACH ANTROPOPRESJI 1. Wstęp Analiza skutków środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ZIELONA GÓRA NA LATA 2004-2011

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ZIELONA GÓRA NA LATA 2004-2011 WÓJT GMINY ZIELONA GÓRA PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ZIELONA GÓRA NA LATA 2004-2011 STAN ŚRODOWISKA GMINY ZIELONA GÓRA Wykonawca: Pracownia Ochrony Środowiska Ekorozwój 65-034 Zielona Góra ul.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA ZAKOPANE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA ZAKOPANE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA ZAKOPANE AKTUALIZACJA ZAKOPANE, MAJ 2010 R. Miasto Zakopane Urząd Miasta Zakopane ul. Tadeusza Kościuszki 13, 34-500 Zakopane tel. 018 20 20 400, fax. 018 20 20 455

Bardziej szczegółowo

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski. Rozmieszczenie, wybiórczość siedliskowa, trendy

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski. Rozmieszczenie, wybiórczość siedliskowa, trendy Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski Rozmieszczenie, wybiórczość siedliskowa, trendy Lechosław Kuczyński Przemysław Chylarecki Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski Rozmieszczenie, wybiórczość

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA ZARZĄD POWIATU TARNOBRZESKIEGO PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI DLA POWIATU TARNOBRZESKIEGO NA LATA 2004 2011 Z UWZGLĘDNIENIEM NIEZBĘDNYCH DZIAŁAŃ DO 2015 ROKU PROGRAM OCHRONY

Bardziej szczegółowo

GMINA SORKWITY PROGRAM

GMINA SORKWITY PROGRAM GMINA SORKWITY PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA SPIS TREŚCI 1. WSTĘP...4 1.1 Podstawa prawna...4 1.2 Metoda opracowania...4 1.3 Cele opracowania Programu...5 1.4 Okres obowiązywania Programu...6 2 STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DO OPERATÓW WODNOPRAWNYCH

WYTYCZNE DO OPERATÓW WODNOPRAWNYCH WYTYCZNE DO OPERATÓW WODNOPRAWNYCH Hauraton Polska Sp. z o.o. Ul. Kasztelańska 37 60-316 Poznań Tel.: 061/ 66 25 444 Fax: 061/ 66 25 440 e-mail: hauraton@hauraton.com.pl www.hauraton.com Stan prawny na

Bardziej szczegółowo

Stan środowiska na terenie powiatu tarnobrzeskiego i miasta Tarnobrzega na podstawie badań monitoringowych

Stan środowiska na terenie powiatu tarnobrzeskiego i miasta Tarnobrzega na podstawie badań monitoringowych WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W RZESZOWIE Stan środowiska na terenie powiatu tarnobrzeskiego i miasta Tarnobrzega na podstawie badań monitoringowych czerwiec 2009 WSTĘP PAŃSTWOWY MONITORING

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA GLIWICE NA LATA 2012-2015 Z UWZGLĘDNIENIEM PERSPEKTYWY DO ROKU 2019

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA GLIWICE NA LATA 2012-2015 Z UWZGLĘDNIENIEM PERSPEKTYWY DO ROKU 2019 PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA GLIWICE NA LATA 2012-2015 Z UWZGLĘDNIENIEM PERSPEKTYWY DO ROKU 2019 - aktualizacja Programu ochrony środowiska oraz zrównoważonego rozwoju dla miasta Gliwice do roku

Bardziej szczegółowo

MAPA SOZOLOGICZNA POLSKI SKALA 1:50 000

MAPA SOZOLOGICZNA POLSKI SKALA 1:50 000 GŁÓWNY GEODETA KRAJU WYTYCZNE TECHNICZNE GIS - 4 MAPA SOZOLOGICZNA POLSKI SKALA 1:5 W FORMIE ANALOGOWEJ I NUMERYCZNEJ GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Warszawa 25 1 Wytyczne techniczne K - 3.6. Mapa

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie. Oznaczanie podstawowych parametrów fizykochemicznych różnych rodzajów wód naturalnych.

Ćwiczenie. Oznaczanie podstawowych parametrów fizykochemicznych różnych rodzajów wód naturalnych. Ćwiczenie Oznaczanie podstawowych parametrów fizykochemicznych różnych rodzajów wód naturalnych. Wody naturalne występujące w przyrodzie dzielimy na wody: morskie, rzeczne (wody powierzchniowe), podziemne,

Bardziej szczegółowo