BUDOWA MODELI WYMAGAŃ DLA REGIONALNYCH SYSTEMÓW INFORMACJI MEDYCZNEJ OPARTYCH O HURTOWNIĘ DANYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BUDOWA MODELI WYMAGAŃ DLA REGIONALNYCH SYSTEMÓW INFORMACJI MEDYCZNEJ OPARTYCH O HURTOWNIĘ DANYCH"

Transkrypt

1 Dr Jerzy ROSZKOWSKI 1 BUDOWA MODELI WYMAGAŃ DLA REGIONALNYCH SYSTEMÓW INFORMACJI MEDYCZNEJ OPARTYCH O HURTOWNIĘ DANYCH Wstęp Definiowanie wymagań biznesowych oraz wymagań na system jest fundamentalną rzeczą dla przyszłych jego uŝytkowników. Ze względu na coraz bardziej skomplikowaną architekturę systemów i sposób ich wytwarzania często nie jest wystarczający sam opis słowny konieczne jest stworzenie odpowiednich modeli. W artykule na przykładzie wymagań na Systemy Informacji Medycznej pokazano jak przełoŝyć skomplikowane zaleŝności pomiędzy elementami wymagań na system na powiązany zestaw modeli umoŝliwiający odzwierciedlenie zaleŝności pomiędzy nimi oraz mierzalność samych wymagań. 1. Potrzeba zbudowania Regionalnych Systemów Informacji Medycznej (RSIM). Definicja RSIM Potrzeba zbudowania RSIM wynika z bezpośrednio z Ustawy o Samorządzie Terytorialnym 2. Zgodnie z tą ustawą: samorządy przejęły rolę organu załoŝycielskiego samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, przeniesiono na samorządy obowiązek planowania i realizacji lokalnej polityki zdrowotnej. W związku z pełnieniem przez samorządy roli organu załoŝycielskiego, szczegółowe ich kompetencje w tym zakresie wynikają z Ustawy o Zakładach Opieki Zdrowotnej i są regulowane rozporządzeniem Ministra Zdrowia. Zakres funkcjonalny tych kompetencji jest pokazany na rysunku 1. Zakres ten sprowadza się do sprawowania funkcji organu załoŝycielskiego samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej wylicza szczegółowo funkcje związane z pełnieniem roli organu załoŝycielskiego, a mianowicie: nadzór nad zakładami, zatwierdzanie statutów, prowadzenie spraw związanych z zatrudnianiem kierowników zakładów, planowanie prowadzenie i nadzór nad realizacją zadań inwestycyjnych, sprawowania przez samorządy funkcji planowania i realizacji lokalnej polityki zdrowotnej. Do wypełnienia tych zadań potrzebna jest budowa Regionalnych Systemów Informacji Medycznej spełniająca następujące wymagania: 1 Management Systems Consulting, Łódź, Poznańska 28/1. Autor współpracował w latach jako ekspert zewnętrzny z Urzędem Marszałkowskim w Łodzi przy budowie wymagań i przetargach na Regionalny System Informacji Medycznej. 2 Ustawa o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz j.t., ze zmianami. Ustawa o statystyce publicznej z dnia 29 czerwca 1995r. (Dz. U. z 1995 r., Nr 88, poz. 439, ze zmianami) 1

2 Organ załoŝycielski Planowanie i realizacja polityki zdrowotnej Samorząd Funkcja nadzoru i kontroli nad zakładami OZ Zatwierdzanie statutów Zatrudnianie Kierowników Obsługa zadań inwestycyjnych Kontrola realizacji zadań statutowych Kontrola prawidłowości gospodarowania mieniem Kontrola gospodarki finansowej Rys. 1. Kompetencje samorządów w zakresie realizacji polityki zdrowotnej jako procesy biznesowe. Źródło: Opracowanie własne zaprojektowania i wdroŝenia regionalnej platformy integrującej dane z placówek ochrony zdrowia z terenu województwa, platformy wykorzystującej technologię hurtowni danych, kontynuacji procesu informatyzacji samorządowych placówek ochrony zdrowia, związanego z koniecznością uporządkowania i wystandaryzowania systemów informatycznych istniejących w ZOZ, aby w ten sposób moŝliwe było jak najefektywniejsze elektroniczne ładowanie danych do regionalnej hurtowni danych. 2. Model formalny wymagań dla Regionalnych Systemów Informacji Medycznej Budowa tego rodzaju modeli dotyczących wymagań do tej pory zazwyczaj oparta była o model przypadków uŝycia biznesowych i systemowych (Use Case) wywodzący się z UML. To podejście jest prawidłowe jednak niekompletne poniewaŝ przypadek uŝycia reprezentuje tylko jedną perspektywę (widok) systemu informatycznego oparty o widoczną funkcjonalność systemu dla uŝytkownika końcowego. Reprezentowane w tym artykule podejście zakłada budowę wielowymiarowego i wielokryterialnego modelu (bądź modeli wymagań) będącego w swej istocie grafem skierowanym bądź teŝ zbiorem wzajemnie powiązanych grafów. Zwykle wymiarami tego modelu są róŝne widoki systemu np.: techniczny, architektury, funkcji biznesowych, bazy wiedzy. Graf taki pokazuje rysunek 2. 2

3 V 1 V 2 V 3 V 4 V 5 V 6 V 7 V 8 V 9... V n Rys. 2.Ogólny model wymagań jako graf skierowany z wartościami mierzalnymi (punktowymi) wymagań w węzłach. W węzłach grafu wpisana być powinna specyfikacja wymagania oraz przydzielona liczba punktów za to wymaganie wynikającą z jego wagi i roli. Z jednej strony punkty te przydziela zamawiający system traktując je jako maksymalną liczbę punktów za konkretne wymaganie węźle moŝliwą do osiągnięcia. Z drugiej strony kaŝda oferta potencjalnych wykonawców jest oceniana w ten sam sposób. Za opis jak konkretne wymaganie będzie spełnione przez wykonawcę przydziela się konkretną liczbę punktów nie większą niŝ w modelu przedstawionym przez zamawiającego. Zamawiający szuka najlepszej oferty, a zatem szuka wykonawcy, który zdobędzie największą liczbę punktów. Z punktu widzenia formalnej teorii grafów model pokazany na rysunku 2.1 moŝe być przedstawiony w postaci tzw. macierzy incydencji [lit.1] przedstawionej formułą (2). Znalezienie najlepszej oferty z punktu widzenia macierzy incydencji, w której zarejestrowane są wymagania oznacza spełnienie następującej formuły: Max ΣV ij (1) o i O i=j ID 1 ID 2 ID 3 ID 4 ID 5 ID 6 ID 7 ID 8 ID 9 ID n ID 1 v v 1n ID 2 1 v v 2n ID v v 3n ID v v 4n [V ij ]= ID v v 5n ID v v 6n ID v v 7n ID v 8 0..v 8n ID v 9..v 9n.. ID n v n1 v n2 v n3 v n4 v n5 v n6 v n7 v n8 v n9 v nn (2) 3

