MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI"

Transkrypt

1 MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno-Przyrodniczy 1 października 2015 r.

2 ZAKRES WYSTĄPIENIA 1. Wprowadzenie nowe wyzwania w gospodarce wodnej 2. Zasoby wodne Polski 3. Co to jest mała (mikro, naturalna) retencja 4. Zbiorniki wodne, systemy melioracyjne 5. Zarządzanie małą retencją 6. Podsumowanie

3 BILANS I POBÓR WODY ZASOBY WODNE POLSKI Współczynnik zasobów wodnych Średnia europejska Egipt ZASOBY 1680 m3 /rok/mieszkańca 4000 m 3 /rok/mieszkańca 400 m 3 /rok/mieszkańca BILANS WODNY POLSKI P = Q + H Przychód Opad P = 192,4 mld m 3 Odpływ rzeczny (roczny) Rozchód Q = 58,6 mld m 3 Odpływ rzeczny (okres wegetacji) Q = 10 mld m 3 Ewapotranspiracja H = 133,8 mld m w tym: użytki rolne H u = 65,0 mld m 3 lasy H l = 50,0 mldm 3 pozostałe H p = 18,8 mld m 3 POBÓR WODY [mld m 3 ] Wyszczególnienie Pobór Zużycie bezzwrotne Przemysł 7,501 2,250 Sieć wodociągowa 1,522 0,304 Ujęcia ze studni 0,420 0,336 Stawy rybne 1,002 0,100 Nawodnienia rolnicze i lasy 0,081 0,073 Razem 10,526 3,970 Potrzeby nawodnień (bezzwrotne) przy prawdopodobieństwie wystąpienia suszy 20% Uprawy Uprawy polowe Sady i warzywa Użytki zielone Pełne pokrycie potrzeb Częściowe pokrycie potrzeb 5,640 2% 0,112 0,820 60% 0,492 2,115 20% 0,423 Razem 8,575 1,027

4 SYSTEMY I METODY RETENCJONOWANIA ZASOBÓW WODY Zasoby wodne Retencja krajobrazowa (siedliskowa) Retencja glebowa Wody gruntowe i podziemne Wody powierzchniowe Systemy i metody Systemy kształtujące właściwą strukturę użytkowania gruntów poprzez: 1. układ pól ornych, użytków zielonych, lasów, użytków ekologicznych, oczek wodnych 2. zalesienia, tworzenie pasów ochronnych, zadrzewień, zakrzaczeń, tworzenie bruzd i tarasów 3. zwiększenie powierzchni mokradeł, torfowisk, bagien Systemy uprawowe kształtujące gospodarowanie wodą w profilu gleby: 1. poprawa struktury gleby, zabiegi agromelioracyjne, wapnowanie, prawidłowa agrotechnika, odpowiedni płodozmian, zwiększenie zawartości próchnicy w glebie Systemy uprawowo - melioracyjne ograniczające odpływ powierzchniowy: 1. ograniczenie spływu powierzchniowego 2. zwiększenie przepuszczalności gleb 3. zabiegi przeciwerozyjne, fitomelioracyjne i agromelioracyjne 4. regulowanie odpływu z sieci drenarskiej 5. stawy i studnie infiltracyjne, w tym dla odprowadzania wód deszczowych uszczelnionych powierzchni Hydrotechniczne systemy rozrządu i magazynowanie wód: 1. małe zbiorniki wodne 2. regulacja odpływu ze stawów, oczek wodnych 3. gromadzenie wody w rowach melioracyjnych, kanałach, itp. 4. retencjonowanie odpływów z systemów drenarskich 5. zwiększenie retencji dolinowej

5 Naturalne (nietechniczne) metody I Opolskie Forum Mikroretencji Techniczne elementy Mała (naturalna, mikro) retencja wodna Zagospodarowanie przestrzenne, użytkowanie zlewni, zalesienia, roślinne strefy buforowe, renaturyzacja terenów mokradłowych, Odtwarzanie dolin rzecznych, przebudowa wałów przeciwpowodziowych, poldery Zwiększenie retencji glebowej, poprawa struktury gleb, rotacja roślin, zwiększenie części organicznych w glebie, rolnictwo ekologiczne Retencjonowanie wód podziemnych poprzez ograniczanie spływu powierzchniowego stosując metody nietechniczne Retencja wód powierzchniowych: odbudowa naturalnych zbiorników wodnych(stawy, oczka wodne), rewitalizacja rzek, Mikro- i małe zbiorniki wodne, sztuczne stawy, podpiętrzanie jezior Budowa stopni i jazów dla podwyższenia poziomu wody w rzece Gospodarka wodna na systemach melioracyjnych regulacja odpływu z systemów odwadniających Sztuczne uzupełnianie warstw wodonośnych budowa stawów i rowów infiltracyjnych Ograniczanie lub przechwytywanie spływów z powierzchni szczelnych

