ROZDZIAŁ 11 CZYNNIKI DETERMINUJĄCE DYNAMIKĘ POLSKIEGO EKSPORTU I IMPORTU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROZDZIAŁ 11 CZYNNIKI DETERMINUJĄCE DYNAMIKĘ POLSKIEGO EKSPORTU I IMPORTU"

Transkrypt

1 Ryszard Stefański ROZDZIAŁ CZYNNIKI DETERMINUJĄCE DYNAMIKĘ POLSKIEGO EKSPORTU I IMPORTU. Wprowadzenie Handel międzynarodowy odgrywa coraz większą rolę w gospodarce światowej. Także w Polsce dynamika eksportu i importu jest znacznie wyższa niż tempo wzrostu gospodarczego. Do najważniejszych czynników wpływających na obroty handlowe danego kraju należą koniunktura krajowa i zagraniczna oraz kurs walutowy. Wpływ polityki handlowej systematycznie maleje wskutek stopniowej liberalizacji wymiany międzynarodowej. Pewien wpływ na kształtowanie się eksportu i importu mogą mieć także bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Celem artykułu jest empiryczna weryfikacja koncepcji teoretycznych wyjaśniających wpływ koniunktury gospodarczej oraz kursu walutowego na dynamikę polskiego eksportu i importu. Wpływ koniunktury gospodarczej na obroty handlowe wyjaśnia model sił przyciągania i odpychania oraz wypychania i tłumienia 2. Poprawa zagranicznej sytuacji gospodarczej przyczynia się do wzrostu dynamiki eksportu oraz zmniejszenia tempa przyrostu importu. Podobny wpływ na obroty handlowe danego kraju wywiera pogorszenie się koniunktury krajowej. Na eksport danego kraju wpływa przede wszystkim sytuacja gospodarcza w krajach będących głównymi partnerami handlowymi. Kształtowanie importu jest zazwyczaj w większym stopniu uzależnione od koniunktury wewnętrznej danego kraju. Wartość eksportu i importu zależy w większym stopniu od poziomu kursu realnego niż nominalnego 3. Efektem realnego osłabienia pieniądza krajowego jest ilościowy spadek importu i wzrost eksportu. W sytuacji, gdy wartość obrotów handlowych jest określana w walucie obcej, oznacza to wartościowy spadek importu oraz trudną do jednoznacznego określenia zmianę eksportu. Wzrost wartości eksportu wyrażonego w pieniądzu zagranicznym wystąpi dopiero wtedy, gdy efekt ilościowego przyrostu eksportu przewyższy efekt spadku cen zbytu wyrażonych w walucie obcej. W przypadku, gdy obroty handlowe są szacowane w pieniądzu krajowym wystąpi wzrost wartości eksportu i trudna do określenia zmiana importu 4. Skutki realnej aprecjacji pieniądza krajowego są odwrotne od efektów deprecjacji. Wartość importu wyrażana w walucie obcej rośnie. Eksport maleje lub rośnie w zależności od tego, czy dominuje efekt ilościowy czy cenowy. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne wpływają na kształtowanie się eksportu i importu zarówno w długim, jak i w krótkim okresie. Napływ inwestycji zagranicznych B. Hoekman, M. M. Kostecki, Ekonomia światowego systemu handlu. WTO: zasady i mechanizmy negocjacji, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Wrocław, s M. Rekowski, Model kształtowania się dynamiki eksportu rozwiniętych krajów kapitalistycznych w cyklu koniunkturalnym, Wydawnictwo AE w Poznaniu, Poznań 98, s C. Hermann, Realer Wechselkurs und gesamtwirtschaftliche Entwicklung in Deutschland, Wirtschaftsdienst, nr 9, s Międzynarodowe stosunki gospodarcze, red. A. Budnikowski, E. Kawecka-Wyrzykowska, PWE, Warszawa, s

2 Czynniki determinujące dynamikę polskiego eksportu i importu 5 powoduje w pierwszej kolejności wzrost importu. Jest to spowodowane tym, że inwestorzy zagraniczni importują czynniki produkcji. Po rozpoczęciu działalności produkcyjnej następuje z kolei wzrost eksportu towarów. Odpływ kapitału przyczynia się do wzrostu eksportu towarów. Jest to spowodowane tym, że przedsiębiorstwa inwestujące za granicą wykorzystują czynniki produkcji pochodzące z kraju. Uruchomienie działalności za granicą może spowodować wzrost importu do kraju produktów wytwarzanych w filiach zagranicznych. W długim okresie napływ kapitału przyczynia się przede wszystkim do wzrostu eksportu a odpływ kapitału do wzrostu importu. Cło importowe wpływa na kształtowanie się importu oraz salda bilansu handlowego. Wzrost średniej stawki cła przyczynia się do spadku importu i odwrotnie. W ciągu ostatnich kilkunastu lat cło importowe w Polsce systematycznie się obniża. Wynika to z podpisanych porozumień międzynarodowych oraz przystąpienia do Unii Europejskiej. Zmienna jest jednakże dynamika obniżania się średniej stawki cła importowego. 2. Dane Zakres czasowy analiz obejmuje lata Jest on podyktowany dostępnością porównywalnych danych statystycznych. W badaniach wykorzystano dane kwartalne. Dane dotyczące koniunktury gospodarczej, obrotów handlowych i inwestycji zagranicznych wyrażono w cenach stałych z r. Zakres przestrzenny obejmuje Polskę, 5 krajów należących do Unii Europejskiej przed jej rozszerzeniem oraz Rosję i Czechy. Wartość polskiego eksportu i importu oraz saldo bilansu handlowego wyrażono zarówno w dolarach, jak i w złotych. W analizie empirycznej uwzględniono następujące czynniki, które mogą potencjalnie wpływać na kształtowanie się polskich obrotów handlowych: koniunktura krajowa, koniunktura zagraniczna, realny kurs walutowy, inwestycje zagraniczne w Polsce, polskie inwestycje za granicą, średnia stawka cła importowego. Wskaźnikiem charakteryzującym koniunkturę krajową jest produkt krajowy brutto wyrażony w złotych. W celu zobrazowania kształtowania się koniunktury zagranicznej wykorzystano szacowany w dolarach szereg produktu krajowego brutto 5 krajów Unii Europejskiej sprzed jej rozszerzenia oraz Rosji i Czech. Dwa ostatnie kraje są największymi partnerami handlowymi Polski spoza europejskiej piętnastki. Na 7 wybranych krajów przypadało w badanym okresie ponad 70% polskiego eksportu i importu. W celu wyznaczenia jednego szeregu PKB dla Unii Europejskiej oraz Rosji i Czech wyznaczono średni ważony PKB, gdzie wagę stanowiły udziały w globalnych obrotach handlowych naszego kraju. Realny kurs walutowy wyznaczono w trzech wariantach. Pierwszy z nich jest to realny kurs złotego w stosunku do dolara. Wariant drugi jest to realny kurs złotego w stosunku do euro, a we wcześniejszym okresie, marki niemieckiej. W trzecim przypadku przyjęto realny kurs walutowy w stosunku do koszyka walut, w którym 45% stanowi dolar, a 55% euro. Jako wskaźnik poziomu cen we wszystkich analizowanych krajach przyjęto indeks cen dóbr i usług konsumpcyjnych (CPI). Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce oraz polskich inwestycji zagranicą wyrażono w dolarach w cenach stałych z r. Średnia stawka cła importowego została wyznaczona w następujący sposób: wartość wpływów celnych z danego kwartału została podzielona przez wartość importu w danym