4 Wartości ID 1,,ID n oznaczają identyfikatory węzłów, macierzy incydencji, - kwantyfikator ogólny, o i oznacza ofertę klienta, naleŝącą do zbioru ofert O rozpatrywanych w procedurze przetargowej, sumowanie jest po wszystkich wartościach wymagań V ij wpisanych w węzłach dla danej. Jedynki w macierzy incydencji oznaczają fakt, Ŝe odpowiednie węzły oznaczone identyfikatorami są ze sobą połączone w grafie modelu wymagań, natomiast, dla połączeń węzłów samych z sobą (znajdujących sie na przekątnej macierzy wpisano wartości punktowe wymagań. Zakłada się niewystępowanie pętli własnych w tym grafie tzn strzałek wychodzących i następnie wchodzących do tego samego węzła. 3. Model rzeczywisty wymagań dla Regionalnych Systemów Informacji Medycznej (przykłady) PoniŜej przedstawiono kilka przykładów z rozwiniętego modelu wymagań. Szczegóły opracowane przez autora moŝna znaleźć w specyfikacji wymagań na RSIM 3. Jako narzędzie i architekturę modelowania wykorzystano IDS Scheer ARIS 4 [lit.5,6]. Model został przedstawiony jako diagram typu eepc (Event-driven Process Chain). Wykonawcy powinni opisać w swoich ofertach jaki sposób zamierzają spełnić wszystkie przedstawione w modelu wymagania zachowując przedstawiony w modelu podział na ich kategorie i rodzaje. Niektóre z wymagań przedstawionych dają się dekomponować na bardziej szczegółowe, co zostało przedstawione w postaci modeli cząstkowych będących rozwinięciem wymagania bazowego, które w tym wypadku jest korzeniem drzewa wymagań. Rysunek 3 pokazuje główny model wymagań. RSIM będzie umoŝliwiał zagregowane raportowanie danych przechowywanych w systemach informatycznych podmiotów raportujących. Docelowa hurtownia danych będzie zasilana z systemów źródłowych, przy załoŝeniu, Ŝe dane będą udostępniane w postaci plików płaskich z częstotliwością nie częściej niŝ raz na tydzień. Przedstawiona tutaj koncepcja modelowania wymagań i architektury Jest w pełni zgodna z TOGAF 5, Schemat tworzenia architektury zgodnej z tym standardem pokazano na rysunku 3. WyŜej wspomniana metodologia ARIS jest zgodna z TOGAF. 3 Specyfikacja wymagań na RSIM, dokumentacja przetargowa Urząd Marszałkowski w Łodzi, 2008 r 4 ARIS - ang. Architecture of Integrated Information Systems, metodologia architektury i narzędzia rozwijane przez firmę IDS Scheer 5 TOGAF ang. The Open Group Architecture Framework szkielet dla architektury korporacyjnej, który zapewnia kompleksowe podejście do projektowania, planowania, implementacji oraz zarządzania informacyjną architekturą przedsiębiorstwa. Architektura jest modelowana typowo na czterech poziomach (domenach): Procesy biznesowe, Zastosowanie, Dane, Technologia. Grupa The Open Group udostępnia specyfikację TOGAF bezpłatnie dla organizacji do ich własnego, niekomercyjnego wykorzystania. 4

5 Rys 3. Schemat budowania architektury korporacyjnej TOGAF sterowany wymaganiami. Źródło: 4. Model rzeczywisty wymagań: wymagania na architekturę aplikacji i architekturę informacyjną PoniŜej w celach prezentacyjnych pokazano kilka rozwinięć modelu. Pełna jego wersja znajduje się w specyfikacji wymagań na RSIM. Wymagana architektura aplikacji i architektura informacyjna jest rozwinięciem węzła AI-01 głównego modelu wymagań z rysunku 4. Węzeł ten moŝe być reprezentowany jako kolejny graf typu drzewo (niŝszego poziomu). Jego reprezentacja jest pokazana na rys. 5 w postaci diagramu aplikacji i rys. 6 w postaci modelu wymagań na architekturę informacyjną. Projekt systemu RSIM wynikający z modelu wymagań powinien uwzględniać następujące cele informacyjne, funkcjonalne, technologiczne i techniczne: informatyzacja i wspieranie podstawowych procesów w zakresie gromadzenia, analizy i raportowania danych, gromadzenie w hurtowni danych i udostępnianie informacji niezbędnych do wypełnienia ustawowych funkcji uŝytkowników systemu. Informacje te powinny być cyklicznie pozyskiwane z systemów działających w zewnętrznych podmiotach raportujących, za pośrednictwem plików płaskich o ściśle określonej strukturze zdefiniowanej przez Wykonawcę. Docelowo w wersji eksploatacyjnej RSIM do plików tych informacje będą cyklicznie ładowane przez podmioty raportujące, 5

6 moŝliwość zaawansowanej analizy wielowymiarowej posiadanych informacji za pośrednictwem narzędzi klasy bussines intelligence, informatyczne wspieranie funkcji planowania i prognozowania. AI-01 CB-01 Struktura celów biznesowych Zamówienia Architektura informacyjna aplikacji WYMAGANIA OGÓLNE BW-06 Wymagania podmiotowoprzedmiotowe Metodyka modelowania procesów biznesowych BW-01 WO-01 RSIM Metodyka modelowania HD BW-02 WYMAGANIA TECHNICZNE I TECHNOLOGICZNE WT-01 Obsługa administracji systemem WYMAGANIA BIZNESOWE Obsługa bazy normatywnej Metodyka modelowania procesów systemowych (przetwarzania danych) BW-03 WT-02 Architektura techniczna systemu RSIM WB-01 Prawo miejscowe BW-04 WT-03 Funkcje Techniczne ETL Obsługa zarządzania procesem wytwórczym WB-03 Metodyka zarządzania projektem BW-05 WT-04 WT-05 Obsługa modelowania hurtowni danych Funkcje techniczne narzędzi raportowania Architektura biznesowa WB-02 Obsługa wymagań biznesowych raportowania WB-04 WT-06 Funkcje techniczne SZBD WO-02 Licencjonowanie oprogramowania LEGENDA Kategorie obiektów Funkcja techniczna IT Funkcja biznesowa Wiedza udokumentowana Kategoria wiedzy Klaster informacyjny Obiekt biznesowy Atrybut eerm (opisujący) Cel Rys. 4. Główny model wymagań na Regionalny System Informacji Medycznej. Źródło: Opracowanie własne 6