6 WATER HARVESTING ZBIÓR WODY Conceptualization of water harvesting (example in Tunisia) Source: Toshisuke Maruyama, Mashahiko Tomita et al., 1996 (Asakura Shoten)

7 RETENCJONOWANIE WÓD W SYSTEMACH MELIORACYJNYCH Schemat urządzeń do regulacji odpływu wody w sieci drenarskiej (...) Nader więc ważną jest kwestya, aby te błota zamienić na łąki, a przez to podnieść bogactwo krajowe. (...) Encyklopedia rolnicza, 1899

8 SCHEMAT BIOFILTRA ZLOKALIZOWANEGO W ROZSZERZENIU CIEKU a) Plan sytuacyjny b) Przekrój poprzeczny A A c) Widok ogólny 1. Rzeka 2. Wykop (biofiltr)

9 SCHEMAT BIOFILTRA ZLOKALIZOWANEGO W POBLIŻU ODBIORNIKA WÓD DRENARSKICH a) Plan sytuacyjny b) Przekrój poprzeczny A A 1. Ciek (odbiornik wód drenarskich) 2. Staw kopany porośnięty roślinnością 3. Wylot wód drenarskich 4. Odprowadzenie oczyszczonych wód do cieku (rów otwarty lub rurociąg)

10 ZBIORNIKI WODNE PROPOZYCJA KLASYFIKACJI

11 ZBIORNIKI KOPANE

12 RENATURYZACJA TERENÓW BAGIENNYCH

13 BUDOWLE PIĘTRZĄCE Przykładowe konstrukcje bystrotoków: a) typowy, b) ze zwiększoną szorstkością, c) tworzący mikrobaseny Przykłady budowli piętrzących wykonanych z gabionów i ścianek szczelnych: a) prosta budowla piętrząca, b) budowla tworząca kaskadę basenów

14 ZBIORNIKI KRAJOBRAZOWE (PRZYRODNICZE)

15 INSTYTUCJE A MAŁA RETENCJA INSTYTUCJA ADMINISTRACJA RZĄDOWA, SAMORZĄD, RZGW, WZMiUW, PLANOWANIE SPOŁECZEŃSTWO, ORGANIZACJE EKOLOGICZNE SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA, GMINY, MIASTA OSOBY PRYWATNE I FIZYCZNE (ROLNICY) ZAKRES ZADAŃ Tworzenie prawa, stymulowanie działań Planowanie przestrzenne, zalesienia, utrzymanie obiektów państwowych Bilansowanie zasobów wodnych w granicach zlewni Odbudowa mokradeł, bagien Renaturyzacja cieków, regulacja odpływu, odbudowa oczek itp. Zabiegi przeciwerozyjne Urządzanie przestrzeni, ograniczanie spływu powierzchniowego, małe i mikro zbiorniki wodne Układ pól, zabiegi agrotechniczne, agromelioracja, eksploatacja systemów melioracyjnych (regulowanie odpływu z sieci drenarskiej i rowów) małe i mikro zbiorniki

16 ZARZADZANIE MAŁĄ RETENCJĄ 1. Zlewniowe bilansowanie zasobów wodnych, z uwzględnieniem małej retencji, natomiast utrzymanie obiektów jest obowiązkiem właścicieli 2. Program rozwoju małej retencji powinien być oparty na tworzeniu warunków prawnych, ekonomicznych, merytorycznych stymulujących podejmowanie określonych działań. 3. Zwiększenie odpowiedzialności administracji państwowej i samorządowej w sterowaniu działaniami na rzecz małej retencji. Na przykład pomoc przy uzyskiwaniu niezbędnych pozwoleń dla podjęcia realizacji inwestycji. 4. Nowe zadania dla ośrodków doradztwa rolniczego przy współpracy z zarządami melioracji. Na przykład pomoc merytoryczna w wyborze konstrukcji obiektu i technologii wykonania.

17 PODSUMOWANIE 1. Mała retencja jest jednym z ważniejszych elementów gospodarki wodnej jako działanie ograniczające skutki suszy i powodzi, zwiększające biologiczna różnorodność i chroniącą jakość wody. 2. Programy rozwoju małej retencji muszą opierać się na stymulowaniu podejmowania przez różne organizacje i osoby prywatne, określonych działań dla poprawy bilansu wodnego. 3. Należy wprowadzać zlewniowe zarządzanie wodą Urząd władza, która będzie panowała nad wszystkimi aspektami gospodarki wodnej, w tym działaniami dla zwiększenia zdolności retencyjnej zlewni. 4. Prawo wodne powinno być dostosowane do nowych warunków. Prawo nie może utrudniać (uniemożliwiać) pożytecznych działań podejmowanych dla ochrony zasobów wodnych.

