zakres pt dla metamorfizmu: od t ~ 200 C i p ~ 2 kbar do t ~ 700 C

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "zakres pt dla metamorfizmu: od t ~ 200 C i p ~ 2 kbar do t ~ 700 C"

Transkrypt

1 METAMORFIZM

2 Metamorfizm procesy powodujące mineralne, strukturalne i teksturalne przeobrażenie skał w stanie stałym, bez większego ilościowego udziału fazy ciekłej, w głębszych warstwach skorupy ziemskiej, poniżej strefy wietrzenia, cementacji i diagenezy, sporadycznie na powierzchni Ziemi. Metamorfizm przebiega pod wpływem podwyższonej temperatury, ciśnienia litostatycznego i stressu. Ultrametamorfizm proces na pograniczu metamorfizmu i magmatyzmu prowadzący do częściowego stopienia skał. zakres pt dla metamorfizmu: od t ~ 200 C i p ~ 2 kbar do t ~ 700 C

3 Przeliczanie jednostek Ciśnienie 1 kbar = 0,1 GPa panuje na głębokości około 3,5 km Stress ciśnienie kierunkowe działające na skały występujące w górnej partii skorupy ziemskiej, podczas ruchów tektonicznych. Powoduje deformację skał (np. spłaszczenie minerałów, granulację).

4 Metamorfizm regionalny przebiega na dużych obszarach o powierzchni wielu tysięcy km2 i jest związany z wielkoskalowymi procesami tektonicznymi. Do przeobrażenia skał dochodzi pod działaniem podwyższonej temperatury, ciśnienia litostatycznego i stressu, którego wpływ maleje wraz ze wzrostem głębokości. W metamorfizmie regionalnym np. orogenicznym (kolizja kontynent-kontynent) przyrost ciśnienia jest wprost proporcjonalny do przyrostu temperatury. Przykłady metamorfizmu regionalnego: m. orogeniczny

5 Metamorfizm kontaktowy, lokalny, miejscowy zachodzi pod wpływem działania wysokiej t na kontakcie z ciałami intruzywnymi (iniekcja magmy, roztwory hydrotermalne, metasomatoza). Obszar objęty m. kontaktowym nazywamy aureolą kontaktową. Metamorfizm dyslokacyjny, dynamiczny polega na kruszeniu i granulacji ziarn prowadzącej do zniszczenia struktury mineralnej w skałach sztywnych przy udziale ciśnienia, zwłaszcza stressu. Zachodzi on podczas ruchów górotwórczych. Skały m. dyslokacyjnego występują w strefach nasunięć, uskoków, itp. Metamorfizm wysokociśnieniowy przeobrażenie skał zachodzi w warunkach wysokich ciśnień i różnych temperatur. Takie warunki występują w strefach subdukcji płyt.

6 Metamorfizm impakcyjny, zderzeniowy pod wpływem fali zderzeniowej, spowodowanej upadkiem ciała niebieskiego (meteorytu) zachodzi proces zmieniający skład mineralny, strukturę i teksturę skały. Powstałe skały metamorficzne nazywamy impaktytami. Metamorfizm izochemiczny skład chemiczny skały wyjściowej nie ulega zmianie Metamorfizm allochemiczny skład chemiczny skały wyjściowej ulega zmianie w wyniku doprowadzenia lub odprowadzenia pierwiastków i związków chemicznych

7 Metamorfizm progresywny przeobrażanie skał pod wpływem coraz to większej temperatury i ciśnienia. Minerały niżej temperaturowe zostają zastępowane przez wyżej temperaturowe. Metamorfizm retrogresywny, regresywny, diaftoreza metamorfizm, w którym skały ulegają kolejnym przeobrażeniom przy obniżającej się temperaturze i ciśnieniu. Asocjacje (zespoły) mineralne wyżej temperaturowe są zastępowane przez niżej temperaturowe. Polimetamorfizm nałożenie się różnych rodzajów metamorfizmu działających kolejno na ten sam kompleks skalny.

8

9 FACJE HORNFELSOWE ważne

10

11 REAKCJE METAMORFICZNE ( PRZEJŚCIA FAZOWE ) WYBRANE PRZYKŁADY

12

13 DYSTEN (cyanit) SILLIMANIT ANDALUZYT

14 KLASYFIKACJA SKAŁ METAMORFICZNYCH

15

16

17 metamorfizm kontaktowy ~ 500 C

18 jako ciekawostka

19 ważne ważne ważne

20 Struktura w skałach metamorficznych BLASTYCZNA minerały - blasty Foliacja: wszystkie rodzaje powierzchni w zdeformowanych skałach krystalicznych wyznaczone równoległym ułożeniem minerałów lub lamin.

