BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA"

Transkrypt

1 Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

2 Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania nadwyżki. USTAWA BUDŻETOWA NA ROK 2014 z dnia 24 stycznia 2014 r. Art Ustala się, zgodnie z załącznikiem nr 1, łączną kwotę podatkowych i niepodatkowych dochodów budżetu państwa w wysokości tys. zł. 2. Ustala się, zgodnie z załącznikiem nr 2, łączną kwotę wydatków budżetu państwa w wysokości tys. zł. 3. Deficyt budżetu państwa ustala się na dzień 31 grudnia 2014 r. na kwotę nie większą niż tys. zł.

3 Polityka budżetowa - narzędzia i funkcje Narzędzia polityki budżetowej: 1. wydatki 2. podatki Funkcje budżetu: 1. stabilizacyjna 2. redystrybucyjna 3. alokacyjna 4. informacyjna

4 Wykonanie budżetu państwa w 2013 r.

5 Wpływy podatkowe w % PKB

6 Podstawowa stawka VAT w 1990, 2000 i 2010 r.

7 Krańcowa stopa PIT, 1981, 1994, 2010

8 Wpływy z PIT w % PKB Kraj Australia 11,9 11,1 10,9 10,2 9,7 9,9 10,4.. Austria 9,2 9,3 9,4 9,9 9,5 9,5 9,5 9,9 Belgium 12,9 12,3 12,1 12,5 12,2 12,3 12,5 12,6 Canada 11,5 11,6 12,0 11,7 11,2 10,7 10,9 11,2 Czech Republic 4,4 4,2 4,2 3,7 3,6 3,5 3,7 3,8 Denmark 24,9 24,8 25,3 25,1 26,3 24,2 24,2 24,2 Estonia 5,6 5,6 5,8 6,2 5,6 5,4 5,2 5,3 Finland 13,5 13,3 13,0 13,2 13,4 12,6 12,8 13,0 France 8,0 7,8 7,5 7,6 7,3 7,3 7,5 8,2 Germany 8,1 8,6 9,0 9,6 9,4 8,8 9,1 9,6 Greece 4,7 4,7 4,8 4,8 5,0 4,5 4,8.. Hungary 6,7 6,8 7,4 7,8 7,5 6,5 4,9 5,3 Ireland 8,2 8,7 8,8 8,1 7,7 7,5 9,0 9,5 Italy 10,4 10,7 11,1 11,5 11,7 11,7 11,5 12,1 Japan 5,0 5,2 5,6 5,7 5,4 5,1 5,3 5,4 Korea 3,2 3,8 4,4 4,0 3,6 3,6 3,8 4,0 Netherlands 6,9 7,3 7,7 7,5 8,7 8,7 8,3.. New Zealand 14,9 14,5 14,5 13,7 12,8 11,7 11,6 12,4 Norway 9,6 9,0 9,5 9,1 10,2 10,1 9,8 9,9 Poland 3,9 4,6 5,2 5,4 4,6 4,5 4,5.. Portugal 5,2 5,3 5,5 5,6 5,8 5,6 6,1 5,9 Slovak Republic 2,6 2,5 2,6 2,7 2,4 2,3 2,5 2,7 Slovenia 5,5 5,8 5,5 5,9 5,8 5,7 5,7 5,9 Spain 6,5 7,0 7,5 7,0 6,7 7,0 7,2 7,4 Sweden 15,4 15,4 14,6 13,8 13,4 12,7 12,2 12,5 Switzerland 9,2 8,8 8,8 8,7 9,2 9,0 8,9 8,9 Turkey 3,6 3,8 4,1 4,0 4,0 3,7 3,8 4,0 United Kingdom 10,3 10,5 10,7 10,7 10,4 10,0 10,1 9,7 United States 9,1 9,7 10,2 9,7 7,8 7,9 8,9 9,0

9 CIT w 2000 i 2011 r.

10 Wpływy z CIT w % PKB Kraj Australia 5,8 6,4 6,8 5,8 4,8 4,7 5,2.. Austria 2,2 2,2 2,4 2,5 1,7 1,9 2,2 2,3 Belgium 3,3 3,5 3,5 3,3 2,4 2,6 2,9 3,1 Canada 3,3 3,8 3,4 3,3 3,3 3,2 3,1 2,9 Czech Republic 4,4 4,6 4,7 4,2 3,5 3,4 3,4 3,6 Denmark 3,9 4,3 3,8 3,3 2,3 2,8 2,8 3,0 Estonia 1,4 1,5 1,6 1,6 1,8 1,3 1,2 1,4 Finland 3,3 3,4 3,9 3,5 2,0 2,6 2,7 2,2 France 2,4 3,0 3,0 2,9 1,5 2,1 2,5 2,5 Germany 1,8 2,2 2,3 2,0 1,4 1,6 1,7 1,8 Greece 3,3 2,7 2,6 2,5 2,5 2,5 2,1.. Hungary 2,1 2,3 2,8 2,6 2,3 1,2 1,2 1,3 Ireland 3,4 3,8 3,4 2,8 2,4 2,5 2,5 2,6 Italy 2,8 3,4 3,8 3,7 3,1 2,8 2,7 2,9 Japan 4,2 4,8 4,8 3,9 2,6 3,2 3,4 3,4 Korea 3,8 3,6 4,0 4,2 3,7 3,5 4,0 4,0 Netherlands 3,8 3,3 3,2 3,2 2,0 2,2 2,1.. New Zealand 6,1 5,6 4,9 4,4 3,4 3,8 4,1 4,4 Norway 11,7 12,8 11,0 12,1 9,0 10,0 10,7 10,4 Poland 2,5 2,4 2,8 2,7 2,3 2,0 2,1.. Portugal 2,7 2,9 3,6 3,7 2,9 2,8 3,2 2,8 Slovak Republic 2,7 2,9 3,0 3,1 2,5 2,5 2,4 2,5 Slovenia 2,8 3,0 3,2 2,5 1,8 1,9 1,7 1,3 Spain 3,9 4,1 4,7 2,8 2,2 1,8 1,8 2,2 Sweden 3,7 3,6 3,7 3,0 3,0 3,5 3,2 3,0 Switzerland 2,4 2,9 3,0 3,1 3,0 2,9 2,9 2,9 Turkey 1,7 1,5 1,6 1,8 1,9 1,9 2,1 2,1 United Kingdom 3,3 3,9 3,4 3,6 2,8 3,1 3,1 2,9 United States 3,0 3,3 2,9 1,9 1,7 2,3 2,3 2,6

