Plan referatu. województwa śląskiego

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Plan referatu. województwa śląskiego"

Transkrypt

1 Działania ania zwiększaj kszające retencję wodną w zlewni dr inż. Ewa Owczarek-Nowak Wydział Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego

2 Plan referatu 1. Co to jest retencja wody i jakie są jej rodzaje 2. Dlaczego należy zwiększać retencję wody 3. Jak można zwiększać retencję wody na terenach podgórskich 4. W jaki sposób różne instytucje mogą realizować cele związane z retencją wody 5. Aktualizacja Programu małej retencji dla województwa śląskiego

3 Retencja wody i jej rodzaje Retencja zjawisko czasowego zatrzymywania wody w zlewni rzecznej. Woda ta, zanim odpłynie lub wyparuje, pozostaje przez pewien czas na powierzchni terenu (w korytach i dolinach cieków, w zbiornikach wodnych, jeziorach, zagłębieniach terenu, kałużach, a w okresie zimowym także w postaci śniegu lub lodu) lub wsiąka w grunt. Retencję wodną najogólniej można podzielić na retencję powierzchniową i podziemną.

4 Retencja wody i jej rodzaje Retencja powierzchniowa retencja śniegowa i lodowcowa Aby oszacować wielkość odpływu (ilość wody zmagazynowanej w ten sposób), należy znać grubość pokrywy śnieżnej w poszczególnych tygodniach zalegania tej pokrywy.

5 Retencja wody i jej rodzaje Retencja powierzchniowa retencja koryt i dolin rzecznych Ilość wody, która mieści się w korycie oraz szczególnie w okresach wyższych stanów wód dolinie rzecznej określa się za pomocą wykresu zdolności retencyjnej rzek. Dolina może w znaczący sposób zwiększyć zdolności retencyjne rzeki, co uwzględnia się podczas projektowania obwałowania przeciwpowodziowego jeśli odcina ono od rzeki tereny zalewowe, zmniejsza równocześnie retencję dolinową.

6 Retencja wody i jej rodzaje Retencja powierzchniowa retencja jezior i zbiorników wodnych Ilość wody, jaka może być zmagazynowana w zbiorniku, określa się za pomocą krzywych powierzchni i pojemności zbiornika, do opracowania których potrzebny jest plan głębokości jeziora. Zdolność retencyjna zbiornika, czyli możliwość gromadzenia wody, jest określana jako objętość warstwy wody zawartej pomiędzy poziomami wody: aktualnym a najwyższym dopuszczalnym.

7 Retencja wody i jej rodzaje Retencja powierzchniowa retencja terenu i szaty roślinnej (intercepcja) Retencja terenu polega na zatrzymywaniu wody w zagłębieniach terenu, bruzdach śródpolnych itp. Retencja szaty roślinnej polega na zatrzymywaniu wody przez zbiorowiska roślinne.

8 Retencja wody i jej rodzaje Retencja podziemna retencja związana, retencja wolna Retencja związana: woda, która zostaje fizycznie związana z cząstkami gruntu (woda błonkowata, woda kapilarna). Obraz pochodzi ze strony: Retencja wolna: woda, która swobodnie infiltruje w głąb gruntu, aż do napotkania warstwy nieprzepuszczalnej, tworząc strefę saturacji (nasycenia). Powyżej tej warstwy pomiędzy cząstkami gruntu znajduje się powietrze (strefa aeracji).

9 Retencja wody i jej rodzaje Retencja podziemna rodzaje wód podziemnych Wody przypowierzchniowe w miejscach płytkiego zalegania warstw nieprzepuszczalnych. Silnie zależą od opadów atmosferycznych. Często spotykane w bezodpływowych zagłębieniach terenu lub płaskich dolinach rzecznych. Wody gruntowe są oddzielone grubszą strefą aeracji. Ich poziom i skład jest stabilniejszy, ale podlega cyklicznym wahaniom. W przypadku dłuższego braku opadów ich poziom się obniża. Wody wgłę łębne są oddzielone od powierzchni ziemi warstwą nieprzepuszczalną, zasilane opadami przez tzw. okna hydrologiczne. Ich cechy fizyczne i chemiczne zmieniają się bardzo wolno. Wody głę łębinowe są oddzielone wieloma warstwami nieprzepuszczalnymi. Z uwagi na dużą izolację należy je traktować jako zasoby nieodnawialne. Z reguły są wysoko zmineralizowane. Obraz pochodzi ze strony:

10 Retencja wody i jej rodzaje Dla celów gospodarczych określa się zapas wody w zlewni. Do zgrubnego oszacowania tego zapasu (a raczej zmian, jakim on podlega) stosuje się równanie: gdzie: ΔR p ΔR a ΔR s ΔR = ΔR p + ΔR a + ΔR s ΔR całkowite zmiany retencji w zlewni całkowite zmiany retencji powierzchniowej całkowite zmiany retencji podziemnej w strefie aeracji całkowite zmiany retencji podziemnej w strefie saturacji

11 Dlaczego retencja wodna jest ważna na? ponieważ Polska jest krajem relatywnie ubogim w wodę. Wpływają na to czynniki naturalne: niskie opady średniorocznie w Polsce ok. 650 mm wysokie parowanie średniorocznie w Polsce ok. 450 mm oraz działalność człowieka: melioracje wodne nakierowane na osuszanie gleby (melioracje odwadniające), niszczenie obiektów i urządzeń służących do gromadzenia wody, brak inwestycji w tym zakresie, nieracjonalne użytkowanie wody, brak rzeczywistego zainteresowania ochroną wód przed zanieczyszczeniem, wzrost liczby ludności i intensyfikacja działalności zakładów przemysłowych