21 Foliacja Foliacja wyznaczona przez: a. laminację, b. orientację łyszczyków (smużystość), c. granice ziaren, d. różnice wielkości ziaren, e. uporządkowanie pojedynczych blaszek łyszczyków; pozostałe minerały nie są uporządkowane, f. soczewkowate agregaty mineralne, g. powierzchnie nieciągłości, kombinację a, g, c. (Passchier i Trouw, 1996)

22 Lineacja: geometryczna cecha skały polegająca na równoległym ułożeniu jakichkolwiek elementów linijnych pojawiających się w skale lub na jej powierzchni. (R. Mason, 1978) Lineacja wyznaczona przez; a. agregaty mineralne, b. uporządkowanie minerałów o pokroju słupkowym, c. uporządkowanie minerałów o pokroju blaszkowym, d. osie drobnych fałdków (krenulacje, zmarszczkowanie), (Turner i Weiss, 1963)

23

24 Schemat opisu skały metamorficznej Barwa Struktura Tekstura Skład mineralny Nazwa skały Protolit Facja

25 PRZEGLĄD SKAŁ METAMORFICZNYCH

26

27

28

29

Skarpa drogowa koło Kamieńca Ząbkowickiego

Skarpa drogowa koło Kamieńca Ząbkowickiego OPIS GEOSTANOWISKA Marcin Goleń Informacje ogólne Nr obiektu 137 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Skarpa drogowa koło Kamieńca Ząbkowickiego Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

Łom łupków łyszczykowych na wzgórzu Ciernowa Kopa. Długość: Szerokość:

Łom łupków łyszczykowych na wzgórzu Ciernowa Kopa. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 36 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków łyszczykowych na wzgórzu Ciernowa Kopa Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd]

Bardziej szczegółowo

Łom łupków łyszczykowych w Bobolicach. Długość: Szerokość:

Łom łupków łyszczykowych w Bobolicach. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 74 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków łyszczykowych w Bobolicach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

Łom ortognejsów Stachów 2. Długość: 16,96404 Szerokość: 50,72293

Łom ortognejsów Stachów 2. Długość: 16,96404 Szerokość: 50,72293 OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 126 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom ortognejsów Stachów 2 Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 16,96404

Bardziej szczegółowo

Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, Spis treści

Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, Spis treści Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, 2014 Spis treści Przedmowy do wydania trzeciego i drugiego 11 1. Ziemia a nauki geologiczne 13 Geologia a nauki przyrodnicze 13 Materia Ziemi

Bardziej szczegółowo

Łom łupków łyszczykowych w Baldwinowicach. Długość: Szerokość:

Łom łupków łyszczykowych w Baldwinowicach. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 51 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków łyszczykowych w Baldwinowicach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Jacek Szczepański. Informacje ogólne

OPIS GEOSTANOWISKA. Jacek Szczepański. Informacje ogólne OPIS GEOSTANOWISKA Jacek Szczepański Informacje ogólne Nr obiektu Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Miejscowość Opis lokalizacji i dostępności:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ

ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ SPIS TREŚCI Wprowadzenie...9 ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ...11 1.1. Wiadomości wstępne...11 1.2. Systematyka minerałów...13 1.3. Kryształy i układy krystalograficzne...17 1.4. Morfologia

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Marcin Goleń. Informacje ogólne. Charakterystyka geologiczna geostanowiska

OPIS GEOSTANOWISKA. Marcin Goleń. Informacje ogólne. Charakterystyka geologiczna geostanowiska OPIS GEOSTANOWISKA Marcin Goleń Informacje ogólne Nr obiektu 80 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków Łyszczykowych Kamieniec Ząbkowicki Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd]

Bardziej szczegółowo

Skały budujące Ziemię

Skały budujące Ziemię Skały budujące Ziemię Minerały Minerał pierwiastek lub związek chemiczny powstały w przyrodzie w sposób naturalny, jednorodny pod względem chemicznym i fizycznym. Minerały w większości mają budowę krystaliczną.

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Jacek Szczepański. Informacje ogólne

OPIS GEOSTANOWISKA. Jacek Szczepański. Informacje ogólne OPIS GEOSTANOWISKA Jacek Szczepański Informacje ogólne Nr obiektu Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Miejscowość Opis lokalizacji i dostępności:

Bardziej szczegółowo

3. W tabeli zamieszczono przykładowe izotopy promieniotwórcze używane do badań radiometrycznych.

3. W tabeli zamieszczono przykładowe izotopy promieniotwórcze używane do badań radiometrycznych. 1. Czym zajmuje się geologia dynamiczna? 2. W poniższej tabeli przedstawiono w sposób schematyczny czas geologiczny. Na podstawie tej tabeli wyjaśnij co rozumiemy przez wiek bezwzględny skał 3. W tabeli

Bardziej szczegółowo

Geochemia krajobrazu. pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek

Geochemia krajobrazu. pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek Geochemia krajobrazu pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek SPIS TREŚCI Spis treści Spis treści Przedmowa... 11 CZĘŚĆ 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE Rozdział I. Elementy chemii ogólnej (Urszula

Bardziej szczegółowo

Piława Górna, osiedle Kopanica Opis lokalizacji i dostępności. Łatwo dostępne, prowadzi do niego czarny szlak od ul.