11 Wydatki publiczne jako % nominalnego PKB Australia 33,1 33,6 33,1 32,6 32,6 33,5 36,3 36,4 Austria 51,3 53,8 50,0 49,2 48,6 49,4 52,9 52,6 Belgium 51,0 49,4 52,1 48,6 48,3 50,0 53,8 52,9 Canada 41,2 39,9 39,3 39,4 39,4 40,0 44,4 44,1 Czech Republic 50,0 43,3 43,0 41,9 41,0 41,1 44,9 44,1 Denmark 55,1 54,6 52,8 51,6 50,8 51,9 58,4 58,5 Estonia 34,8 34,0 33,6 33,6 34,0 39,5 45,2 40,6 Finland 50,4 50,3 50,4 49,3 47,5 49,4 55,9 55,3 France 53,4 53,3 53,6 52,9 52,6 53,3 56,7 56,7 Germany 48,4 47,2 47,0 45,3 43,5 44,1 48,1 48,0 Greece 45,1 45,9 44,6 45,2 47,6 50,6 53,8 50,2 Hungary 49,7 49,1 50,1 52,1 50,6 49,2 51,4 49,5 Iceland 45,6 44,0 42,2 41,6 42,3 57,6 51,0 51,5 Ireland 33,1 33,5 33,8 34,3 36,6 42,8 48,9 66,8 Israel 54,4 51,0 49,4 47,8 46,4 46,1 45,7 45,4 Italy 48,1 47,5 47,9 48,5 47,6 48,6 51,6 50,3 Japan 38,4 37,0 38,4 36,2 35,9 37,2 42,0 40,4 Korea 28,9 26,1 26,6 27,7 28,7 30,4 33,1 30,9 Luxembourg 41,8 42,6 41,5 38,6 36,3 37,1 43,0 42,5 Netherlands 47,0 46,1 44,8 45,5 45,2 46,2 51,5 51,2 New Zealand 37,5 37,1 38,2 39,6 39,6 41,8 42,8 43,1 GDP 2010 (w mld USD PPP): USA Polska 759 Norw ay 48,2 45,4 42,1 40,5 41,1 40,7 47,3 46,1 Poland 44,7 42,6 43,5 43,9 42,2 43,2 44,6 45,4 Portugal 43,8 44,7 45,8 44,5 44,4 44,8 49,9 51,3 Slovak Republic 40,1 37,7 38,0 36,5 34,2 34,9 41,5 40,0 Slovenia 46,2 45,7 45,3 44,6 42,5 44,2 49,3 50,1 Spain 38,4 38,9 38,4 38,4 39,2 41,5 46,3 45,6 Sw eden 55,7 54,2 53,9 52,7 51,0 51,7 55,0 52,9 Sw itzerland 36,4 35,9 35,3 33,5 32,3 32,4 34,1 34,2 Turkey ,2 34,5 34,2 39,4 37,1 United Kingdom 42,3 43,1 44,0 44,2 43,9 47,9 51,1 50,6 United States 1 36,3 36,0 36,3 36,1 36,9 39,1 42,7 42,5

12 Wydatki publiczne na cele społeczne (w % PKB), 2011 Kraj Wydatki publiczne na cele społeczne (w % PKB) Australia 18,1 Dania 30,0 Francja 32,1 Niemcy 26,2 Grecja 23,5 Norwegia 22,6 Polska 20,7 Hiszpania 26,0 Szwecja 27,6 Szwajcaria 20,2 Wielka Brytania 23,9 USA 19,7

13 Saldo budżetu / PKB (w %), Kraj * Belgia -4,9-3,9-3,2-2,1-1,7 Grecja -10,0-10,3-7,5-4,0-2,2 Hiszpania -6,3-7,3-4,6-2,6-2,2 Francja -5,8-4,9-4,1-3,0-2,9 Włochy -9,2-7,7-6,7-2,7-2,5 Szwecja -10,3-6,9-3,5-0,8 0,5 W. Brytania -6,8-5,5-4,8-1,9-0,6 EU -5,4-5,0-4,2-2,4-1,9 Traktat z Maastricht, oficjalnie Traktat o Unii Europejskiej podpisany 7 lutego 1992 w Maastricht w Holandii [wszedł w życie 1 listopada 1993 roku]

14 Saldo finansów publicznych (jako % PKB) Źródło: OECD. Kraj Australia 1,8-0,7-5,0-5,2-3,6-3,3-1,8 Austria -1,0-1,0-4,1-4,5-2,4-2,5-2,3 Belgium -0,1-1,1-5,6-3,9-3,9-4,0-2,6 Canada 1,5-0,3-4,8-5,2-4,0-3,2-2,9 Czech Republic -0,7-2,2-5,8-4,8-3,3-4,4-3,3 Denmark 4,8 3,3-2,8-2,7-2,0-4,1-1,8 Estonia 2,4-2,9-2,0 0,2 1,2-0,3 0,0 Finland 5,3 4,3-2,7-2,8-1,1-2,3-2,3 France -2,7-3,3-7,6-7,1-5,3-4,9-4,0 Germany 0,2-0,1-3,1-4,2-0,8 0,2-0,2 Greece -6,8-9,9-15,6-10,8-9,6-10,0-4,1 Hungary -5,1-3,7-4,5-4,4 4,2-2,0-2,8 Iceland 5,4-13,5-9,9-10,1-5,6-3,4-0,2 Ireland 0,1-7,4-13,9-30,8-13,3-7,5-7,5 Israel -1,6-4,0-6,7-4,8-4,4-5,1-5,7 Italy -1,6-2,7-5,4-4,3-3,7-2,9-3,0 Japan -2,1-1,9-8,8-8,3-8,9-9,9-10,3 Korea 4,7 3,0-1,1 1,3 2,0 2,1 1,4 Luxembourg 3,7 3,2-0,8-0,9-0,2-0,8-0,7 Netherlands 0,2 0,5-5,6-5,0-4,4-4,0-3,7 New Zealand 4,5 0,4-2,7-7,5-5,3-3,9-2,4 Norway 17,3 18,8 10,5 11,1 13,4 13,9 12,3 Poland -1,9-3,7-7,4-7,9-5,0-3,9-3,4 Portugal -3,2-3,7-10,2-9,9-4,4-6,4-6,4 Slovak Republic -1,8-2,1-8,0-7,7-5,1-4,3-2,6 Slovenia -0,0-1,9-6,2-5,9-6,4-4,0-7,8 Spain 1,9-4,5-11,2-9,7-9,4-10,6-6,9 Sweden 3,6 2,2-1,0-0,0 0,0-0,7-1,6 Switzerland 1,0 2,0 0,8 0,3 0,5 0,7 0,7 United Kingdom -2,7-4,9-10,8-10,0-7,9-6,5-7,1 United States -2,9-6,6-11,9-11,4-10,2-8,7-5,4

15 Rodzaje deficytów budżetowych Rodzaj deficytu Opis Deficyt rzeczywisty - faktyczna różnica między wydatkami i dochodami państwa w roku bieżącym Deficyt strukturalny - symulowana, hipotetyczna różnica między wydatkami i dochodami państwa realizowanymi w warunkach pełnego wykorzystania mocy wytwórczych Deficyt cykliczny - deficyt budżetowy powstały pod wpływem cyklu koniunkturalnego

16 Przyczyny powstawania długu publicznego Brak długu, jeżeli budżet jest zawsze zbilansowany G - T= 0 ΔD =0 Dług (D) pojawia się i rośnie jeżeli G > T Zmiany długu wynikają z dwóch czynników Podstawowego deficytu (ΔD = G -T) Kosztów obsługi długu r * D ΔD = (G -T) + r * D

17 Deficyt i dług sektora finansów publicznych w UE, 2010 * Deficyt sektora finansów publicznych w Irlandii w 2010 r. może być wyższy w związku z dodatkową pomocą państwa dla sektora finansowego i może wynieść nawet 32%PKB, a dług publiczny może przekroczyć poziom 100% PKB.