12 Dlaczego retencja wodna jest ważna? Retencja jest zatem jedną z dróg zwiększenia ilości i podniesienia jakości dostępnych zasobów wodnych. Innymi celami działań zwiększających retencję wodną są: ochrona przeciwpowodziowa łagodzenie skutków zmian klimatycznych

13 Dlaczego retencja wodna jest ważna? Retencja wodna a ochrona przeciwpowodziowa Zwiększenie retencji zlewni, a szczególnie dolin rzecznych, znacząco może zmniejszyć szkody powodowane przez zjawiska powodziowe dzięki m.in. spowolnieniu przepływu wody oraz spłaszczeniu fali powodziowej, również na niżej położonych terenach. Działania człowieka nie zapewnią jednak stuprocentowej ochrony przed powodzią można mówić jedynie o zmniejszeniu prawdopodobieństwa zalania danego obszaru.

14 Dlaczego retencja wodna jest ważna? Retencja wodna a łagodzenie skutków zmian klimatycznych Rozbudowany system retencji wody ma złagodzić negatywne oddziaływanie tych zjawisk, zwłaszcza jeśli będzie umiejętnie łączony z odpowiednim zagospodarowaniem przestrzennym. Dla obszarów górskich zaleca się przyjąć następujące kierunki zagospodarowania przestrzennego: przebudowa składu gatunkowego zbiorowisk leśnych i wzrost ich areału, ograniczenie gruntów ornych na korzyść użytków zielonych i sadów, ograniczanie gęstości dróg przyspieszających spływ powierzchniowy, powiększanie retencji wody, szczególnie polegających na zatrzymywaniu wód gruntowych, budowa zbiorników retencyjnych, jak również wycofanie się z zabudową z terenów sąsiadujących z korytami cieków i ze stromych stoków.

15 Zwiększanie retencji wodnej na terenach podgórskich Tereny podgórskie charakteryzują się stosunkowo wysokimi średniorocznymi sumami odpadów. W województwie śląskim najwyższe wartości (do ok mm rocznie) obserwuje się na stokach Beskidów. Wynika z tego, że na terenach podgórskich szczególnie warto podejmować działania mające na celu hamowanie odpływu wody. Zwiększenie retencji wodnej można osiągnąć poprzez zapewnienie odpowiedniego zagospodarowania przestrzennego w zlewni. Ponownie należy podkreślić niezwykle istotną rolę zagospodarowania dolin rzecznych i utrzymania ich w możliwie naturalnym stanie. W przypadku Beskidów konieczna jest aktywna ochrona lasów (w tym zalesianie), aby zapobiec zniknięciu lasów z beskidzkich stoków. Należy pamiętać o ochronie wszystkich lokalnych zbiorników wodnych oraz mokradeł, torfowisk, bagien itp., jak również o odtworzeniu i rozbudowie systemu małych zbiorników wodnych.

16 Zwiększanie retencji wodnej na terenach podgórskich Zwiększanie retencji na terenach leśnych dolesienia, przebudowa lasów (zgodność z siedliskiem), wzbogacanie gatunkowe lasów, w tym warstwy runa i podszytu, prowadzenie zwózki ściętych drzew tak, aby nie zwiększać erozji, nie niszczyć runa i podszytu, zapobieganie tworzeniu się rynien w dół stoku, ograniczanie zrębów w dolinach cieków, odtwarzanie biologicznej zabudowy potoków, unikanie lokalizowania dróg wraz z zabezpieczającymi je murami bezpośrednio przy ciekach wodnych.

17 Zwiększanie retencji wodnej na terenach podgórskich Zwiększanie retencji na terenach rolniczych wykorzystanie potencjału istniejących urządzeń melioracji (np. budowa zastawek na rowach melioracyjnych, zbiorników małej retencji na ujściu systemów melioracji szczegółowej do cieków), wykorzystanie zdolności retencyjnych podmokłych łąk i pastwisk, tworzenie ochronnych pasów zieleni na styku orne pole ciek wodny, a także dążenie do zadrzewień brzegów cieków i rowów.

18 Zwiększanie retencji wodnej na terenach podgórskich Zwiększanie retencji na terenach rolniczych Zabiegi agrotechniczne nieużywanie sprzętu ubijającego warstwę gleby pod warstwą orną i rozluźnienie tej warstwy, zwiększenie udziału próchnicy w glebie, orka w poprzek stoku, tworzenie tarasów, stosowanie poplonów, niewypalanie traw i ściernisk, utrzymywanie i odtwarzanie śródpolnych oczek wodnych

19 Zwiększanie retencji wodnej na terenach podgórskich Retencja wody na torfowiskach i mokradłach Szacuje się, że kubatura 40 mld m3 polskich torfowisk gromadzi co najmniej 35 mld m3 wody. Zgromadzona w nich woda pokryłaby nasz kraj warstwą o grubości 110 mm. Sposób przechowywania wody w utworach torfowiskowych jest bardzo swoisty i w szczególny sposób wpływa na kształtowanie się rozkładu odpływu wód z torfowiska w ciągu roku. Odpływy te są większe w miesiącach letnich po silnych opadach, nieco mniejsze późną jesienią.