Piława Górna, osiedle Kopanica Opis lokalizacji i dostępności. Łatwo dostępne, prowadzi do niego czarny szlak od ul. Opis geostanowiska Grzegorz Gil Informacje ogólne (weryfikacja) Numer obiektu 178 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Punkt widokowy i nieczynny łom mylonitów Piława Górna Współrzędne geograficzne

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Teresa Oberc-Dziedzic. Informacje ogólne

OPIS GEOSTANOWISKA. Teresa Oberc-Dziedzic. Informacje ogólne OPIS GEOSTANOWISKA Teresa Oberc-Dziedzic Informacje ogólne Nr obiektu 23 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kamieniołom granitów i gnejsów w Mikoszowie Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd]

Bardziej szczegółowo

Długość: 17,15464 Szerokość: 50,71435

Długość: 17,15464 Szerokość: 50,71435 OPIS GEOSTANOWISKA Jacek Szczepański Informacje ogólne Nr obiektu 4 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Skałka Geothego Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 17,15464 Szerokość:

Bardziej szczegółowo

Tektonika Płyt. Prowadzący: dr hab. Leszek Czechowski

Tektonika Płyt. Prowadzący: dr hab. Leszek Czechowski 1 Tektonika Płyt Wykład z ćwiczeniami dla 2 roku Geofizyki w Geologii w semestrze letnim: 30 godzin wykładu i 30 godzin ćwiczeń. Wykłady będą prowadzone przez Internet, ćwiczenia tradycyjnie w sali. ECTS

Bardziej szczegółowo

Minerały. Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia

Minerały. Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia Minerały Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia Klasyfikacja minerałów ze względu na skałę macierzystą Minerały skał magmowych Minerały skał osadowych Minerały skał metamorficznych

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 5

SUROWCE MINERALNE. Wykład 5 SUROWCE MINERALNE Wykład 5 PROCESY POMAGMOWE Etap pegmatytowy (800-600 0 C) w resztkach pomagmowych składniki krzemianowe przewaŝają jeszcze nad składnikami łatwolotnymi. Obfitość tych ostatnich nadaje

Bardziej szczegółowo

Łom gnejsów Koziniec. Długość: Szerokość:

Łom gnejsów Koziniec. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 139 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom gnejsów Koziniec Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 16.77238 Szerokość:

Bardziej szczegółowo

Łom kwarcytów koło Kuropatnika

Łom kwarcytów koło Kuropatnika OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu 44 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom kwarcytów koło Kuropatnika Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 17.112133

Bardziej szczegółowo

Petrograficzny opis skały

Petrograficzny opis skały Petrograficzny opis skały Skała: S-15 Badana skała to plutoniczna skała magmowa. Minerały występujące w skale to: plagioklazy, biotyt, hornblenda, kwarc, w ilościach podrzędnych stwierdzono cyrkon i apatyt,

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom gnejsu w Henrykowie. Długość: 16.99766123 Szerokość: 50.64527683

Kamieniołom gnejsu w Henrykowie. Długość: 16.99766123 Szerokość: 50.64527683 OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 14 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kamieniołom gnejsu w Henrykowie Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 16.99766123

Bardziej szczegółowo

Trzęsienia ziemi to wstrząsy krótkotrwałe i gwałtowne. Wzbudzane są we wnętrzu Ziemi i rozprzestrzeniają się w postaci fal sejsmicznych.

Trzęsienia ziemi to wstrząsy krótkotrwałe i gwałtowne. Wzbudzane są we wnętrzu Ziemi i rozprzestrzeniają się w postaci fal sejsmicznych. TRZĘSIENIA ZIEMI Trzęsienia ziemi to wstrząsy krótkotrwałe i gwałtowne. Wzbudzane są we wnętrzu Ziemi i rozprzestrzeniają się w postaci fal sejsmicznych. Odczuwane są w postaci drgań, kołysań, falowań

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw PROFILE GEOLOGICZNE OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw METODA STRATYGRAFICZNA METODA PETROGRAFICZNA METODA PALENTOLOGICZNA ANALIZA PYŁKOWA (PALINOLOGIA) METODA STRATYGRAFICZNA zasada superpozycji

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Dawid Białek. Informacje ogólne (weryfikacja) Charakterystyka geologiczna geostanowiska Późny kambr/wczesny ordowik Litologia

OPIS GEOSTANOWISKA. Dawid Białek. Informacje ogólne (weryfikacja) Charakterystyka geologiczna geostanowiska Późny kambr/wczesny ordowik Litologia OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne (weryfikacja) Nr obiektu 39 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Skałki gnejsów w Doboszowicach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Miejscowość

Bardziej szczegółowo

WYKONUJEMY POMIARY. Ocenę DOSTATECZNĄ otrzymuje uczeń, który :

WYKONUJEMY POMIARY. Ocenę DOSTATECZNĄ otrzymuje uczeń, który : WYKONUJEMY POMIARY Ocenę DOPUSZCZAJĄCĄ otrzymuje uczeń, który : wie, w jakich jednostkach mierzy się masę, długość, czas, temperaturę wie, do pomiaru jakich wielkości służy barometr, menzurka i siłomierz

Bardziej szczegółowo

Teoria tektoniki płyt litosfery

Teoria tektoniki płyt litosfery Teoria tektoniki płyt litosfery Pytania i odpowiedzi 1. Podaj przyczynę przemieszczania się płyt litosferycznych Przyczyną przemieszczania się płyt litosfery jest najprawdopodobniej ruch materii (prądy

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN KONTAKTOWYCH W STREFIE GRANICZNEJ PLUTON OSŁONA NA PRZYKŁADZIE WSCHODNICH KARKONOSZY

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN KONTAKTOWYCH W STREFIE GRANICZNEJ PLUTON OSŁONA NA PRZYKŁADZIE WSCHODNICH KARKONOSZY Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 123 Nr 123 Politechniki Wrocławskiej Studia i Materiały Nr 34 2008 Katarzyna D. ZAGOśDśON* granit, metamorficzna osłona intruzji granitowej, zmiany egzokontaktowe,