18 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI

NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI Konferencja Naukowa Instytut Technologiczno Przyrodniczy dla nauki, praktyki i doradztwa NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI I ROZWÓJ J MAŁEJ RETENCJI Waldemar Mioduszewski Zakład

Bardziej szczegółowo

MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI

MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno-Przyrodniczy, Falenty e-mail: w.mioduszewski@itp.edu.pl PLAN WYSTĄPIENIA 1. Wprowadzenie 2. Co to jest mała retencja? 3. Ewolucja

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Nie starczy ust do wymówienia przelotnych imion twych, wodo. Wisława Szymborska Stawku posypać i nowy gdzie możesz,

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie FIZYKA I CHEMIA GLEB Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie Retencja, mała retencja, pojęcie Retencja: szeroki zakres działań technicznych i nietechnicznych powodujących poprawę jakościową i ilościową

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE NAWODNIENIA ODWODNIENIA PLANOWANIE - EKSPLOATACJA

SYSTEMY MELIORACYJNE NAWODNIENIA ODWODNIENIA PLANOWANIE - EKSPLOATACJA SYSTEMY MELIORACYJNE NAWODNIENIA ODWODNIENIA PLANOWANIE - EKSPLOATACJA Waldemar Mioduszewski Zakład Zasobów Wodnych Instytut Technologiczno-Przyrodniczy PRAWO WODNE WŁASNOŚĆ WÓD 4) marszałek województwa,

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski

Waldemar Mioduszewski PROBLEMY WDRAśANIA RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH Waldemar Mioduszewski Zakład Zasobów Wodnych Instytut Melioracji i UŜytków Zielonych Falenty, 05-090 Raszyn e-mail: w.mioduszewski@imuz.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Retencja wodna i jej znaczenie. cz. II

Retencja wodna i jej znaczenie. cz. II Retencja wodna i jej znaczenie cz. II Spis treści: 1. Cele lekcji 2. Podstawowe formy retencji 3. Pozytywne skutki retencjonowania wody 4. Ćwiczenia do materiału 5. Informacje zwrotne do ćwiczeń 7. Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Program Mikroretencji

Program Mikroretencji Program Mikroretencji 1 Klimatyczny Bilans Wodny - 2015; okres 1.VI-31.VIII. 2 Dawne mapy pokazują nam dobitnie jak wiele obiektów mikroretencji utraciliśmy na przestrzeni ostatnich lat. Na zdjęciu mapa

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Polski Komitet GLOBALNEGO PARTNERSTWA DLA WODY Walne Zgromadzenie 29 marzec 2011 r. SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Edward Pierzgalski Katedra Kształtowania Środowiska SGGW PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier

Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier Warszawa, 25 czerwca 2014 2 z 22 Kwestia retencji Czemu jest tak ważna? Zagospodarowanie terenu a obieg wody w zlewni Interpretacja w modelu komputerowym Jak

Bardziej szczegółowo

Założenia mikroretencji Województwa Małopolskiego

Założenia mikroretencji Województwa Małopolskiego Projekt Założenia mikroretencji Województwa Małopolskiego SADZAWKA Kraków 2016 Spis treści: 1. Informacje ogólne... 3 1.1. Diagnoza... 3 2. Uwarunkowania formalno prawne... 6 2.1 Podstawy prawne opracowania...

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody a melioracje

Ochrona przyrody a melioracje Ochrona przyrody a melioracje Wiesław Dembek Gospodarowanie zasobami wodnymi w rolnictwie 27 X 2011 www.sp162krakow.republika.pl Paradygmaty ochrony przyrody Czym się zajmuje ochrona przyrody? gatunkami,

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ. Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce. Informacja. Nr 9

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ. Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce. Informacja. Nr 9 KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce Grudzień 1991 Elżbieta Berkowska Informacja Nr 9 - 1 - Rozwój przemysłu, intensyfikacja rolnictwa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA GIETRZWAŁD

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA GIETRZWAŁD PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA GIETRZWAŁD 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie, wybrane

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY DZIAŁAŃ SKIEROWANYCH NA ŁAGODZENIE SKUTKÓW SUSZY

PRZYKŁADY DZIAŁAŃ SKIEROWANYCH NA ŁAGODZENIE SKUTKÓW SUSZY GLOBALNE PARTNERSTWO DLA WODY (GWP) Problematyka suszy w planowaniu wodnogospodarczym PRZYKŁADY DZIAŁAŃ SKIEROWANYCH NA ŁAGODZENIE SKUTKÓW SUSZY - MORE CROP FOR A DROP - Waldemar Mioduszewski Instytut

Bardziej szczegółowo

ROLA URZĄDZEŃ MELIORACJI SZCZEGÓŁOWYCH W ROLNICTWIE I ŚRODOWISKU PRZYRODNICZYM

ROLA URZĄDZEŃ MELIORACJI SZCZEGÓŁOWYCH W ROLNICTWIE I ŚRODOWISKU PRZYRODNICZYM prof. dr hab. inż. Krzysztof Ostrowski ROLA URZĄDZEŃ MELIORACJI SZCZEGÓŁOWYCH W ROLNICTWIE I ŚRODOWISKU PRZYRODNICZYM 1. WSTĘP 2. ZAKRES POTRZEB I EFEKTY MELIORACJI W POLSCE 3. ZNACZENIE WODY W GLEBIE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru.

UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru. UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT NIDZICKI GMINA KOZŁOWO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT NIDZICKI GMINA KOZŁOWO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT NIDZICKI GMINA KOZŁOWO 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie, wybrane

Bardziej szczegółowo

Plan referatu. województwa śląskiego

Plan referatu. województwa śląskiego Działania ania zwiększaj kszające retencję wodną w zlewni dr inż. Ewa Owczarek-Nowak Wydział Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego Plan referatu 1. Co to jest retencja wody i

Bardziej szczegółowo

GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ

GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ INŻYNIERII I KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA KATEDRA KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych OCHRONA PRZED POWODZIĄ - kilka uwag Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych KATAKLIZMY ZWIĄZANE Z WODĄ Powodzie Fale sztormowe Cyklony Osuwiska, lawiny błotne

Bardziej szczegółowo

Mapa działań technicznych i nietechnicznych (Narzędzie nr 8)

Mapa działań technicznych i nietechnicznych (Narzędzie nr 8) Mapa działań technicznych i nietechnicznych (Narzędzie nr 8) Praca koncentrowała się na opracowaniu i przedstawieniu kompleksu działań technicznych i nietechnicznych (przyrodniczych), których wykonanie

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z WODĄ NA OBSZARACH WIEJSKICH

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z WODĄ NA OBSZARACH WIEJSKICH Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Konferencja naukowo-techniczna p.n.: Uwarunkowania przebiegu zjawisk hydrologiczno-meteorologicznych na obszarach wiejskich Falenty, 1-2.12.2010 r. ZAGROŻENIA ZWIĄZANE

Bardziej szczegółowo

Zjawiska ekstremalne w przyrodzie susze i powodzie

Zjawiska ekstremalne w przyrodzie susze i powodzie Współczesne Problemy Kształtowania i Ochrony Środowiska, Monografie nr 3p, 2012 Zjawiska Wybrane ekstremalne problemy w przyrodzie ochrony susze mokradeł i powodzie Rozdział 3 Waldemar Mioduszewski Zjawiska

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT DZIAŁDOWSKI GMINA MIEJSKA DZIAŁDOWO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT DZIAŁDOWSKI GMINA MIEJSKA DZIAŁDOWO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT DZIAŁDOWSKI GMINA MIEJSKA DZIAŁDOWO 2016 Spis treści 1. Wstęp... 2 2. Ogólna charakterystyka gminy... 2 2.1. Położenie,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT EŁK GMINA PROSTKI

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT EŁK GMINA PROSTKI PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT EŁK GMINA PROSTKI 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1 Położenie, wybrane dane o

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLECKI GMINA ŚWIĘTAJNO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLECKI GMINA ŚWIĘTAJNO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT OLECKI GMINA ŚWIĘTAJNO 2016 Spis treści 1. Wstęp 3 2. Ogólna charakterystyka gminy 2.1. Położenie, wybrane dane o gminie

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO 2014-2020 ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa Działanie IV Zapobieganie zagrożeniom 4.1 Mała retencja 1. LP Nazwa kryterium Źródło informacji

Bardziej szczegółowo

WODA TO ŻYCIE. Wstęp do zagadnienia Rolnictwo i obszary wiejskie a ochrona klimatu. SEJMOWA KOMISJA ROLNICTWA i ROZWOJU WSI 14 stycznia 2016

WODA TO ŻYCIE. Wstęp do zagadnienia Rolnictwo i obszary wiejskie a ochrona klimatu. SEJMOWA KOMISJA ROLNICTWA i ROZWOJU WSI 14 stycznia 2016 WODA TO ŻYCIE Wstęp do zagadnienia Rolnictwo i obszary wiejskie a ochrona klimatu SEJMOWA KOMISJA ROLNICTWA i ROZWOJU WSI 14 stycznia 2016 Wiesław Dembek Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Fot. Rezerwat

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA ŻUŁAWSKI ZARZAD MELIORACJI I URZADZEN WODNYCH W ELBLĄGU 82-300 Elbląg, ul. Junaków 3, tel. 55 2325725 fax 55 2327118 PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA ŻUŁAWSKI ZARZAD MELIORACJI I URZADZEN WODNYCH W ELBLĄGU 82-300 Elbląg, ul. Junaków 3, tel. 55 2325725 fax 55 2327118 PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań

ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań Prof. dr hab. Andrzej Mizgajski Seminarium w MŚ, Warszawa, 25.11.2010 r. Cel referatu Wprowadzenie do dyskusji na temat działań (prawnych,