7 Jednostki ZOZ Aplikacje ZOZ NFZ SZBD ETL Aplikacja ETL Urząd Marszałkowski RSIM Hurtownia Danych Narzędzia analiz i raportowania analitycznego Pracownik Uprawniony Urzędu Marszałkowskiego Internet Portal z klientem internetowyn Pracownik uprawniony ZOZ Rys. 5. Ogólny schemat architektury docelowego systemu RSIM jako Diagram aplikacji ARIS. Źródło: Opracowanie własne Architektura systemu RSIM przedstawiona na rysunku 4 powinna składać się czterech warstw : źródeł udostępniających dane do pobrania za pośrednictwem plików płaskich, narzędzi ETL i aplikacji zbudowanej w środowisku ETL słuŝących do pobierania danych ze źródeł udostępnionych przez podmioty raportujące podmiotów raportujących, czyszczenia oraz ładowania pobranych danych do hurtowni danych, hurtowni danych będącej instancją bazy danych funkcjonującą w środowisku systemu zarządzania bazą danych, narzędzi raportowania wielowymiarowego, zawierających mechanizmy drąŝenia danych i data mining. Część warstwy pierwszej w postaci źródeł jest określona dla Wykonawcy (zakłady opieki zdrowotnej posiadają juŝ własne systemy i aplikacje). Prototyp RSIM powinien być systemem zintegrowanym informacyjnie i funkcjonalnie. Prototyp systemu RSIM powinien mieć następujące cechy funkcjonalne: dostęp do większości funkcji RSIM (określonych w zaleŝności od zaproponowanego rozwiązania technologicznego Wykonawcy) z poziomu przeglądarki internetowej (po uwzględnieniu odpowiednich uprawnień dostępu), przy czym Zamawiający wymaga by był zapewniony dostęp przeglądarkowy do funkcji raportowania, architektura wielowarstwowa z uwzględnieniem tzw. cienkiego klienta. 7

8 Architektura informacyjna docelowa RSIM AI-0101 Informacje o kostce Modele referencyjne przetwarzana danych Ŝródłowych Tabela hierarchii Tabela faktów Wymiary Tabele danych źródłowych Struktura przepływów i mapowanie Struktura transferu (pliki płaskie) Atrybut eerm (klucz) Atrybut eerm (opisujący). Rys. 6. Obiekty architektury informacyjnej w modelu wymagań. Źródło: Opracowanie własne Model wymagań na architekturę informacyjną reprezentowany na rys. 6 składa się z dwóch gałęzi. Gałąź lewa pokazuje wymagania na hurtownię danych, która składać się ma z wielowymiarowych kostek, kaŝda reprezentowana przez tabele faktów i wymiary opisane przez atrybuty. Gałąź prawa opisuje wymagania na aplikację ETL (ang. Extraction Transformation Load) słuŝącą ekstrakcji, transformacji i ładowaniu danych z aplikacji źródłowych. Do budowy tej aplikacji potrzebna są: struktura tabel źródłowych, z których pobierane są dane (ekstrakcja), struktury danych docelowych (pliki płaskie), mapowanie danych źródłowych na dane docelowe. 5. Architektura aplikacji i architektura informacyjna przykład rozwiązania technicznego PoniŜej na rysunku 7 pokazano mapowanie ogólnej architektury RSIM na strukturę organizacyjną (w zakresie obsługi danych związanych z usługami medycznymi). Przykładowym rozwiązaniem moŝe być rozwiązanie oparte o system zarządzania bazą danych Oracle 10g oraz narzędzie raportowania klasy business intelligence Business Objects XI. [lit. 9] Architektura takiego rozwiązania RSIM składa się z 4 warstw: źródeł danych w postaci bazy sprawozdań, aplikacji Oracle Warehouse Builder (OWB) do ekstrakcji i czyszczenia danych z bazy sprawozdań ładowania ich do plików płaskich, a nastepnie do hurtowni danych, Centralnej Hurtownia Danych oparta o platformę Oracle 10g, narzędzi do przetwarzania analitycznego i raportowania w postaci Business Objects Enterprise XI. 8

9 ODDZIAŁ SZPITALA Dane do raportów Aplikacja Dedykowana (zarządzanie szpitalem) Dane do rozliczeń Pakiet Świadcze -niodawcy Plik XML Oddział NFZ Dodatkowe usługi dla nieubezpieczonych dodać Przeliczenie z układu świadczeń na układ l. pacjentów Rejestr RZOZ Urząd Marszałkowski jest technicznie odpowiedzialny za *.XLS RSIM Narzędzie Raportowania Raport dedykowany jest uŝytkownikiem Dział Statystyki szpitala Rys. 7. Mapowanie architektury docelowego RSIM (część wyszarzana rysunku) na strukturę organizacyjną. Źródło: Opracowanie własne Poglądowy rysunek tej architektury pokazuje rysunek 8. Rys. 8. Poglądowy rysunek ogólnej przykładowej technicznej architektury dla RSIM. Źródło: Opracowanie własne 9

10 Szczegółowy opis rozmieszczenia poszczególnych komponentów rozwiązania następnym rysunku. zamieszczono na Rys.9. Szczegółowa, poglądowa, przykładowa architektura HD dla RSIM. Źródło: Opracowanie własne. W proponowanym przykładowym rozwiązaniu naleŝy wyróŝnić dwa szczególne obszary: obszar hurtowni danych z narzędziami ETL do pobierania i transformacji danych z bazy sprawozdań, obszar raportowy - do prowadzenia analiz, budowy raportów i graficznej prezentacji danych. W przykładowym rozwiązaniu zakłada się, Ŝe będzie to hurtownia danych oparta na kostkach wielowymiarowych typu ROLAP (oparta na relacyjnej strukturze tablic). W szczególnych przypadkach, dla niektórych obszarów biznesowych moŝna zastosować tworzenie kostek wielowymiarowych typu MOLAP. W obrębie przestawionej powyŝej platformy raportowej Business Objects realizowane są następujące funkcje: Portal Business Intelligence (InfoView) scentralizowany i personalizowany dostęp dla uŝytkowników platformy poprzez sieć internetową. Personalizacja i odpowiednie 10

11 mechanizmy bezpieczeństwa gwarantują udostępnianie właściwej informacji właściwym osobom bez niebezpieczeństwa, iŝ trafi ona w niepowołane ręce. usługi raportowania elastyczne podejście do raportowania umoŝliwia uŝytkownikom zarówno korzystanie z gotowych raportów, jak i tworzenie własnych zestawień i zapytań do baz danych (WebIntelligence, Desktop Intelligence). Bogate moŝliwości swobodnego formatowania pozyskanych informacji zwiększają ich czytelność i prawidłową interpretację, usługi analityczne (Web Intelligence, Desktop Intelligence, Predictive Analysis, Set Analysis) umoŝliwiają uŝytkownikom zrozumienie nie tylko tego, co dzieje się w biznesie, ale takŝe gdzie, kiedy i jak. Wykorzystanie analiz wielowymiarowych pozwala wyjść od zestawień ogólnych i następnie zagłębiać się w szczegóły poprzez opcję drąŝenie danych (drill down), pulpity kierownicze (Dashboard Manager) dają moŝliwość koncentrowania się na wybranych kluczowych zagadnieniach biznesowych i szybkiej oceny sytuacji, usługi data mining (Set Analysis) odkrywanie korelacji, wzorców i trendów w danych z systemów transakcyjnych, jak np. wpływ poszczególnych czynników na zyskowność, strukturę kosztów czy ocenę wydajności, narzędzia współpracy (InfoView, Encyclopedia, panele dyskusyjne) tworzą miejsce swobodnej wymiany informacji pomiędzy uŝytkownikami, dają lepsze zrozumienie oraz właściwą interpretację prezentowanych wyników. Istotna jest moŝliwość przełączania się pomiędzy poszczególnymi narzędziami (odpowiedzialnymi za poszczególne funkcje) i dzięki temu osiąganie optymalnych rezultatów pracy z informacją (np. analizy wychodzące od znacznego poziomu ogólności a zakończone szczegółowym raportem dotyczącym jednego konkretnego zagadnienia). 6. Podsumowanie Koncepcja RSIM jest w ciągłym rozwoju. Szczegółowe informacje dotyczące jej rozwoju i zdarzeń z tym związanych moŝna znaleźć na stronach internetowych RSIM - Łódź. 6. Zastosowanie do niej zaawansowanego modelowania wymagań zgodnego zarówno z koncepcją architektury korporacyjnej (TOGAF) oraz z architekturami zgodnymi z tą koncepcją (ARIS) pozwala uporządkować wszystkie rodzaje wymagań i uczynić je mierzalnymi w sensie podanym w punkcie 2. Powinno to takŝe się przyczynić do usprawnienia procedur przetargowych poprzez zmniejszenie liczby protestów poniewaŝ tak przedstawione wymagania stają się bardziej zrozumiałe dla przyszłych wykonawców i pozwalają składać w ofertach propozycje rozwiązań bardziej zgodnych z oczekiwaniami zamawiającego przedstawionymi właśnie za pomocą takich modeli. LITERATURA: [1] DEO. N., Teoria grafów i jej zastosowania, PWN, [2] JACOBSON I., Object Oriented Software Engineering, Addison-Wesley Publishing Company, 1995, ISBN: [3] ROSZKOWSKI J., Analiza i projektowanie strukturalne, Helion, 2004, ISBN: [4] ROSZKOWSKI J., The Formal Approach to Definition of the Requirements for the Needs of Computer Application Selection and Implementation, Proc. of the 16th International Conference on Systems Science ICSS'07, 2007 [5] SCHEER A. W.: Business Process Modeling, Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg,New York, 2000, ISBN: [6] SCHEER A.W., Business Process Engineering, Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, New York, 1994, 6 11