Bardziej szczegółowo

Łom łupków kwarcowo-grafitowych na Wzgórzu Buczek. Długość: Szerokość:

Łom łupków kwarcowo-grafitowych na Wzgórzu Buczek. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 64 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków kwarcowo-grafitowych na Wzgórzu Buczek Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd]

Bardziej szczegółowo

Skorupa kontynentalna - analiza geologiczna skał i obszarów

Skorupa kontynentalna - analiza geologiczna skał i obszarów Geolog zatrudniony w firmie poszukiwawczej może wykonywać zarówno prace w terenie jak i w biurze. Prace terenowe mogą polegać na nadzorze nad prowadzonymi wierceniami oraz opisie petrograficznym uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Pochodzenie wód podziemnych

Pochodzenie wód podziemnych Wody podziemne Woda podziemna - to woda zmagazynowana w wolnych przestrzeniach skał zalegających poniżej powierzchni Ziemi. Stanowią jeden z bardzo istotnych elementów obiegu wody w przyrodzie. Pochodzenie

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Na rozwiązanie zadań przeznacza się 90 minut. Uważnie czytaj polecenia, pisz czytelnie. Powodzenia! KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Zadanie 1. (0 1) Podane skale uporządkuj od największej

Bardziej szczegółowo

Geologia historyczna - zajmuje się dziejami Ziemi, historią skorupy ziemskiej, a także życia organicznego

Geologia historyczna - zajmuje się dziejami Ziemi, historią skorupy ziemskiej, a także życia organicznego Geologia historyczna - zajmuje się dziejami Ziemi, historią skorupy ziemskiej, a także życia organicznego GEOCHRONOLOGIA Kompleksowy zespół procedur umożliwiających ustalenie wieku skał lub procesów geologicznych.

Bardziej szczegółowo

BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI

BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI Budowlany podział kamieni WYKORZYSTAĆ KAMIEŃ 139 BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI Najprostszą formą wykorzystania skał jako surowca budowlanego jest bezpośrednie użycie ich fragmentów. Rodzaj wybranej skały,

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Diagramy fazowe P-v-T dla substancji czystych w trzech stanach. skupienia. skupienia

Wykład 3. Diagramy fazowe P-v-T dla substancji czystych w trzech stanach. skupienia. skupienia Wykład 3 Substancje proste i czyste Przemiany w systemie dwufazowym woda para wodna Diagram T-v dla przejścia fazowego woda para wodna Diagramy T-v i P-v dla wody Punkt krytyczny Temperatura nasycenia

Bardziej szczegółowo

SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ

SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ MAGMOWE POWSTAJĄCE Z KRYSTALIZACJI MAGMY, LAWY I SUBSTANCJI IM TOWARZYSZĄCYCH OSADOWE POWSTAJĄCE

Bardziej szczegółowo

Drewno. Zalety: Wady:

Drewno. Zalety: Wady: Drewno Drewno to naturalny surowiec w pełni odnawialny. Dzięki racjonalnej gospodarce leśnej w Polsce zwiększają się nie tylko zasoby drewna, lecz także powierzchnia lasów. łatwość w obróbce, lekkość i

Bardziej szczegółowo

ZAKRES EGZAMINU DYPLOMOWEGO ST.1 GiK 2016/17

ZAKRES EGZAMINU DYPLOMOWEGO ST.1 GiK 2016/17 ZAKRES EGZAMINU DYPLOMOWEGO ST.1 GiK 2016/17 1. Omów sieć geodezyjną do wyznaczania deformacji i przemieszczeń obiektów inżynierskich. 2. Scharakteryzuj petrologię skał magmowych. 3. Opisz procedurę podział

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GEOFIZYK

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GEOFIZYK Załącznik nr 8 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GEOFIZYK SYMBOL CYFROWY 311[11] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) planować, organizować i

Bardziej szczegółowo

Grupa I Nazwisko i imię: (0 2) Przyporządkuj rodzajom skał odpowiadające im warunki powstawania. A. magmowe głębinowe -... B. metamorficzne -...

Grupa I Nazwisko i imię: (0 2) Przyporządkuj rodzajom skał odpowiadające im warunki powstawania. A. magmowe głębinowe -... B. metamorficzne -... Grupa I Nazwisko i imię:... 1. (0 2) Przyporządkuj rodzajom skał odpowiadające im warunki powstawania. A. magmowe głębinowe -... B. metamorficzne -... a) Powstały wskutek przemian innych skał pod wpływem

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki / praktyczny) stacjonarne (stacjonarne)

Odnawialne Źródła Energii I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki / praktyczny) stacjonarne (stacjonarne) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Geologia Nazwa w języku angielskim Geology Obowiązuje od roku akademickiego 2016/2017 A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek studiów Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZUJEMY ZADANIA Z FIZYKI

ROZWIĄZUJEMY ZADANIA Z FIZYKI ROZWIĄZUJEMY ZADANIA Z FIZYKI Rozwiązując zadnia otwarte PAMIĘTAJ o: wypisaniu danych i szukanych, zamianie jednostek na podstawowe, wypisaniu potrzebnych wzorów, w razie potrzeby przekształceniu wzorów,