Bardziej szczegółowo

Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska

Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska Gdańsk, 27 marca 2017 r. Wody opadowe charakterystyka problemu Ustalenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT KĘTRZYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA RESZEL

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT KĘTRZYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA RESZEL PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT KĘTRZYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA RESZEL 2016 1 Spis treści 1. Wstęp.. 3 2. Ogólna charakterystyka gminy 2.1. Położenie,

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego)

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska IMUZ Falenty Wielkopolsko-Pomorski Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013

Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Program rolnośrodowiskowy FINANSOWANIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA DOBRE MIASTO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA DOBRE MIASTO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA DOBRE MIASTO 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3

Bardziej szczegółowo

Regulacja stosunków wodnych przez lasy w Polsce; założenia i realizacja programu małej retencji w lasach

Regulacja stosunków wodnych przez lasy w Polsce; założenia i realizacja programu małej retencji w lasach POLFOREX Lasy jako dobro publiczne. Oszacowanie społecznych i środowiskowych korzyści z lasów w Polsce w celu poprawy efektywności ich zarządzania Regulacja stosunków wodnych przez lasy w Polsce; założenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA ŻUŁAWSKI ZARZAD MELIORACJI I URZADZEN WODNYCH W ELBLĄGU 82-300 Elbląg, ul. Junaków 3, tel. 55 2325725 fax 55 2327118 PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016-2030 POWIAT

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA SUSZ

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA SUSZ PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA SUSZ 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA ROZOGI

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA ROZOGI PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA ROZOGI 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie, wybrane

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie wodami jest prowadzone z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, z

Gospodarowanie wodami jest prowadzone z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, z Gospodarowanie wodami jest prowadzone z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, z uwzględnieniem ich ilości i jakości. Gospodarowanie wodami

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Warta. Problemy gospodarki wodnej

Warta. Problemy gospodarki wodnej Warta Problemy gospodarki wodnej Region wodny Warty Powierzchnia : 54,5 tys. km (ok. 17,4% obszaru Polski) Położenie : długość geograficzna: 14 32 25 E; 19 42 56 E szerokość geograficzna: 50 28 34 N;

Bardziej szczegółowo

Mała retencja w praktyce, czyli co możesz zrobić i skąd wziąć na to fundusze?

Mała retencja w praktyce, czyli co możesz zrobić i skąd wziąć na to fundusze? Mała retencja w praktyce, czyli co możesz zrobić i skąd wziąć na to fundusze? Spis treści: 1. Cele lekcji 2. Wprowadzenie 3. Przykłady wspierania małej retencji podejście bierne 4. Przykłady wspierania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie,

Bardziej szczegółowo

Badania i pomiary przedprojektowe Wybór lokalizacji stawu Bilans wodny stawu Ocena oddziaływania zbiornika na środowisko...

Badania i pomiary przedprojektowe Wybór lokalizacji stawu Bilans wodny stawu Ocena oddziaływania zbiornika na środowisko... SPIS TREŚCI WSTĘP... 7 FUNKCJE STAWÓW... 9 KLASYFIKACJA ZBIORNIKÓW WODNYCH... 9 ROLA STAWÓW W KSZTAŁTOWANIU OBIEGU WODY... 13 EKOLOGICZNE I GOSPODARCZE FUNKCJE STAWÓW... 17 WPŁYW ZBIORNIKÓW NA WODY PODZIEMNE...

Bardziej szczegółowo

Susze i deficyty wody w rolnictwie w warunkach zmieniającego się kimatu. wybrane zagadnienia i perspektywy

Susze i deficyty wody w rolnictwie w warunkach zmieniającego się kimatu. wybrane zagadnienia i perspektywy Susze i deficyty wody w rolnictwie w warunkach zmieniającego się kimatu wybrane zagadnienia i perspektywy Prof. dr. hab. inż. Leszek Łabędzki Instytut Technologiczno-Przyrodniczy, Falenty, Polska Priorytety

Bardziej szczegółowo

Retencja wodna i jej znaczenie

Retencja wodna i jej znaczenie Retencja wodna i jej znaczenie Spis treści: 1. Cele lekcji 2. Co nazywamy retencją wodną? 3. Od czego zależy mała retencja wodna? 4. Cele małej retencji. Dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony

Bardziej szczegółowo

Prewencja powodziowa w ramach planów w zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia Województwa Lubuskiego. Poczdam, dnia r.