12 ISBN: [7] SIPSER M., Introduction to the Theory of Computation, An International Thompson Publishing Company, Boston, 1997, ISBN: X. [8] TOGAF Version Enterprise Edition, 2007, ISBN: Van Haren Publishing. [9] BUSINESS OBJECTS DEVELOPER LIBRARY, 2006 Business Objects SA 12

Budowa modeli wymagań dla Regionalnych Systemów Informacji Medycznej opartych o hurtownie danych

Budowa modeli wymagań dla Regionalnych Systemów Informacji Medycznej opartych o hurtownie danych Dr Jerzy ROSZKOWSKI Management Systems Consulting Budowa modeli wymagań dla Regionalnych Systemów Informacji Medycznej opartych o hurtownie danych TIAPiSZ 09 Definiowanie wymagań Główny problem: Jak definiować

Bardziej szczegółowo

przedstawiony na rysunku 3 będący rozwinięciem procesu 02 (Konfiguracja i rozwinięcie komponentów ZS GTP) z rysunku 1. TABELA 3

przedstawiony na rysunku 3 będący rozwinięciem procesu 02 (Konfiguracja i rozwinięcie komponentów ZS GTP) z rysunku 1. TABELA 3 SYMULACJA PROCESÓW W INFORMATYCZNYM ŚRODOWISKU ZINTEGROWANYM W SEKTORZE TELCO dr Jerzy Roszkowski, Management Systems Consulting, 93-134 Łódź, ul. Poznańska 28/1 email: jerzy.roszkowski@neostrada.pl Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence - wykład II. Zagadnienia do omówienia. Miejsce i rola HD w firmie

Hurtownie danych i business intelligence - wykład II. Zagadnienia do omówienia. Miejsce i rola HD w firmie Hurtownie danych i business intelligence - wykład II Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl oprac. Wrocław 2005-2008 Zagadnienia do omówienia 1. 2. Przegląd architektury HD 3. Warsztaty

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do technologii Business Intelligence i hurtowni danych

Wprowadzenie do technologii Business Intelligence i hurtowni danych Wprowadzenie do technologii Business Intelligence i hurtowni danych 1 Plan rozdziału 2 Wprowadzenie do Business Intelligence Hurtownie danych Produkty Oracle dla Business Intelligence Business Intelligence

Bardziej szczegółowo

Co to jest Business Intelligence?

Co to jest Business Intelligence? Cykl: Cykl: Czwartki z Business Intelligence Sesja: Co Co to jest Business Intelligence? Bartłomiej Graczyk 2010-05-06 1 Prelegenci cyklu... mariusz@ssas.pl lukasz@ssas.pl grzegorz@ssas.pl bartek@ssas.pl

Bardziej szczegółowo

Maciej Kiewra mkiewra@qbico.pl. Quality Business Intelligence Consulting http://www.qbico.pl

Maciej Kiewra mkiewra@qbico.pl. Quality Business Intelligence Consulting http://www.qbico.pl Maciej Kiewra mkiewra@qbico.pl Quality Business Intelligence Consulting http://www.qbico.pl Wstęp Integration Services narzędzie do integracji danych Pomyślane do implementacji procesów ETL Extract ekstrakcja

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence - wykład II. Zagadnienia do omówienia. Miejsce i rola HD w firmie

Hurtownie danych i business intelligence - wykład II. Zagadnienia do omówienia. Miejsce i rola HD w firmie Hurtownie danych i business intelligence - wykład II Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl oprac. Wrocław 2005-2012 Zagadnienia do omówienia 1. Miejsce i rola w firmie 2. Przegląd architektury

Bardziej szczegółowo

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza.

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Wprowadzenie W wielu dziedzinach działalności człowieka analiza zebranych danych jest jednym z najważniejszych mechanizmów podejmowania decyzji.

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych a transakcyjne bazy danych

Hurtownie danych a transakcyjne bazy danych Hurtownie danych a transakcyjne bazy danych Materiały źródłowe do wykładu: [1] Jerzy Surma, Business Intelligence. Systemy wspomagania decyzji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009 [2] Arkadiusz Januszewski,

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYBRANYCH PROCESÓW REALIZOWANYCH W SZPITALACH NA STYKU Z SYSTEMAMI E-ZDROWIA

BADANIE WYBRANYCH PROCESÓW REALIZOWANYCH W SZPITALACH NA STYKU Z SYSTEMAMI E-ZDROWIA ZAŁĄCZNIK C Anna Gontarek-Janicka 1 BADANIE WYBRANYCH PROCESÓW REALIZOWANYCH W SZPITALACH NA STYKU Z SYSTEMAMI E-ZDROWIA SPIS TREŚCI WSKAZÓWKI METODYCZNE DO PRZEPROWADZENIA BADAŃ... 2 WYKAZ WYBRANYCH PROCESÓW

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu i business intelligence Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl Wrocław 2005-2007 Plan na dziś : 1. Wprowadzenie do przedmiotu (co będzie omawiane oraz jak będę weryfikował zdobytą wiedzę

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.4 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13 Księgarnia PWN: W. Dąbrowski, A. Stasiak, M. Wolski - Modelowanie systemów informatycznych w języku UML 2.1 Spis treúci 1. Wprowadzenie... 13 2. Modelowanie cele i metody... 15 2.1. Przegląd rozdziału...

Bardziej szczegółowo

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych.