Bardziej szczegółowo

Przyroda interdyscyplinarne ścieżki dydaktyczne. Justyna Chojnacka Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Zakład Dydaktyki Fizyki

Przyroda interdyscyplinarne ścieżki dydaktyczne. Justyna Chojnacka Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Zakład Dydaktyki Fizyki Przyroda interdyscyplinarne ścieżki dydaktyczne Justyna Chojnacka Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Zakład Dydaktyki Fizyki Plan referatu: Przyroda jako przedmiot uzupełniający - ścieżka

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom gnejsów w Chałupkach

Kamieniołom gnejsów w Chałupkach OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu 37 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kamieniołom gnejsów w Chałupkach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Miejscowość Opis

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 8

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 8 SUROWCE I RECYKLING Wykład 8 WYBRANE NIEMETALICZNE SUROWCE MINERALNE surowce krzemionkowe, tj. zasobne w SiO 2, surowce ilaste, surowce glinowe, glinokrzemianowe i zawierające alkalia, surowce wapniowe,

Bardziej szczegółowo

ANDALUZYT Al 2 SiO 5 (rombowy)

ANDALUZYT Al 2 SiO 5 (rombowy) ANDALUZYT Al 2 SiO 5 (rombowy) CECHA Wykształcenie andaluzyt ziarna, krótkie słupki, częste agregaty ziarniste lub pręcikowe Forma kryształy auto- i hipautomorficzne rzadkie, zwykle ksenomorficzny Łupliwość

Bardziej szczegółowo

Odsłonięcie skał wapniowo-krzemianowych w Gębczycach. Długość: 17, Szerokość: 50,

Odsłonięcie skał wapniowo-krzemianowych w Gębczycach. Długość: 17, Szerokość: 50, OPIS GEOSTANOWISKA Teresa Oberc-Dziedzic, Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 13 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Odsłonięcie skał wapniowo-krzemianowych w Gębczycach Współrzędne

Bardziej szczegółowo

3. Przejścia fazowe pomiędzy trzema stanami skupienia materii:

3. Przejścia fazowe pomiędzy trzema stanami skupienia materii: Temat: Zmiany stanu skupienia. 1. Energia sieci krystalicznej- wielkość dzięki której można oszacować siły przyciągania w krysztale 2. Energia wiązania sieci krystalicznej- ilość energii potrzebnej do

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009 Na rozwiązanie zadań masz 60 minut. Czytaj uważnie polecenia, pisz czytelnie. Powodzenia! KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009 Zadanie 1. (0-2) Dopisz nazwę nauki geograficznej do opisu, wybierając

Bardziej szczegółowo

PEŁZANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCYJNYCH

PEŁZANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCYJNYCH Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: Wprowadzenie PEŁZANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCYJNYCH Opracowała: mgr inż. Magdalena Bartkowiak-Jowsa Reologia jest nauką,

Bardziej szczegółowo

Szkła specjalne Przejście szkliste i jego termodynamika Wykład 5. Ryszard J. Barczyński, 2017 Materiały edukacyjne do użytku wewnętrznego

Szkła specjalne Przejście szkliste i jego termodynamika Wykład 5. Ryszard J. Barczyński, 2017 Materiały edukacyjne do użytku wewnętrznego Szkła specjalne Przejście szkliste i jego termodynamika Wykład 5 Ryszard J. Barczyński, 2017 Materiały edukacyjne do użytku wewnętrznego Czy przejście szkliste jest termodynamicznym przejściem fazowym?

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA STOPÓW CHARAKTERYSTYKA FAZ. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STRUKTURA STOPÓW CHARAKTERYSTYKA FAZ. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STRUKTURA STOPÓW CHARAKTERYSTYKA FAZ Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stop tworzywo składające się z metalu stanowiącego osnowę, do którego

Bardziej szczegółowo

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C Test z geologii 1) Promień równikowy Ziemi wynosi: a) 637,8 km b) 6378,4 km c) 36561,31 km d) 3656,1 km 2) Największą gęstość posiada: a) Atmosfera b) Litosfera c) Mezosfera d) Barysfera 3) Na Śląsku stopień

Bardziej szczegółowo

Kartografia - wykład

Kartografia - wykład prof. dr hab. inż. Jacek Matyszkiewicz KATEDRA ANALIZ ŚRODOWISKA, KARTOGRAFII I GEOLOGII GOSPODARCZEJ Kartografia - wykład Wprowadzenie Kartografia geologiczna jest nauką zajmującą się wykonywaniem map

Bardziej szczegółowo

Łom skał kwarcowo-skaleniowych Jaworek. Długość: Szerokość:

Łom skał kwarcowo-skaleniowych Jaworek. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 73 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom skał kwarcowo-skaleniowych Jaworek Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW Płyn

MECHANIKA PŁYNÓW Płyn MECHANIKA PŁYNÓW Płyn - Każda substancja, która może płynąć, tj. pod wpływem znikomo małych sił dowolnie zmieniać swój kształt w zależności od naczynia, w którym się znajduje, oraz może swobodnie się przemieszczać

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII

Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII 1. System nauk o Ziemi 15 2. Zagadnienia kartograficzne 18 2.1. Odwzorowania kartograficzne 18 2.2. Mapy 22 2.3. Metody przedstawiania