Prewencja powodziowa w ramach planów w zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia Województwa Lubuskiego. Poczdam, dnia r. Prewencja powodziowa w ramach planów w zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia Województwa Lubuskiego Poczdam, dnia 08.06.2011 r. Główne akty prawne DYREKTYWA POWODZIOWA DYREKTYWA 2007/60/WE

Bardziej szczegółowo

Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa

Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa 06.10.2006. Cel działania 1) wytyczenie i urządzenie funkcjonalnej sieci dróg dojazdowych do gruntów rolnych

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych

Rolnictwo w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych Rolnictwo w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych prof. dr hab. Edmund Kaca, prof. dr hab. Leszek Łabędzki, doc. dr hab. Zygmunt Miatkowski, dr Izabela Lubbe Instytut Melioracji i Użytków Zielonych

Bardziej szczegółowo

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski numer Pytanie 1 Trzy podstawowe rodzaje przestrzeni, podstawowe cechy przestrzeni 2 Funkcje zagospodarowania przestrzeni i zależność między nimi 3 Przestrzenne

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNE METODY GOSPODAROWANIA ZASOBAMI WODY W ROLNICTWIE

INNOWACYJNE METODY GOSPODAROWANIA ZASOBAMI WODY W ROLNICTWIE INNOWACYJNE METODY GOSPODAROWANIA ZASOBAMI WODY W ROLNICTWIE Praca zbiorowa pod redakcją: Wiesława Dembka Jana Kusia Mirosława Wiatkowskiego Grzegorza Żurka Brwinów 2016 INNOVATIVE METHODS RESOURCES WATER

Bardziej szczegółowo

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych Tab. 3. Katalog alernatyw funkcjonalnych Zał. nr 3 identyfikacja sposobów użytkowania wód identyfikacja alternatyw funkcjonalnych przyczyny niemożliwości osiągnięcia DSE w zakresie hydromorfologii (istniejące

Bardziej szczegółowo

MELIORACJE - DLACZEGO SĄ TAK WAŻNE?

MELIORACJE - DLACZEGO SĄ TAK WAŻNE? WARMIŃSKO-MAZURSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W OLSZTYNIE MELIORACJE - DLACZEGO SĄ TAK WAŻNE? Olsztyn, 2012 r. Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Olsztynie Jerzy Rutkowski Melioracje -

Bardziej szczegółowo

Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu

Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu DOBRE PRAKTYKI ROLNICZE NA OBSZARACH SZCZEGÓLNIE NARAŻONYCH NA AZOTANY POCHODZENIA ROLNICZEGO, TZW. OSN Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu Opracowała:

Bardziej szczegółowo

Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych

Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych WNIOSEK O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W ZAKRESIE DZIAŁANIA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych Data wpływu wniosku

Bardziej szczegółowo

Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej. Działania dla społeczności i samorządów

Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej. Działania dla społeczności i samorządów Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej Działania dla społeczności i samorządów Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej Klimat się

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu.

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Zadania grupy: 1.Analiza wpływu zmian klimatycznych na bilans wodny zlewni i wielkość

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA ŻUŁAWSKI ZARZAD MELIORACJI I URZADZEN WODNYCH W ELBLĄGU 82-300 Elbląg, ul. Junaków 3, tel. 55 2325725 fax 55 2327118 PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016-2030 POWIAT

Bardziej szczegółowo

Rola urządzeń melioracji szczegółowych w rolnictwie i środowisku przyrodniczym

Rola urządzeń melioracji szczegółowych w rolnictwie i środowisku przyrodniczym Prof. dr hab. KRZYSZTOF OSTROWSKI Uniwersytet Rolniczy w Krakowie ARTYKUŁY NAUKOWE I INŻYNIERSKIE Rola urządzeń melioracji szczegółowych w rolnictwie i środowisku przyrodniczym Słowa kluczowe: melioracje

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy

Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy Przemysław Nawrocki Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ 1 Województwo

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu Korytarz Chełmy Łagiewniki.

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu Korytarz Chełmy Łagiewniki. Druk BRM nr 89 /2009 Projekt z dnia 3 lutego 2009r. UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu Korytarz Chełmy Łagiewniki. Na podstawie art. 7 ust. 1

Bardziej szczegółowo

EKSPLOATACJA URZĄDZEŃ MELIORACYJNYCH NA TERENACH POLDEROWYCH

EKSPLOATACJA URZĄDZEŃ MELIORACYJNYCH NA TERENACH POLDEROWYCH Tadeusz Durkowski, Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, ZOB Szczecin, Katedra Gospodarki Wodnej, ZUT Szczecin Tomasz Płowens Zachodniopomorski Zarząd melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI ZARZĄD MELIORACJI I URZĄDZEŃ WODNYCH w BIAŁYMSTOKU Białystok, ul. Handlowa 6 tel. (085) fax (085)

WOJEWÓDZKI ZARZĄD MELIORACJI I URZĄDZEŃ WODNYCH w BIAŁYMSTOKU Białystok, ul. Handlowa 6 tel. (085) fax (085) WOJEWÓDZKI ZARZĄD MELIORACJI I URZĄDZEŃ WODNYCH w BIAŁYMSTOKU 15-399 Białystok, ul. Handlowa 6 tel. (085) 74 81 200 fax (085) 74 81 201 UPROSZCZONA DOKUMENTACJA W ZAKRESIE UTRZYMANIA WÓD I URZĄDZEŃ MELIORACJI