20 Zwiększanie retencji wodnej na terenach podgórskich Retencja wody na torfowiskach i mokradłach Poprawa zdolności do retencji torfowisk polega na ich rewitalizacji. Skuteczną ochroną naturalnych śródleśnych otwartych mokradeł jest ich wyłączenie z gospodarki leśnej i objęcie ochroną. Najprostszym sposobem rewitalizacji mokradeł, prowadzonej w celu przywrócenia ich zdolności retencyjnej, jest zmniejszanie odpływu wody.

21 Zwiększanie retencji wodnej na terenach podgórskich Retencja wody na torfowiskach i mokradłach Ilość wody zretencjonowanej w torfowiskach zależy od takich czynników jak miąższość pokładów torfowych, warunki dopływu i odpływu wody. Szacuje się, że objętość wody magazynowana w torfowiskach stanowi równowartość 1/3 opadu. Stąd przy średniej wielkości opadu 500 mm na obszarze 1 ha torfowiska wielkość retencji wody wynosi: V = m2 x 0,333 x 0,5 m = 1665 m3 Fotografia pochodzi ze strony:

22 Fotografia pochodzi ze strony:

23 Różne instytucje a retencja wodna Przepisy obowiązującego prawa nie precyzują, który organ administracji publicznej jest odpowiedzialny za koordynowanie działań zmierzających do poprawy retencji wody. Ustawa Prawo wodne w art. 81 wskazuje, że ochrona przed powodzią (co jest jednym z celów retencji wody) jest zadaniem organów administracji rządowej i samorządowej. Zgodnie z art. 89 tej ustawy organem właściwym sprawach gospodarowania wodami jest Prezes KZGW. Z drugiej strony powstały wojewódzkie programy małej retencji, opracowane przez wojewódzkie zarządy melioracji i przyjęte przez sejmiki wojewódzkie. W programach tych ujmowano przede wszystkim działania polegające na budowie zbiorników wodnych. Ponieważ jednak zwiększanie retencji wody w zlewni może być prowadzone w sposób bardziej kompleksowy, wskazane byłoby włączenie się do tych działań również innych instytucji, niekoniecznie bezpośrednio związanych z gospodarką wodną.

24 Różne instytucje a retencja wodna Przykłady: Samorządy gminne mogą wykorzystywać instrumenty związane z zagospodarowaniem przestrzennym, aby ograniczać zabudowę w sąsiedztwie koryt cieków, ograniczać utwardzanie nawierzchni do niezbędnych powierzchni, chronić obszary podmokłe, podejmować działania w celu ochrony dolin rzecznych. Doradztwo rolnicze rozpowszechnianie informacji o zabiegach agrotechnicznych zwiększających retencję wód, o pożytecznym oddziaływaniu zadrzewień śródpolnych i ochronnych pasów zieleni wzdłuż cieków wodnych, a także o potrzebie ochrony zadrzewień śródpolnych, zbiorników i oczek wodnych. Spółki wodne - wykorzystanie istniejących urządzeń melioracji wodnych, aby przekształcić je w urządzenia nawadniająco-odwadniające.

25 Różne instytucje a retencja wodna Przykłady: Właściciele nieruchomości: ograniczanie wielkości powierzchni szczelnych, umożliwienie wodzie opadowej (niezanieczyszczonej niezanieczyszczonej!) swobodnego wsiąkania w grunt, zamiast odprowadzania kolektorem do odbiornika.

26 Aktualizacja Programu małej retencji dla województwa śląskiego Samorząd województwa śląskiego przystąpił do aktualizacji Programu małej retencji dla województwa śląskiego. Potrzeba jego aktualizacji wynika z zapisów zawartych w samym Programie. Program małej retencji dla województwa śląskiego ma charakter. otwarty, co oznacza, że przewiduje się jego okresowe uaktualnianie Otwartość tego dokumentu można również rozumieć jako możliwość ujmowania w nim obiektów zgłaszanych przez różne instytucje samorządy, podmioty, osoby fizyczne zainteresowane realizacją obiektu małej retencji wodnej. Możliwe jest uwzględnienie w tym programie zarówno zbiorników wodnych o pojemności mniejszej niż 5 mln m 3 wody, jak i realizacji innych działań, w tym elementów tzw. retencji nietechnicznej.

27 Aktualizacja Programu małej retencji dla województwa śląskiego Wnioski o ujęcie proponowanych obiektów w aktualizacji Programu można składać do końca września 2008 r. w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego lub Śląskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Katowicach.

28 Dziękuj kuję za uwagę

MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI

MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno-Przyrodniczy 1 października 2015 r. ZAKRES WYSTĄPIENIA 1. Wprowadzenie nowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie FIZYKA I CHEMIA GLEB Retencja gleb Zwierciadło wody w glebie Retencja, mała retencja, pojęcie Retencja: szeroki zakres działań technicznych i nietechnicznych powodujących poprawę jakościową i ilościową

Bardziej szczegółowo

Program Mikroretencji

Program Mikroretencji Program Mikroretencji 1 Klimatyczny Bilans Wodny - 2015; okres 1.VI-31.VIII. 2 Dawne mapy pokazują nam dobitnie jak wiele obiektów mikroretencji utraciliśmy na przestrzeni ostatnich lat. Na zdjęciu mapa

Bardziej szczegółowo

NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI

NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI Konferencja Naukowa Instytut Technologiczno Przyrodniczy dla nauki, praktyki i doradztwa NOWE SPOJRZENIE NA GOSPODAROWANIE ROLNICZYMI ZASOBAMI WODNYMI I ROZWÓJ J MAŁEJ RETENCJI Waldemar Mioduszewski Zakład

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Nie starczy ust do wymówienia przelotnych imion twych, wodo. Wisława Szymborska Stawku posypać i nowy gdzie możesz,

Bardziej szczegółowo

Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej. Działania dla społeczności i samorządów

Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej. Działania dla społeczności i samorządów Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej Działania dla społeczności i samorządów Susza czy powódź - jak przeciwdziałać zmianom klimatycznym w skali lokalnej Klimat się

Bardziej szczegółowo

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu.

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Zadania grupy: 1.Analiza wpływu zmian klimatycznych na bilans wodny zlewni i wielkość

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych OCHRONA PRZED POWODZIĄ - kilka uwag Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych KATAKLIZMY ZWIĄZANE Z WODĄ Powodzie Fale sztormowe Cyklony Osuwiska, lawiny błotne

Bardziej szczegółowo

Pochodzenie wód podziemnych

Pochodzenie wód podziemnych Wody podziemne Woda podziemna - to woda zmagazynowana w wolnych przestrzeniach skał zalegających poniżej powierzchni Ziemi. Stanowią jeden z bardzo istotnych elementów obiegu wody w przyrodzie. Pochodzenie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru.

UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru. UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ. Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce. Informacja. Nr 9

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ. Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce. Informacja. Nr 9 KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ Wybrane zagadnienia i metody ochrony zasobów wodnych w Polsce Grudzień 1991 Elżbieta Berkowska Informacja Nr 9 - 1 - Rozwój przemysłu, intensyfikacja rolnictwa

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z WODĄ NA OBSZARACH WIEJSKICH

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z WODĄ NA OBSZARACH WIEJSKICH Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Konferencja naukowo-techniczna p.n.: Uwarunkowania przebiegu zjawisk hydrologiczno-meteorologicznych na obszarach wiejskich Falenty, 1-2.12.2010 r. ZAGROŻENIA ZWIĄZANE

Bardziej szczegółowo

Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku

Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku Roman Cieśliński Uniwersytet Gdański 1 Katedra Hydrologii Powódź w Gdańsku istniała, istnieje i

Bardziej szczegółowo

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Dr Aleksandra Ziemińska-Stolarska Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Smardzewice,

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM

WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU WODY W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM Szczelne nawierzchnie Utwardzone place Betonowe nabrzeża Brak powierzchni biologicznie czynnej Bydgoszcz miasto nad dwiema rzekami

Bardziej szczegółowo

Jak poprawić zatrzymanie wody na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego zalecenia i wnioski

Jak poprawić zatrzymanie wody na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego zalecenia i wnioski Jak poprawić zatrzymanie wody na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego zalecenia i wnioski Biuro Projektów Środowiskowych Pomorskie Towarzystwo Hydrologiczno-Przyrodnicze mgr inż. Michał Przybylski

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY. z dnia 28 października 2010 r.

UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY. z dnia 28 października 2010 r. UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ujścia Potoku Wyrskiego do rzeki Gostyni i Starej

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Rozwój obszarów wiejskich w Bawarii kompetencje. Dr inż. Barbara Prus Prof. dr hab. inż. Krzysztof Gawroński

Wstęp. Rozwój obszarów wiejskich w Bawarii kompetencje. Dr inż. Barbara Prus Prof. dr hab. inż. Krzysztof Gawroński Rola planowania przestrzennego w zabezpieczeniu wymagań ochrony środowiska, gospodarowania wodami oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych na przykładzie kompleksowego postępowania Środkowy bieg rzeki Rezat

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia...

Uchwała Nr.. Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia... Uchwała Nr.. Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia... w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dz. nr 20, 23, 26, 27, 28/1, 28/2, 29, 30, Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu

Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu DOBRE PRAKTYKI ROLNICZE NA OBSZARACH SZCZEGÓLNIE NARAŻONYCH NA AZOTANY POCHODZENIA ROLNICZEGO, TZW. OSN Zasady i dobre praktyki nawożenia na glebach podmokłych oraz na terenie o dużym nachyleniu Opracowała:

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne

ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne Forma Ptasi Raj Mewia Łacha Ujście Nogatu Zatoka Elbląska Jezioro Druzno W trakcie opracowania - X/XI 2009 W trakcie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA GIETRZWAŁD

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA GIETRZWAŁD PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA GIETRZWAŁD 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie, wybrane

Bardziej szczegółowo

Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej. Opole 28.03.2014 r.

Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej. Opole 28.03.2014 r. Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej Opole 28.03.2014 r. Cele prezentacji 1. Znaczenie lasów dla prawidłowego gospodarowania wodami 2. Możliwości minimalizowania zagrożeń od powodzi oraz

Bardziej szczegółowo

Poznań, dnia 2 października 2015 r. Poz UCHWAŁA NR XIV/99/2015 BURMISTRZA MIASTA POBIEDZISKA. z dnia 25 sierpnia 2015 r.

Poznań, dnia 2 października 2015 r. Poz UCHWAŁA NR XIV/99/2015 BURMISTRZA MIASTA POBIEDZISKA. z dnia 25 sierpnia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO Poznań, dnia 2 października 2015 r. Poz. 5621 UCHWAŁA NR XIV/99/2015 BURMISTRZA MIASTA POBIEDZISKA z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Polski Komitet GLOBALNEGO PARTNERSTWA DLA WODY Walne Zgromadzenie 29 marzec 2011 r. SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Edward Pierzgalski Katedra Kształtowania Środowiska SGGW PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT NIDZICKI GMINA KOZŁOWO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT NIDZICKI GMINA KOZŁOWO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT NIDZICKI GMINA KOZŁOWO 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie, wybrane

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski

Waldemar Mioduszewski PROBLEMY WDRAśANIA RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH Waldemar Mioduszewski Zakład Zasobów Wodnych Instytut Melioracji i UŜytków Zielonych Falenty, 05-090 Raszyn e-mail: w.mioduszewski@imuz.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie

Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie Roman Konieczny Małgorzata Siudak 2010 fot. Bureau of Reclamation fot. EU-LIFE Project FlodScan Strategie ograniczania skutków powodzi Dla ograniczenia

Bardziej szczegółowo

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Marta Majka Wiśniewska Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI

Bardziej szczegółowo

Prewencja powodziowa w ramach planów w zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia Województwa Lubuskiego. Poczdam, dnia r.

Prewencja powodziowa w ramach planów w zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia Województwa Lubuskiego. Poczdam, dnia r. Prewencja powodziowa w ramach planów w zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia Województwa Lubuskiego Poczdam, dnia 08.06.2011 r. Główne akty prawne DYREKTYWA POWODZIOWA DYREKTYWA 2007/60/WE

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA DOBRE MIASTO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA DOBRE MIASTO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT OLSZTYŃSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA DOBRE MIASTO 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka zlewni

Charakterystyka zlewni Charakterystyka zlewni Zlewnia, dorzecze, bifurkacja Występujące na powierzchni lądów wody powierzchniowe: źródła, cieki, zbiorniki wodne, bagna stanowią siec wodną. Siec ta tworzy system wodny, ujęty

Bardziej szczegółowo

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER Zakres prezentacji Definicja ZDPR Podstawy prawne ZDPR Jaki jest cel upowszechniania ZDPR Kto ma obowiązek przestrzegać ZDPR Zakres ZDPR Kto kontroluje ZDPR Definicja

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO 2014-2020 ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa Działanie IV Zapobieganie zagrożeniom 4.1 Mała retencja 1. LP Nazwa kryterium Źródło informacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA ŻUŁAWSKI ZARZAD MELIORACJI I URZADZEN WODNYCH W ELBLĄGU 82-300 Elbląg, ul. Junaków 3, tel. 55 2325725 fax 55 2327118 PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT

Bardziej szczegółowo

NORMY I WYMOGI WZAJEMNEJ ZGODNOŚCI OBOWIĄZUJĄCE ROLNIKÓW NA OBSZARACH NATURA 2000 LUBAŃ 16 GRUDNIA 2016 R.

NORMY I WYMOGI WZAJEMNEJ ZGODNOŚCI OBOWIĄZUJĄCE ROLNIKÓW NA OBSZARACH NATURA 2000 LUBAŃ 16 GRUDNIA 2016 R. NORMY I WYMOGI WZAJEMNEJ ZGODNOŚCI OBOWIĄZUJĄCE ROLNIKÓW NA OBSZARACH NATURA 2000 LUBAŃ 16 GRUDNIA 2016 R. Normy DKR obowiązujące w 2016 r. NIEZGODNOŚĆ z normą N.01 Na obszarach zagrożonych erozją wodną

Bardziej szczegółowo

Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska

Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska Gdańsk, 27 marca 2017 r. Wody opadowe charakterystyka problemu Ustalenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT EŁK GMINA PROSTKI

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT EŁK GMINA PROSTKI PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT EŁK GMINA PROSTKI 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1 Położenie, wybrane dane o

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Opad pionowy deszcz, mŝawka (opad ciekły); śnieg, grad (opady stałe). Opad poziomy mgła; rosa, szron, sadź, gołoledź (osady atmosferyczne) OPAD - pomiar

Bardziej szczegółowo

MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI

MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno-Przyrodniczy, Falenty e-mail: w.mioduszewski@itp.edu.pl PLAN WYSTĄPIENIA 1. Wprowadzenie 2. Co to jest mała retencja? 3. Ewolucja

Bardziej szczegółowo

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe. Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe. Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG Trzy integralne strategie ograniczania skutków powodzi Trzymać wodę z daleka od ludzi Trzymać ludzi

Bardziej szczegółowo

epartament Kontroli na Miejscu ontrola w zakresie ONW

epartament Kontroli na Miejscu ontrola w zakresie ONW epartament Kontroli na Miejscu ontrola w zakresie ONW 2 Podstawy prawne działań kontroli na miejscu w ramach ONW w prawie polskim Ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje?

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 1 Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 2 Stan Prawny studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego

Bardziej szczegółowo

Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier

Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier Ewelina Wojtas Mateusz Sawczak Tomasz Bergier Warszawa, 25 czerwca 2014 2 z 22 Kwestia retencji Czemu jest tak ważna? Zagospodarowanie terenu a obieg wody w zlewni Interpretacja w modelu komputerowym Jak

Bardziej szczegółowo

Hydrologia Tom II - A. Byczkowski

Hydrologia Tom II - A. Byczkowski Spis treści Hydrologia Tom II - A. Byczkowski 4. Hydronomia - metody analizy 4.1. Bilans wodny 4.1.1. Zasoby wodne hydrosfery 4.1.2. Pojęcie bilansu wodnego 4.1.3. Bilans wodny Ziemi, Europy i Polski 4.1.3.1.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVII/345/08 RADY MIEJSKIEJ W ZAWIERCIU z dnia 24 września 2008 r.

UCHWAŁA NR XXVII/345/08 RADY MIEJSKIEJ W ZAWIERCIU z dnia 24 września 2008 r. UCHWAŁA NR XXVII/345/08 RADY MIEJSKIEJ W ZAWIERCIU z dnia 24 września 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Zawiercia dla rurociągu tlenu do huty CMC Zawiercie Na podstawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu Korytarz Chełmy Łagiewniki.

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu Korytarz Chełmy Łagiewniki. Druk BRM nr 89 /2009 Projekt z dnia 3 lutego 2009r. UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu Korytarz Chełmy Łagiewniki. Na podstawie art. 7 ust. 1

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska Jan Brzozowski IMUZ Falenty W-P OBw Bydgoszczy IBMER Warszawa Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA SUSZ

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA SUSZ PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT IŁAWSKI GMINA MIEJSKO-WIEJSKA SUSZ 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie,

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie ostatnie - synteza ograniczeń i uwarunkowań zagospodarowania terenu

Ćwiczenie ostatnie - synteza ograniczeń i uwarunkowań zagospodarowania terenu Ćwiczenie ostatnie - synteza ograniczeń i uwarunkowań zagospodarowania terenu Przyrodnicze uwarunkowania zagospodarowania i użytkowania terenu oraz ograniczenia formalno- prawne przekładają się na wskazanie

Bardziej szczegółowo

Zbiornik przeciwpowodziowy Roztoki Bystrzyckie

Zbiornik przeciwpowodziowy Roztoki Bystrzyckie Zbiornik przeciwpowodziowy Roztoki Bystrzyckie Spotkanie informacyjne 27 lutego 2013 Porządek spotkania 1. Informacja na temat planowanej budowy suchego zbiornika przeciwpowodziowego Roztoki Bystrzyckie

Bardziej szczegółowo

Zasoby informacyjne Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako źródło informacji o środowisku wodnym

Zasoby informacyjne Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako źródło informacji o środowisku wodnym Zasoby informacyjne Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako źródło informacji o środowisku wodnym Agnieszka Szajnert, Jan Pryzowicz Departament Planowania i Zasobów Wodnych KZGW Zasoby informacyjne jako

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA MIEJSKA SZCZYTNO 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie,

Bardziej szczegółowo

WÓJT GMINY ŁAZISKA PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ŁAZISKA

WÓJT GMINY ŁAZISKA PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ŁAZISKA WÓJT GMINY ŁAZISKA PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ŁAZISKA (2004-2015) Łaziska 2004 Autorzy opracowania: dr Witold Wołoszyn mgr Tomasz Furtak Ważniejsze skróty użyte w tekście ARiMR - Agencja Restrukturyzacji

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego)

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska IMUZ Falenty Wielkopolsko-Pomorski Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN

Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN Konferencja Lasy Tatr i Podtatrza przeszłość i teraźniejszość Zakopane, 12 kwietnia 2012 Las i jego funkcje Funkcje lasu Biotyczne,

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Tab. I Lp. Wymogi dotyczące stosowania nawozów. Niezgodności dotyczące stosowania nawozów. Naruszenia dotyczące stosowania nawozów

Tab. I Lp. Wymogi dotyczące stosowania nawozów. Niezgodności dotyczące stosowania nawozów. Naruszenia dotyczące stosowania nawozów ZAŁACZNIK nr 2 Minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, wraz z liczbą punktów jaką przypisuje się każdej stwierdzonej niezgodności oraz wysokością zmniejszeń, a także inne

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu

INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu Wykład 2 Charakterystyka morfologiczna koryt rzecznych 1. Procesy fluwialne 2. Cechy morfologiczne koryta rzecznego 3. Klasyfikacja koryt rzecznych 4. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

GLEBA zewnętrzna, zwietrzała powierzchnia skorupy ziemskiej, o głębokości średniej do 1,5 metra, zawierająca wodę, związki organiczne i

GLEBA zewnętrzna, zwietrzała powierzchnia skorupy ziemskiej, o głębokości średniej do 1,5 metra, zawierająca wodę, związki organiczne i GLEBY GLEBA zewnętrzna, zwietrzała powierzchnia skorupy ziemskiej, o głębokości średniej do 1,5 metra, zawierająca wodę, związki organiczne i nieorganiczne, zdolna do produkcji roślin Funkcja i miejsce

Bardziej szczegółowo

Mała retencja w praktyce, czyli co możesz zrobić i skąd wziąć na to fundusze?

Mała retencja w praktyce, czyli co możesz zrobić i skąd wziąć na to fundusze? Mała retencja w praktyce, czyli co możesz zrobić i skąd wziąć na to fundusze? Spis treści: 1. Cele lekcji 2. Wprowadzenie 3. Przykłady wspierania małej retencji podejście bierne 4. Przykłady wspierania

Bardziej szczegółowo

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH PLANY ZARZĄDZANIA DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH część II 2012-10-26 TYTUŁ 1 Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej CO CHCEMY OSIĄGNĄĆ I JAKIMI METODAMI?

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO:

SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO: SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO: 1. UPRAWNIENIA PROJEKTANTA I SPRAWDZAJĄCEGO WRAZ Z ZAŚWIADCZENIEM O PRZYNALEŻNOŚCI DO OKRĘGOWEJ IZBY INŻYNIERÓW BUDOWNICTWA 2. OPINIA ZUD 3. OŚWIADCZENIA PROJEKTANTA I SPRAWDZAJĄCEGO

Bardziej szczegółowo

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE PLAN MONITORINGU I ŚRODKI ŁAGODZĄCE ZAŁĄCZNIK 3 KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA Spis treści 1 ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE... 2 2 PLAN DZIAŁAŃ ŁAGODZACYCH/KOMPENSUJACYCH...33 2.1 Elementy

Bardziej szczegółowo

GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ

GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ INŻYNIERII I KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA KATEDRA KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT EŁK GMINA KALINOWO

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT EŁK GMINA KALINOWO PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT EŁK GMINA KALINOWO 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1 Położenie, wybrane dane

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed powodzią Wykład 5 - Podział środków stosowanych w ochronie przed powodzią

Ochrona przed powodzią Wykład 5 - Podział środków stosowanych w ochronie przed powodzią Ochrona przed powodzią Wykład 5 - Podział środków stosowanych w ochronie przed powodzią Środki ochrony przed powodzią dzielimy na: administracyjno-organizacyjne ekonomiczne techniczne Środki administracyjno-organizacyjne:

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Monika Ciak-Ozimek Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami Projekt ISOK jest realizowany w ramach

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia małej retencji w leśnictwie i rybactwie w działalności RZGW Gliwice. Franciszek Pistelok

Zagadnienia małej retencji w leśnictwie i rybactwie w działalności RZGW Gliwice. Franciszek Pistelok Zagadnienia małej retencji w leśnictwie i rybactwie w działalności RZGW Gliwice Franciszek Pistelok Definicja małej retencji Mała retencja wodna to zatrzymanie, przy zastosowaniu rozmaitych zabiegów, jak

Bardziej szczegółowo

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r.

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski numer Pytanie 1 Trzy podstawowe rodzaje przestrzeni, podstawowe cechy przestrzeni 2 Funkcje zagospodarowania przestrzeni i zależność między nimi 3 Przestrzenne

Bardziej szczegółowo

OCENA EKONOMICZNA RETENCYJNYCH WŁAŚCIWOŚCI LASU

OCENA EKONOMICZNA RETENCYJNYCH WŁAŚCIWOŚCI LASU JAN TYSZKA Instytut Badawczy Leśnictwa OCENA EKONOMICZNA RETENCYJNYCH WŁAŚCIWOŚCI LASU Tematyka wystąpienia: - wartość pozaprodukcyjnych funkcji lasu związanych z zasobami wodnymi - naturalne właściwości

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód jako narzędzie wdrożenia planu gospodarowania wodami w obszarze dorzecza

Warunki korzystania z wód jako narzędzie wdrożenia planu gospodarowania wodami w obszarze dorzecza Warunki korzystania z wód jako narzędzie wdrożenia planu gospodarowania wodami w obszarze dorzecza Warunki korzystania z wód - regulacje prawne art. 125 ustawy Prawo wodne Pozwolenie wodnoprawne nie może

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r. mld zł GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012

Bardziej szczegółowo

Gmina Sompolno (Sompolinek, Ośno Górne, Ośno Dolne) Celem inwestycji jest rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 269 na odcinku Sompolinek - Lubotyń

Gmina Sompolno (Sompolinek, Ośno Górne, Ośno Dolne) Celem inwestycji jest rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 269 na odcinku Sompolinek - Lubotyń I.31. Droga nr 269 odc. Sompolinek Lubotyń. 31 Droga nr 269 odc. Sompolinek Lubotyń Powiat koniński Lokalizacja przedsięwzięcia Gmina Sompolno (Sompolinek, Ośno Górne, Ośno Dolne) Powiat kolski Gmina Babiak

Bardziej szczegółowo

Białystok, dnia 26 czerwca 2015 r. Poz UCHWAŁA NR XII/93/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO. z dnia 22 czerwca 2015 r.

Białystok, dnia 26 czerwca 2015 r. Poz UCHWAŁA NR XII/93/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO. z dnia 22 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Białystok, dnia 26 czerwca 2015 r. Poz. 2121 UCHWAŁA NR XII/93/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego

Bardziej szczegółowo

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH UTRZYMANIE RZEK W ŚWIETLE PRAWA WODNEGO PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty badania długoterminowych cykli zmian zapasu wody glebowej w drzewostanach jednowiekowych oraz interpretacji ich wyników

Wybrane aspekty badania długoterminowych cykli zmian zapasu wody glebowej w drzewostanach jednowiekowych oraz interpretacji ich wyników Prof. dr hab. inż. Józef Suliński, dr inż. Rafał Starzak Zakład Inżynierii Leśnej, Instytut Ochrony Ekosystemów Leśnych, Wydział Leśny Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wybrane aspekty

Bardziej szczegółowo

Przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko:

Przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: I.8. Droga nr 178 odc. DW 174- Czarnków. 8 Droga nr 178 odc. DW 174- Czarnków Lokalizacja przedsięwzięcia Powiat: czarnkowsko- trzcianecki Gmina: Czarnków (m. Czarnków) Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Prof.dr hab. Andrzej Kowalczyk. Dr Sylwia Kulczyk Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytet Warszawski

Prof.dr hab. Andrzej Kowalczyk. Dr Sylwia Kulczyk Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytet Warszawski Ochrona i konserwacja wartości przyrodniczych Polski Wschodniej jako podstawa trwałego rozwoju Prof.dr hab. Andrzej Kowalczyk Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Uniwersytet Warszawski Dr Sylwia

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE NAWODNIENIA ODWODNIENIA PLANOWANIE - EKSPLOATACJA

SYSTEMY MELIORACYJNE NAWODNIENIA ODWODNIENIA PLANOWANIE - EKSPLOATACJA SYSTEMY MELIORACYJNE NAWODNIENIA ODWODNIENIA PLANOWANIE - EKSPLOATACJA Waldemar Mioduszewski Zakład Zasobów Wodnych Instytut Technologiczno-Przyrodniczy PRAWO WODNE WŁASNOŚĆ WÓD 4) marszałek województwa,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA ROZOGI

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA ROZOGI PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016 2030 POWIAT SZCZYCIEŃSKI GMINA ROZOGI 2016 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Ogólna charakterystyka gminy... 3 2.1. Położenie, wybrane

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Jezior Polski Północnej. Siła k/olsztyna, 6 listopada 2013r. WIELKOPOLSKA. Hanna Grunt, Prezes WFOŚiGW w Poznaniu

Program Ochrony Jezior Polski Północnej. Siła k/olsztyna, 6 listopada 2013r. WIELKOPOLSKA. Hanna Grunt, Prezes WFOŚiGW w Poznaniu Program Ochrony Jezior Polski Północnej Siła k/olsztyna, 6 listopada 2013r. WIELKOPOLSKA Hanna Grunt, Prezes WFOŚiGW w Poznaniu Wielkopolska [1] WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA (ŹRÓDŁO:

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed powodzią. Temat: Środki ochrony przed powodzią

Ochrona przed powodzią. Temat: Środki ochrony przed powodzią Ochrona przed powodzią Temat: Środki ochrony przed powodzią Zgodnie z obecnie stosowaną w Dyrektywie Powodziowej oraz Prawie Wodnym terminologią środki stosowane w celu ograniczenia ryzyka powodzi dzielimy

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia 20 października 2015 r. Poz UCHWAŁA NR VIII/54/2015 RADY GMINY ŻEGOCINA. z dnia 15 września 2015 roku

Kraków, dnia 20 października 2015 r. Poz UCHWAŁA NR VIII/54/2015 RADY GMINY ŻEGOCINA. z dnia 15 września 2015 roku DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Kraków, dnia 20 października 2015 r. Poz. 6043 UCHWAŁA NR VIII/54/2015 RADY GMINY ŻEGOCINA z dnia 15 września 2015 roku w sprawie uchwalenia Zmiany miejscowego

Bardziej szczegółowo

KOMOROWY SYSTEM ROZSĄCZAJĄCY OKSY-EKO typu SC

KOMOROWY SYSTEM ROZSĄCZAJĄCY OKSY-EKO typu SC KOMOROWY SYSTEM ROZSĄCZAJĄCY OKSY-EKO typu SC Komory drenażowe OKSY-SC-310 i OKSY-SC-740 PRZEZNACZENIE Komory drenażowe to urządzenia przeznaczone do odwadniania obszarów zurbanizowanych. Mają zastosowanie

Bardziej szczegółowo

OBSZARY PRZYRODNICZO CENNE W PROCESACH RACJONALNEGO PLANOWANIA PRZESTRZENI

OBSZARY PRZYRODNICZO CENNE W PROCESACH RACJONALNEGO PLANOWANIA PRZESTRZENI UNIWERSYTET WARMIŃSKO MAZURSKI w OLSZTYNIE WYDZIAŁ GEODEZJI I GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ KATEDRA PLANOWANIA I INŻYNIERII PRZESTRZENNEJ OBSZARY PRZYRODNICZO CENNE W PROCESACH RACJONALNEGO PLANOWANIA PRZESTRZENI

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 5.1 Dostosowanie do zmian klimatu. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium Punktacja 1

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 5.1 Dostosowanie do zmian klimatu. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium Punktacja 1 Załącznik do Uchwały nr 8/XVI//01 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 014-00 z dnia września 01 roku Działanie 5.1 Dostosowanie do zmian klimatu Typ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA

PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA ŻUŁAWSKI ZARZAD MELIORACJI I URZADZEN WODNYCH W ELBLĄGU 82-300 Elbląg, ul. Junaków 3, tel. 55 2325725 fax 55 2327118 PROGRAM MAŁEJ RETENCJI DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO NA LATA 2016-2030 POWIAT

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym

Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Dr hab. inż. Andrzej Tiukało prof. IMGW PIB Warszawa 13.01.2015 Celem zarządzania ryzykiem powodziowym jest ograniczenie potencjalnych negatywnych

Bardziej szczegółowo

Bilansowanie zasobów wodnych

Bilansowanie zasobów wodnych 1 Bilansowanie zasobów wodnych Definicje: 1. Zasoby wodne są to wszelkie wody znajdujące się na danym obszarze stale lub występujące na nim czasowo (Dębski). 2. Przepływ średni roczny Q śr -jest to średnia

Bardziej szczegółowo