3 6 Ryszard Stefański kwartale. Taki sposób liczenia uwzględnia nie tylko wysokość stawek celnych, ale także strukturę importu. Jest on zatem zbliżony do wyników, które można byłoby uzyskać przy wyznaczeniu średniej ważonej stawki cła importowego, gdzie wagi stanowią udziały poszczególnych grup towarowych w imporcie ogółem. Dane wykorzystane w analizie empirycznej pochodzą z Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie, Narodowego Banku Polskiego, OECD oraz Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Kwartalne wartości polskiego PKB dla 994 roku uzyskano z pracy Welfego i Kelma Metodologia Wszystkie szeregi zmiennych zależnych i niezależnych zostały zamienione na cykle odchyleń od trendu obrazujące wahania danej zmiennej. Wyeliminowano w ten sposób długookresową tendencję rozwojową z badanych szeregów czasowych. Wszystkie zmienne oczyszczono sezonowo poprzez zastosowanie metody Cenzus II / X. Zaletą tej metody jest to, że nie wymaga ona wstępnego szacunku funkcji trendu i pozwala w dużym stopniu wyeliminować z szeregów składniki przypadkowe. Do dalszych analiz wykorzystano postać krzywej Hendersona danej zmiennej, obrazującej łączne oddziaływanie trendu i zmian cyklicznych 6. W kolejnym kroku wyodrębniono składnik cykliczny badanej zmiennej przy użyciu metody Hodricka - Prescotta 7. Pozwoliło to na eliminację czynnika zakłócającego zależności pomiędzy badanymi zmiennymi, tj. czasu 8. Filtr Hodricka - Prescotta jest traktowany przez niektórych autorów jako niedoskonały z uwagi na jego nieco mechaniczną naturę powodującą, iż przy jego użyciu udaje się wyodrębnić składnik cykliczny z danych, które takiego składnika z pewnością nie posiadają 9. Mimo takich zastrzeżeń jest to powszechnie stosowana metoda wyodrębniania wahań cyklicznych. Po wyodrębnieniu trendu cyklicznego oszacowano metodą multiplikatywną odchylenia od niego otrzymując szeregi referencyjne wahań polskiego eksportu, importu i bilansu handlowego oraz czynników wpływających na ich kształtowanie. W kolejnym etapie badań wyznaczono współczynnik korelacji pomiędzy szeregami odchyleń od trendu polskiego eksportu, importu i bilansu handlowego oraz pozostałych zmiennych. Uwzględniono możliwość występowania przesunięć między badanymi zmiennymi do 8 kwartałów. Dłuższy okres wyprzedzenia szeregów czasowych danych niezależnych mógłby spowodować wystąpienie przypadkowych powiązań. Współczynnik korelacji informuje o występowaniu współzmienności, bądź jej braku w przypadku analizowanych szeregów. Jej istnienie może, choć nie musi świadczyć o występowaniu związku przyczynowo skutkowego między analizowanymi zmiennymi. W celu określenia możliwości występowania związków przyczynowo-skutkowych posłużono się metodą testu przyczynowości Grangera. Koncepcja ta opiera się na założeniu, że przyszłość nie może być przyczyną przeszłości. Jest to przyczynowość jedynie w sensie Grangera. Oznacza to, że związku przyczynowo-skutkowego nie można odrzucić z określonym prawdopodobieństwem. Metoda ta zakłada wpływ zmiennej X na zmienną Y 5 A. Welfe, R. Kelm, Szacunek produktu krajowego brutto dla okresów kwartalnych, Wiadomości statystyczne, nr 0, s J. Jankiewicz, S. Kalinowski, M. Kruszka, Metodologia identyfikacji i prognozowania wahań koniunkturalnych, w: Wskaźniki wyprzedzające jako metoda prognozowania koniunktury w Polsce, red. M. Rekowski, Wydawnictwo AE, Poznań, s F. E. Kydland, E. C. Prescott, Business cycles: Real fact and a monetary myth, Federal Reserve Bank of Minneapolis Quarterly Review 990, nr 4, s M. Sobczyk, Statystyka, PWN, Warszawa, s A. Jaeger, Mechanical Detrending by Hodrick Prescott Filtering: A Note, Empirical Economics 994, nr 9, s. 499.