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych. Informatyka Coraz częściej informatykę utoŝsamia się z pojęciem technologii informacyjnych. Za naukową podstawę informatyki uwaŝa się teorię informacji i jej związki z naukami technicznymi, np. elektroniką,

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych - przegląd technologii Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl

Hurtownie danych - przegląd technologii Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl Hurtownie danych - przegląd technologii Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/rwrembel Plan wykładów Wprowadzenie - integracja

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych - przegląd technologii

Hurtownie danych - przegląd technologii Hurtownie danych - przegląd technologii Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/rwrembel Plan wykład adów Wprowadzenie - integracja

Bardziej szczegółowo

2011-11-04. Instalacja SQL Server Konfiguracja SQL Server Logowanie - opcje SQL Server Management Studio. Microsoft Access Oracle Sybase DB2 MySQL

2011-11-04. Instalacja SQL Server Konfiguracja SQL Server Logowanie - opcje SQL Server Management Studio. Microsoft Access Oracle Sybase DB2 MySQL Instalacja, konfiguracja Dr inŝ. Dziwiński Piotr Katedra InŜynierii Komputerowej Kontakt: piotr.dziwinski@kik.pcz.pl 2 Instalacja SQL Server Konfiguracja SQL Server Logowanie - opcje SQL Server Management

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych. Wstęp. Architektura hurtowni danych. http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH

Hurtownie danych. Wstęp. Architektura hurtowni danych. http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH Wstęp. Architektura hurtowni. Jakub Wróblewski jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH B. Inmon, 1996: Hurtownia to zbiór zintegrowanych, nieulotnych, ukierunkowanych

Bardziej szczegółowo

Platforma informacyjna dla samorządów System Raportowania Zarządczego. Małgorzata Szlachetka

Platforma informacyjna dla samorządów System Raportowania Zarządczego. Małgorzata Szlachetka Platforma informacyjna dla samorządów System Raportowania Zarządczego Małgorzata Szlachetka Platforma Informacyjna dla Samorządów - System Raportowania Zarządczego Małgorzata Szlachetka Menedżer Działu

Bardziej szczegółowo

Systemy Business Intelligence w praktyce. Maciej Kiewra

Systemy Business Intelligence w praktyce. Maciej Kiewra Systemy Business Intelligence w praktyce Maciej Kiewra Wspólna nazwa dla grupy systemów: Hurtownia danych Pulpity menadżerskie Karty wyników Systemy budżetowe Hurtownia danych - ujednolicone repozytorium

Bardziej szczegółowo

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Wprowadzenie Modelowanie biznesowe jest stykiem między

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Pracownia nr 9 (studia stacjonarne) - 05.12.2008 - Rok akademicki 2008/2009 2/16 Bazy danych - Plan zajęć Podstawowe pojęcia: baza danych, system zarządzania bazą danych tabela,

Bardziej szczegółowo

Modernizacja systemu gromadzenia i przetwarzania informacji hydrogeologicznych

Modernizacja systemu gromadzenia i przetwarzania informacji hydrogeologicznych 151 Dział tematyczny VII: Modernizacja systemu gromadzenia i przetwarzania informacji hydrogeologicznych 152 Zadanie 31 System przetwarzania danych PSH - rozbudowa aplikacji do gromadzenia i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

bo od managera wymaga się perfekcji

bo od managera wymaga się perfekcji bo od managera wymaga się perfekcji MODELOWANIE PROCESÓW Charakterystyka modułu Modelowanie Procesów Biznesowych (BPM) Modelowanie procesów biznesowych stanowi fundament wdroŝenia systemu zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

Portale raportowe, a narzędzia raportowe typu self- service

Portale raportowe, a narzędzia raportowe typu self- service Portale raportowe, a narzędzia raportowe typu self- service Bartłomiej Graczyk Kierownik Projektów / Architekt rozwiązań Business Intelligence E mail: bartek@graczyk.info.pl Site: www.graczyk.info.pl Agenda

Bardziej szczegółowo

Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji. Metodyka projektowo wdrożeniowa

Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji. Metodyka projektowo wdrożeniowa Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji Metodyka projektowo wdrożeniowa Agenda Systemy wspomagające decyzje Business Intelligence (BI) Rodzaje systemów BI Korzyści z wdrożeń BI Zagrożenia dla

Bardziej szczegółowo

Inżynieria wymagań. Wykład 3 Zarządzanie wymaganiami w oparciu o przypadki użycia. Część 5 Definicja systemu

Inżynieria wymagań. Wykład 3 Zarządzanie wymaganiami w oparciu o przypadki użycia. Część 5 Definicja systemu Inżynieria wymagań Wykład 3 Zarządzanie wymaganiami w oparciu o przypadki użycia Część 5 Definicja systemu Opracowane w oparciu o materiały IBM (kurs REQ480: Mastering Requirements Management with Use

Bardziej szczegółowo

VII Kongres BOUG 03 października 2012

VII Kongres BOUG 03 października 2012 Raportowanie SLA w duŝej organizacji Studium przypadku VII Kongres BOUG 03 października 2012 Zdefiniowanie przypadku Zadanie do wykonania: Jak przenieść ustalenia formalne na efektywnie raportujący system?

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemu. Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu.

Architektura Systemu. Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu. Architektura Systemu Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu. Architektura jest zbiorem decyzji dotyczących: organizacji systemu komputerowego,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Projektowanie architektury systemu rozproszonego. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych

Projektowanie architektury systemu rozproszonego. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych Projektowanie architektury systemu rozproszonego Jarosław Kuchta Zagadnienia Typy architektury systemu Rozproszone przetwarzanie obiektowe Problemy globalizacji Problemy ochrony Projektowanie architektury

Bardziej szczegółowo

Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp

Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp Prezentujemy Państwu propozycję modułu aplikacji internetowej słuŝącej do prezentacji zaplanowanych wizyt klienta

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA KONFIGURACJĄ OPROGRAMOWANIA PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA KONFIGURACJĄ OPROGRAMOWANIA PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.6 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA KONFIGURACJĄ OPROGRAMOWANIA PROJEKT WERSJA

Bardziej szczegółowo

Case study: Mobilny serwis WWW dla Kolporter

Case study: Mobilny serwis WWW dla Kolporter Case study: Mobilny serwis WWW dla Kolporter Sklep internetowy Kolporter.pl oferuje swoim Klientom blisko 100 000 produktów w tym: ksiąŝki, muzykę, film i gry. Kolporter postanowił stworzyć nowy kanał

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ INFORMATYKI. Warszawa, 2010.04.16. Do wszystkich Wykonawców

WYDZIAŁ INFORMATYKI. Warszawa, 2010.04.16. Do wszystkich Wykonawców WYDZIAŁ INFORMATYKI ul. Świętokrzyska 14 B, skr. poczt. 411, U.P. Warszawa 1, 00-950 Warszawa tel. (22)5567518, e-mail: anna.przylecka@pkn.pl Warszawa, 2010.04.16 Do wszystkich Wykonawców Dotyczy: postępowania

Bardziej szczegółowo

Architektura bezpieczeństwa informacji w ochronie zdrowia. Warszawa, 29 listopada 2011