18 Dług publiczny w USA, U.S. NATIONAL DEBT CLOCK The Outstanding Public Debt as of : $ 17,551,426,792,020 Debt per citizen $55,229. Debt per taxpayer $151,842. Źródło: US Debt Clock

19 Przyczyny problemów finansów publicznych w USA Rosnące wydatki na obronę narodową Rosnące wydatki na programy emerytalne Rosnące wydatki na służbę zdrowia Wysokie koszty obsługi długu publicznego Spowolnienie wzrostu gospodarczego

20 Dług publiczny (jako % PKB) Źródło: OECD. Kraj Australia 14,6 13,9 19,5 23,6 27,1 32,4 33,7 Austria 63,5 68,7 74,1 78,1 80,0 84,9 86,8 Belgium 87,9 92,7 99,8 99,5 101,9 104,1 104,7 Canada 65,0 69,2 81,5 83,0 83,4 85,5 85,2 Czech Republic 31,0 34,4 40,8 45,2 48,2 55,9 59,3 Denmark 34,3 41,4 49,3 53,1 59,9 58,9 58,6 Estonia 7,3 8,5 13,1 12,9 10,4 14,2 15,5 Finland 41,4 40,3 51,8 57,9 57,9 63,3 66,2 France 73,0 79,3 91,3 95,6 99,5 109,7 113,5 Germany 65,6 69,9 77,5 86,1 86,3 89,2 87,9 Greece 119,3 122,4 138,3 156,9 178,9 165,6 183,7 Hungary 73,3 77,1 86,4 87,3 85,9 89,0 88,9 Iceland 53,3 102,2 119,8 125,1 133,8 131,8 128,6 Ireland 28,6 49,7 70,5 98,0 112,2 123,3 129,3 Israel (1) 78,5 77,1 79,5 76,0 73,9 72,9 73,0 Italy 114,4 116,9 130,1 128,9 122,0 140,2 143,6 Japan 162,4 171,1 188,7 193,3 210,6 219,1 228,4 Korea 28,8 30,4 33,5 34,3 36,2 35,1 35,0 Luxembourg 11,4 19,3 19,1 25,8 25,9 28,4 30,4 Netherlands 51,5 64,8 67,6 71,6 75,9 82,6 84,2 New Zealand 25,5 28,7 34,2 37,9 41,6 44,3 46,3 Norway 56,6 55,2 49,0 49,2 34,1 34,6 41,3 Poland 51,7 54,4 58,4 62,4 63,1 62,6 64,7 Portugal 75,5 80,8 94,0 105,5 121,6 138,8 142,8 Slovak Republic 33,5 32,2 40,4 45,9 48,2 56,6 58,8 Slovenia 29,5 28,8 43,1 47,3 51,1 61,0 70,7 Spain 42,4 47,8 62,9 67,8 77,1 90,5 97,8 Sweden 49,8 50,0 52,2 49,3 49,4 48,7 52,6 Switzerland 51,5 47,0 46,4 45,2 44,6 43,8 43,1 United Kingdom 47,0 57,5 72,0 85,6 100,4 103,9 109,1 United States 66,3 75,3 88,8 97,9 102,3 106,3 109,1

21 Zadłużenie Skarbu Państwa, Polska Rok Zadłużenie Skarbu Państwa (w mln PLN) I. Zadłużenie krajowe Skarbu Państwa II. Zadłużenie zagraniczne Skarbu Państwa XII XII XII XII XII XII XII XII XII XII XII XII XII XII I

22 Dług publiczny w Polsce, ,809,855,653 PLN Źródło: dlugpubliczny.org.pl Dług w przeliczeniu na mieszkańca 26,163 PLN. Źródło: Ministerstwo Finansów, Strategia zarządzania długiem

23 Dług publiczny jako % PKB, Polska Źródło: Ministerstwo Finansów, Strategia zarządzania długiem

24 Transfery do OFE a finanse publiczne

25 Koszty utrzymywania deficytów oraz wzrostu długu publicznego Utrzymywanie deficytów oraz powiększanie długu (wzrost kosztów jego obsługi) absorbuje prywatne oszczędności brakuje funduszy na inwestycje (efekt wypierania). Nawet finansowanie deficytu przez zagranicznych inwestorów niesie ze sobą szereg ryzyk: nagłe zmniejszenie zakupu obligacji może doprowadzić do spadku wartości waluty, wzrostu stóp procentowych, wzrostu inflacji oraz recesji.

26 Koszty obsługi długu Skarbu Państwa w mld zł, Źródło: Ministerstwo Finansów, Strategia zarządzania długiem

27 Koszty obsługi długu Skarbu Państwa w % PKB, Źródło: Ministerstwo Finansów, Strategia zarządzania długiem

28 Średnie koszty obsługi długu Skarbu Państwa, Źródło: Ministerstwo Finansów, Strategia zarządzania długiem

29 Rentowność 5-letnich obligacji skarbowych Źródło: Ministerstwo Finansów, Strategia zarządzania długiem

30 Rentowność 10-letnich obligacji w USA, Niemczech i Japonii Źródło: NBP, Raport o inflacji, lipiec 2013.

31 Potrzeby pożyczkowe brutto budżetu państwa,

32 Stopa fiskalizmu a wzrost PKB Kraj Stopa fiskalizmu Średnioroczny wzrost PKB zmiana zmiana Kraje, gdzie stopa fiskalizmu wzrosła nieznacznie USA 28,4 34,6 +6,2 4,4 2,2-2,2 Irlandia 28,2 37,3 +9,7 4,1 5,9 +1,8 W. Brytania 32,2 43,7 +11,5 3,5 1,2-2,3 Kraje o największym wzroście fiskalizmu Hiszpania 13,7 45,4 +31,7 8,5 1,8-6,7 Grecja 17,4 49,4 +32,0 7,2 1,2-6,0 Szwecja 31,0 66,1 +35,1 4,9 0,6-4,3 Kraje OECD 27,0 48,0 +21,0 5,5 1,9-3,6

33 Wpływ ekspansywnej polityki fiskalnej na wzrost gospodarczy (OECD ) Wskaźnik Ekspansja fiskalna Stopa wzrostu realnego GDP - przed zmianą polityki fiskalnej 2,57 % - w trakcie 1,12 % - po zmianie polityki fiskalnej 2,00 % Liczba epizodów 38

34 Dług publiczny a wzrost gospodarczy i inflacja - wybrane rozwinięte gospodarki, Źródło: Reinhart i Rogoff, Growth in a time of debt, 2010.