4 Czynniki determinujące dynamikę polskiego eksportu i importu 7 wtedy, gdy prognozy kształtowania się zmiennej Y wykorzystujące wartości zmiennej X są lepsze, niż w przypadku, gdy wartości zmiennej X nie są brane pod uwagę przy prognozowaniu zmiennej Y 0. Wyniki testu przyczynowości Grangera informują także, jaki jest maksymalny okres wyprzedzenia jednego szeregu w stosunku do drugiego, przy którym może występować związek przyczynowo-skutkowy. Wskaźniki wyprzedające wyodrębnione poprzez analizę korelacji lub test przyczynowości Grangera wykorzystano do stworzenia modeli kształtowania się eksportu, importu i salda bilansu handlowego wyrażonych w dolarach i w złotych. W tym celu wykorzystano modele regresji. Dla ich wyznaczenia posłużono się metodą regresji krokowej. Regresja krokowa jest to najpowszechniej stosowana metoda doboru zmiennych objaśniających. Na każdym etapie obliczeń dokonuje się rewizji oceny istotności każdej zmiennej. Minimalizuje to ryzyko pozostawienia poza modelem ważnej zmiennej lub utrzymania w nim zmiennej nieważnej. Na wejściu do analizy regresji krokowej ujęto wszystkie zmienne i wyprzedzenia wyodrębnione poprzez analizę korelacji oraz test przyczynowości Grangera. Kolejne iteracje pokazywały zmienne nieistotne ze statystycznego punktu widzenia, które były z modelu eliminowane. 4. Wyniki Analiza korelacji pozwoliła na wyodrębnienie licznych szeregów wykazujących istotną współzmienność z kształtowaniem się polskiego eksportu, importu oraz bilansu handlowego (tabela ). Należą do nich przede wszystkim realny kurs walutowy oraz koniunktura polska i zagraniczna. Pozostałe szeregi, tzn. polskie inwestycje zagraniczne, inwestycje zagraniczne w Polsce oraz średnia stawka cła importowego cechuje mniejsza współzmienność z szeregami eksportu, importu oraz bilansu handlowego. Zależność między realnym kursem walutowym a obrotami handlowymi wyrażonymi w dolarach jest odwrotnie proporcjonalna. Wzrost realnego kursu walutowego przyczynia się do spadku dynamiki polskiego eksportu, importu oraz pogorszenia się salda bilansu handlowego i odwrotnie. W przypadku obrotów handlowych wyrażonych w złotych zaobserwowano odmienną sytuację wzrost realnego kursu walutowego przyczynia się do wzrostu dynamiki eksportu, importu oraz do poprawy salda bilansu handlowego. Koniunktura w Polsce wykazuje istotną współzmienność z kształtowaniem się polskiego importu i to zarówno wyrażonego w dolarach, jak i w złotych. Wzrost PKB przyczynia się do wzrostu dynamiki importu. Wpływ koniunktury zagranicznej na polskie obroty handlowe jest zbliżony niezależnie od tego, czy są one szacowane w dolarach czy w złotych. Zależność pomiędzy badanymi zmiennymi jest odwrotnie proporcjonalna. Wzrost zagranicznego PKB przyczynia się do spadku dynamiki polskiego eksportu, importu oraz do pogorszenia się bilansu handlowego. Wpływ zagranicznej koniunktury na kształtowanie się polskiego eksportu jest dosyć zaskakujący, jest on sprzeczny z oczekiwaniami wynikającymi z modelu teoretycznego sił przyciągania i odpychania. Pewnym wyjaśnieniem może być stosunkowo długi okres wyprzedzenia pomiędzy zmianami zagranicznego PKB a wahaniami polskiego eksportu wynoszący 5 kwartałów. Podobnie zaskakujący wydaje się wpływ zagranicznej koniunktury na kształtowanie się polskiego bilansu handlowego. Wzrost zagranicznego PKB wyprzedza o 3 do 4 kwartałów spadek polskiego eksportu netto. 0 C. W. J. Granger, Investigating Casual Relations by Econometric Models and Cross-spectral Methods, Econometrica 969, nr 37, s A. D. Aczel, Statystyka w zarządzaniu, PWN, Warszawa, s. 608.

5 8 Ryszard Stefański Tabela Czynniki determinujące wartość polskich obrotów handlowych, wyodrębnione na podstawie analizy korelacji Czynnik Wyprzedzenie (kwartały) Współczynnik korelacji Eksport w dolarach PKB w Polsce 6-0,384 PKB zagraniczny 5-0,433 Realny kurs dolara 0-0,577 Realny kurs euro 0-0,322 Realny kurs koszyka walut 0-0,378 Eksport w złotych PKB zagraniczny 5-0,70 Realny kurs euro 2 0,537 Realny kurs koszyka walut 3 0,386 Polskie inwestycje za granicą 7 0,433 Import w dolarach PKB w Polsce 0 0,535 PKB zagraniczny 4-0,69 Realny kurs dolara 6-0,56 Realny kurs euro 7-0,344 Realny kurs koszyka walut 0-0,442 Cło importowe 0-0,442 Import w złotych PKB w Polsce 0 0,75 PKB zagraniczny 5-0,796 Realny kurs dolara 0 0,497 Realny kurs euro 0 0,609 Inwestycje zagraniczne w Polsce 0 0,454 Polskie inwestycje za granicą 7 0,42 Cło importowe 0-0,367 Bilans handlowy w dolarach PKB zagraniczny 3-0,595 Realny kurs dolara 5-0,740 Realny kurs euro 6-0,529 Inwestycje zagraniczne w Polsce 5-0,40 Bilans handlowy w złotych PKB zagraniczny 4-0,488 Realny kurs dolara 0 0,652 Realny kurs euro 0 0,707 Inwestycje zagraniczne w Polsce 0 0,690 Źródło: opracowanie własne na podstawie: OECD Statistical Compendium, DSI Internet Data Shop, International Financial Statistics, IMF, Washington, Biuletyn informacyjny NBP i Biuletyn statystyczny GUS. Test przyczynowości Grangera także pozwolił na wyodrębnienie stosunkowo licznych szeregów, które mogą determinować kształtowanie się polskich obrotów handlowych (tabela 2.). Należą do nich przede wszystkim realny kurs walutowy oraz koniunktura krajowa i