Architektura bezpieczeństwa informacji w ochronie zdrowia. Warszawa, 29 listopada 2011 Architektura informacji w ochronie zdrowia Warszawa, 29 listopada 2011 Potrzeba Pomiędzy 17 a 19 kwietnia 2011 roku zostały wykradzione dane z 77 milionów kont Sony PlayStation Network. 2 tygodnie 25 milionów

Bardziej szczegółowo

Projekt architektury systemów informatycznych Uniwersytetu Warszawskiego w oparciu o metodykę TOGAF. Tomasz Turski 26.05.2011

Projekt architektury systemów informatycznych Uniwersytetu Warszawskiego w oparciu o metodykę TOGAF. Tomasz Turski 26.05.2011 Projekt architektury systemów informatycznych Uniwersytetu Warszawskiego w oparciu o metodykę TOGAF Tomasz Turski 26.05.2011 Plan prezentacji Architektura korporacyjna Frameworki Pryncypia Metodyka TOGAF

Bardziej szczegółowo

Cel wykładu. Literatura. Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy. Modelowanie wymagań Wykład 2

Cel wykładu. Literatura. Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy. Modelowanie wymagań Wykład 2 Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy Systemy informatyczne w przedsiębiorstwach Zarządzanie, ZIP, sem. 6 (JG) Modelowanie wymagań Wykład 2 Grzegorz Bazydło Cel wykładu Celem wykładu jest przekazanie wiedzy

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE. Materiały dla nauczyciela

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE. Materiały dla nauczyciela Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE

Bardziej szczegółowo

ZAPOZNANIE SIĘ ZE SPOSOBEM PRZECHOWYWANIA

ZAPOZNANIE SIĘ ZE SPOSOBEM PRZECHOWYWANIA LABORATORIUM SYSTEMÓW MOBILNYCH ZAPOZNANIE SIĘ ZE SPOSOBEM PRZECHOWYWANIA DANYCH NA URZĄDZENIACH MOBILNYCH I. Temat ćwiczenia II. Wymagania Podstawowe wiadomości z zakresu obsługi baz danych i języka SQL

Bardziej szczegółowo

Prezentacja firmy WYDAJNOŚĆ EFEKTYWNOŚĆ SKUTECZNOŚĆ. http://www.qbico.pl

Prezentacja firmy WYDAJNOŚĆ EFEKTYWNOŚĆ SKUTECZNOŚĆ. http://www.qbico.pl Prezentacja firmy { WYDAJNOŚĆ EFEKTYWNOŚĆ SKUTECZNOŚĆ http://www.qbico.pl Firma ekspercka z dziedziny Business Intelligence Srebrny Partner Microsoft w obszarach Business Intelligence i Data Platform Tworzymy

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. nr 1/UE/2014. z dnia 7.01.2014 r. w związku z realizacją projektu pn.

ZAPYTANIE OFERTOWE. nr 1/UE/2014. z dnia 7.01.2014 r. w związku z realizacją projektu pn. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego ZAPYTANIE OFERTOWE nr /UE/204 z dnia 7.0.204 r. w związku z realizacją projektu pn. Wdrożenie

Bardziej szczegółowo

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Metody tworzenia systemów informatycznych w tym, także rozbudowanych baz danych są komputerowo wspomagane przez narzędzia CASE (ang. Computer Aided Software

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu i business intelligence Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl Wrocław 2005-2012 Plan na dziś : 1. Wprowadzenie do przedmiotu (co będzie omawiane oraz jak będę weryfikował zdobytą wiedzę

Bardziej szczegółowo

Internetowy moduł prezentacji ofert pracy do wykorzystania na stronie WWW lub panelu elektronicznym. Wstęp

Internetowy moduł prezentacji ofert pracy do wykorzystania na stronie WWW lub panelu elektronicznym. Wstęp Internetowy moduł prezentacji ofert pracy do wykorzystania na stronie WWW lub panelu elektronicznym. Wstęp Prezentujemy Państwu propozycję modułu aplikacji internetowej słuŝącej do prezentacji ofert pracy

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 9 Narzędzie do wyliczania wskaźników statystycznych Diagnostyka Stanu Nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 31 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD dr inż. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl wersja 0.1.0 07.10.2010 Wykład 1 Modelowanie procesów biznesowych Przypomnienie rodzajów narzędzi

Bardziej szczegółowo

PROJEKT INTERFEJSU UśYTKOWNIKA PROJEKT WERSJA

PROJEKT INTERFEJSU UśYTKOWNIKA PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.5 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PROJEKT INTERFEJSU UśYTKOWNIKA PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA FUNKCJONALNA SYSTEMU PROPHIX

PREZENTACJA FUNKCJONALNA SYSTEMU PROPHIX PREZENTACJA FUNKCJONALNA SYSTEMU PROPHIX Architektura i struktura funkcjonalna systemu PROPHIX PROPHIX Corporate Performance Management (Zarządzanie Wydajnością Firmy) System do samodzielnego planowania,

Bardziej szczegółowo

DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE:

DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE: DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE: JAKIE PROBLEMY ROZWIĄZUJE BI 1 S t r o n a WSTĘP Niniejszy dokument to zbiór podstawowych problemów, z jakimi musi zmagać się przedsiębiorca, analityk,

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

OPIS i SPECYFIKACJA TECHNICZNA

OPIS i SPECYFIKACJA TECHNICZNA OPIS i SPECYFIKACJA TECHNICZNA Dotyczy Konkursu ofert numer 1/POIG 8.2/2013 WdroŜenie internetowego systemu klasy B2B do automatyzacji procesów biznesowych oraz koordynacji działań z partnerami w firmie

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą

System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą Lena Szymanek 1, Jacek Seń 1, Krzysztof Skibicki 2, Sławomir Szydłowski 2, Andrzej Kunicki 1 1 Morski

Bardziej szczegółowo

Opis wymagań i program szkoleń dla użytkowników i administratorów

Opis wymagań i program szkoleń dla użytkowników i administratorów Załącznik nr 3 do OPZ Opis wymagań i program szkoleń dla użytkowników i administratorów Spis treści Wprowadzenie...2 1. Typ i zakres szkoleń...2 2. Grupy użytkowników...2 3. Warunki ogólne szkoleń...3

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Dodatkowo, w przypadku modułu dotyczącego integracji z systemami partnerów, Wykonawca będzie przeprowadzał testy integracyjne.

Dodatkowo, w przypadku modułu dotyczącego integracji z systemami partnerów, Wykonawca będzie przeprowadzał testy integracyjne. Załącznik nr 1a do Zapytania ofertowego nr POIG.08.02-01/2014 dotyczącego budowy oprogramowania B2B oraz dostawcy sprzętu informatycznego do projektu pn. Budowa systemu B2B integrującego zarządzanie procesami

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie GIS dla mniejszego. miasta: model Miasta Stalowa Wola. Janusz JEśAK. Jacek SOBOTKA. Instytut Rozwoju Miast. ESRI Polska Sp. z o. o.