35 Dług publiczny a wzrost gospodarczy - wybrane rozwinięte gospodarki, Źródło: Reinhart i Rogoff, Growth in a time of debt, 2010.

36 Dług publiczny a wzrost gospodarczy i inflacja - wybrane rynki wschodzące, Źródło: Reinhart i Rogoff, Growth in a time of debt, 2010.

37 Dług publiczny a wzrost gospodarczy - wybrane rynki wschodzące, Źródło: Reinhart i Rogoff, Growth in a time of debt, 2010.

38 Andrew Mellon

39 Andrew Mellon o podatkach Historia opodatkowania pokazuje, iż podatki nadmierne nie są płacone. Wysokie stawki w sposób nieunikniony wywierają presję na podatnika, zmuszając go do wycofania kapitału z produkcyjnych zastosowań i zainwestowania go w zwolnione z podatków papiery wartościowe lub znalezienia innych, zgodnych z prawem metod unikania realizacji podlegającego opodatkowaniu dochodu. W rezultacie źródła dochodu do opodatkowania wysychają. Andrew Mellon sekretarza skarbu w rządzie republikanina Warrena G. Hardinga

40 Reforma Andrew Mellona W 1921 zredukowano wszystkie stawki podatku dochodowego (w tym najwyższą z 73% do 58%); w czerwcu 1924 r. najwyższa stawka opodatkowania spadła do 46% (a w latach 1926 i 1928 obniżano dalej stawki opodatkowania najwyższa stawka od dochodów ponad USD osiągnęła poziom 25%. Efekty: lata 20-te okresem boomu gospodarczego, nominalny PNB wzrósł z 69,6 mld do 103,1 mld $; realny PNB wzrósł o 54% a produktywność o 66,5 %; produkcja przemysłowa podwoiła się.

41 Wskaźniki gospodarcze 4 lata przed i 4 lata po reformach podatkowych

42

43 Kampania Reagana Dla uzyskania poparcia elektoratu potrzebna była oferta konkretnych korzyści dla całego społeczeństwa. Redukcja podatków mogła stać się taką ofertą pod warunkiem, iż zostałaby tak zaprojektowana, by nie była narażona na zarzut, iż jest polityką dla bogaczy. Zgłoszona przez Kempa i Rotha propozycja powszechnej i równej, 30% obniżki podatku dochodowego spełniała ten warunek. Problem z redukcją podatków polegał na tym, iż według wszelkiego prawdopodobieństwa musiała ona spowodować wzrost deficytu budżetowego, co dla elektoratu Republikanów było trudne do zaakceptowania. Źródło: Filipowicz L.: Amerykańska ekonomia podaży, 1992

44 Krzywa Laffera Wpływy podatkowe T Optimum podatkowe T1 Krzywa Laffera T0 Stopa podatkowa t1 t0 t2 t

45 Wpływ ustaw podatkowych na wielkość zobowiązań podatkowych w USA w latach (mld dol.) Wyszczególnienie Economic Recovery Tax Act of 1981 Tax Equity and Fiscal Responsibility Act of 1982 Tax Reform Act of ,9-62,4-111,3-147,2-190,8-233,3-2,7 24,8 33,9 42,2 57, ,8 12,8 20,2 Ogółem -8,9-59,7-86,5-109,5-135,8-155,7

46 Wskaźniki gospodarcze 4 lata przed i 4 lata po reformach podatkowych

47 Czasy Reagana, Stopa wzrostu: 3,2% rocznie (w latach ,8%, w latach ,1%) Mediana dochodów amerykańskich rodzin: Wzrost z $ 37,868 do $ 42,049 (w latach bez zmian, w latach spadek o $ 1,438) Zatrudnienie: 17 mln nowych miejsc pracy /średnio 2 mln rocznie/ Inflacja: 1980 CPI = 13,5%, 1988 CPI = 4,1%

48 Supply-side czy demand-side economics? Wydatki budżetowe FY 1981 = 867,7 mld $ FY 1989 = 1057,2 mld $ Wydatki na obronę FY 1981 = 198,2 mld $ FY 1989 = 285,9 mld $ Dług publiczny FY 1981 = 1004,7 mld $ FY 1989 = 2025,2 mld $

49 Reforma CIT w Polsce W Polsce w 1997 r. CIT wynosi jeszcze 38%. W kolejnych latach CIT będzie obniżany: % % % % % % % Jak obniżka CIT może wpłynąć na wpływy podatkowe oraz koniunkturę gospodarczą?

50 Koniunktura gospodarcza i wpływy podatkowe z tytułu CIT, Polska Wskaźnik Wzrost gospodarczy Stopa bezrobocia Stopa zatrudnienia Wzrost zatrudnienia Inflacja Deficyt budżetowy / PKB Dług publiczny / PKB CIT stawka (w %) CIT wpływy (w mld zł) 16,9 13,2 15,0 15,0 18,0 20,8 25,3 Stopa procentowa NBP 21, , ,25 CIT wpływy (mld zł) 2007: 32,2; 2008: 34,6; 2009: 30,8; 2010: 27,9.

51 Udział akcyzy w dochodach podatkowych, 2011 W 2012 r. wpływy z tytułu akcyzy wyniosły 60,4 mld zł, co stanowiło 21,1% ogółu wpływów budżetowych.

52 Wolumen i wartość rynku papierosów Źródło: Fundacja Republikańska, 2012.

53 Struktura ceny paczki papierosów (w zł) Źródło: Fundacja Republikańska, 2012.

54 Bill Clinton Okres urzędowania: od 20 stycznia 1993 do 20 stycznia 2001 It's the economy, stupid

55 Wzrost opodatkowania w 1993 r. Individual Income Tax Rodziny o dochodach: powyżej USD miały płacić podatek w wysokości 36% powyżej USD miały płacić podatek w wysokości 39,6% wcześniej krańcowa stopa opodatkowania wynosiła 31% Corporate Income Tax wzrost z 34% do 35%

56

57 Wskaźniki gospodarcze Wskaźnik PKB (w mld USD) 6,342 9,951 Dług publiczny (w mld USD) 4,065 5,674 Wydatki budżetowe (w mld USD) 1,382 1,789 Bezrobocie rejestrowane (w tys.) 10,158 6,647 Bezrobocie rzeczywiste (w %) 12,8% (I 1994) 8,1% (I 2001) Wpływy podatkowe IIT (w mld USD) Wpływy podatkowe CIT (w mld USD)

58 William Vickrey ( ) Nagroda Nobla 1996

59 William Vickrey o budżecie i deficycie Jeżeli polityka zrównoważonego budżetu byłaby konsekwentnie prowadzona, to ugrzęźlibyśmy w ciężkiej depresji. Gdyby GM, AT&T i gospodarstwa domowe równoważyły swoje budżety w taki sposób, jak to się zaleca rządowi federalnemu, to nie byłoby papierów dłużnych korporacji, długu hipotecznego, pożyczek bankowych, i oczywiście wytwarzano by znacznie mniej samochodów, telefonów, budowano mniej domów.