6 Czynniki determinujące dynamikę polskiego eksportu i importu 9 Tabela 2 Czynniki determinujące wartość polskich obrotów handlowych, wyodrębnione na podstawie testu przyczynowości Grangera Czynnik Maksymalne wyprzedzenie (kwartały) Eksport w dolarach PKB w Polsce 6 PKB zagraniczny 5 Realny kurs dolara 6 Realny kurs koszyka walut 2 Polskie inwestycje za granicą 5 Eksport w złotych PKB zagraniczny 5 Realny kurs dolara 5 Realny kurs euro 5 Realny kurs koszyka walut Import w dolarach PKB w Polsce 6 PKB zagraniczny 4 Realny kurs dolara 6 Realny kurs euro 6 Realny kurs koszyka walut 2 Cło importowe 2 Import w złotych PKB zagraniczny 6 Realny kurs dolara 5 Realny kurs euro 5 Realny kurs koszyka walut 6 Inwestycje zagraniczne w Polsce 2 Cło importowe 6 Bilans handlowy w dolarach PKB zagraniczny 6 Realny kurs dolara 5 Realny kurs euro 5 Realny kurs koszyka walut 3 Inwestycje zagraniczne w Polsce 3 Cło importowe 3 Bilans handlowy w złotych PKB zagraniczny 4 Realny kurs dolara 3 Realny kurs euro 5 Realny kurs koszyka walut 3 Polskie inwestycje za granicą 3 Inwestycje zagraniczne w Polsce Cło importowe 3 Źródło: opracowanie własne na podstawie: OECD Statistical Compendium, DSI Internet Data Shop, International Financial Statistics, IMF, Washington, Biuletyn informacyjny NBP i Biuletyn statystyczny GUS.

7 20 Ryszard Stefański zagraniczna. W przypadku importu oraz bilansu handlowego test przyczynowości wskazał także na potencjalny wpływ cła importowego. Prawdopodobieństwo występowania związku przyczynowo-skutkowego między inwestycjami zagranicznymi w Polsce oraz polskimi inwestycjami zagranicą a eksportem, importem i saldem bilansu handlowego jest znacznie mniejsze. Wyodrębnione szeregi odchyleń od trendu, które potencjalnie mogą wpływać na kształtowanie się polskiego eksportu zostały wykorzystane do oszacowania równań regresji. W przypadku szacowania obrotów w dolarach w modelu znalazły się dwie zmienne: realny kurs dolara oraz zagraniczny PKB. Jest on dobrze dopasowany do danych rzeczywistych (wykres.). Skorygowany współczynnik determinacji (R^2) wynosi 0,8. Oznacza to, że model wyjaśnia kształtowanie się eksportu w 8%. Zmienne znajdujące się poza równaniem regresji odpowiadają za zmiany wartości eksportu w 9%. Wyznaczony model przyjął postać: y t =,57* x 0,46* x + 4,54* x 9,6* 4 2 x t t t 2t 5 + y wahania polskiego eksportu w dolarach, x realny kurs dolara, x 2 - zagraniczny PKB. 809,23 Wzrost realnego kursu walutowego przyczynia się do spadku polskiego eksportu i odwrotnie. Oznacza to, że efekt cenowy deprecjacji złotego przewyższa w tym przypadku ilościowy. Wpływ ten ujawnia się w bieżącym kwartale oraz z wyprzedzeniem 4 okresów. Wzrost realnego kursu walutowego o % powoduje spadek wartości eksportu o 2,03%. Poprawa zagranicznej koniunktury przyczynia się do wzrostu dynamiki polskiego eksportu w bieżącym kwartale i odwrotnie. Jest to zgodne z oczekiwaniami sformułowanymi na podstawie modelu sił przyciągania i odpychania. Po pięciu okresach zależność ta przyjmuje jednakże odwrotny kierunek. Wzrost zagranicznego PKB wyprzedza o 5 kwartałów spadek dynamiki polskiego eksportu. Zmniejszenie się zagranicznego PKB o % przyczynia się do wzrostu polskiego eksportu o 5,07%. Model charakteryzujący kształtowanie się dynamiki polskiego eksportu w złotych zawiera dwie zmienne: zagraniczny PKB oraz realny kurs koszyka walut. Jest on nieco gorzej dopasowany. Skorygowany współczynnik determinacji (R^2) wynosi 0,7. Uzyskane równanie regresji ma postać: y t = 3,04* x 6,87* x + 0,28* x t t 5 2t 3 + y wahania polskiego eksportu w złotych, x zagraniczny PKB, x 2 - realny kurs koszyka walut. 454,50 Poprawa zagranicznej koniunktury, podobnie jak w przypadku obrotów szacowanych w dolarach, przyczynia się do wzrostu wartości polskiego eksportu w bieżącym okresie. Po upływie 5 kwartałów zależność ta jest jednakże odwrotnie proporcjonalna. Wzrost realnego kursu walutowego powoduje zwiększenie dynamiki polskiego eksportu wyrażonego w złotych. Jest to zgodne z teoretycznymi modelami kursu walutowego.

8 Czynniki determinujące dynamikę polskiego eksportu i importu Dane rzeczywiste Model 80 II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III Wykres. Wahania polskiego eksportu w dolarach w latach - - dane rzeczywiste i oszacowane na podstawie modelu regresji Źródło: opracowanie własne na podstawie: OECD Statistical Compendium, DSI Internet Data Shop, International Financial Statistics, IMF, Washington, Biuletyn informacyjny NBP i Biuletyn statystyczny GUS. Równanie regresji wyjaśniające kształtowanie się dynamiki polskiego importu w dolarach zawiera dwie zmienne: polski PKB oraz realny kurs dolara. Jest on dość dobrze dopasowany do danych rzeczywistych (wykres 2.). Skorygowany współczynnik determinacji (R^2) wynosi 0,79. Model przyjął następującą postać: y t = 0,87* x 0,92* x + 3,57* x t t 5 2t y wahania importu w dolarach, x realny kurs dolara, x 2 - polski PKB. 77,54 Zgodnie z oczekiwaniami wzrost realnego kursu dolara przyczynia się do spadku dynamiki polskiego importu i odwrotnie. Wpływ ten jest rozłożony w czasie i ujawnia się w okresie bieżącym oraz z opóźnieniem 5 kwartałów. Poprawa koniunktury krajowej przyczynia się do zwiększenia dynamiki polskiego importu i odwrotnie. Jest to zgodne z modelem sił wypychania i tłumienia. Import zmienia się z opóźnieniem kwartału w stosunku do wahań polskiego PKB. Te same zmienne znalazły się w modelu wyjaśniającym kształtowanie się polskiego importu w złotych. Równanie regresji jest nieco lepiej dopasowane do danych rzeczywistych. Skorygowany współczynnik determinacji (R^2) wynosi 0,82. Model przyjął postać: y = t 4,00* x 0,53* x t 2t 5 246,77