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2016 CECHY TEKSTURALNE = TEKSTURA UKŁAD ZIAREN. upakowanie. kulistość stopień obtoczenia

WYKŁAD 2016 CECHY TEKSTURALNE = TEKSTURA UKŁAD ZIAREN. upakowanie. kulistość stopień obtoczenia ziarno osad ziarnisty CECHY TEKSTURALNE = TEKSTURA wielkość kształt kulistość stopień obtoczenia orientacja uziarnienie osadu kształt ziaren orientacja ziaren upakowanie UKŁAD ZIAREN skład mineralny petrografia

Bardziej szczegółowo

Milena Oziemczuk. Temperatura

Milena Oziemczuk. Temperatura Milena Oziemczuk Temperatura Informacje ogólne Temperatura jest jedną z podstawowych wielkości fizycznych w termodynamice i określa miarą stopnia nagrzania ciał. Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko

Bardziej szczegółowo

Łom amfibolitów Kluczowa. Długość: Szerokość:

Łom amfibolitów Kluczowa. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 69 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom amfibolitów Kluczowa Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 16.77329537

Bardziej szczegółowo

a) Wypiętrzenie się Andów i Kordylierów. b) Rozwój psylofitów na lądach.

a) Wypiętrzenie się Andów i Kordylierów. b) Rozwój psylofitów na lądach. Materiały szkoleniowe Dzieje i budowa Ziemi 1. Uporządkuj chronologicznie podane wydarzenia w dziejach Ziemi. I II a) Sfałdowanie Sudetów i Uralu. a) Wypiętrzenie się Andów i Kordylierów. b) Rozwój psylofitów

Bardziej szczegółowo

Geologia poziom rozszerzony, ćwiczenia Zadanie 1. (2 pkt) Na mapie przedstawiono granice i kierunki ruchu płyt litosfery.

Geologia poziom rozszerzony, ćwiczenia Zadanie 1. (2 pkt) Na mapie przedstawiono granice i kierunki ruchu płyt litosfery. Geologia poziom rozszerzony, ćwiczenia Zadanie 1. (2 pkt) Na mapie przedstawiono granice i kierunki ruchu płyt litosfery. Przyporządkuj obszarom oznaczonym na mapie literami A i B po dwa zjawiska lub procesy

Bardziej szczegółowo

IV. LITOSFERA. CZĘŚĆ 1

IV. LITOSFERA. CZĘŚĆ 1 IV. LITOSFERA. CZĘŚĆ 1 Znajomość faktów 133. Mapy przedstawiają rozmieszczenie lądów i oceanów na Ziemi 250 mln lat temu i 65 mln lat temu. Wstaw te dane w miejscu kropek. 134.W Na mapie przedstawiającej

Bardziej szczegółowo

dr hab. Edyta Jurewicz pok. nr 1055

dr hab. Edyta Jurewicz pok. nr 1055 Wykład 3 dr hab. Edyta Jurewicz pok. nr 1055 MODELE REOLOGICZNE Ciało o doskonale spręż ężyste (ciało Hooka) prawo Hooka ε = e Ciało o doskonale lepkie (ciecz Newtona) Ciało o doskonale plastyczne (ciało

Bardziej szczegółowo

Co dzieje się we wnętrzu Ziemi?

Co dzieje się we wnętrzu Ziemi? Andrzej Żelaźniewicz Marek Grad Co dzieje się we wnętrzu Ziemi? Polska Akademia Nauk planetaziemia Nauki o Ziemi jej mieszkańcom Warszawa 2009 Komitet Planeta Ziemia PAN Wydział VII PAN planetaziemia Nauki

Bardziej szczegółowo

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI Procesy odwracalne i nieodwracalne termodynamicznie, samorzutne i niesamorzutne Proces nazywamy termodynamicznie odwracalnym, jeśli bez spowodowania zmian w otoczeniu możliwy

Bardziej szczegółowo

Ziemia. jako obiekt fizyczny. Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN

Ziemia. jako obiekt fizyczny. Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN Ziemia jako obiekt fizyczny Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN Ziemia okiem fizyka XII Festiwal Nauki, 27 września 2008 Ziemia wydaje się płaska! Texas, USA Ziemia jest płaska i kończy się

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Wody geotermalne w powiecie nyskim

Wody geotermalne w powiecie nyskim Wody geotermalne w powiecie nyskim Temat został opracowany na podstawie analizy warunków hydrotermalnych dla powiatu nyskiego wykonanej przez Zakład Energii Odnawialnej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA Skałki na Garnczarku

OPIS GEOSTANOWISKA Skałki na Garnczarku OPIS GEOSTANOWISKA Skałki na Garnczarku (1-2 stron maszynopisu) Informacje ogólne (weryfikacja) Nr obiektu Nazwa obiektu (oficjalna, Garnczarek obiegowa lub nadana) Współrzędne geograficzne Długość: 17

Bardziej szczegółowo

Energia geotermalna. W-7a

Energia geotermalna. W-7a Energia geotermalna W-7a Co to jest energia geotermalna Nadwyżka energii cieplnej w stosunku do energii odpowiadającej średniej temperaturze powierzchni Ziemi. (ok.8. 10 30 J) Wewnętrzne ciepło Ziemi nagromadzone

Bardziej szczegółowo

Awaryjne przetłaczanie amoniaku w zdarzeniach komunikacyjnych założenia metody. Warszawa, 01 grudzień 2014r. Barszcz Robert

Awaryjne przetłaczanie amoniaku w zdarzeniach komunikacyjnych założenia metody. Warszawa, 01 grudzień 2014r. Barszcz Robert Awaryjne przetłaczanie amoniaku w zdarzeniach komunikacyjnych założenia metody Warszawa, 01 grudzień 2014r. Barszcz Robert INFORMACJE OGÓLNE W celu zminimalizowania negatywnych skutków związanych z awariami

Bardziej szczegółowo

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej?