60 William Vickrey o efekcie wypierania Każdy wydatkowany dolar deficytu wywoła w średnim lub dłuższym okresie nowe inwestycje prywatne o wartości dwóch lub trzech dolarów. Wydatkowane przez rząd kwoty (inaczej niż wydatki rządu pochodzące z podatków) generują dodatkowe dochody, zwiększają więc popyt na produkty prywatnego przemysłu, przyczyniając się do wzrostu zyskowności prywatnych inwestycji. Jakiekolwiek więc wypychanie może tylko być wynikiem nie rzeczywistych procesów gospodarczych lecz błędnej reakcji na deficyt odpowiednich władz monetarnych.

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

KTO SPŁACI DŁUG PUBLICZNY? PODEJŚCIE RÓŻNYCH SZKÓŁ DO DEFICYTU BUDŻETOWEGO I DŁUGU PUBLICZNEGO

KTO SPŁACI DŁUG PUBLICZNY? PODEJŚCIE RÓŻNYCH SZKÓŁ DO DEFICYTU BUDŻETOWEGO I DŁUGU PUBLICZNEGO Wykład: KTO SPŁACI DŁUG PUBLICZNY? PODEJŚCIE RÓŻNYCH SZKÓŁ DO DEFICYTU BUDŻETOWEGO I DŁUGU PUBLICZNEGO Dług publiczny w USA, 16.04.2012 U.S. NATIONAL DEBT CLOCK The Outstanding Public Debt as of 16.04.2012:

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa i jego funkcje Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

Wykład: Koniunktura gospodarcza

Wykład: Koniunktura gospodarcza Wykład: Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza to zmiany aktywności gospodarczej znajdujące odzwierciedlenie w kluczowych wskaźnikach makroekonomicznych, takich, jak: PKB,

Bardziej szczegółowo

System opieki zdrowotnej na tle innych krajów

System opieki zdrowotnej na tle innych krajów System opieki zdrowotnej na tle innych krajów Dr Szczepan Cofta, Dr Rafał Staszewski Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego im. K. Marcinkowskiego

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Stopa zatrudnienia Źródło: OECD. Kraj 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Australia 72,9 73,2 72,0 72,4 72,7 72,3 Austria 71,4 72,1 71,6 71,7 72,1 72,5 Belgium 62,0 62,4 61,6

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Aktorzy gry rynkowej RZĄD FIRMY GOSPODARSTWA DOMOWE SEKTOR FINANSOWY Rynki makroekonomiczne Obieg okrężny $ Gospodarstwa domowe $ $ $ $ $ Rynek zasobów

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Pracujący wg BAEL Za pracującą uznano każdą osobę, która w badanym tygodniu: wykonywała pracę przynoszącą zarobek lub dochód jako pracownik najemny, pracujący na własny

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczna analiza podatków

Ekonomiczna analiza podatków Ekonomiczna analiza podatków 3. Podatki a działalność gospodarcza Owsiak (2005), Finanse Publiczne, PWN Osiatyński J., Finanse publiczne Ekonomia i polityka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006 James,

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA OGRANICZONE ZASOBY NIEOGRANICZONE POTRZEBY RZADKOŚĆ Konieczność dokonywania wyboru Produkując jakieś dobra, jednocześnie rezygnujemy z produkcji innych

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia

Wydatki na ochronę zdrowia Wydatki na ochronę zdrowia doc. dr Zofia Skrzypczak Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Wykład: JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Stanley Fischer o modelu IS-LM Model IS-LM jest użyteczny z dwóch powodów. Po pierwsze jako narzędzie o znaczeniu historycznym, a po drugie,

Bardziej szczegółowo

Wykład: Bezrobocie a przestępczosć

Wykład: Bezrobocie a przestępczosć Wykład: Bezrobocie a przestępczosć Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest miarą bodźców

Bardziej szczegółowo

ROLA INWESTYCJI W PROCESACH WZROSTU GOSPODARCZEGO

ROLA INWESTYCJI W PROCESACH WZROSTU GOSPODARCZEGO Wykład: ROLA INWESTYCJI W PROCESACH WZROSTU GOSPODARCZEGO Inwestycje definicje Inwestycje są to zakupy nowych dóbr kapitałowych przez przedsiębiorstwa. Całkowite inwestycje obejmują inwestycje w kapitał

Bardziej szczegółowo

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Wykład: JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Stanley Fischer o modelu IS-LM Model IS-LM jest użyteczny z dwóch powodów. Po pierwsze jako narzędzie o znaczeniu historycznym, a po drugie,

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wielka depresja w USA, 1929-1933 Stopa bezrobocia w USA w 1933 r. 25,2% Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące

Bardziej szczegółowo

KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE

KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE Wykład: KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE Zmiany konsumpcji i inwestycji, USA 1960-2000 Konsumpcja Konsumpcja (consumption) - są to wydatki gospodarstw domowych na dobra i usługi (żywność ubranie,

Bardziej szczegółowo

Struktura sektora energetycznego w Europie

Struktura sektora energetycznego w Europie Struktura sektora energetycznego w Europie seminarium Energia na jutro 15-16, września 2014 źródło: lion-deer.com 1. Mieszkańcy Europy, 2. Struktura wytwarzania energii w krajach Europy, 3. Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

Pomiar dobrobytu gospodarczego

Pomiar dobrobytu gospodarczego Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego Uniwersytet w Białymstoku 07 listopada 2013 r. dr Anna Gardocka-Jałowiec EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, zna podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia - nauka badająca, jak ludzie radzą sobie z rzadkością. Makroekonomia - zajmuje się współzależnościami pomiędzy wielkimi agregatami, takimi jak:

Bardziej szczegółowo

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Wykład: JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM John Hicks (1904-1989) Mr Keynes and the Classics: A Suggested Interpretation (1937) Value and Capital (1939) Nagroda Nobla (1972) Model IS

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna państwa

Polityka fiskalna państwa Polityka fiskalna państwa Ekonomia - Wykład 10 WNE UW Jerzy Wilkin Finanse publiczne i polityka fiskalna główne składniki i funkcje Sektor publiczny, jego składniki, znaczenie i źródła finansowania. Finanse

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt?