9 22 Ryszard Stefański y wahania polskiego importu w złotych, x polski PKB, x 2 - realny kurs dolara. Zmiany realnego kursu dolara wyprzedzają o 5 kwartałów wahania importu. Poprawa koniunktury krajowej przyczynia się do wzrostu wartości importu w tym samym okresie. Wzrost realnego kursu walutowego o % powoduje spadek dynamiki polskiego importu o,79% (w dolarach) lub 0,53% (w złotych). Zwiększenie się PKB o % powoduje wzrost wartości importu o 3,57% (w dolarach) lub 4% (w złotych). Amplituda wahań obrotów handlowych jest zatem, zgodnie z oczekiwaniami, większa niż PKB Dane rzeczywiste Model 80 II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III Wykres 2. Wahania polskiego importu w dolarach w latach - - dane rzeczywiste i oszacowane na podstawie modelu regresji Źródło: opracowanie własne na podstawie: OECD Statistical Compendium, DSI Internet Data Shop, International Financial Statistics, IMF, Washington, Biuletyn informacyjny NBP i Biuletyn statystyczny GUS. Wyodrębnione szeregi danych mogące potencjalnie wpływać na kształtowanie się eksportu netto w Polsce zostały wykorzystane do wyznaczenia modeli regresji. Równanie, w którym zmienną zależną jest saldo bilansu handlowego szacowane w dolarach zawiera dwie zmienne: realny kurs dolara oraz koniunkturę zagraniczną. Model jest dobrze dopasowany do danych rzeczywistych (wykres 3.). Skorygowany współczynnik determinacji (R^2) wynosi 0,86. Równanie przyjęło postać: y t =,73* x 6,70* x t 5 2t ,3 y wahania salda bilansu handlowego w dolarach, x realny kurs dolara, x 2 - zagraniczny PKB.

10 Czynniki determinujące dynamikę polskiego eksportu i importu 23 Realna deprecjacja przyczynia się do pogorszenia salda bilansu handlowego i odwrotnie. Opóźnienie zmian eksportu netto wynosi 5 kwartałów w stosunku do zmian kursu walutowego. Wzrost realnego kursu dolara o % powoduje spadek eksportu netto o,73%. Poprawa zagranicznej koniunktury wyprzedza o 6 kwartałów spadek polskiego salda bilansu handlowego. Jest to dość zaskakująca zależność, sprzeczna z oczekiwaniami formułowanymi na podstawie modelu sił przyciągania i odpychania oraz wypychania i tłumienia. Spadek zagranicznego PKB o % przyczynia się do poprawy salda bilansu handlowego w Polsce o 6,7%. Model regresji wyjaśniający kształtowanie się polskiego eksportu netto wyrażonego w złotych jest znacznie słabiej dopasowany niż w przypadku obrotów szacowanych w dolarach. Skorygowany współczynnik determinacji (R^2) wynosi 0,5. Wyjaśnia on kształtowanie się salda bilansu handlowego jedynie w 5%. Zawiera on tylko jedną zmienną: realny kurs euro. Wyznaczone równanie regresji przyjęło postać: y t =,22* x t 20,94 y wahania salda bilansu handlowego w złotych, x realny kurs euro. Realna deprecjacja złotego przyczynia się do poprawy salda bilansu handlowego wyrażonego w złotych i odwrotnie. Zmiany kursu walutowego wyprzedzają wahania salda bilansu handlowego w Polsce o kwartał Dane rzeczywiste Model 70 III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III Wykres 3. Wahania salda bilansu handlowego w dolarach w latach - - dane rzeczywiste i oszacowane na podstawie modelu regresji Źródło: opracowanie własne na podstawie: OECD Statistical Compendium, DSI Internet Data Shop, International Financial Statistics, IMF, Washington, Biuletyn informacyjny NBP i Biuletyn statystyczny GUS.

11 24 Ryszard Stefański 5. Podsumowanie Do najważniejszych czynników determinujących polskie obroty handlowe należą: realny kurs walutowy oraz koniunktura krajowa i zagraniczna. Pozostałe czynniki nie zostały uwzględnione w wyznaczonych modelach regresji. Realna deprecjacja przyczynia się do spadku wartości eksportu, importu oraz salda bilansu handlowego wyrażonego w dolarach i odwrotnie. Zmiany kursu wyprzedzają o 4 do 6 kwartałów wahania obrotów handlowych. Realna deprecjacja wpływa na wzrost eksportu i poprawę salda bilansu handlowego wyrażonego w złotych oraz na spadek dynamiki polskiego importu i odwrotnie. Zmiany kursu wyprzedzają o do 5 kwartałów fluktuacje obrotów handlowych. Koniunktura krajowa wpływa, w świetle przeprowadzonych badań, jedynie na kształtowanie się polskiego importu. Wzrost polskiego PKB przyczynia się do zwiększenia dynamiki importu i odwrotnie. Zależność ta obowiązuje zarówno w przypadku wartości obrotów wyrażonej w dolarach, jak i w złotych. Koniunktura krajowa wpływa na import w tym samym okresie lub z opóźnieniem kwartału. Koniunktura zagraniczna wpływa na kształtowanie się wartości eksportu wyrażonego w dolarach i w złotych oraz na saldo bilansu handlowego szacowanego w walucie obcej. Poprawie zagranicznej koniunktury towarzyszy zwiększenie dynamiki polskiego eksportu w tym samym okresie i odwrotnie. Wzrost zagranicznego PKB wyprzedza jednakże o 5 kwartałów spadek tempa przyrostu eksportu. Zależności te można zaobserwować zarówno w przypadku obrotów liczonych w dolarach, jak i w złotych. Poprawa zagranicznej koniunktury wyprzedza o 6 kwartałów pogorszenie się salda polskiego bilansu handlowego wyrażonego w dolarach. SPIS LITERATURY:. Aczel A. D., Statystyka w zarządzaniu, PWN, Warszawa 2. Granger C. W. J., Investigating Casual Relations by Econometric Models and Crossspectral Methods, Econometrica, 969 nr Hermann C., Realer Wechselkurs und gesamtwirschaftliche Entwicklung in Deutschland, Wirtschaftsdienst, nr 9 4. Hoekman B., Kostecki M. M., Ekonomia światowego systemu handlu. WTO: zasady i mechanizmy negocjacji, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Wrocław 5. Jankiewicz J., Kalinowski S., Kruszka M., Metodologia identyfikacji i prognozowania wahań koniunkturalnych, w: Wskaźniki wyprzedzające jako metoda prognozowania koniunktury w Polsce, red. M. Rekowski, Wydawnictwo AE w Poznaniu, Poznań 6. Jaeger A., Mechanical Detrending by Hodrick Prescott Filtering: A Note, Empirical Economics, 994 nr 9 7. Kydland F. E., Prescott E. C., Business cycles: Real fact and a monetary myth, Federal Reserve Bank of Minneapolis Quarterly Review, 990 nr 4 8. Międzynarodowe stosunki gospodarcze, red. A. Budnikowski, E. Kawecka- Wyrzykowska, PWE, Warszawa 9. Rekowski M., Model kształtowania się dynamiki eksportu rozwiniętych krajów kapitalistycznych w cyklu koniunkturalnym, Wydawnictwo AE w Poznaniu, Poznań Sobczyk M., Statystyka, PWN, Warszawa. Welfe A., Kelm R., Szacunek produktu krajowego brutto dla okresów kwartalnych, Wiadomości statystyczne, nr 0