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska egzamin magisterski

Inżynieria Środowiska egzamin magisterski Inżynieria Środowiska egzamin magisterski Pytania specjalizacyjne: Studia stacjonarne Specjalizacja: Inżynieria wodna 1. Podstawowe metody uwzględniania procesów źródłowych w przenoszeniu masy. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM

WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM Szczelne nawierzchnie Utwardzone place Betonowe nabrzeża Brak powierzchni biologicznie czynnej Bydgoszcz miasto nad dwiema rzekami

Bardziej szczegółowo

w BIAŁYMSTOKU Białystok, ul. Handlowa 6 tel fax UPROSZCZONA DOKUMENTACJA W ZAKRESIE UTRZYMANIA WÓD

w BIAŁYMSTOKU Białystok, ul. Handlowa 6 tel fax UPROSZCZONA DOKUMENTACJA W ZAKRESIE UTRZYMANIA WÓD WOJEWÓDZKI ZARZĄD MELIORACJI I URZĄDZEŃ WODNYCH w BIAŁYMSTOKU 15-399 Białystok, ul. Handlowa 6 tel. 85 748 12 00 fax. 85 748 12 01 UPROSZCZONA DOKUMENTACJA W ZAKRESIE UTRZYMANIA WÓD I URZĄDZEŃ MELIORACJI

Bardziej szczegółowo

Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej

Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej prof. dr hab. inż. Jan Żelazo Analiza wielokryterialna możliwości realizacji obiektów małej retencji w Regionie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY

PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY dr inż. Beata Głuchowska dr inż. Ozana Gromada Problematyka suszy w planowaniu wodnogospodarczym SGGW, Warszawa, 09.01.2014 r. Sfinansowano ze środków Narodowego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wodą poprzez utrzymywanie rowów melioracyjnych

Zarządzanie wodą poprzez utrzymywanie rowów melioracyjnych Zarządzanie wodą poprzez utrzymywanie rowów melioracyjnych Dolnośląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we Wrocławiu 14.12.2016 r. Wzmocnienie udziału społeczności lokalnych w decyzjach dotyczących

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT NOWOMIEJSKI GMINA BISKUPIEC

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT NOWOMIEJSKI GMINA BISKUPIEC PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT NOWOMIEJSKI GMINA BISKUPIEC 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie, wybrane

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT EŁK GMINA KALINOWO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT EŁK GMINA KALINOWO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT EŁK GMINA KALINOWO 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1 Położenie, wybrane dane

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA INNOWACYJNE METODY GOSPODAROWANIA ZASOBAMI WODY W ROLNICTWIE

OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA INNOWACYJNE METODY GOSPODAROWANIA ZASOBAMI WODY W ROLNICTWIE OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA INNOWACYJNE METODY GOSPODAROWANIA ZASOBAMI WODY W ROLNICTWIE pod patronatem honorowym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Konferencja organizowana przez: Centrum Doradztwa Rolniczego

Bardziej szczegółowo

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Marta Majka Wiśniewska Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI

Bardziej szczegółowo

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Dr Aleksandra Ziemińska-Stolarska Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Smardzewice,

Bardziej szczegółowo

POZWOLENIE WODNOPRAWNE OPERAT WODNOPRAWNY. ODWADNIANIE OBIEKTÓW I WYKOPÓW BUDOWLANYCH 7 listopada 2016 r.

POZWOLENIE WODNOPRAWNE OPERAT WODNOPRAWNY. ODWADNIANIE OBIEKTÓW I WYKOPÓW BUDOWLANYCH 7 listopada 2016 r. POZWOLENIE WODNOPRAWNE OPERAT WODNOPRAWNY ODWADNIANIE OBIEKTÓW I WYKOPÓW BUDOWLANYCH 7 listopada 2016 r. POZWOLENIE WODNOPRAWNE Rodzaj zezwolenia udzielanego w drodze decyzji przez organy administracji

Bardziej szczegółowo

Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku

Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku Roman Cieśliński Uniwersytet Gdański 1 Katedra Hydrologii Powódź w Gdańsku istniała, istnieje i

Bardziej szczegółowo

Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki

Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki Zielona infrastruktura Istota podejścia Zielona infrastruktura - strategicznie zaplanowana

Bardziej szczegółowo

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r.

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej. Opole 28.03.2014 r.

Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej. Opole 28.03.2014 r. Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej Opole 28.03.2014 r. Cele prezentacji 1. Znaczenie lasów dla prawidłowego gospodarowania wodami 2. Możliwości minimalizowania zagrożeń od powodzi oraz

Bardziej szczegółowo

Projekt Planu przeciwdziałania skutkom suszy w regionie wodnym Czarnej Orawy

Projekt Planu przeciwdziałania skutkom suszy w regionie wodnym Czarnej Orawy REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE UL. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO 22 31-109 KRAKÓW Temat: OPRACOWANIE PLANÓW PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY W REGIONACH WODNYCH W OBSZARZE DZIAŁANIA RZGW

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKA IŁAWA GMINA WIEJSKA IŁAWA

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKA IŁAWA GMINA WIEJSKA IŁAWA PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKA IŁAWA GMINA WIEJSKA IŁAWA 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona wód i gospodarka wodna

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona wód i gospodarka wodna Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Ochrona wód i gospodarka wodna Warszawa 2013 Skutecznie i efektywnie wspieramy działania na rzecz środowiska. NFOŚiGW lider systemu finansowania

Bardziej szczegółowo

Analiza możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury urządzeń wodno-melioracyjnych na obszarze Nadleśnictwa Taczanów na potrzeby małej retencji

Analiza możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury urządzeń wodno-melioracyjnych na obszarze Nadleśnictwa Taczanów na potrzeby małej retencji Analiza możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury urządzeń wodno-melioracyjnych na obszarze Nadleśnictwa Taczanów na potrzeby małej retencji dr hab. Tomasz Kałuża Katedra Inżynierii Wodnej i

Bardziej szczegółowo

1. Wiadomo ci wst pne 2. Klimatyczne czynniki siedliska 3. Glebowe czynniki siedliska

1. Wiadomo ci wst pne 2. Klimatyczne czynniki siedliska 3. Glebowe czynniki siedliska Spis treści 1. Wiadomości wstępne 1.1. Zadania i zakres przedmiotu 1.2. Znaczenie gospodarcze produkcji roślinnej 2. Klimatyczne czynniki siedliska 2.1. Atmosfera i siedlisko roślin 2.2. Czynniki meteorologiczne

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne

ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne Forma Ptasi Raj Mewia Łacha Ujście Nogatu Zatoka Elbląska Jezioro Druzno W trakcie opracowania - X/XI 2009 W trakcie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/133/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO. z dnia 30 maja 2011 r.

UCHWAŁA NR VIII/133/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO. z dnia 30 maja 2011 r. UCHWAŁA NR VIII/133/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Lasy Przysusko-Szydłowieckie Na podstawie art. 18 pkt 20, art. 89

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT LIDZBARK WARMIŃSKI GMINA MIEJSKA LIDZBARK WARMIŃSKI GMINA WIEJSKA LIDZBARK WARMIŃSKI 2016 1 Spis treści 1. Wstęp 3

Bardziej szczegółowo

GOSPODAROWANIE ZASOBAMI WODNYMI W ASPEKCIE WIELOFUNKCYJNEGO ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

GOSPODAROWANIE ZASOBAMI WODNYMI W ASPEKCIE WIELOFUNKCYJNEGO ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2004: t. 4 z. 1 (10) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 11 29 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2004 GOSPODAROWANIE ZASOBAMI WODNYMI W

Bardziej szczegółowo

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER Zakres prezentacji Definicja ZDPR Podstawy prawne ZDPR Jaki jest cel upowszechniania ZDPR Kto ma obowiązek przestrzegać ZDPR Zakres ZDPR Kto kontroluje ZDPR Definicja

Bardziej szczegółowo

Programu małej retencji dla województwa śląskiego

Programu małej retencji dla województwa śląskiego WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE PROJEKT Programu małej retencji dla województwa śląskiego Katowice, wrzesień 2005 Opracowanie: inż. Leszek Galiński mgr inż. Józef Górnicki mgr inż. Agata Goc Konsultacje: dr Jerzy

Bardziej szczegółowo

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE DAŃSKI E sp. z o.o. MELI ORACJE OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA MIASTA GDAŃSKA Andrzej Chudziak Obszar Żuław Gdańskich z lewej koniec XIII w; z prawej stan obecny Powodzie o katastrofalnych skutkach dla Gdańska

Bardziej szczegółowo

NATURALNA, MAŁA RETENCJA WODNA. Metoda łagodzenia skutków suszy, ograniczania ryzyka powodziowego i ochrona różnorodności biologicznej

NATURALNA, MAŁA RETENCJA WODNA. Metoda łagodzenia skutków suszy, ograniczania ryzyka powodziowego i ochrona różnorodności biologicznej Global Water Partnership Central and Easter Europe Globalne Partnerstwo dla Wody Polska NATURALNA, MAŁA RETENCJA WODNA Metoda łagodzenia skutków suszy, ograniczania ryzyka powodziowego i ochrona różnorodności

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja rzeki Bystrzycy

Rewitalizacja rzeki Bystrzycy Rewitalizacja rzeki Bystrzycy Rzeka Bystrzyca jest główną rzeką przepływającą przez Lublin. Dopływami Bystrzycy na terenie miasta są rzeki Czerniejówka i Czechówka. Rzeka Bystrzyca Rzeka Czerniejówka Rzeka

Bardziej szczegółowo