Rozwiązanie GIS dla mniejszego. miasta: model Miasta Stalowa Wola. Janusz JEśAK. Jacek SOBOTKA. Instytut Rozwoju Miast. ESRI Polska Sp. z o. o. Rozwiązanie GIS dla mniejszego miasta: model Miasta Stalowa Wola Instytut Rozwoju Miast Janusz JEśAK ESRI Polska Sp. z o. o. Jacek SOBOTKA Rybnik, 27-28 września 2007 Plan Prezentacji Geneza przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Schematy logiczne dla hurtowni danych

Schematy logiczne dla hurtowni danych Schematy logiczne dla hurtowni danych 26 Plan rozdziału 27 Model biznesowy, logiczny i fizyczny hurtowni danych Podstawowe pojęcia w modelu logicznym, logiczny model wielowymiarowy Implementacje ROLAP/MOLAP

Bardziej szczegółowo

ETL - wykład III. Zagadnienia do omówienia. Identyfikacja wymagań

ETL - wykład III. Zagadnienia do omówienia. Identyfikacja wymagań ETL - wykład III Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl oprac. Wrocław 2006-2008 Zagadnienia do omówienia 1. na dane 2. Specyfikacja wymagań / systemu 3. Integracja informacji 4. Dyskusja

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej. Kierunek: Informatyka Specjalność: InŜynieria Systemów Informatycznych

Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej. Kierunek: Informatyka Specjalność: InŜynieria Systemów Informatycznych Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej Kierunek: Informatyka Specjalność: InŜynieria Systemów Informatycznych Projekt z przedmiotu Komputerowe Systemy Zarządzania (INE3608) pt. System. Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Implementacja standardu GML w oprogramowaniu ESRI i GISPartner na przykładzie Geoportalu2

Implementacja standardu GML w oprogramowaniu ESRI i GISPartner na przykładzie Geoportalu2 Implementacja standardu GML w oprogramowaniu ESRI i GISPartner na przykładzie Geoportalu2 Paweł Soczewski Warszawa, 10 kwietnia 2013 Modelowanie świata rzeczywistego Model pojęciowy - conceptual model

Bardziej szczegółowo

JAK OPTYMALNIE DOBRAĆ ODPOWIEDNIE TECHNOLOGIE INFORMATYCZNE?

JAK OPTYMALNIE DOBRAĆ ODPOWIEDNIE TECHNOLOGIE INFORMATYCZNE? K O N F E R E N C J A I N F O S H A R E 2 0 0 7 G d a ń s k 25-26.04.2007 JAK OPTYMALNIE DOBRAĆ ODPOWIEDNIE TECHNOLOGIE INFORMATYCZNE? Zespół Zarządzania Technologiami Informatycznymi Prezentacja dr inż.

Bardziej szczegółowo

1 Wprowadzenie do koncepcji Microsoft Office BI 1 Zakres ksiąŝki 2 Cel ksiąŝki 3 Wprowadzenie do tematu 3 Zawartość rozdziałów 4

1 Wprowadzenie do koncepcji Microsoft Office BI 1 Zakres ksiąŝki 2 Cel ksiąŝki 3 Wprowadzenie do tematu 3 Zawartość rozdziałów 4 1 Wprowadzenie do koncepcji Microsoft Office BI 1 Zakres ksiąŝki 2 Cel ksiąŝki 3 Wprowadzenie do tematu 3 Zawartość rozdziałów 4 2 Tabele przestawne, wykresy przestawne i formatowanie warunkowe 11 Co to

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni Akademia Morska w Gdyni Gdynia 2004 1. Podstawowe definicje Baza danych to uporządkowany zbiór danych umożliwiający łatwe przeszukiwanie i aktualizację. System zarządzania bazą danych (DBMS) to oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Opis szkoleń z obszaru INFORMATYKA planowanych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

Warstwa integracji. wg. D.Alur, J.Crupi, D. Malks, Core J2EE. Wzorce projektowe.

Warstwa integracji. wg. D.Alur, J.Crupi, D. Malks, Core J2EE. Wzorce projektowe. Warstwa integracji wg. D.Alur, J.Crupi, D. Malks, Core J2EE. Wzorce projektowe. 1. Ukrycie logiki dostępu do danych w osobnej warstwie 2. Oddzielenie mechanizmów trwałości od modelu obiektowego Pięciowarstwowy

Bardziej szczegółowo

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty przedmiotu Stopień studiów i forma: Rodzaj przedmiotu Kod przedmiotu Grupa kursów Zaawansowane techniki analizy

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz UML w Visual Studio Michał Ciećwierz UNIFIED MODELING LANGUAGE (Zunifikowany język modelowania) Pozwala tworzyć wiele systemów (np. informatycznych) Pozwala obrazować, specyfikować, tworzyć i dokumentować

Bardziej szczegółowo

III Edycja ITPro 16 maja 2011

III Edycja ITPro 16 maja 2011 III Edycja ITPro 16 maja 2011 SharePoint 2010 SharePoint jako platforma ERP Paweł Szczecki pawel.szczecki@predica.pl Prelegent Paweł Szczecki Współwłaściciel firmy Predica sp. z o.o. Odpowiedzialny za

Bardziej szczegółowo

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym konceptualnym modelem danych jest tzw. model związków encji (ERM

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych - przegląd technologii

Hurtownie danych - przegląd technologii Hurtownie danych - przegląd technologii Problematyka zasilania hurtowni danych - Oracle Data Integrator Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/rwrembel

Bardziej szczegółowo

nr sprawy: BZP.243.24.2013.ML Wrocław, dn. 29 stycznia 2014 r. INFORMACJA DLA WYKONAWCÓW NR 6

nr sprawy: BZP.243.24.2013.ML Wrocław, dn. 29 stycznia 2014 r. INFORMACJA DLA WYKONAWCÓW NR 6 nr sprawy: BZP.243.24.2013.ML Wrocław, dn. 29 stycznia 2014 r. INFORMACJA DLA WYKONAWCÓW NR 6 dotyczy: postępowania nr BZP.243.24.2013.ML prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na realizację

Bardziej szczegółowo

ZAMAWIAJĄCY. CONCEPTO Sp. z o.o.

ZAMAWIAJĄCY. CONCEPTO Sp. z o.o. Grodzisk Wielkopolski, dnia 11.02.2013r. ZAMAWIAJĄCY z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim (62-065) przy ul. Szerokiej 10 realizując zamówienie w ramach projektu dofinansowanego z Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ. Opis działania raportów w ClearQuest

PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ. Opis działania raportów w ClearQuest PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Opis działania raportów w ClearQuest Historia zmian Data Wersja Opis Autor 2008.08.26 1.0 Utworzenie dokumentu. Wersja bazowa dokumentu. 2009.12.11 1.1

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Modeli Usług dla rozwiązań typu SOA

Projektowanie Modeli Usług dla rozwiązań typu SOA Projektowanie Modeli Usług dla rozwiązań typu SOA Service Oriented Modeling and Architecture (SOMA ) IBM Global Business Services, zdefiniował zestaw usług konsultingowych oraz narzędzi pomagających organizacjom

Bardziej szczegółowo

2014-03-17. Misja. Strategia. Cele UNIT4 TETA BI CENTER. Plan prezentacji. Grupa UNIT4 TETA. Grupa kapitałowa UNIT4 UNIT4 TETA BI CENTER

2014-03-17. Misja. Strategia. Cele UNIT4 TETA BI CENTER. Plan prezentacji. Grupa UNIT4 TETA. Grupa kapitałowa UNIT4 UNIT4 TETA BI CENTER Plan prezentacji Prowadzący: Mateusz Jaworski m.jaworski@tetabic.pl 1. Grupa kapitałowa UNIT4. 2. Grupa UNIT4 TETA. 3. UNIT4 TETA BI CENTER. 4. TETA Business Intelligence. 5. Analiza wielowymiarowa. 6..

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA WDROśEŃ HURTOWNI DANYCH W ORGANIZACJACH GOSPODARCZYCH

UWARUNKOWANIA WDROśEŃ HURTOWNI DANYCH W ORGANIZACJACH GOSPODARCZYCH UWARUNKOWANIA WDROśEŃ HURTOWNI DANYCH W ORGANIZACJACH GOSPODARCZYCH Jacek Maślankowski Wprowadzenie Niniejszy artykuł ma na celu przybliŝenie wiedzy na temat wdroŝeń systemów hurtowni danych w polskich

Bardziej szczegółowo

MONIT Monitorowanie Stanów w Układzie Pojazd Szynowy - Tor

MONIT Monitorowanie Stanów w Układzie Pojazd Szynowy - Tor PKP Informatyka spółka z o. o. MONIT Monitorowanie Stanów w Układzie Pojazd Szynowy - Tor Architektura systemu Monitorowanie Stanów w Układzie Pojazd Szynowy - Tor Architektura informatyczna to ogólny

Bardziej szczegółowo

BD2 BazyDanych2. dr inż. Tomasz Traczyk 14. Systemy przetwarzania analitycznego

BD2 BazyDanych2. dr inż. Tomasz Traczyk 14. Systemy przetwarzania analitycznego BD2 BazyDanych2 dr inż. Tomasz Traczyk 14. Systemy przetwarzania analitycznego ³ Copyright c Tomasz Traczyk Instytut Automatyki i Informatyki Stosowanej Politechniki Warszawskiej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Opis spełnienia wymagań (PSBD)

Opis spełnienia wymagań (PSBD) Numer sprawy: DPZ/4/15 Nr arch. DPZ/087/059-16/15 1. Zakres przedmiotu zamówienia: Opis spełnienia wymagań (PSBD) Załącznik nr 1d do formularza ofertowego Wykonanie dzieła polegającego na dostawie, kompleksowym

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Zamówień Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tel: 22 667 17 04, faks: 22 667 17 33

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Zamówień Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tel: 22 667 17 04, faks: 22 667 17 33 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Zamówień Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tel: 22 667 17 04, faks: 22 667 17 33 993200/370/IN-402/2012 Warszawa, dnia 22.05.2012 r. Informacja dla

Bardziej szczegółowo

Skrócone opisy pryncypiów architektury korporacyjnej podmiotów publicznych

Skrócone opisy pryncypiów architektury korporacyjnej podmiotów publicznych Skrócone opisy pryncypiów architektury korporacyjnej podmiotów publicznych Wersja: 1.0 17.06.2015 r. Wstęp W dokumencie przedstawiono skróconą wersję pryncypiów architektury korporacyjnej podmiotów publicznych.

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 5 - GRUPA PRODUKTÓW 5: OPROGRAMOWANIE BAZODANOWE

ZAŁĄCZNIK NR 5 - GRUPA PRODUKTÓW 5: OPROGRAMOWANIE BAZODANOWE ZAŁĄCZNIK NR 5 - GRUPA PRODUKTÓW 5: OPROGRAMOWANIE BAZODANOWE Opis przedmiotu zamówienia Licencja na Microsoft SQL Server 2008 R2 Standard Edition Gov. MOLP 1 CPU (2 szt.) lub Licencja na Microsoft SQL

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJE ZASTOSOWAŃ METADANYCH W SYSTEMACH INFORMATYCZNYCH

KONCEPCJE ZASTOSOWAŃ METADANYCH W SYSTEMACH INFORMATYCZNYCH KONCEPCJE ZASTOSOWAŃ METADANYCH W SYSTEMACH INFORMATYCZNYCH Streszczenie Mariusz śytniewski Akademia Ekonomiczna im. Karola Adamieckiego w Katowicach zyto@sulu.ae.katowice.pl RóŜne koncepcje zastosowań

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram czynności. Materiały dla nauczyciela

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram czynności. Materiały dla nauczyciela Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram

Bardziej szczegółowo

Modelowanie przypadków użycia. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych

Modelowanie przypadków użycia. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych Modelowanie przypadków użycia Jarosław Kuchta Podstawowe pojęcia Przypadek użycia jest formalnym środkiem dla przedstawienia funkcjonalności systemu informatycznego z punktu widzenia jego użytkowników.

Bardziej szczegółowo

Analityk i współczesna analiza

Analityk i współczesna analiza Analityk i współczesna analiza 1. Motywacje 2. Analitycy w IBM RUP 3. Kompetencje analityka według IIBA BABOK Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BAZ DANYCH. 19. Perspektywy baz danych. 2009/2010 Notatki do wykładu "Podstawy baz danych"

PODSTAWY BAZ DANYCH. 19. Perspektywy baz danych. 2009/2010 Notatki do wykładu Podstawy baz danych PODSTAWY BAZ DANYCH 19. Perspektywy baz danych 1 Perspektywy baz danych Temporalna baza danych Temporalna baza danych - baza danych posiadająca informację o czasie wprowadzenia lub czasie ważności zawartych

Bardziej szczegółowo

UML cz. III. UML cz. III 1/36

UML cz. III. UML cz. III 1/36 UML cz. III UML cz. III 1/36 UML cz. III 2/36 Diagram współpracy Diagramy współpracy: prezentują obiekty współdziałające ze sobą opisują rolę obiektów w scenariuszu mogą prezentować wzorce projektowe UML

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzny Pomiar Ryzyka* (WPR)

Wewnętrzny Pomiar Ryzyka* (WPR) Wewnętrzny Pomiar Ryzyka* (WPR) *Def2000/WPR Cel prezentacji Celem pokazu jest przedstawienie podstawowej charakterystyki aplikacji WPR (Wewnętrzny Pomiar ryzyka) oraz zasad jej obsługi przez UŜytkowników.

Bardziej szczegółowo

Informatyczne uwarunkowania realizacji strategii inteligentnego wspomagania biznesu

Informatyczne uwarunkowania realizacji strategii inteligentnego wspomagania biznesu dr Helena Dudycz Katedra Teorii Informatyki Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu e-mail: helena.dudycz@ae.wroclaw.pl Informatyczne uwarunkowania realizacji strategii inteligentnego wspomagania biznesu Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

Wykaz osób w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr 32-CPI-WZP-2244/13. Podstawa do dysponowania osobą

Wykaz osób w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr 32-CPI-WZP-2244/13. Podstawa do dysponowania osobą Załącznik nr 8 do SIWZ Wykaz osób w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr 3-CPI-WZP-44/13 Lp. Zakres wykonywanych czynności Liczba osób Imiona i nazwiska osób, którymi dysponuje wykonawca

Bardziej szczegółowo