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

WPŁYW KURSU WALUTOWEGO NA DYNAMIKĘ POLSKIEJ WYMIANY TOWAROWEJ Z GŁÓWNYMI PARTNERAMI HANDLOWYMI

WPŁYW KURSU WALUTOWEGO NA DYNAMIKĘ POLSKIEJ WYMIANY TOWAROWEJ Z GŁÓWNYMI PARTNERAMI HANDLOWYMI RYSZARD STEFAŃSKI WPŁYW KURSU WALUTOWEGO NA DYNAMIKĘ POLSKIEJ WYMIANY TOWAROWEJ Z GŁÓWNYMI PARTNERAMI HANDLOWYMI Kurs walutowy jest jednym z najważniejszych czynników determinujących dynamikę i strukturę

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty pierwszy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Parytet siły nabywczej prosta analiza empiryczna (materiał pomocniczy dla studentów CE UW do przygotowaniu eseju o wybranej gospodarce)

Parytet siły nabywczej prosta analiza empiryczna (materiał pomocniczy dla studentów CE UW do przygotowaniu eseju o wybranej gospodarce) Parytet siły nabywczej prosta analiza empiryczna (materiał pomocniczy dla studentów CE UW do przygotowaniu eseju o wybranej gospodarce) 1. Wprowadzenie Teoria parytetu siły nabywczej (purchaising power

Bardziej szczegółowo

Statystyka opisowa Opracował: dr hab. Eugeniusz Gatnar, prof. WSBiF

Statystyka opisowa Opracował: dr hab. Eugeniusz Gatnar, prof. WSBiF Statystyka opisowa Opracował: dr hab. Eugeniusz Gatnar, prof. WSBiF 120 I. Ogólne informacje o przedmiocie Cel przedmiotu: Opanowanie podstaw teoretycznych, poznanie przykładów zastosowań metod statystycznych.

Bardziej szczegółowo

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Jacek Kocerka / Departament Statystyki Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Łódź / 18 października 2013 Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze

Bardziej szczegółowo

Proces modelowania zjawiska handlu zagranicznego towarami

Proces modelowania zjawiska handlu zagranicznego towarami Załącznik nr 1 do raportu końcowego z wykonania pracy badawczej pt. Handel zagraniczny w województwach (NTS2) realizowanej przez Centrum Badań i Edukacji Statystycznej z siedzibą w Jachrance na podstawie

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN

Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN dr Instytut Wiedzy i Innowacji 2 września 2009 r. Projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

SYNCHRONIZACJA CYKLU KONIUNKTURALNEGO A REALNA KONWERGENCJA POLSKI ZE STREFĄ EURO

SYNCHRONIZACJA CYKLU KONIUNKTURALNEGO A REALNA KONWERGENCJA POLSKI ZE STREFĄ EURO RUCH PRAWNICZY, EKONOMICZNY I SOCJOLOGICZNY ROK LXX - zeszyt 4-2008 RYSZARD STEFAŃSKI SYNCHRONIZACJA CYKLU KONIUNKTURALNEGO A REALNA KONWERGENCJA POLSKI ZE STREFĄ EURO Perspektywa wejścia Polski do Europejskiej

Bardziej szczegółowo

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015 KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016 Warszawa, lipiec 2015 Produkt krajowy brutto oraz popyt krajowy (tempo wzrostu w stosunku do analogicznego

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 14 MORFOLOGIA CYKLU KONIUNKTURALNEGO W PROCESIE PRZEMIAN SEKTOROWYCH W GOSPODARCE POLSKIEJ

ROZDZIAŁ 14 MORFOLOGIA CYKLU KONIUNKTURALNEGO W PROCESIE PRZEMIAN SEKTOROWYCH W GOSPODARCE POLSKIEJ Ryszard Barczyk ROZDZIAŁ 14 MORFOLOGIA CYKLU KONIUNKTURALNEGO W PROCESIE PRZEMIAN SEKTOROWYCH W GOSPODARCE POLSKIEJ Wstęp Mechanizm współczesnego cyklu koniunkturalnego jest procesem złożonym i ulega ciągłym

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008

MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008 MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008 INFORMACJA o sytuacji w handlu zagranicznym w maju 2008 roku i po 5 miesiącach b.r. (na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO Eksperci Eurosystemu opracowali projekcje rozwoju sytuacji makroekonomicznej w obszarze euro na podstawie informacji dostępnych na dzień

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VII: CYKLE KONIUNKTURALNE Co to jest cykl koniunkturalny? Mierzenie cyklu koniunkturalnego Fakty dot. cyklu koniunkturalnego Cykle koniunkturalne w klasycznej

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Joanna Muszyńska, Ewa Zdunek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ekonometryczna analiza upadłości przedsiębiorstw w Polsce w latach 1990-2005

Joanna Muszyńska, Ewa Zdunek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ekonometryczna analiza upadłości przedsiębiorstw w Polsce w latach 1990-2005 DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Katedra Ekonometrii i Statystyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Analiza zależności liniowych

Analiza zależności liniowych Narzędzie do ustalenia, które zmienne są ważne dla Inwestora Analiza zależności liniowych Identyfikuje siłę i kierunek powiązania pomiędzy zmiennymi Umożliwia wybór zmiennych wpływających na giełdę Ustala

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Model ISLM w gospodarce otwartej Fundamentalne równania modelu: IS: Y = C(Y d ) + I(r) + G + NX(Y,Y*,q)

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW arytet siły nabywczej () arytet siły nabywczej jest wyprowadzany w oparciu o prawo jednej ceny. rawo jednej ceny zakładając,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZWIĄZKU POMIĘDZY ZMIANAMI STÓP PROCENTOWYCH A INFLACJĄ W WYBRANYCH PAŃSTWACH

ANALIZA ZWIĄZKU POMIĘDZY ZMIANAMI STÓP PROCENTOWYCH A INFLACJĄ W WYBRANYCH PAŃSTWACH Jacek Welc (jwelc1@wp.pl) Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu 1. Wstęp ANALIZA ZWIĄZKU POMIĘDZY ZMIANAMI STÓP PROCENTOWYCH A INFLACJĄ W WYBRANYCH PAŃSTWACH Celem niniejszego artykułu jest zweryfikowanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji?

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Problem makroekonomicznych uwarunkowań koniunktury na rynku kapitałowym, czyli odpowiedź na pytanie w jakim stopniu dane makro wpływają na indeksy giełdowe,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok Grudzień 1996 Adam Koronowski Informacja

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady rewizji danych statystycznych

Ogólne zasady rewizji danych statystycznych Ogólne zasady rewizji danych statystycznych Pod pojęciem rewizji danych statystycznych rozumiemy wszystkie działania, podejmowane przez upoważnione służby statystyki publicznej, mające na celu modyfikację

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki Tomasz Poskrobko Produkt krajowy brutto (PKB) wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług produkowanych w kraju w danym okresie PKB od strony popytowej

Bardziej szczegółowo

Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku

Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku Nr 146 / 2013 22 11 13 INSTYTUT ZACHODNI im. Zygmunta Wojciechowskiego Instytut Naukowo-Badawczy, Poznań Autor: Piotr Misztal Handel

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Co pokazuje Licznik Długu Publicznego?

Co pokazuje Licznik Długu Publicznego? Wiktor Wojciechowski 27 września roku Co pokazuje Licznik Długu Publicznego? 1. Licznik długu pokazuje szacunkową, bieżącą wielkość: a. państwowego długu publicznego ogółem, oraz b. państwowego długu publicznego

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Piotr Popławski, Analityk walutowy Banku BGŻ Warszawa, 19 września 214 r. Kluczowe czynniki kształtujące kurs walutowy: Krajowe i zagraniczne stopy procentowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Rok 2012 czas stopniowego i umiarkowanego pogorszenia sytuacji na rynku pracy Warunki na

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df nstytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia sześćdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (V kwartał 2009 r.) oraz prognozy na lata 2010 2011 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Przemysł chemiczny wychodzi z kryzysu

Przemysł chemiczny wychodzi z kryzysu Przemysł chemiczny wychodzi z kryzysu Po trudnym roku 2009 przemysł chemiczny stopniowo wychodzi z kryzysu Sytuacja gospodarki na świecie Z punktu widzenia efektów kryzysu w 2009 r. w globalnym przemyśle

Bardziej szczegółowo

O LICZBIE ABONENTÓW TELEFONII KOMÓRKOWEJ W POLSCE ZDANIEM TRZECH STATYSTYKÓW

O LICZBIE ABONENTÓW TELEFONII KOMÓRKOWEJ W POLSCE ZDANIEM TRZECH STATYSTYKÓW Rafał Czyżycki, Marcin Hundert, Rafał Klóska Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński O LICZBIE ABONENTÓW TELEFONII KOMÓRKOWEJ W POLSCE ZDANIEM TRZECH STATYSTYKÓW Wprowadzenie Poruszana

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki 2008-04-07 NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY Dane bilansu płatniczego zostały zweryfikowane od I kwartału

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk konomicznych UW Warunek arbitrażu Arbitraż jest możliwy jedynie w przypadku występowania różnic w cenie identycznych lub podobnych dóbr

Bardziej szczegółowo

Załącznik Z1 Uzupełnienie do metodologii z części 1.2 Raportu Do przygotowania analiz mikrosymulacyjnych wartości podatku VAT płaconego przez gospodarstwa domowe wykorzystano dane dotyczące wydatków konsumpcyjnych

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych dr Leszek Wincenciak WNUW 2/30 Plan wykładu: Kurs walutowy i stopy procentowe Kursy walutowe i dochody z aktywów Rynek pieniężny i rynek walutowy fektywność

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Zakład Rynków Finansowych

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Zakład Rynków Finansowych Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Zakład Rynków Finansowych dr Ewa Widz Wahania indeksów giełdowych a wahania koniunktury gospodarczej w Polsce 1. Wstęp Zależności między koniunkturą giełdową

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 2005 w Toruniu Katedra Ekonometrii i Statystyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Wybrane problemy koniunktury, wzrostu gospodarczego oraz konkurencji w teorii i praktyce

Wybrane problemy koniunktury, wzrostu gospodarczego oraz konkurencji w teorii i praktyce Wybrane problemy koniunktury, wzrostu gospodarczego oraz konkurencji w teorii i praktyce Pod redakcją Grażyny Musiał Katowice 2012 Spis treści Przedmowa 9 Rozdział 1 Mariusz Baranowski, Grażyna Musiał

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Makroekonomiczny Barometr koniunktury giełdowej WIGTRACER b

Makroekonomiczny Barometr koniunktury giełdowej WIGTRACER b Pierwszy w Polsce barometr koniunktury giełdowej Makroekonomiczny Barometr koniunktury giełdowej WIGTRACER b Pomaga ustalić, czy na giełdzie warszawskiej mamy hossę czy bessę Przewiduje punkty zwrotne

Bardziej szczegółowo

MRB TO KOMPENDIUM WIEDZY O AKTUALNEJ SYTUACJI GOSPODARCZEJ POLSKI I BRANŻY BUDOWLANEJ. A PONADTO NAJBARDZIEJ AKTUALNE, WIARYGODNE I RZETELNE PROGNOZY.

MRB TO KOMPENDIUM WIEDZY O AKTUALNEJ SYTUACJI GOSPODARCZEJ POLSKI I BRANŻY BUDOWLANEJ. A PONADTO NAJBARDZIEJ AKTUALNE, WIARYGODNE I RZETELNE PROGNOZY. MRB TO KOMPENDIUM WIEDZY O AKTUALNEJ SYTUACJI GOSPODARCZEJ POLSKI I BRANŻY BUDOWLANEJ. A PONADTO NAJBARDZIEJ AKTUALNE, WIARYGODNE I RZETELNE PROGNOZY. CHCESZ WIEDZIEĆ: JAK KSZTAŁTUJĄ SIĘ PROGNOZY NAJWAŻNIEJSZYCH

Bardziej szczegółowo

OCENA WPŁYWU WYBRANYCH CZYNNIKÓW MAKROEKONOMICZNYCH NA SALDO OBROTÓW TOWAROWYCH HANDLU ZAGRANICZNEGO

OCENA WPŁYWU WYBRANYCH CZYNNIKÓW MAKROEKONOMICZNYCH NA SALDO OBROTÓW TOWAROWYCH HANDLU ZAGRANICZNEGO Grzegorz PRZEKOTA * Natalia MAZUŃ ** ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU EKONOMII I ZARZĄDZANIA OCENA WPŁYWU WYBRANYCH CZYNNIKÓW MAKROEKONOMICZNYCH NA SALDO OBROTÓW TOWAROWYCH HANDLU ZAGRANICZNEGO Zarys treści:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 18 KRÓTKOOKRESOWE I DŁUGOOKRESOWE EFEKTY WPŁYWU STOPY PROCENTOWEJ NA AKTYWNOŚĆ INWESTYCYJNĄ PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE

ROZDZIAŁ 18 KRÓTKOOKRESOWE I DŁUGOOKRESOWE EFEKTY WPŁYWU STOPY PROCENTOWEJ NA AKTYWNOŚĆ INWESTYCYJNĄ PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Anna Szymczak ROZDZIAŁ 18 KRÓTKOOKRESOWE I DŁUGOOKRESOWE EFEKTY WPŁYWU STOPY PROCENTOWEJ NA AKTYWNOŚĆ INWESTYCYJNĄ PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE 1. Wprowadzenie Wśród badaczy przedmiotu istnieje wiele kontrowersji

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

PBS DGA Spółka z o.o.

PBS DGA Spółka z o.o. Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Publikację przygotował: PBS DGA Spółka z o.o. Małopolskie Obserwatorium Gospodarki Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt Wieloletniej prognozy finansowej Miasta Łowicza został sporządzony w szczegółowości określonej w art.226 ust.1

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji Notatka Informacyjna Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Efektywność energetyczna

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SPRZEDAŻY: - rozproszenia

ANALIZA SPRZEDAŻY: - rozproszenia KOŁO NAUKOWE CONTROLLINGU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ANALIZA SPRZEDAŻY: - rozproszenia - koncentracji - sezonowości Spis treści Wstęp... 3 Analiza rozproszenia sprzedaży... 4 Analiza koncentracji sprzedaży...

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY Rubel pod presją ropy i dolara do końca 2016 roku

RAPORT SPECJALNY Rubel pod presją ropy i dolara do końca 2016 roku RUBEL POD PRESJĄ ROPY I DOLARA DO KOŃCA 2016 ROKU Rubel należy do koszyka walut rynków wschodzących przez co zmiany jego kursu w przeważającym stopniu zależą od tego w jakiej kondycji makroekonomicznej

Bardziej szczegółowo

1. Doświadczenia międzynarodowe. 2. Ramy czasowe analizy i scenariusze symulacyjne

1. Doświadczenia międzynarodowe. 2. Ramy czasowe analizy i scenariusze symulacyjne Wpływ organizacji Mistrzostw Europy w piłce nożnej UEFA EURO 2012 TM na polską gospodarkę podsumowanie aktualizacji wyników badań zleconych przez spółkę celową Ministra Sportu i Turystyki, PL.2012 Sp.

Bardziej szczegółowo

Wybrane modele handlu międzynarodowego

Wybrane modele handlu międzynarodowego Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Lidia Wasielewska nr albumu: 244871 Praca licencjacka na kierunku matematyka Wybrane modele handlu międzynarodowego Opiekun pracy dyplomowej

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 2009 roku -1-

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 2009 roku -1- BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 29 roku -1- Sytuacja gospodarcza w II kwartale 29 r. Stopniowa poprawa produkcji przemysłowej dzięki słabszemu PLN Szybszy spadek

Bardziej szczegółowo

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ dr Barbara Ptaszyńska Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ Wprowadzenie Podstawowym celem wspólnoty europejskiej jest wyrównanie poziomu rozwoju poszczególnych

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt wieloletniej prognozy finansowej (WPF) na lata 2014-2019 opracowano głównie w oparciu o założenia przyjęte

Bardziej szczegółowo

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich PERSPEKTYWY GOSPODARCZE DLA POLSKI Coface Country Risk Conference Warszawa, 27 marca 2014 r. Plan Sytuacja w gospodarce światowej Poprawa koniunktury

Bardziej szczegółowo

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego *connectedthinking Aktualności MSSF Wyjaśnienie działań IASB* MSSF 7 - dodatek l MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego Potencjalny wpływ ryzyk rynkowych jest jednym z ważniejszych problemów, na jakie

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MEI-1-501-s Punkty ECTS: 1 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Zadanie 1 Eksploracja (EXAMINE) Informacja o analizowanych danych Obserwacje Uwzględnione Wykluczone Ogółem

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 07. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 07. dr Adam Salomon wykład 07 dr Adam Salomon : WZROST GOSPODARCZY I CYKL KONIUNKTURALNY 2 program wykładu 07 WZROST GOSPODARCZY I CYKL KONIUNKTURALNY. Koniunktura gospodarcza. Wskaźniki koniunktury. Wzrost i rozwój gospodarczy.

Bardziej szczegółowo