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? Tematy opisowe 1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? 2. Omów pomiar potencjału na granicy faz elektroda/roztwór elektrolitu. Podaj przykład, omów skale potencjału i elektrody

Bardziej szczegółowo

Badanie procesów dyfuzji i rozpuszczania się gazu ziemnego w strefie kontaktu z ropą naftową

Badanie procesów dyfuzji i rozpuszczania się gazu ziemnego w strefie kontaktu z ropą naftową NAFTA-GAZ luty 2011 ROK LXVII Jerzy Kuśnierczyk Instytut Nafty i Gazu, Oddział Krosno Badanie procesów dyfuzji i rozpuszczania się gazu ziemnego w strefie kontaktu z ropą naftową Wstęp Badania mieszanin

Bardziej szczegółowo

SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA. 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek.

SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA. 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek. SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek. A) W wyniku wietrzenia skał magmowych mogą utworzyć się skały

Bardziej szczegółowo

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI Procesy odwracalne i nieodwracalne termodynamicznie, samorzutne i niesamorzutne Proces nazywamy termodynamicznie odwracalnym, jeśli bez spowodowania zmian w otoczeniu możliwy

Bardziej szczegółowo

Wektory, układ współrzędnych

Wektory, układ współrzędnych Wektory, układ współrzędnych Wielkości występujące w przyrodzie możemy podzielić na: Skalarne, to jest takie wielkości, które potrafimy opisać przy pomocy jednej liczby (skalara), np. masa, czy temperatura.

Bardziej szczegółowo

Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak

Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak 1 Pojęcie równowagi łańcuch pokarmowy równowagi fazowe równowaga ciało stałe - ciecz równowaga ciecz - gaz równowaga ciało

Bardziej szczegółowo

Tajemnice Srebrnego Globu

Tajemnice Srebrnego Globu Tajemnice Srebrnego Globu Teorie powstania Księżyca Księżyc powstał w wyniku zderzenia pra Ziemi z ciałem niebieskim o rozmiarach zbliżonych do ziemskich Ziemia i Księżyc powstały równocześnie, na początku

Bardziej szczegółowo

VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz

VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz Metoda elektromagnetyczna (EM) polega na pomiarze pól wtórnych wytwarzanych przez ciała przewodzące, znajdujące się w ziemi, które podlegają działaniu pierwotnego

Bardziej szczegółowo

Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011

Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011 Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011 LICEA 1 Które z wymienionych poniżej skał należą do grupy skał metamorficznych? Pokreśl je. ropa naftowa, serpentynit, kwarcyt, mołdawit

Bardziej szczegółowo

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych OBIEGI GAZOWE Obieg cykl przemian, po przejściu których stan końcowy czynnika jest identyczny ze stanem początkowym. Obrazem geometrycznym obiegu jest linia zamknięta. Dla obiegu termodynamicznego: przyrost

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 2. CHARAKTERYSTYKI PIASKOWCÓW Z LOKALIZACJI TERENOWYCH STANOWIĄCYCH POTENCJALNE ŹRÓDŁA SUROWCÓW.

ZAŁĄCZNIK 2. CHARAKTERYSTYKI PIASKOWCÓW Z LOKALIZACJI TERENOWYCH STANOWIĄCYCH POTENCJALNE ŹRÓDŁA SUROWCÓW. ZAŁĄCZNIK 1. 177 ZAŁĄCZNIK 1. 178 ZAŁĄCZNIK 1. 179 ZAŁĄCZNIK 1. 180 ZAŁĄCZNIK 2. CHARAKTERYSTYKI PIASKOWCÓW Z LOKALIZACJI TERENOWYCH STANOWIĄCYCH POTENCJALNE ŹRÓDŁA SUROWCÓW. Białe piaskowce mezozoicznej

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA PLASTYCZNA METALI

OBRÓBKA PLASTYCZNA METALI OBRÓBKA PLASTYCZNA METALI Plastyczność: zdolność metali i stopów do trwałego odkształcania się bez naruszenia spójności Obróbka plastyczna: walcowanie, kucie, prasowanie, ciągnienie Produkty i półprodukty

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne procesy geologiczne

Wewnętrzne procesy geologiczne Konspekt lekcji z geografii dla klasy I gimnazjum Wewnętrzne procesy geologiczne Cel ogólny: opis na przykładach działania procesów geologicznych wewnętrznych i omówienie ich rzeźbiotwórczej działalności.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ROZDRABNIANIA WARSTWOWEGO NA PODSTAWIE EFEKTÓW ROZDRABNIANIA POJEDYNCZYCH ZIAREN

ANALIZA ROZDRABNIANIA WARSTWOWEGO NA PODSTAWIE EFEKTÓW ROZDRABNIANIA POJEDYNCZYCH ZIAREN Akademia Górniczo Hutnicza im. Stanisława Staszica Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Katedra Inżynierii Środowiska i Przeróbki Surowców Rozprawa doktorska ANALIZA ROZDRABNIANIA WARSTWOWEGO NA PODSTAWIE

Bardziej szczegółowo

Teoria sprężystości F Z - F Z

Teoria sprężystości F Z - F Z Teoria sprężystości Ciało sprężyste bryła, która pod wpływem działających sił zewnętrznych ulega deformacji zmienia swój kształt i/lub objętość i wraca do pierwotnej postaci po ustaniu działania tych sił.

Bardziej szczegółowo

Kartkówka powtórzeniowa nr 3

Kartkówka powtórzeniowa nr 3 Kartkówka powtórzeniowa nr 3 Zagadnienia: 1. Procesy wewnętrzne kształtujące powierzchnię Ziemi 2. Procesy zewnętrzne kształtujące powierzchnię Ziemi 3. Klimat i klimat ogramy Ad. 1 Procesy wewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Ogólny schemat blokowy układu ze sprzężeniem zwrotnym

Ogólny schemat blokowy układu ze sprzężeniem zwrotnym 1. Definicja sprzężenia zwrotnego Sprzężenie zwrotne w układach elektronicznych polega na doprowadzeniu części sygnału wyjściowego z powrotem do wejścia. Częśd sygnału wyjściowego, zwana sygnałem zwrotnym,

Bardziej szczegółowo

Zarys geotechniki. Zenon Wiłun. Spis treści: Przedmowa/10 Do Czytelnika/12

Zarys geotechniki. Zenon Wiłun. Spis treści: Przedmowa/10 Do Czytelnika/12 Zarys geotechniki. Zenon Wiłun Spis treści: Przedmowa/10 Do Czytelnika/12 ROZDZIAŁ 1 Wstęp/l 3 1.1 Krótki rys historyczny/13 1.2 Przegląd zagadnień geotechnicznych/17 ROZDZIAŁ 2 Wiadomości ogólne o gruntach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK GEOLOG, 311106 O STRUKTURZE MODUŁOWEJ

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK GEOLOG, 311106 O STRUKTURZE MODUŁOWEJ ROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK GEOLOG, 311106 O STRUKTURZE MODUŁOWEJ wersja po recenzjach Warszawa 2012 1 SIS TREŚCI Doskonalenie podstaw programowych kluczem do modernizacji kształcenia zawodowego

Bardziej szczegółowo

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią?

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Własności optyczne materii Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Właściwości optyczne materiału wynikają ze zjawisk: Absorpcji Załamania Odbicia Rozpraszania Własności elektrycznych Refrakcja

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

Łom perydotytów na wzgórzu Grochowiec. Długość: Szerokość:

Łom perydotytów na wzgórzu Grochowiec. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 75 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom perydotytów na wzgórzu Grochowiec Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

Budowa stopów. (układy równowagi fazowej)

Budowa stopów. (układy równowagi fazowej) Budowa stopów (układy równowagi fazowej) Równowaga termodynamiczna Stopy metali są trwałe w stanie równowagi termodynamicznej. Równowaga jest osiągnięta, gdy energia swobodna układu uzyska minimum lub

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE ZDJĘCIE GEOLOGICZNE OBIEKTU OSÓWKA (KOMPLEKS RIESE )

SZCZEGÓŁOWE ZDJĘCIE GEOLOGICZNE OBIEKTU OSÓWKA (KOMPLEKS RIESE ) Dzieje górnictwa element europejskiego dziedzictwa kultury, 3 pod red. P.P. Zagożdżona i M. Madziarza, Wrocław 2010 kartowanie geologiczne, geoturystyka, podziemna trasa turystyczna, Osówka, Głuszyca,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST RECYKLING

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST RECYKLING SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST - 05.03.11 RECYKLING Jednostka opracowująca: SPIS SPECYFIKACJI SST - 05.03.11 RECYKLING FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE

Bardziej szczegółowo

Gleboznawstwo i geomorfologia

Gleboznawstwo i geomorfologia Gleboznawstwo i geomorfologia Wykład dla studentów ochrony środowiska I rok...nie ma życia bez gleby, ani gleby bez życia Stanisław Miklaszewski (1907) Gleboznawstwo i geomorfologia WYKŁAD 4: OBSZARY GÓRSKIE

Bardziej szczegółowo

WIETRZENIE. Rozpuszczanie polega na łączeniu się minerałów z wodą i doprowadzeniu ich do roztworu. Tego typu wietrzeniu ulegają głównie sole.

WIETRZENIE. Rozpuszczanie polega na łączeniu się minerałów z wodą i doprowadzeniu ich do roztworu. Tego typu wietrzeniu ulegają głównie sole. WIETRZENIE Wietrzenie to proces prowadzący do rozpadu lub rozkładu skały RODZAJE WIETRZENIA WIETRZENIE FIZYCZNE = MECHANICZNE v INSOLACJA v ZAMRÓZ (MROZOWE) v SKAŁ ILASTYCH v SOLNE WIETRZENIE CHEMICZNE

Bardziej szczegółowo