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? dr Anna Gardocka-Jałowiec Uniwersytet w Białymstoku 7 marzec 2013 r. Dobrobyt, w potocznym rozumieniu, utożsamiać można

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Stopa zatrudnienia w najbogatszych krajach świata Kraj PKB per capita (średnia 2010-2014) Stopa zatrudnienia (OECD), 2014 Stopa zatrudnienia osób w wieku 15+ (ILO), 2013

Bardziej szczegółowo

System opieki zdrowotnej w Polsce na tle krajo w OECD

System opieki zdrowotnej w Polsce na tle krajo w OECD System opieki zdrowotnej w Polsce na tle krajo w OECD Prof. Andrzej M. Fal Prezydent: Polskie Towarzystwo Zdrowia Publicznego Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Warszawa Zakład Ekonomiki i Organizacji

Bardziej szczegółowo

EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia - nauka badająca, jak ludzie radzą sobie z rzadkością. Makroekonomia - zajmuje się współzależnościami pomiędzy wielkimi agregatami, takimi jak: dochód

Bardziej szczegółowo

XIV. Akcjonariusze Grupy PSB S.A. licencjonowani kupcy centrum BUDOWLANE Centrum Budowlane PRZEDSIĘBIORSTWO BUDOWLANE P. P. H. U OPOCZNO MEJPOL BUDOWNICTWO, ENERGIA ODNAWIALNA, TELEFONIA, NIERUCHOMOŚCI

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Czy opłaca się wejść do strefy euro? 1. Rola

Bardziej szczegółowo

Budżet państwa. Polityka fiskalna

Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa Budżet państwa jest to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa związane z realizacją przyjętej polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczna analiza podatków

Ekonomiczna analiza podatków Ekonomiczna analiza podatków 2. Podatki jako narzędzie polityki gospodarczej i społecznej Owsiak (2005), Finanse Publiczne, PWN James, Nobes (2014), The economics of Taxation, Fiscal Publications Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społecznogospodarcza

Sytuacja społecznogospodarcza Sytuacja społecznogospodarcza w regionie Włodzimierz Szordykowski Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Gdańsk, dnia 30 listopada 2011 roku Sytuacja gospodarcza na świecie Narastający dług publiczny

Bardziej szczegółowo

dr Jan Hagemejer Karol Pogorzelski

dr Jan Hagemejer Karol Pogorzelski Kryzys finansów publicznych i druga fala Wielkiej Recesji Badanie wykonane przez Instytut Badań Strukturalnych w ramach prac nad projektem: Analiza procesów zachodzących na polskim rynku pracy i w obszarze

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl 1. Jaka jest rola polityki fiskalnej

Bardziej szczegółowo

Maciej Rapkiewicz, Instytut Sobieskiego,

Maciej Rapkiewicz, Instytut Sobieskiego, sektor rządowy (Skarb Państwa, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej z.o.z., państwowe szkoły wyższe) sektor samorządowy (jednostki samorządu terytorialnego, samodzielne publiczne z.o.z., samorządowe

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD XIII WYDATKI RZĄDOWE I ICH FINANSOWANIE Budżet rządu: niektóre fakty i liczby Wydatki rządowe, podatki i makroekonomia Deficyt budżetowy i długu publiczny

Bardziej szczegółowo

Rynek Catalyst - wsparcie w finansowaniu rozwoju samorządów. czerwiec 2014

Rynek Catalyst - wsparcie w finansowaniu rozwoju samorządów. czerwiec 2014 Rynek Catalyst - wsparcie w finansowaniu rozwoju samorządów czerwiec 2014 Catalyst platforma obrotu obligacjami Pierwszy zorganizowany rynek obrotu papierami dłużnymi w Polsce uruchomiony we wrześniu 2009

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015)

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Aleksander Łaszek, Rafał Trzeciakowski, Tomasz Dróżdż Kontakt: E-mail:

Bardziej szczegółowo

Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie. Joanna Siwińska

Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie. Joanna Siwińska Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie Joanna Siwińska Dług publiczny, jako % PKB Dług publiczny kraje rozwinięte 1880 1886 1892 1898 1904 1910 1916 1922 1928 1934 1940 1946 1952 1958 1964

Bardziej szczegółowo

Jak przeciwdziałać nadużywaniu zwolnień lekarskich w branży produkcyjnej? adw. Paweł Sobol

Jak przeciwdziałać nadużywaniu zwolnień lekarskich w branży produkcyjnej? adw. Paweł Sobol Jak przeciwdziałać nadużywaniu zwolnień lekarskich w branży produkcyjnej? adw. Paweł Sobol Warszawa, 7 marca 2017 r. SKALA PROBLEMU zgodnie ze statystykami ZUS ok. 15% zwolnień chorobowych oraz ok. 30%

Bardziej szczegółowo

Obligacje korporacyjne. marzec 2013

Obligacje korporacyjne. marzec 2013 Obligacje korporacyjne marzec 2013 Catalyst platforma obrotu obligacjami Rynek wtórny dla obligacji Pierwszy zorganizowany rynek obrotu papierami dłużnymi w Polsce GPW Nowatorskie rozwiązanie łączące w

Bardziej szczegółowo

Komunikat FOR 12/2017: Opłata paliwowa - po rekordowym wzroście wydatków socjalnych rząd szuka pieniędzy w kieszeniach kierowców

Komunikat FOR 12/2017: Opłata paliwowa - po rekordowym wzroście wydatków socjalnych rząd szuka pieniędzy w kieszeniach kierowców Komunikat FOR 12/2017: Opłata paliwowa - po rekordowym wzroście wydatków socjalnych rząd szuka pieniędzy w kieszeniach kierowców Autorzy: Aleksander Łaszek, główny ekonomista FOR Rafał Trzeciakowski, ekonomista

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Blok III. Budżet państwa Polityka fiskalna

Makroekonomia Blok III. Budżet państwa Polityka fiskalna Makroekonomia Blok III Budżet państwa Polityka fiskalna Budżet a rola państwa w gospodarce Neoklasycy contra Keynesiści Efektywność rynku i efektywność sfery publicznej O co ten hałas? Czyli jaki jest

Bardziej szczegółowo

Migracje szansą województwa pomorskiego

Migracje szansą województwa pomorskiego Projekt jest realizowany w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki VIII Priorytet Regionalne Kadry Gospodarki Programu, Działanie 8.3 współfinansowany przez Europejski Fundusz Społeczny. 1 Jak utrzymać

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Gdzie drzemią rezerwy wzrostu gospodarczego w Polsce?

Gdzie drzemią rezerwy wzrostu gospodarczego w Polsce? Gdzie drzemią rezerwy wzrostu gospodarczego w Polsce? Wiktor Wojciechowski Invest Bank Jesienna Szkoła Leszka Balcerowicza listopad 2012 Plan wykładu: Czy w ostatnich latach tempo wzrostu gospodarki w

Bardziej szczegółowo

Przewagi konkurencyjne młodych Polaków. Janusz Czapiński 25 maja2012 V Konferencja Krakowska

Przewagi konkurencyjne młodych Polaków. Janusz Czapiński 25 maja2012 V Konferencja Krakowska Przewagi konkurencyjne młodych Polaków Janusz Czapiński 25 maja2012 V Konferencja Krakowska Pokolenia: Baby boomers 1945-1965 (67-48 lat); X 1965-1980 (47-32 lata); Y 1981-1995 (31-17 lat); Z 1996- System

Bardziej szczegółowo

Przedsięwzięcia w fazie Start-UP oraz nakłady na badania i rozwój (R&D) sytuacja w Polsce oraz na świecie.

Przedsięwzięcia w fazie Start-UP oraz nakłady na badania i rozwój (R&D) sytuacja w Polsce oraz na świecie. Przedsięwzięcia w fazie Start-UP oraz nakłady na badania i rozwój (R&D) sytuacja w Polsce oraz na świecie. 1. Zaangażowanie funduszy Venture capital w projekty gospodarcze znajdujące się w początkowej

Bardziej szczegółowo

Typy systemów gospodarczych

Typy systemów gospodarczych Typy systemów gospodarczych socjalizm gospodarka centralnie gospodarka sterowana wolna Typy systemów gospodarczych kapitalizm sterowany wolny Dwa główne spojrzenia na rolę państwa w gospodarce LIBERAŁOWIE,

Bardziej szczegółowo

Wykład: Bezrobocie a przestępczość

Wykład: Bezrobocie a przestępczość Wykład: Bezrobocie a przestępczość Wielka depresja w USA, 1929-1933 Stopa bezrobocia w USA w 1933 r. 25,2% 13 milionów Amerykanów traci pracę Przestępczość w czasie Wielkiej Depresji 1929-1932 President

Bardziej szczegółowo

Wykład: Kryzys finansowy

Wykład: Kryzys finansowy Wykład: Kryzys finansowy Wzrost gospodarczy w wybranych krajach Źródło: NBP, Raport o inflacji, listopad 2013. Stopa wzrostu gospodarczego Źródło: OECD. Kraj 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Australia

Bardziej szczegółowo

Twórcza Łotwa. Inese Šuļžanoka, Szef Biura Reprezentacyjnego Łotewskiej Agencji Inwestycji i Rozwoju w Polsce

Twórcza Łotwa. Inese Šuļžanoka, Szef Biura Reprezentacyjnego Łotewskiej Agencji Inwestycji i Rozwoju w Polsce Twórcza Łotwa Inese Šuļžanoka, Szef Biura Reprezentacyjnego Łotewskiej Agencji Inwestycji i Rozwoju w Polsce RYGA BAŁTYCKIE METROPOLIE Ryga jest największym miastem w Państwach Bałtyckich: 650,478/1,03

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK 29.2.207 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 536 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 208 ROK Końcowe miesiące roku to dla większości menedżerów i specjalistów

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 3

Makroekonomia I ćwiczenia 3 Makroekonomia I ćwiczenia 3 Bilans płatniczy i kurs walutowy Tomasz Gajderowicz Rozkład jazdy Prace domowe - wytyczne Bilans płatniczy Kurs walutowy Zadania Prace domowe Zadanie: szczegółowa analiza makroekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla polityki makroekonomicznej na drodze do wspólnej waluty. Doświadczenia krajów strefy euro

Wyzwania dla polityki makroekonomicznej na drodze do wspólnej waluty. Doświadczenia krajów strefy euro Wyzwania dla polityki makroekonomicznej na drodze do wspólnej waluty Doświadczenia krajów strefy euro Przeprowadzone na potrzeby Raportu analizy NBP (2009) wskazują, że: w perspektywie długookresowej przyjęcie

Bardziej szczegółowo

3.3. Wydatki według grup ekonomicznych

3.3. Wydatki według grup ekonomicznych 3.3. Wydatki według grup ekonomicznych W 2014 r. wykonanie planu wydatków w poszczególnych grupach ekonomicznych z uwzględnieniem zmian wprowadzanych w trakcie wykonywania budżetu przedstawia poniższe

Bardziej szczegółowo

Oznaczenia odzieży i produktów tekstylnych na świecie (obowiązkowe i dobrowolne)

Oznaczenia odzieży i produktów tekstylnych na świecie (obowiązkowe i dobrowolne) Page 1 of 6 Oznaczenia odzieży i produktów tekstylnych na świecie (obowiązkowe i dobrowolne) Na podstawie opracowania EURATEX'u przedstawiamy w tabelach stan prawny dotyczący oznaczania odzieży i produktów

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20-22 kwietnia 2012

Warszawa, 20-22 kwietnia 2012 Warszawa, 20-22 kwietnia 2012 Jak zwiększyć zatrudnienie osób starszych? wnioski z doświadczeń międzynarodowych Wiktor Wojciechowski Wiosenna Szkoła Leszka Balcerowicza 20 kwietnia 2012 roku Zakres wolności

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI EKSPORTU / EXPORT DIRECTIONS Belgia / Belgium Białoruś / Byelarussia Bułgaria / Bulgaria Dania / Denmark Estonia / Estonia Francja / France Hiszpania / Spain Holandia / Holland Litwa / Lithuania

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Grecji w 2014 roku :11:20

Sytuacja gospodarcza Grecji w 2014 roku :11:20 Sytuacja gospodarcza Grecji w 2014 roku 2015-02-11 20:11:20 2 Dzięki konsekwentnie wprowadzanym reformom grecka gospodarka wychodzi z 6 letniej recesji i przechodzi obecnie przez fazę stabilizacji. Prognozy

Bardziej szczegółowo

Zadłużenie międzynarodowe

Zadłużenie międzynarodowe Zadłużenie międzynarodowe Krajom, w których nie ma wolnego rynku, nie pomogążadne fundusze - tłumaczy badacz Heritage Foundation Brett Schaifer - A tam, gdzie jest wolny rynek, nie trzeba napędzać gospodarki

Bardziej szczegółowo

LIST OTWARTY DO PAŃ I PANÓW SENATORÓW I POSŁÓW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W SPRAWIE POLSKICH DZIECI

LIST OTWARTY DO PAŃ I PANÓW SENATORÓW I POSŁÓW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W SPRAWIE POLSKICH DZIECI Warszawa, 30 maja 2011r. LIST OTWARTY DO PAŃ I PANÓW SENATORÓW I POSŁÓW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W SPRAWIE POLSKICH DZIECI Szanowni Państwo! Dzień Dziecka obchodzony 1 czerwca jest zawsze dniem wielkiej

Bardziej szczegółowo

Koniunktura gospodarcza a przestępczość

Koniunktura gospodarcza a przestępczość Wykład: Koniunktura gospodarcza a przestępczość Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza to zmiany aktywności gospodarczej znajdujące odzwierciedlenie w kluczowych wskaźnikach makroekonomicznych,

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Pracujący wg BAEL Za pracującą uznano każdą osobę, która w badanym tygodniu: wykonywała pracę przynoszącą zarobek lub dochód jako pracownik najemny, pracujący na własny

Bardziej szczegółowo

Współczesność i przyszłość demograficzna a usługi opiekuńcze: przypadek Polski Dr Paweł Kaczmarczyk Fundacja Ośrodek Badań nad Migracjami

Współczesność i przyszłość demograficzna a usługi opiekuńcze: przypadek Polski Dr Paweł Kaczmarczyk Fundacja Ośrodek Badań nad Migracjami Współczesność i przyszłość demograficzna a usługi opiekuńcze: przypadek Polski Dr Paweł Kaczmarczyk Fundacja Ośrodek Badań nad Migracjami Konferencja Rynek usług opiekuńczych w Polsce i w Europie szanse

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie. dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych

Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie. dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych 1. Przesłanki badania 2. Cele badawcze 3. Uwarunkowania rynku pracy

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD XI WZROST GOSPODARCZY cd. Perspektywa historyczna Wzrost teraz Dekompozycja wzrostu Produktywność Reszta Solowa Polska PKB W MILIARDACH DOLARÓW (W CENACH Z

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Mała gospodarka otwarta Co znaczy mała gospodarka? Co

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne Zewnętrzne Wewnętrzne Zewnętrzne SD-1, 15.00* SD-1, 15.00* SD, SD, N/A N/A SD, 15,00 SD, 14,30 SD, 14,30 SD, 14,00 N/A N/A

Wewnętrzne Zewnętrzne Wewnętrzne Zewnętrzne SD-1, 15.00* SD-1, 15.00* SD, SD, N/A N/A SD, 15,00 SD, 14,30 SD, 14,30 SD, 14,00 N/A N/A Terminy przekazywania do Banku instrukcji rozrachunkowych 1.1 Godziny graniczne czas przekazywania instrukcji rozrachunkowych na rynku polskim Tablica. Terminy przekazywania do Banku instrukcji rozrachunkowych

Bardziej szczegółowo

Europejski Model Społeczny. Doświadczenia i kierunki zmian

Europejski Model Społeczny. Doświadczenia i kierunki zmian Europejski Model Społeczny. Doświadczenia i kierunki zmian Dariusz Rosati 11.06.2007r Pojęcie ESM ESM: zestaw celów i instrumentów polityki społecznej, oparty na solidarności, sprawiedliwości społecznej,

Bardziej szczegółowo

WYDATKI NA OCHRONĘ ZDROWIA PODCZAS ŚWIATOWEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO

WYDATKI NA OCHRONĘ ZDROWIA PODCZAS ŚWIATOWEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO Kazimierz Ryć Zofia Skrzypczak Uniwersytet Warszawski WYDATKI NA OCHRONĘ ZDROWIA PODCZAS ŚWIATOWEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO Wprowadzenie Kryzys gospodarczy, zapoczątkowany w Stanach Zjednoczonych w latach

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 13 Bezrobocie a wiek i poziom wykształcenia: Polska na tle UE Jednym z czynników w szczególny sposób wpływających na prawdopodobieństwo bezrobocia jest

Bardziej szczegółowo

NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI

NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI Wykład: NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI Wzrost gospodarczy (1000-2000) Rok Liczba ludności (w mln) GDP per capita (w $ 2000) 1000 265 $ 165 1500 425 $ 175 1800 900 $ 250

Bardziej szczegółowo

Inflacja - definicja. Inflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji.

Inflacja - definicja. Inflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji. Wykład: NFLACJA nflacja - definicja nflacja wzrost ogólnego poziomu cen. Deflacja spadek ogólnego poziomu cen. Dezinflacja spadek tempa inflacji. Pomiar inflacji ndeks cen konsumpcyjnych (CP Consumer Price

Bardziej szczegółowo

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Beata Szydło Prawo i Sprawiedliwość Wiceprezes www.pis.org.pl 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 Wiemy jak budować silną, konkurencyjną gospodarkę Polski Dynamika

Bardziej szczegółowo

KONINKTURA - WYBRANE ZAGADANIENIA I PYTANIA. Janusz Sawicki

KONINKTURA - WYBRANE ZAGADANIENIA I PYTANIA. Janusz Sawicki KONINKTURA - WYBRANE ZAGADANIENIA I PYTANIA Janusz Sawicki 199 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 214 199 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

Bardziej szczegółowo

FUNKCJE BUDŻETU. Budżet państw STRUKTURA WPŁYWÓW BUDŻETOWYCH ZASADY POLITYKI BUDŻETOWEJ

FUNKCJE BUDŻETU. Budżet państw STRUKTURA WPŁYWÓW BUDŻETOWYCH ZASADY POLITYKI BUDŻETOWEJ BUDŻET I POLITYKA FISKALNA Nie ma takiego okrucieństwa ani takiej niegodziwości, której nie popełniłby skądinąd łagodny i liberalny rząd, kiedy zabraknie mu pieniędzy. ALEXIS DE TOCQUEVILLE Budżet państw

Bardziej szczegółowo

NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI

NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI Wykład: NIEWIDZIALNA RĘKA RYNKU KLASYCZNY MODEL FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI Wzrost gospodarczy (1000-2000) Rok Liczba ludności (w mln) GDP per capita (w $ 2000) 1000 265 $ 165 1500 425 $ 175 1800 900 $ 250

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 11 Wstęp do ekonomii międzynarodowej Gabriela Grotkowska. Agenda Kartkówka Czym gospodarka otwarta różni się od zamkniętej? Pomiar otwarcia gospodarki Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania eksportu

Instrumenty finansowania eksportu 1 Instrumenty finansowania eksportu MOŻLIWE ROZWIĄZANIA FINANSOWANIA KONTRAKTÓW EKSPORTOWYCH Polski producent urządzeń dla przemysłu górniczego, rybołówstwa, energetyki, przemysłu cukrowniczego, cementowego

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna (budżetowa) dr Krzysztof Kołodziejczyk

Polityka fiskalna (budżetowa) dr Krzysztof Kołodziejczyk Polityka fiskalna (budżetowa) dr Krzysztof Kołodziejczyk https://flic.kr/p/b6mlmh Plan 1. Definicja polityki fiskalnej 2. Instrumentarium polityki fiskalnej 3. Budżet państwa - deficyt budżetowy - dług

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Mała gospodarka otwarta Co znaczy mała gospodarka? Co

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33 Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku 2015-10-21 14:38:33 2 Rumunia jest krajem o dynamicznie rozwijającej się gospodarce Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku. Rumunia jest dużym krajem o dynamicznie

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego

Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego Nowa Teoria Optymalnego Obszaru Walutowego dr Grzegorz Tchorek Biuro ds. Integracji ze Strefą Euro, Narodowy Bank Polski Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania Poglądy wyrażone przez autora nie stanowią

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Przychody i rozchody budżetu państwa

Przychody i rozchody budżetu państwa BSiE 37 Monika Korolewska Informacja nr 1162 (IP-108G) Przychody i rozchody budżetu państwa Przepisy ustawy o finansach publicznych obok dochodów i wydatków oraz środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo