MICROSOFT PROJECT INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MICROSOFT PROJECT INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ"

Transkrypt

1 MICROSOFT PROJECT INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ

2 2 Rozdział 1.Rozpoczęcie pracy z programem MS PROJECT Rozdział 1.1. Tworzenie nowego pliku projektu Harmonogram większości projektów należy tworzyć, zaczynając od daty początkowej, nawet jeśli wiesz, że projekt musi zostać wykonany przed określonym terminem. Przygotowanie harmonogramu na podstawie daty rozpoczęcia projektu umożliwi rozpoczęcie realizacji wszystkich zadań tak szybko, jak to możliwe. Pozwala też na większą elastyczność. Ćwiczenie 1.1. Tworzenie nowego pliku Utwórz nowy plik projektu: 1. Otwórz program Microsoft Project naciskając przycisk Start, Programy, Microsoft Project. 2. Kliknij przycisk Nowy na pasku narzędzi Nowy 3. Kliknij strzałkę skierowaną w dół przy polu tekstowym Data rozpoczęcia.

3 3 Pojawi się niewielkie okno z kalendarzem. Domyślnie jest ustawiona data bieżąca jako data rozpoczęcia. Możesz jednak ją zmienić np. na termin rozpoczęcia podany przez prowadzącego. 4. Kliknij przycisk OK., aby zamknąć okno dialogowe Informacje o projekcie. 5. Kliknij przycisk Plik i wybierz Zapisz jako a następnie wpisz nazwę pliku: Projekt produkcji rowerów zapisując w pliku Moje dokumenty na dysku C, po czym kliknij Zapisz. Rozdział 1.2. Określanie właściwości projektu Za pomocą tej funkcji można zapisać informacje o pliku. Obejmować one mogą podstawowe informacje na temat wykonywanego projektu. Ćwiczenie 1.2. Określenie właściwości projektu Określ właściwości projektu Projekt produkcji rowerów. UWAGA Jeśli masz zamknięty plik Projekt produkcji rowerów otwórz go wybierając polecenie Otwórz w menu Plik, ustaw Szukaj w na Moje dokumenty, i wybierz Projekt produkcji rowerów. 1. W menu Plik wybierz polecenie Właściwości. 2. Pojawi się okno dialogowe Właściwości. 3. W pole Tytuł wpisz Projekt uruchomienia produkcji serii rowerów. 4. W pole Temat wpisz Harmonogram zadań.

4 4 5. W pole autor wpisz swoje nazwisko. 6. W pole Menedżer wpisz swoje nazwisko. 7. W pole Firma wpisz nazwę swojej firmy. 8. W pole Komentarze wpisz: Obejmuje zadania przedprodukcyjne, produkcyjne i poprodukcyjne. 9. Zaznacz pole wyboru Zapisz obraz podglądu. 10. Kliknij OK, by zamknąć okno. 11. Zapisz ćwiczenie naciskając. Rozdział 2. Wprowadzanie i organizacja zadań W tym rozdziale zostaną omówione zadania i sposób pracy z nimi. Zadania są podstawowymi elementami każdego projektu, opisują one pracę w kategoriach czynności, czasu trwania i zasobów potrzebnych do jej zrealizowania. Opisane zostaną sposoby tworzenia zadań i ich organizowanie oraz określenie czasów ich trwania. Rozdział 2.1. Wprowadzanie zadań

5 5 Wprowadzanie zadań w programie MS Project można przeprowadzić w widoku Wykres Gantta. W domyślnym widoku Wykres Gantta znajduje się po prawej stronie a po lewej znajduje się tabela Wprowadzanie. Jest ona podobna do bazy danych. Każdy wiersz tej tabeli zawiera informacje dotyczące tylko jednego zadania, któremu przypisywany jest identyfikator zadania(widoczny po lewej stronie wiersza zadania). Pierwszy wiersz zawiera nagłówki kolumn. Miejsca na przecięciu wiersza i kolumny, służące wprowadzaniu danych, to pola lub komórki. Ćwiczenie 2.1. Wprowadzanie zadań do projektu Wprowadź kilka zadań dla projektu Projekt uruchomienia produkcji serii rowerów. 1. Otwórz plik Projekt produkcji rowerów. 2. W tabeli Wprowadzanie kliknij komórkę pod nagłówkiem kolumny Nazwa zadania. 3. Wpisz: Badania marketingowe i naciśnij klawisz [Enter]. Powinieneś zobaczyć ekran jak poniżej. 4. Poniżej wpisanego zadania wpisz pozostałe zadania naciskając [Enter] po każdej nazwie: Sprecyzowanie wymagań Opracowanie projektu produktu Opracowanie konstrukcji Opracowanie technologii Opracowanie kosztów Zakupy materiałów Określenie zadań Wygięcie elementów do ram Spawanie partii 500 ram rowerowych Wygięcie kierownic Malowanie podzespołów Montaż podstawowego produktu Wyposażenie w elementy indywidualne Kontrola gotowych produktów Przekazanie do magazynu Magazynowanie

6 6 Sprzedaż Pakowanie i wysyłka 5. Zapisz ćwiczenie naciskając. Na ekranie powinieneś zobaczyć to, co na poniższym rysunku. Tutaj znajdują się wprowadzone zadania Nowe zadania mają czas trwania domyślnie określony na 1 dzień Rozdział 2.2. Szacowanie czasu trwania zadania Czas trwania zadania to czas przewidywany na ukończenie zadania. Czas trwania całkowity jest obliczany od daty rozpoczęcia pierwszego zadania do daty zakończenia ostatniego. Zależy on również od zależności występujących między zadaniami. MS Project odróżnia także czas wolny od czasu pracy(dni wolne, urlopy).w przypadku zaznaczenia zadania jako zadanie ciągłe uwzględnia się także ich trwanie w dni wolne. W programie Microsoft Project można używać następujących skrótów jednostek czasu trwania: Jeśli wprowadzisz ten skrót Pojawi się on w takiej formie I będzie oznaczał min min. Minuta h godz. godzina

7 7 d dn dzień Jeśli wprowadzisz ten skrót Pojawi się on w takiej formie I będzie oznaczał tyg mies cmies ch cd ctyg cmies tyg. mies. cmin cgodz. cdn ctyg. cmies tydzień miesiąc ciągła minuta ciągła godzina ciągły dzień ciągły tydzień ciągły miesiąc Można zdefiniować jednostki dni, tygodni i miesięcy na potrzeby swojego projektu. Ćwiczenie Definicja jednostek dni na własne potrzeby Otwórz plik Projekt produkcji rowerów. W menu Narzędzia wybierz Opcje i kliknij kartę Kalendarz, którą możesz zobaczyć poniżej. Zmień domyślną godzinę rozpoczęcia na 07:00 a godzinę zakończenia na 15:00. Zapisz ćwiczenie naciskając. Ćwiczenie Określenie czasu trwania zadań Otwórz plik Projekt produkcji rowerów.

8 8 Teraz określisz czas trwania wprowadzonych przez ciebie zadań. MS Project automatycznie przypisał im domyślną wartość 1 dzień(znak zapytania w polu Cz.trw. oznacza, że dana wartość jest wartością szacunkową). 1. W tabeli Wprowadzanie kliknij komórkę znajdującą się bezpośrednio pod nagłówkiem kolumny Cz.trw. Zaznaczone zostanie pole czasu trwania pierwszego zadania Badania marketingowe. 2. Wpisz 4tyg i naciśnij klawisz [Enter]. 3. Wpisz czasy trwania pozostałych zadań według poniższej tabeli. Identyfikator zadania Nazwa zadania Czas trwania Sprecyzowanie wymagań Opracowanie projektu produktu Opracowanie konstrukcji Opracowanie technologii Opracowanie kosztów Zakupy materiałów Określenie zadań Wygięcie elementów do ram Spawanie partii 500 ram rowerowych Wygięcie kierownic Malowanie podzespołów Montaż podstawowego produktu Wyposażenie w elementy indywidualne Kontrola gotowych produktów Przekazanie do magazynu Magazynowanie Sprzedaż Pakowanie i wysyłka 4d 1tydz 3tydz 10d 5d 2tyg 5d 3d 8d 6d 6d 7tyg 1mies 10d 1d 2tyg 2tyg 1tydz 4. Zapisz ćwiczenie naciskając. Na ekranie powinieneś zobaczyć obraz jak poniżej.

9 9 Rozdział 2.3. Podział zadań na krótsze Niektóre zadania ze względu na czas trwania warto podzielić na krótsze, łatwiejsze do ogarnięcia i zorganizowania. Ćwiczenie 2.3. Podział zadań 1. Otwórz plik Projekt produkcji rowerów. 2. W tabeli Wprowadzanie kliknij nazwę poniżej zadania, które chcesz poddać podziałowi, np. zadanie Sprzedaż. 3. Kliknij słowo Sprzedaż. Wskaźnik myszy będzie wyglądał jak I. 4. W komórce zaznacz słowo Sprzedaż wpisz Kontaktowanie się z odbiorcami i naciśnij klawisz [Tab]. 5. Ustaw czas zadania na 1 tydzień. 6. W menu Wstaw wybierz polecenie Nowe zadanie.(możesz również zamiast tego wcisnąć klawisz [Insert]) Nowe zadanie pojawi się poniżej poprzednio wprowadzonego. 7. W pole Nazwa zadania wpisz: Organizowanie transportu i naciśnij [Tab]. 8. W pole Cz.trw. wpisz: 1tydz i naciśnij [Enter]. Zapisz ćwiczenie naciskając.

10 10 Porównaj swój ekran z rysunkiem: Tu znajdują się wstawione zadania Rozdział 2.4. Łączenie zadań Zadania wchodzące w skład projektu muszą być wykonywane w odpowiedniej kolejności. Na przykład, zadanie polegające na opracowaniu konstrukcji musi się zakończyć przed rozpoczęciem opracowania technologii. Te dwa zadania są współzależne (zależność typu koniec-początek).w MS Project Pierwsze zadanie ( Opracowanie konstrukcji ) to poprzednik, ponieważ poprzedza zadanie, które od niego zależy. Drugie zadanie ( Opracowanie technologii ) to następnik, ponieważ następuje po zadaniu, od którego zależy. Każde zadanie może być poprzednikiem jednego lub kilku następników. Są cztery rodzaje zależności między zadaniami: Ta zależność Oznacza, że A tak wygląda na wykresie Gantta Zakończenierozpoczęcie Termin zakończenia określa termin rozpoczęcia (ZR) następnika Rozpoczęcierozpoczęcie Termin rozpoczęcia poprzednika określa (RR) termin rozpoczęcia Przykład Opracowanie konstrukcji musi nastąpić wcześniej niż opracowanie technologii Przekazanie wyrobów do magazynu pozwala na kontaktowanie się z odbiorcami

11 11 Zakończeniezakończenie (ZZ) Rozpoczęciezakończenie (RZ) następnika Termin zakończenia poprzednika określa termin zakończenia następnika Termin rozpoczęcia poprzednika określa termin zakończenia następnika Zadania wymagające wypożyczenia specjalistycznego sprzętu muszą zakończyć się gdy skończy się ich termin wypożyczenia Rzadko spotykana zależność; czasem stosowana do śledzenia zadań księgowania Zależności można śledzić:! w widokach Wykres Gantta i Diagram sieciowy (w postaci linii łączących zadania)! w tabelach, np. w tabeli Wprowadzanie, gdzie identyfikatory poprzedników widoczne są w polu Poprzednik zadań będących następnikami Współzależności między zadaniami ustala się, tworząc łącza między nimi. Wstawianie zależności typu zakończenie-rozpoczęcie między zadaniami można przeprowadzić następująco: 1. W tabeli Wprowadzanie kliknij nazwę zadania 1 Badania marketingowe i przeciągnij do nazwy zadania 2 Sprecyzowanie wymagań. Oba zadania zostaną zaznaczone. 2. Kliknij przycisk Połącz zadania na pasku narzędzi. Zadania 1 i 2 zostaną połączone i ustalony zostanie między nimi związek typu RZ. Za pomocą przycisku pokazanego powyżej można tworzyć tylko zależność typu RZ. Okno programu powinno wyglądać tak: Łączyć zadania można i w inny sposób: 1. Wybierz nazwę zadania Kliknij przycisk Informacje o zadaniu na pasku narzędzi.

12 12 Pojawi się okno dialogowe Informacje o zadaniu. 3. Wybierz kartę Poprzedniki. 4. Kliknij pustą komórkę poniżej nagłówka kolumny Nazwa zadania i kliknij przycisk ze strzałką skierowaną w dół. 5. Z listy Nazwa zadania wybierz zadanie Sprecyzowanie wymagań i naciśnij [Enter]. Na swoim ekranie powinieneś zobaczyć następujące okno: 9. Kliknij przycisk OK., aby zamknąć okno Informacje o zadaniu. Zadania 2 i 3 połączone zostały zależnością typu ZR. Możesz weryfikować utworzone związki w kolumnie Poprzedniki, którą możesz uwidocznić poprzez przesunięcie suwaka przewijania znajdującego się u dołu okna tabeli Wprowadzanie. W polu Poprzedniki zadania 3 powinieneś zobaczyć cyfrę 2, oznaczającą zadanie 2. Ćwiczenie 2.4. Łączenie zadań zależnością RZ Otwórz plik Projekt produkcji rowerów.

13 13 Połącz wszystkie zadania wykorzystując dowolny sposób ich łączenia z opisanych powyżej. Zapisz ćwiczenie naciskając. Otrzymasz następujący widok: UWAGA Możesz również utworzyć zależność typu ZR wskazując na wykresie Gantta myszą pasek reprezentujący zadanie będące poprzednikiem (wskaźnik powinien przybrać postać strzałek wskazujących cztery strony), po czym przeciągnij linię do paska zadania będącego następnikiem. Rozdział 2.4. Sprawdzanie czasu trwania projektu MS Project oblicza czas trwania projektu na podstawie czasów trwania poszczególnych zadań i biorąc pod uwagę zależności między nimi. Najprostszym sposobem na sprawdzenie czasu trwania projektu jest odnalezienie tej informacji w oknie dialogowym Informacje o projekcie. Harmonogram projektu jest wyznaczony od daty rozpoczęcia. Poniżej przedstawiono sposób na poznanie daty ukończenia projektu. 1. Wybierz polecenie Informacje o projekcie w menu Projekt. 2. Kliknij przycisk Statystyka. Warto zwrócić uwagę na bieżącą datę zakończenia i bieżący czas trwania projektu. Te daty można też zobaczyć na wykresie Gantta.

14 14 Tu znajduje się informacja o czasie trwania projektu......a tutaj data zakończenia 3. Kliknij przycisk Zamknij, aby zamknąć okno Statystyka projektu. Ćwiczenie 2.4. Zmiana skali wykresu Gantta 1. W menu Widok wybierz polecenie Powiększenie. Pojawi się okno Powiększenie. 2. Zaznacz pole wyboru Cały projekt i kliknij OK. Teraz cały projekt będzie widoczny na ekranie, jak poniżej. Aby zmienić skalę możesz też użyć przycisków Powiększ lub Pomniejsz. Powiększ Pomniejsz

15 15 Zapisz ćwiczenie naciskając. Rozdział 2.5. Wprowadzanie nowych zadań Często okazuje się, że należy dodać do projektu zadania o których zapomniano podczas wprowadzania pierwotnej wersji planu. Należy więc dodać do projektu kolejne zadania. Ćwiczenie 2.5. Wprowadzenie nowego zadania Wprowadź nowe zadanie Poszukiwanie kooperantów do projektu Projekt produkcji rowerów. 1. Wprowadź nowe zadanie Poszukiwanie kooperantów pod zadaniem Opracowanie technologii 2. W pole Cz.trw. wpisz 2tyg i naciśnij [Enter]. Ponieważ wstawione zadanie zostało pomiędzy zadania połączone zależnością ZR, program sam połączy to zadanie ze znajdującym się powyżej i poniżej. 5. Zapisz ćwiczenie naciskając. Powinieneś ujrzeć taki obraz na ekranie. Tu jest wstawione zadanie Nowe zadanie automatycznie łączone jest z sąsiednimi

16 16 Rozdział 2.6. Usuwanie zadań W pewnym momencie może się zdarzyć, że jakieś zdanie okazuje się zbędne (np. odbiorcy posiadają własny transport). Postanawiasz więc zrezygnować z jakiegoś zadania. Ćwiczenie 2.6. Usuwanie zadania Usuń zadanie Organizowanie transportu z projektu Projekt produkcji rowerów. 1. W tabeli Wprowadzanie kliknij nazwę zadania Organizowanie transportu. 2. W menu Edycja wybierz polecenie Usuń zadanie. 3. Zapisz ćwiczenie naciskając. Możesz posłużyć się klawiszem [Del], który usuwa całe zadanie. Aby usunąć jedynie wartość aktywnej komórki, naciśnij kombinację klawiszy [Ctrl+Del]. Po usunięciu zadania wszystkie kolejne zostaną ponownie ponumerowane jak przedstawiono na rysunku poniżej: Rozdział 2.7. Grupowanie zadań w fazy W przypadku złożonych zbiorów zadań warto je pogrupować w fazy, grupy zadań ze sobą związanych. Fazy te są reprezentowane przez zadania sumaryczne. Zadania sumaryczne różnią się od innych. Nie można zmienić czasu ich trwania, daty rozpoczęcia czy innych wartości obliczanych automatycznie, ponieważ są one określane na podstawie zadań wchodzących w ich skład. Ułatwiają one zorientowanie się w poszczególnych fazach projektu.

17 17 Ćwiczenie 2.7. Zgrupowanie zadań w fazy Pogrupuj zadania w fazy: przedprodukcyjną, produkcyjną i poprodukcyjną w pliku Projekt produkcji rowerów. Poniżej przedstawiono sposób tworzenia zadań sumarycznych. 1. W tabeli Wprowadzanie kliknij nazwę zadania 1 Badania marketingowe 2. Wybierz polecenie Nowe zadanie w menu Wstaw. 3. W pole nazwa zadania wpisz: Faza przedprodukcyjna i naciśnij [Enter]. 4. Podobne działania przeprowadź dla Określenie zadań i Magazynowanie, wpisując dla nich odpowiednio: Faza produkcyjna i Faza poprodukcyjna. 5. Zaznacz zadania należące do fazy przedprodukcyjnej. 6. Kliknij przycisk Wcięcie na pasku narzędzi Formatowanie. Zadanie 1 staje się sumarycznym i jest to zaznaczone na wykresie Gantta. Podobnie postępuj z tworzeniem fazy produkcyjnej i poprodukcyjnej. Twój ekran powinien wyglądać podobnie do przedstawionego poniżej. Przycisk Wcięcie wygląda następująco - Zapisz ćwiczenie naciskając. Rozdział 2.7. Wstawianie punktów kontrolnych Aby ułatwić śledzenie realizacji poszczególnych faz projektu, warto zwrócić uwagę na kluczowe punkty projektu i zaznaczyć je. Punkty krytyczne projektu zaznacza się, wstawiając punkty kontrolne.

18 18 Punkty kontrolne to istotne wydarzenia wynikające z realizacji samego projektu, lub spowodowane czynnikami zewnętrznymi. Ponieważ nie przedstawiają one żadnej pracy, przedstawia się je jako zadania z zerowym czasem trwania. Ćwiczenie 2.7. Tworzenie punktów kontrolnych Wprowadź dwa punkty kontrolne dla pliku Projekt produkcji rowerów aby sprawdzić wykonanie projektu w punktach krytycznych, którymi są koniec fazy przedprodukcyjnej i koniec fazy produkcyjnej. Aby utworzyć punkty kontrolne należy: 1. W tabeli Wprowadzanie kliknij nazwę zadania Faza produkcyjna. 2. W menu Wstaw wybierz polecenie Nowe zadanie. 3. Wpisz nazwę Kontrola-faza przedprodukcyjna zakończona! I naciśnij [Tab]. 4. W pole Cz.trw. wpisz 0dn i naciśnij [Enter]. 5. Zaznacz zadania Kontrola-faza przedprodukcyjna zakończona! oraz Zakup materiałów, następnie kliknij przycisk Połącz zadania. 6. W tabeli Wprowadzanie kliknij nazwę zadania Faza poprodukcyjna. 7. Wciśnij [Ins]. 8. Wpisz nazwę Kontrola-faza produkcyjna zakończona! I naciśnij [Tab]. 9. W pole Cz.trw. wpisz 0dn i naciśnij [Enter]. 10. Zaznacz zadania Przekazanie do magazynu i Kontrola-faza produkcyjna zakończona!, następnie kliknij przycisk Połącz zadania. 11. Zapisz ćwiczenie naciskając. Powinieneś ujrzeć na ekranie :

19 19 UWAGA Możesz oznaczyć punkt kontrolny jako zadanie o dowolnym czasie trwania. Dwukrotnie kliknij nazwę wybranego zadania, aby otworzyć okno Informacje o zadaniu. Na karcie Zaawansowane zaznacz pole wyboru Oznacz zadanie jako punkt kontrolny. Rozdział 3. Wprowadzanie informacji o zasobach Zasoby to ludzie, sprzęt i materiały potrzebne do wykonania zadań projektu. Microsoft Project koncentruje się na dwóch aspektach zasobów: ich dostępności i koszcie. Dostępność decyduje o tym, kiedy dany zasób może być wykorzystany w zadaniu i jak wiele pracy musi wykonać. Z kolei koszt określa ilość pieniędzy potrzebną do opłacenia danego zasobu. Teraz nauczysz się wprowadzać informacje na temat zasobów potrzebnych do realizacji projektu. Efektywne zarządzanie zasobami to jedna z największych zalet Microsoft Pojectu. Wprowadzenie informacji o zasobach wymaga nieco wysiłku jednak może się on bardzo opłacić. Rozdział 3.1. Wprowadzanie informacji o zasobach osobowych W programie MS Project wyróżnia się dwa typy zasobów: zasoby pracy i zasoby materiałowe. Zasoby pracy to zasoby osobowe i sprzętowe wykonujące pracę w projekcie. Oto kilka przykładów zasobów pracy. Zasoby pracy Poszczególne osoby określane nazwiskiem Osoby określane nazwą stanowiska Grupy osób o podobnych umiejętnościach Sprzęt Przykład Jan Kowalski, Ferdynand Słaby Dyrektor, kierownik, mistrz Sprzątaczki, tokarze, frezerzy Tokarka TU-10 Zasoby sprzętowe mogą być przenośne lub nie. Ćwiczenie 3.1. Wprowadzanie informacji o zasobach osobowych

20 20 Wprowadź zasoby i informacje na temat zasobów dla pliku Projekt produkcji rowerów 1. Na pasku widoków wybierz Arkusz zasobów. 2. W widoku Arkusz zasobów kliknij komórkę znajdującą się bezpośrednio pod nazwą kolumny Nazwa zasobu. 3. Wpisz: Jan Kowalski i naciśnij [Tab]. 4. Upewnij się, że w polu Typ wybrano pozycję Praca i naciśnij [Tab]. 5. Ponownie naciśnij [Tab]. 6. W polu Inicjały wpisz Jk i naciśnij [Tab]. 7. Ponownie naciśnij [Tab] by pominąć pole Grupa. 8. Upewnij się, że w pole Maks. jednostek wybrano 100% i kliknij pole Nazwa zasobu w pierwszym wolnym wierszu. 9. Zapisz ćwiczenie naciskając. Powinieneś zobaczyć na ekranie następujący obraz: Tu znajdują się informacje o zasobie wprowadzone przez ciebie W polu Maks.jednostek określa się maksymalną zdolność danego zasobu do wykonania zadania. Wartość 100% mówi, że zasób może przeznaczyć na wykonanie zadania 100% swojego czasu. W przypadku przeciążenia zasobu program ostrzeże cię. Możesz również utworzyć zasób reprezentujący grupę osób. 10. W pole Nazwa zasobu w drugim wierszu wpisz: Marketingowcy i naciśnij [Tab]. 11. W polu Typ wybierz pozycję Praca i dwukrotnie naciśnij [Tab]. 12. W pole Inicjały wpisz Ma i naciśnij [Tab]. 13. W pole Maks.jednostek wpisz lub wybierz z listy 400% i naciśnij [Tab]. Powinieneś zobaczyć następujący obraz: Zasób Marketingowcy reprezentuje grupę osób. 400% oznacza, że możesz zaplanować pracę 4 marketingowców w pełnym wymiarze godzin przez cały czas.

21 Wpisz pozostałe informacje o zasobach w widoku Arkusz zasobów. Upewnij się, że dla wszystkich wybrano typ Praca Nazwa zasobu Inicjały Maks. jednostek Konstruktorzy Technolodzy Katarzyna Jarma Anna Malec Tomasz Grzyb Giętarze Spawacze Malarze Produkcyjni Kontrolerzy Magazynierzy Sprzedawcy Knstr Tech KJ AM TG G Sp M P K Mg S 400% 300% 100% 100% 100% 200% 200% 200% 1000% 200% 150% 200% Zapisz ćwiczenie naciskając. Twój ekran powinien wyglądać następująco: Rozdział 3.2. Wprowadzanie informacji o zasobach sprzętowych W programie Microsoft Project zasoby materiałowe i sprzętowe są traktowane tak samo. Pamiętać jednak należy o istotnych różnicach w sposobie ich ujęcia w harmonogramie. Na przykład większość zasobów

22 22 osobowych ma dzień pracy nie dłuższy niż 12 godzin, natomiast zasoby sprzętowe mogą być do twojej dyspozycji przez całą dobę. Nie musisz kontrolować wszystkich zasobów, które wykorzystujesz w projekcie, ale możesz uwzględnić zasób na liście zasobów, gdy:! różne zespoły pracowników potrzebują równocześnie określonego sprzętu! chcesz zaplanować i śledzić koszty związane z danym zasobem Ćwiczenie 3.2. Wprowadzanie informacji o zasobach sprzętowych Wprowadź informacje o zasobach sprzętowych dla pliku Projekt produkcji rowerów. 1. W widoku Arkusz zasobów kliknij kolejne wolne pole w kolumnie Nazwa zasobu. 2. Kliknij przycisk Informacja o zasobie na pasku narzędzi Standardowy. 3. Wybierz kartę Ogólne. 4. W pole Nazwa zasobu wpisz: Wózek widłowy i naciśnij [Tab]. 5. W polu Typ zasobu wybierz pozycję Praca i naciśnij [Tab]. 6. W pole inicjały wpisz: WW i naciśnij [Tab]. 7. Powinieneś ujrzeć następujący obraz: Informacje o zasobie 8. Kliknij przycisk OK., aby zamknąć okno i powrócić do widoku Arkusz zasobów. 9. W polu Maks.jednostek zasobu Wózek widłowy wpisz lub wybierz z listy wartość 200% i naciśnij klawisz [Tab]. Oznacza to, że chcesz mieć 2 wózki widłowe dostępne w danym okresie. 10. Zapisz ćwiczenie naciskając.

23 23 Rozdział 3.3. Wprowadzanie informacji o zasobach materiałowych Zasoby materiałowe to dobra zużywane podczas realizacji projektu. Może to być materiał z huty obrabiany w procesie, czy benzyna spalana przez samochód. W programie Microsoft Project śledzenie zasobów materiałowych służy głównie do kontroli tempa zużywania i kosztów związanych z zasobem. Ćwiczenie 3.3. Wprowadzenie informacji o zasobach materiałowych Otwórz plik Projekt produkcji rowerów. 1. W widoku Arkusz zasobów kliknij pierwszą wolną komórkę w kolumnie Nazwa zasobu. 2. Wpisz: Profile aluminiowe i naciśnij [Tab]. 3. W polu Typ wybierz pozycję Materiał i naciśnij [Tab]. 4. W pole Etykieta materiałowa wpisz: Metry i naciśnij [Tab]. Zużycie profili będzie liczone w kilogramach. 5. W pole Inicjały wpisz: PA i naciśnij [Tab]. Koszt zasobu materiałowego podasz później 6. Wpisz pozostałe informacje o zasobach materiałowych. Upewnij się, że wybrano dla nich typ Materiał 7. Zapisz ćwiczenie naciskając. Na ekranie powinieneś otrzymać następujący obraz:

24 24 Tu znajduje się nazwa wprowadzonego zasobu Pole Etykieta materiałowa dotyczy wyłącznie zasobów materiałowych Rozdział 3.4. Wprowadzanie stawek kosztów dla zasobów Śledzenie i zarządzanie informacjami o koszcie umożliwia osobom zarządzającym projektem odpowiedź na pytania takie jak:! Jaki jest przewidywany koszt całego projektu i szacunkowe koszty zasobów?! Czy przy realizacji nie wykorzystuje się zbyt drogich zasobów?! Jaki będzie sumaryczny koszt danego typu zasobu lub zadania? Zasoby pracy i zasoby materiałowe są głównymi źródłami kosztów. Określenie stawki umożliwia przewidzenie kosztu materiałów. Ćwiczenie 3.4. Wprowadzenie stawek kosztów zasobów Otwórz plik Projekt produkcji rowerów. 1. W widoku Arkusz zasobów kliknij pole Stawka zasad. W wierszy zasobu Jan Kowalski. 2. Wpisz: 13/h i naciśnij [Enter]. Wysokość stawki zobaczysz w odpowiednim polu kolumny Stawka zasad. 3. W pole Stawka zasad. zasobu Marketingowcy wpisz: 15/h i naciśnij [Enter]. 4. Wprowadź stawki dla pozostałych zasobów.

25 25 Nazwa zasobu Jan Kowalski Marketingowcy Konstruktorzy Technolodzy Katarzyna Jarma Anna Malec Tomasz Grzyb Giętarze Spawacze Malarze Produkcyjni Kontrolerzy Magazynierzy Sprzedawcy Stawka zasadnicza 13/h 15/h 13/h 13/h 12/h 12/h 15/h 8/h 9/h 8/h 7/h 9/h 7/h 14/h Jednak nie wszystkie zasoby są opłacane według jednej stawki. Niektórym trzeba płacić za nadgodziny. 5. W widoku Arkusz zasobów kliknij pole Stawka za nadg. dla zasobu Jan Kowalski. 6. Wpisz: 16/h i naciśnij [Enter]. 7. Wprowadź stawki nadgodzin dla następujących zasobów: Nazwa zasobu Stawka za nadgodziny Konstruktorzy 15/h Technolodzy 15/h Katarzyna Jarma 14/h Anna Malec 14/h Tomasz Grzyb 18/h Giętarze 10/h Spawacze 11/h Malarze 10/h Produkcyjni 9/h Kontrolerzy 11/h Zapisz ćwiczenie naciskając. Powinieneś otrzymać następujący obraz:

26 26 UWAGA W przypadku gdybyś miał do czynienia z zasobami opłacanymi za każde zużycie wykorzystaj pole Koszt każdego wyk. i w polu Naliczanie określ sposób naliczania opłat (np. płatne w momencie rozpoczęcia wybierz Rozp.) Rozdział 3.5. Podział zasobów na grupy W większości projektów zasoby pracy można podzielić na logiczne grupy. W poniższej tabeli znajduje się kilka przykładów grup. Typ grupy Dział Funkcja Kolejność w czasie Rodzaj zatrudnienia Przykład Dział konstrukcyjny, dział technologiczny Marketingowiec, sprzedawca Pracownicy fazy produkcyjnej Pracownicy stali, dostawcy Po podzieleniu zasobów na grupy można je sortować, filtrować i grupować według grupy zasobów. Ćwiczenie 3.5. Podział zasobów na grupy Przypisz poszczególnym zasobom w pliku Projekt produkcji rowerów odpowiednie grupy.

27 27 1. W polu Arkusz zasobów przewiń okno w lewo i kliknij pole Grupa dla zasobu Jan Kowalski. 2. Wpisz: kierownictwo i naciśnij [Enter]. 3. Wpisz następujące informacje o grupach dla poszczególnych zasobów. Nazwa zasobu Marketingowcy Konstruktorzy Grupa Biurowi Biurowi Kilka kolejnych zasobów należy do tej samej grupy. Informację tę wprowadzisz równocześnie dla wszystkich zasobów. 4. W pole Grupa zasobu Technolodzy wpisz: Biurowi i naciśnij [Enter]. 5. Ponownie kliknij pole Grupa zasobu Technolodzy. 6. Myszą złap zza uchwyt wypełnienia komórki w jej prawym dolnym rogu i przeciągnij do pola Grupa zasobu Tomasz Grzyb. Microsoft Project wypełnia wszystkie zaznaczone komórki wartością Produkcja. 7. W pole Grupa zasobu Giętarze wpisz: Produkcja, naciśnij [Enter] po czym wykonaj podobne czynności jak opisane powyżej tyle, że dla zasobów od Giętarze do Konrtrolerzy. 8. Dla zasobu Magazynierzy i Sprzedawcy wpisz: Poprodukcyjni, dla Wózek widłowy wpisz: Sprzęt, natomiast dla pozostałych Środki produkcji. 9. Zapisz ćwiczenie naciskając. Na swoim ekranie powinieneś ujrzeć następujący widok:

28 28 Rozdział 3.6. Wprowadzanie dodatkowych informacji na temat zasobu w pole tekstowe W programie MS Project możesz również wprowadzić własne, ważne dla ciebie informacje na temat zasobów. Możesz na przykład zanotować sobie objęte przez zasoby stanowiska lub tytuły.najlepiej wpisać te informacje w pole tekstowe. Możesz wpisać dowolne informacje na temat każdego zasobu w nie więcej niż 30 pól tekstowych. Ćwiczenie 3.6. Wprowadzenie nazw stanowisk pracowników Wprowadź nazwy stanowisk obejmowane przez zatrudnionych pracowników w pliku Projekt produkcji rowerów. Aby to zrobić należy utworzyć nową kolumnę do widoku Arkusz zasobów, w której wpiszesz nazwy stanowisk zasobów. 1. W widoku Arkusz zasobów kliknij nagłówek kolumny Typ. 2. W menu Wstaw wybierz polecenie Kolumna. 3. W oknie dialogowym Definiowanie kolumny, które pojawi się na ekranie, możesz dokonać wyboru pola i zdecydować, w jaki sposób ma być wyświetlane. 4. Z listy Nazwa pola wybierz pozycję Tekst1. 5. W pole tytuł wpisz: Stanowisko Ponieważ pole to będzie zawierało tekst, wyrównaj je do lewej krawędzi, aby ujednolicić wygląd kolumny z innymi kolumnami. 6. Z list Wyrównaj tytuł i Wyrównaj dane wybierz pozycję Do lewej. 7. Kliknij OK aby zamknąć okno dialogowe. 8. Wprowadź następujące stanowiska dla odpowiednich zasobów w pole Stanowisko. Nazwa zasobu Stanowisko

29 29 Jan Kowalski Katarzyna Jarma Anna Malec Tomasz Grzyb Kierownik Wydziału Księgowa Asystentka Z-ca Kierownika Zapisz ćwiczenie naciskając. Na swoim ekranie powinienieś ujrzeć następujący widok: Tu znajduje się wprowadzone przez ciebie pole tekstowe. Rozdział 4. Przydzielanie zasobów do zadań W rozdziale tym przedstawione zostaną zagadnienia związane z przydzielaniem zasobów do konkretnych zadań. Przydział jest to przypisanie zasobu do zadania w celu wykonania pracy. W programie MS Project nie musisz przydzielać zasobów do zadań; możesz pracować na poziomie zadań. Jednak kilka argumentów przemawia za uwzględnieniem przydziałów w projekcie. Jeżeli przydzielisz zasoby do zadań, będziesz w stanie odpowiedzieć na następujące pytania: Kto powinien pracować nad zadaniami i kiedy? Czy dysponujesz wystarczającą ilością zasobów do wykonania pracy wymaganej przez zakres twojego projektu? Czy nie oczekujesz przypadkiem, że dany zasób będzie pracował nad zadaniem w chwili, gdy jest niedostępny (na przykład na urlopie)?

30 30 Czy nie przydzieliłeś jednego zasobu do zbyt wielu zadań i nie przekroczyłeś możliwości zasobu innymi słowy, czy nie przeciążyłeś zasobu? Czy jesteś w stanie ocenić faktyczną wydajność pracy zasobu i porównać ją z planowaną. Rozdział 4.1. Przydzielanie zasobu do pojedynczego zadania Przydział zasobu do zadania umożliwia śledzenie postępów w pracy tego zasobu. Jeżeli wprowadzisz informacje na temat kosztów, program Microsoft Project oblicza również koszty związane z zadaniem. Zdolność zasobu do wykonania pracy mierzona jest w jednostkach, których wartość określa się w polu Maks. jednostek. Nietrudno o przeciążenie zasobu: wystarczy przydzielić do zadania z większą liczbą jednostek niż oferuje zasób, lub przydzielić je do kilku zadań, które muszą zostać wykonane w tym samym czasie, a suma wymaganych jednostek przewyższa liczbę dostępnych jednostek zasobu. Jeżeli sam nie wprowadzisz zmian do ustawień, MS Project domyślnie przydziela do każdego zadania 100 % jednostek zasobu. Jeżeli zasób dysponuje mniejszą od 100 % liczbą maksymalnych jednostek, MS Project przydziela zadaniu maksymalną dostępną liczbę jednostek zasobu. Ćwiczenie 4.1. Przydzielenie pojedynczych zasobów do zadań Przydziel pojedyncze zasoby do zadań w projekcie Projekt produkcji rowerów. 1. Z pasku widoków wybierz widok Wykres Gantta. 2. Kliknij przycisk Przydziel zasoby na pasku narzędzi Standardowy. Pojawi się okno dialogowe Przydzielanie zasobów. Widać w nim listę zasobów wprowadzonych w poprzednich ćwiczeniach. 3. Kliknij nazwę zadania 2 Badania marketingowe 4. W oknie dialogowym Przydzielanie zasobów zaznacz nazwę Marketingowcy widoczną w kolumnie Nazwa i kliknij Przydziel. Obok nazwy zasobu Marketingowcy pojawi się symbol zaznaczenia, który potwierdza, że to ten zasób jest odpowiedzialny za badania rynku. Możesz też zobaczyć, że w kolumnie Jednostki jest ona przydzielona w 100 %. A teraz przydziel zasobom inne zadania:

31 31 Nazwa zadania Sprecyzowanie wymagań Opracowanie projektu produktu Opracowanie konstrukcji Opracowanie technologii Określenie zadań Wygięcie elementów do ram Spawanie partii 500 ram rowerowych Wygięcie kierownic Malowanie podzespołów Montaż podstawowego produktu Wyposażenie w elementy indywidualne Kontrola gotowych produktów Przekazanie do magazynu Magazynowanie Kontaktowanie się z odbiorcami Pakowanie i wysyłka Przydzielony zasób Marketingowcy Marketingowcy Konstruktorzy Technolodzy Technolodzy Giętarze Spawacze Giętarze Malarze Produkcyjni Produkcyjni Kontrolerzy Magazynierzy Magazynierzy Tomasz Grzyb Magazynierzy Powinieneś uzyskać następujący obraz na swoim ekranie: Nazwy przydzielonych zasobów widoczne są na wykresie Gantta Zapisz ćwiczenie naciskając.

32 32 Rozdział 4.2. Równanie pracy: czas trwania, jednostki i praca Po utworzeniu zadania, ale jeszcze przed przydzieleniem mu zasobu, zadanie ma czas trwania, ale nie ma żadnej pracy. Praca oznacza ilość czasu, jaką zasób lub zasoby potrzebują do ukończenia zadania. Jeżeli masz jedną osobę pracującą w pełnym wymiarze godzin, ilość czasu mierzona jako praca równa jest okresowi mierzonemu jako czas trwania. Czas pracy różni się od czasu trwania zadania tylko wtedy, gdy przydzielisz do zadania więcej niż jeden zasób lub gdy jedyny przydzielony przez ciebie zasób nie jest dostępny w pełnym wymiarze godzin. Microsoft Project oblicza pracę, korzystając ze wzoru nazywanego czasem równaniem pracy: czas trwania x jednostki = praca Na przykład czas trwania zadania 24 wynosi tydzień a więc po przydzieleniu do niego Tomasza Grzyba wykorzystującego na to zadanie 100 % czasu pracy, wykonanie zadania powinno mu zająć tydzień. Ćwiczenie 4.2. Otworzenie Formularza zadania w widoku Wprowadzanie zadań Otwórz Formularz zadania w widoku Wprowadzanie zadań w pliku Projekt produkcji rowerów. 1. W widoku Wykres Gantta kliknij nazwę zadania 24 Kontaktowanie się z odbiorcami. 2. W pasku widoków kliknij przycisk Więcej widoków. 3. W oknie dialogowym Więcej widoków kliknij pozycję Wprowadzanie zadań, a następnie przycisk Zastosuj. W dolnej części okna programu pojawi się widok Formularz zadania.

33 33 Widoczne są tu wszystkie trzy zmienne omówionego równania: jednostki, praca i czas trwania. Możesz przeciągnąć tę krawędź okna, regulując wielkość okien. WSKAZÓWKA Możesz szybko wyświetlić widok Formularz zadania poniżej widoku Wykres Gantta, wybierając polecenie Podziel w menu Okno. Rozdział 4.3. Przydzielanie do zadania wielu zasobów Domyślnie MS Project używa metody harmonogramowania według nakładu pracy. Oznacza to, że ilość pracy zadania pozostaje bez zmian bez względu na ilość przydzielonych zadaniu zasobów. MS Project wykorzystuje tą metodę tylko wtedy, gdy przydzielasz zasoby do zadań lub też gdy usuwasz przydział. Definiowanie ilości pracy wymaganej przez zadanie następuje w chwili przydzielania zasobu lub zasobów do zadania. Jeśli później dodasz dodatkowe zasoby do tego zadania, ilość pracy nie ulegnie zmianie, zmniejszy się natomiast czas trwania zadania. I odwrotnie, jeśli przydzieliłeś kilka zasobów do jednego zadania, a później usunąłeś przydział jednego z nich, ilość pracy również nie ulegnie zmianie, natomiast wydłuży się czas trwania zadania.

34 34 Zilustrowany zostanie teraz wpływ trybu harmonogramowania według nakładu pracy na zadanie w momencie przydzielania mu nowych zasobów. Aby ułatwić zobrazowanie powyższego wprowadzona została kolumna Praca w tabeli Wprowadzanie. Zacznijmy od zadania, które ma 2 tygodniowy czas trwania i do którego nie przydzielono jeszcze żadnych zasobów. Chcesz, aby czas trwania tego zadania skrócił się po przydzieleniu do niego dodatkowych zasobów, więc należy pozostawić włączone obliczanie czasu trwania zadania według nakładu pracy. Początkowo to zadanie ma czas trwania 2 tyg.... Ale ponieważ nie przydzielono do niego żadnych zasobów, czas pracy wynosi 0. Następnie przydzielisz 100 % jednostek pierwszego zasobu. Po przydzieleniu zasobu czas trwania zadania, jak i wartość pracy wynoszą 2 tygodnie ( 80 godzin). Gdy przydzielono 100 % jednostek jednego zasobu......wartość czasu trwania i pracy wynoszą tyle samo 2 tyg. Teraz przydzielisz drugi zasób, również przy 100% jednostek. Ponieważ obliczanie czasu trwania nakładu pracy jest włączone, wartość pracy zadania pozostanie niezmieniona przy 2 tygodniach, ale praca zostanie rozdzielona pomiędzy dwa zasoby. W związku z tym czas trwania zadania zostanie zmniejszony z 2 do 1 tygodnia(40 godzin). Po przydzieleniu drugiego zasobu ilość sumy pracy pozostaje niezmieniona 80 godz. ale czas trwania zadania zostanie MICROSOFT skrócony do 40 godz. PROJECT

35 35 Suma tych dwóch ilości pracy zasobów jest równa ilości pracy całego zadania Ponieważ obliczanie czasu trwania wg nakładu pracy jest włączone, ilość pracy zadania pozostaje stała Ilość jednostek zasobu określa sposób, w jaki MS Project rozdziela pracę między zasoby. W powyższym przykładzie zasoby zostałe przydzielone przy 100% jednostek, przez co obu zasobom została przydzielona jednakowa ilość pracy. Gdy zostaną przydzielone zasoby o innej ilości jednostek niż 100%, praca zostanie rozdzielona proporcjonalnie między zasoby. Ćwiczenie 4.3. Przydzielanie do zadania wielu zasobów Otwórz plik Projekt produkcji rowerów Przydziel zasoby do zadania w następujący sposób: 1. W tabeli Wprowadzanie kliknij nazwę zadania 8 Opracowanie kosztów. 2. W kolumnie Nazwa zasobu w widoku Formularz zadania kliknij bezpośrednio pod nagłówkiem kolumny Nazwa zasobu. Następnie kliknij strzałkę, która pojawi się w tym miejscu. 3. Z listy Nazwa zasobu wybierz pozycję Katarzyna Jarma, następnie kliknij pole poniżej i wybierz pozycję Anna Malec, po czym w tabeli Jednostki przy pomocy strzałek (lub wpisz) wprowadź 50% i kliknij przycisk OK. w lewym górnym rogu okna widoku Formularz zadania.. Zasoby zostaną przydzielone do zadania 1. Przydziel jeszcze Tomasza Grzyba w 100% i Annę Malec w 50 % do zadania 9 Zakupy materiałów i zadania 24 Kontaktowanie się z odbiorcami. Ostatecznie powinieneś otrzymać następujący obraz:

36 36 Zapisz ćwiczenie naciskając. Wskazówki 1. Przydzielać zasoby możesz również za pomocą okna dialogowego Przydzielanie zasobów które otwierasz klikając przycisk 2. Jeżeli od razu przydzielisz dwa zasoby do zadania MS Project planuje wykorzystanie każdego zasobu przez cały czas trwania zadania, co oznacza większą ilość pracy nad zadaniem. Jeżeli jednak na początku przydzielisz jeden zasób a potem dodasz drugi. 3. Bywa, że obliczanie czasu trwania zadania wg nakładu pracy nie sprawdzi się w przypadku niektórych zadań (np. proces starzenia nie zajdzie szybciej bez względu na ilość przydzielonych temu zadaniu zasobów, czy wprowadzenie majstra lub brygadzisty do nadzoru podległych mu pracowników np. tokarzy mimo, że wykonuje on pracę to ta praca ze względu na jej charakter może nie przyspieszyć wykonania zadania a tylko np. podnieść jej jakość), wówczas należy przeprowadzać przydział zasobów przy wyłączonym obliczaniu czasu trwania wg nakładu pracy. Możesz to zrobić usuwając zaznaczenie z pola Wg nakładu pracy w widoku Formularz zadania. Rozdział 4.4. Usuwanie przydziału zasobów Przydział zasobu do zadania można usunąć w każdym momencie. Zmiana decyzji o przydziale zasobu bywa podyktowana kilkoma przyczynami: okazuje się, że dany zasób nie jest niezbędny do ukończenia zadania, zasób będzie niedostępny,

37 37 zasób sprzętowy popsuje się i musisz zastąpić go innym zasobem. Ćwiczenie 4.4. Usuwanie przydziału zasobów Otwórz plik Projekt produkcji rowerów W tym ćwiczeniu masz za zadanie anulować przydział zasobu do zadania. 1. W widoku Formularz zadania kliknij pozycję Anna Malec w zadaniu 254 Kontaktowanie się z odbiorcami 2. Naciśnij klawisz [Del[ i kliknij przycisk OK znajdujący się w prawym górnym rogu okna. 3. W menu Okno wybierz polecenie Usuń podział. Powinieneś ujrzeć następujący obraz: Rozdział 4.5. Przydział zasobów materiałowych do zadań Jeśli chcesz śledzić zużycie materiałów i związany z nimi koszt możesz to zrobić używając programu MS Project. Przydzielając zasób materiałowy, do zagadnienia kosztu można podejść z dwóch stron: Możesz przydzielić zadaniu określoną ilość materiału. MS Project pomnoży koszt jednostki materiału przez liczbę zużytych w trakcie trwania projektu i obliczy w ten sposób koszt ogólny. Możesz przydzielić zmienną ilość zasobu do zadania. MS Project dostosuje ilość i koszt zasobu do zmiennej długości czasu trwania zadania.

38 38 Ćwiczenie 4.5. Przydział zasobów materiałowych Przydziel zasoby do zadań w pliku Projekt produkcji rowerów. Aby to zrobić: 1. Kliknij ikonę Przydziel zasoby na pasku narzędzi Standardowy. Pojawi się okno dialogowe Przydzielanie zasobów. Planujesz wyprodukowanie 500 rowerów a na każdy rower zużywasz 10 kilogramów profili, więc należy zużyć 5000 kg profili aluminiowych 2. W widoku Wykres Gantta kliknij nazwę zadania 13 Wygięcie elementów do ram. 3. W oknie dialogowym Przydzielanie zasobów przewiń listę zasobów tak, aby pozycja Profile aluminiowe stała się widoczna, a następnie kliknij pole Jednostki dla tego zasobu. 4. Wpisz 5000 i kliknij przycisk Przydziel. Przydzielenie zasobów materiałowych nie wpłynie na czas trwania zadania, gdyż nie wykonują one żadnej pracy. Przydziel jeszcze następujące zasoby do następujących zadań: Nazwa zadania Przydzielane zasoby Ilość

39 39 Wygięcie kierownic Malowanie podzespołów Montaż podstawowego produktu Powinieneś otrzymać następujący obraz: Profile aluminiowe Farba Amortyzatory Siodełka Smar Sztyce Pedały Ośki Kaseta przód Kaseta tył Koła Łańcuch Przerzutki 1000 kg. 250 litrów 500 szt. 500 szt. 50 kg 500 szt. 500 szt. 500 szt. 500 szt. 500 szt szt. 500 szt. 500 szt. Rozdział 5. Dopracowanie planu projektu Rozdział 5.1. Zmiana czasu pracy nad projektem

Instrukcja. MS Project 2003. 1) Informacje o bieŝącym projekcie

Instrukcja. MS Project 2003. 1) Informacje o bieŝącym projekcie Instrukcja MS Project 2003 1) Informacje o bieŝącym projekcie a) Kliknij zakładkę Projekt i wybierz Informacje o Projekcie b) Ustaw datę rozpoczęcia projektu na 1 luty 2006 2) Właściwości projektu a) Kliknij

Bardziej szczegółowo

KOSZTY. Ćwiczenie 1 1 W menu Widok kliknij polecenie Arkusz zasobów.

KOSZTY. Ćwiczenie 1 1 W menu Widok kliknij polecenie Arkusz zasobów. IV. Koszty KOSZTY W każdym projekcie niezbędne jest śledzenie jego kosztów realizacji poszczególnych zadań jak i całego projektu. Konieczne jest zawsze sprawdzenie, czy projekt pozostaje w ramach budżetu.

Bardziej szczegółowo

Dopasowywanie czasu dla poszczególnych zasobów

Dopasowywanie czasu dla poszczególnych zasobów Dopasowywanie czasu dla poszczególnych zasobów Narzędzia Zmień czas pracy W polu dla kalendarza wybieramy zasób dla którego chcemy zmienić czas pracy, np. wpisać urlop albo zmienić godziny pracy itp. Dalej

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie przedsięwzięciem informatycznym. Śledzenie projektu

Zarządzanie przedsięwzięciem informatycznym. Śledzenie projektu Zarządzanie przedsięwzięciem informatycznym Śledzenie projektu Plan bazowy Plan bazowy jest zapisanym planem oryginalnym projektu, jest trwałym zapisem harmonogramu i kosztów. Plan bazowy zawiera główny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki

Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki z programem AutoCAD 2010 1 Przeznaczone dla: nowych użytkowników programu AutoCAD Wymagania wstępne: brak Czas wymagany do wykonania: 15 minut W tym ćwiczeniu Lekcje zawarte

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej

MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej prowadzi: dr inż. Tomasz Bartuś Kraków: 2008 04 04 Przygotowywanie danych źródłowych Poniżej przedstawiono zalecenia umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu

Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu Przygotowany dokument można: wydrukować i oprawić, zapisać jako strona sieci Web i opublikować w Internecie przekonwertować na format PDF i udostępnić w postaci

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz kalkulacyjny

Bardziej szczegółowo

Podstawowe czynnos ci w programie Excel

Podstawowe czynnos ci w programie Excel Podstawowe czynnos ci w programie Excel Program Excel to zaawansowana aplikacja do obsługi arkuszy kalkulacyjnych i analizy danych, jednak aby w pełni wykorzystać jej możliwości, należy najpierw poznać

Bardziej szczegółowo

Wpisujemy tu datę rozpoczęcia projektu. Może być to data dowolna dzisiejsza, z przeszłości lub z przyszłości.

Wpisujemy tu datę rozpoczęcia projektu. Może być to data dowolna dzisiejsza, z przeszłości lub z przyszłości. 1. Właściwości pliku PLIK WŁAŚCIWOŚCI (wpisać tytuł, autor - autorzy) 2. Kalendarz projektu Określamy datę rozpoczęcia projektu. PROJEKT INFORMACJE O PROJEKCIE Wpisujemy tu datę rozpoczęcia projektu. Może

Bardziej szczegółowo

Arkusz kalkulacyjny EXCEL

Arkusz kalkulacyjny EXCEL ARKUSZ KALKULACYJNY EXCEL 1 Arkusz kalkulacyjny EXCEL Aby obrysować tabelę krawędziami należy: 1. Zaznaczyć komórki, które chcemy obrysować. 2. Kursor myszy ustawić na menu FORMAT i raz kliknąć lewym klawiszem

Bardziej szczegółowo

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Zadanie: Utwórz szablon rysunkowy składający się z: - warstw - tabelki rysunkowej w postaci bloku (według wzoru poniżej)

Bardziej szczegółowo

Podstawowe czynnos ci w programie Word

Podstawowe czynnos ci w programie Word Podstawowe czynnos ci w programie Word Program Word to zaawansowana aplikacja umożliwiająca edytowanie tekstu i stosowanie różnych układów, jednak aby w pełni wykorzystać jej możliwości, należy najpierw

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Karta pracy 1

Bazy danych Karta pracy 1 Bazy danych Karta pracy 1 Bazy danych Karta pracy 1 1. Utwórz katalog Bazy danych służący do przechowywania wszelkich danych dotyczących kursu. 2. W katalogu Bazy danych stwórz podkatalog BD1 służący jako

Bardziej szczegółowo

Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic

Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic Jeśli użytkownik nie korzystał nigdy z makr, nie powinien się zniechęcać. Makro jest po prostu zarejestrowanym zestawem naciśnięć klawiszy i

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie przedsięwzięciem informatycznym. Przydział zasobów do zadań

Zarządzanie przedsięwzięciem informatycznym. Przydział zasobów do zadań Zarządzanie przedsięwzięciem informatycznym Przydział zasobów do zadań Po przydzieleniu zasobów do zadań MS Project będzie obliczał wartość pracy (roboczogodzin) ze wzoru: Praca = Czas * Jednostki przydziału

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektem informatycznym laboratorium

Zarządzanie projektem informatycznym laboratorium Zarządzanie projektem informatycznym laboratorium Śledzenie postępów prac w projekcie Cel zajęć Celem laboratorium jest zapoznanie się ze śledzeniem postępów prac w projekcie. A także poznanie możliwości

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

MS Project 2000. Æwiczenia praktyczne

MS Project 2000. Æwiczenia praktyczne IDZ DO PRZYK ADOWY ROZDZIA SPIS TRE CI KATALOG KSI EK KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG MS Project 2000. Æwiczenia praktyczne Autor: Sebastian Wilczewski ISBN: 83-7197-975-4 Format: B5, stron: 114

Bardziej szczegółowo

ECDL ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI

ECDL ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI ECDL ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI Przykładowy test egzaminacyjny Zasady oceny testu Test zawiera 32 zadania (6 teoretycznych i 26 praktycznych) za które można uzyskać maksymalnie 36 punktów. Aby zaliczyć test

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektem informatycznym laboratorium

Zarządzanie projektem informatycznym laboratorium Zarządzanie projektem informatycznym laboratorium Wprowadzenie do programu MS Project Cel zajęć Celem laboratorium jest zapoznanie się z interfejsem i konstrukcja programu MS Project, zapoznanie z dostępnymi

Bardziej szczegółowo

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25 MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś Kraków: 2008 04 25 Bazy danych Microsoft Excel 2007 udostępnia szereg funkcji i mechanizmów obsługi baz danych (zwanych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r.

Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r. Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r. W systemie SZOI została wprowadzona nowa funkcjonalność umożliwiająca tworzenie graficznych harmonogramów pracy.

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Word 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp Te

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Cz. 4. Rysunki i tabele w dokumencie Obiekt WordArt Jeżeli chcemy zamieścić w naszym dokumencie jakiś efektowny napis, na przykład hasło reklamowe, możemy wykorzystać

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Excel Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Stosowanie, tworzenie i modyfikowanie stylów.

Stosowanie, tworzenie i modyfikowanie stylów. Stosowanie, tworzenie i modyfikowanie stylów. We wstążce Narzędzia główne umieszczone są style, dzięki którym w prosty sposób możemy zmieniać tekst i hurtowo modyfikować. Klikając kwadrat ze strzałką w

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH Formularze i raporty

BAZY DANYCH Formularze i raporty BAZY DANYCH Formularze i raporty Za pomocą tabel można wprowadzać nowe dane, przeglądać i modyfikować dane już istniejące. Jednak dla typowego użytkownika systemu baz danych, przygotowuje się specjalne

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Aktywne linki będą wstawiane za pomocą rozwijanej listy

Rys. 1. Aktywne linki będą wstawiane za pomocą rozwijanej listy :: Trik 1. Lista rozwijana z aktywnymi hiperłączami :: Trik 2. Łączenie tabel o róŝnym układzie kolumn :: Trik 3. Automatyczne zapisywanie zmian przy zamykaniu skoroszytu :: Trik 4. Linie siatki arkusza

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 1. Tworzenie slajdów MS PowerPoint 2010 to najnowsza wersja popularnego programu do tworzenia prezentacji multimedialnych. Wygląd programu w

Bardziej szczegółowo

Tworzenie nowego rysunku Bezpośrednio po uruchomieniu programu zostanie otwarte okno kreatora Nowego Rysunku.

Tworzenie nowego rysunku Bezpośrednio po uruchomieniu programu zostanie otwarte okno kreatora Nowego Rysunku. 1 Spis treści Ćwiczenie 1...3 Tworzenie nowego rysunku...3 Ustawienia Siatki i Skoku...4 Tworzenie rysunku płaskiego...5 Tworzenie modeli 3D...6 Zmiana Układu Współrzędnych...7 Tworzenie rysunku płaskiego...8

Bardziej szczegółowo

ACCESS ćwiczenia (zestaw 1)

ACCESS ćwiczenia (zestaw 1) ACCESS ćwiczenia (zestaw 1) KWERENDY Ćw. 1. Na podstawie tabeli PRACOWNICY przygotować kwerendę, która wybiera z obiektu źródłowego pola Nazwisko, Imię, KODdziału i Stawka. (- w oknie bazy danych wybrać

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy MS EXCEL CZ.2

WyŜsza Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy MS EXCEL CZ.2 - 1 - MS EXCEL CZ.2 FUNKCJE Program Excel zawiera ok. 200 funkcji, będących predefiniowanymi formułami, słuŝącymi do wykonywania określonych obliczeń. KaŜda funkcja składa się z nazwy funkcji, która określa

Bardziej szczegółowo

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30 MS Word 2010 Długi dokument Praca z długim dokumentem Kinga Sorkowska 2011-12-30 Dodawanie strony tytułowej 1 W programie Microsoft Word udostępniono wygodną galerię wstępnie zdefiniowanych stron tytułowych.

Bardziej szczegółowo

Edycja szablonu artykułu do czasopisma

Edycja szablonu artykułu do czasopisma Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Edycja szablonu artykułu do czasopisma 2014 Wrocław Spis treści 1. Wstęp... 2 2. Zmiana tytułu publikacji... 3 2.1. Właściwości zaawansowane dokumentu...

Bardziej szczegółowo

BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy.

BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy. BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy. Do wprowadzania danych do tabel słuŝą formularze. Dlatego zanim przystąpimy do wypełniania danymi nowo utworzonych tabel, najpierw przygotujemy odpowiednie

Bardziej szczegółowo

Microsoft Access zajęcia 3 4. Tworzenie i wykorzystanie kwerend, formularzy i raportów

Microsoft Access zajęcia 3 4. Tworzenie i wykorzystanie kwerend, formularzy i raportów Microsoft Access zajęcia 3 4 Tworzenie i wykorzystanie kwerend, formularzy i raportów Kwerendy służą do tworzenia unikalnych zestawów danych, niedostępnych bezpośrednio z tabel, dokonywania obliczeń zawartych

Bardziej szczegółowo

narzędzie Linia. 2. W polu koloru kliknij kolor, którego chcesz użyć. 3. Aby coś narysować, przeciągnij wskaźnikiem w obszarze rysowania.

narzędzie Linia. 2. W polu koloru kliknij kolor, którego chcesz użyć. 3. Aby coś narysować, przeciągnij wskaźnikiem w obszarze rysowania. Elementy programu Paint Aby otworzyć program Paint, należy kliknąć przycisk Start i Paint., Wszystkie programy, Akcesoria Po uruchomieniu programu Paint jest wyświetlane okno, które jest w większej części

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Project 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

Makra Access 2003 wg WSiP Wyszukiwanie, selekcjonowanie i gromadzenie informacji Ewa Mirecka

Makra Access 2003 wg WSiP Wyszukiwanie, selekcjonowanie i gromadzenie informacji Ewa Mirecka Makra Access 2003 wg WSiP Wyszukiwanie, selekcjonowanie i gromadzenie informacji Ewa Mirecka Makra pozwalają na zautomatyzowanie często powtarzających się czynności. Opierają się na akcjach np.: otwarcie

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Cz. 5. Tabulatory i inne funkcje edytora OpenOffice Writer Tabulatory umożliwiają wyrównanie tekstu do lewej, do prawej, do środka, do znaku dziesiętnego lub do

Bardziej szczegółowo

Zadanie 8. Dołączanie obiektów

Zadanie 8. Dołączanie obiektów Zadanie 8. Dołączanie obiektów Edytor Word umożliwia dołączanie do dokumentów różnych obiektów. Mogą to być gotowe obiekty graficzne z galerii klipów, równania, obrazy ze skanera lub aparatu cyfrowego.

Bardziej szczegółowo

Dokument zawiera podstawowe informacje o użytkowaniu komputera oraz korzystaniu z Internetu.

Dokument zawiera podstawowe informacje o użytkowaniu komputera oraz korzystaniu z Internetu. Klub Seniora - Podstawy obsługi komputera oraz korzystania z Internetu Str. 1 Dokument zawiera podstawowe informacje o użytkowaniu komputera oraz korzystaniu z Internetu. Część 3 Opis programu MS Office

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL Lublin, 16 stycznia 2014 r. 1. Logowanie do systemu Aby rozpocząć edycję profilu osobowego wejdź na stronę główną www.umcs.pl w zakładkę Jednostki

Bardziej szczegółowo

Mobilny CRM BY CTI 1

Mobilny CRM BY CTI 1 Mobilny CRM BY CTI 1 Spis treści 1. Wstęp...3 2. Instrukcja do programu...3 2.1. Lewe menu...4 2.1.1. Zakładka klient...5 2.1.2. Zakładka spotkania... 10 2.1.3. Zakładka kalendarz... 17 2.1.4. Zakładka

Bardziej szczegółowo

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3 Slajd 1 Slajd 2 Numerowanie i punktowanie Automatyczne ponumerowanie lub wypunktowanie zaznaczonych akapitów w

Bardziej szczegółowo

Trik 1 Edycja wykresu bezpośrednio w dokumencie Worda

Trik 1 Edycja wykresu bezpośrednio w dokumencie Worda :: Trik 1. Edycja wykresu bezpośrednio w dokumencie Worda :: Trik 2. Automatyczne usuwanie nadanych nazw zakresów :: Trik 3. Warunki przy określaniu jednostek miary :: Trik 4. Najszybszy sposób podświetlenia

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Project 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp

Bardziej szczegółowo

Praca z widokami i nawigacja w pokazie

Praca z widokami i nawigacja w pokazie Poniższe ćwiczenie ma na celu zapoznanie z ogólnymi zasadami pracy w środowisku MS PowerPoint oraz najczęściej wykorzystywanymi mechanizmami służącymi do dodawania i edycji slajdów. Należy pobrać ze wskazanej

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja funkcji logowania

Skrócona instrukcja funkcji logowania Skrócona instrukcja funkcji logowania Logowanie 1. Wpisz swój identyfikator nie używając spacji, podkreśleń ani nawiasów. Aby przejść do pola tekstowego Hasło, wciśnij klawisz tabulatora lub kliknij wewnątrz

Bardziej szczegółowo

uczyć się bez zagłębiania się w formalnym otoczeniu,

uczyć się bez zagłębiania się w formalnym otoczeniu, CZĘŚĆ 3 - INTERNET 3.1 WSTĘP Internet jest globalnym zbiorem połączonych ze sobą komputerów, które przesyłają informacje między sobą za pośrednictwem szybkich połączeń sieciowych oraz linii telefonicznych.

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Zestawienie rocznych kosztów ogrzewania domów

Rys. 1. Zestawienie rocznych kosztów ogrzewania domów :: Trik 1. Wykres, w którym oś pozioma jest skalą wartości :: Trik 2. Automatyczne uzupełnianie pominiętych komórek :: Trik 3. Niestandardowe sortowanie wg 2 kluczy :: Trik 4. Przeliczanie miar za pomocą

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3: Rysowanie obiektów w programie AutoCAD 2010

Ćwiczenie 3: Rysowanie obiektów w programie AutoCAD 2010 Ćwiczenie 3: Rysowanie obiektów w programie AutoCAD 2010 1 Przeznaczone dla: nowych użytkowników programu AutoCAD Wymagania wstępne: brak Czas wymagany do wykonania: 15 minut W tym ćwiczeniu Lekcje zawarte

Bardziej szczegółowo

Formularze w programie Word

Formularze w programie Word Formularze w programie Word Formularz to dokument o określonej strukturze, zawierający puste pola do wypełnienia, czyli pola formularza, w których wprowadza się informacje. Uzyskane informacje można następnie

Bardziej szczegółowo

Podręcznik Użytkownika aplikacji NOVO Szkoła. Profil Ucznia

Podręcznik Użytkownika aplikacji NOVO Szkoła. Profil Ucznia Podręcznik Użytkownika aplikacji NOVO Szkoła Profil Ucznia Spis treści 1 Podstawowe informacje 3 1.1 Przeglądarka internetowa........................................ 3 1.2 Logowanie i wylogowanie, sesja

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt graficzny z metamorfozą (ćwiczenie dla grup I i II modułowych) Otwórz nowy rysunek. Ustal rozmiar arkusza na A4. Z przybornika wybierz rysowanie elipsy (1). Narysuj okrąg i nadaj mu średnicę 100

Bardziej szczegółowo

Bazy danych raporty. 1. Przekopiuj na dysk F:\ bazę M5BIB.mdb z dysku wskazanego przez prowadzącego.

Bazy danych raporty. 1. Przekopiuj na dysk F:\ bazę M5BIB.mdb z dysku wskazanego przez prowadzącego. Bazy danych raporty 1. Przekopiuj na dysk F:\ bazę M5BIB.mdb z dysku wskazanego przez prowadzącego. 2. Otwórz bazę (F:\M5BIB). 3. Utwórz raport wyświetlający wszystkie pola z tabeli KSIAZKI. Pozostaw ustawienia

Bardziej szczegółowo

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Uruchamianie edytora OpenOffice.ux.pl Writer 9 Dostosowywanie środowiska pracy 11 Menu Widok 14 Ustawienia dokumentu 16 Rozdział 2. OpenOffice

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja Programu

1. Instalacja Programu Instrukcja obsługi dla programu Raporcik 2005 1. Instalacja Programu Program dostarczony jest na płycie cd, którą otrzymali Państwo od naszej firmy. Aby zainstalować program Raporcik 2005 należy : Włożyć

Bardziej szczegółowo

Autokształtów Autokształt AUTOKSZTAŁTY Wstaw Obraz Autokształty Autokształty GDYNIA 2009

Autokształtów Autokształt AUTOKSZTAŁTY Wstaw Obraz Autokształty Autokształty GDYNIA 2009 szkolenie zespołu matematyczno-przyrodniczego W programach pakietu MS Office (Word, PowerPoint, Excel), zamiast importować grafikę, obrazki lub wykresy sami możemy je tworzyć przy użyciu Autokształtów.

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 4. Animacje, przejścia, pokaz slajdów Dzięki animacjom nasza prezentacja może stać się bardziej dynamiczna, a informacje, które chcemy przekazać,

Bardziej szczegółowo

Access - Aplikacja. Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji

Access - Aplikacja. Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji Access - Aplikacja 1. Otwórz plik zawierający bazę danych Wypożyczalni kaset video o nazwie Wypożyczalnia.mdb. 2. Utworzy kwerendę, która wyświetli tytuły i opisy

Bardziej szczegółowo

Trik 1 Formatowanie przenoszone z wykresu na wykres

Trik 1 Formatowanie przenoszone z wykresu na wykres :: Trik 1. Formatowanie przenoszone z wykresu na wykres :: Trik 2. Dostosowanie kolejności danych w tabeli przestawnej :: Trik 3. Wyznaczanie najmniejszej wartości z pominięciem liczb ujemnych :: Trik

Bardziej szczegółowo

System Obsługi Zleceń

System Obsługi Zleceń System Obsługi Zleceń Podręcznik Administratora Atinea Sp. z o.o., ul. Chmielna 5/7, 00-021 Warszawa NIP 521-35-01-160, REGON 141568323, KRS 0000315398 Kapitał zakładowy: 51.000,00zł www.atinea.pl wersja

Bardziej szczegółowo

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa Rejestracja faktury VAT Instrukcja stanowiskowa 1. Uruchomieni e formatki Faktury VAT. Po uruchomieniu aplikacji pojawi się okno startowe z prośbą o zalogowanie się. Wprowadzamy swoją nazwę użytkownika,

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE FORMULARZY WORD 2007

TWORZENIE FORMULARZY WORD 2007 TWORZENIE FORMULARZY WORD 2007 Witam serdecznie. Poniżej przedstawię w jaki sposób tworzyć formularze w programie WORD 2007. Poprzednie wersje programu WORD 2007 również udostępniały opcję tworzenia formularzy,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotował: dr inż. Janusz Jabłoński LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH Jeżeli nie jest potrzebna

Bardziej szczegółowo

Formularz oceny okresowej arkusz B w służbie cywilnej Instrukcja użytkownika

Formularz oceny okresowej arkusz B w służbie cywilnej Instrukcja użytkownika Narzędzie informatyczne wspomagające dokonywanie ocen okresowych w służbie cywilnej przygotowane w ramach projektu pn. Strategia zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej współfinansowanego przez

Bardziej szczegółowo

Co to jest arkusz kalkulacyjny?

Co to jest arkusz kalkulacyjny? Co to jest arkusz kalkulacyjny? Arkusz kalkulacyjny jest programem służącym do wykonywania obliczeń matematycznych. Za jego pomocą możemy również w czytelny sposób, wykonane obliczenia przedstawić w postaci

Bardziej szczegółowo

1. Ćwiczenia z programem PowerPoint

1. Ćwiczenia z programem PowerPoint 1. Ćwiczenia z programem PowerPoint Tworzenie prezentacji Ćwiczenie 1.1. 1. Uruchomić program prezentacyjny PowerPoint wyszukując w menu Start programu Windows polecenie Programy, a następnie wybrać Windows

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Uruchom polecenie z menu Wstaw Wykres lub ikonę Kreator wykresów na Standardowym pasku narzędzi.

Uruchom polecenie z menu Wstaw Wykres lub ikonę Kreator wykresów na Standardowym pasku narzędzi. Tworzenie wykresów w Excelu. Część pierwsza. Kreator wykresów Wpisz do arkusza poniższą tabelę. Podczas tworzenia wykresów nie ma znaczenia czy tabela posiada obramowanie lub inne elementy formatowania

Bardziej szczegółowo

ECDL ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI

ECDL ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI ECDL ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI Przykładowy test egzaminacyjny Zasady oceny testu Test zawiera 32 zadania (6 teoretycznych i 26 praktycznych) za które można uzyskać maksymalnie 36 punktów. Aby zaliczyć test

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI LABORATORIUM TECHNOLOGIA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH W BIOTECHNOLOGII Aplikacja bazodanowa: Cz. II Rzeszów, 2010 Strona 1 z 11 APLIKACJA BAZODANOWA MICROSOFT ACCESS

Bardziej szczegółowo

Wykład III. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl. Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych

Wykład III. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl. Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Wykład III W prezentacji wykorzystano fragmenty i przykłady z książki: Joe Habraken;

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

Tabele przestawne tabelą przestawną. Sprzedawcy, Kwartały, Wartości. Dane/Raport tabeli przestawnej i wykresu przestawnego.

Tabele przestawne tabelą przestawną. Sprzedawcy, Kwartały, Wartości. Dane/Raport tabeli przestawnej i wykresu przestawnego. Tabele przestawne Niekiedy istnieje potrzeba dokonania podsumowania zawartości bazy danych w formie dodatkowej tabeli. Tabelę taką, podsumowującą wybrane pola bazy danych, nazywamy tabelą przestawną. Zasady

Bardziej szczegółowo

Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik,

Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik, Kurs Makra dla początkujących Wiadomości wstępne VBI/01 Piotr Dynia, specjalista ds. MS Office Czas, który poświęcisz na naukę tego zagadnienia, to 15 20 minut. Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik,

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Zarządzanie projektami Moduł S5 Sylabus - wersja 1.0

ECDL/ICDL Zarządzanie projektami Moduł S5 Sylabus - wersja 1.0 ECDL/ICDL Zarządzanie projektami Moduł S5 Sylabus - wersja 1.0 Przeznaczenie Sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy Sylabus dla modułu ECDL/ICDL Zarządzanie projektami. Sylabus opisuje zakres wiedzy

Bardziej szczegółowo

2. Tworzenie tabeli przestawnej. W pierwszym oknie dialogowym kreatora określamy źródło danych, które mamy zamiar analizować.

2. Tworzenie tabeli przestawnej. W pierwszym oknie dialogowym kreatora określamy źródło danych, które mamy zamiar analizować. 1. Tabele przestawne Tabele przestawne pozwalają zestawiać dane zawarte w bazach danych przechowywanych w skoroszytach lub plikach zewnętrznych. Tabela przestawna jest dynamicznym zestawieniem danych zawartych

Bardziej szczegółowo

Excel wykresy niestandardowe

Excel wykresy niestandardowe Excel wykresy niestandardowe Uwaga Przy robieniu zadań zadbaj by każde zadanie było na kolejnym arkuszu, zadanie na jednym, wykres na drugim, kolejne zadanie na trzecim itd.: Tworzenie wykresów Gantta

Bardziej szczegółowo

Praktyczna obsługa programu MS Power Point 2003

Praktyczna obsługa programu MS Power Point 2003 Praktyczna obsługa programu MS Power Point 2003 Monika Jaskuła m.jaskula@zsp9.pl SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 I. WSTEP... 3 II. Okno programu Power Point...3 III. Otwieranie, zapisywanie prezentacji...4

Bardziej szczegółowo

SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA

SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA Ćwiczenie 1 Automatyczne tworzenie spisu ilustracji 1. Wstaw do tekstu roboczego kilka rysunków (WSTAWIANIE OBRAZ z pliku). 2. Ustaw kursor w wersie pod zdjęciem i kliknij

Bardziej szczegółowo

Przewodnik... Tworzenie Landing Page

Przewodnik... Tworzenie Landing Page Przewodnik... Tworzenie Landing Page Spis treści Kreator strony landing page Stwórz stronę Zarządzaj stronami 2 Kreator strony landing page Kreator pozwala stworzyć własną stronę internetową z unikalnym

Bardziej szczegółowo

TABELE I WYKRESY W EXCELU I ACCESSIE

TABELE I WYKRESY W EXCELU I ACCESSIE TABELE I WYKRESY W EXCELU I ACCESSIE 1. Tabele wykonane w Excelu na pierwszych ćwiczeniach Wielkość prób samce samice wiosna/lato 12 6 jesień 6 7 zima 10 9 Średni ciężar osobnika SD ciężaru osobnika samce

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTEKA LOKALNE CENTRUM WIEDZY PRAKTYCZNEJ PRZEWODNIK PO NARZĘDZIACH WARSZTAT NR 1: TWORZENIE I OBSŁUGA KALENDARZA GOOGLE

BIBLIOTEKA LOKALNE CENTRUM WIEDZY PRAKTYCZNEJ PRZEWODNIK PO NARZĘDZIACH WARSZTAT NR 1: TWORZENIE I OBSŁUGA KALENDARZA GOOGLE BIBLIOTEKA LOKALNE CENTRUM WIEDZY PRAKTYCZNEJ PRZEWODNIK PO NARZĘDZIACH WARSZTAT NR 1: TWORZENIE I OBSŁUGA KALENDARZA GOOGLE 1. Przy pierwszym wejściu na stronę kalendarza, ustaw strefę czasową i skonfiguruj

Bardziej szczegółowo

Sigma moduł Arkusz. Nauczyciel wspomagający powinien mieć w umowie przypisane stanowisko nauczyciel wspomagający.

Sigma moduł Arkusz. Nauczyciel wspomagający powinien mieć w umowie przypisane stanowisko nauczyciel wspomagający. Sigma moduł Arkusz Jak przydzielić do zajęć nauczyciela wspomagającego? W klasach integracyjnych zajęcia powinny być prowadzone przed dwóch nauczycieli: nauczyciela przedmiotu oraz nauczyciela wspomagającego,

Bardziej szczegółowo

Damian Daszkiewicz 2010 www.damiandaszkiewicz.pl www.videowebmaster.pl. Tworzenie strony-wizytówki dla firmy XYZ

Damian Daszkiewicz 2010 www.damiandaszkiewicz.pl www.videowebmaster.pl. Tworzenie strony-wizytówki dla firmy XYZ Damian Daszkiewicz 2010 www.damiandaszkiewicz.pl www.videowebmaster.pl Tworzenie strony-wizytówki dla firmy XYZ Dokument może być dowolnie rozpowszechniany w niezmiennej formie. Nie możesz pobierać opłat

Bardziej szczegółowo

Microsoft Project 2003 - wspomaganie procesu zarządzania projektami

Microsoft Project 2003 - wspomaganie procesu zarządzania projektami SZKOLENIA INFORMATYCZNE DLA CZŁONKÓW KORPUSU SŁUŻBY CYWILNEJ Microsoft Project 2003 - wspomaganie procesu zarządzania projektami Strona 1 Spis Treści Strona 2 Dział 1 Zagadnienia podstawowe... 4 1. Definicja

Bardziej szczegółowo

Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007

Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007 Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007 opracowanie: mgr Monika Pskit 1. Rozpoczęcie pracy z programem Microsoft PowerPoint 2007. 2. Umieszczanie tekstów i obrazów na slajdach.

Bardziej szczegółowo

NAGŁÓWKI, STOPKI, PODZIAŁY WIERSZA I STRONY, WCIĘCIA

NAGŁÓWKI, STOPKI, PODZIAŁY WIERSZA I STRONY, WCIĘCIA NAGŁÓWKI, STOPKI, PODZIAŁY WIERSZA I STRONY, WCIĘCIA Ćwiczenie 1: Ściągnij plik z tekstem ze strony www. Zaznacz tekst i ustaw go w stylu Bez odstępów. Sformatuj tekst: wyjustowany czcionka Times New Roman

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Publisher 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp

Bardziej szczegółowo

Uruchomienie aplikacji możliwe jest również przy użyciu Skrótu znajdującego się np. na Pulpicie.

Uruchomienie aplikacji możliwe jest również przy użyciu Skrótu znajdującego się np. na Pulpicie. Obsługa narzędzia informatycznego MS PROJECT 2 Spis treści 1. Uruchamianie... 4 1.1. Ustawienia wyglądu programu... 4 1.2. Autołączenie zadań i wg nakładu pracy... 6 1.3. Zabezpieczenia... 7 1.4. Zapisywanie...

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie przedsięwzięciami. Instrukcja laboratoryjna do programu Office Project 2000

Zarządzanie przedsięwzięciami. Instrukcja laboratoryjna do programu Office Project 2000 Politechnika Wrocławska Instytut Organizacji i Zarządzania Zarządzanie przedsięwzięciami Instrukcja laboratoryjna do programu Office Project 2000 Wrocław, 25-02-09 Ćwiczenie. Definicja przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo