Informacja. Nr 430. Terminowe giełdy rolne i obrót hurtowy owocami, warzywami i zbożami w krajach Unii Europejskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Informacja. Nr 430. Terminowe giełdy rolne i obrót hurtowy owocami, warzywami i zbożami w krajach Unii Europejskiej"

Transkrypt

1 KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Terminowe giełdy rolne i obrót hurtowy owocami, warzywami i zbożami w krajach Unii Europejskiej Grudzień 1996 Hanna Rasz Informacja Nr 430 Istotnym elementem tworzenia rynku rolnego ułatwiającym integrację polskiego rolnictwa i gospodarki żywnościowej z Unią Europejską jest budowa struktur usprawniających obrót produktami rolno-żywnościowymi. Ta sfera organizacji rynku rolnego uznana została za jedno z priorytetowych zadań polityki rozwoju rolnictwa i gospodarki żywnościowej. Przy realizacji powyższego zadania pomocne mogą być informacje o giełdach rolnych i rynkach hurtowych będących strukturami rynku rolnego i ich zmianach na przestrzeni ostatnich lat w krajach Unii Europejskiej. Przedstawiona informacja omawia największe giełdy rolne oraz handel hurtowy warzywami i zbożami w Europie na podstawie prac Zakładu Organizacji i Ekonomiki Ogrodnictwa SGGW, Fundacji na Rzecz Giełdy Zbożowo-Paszowej oraz Fundacji Programów Pomocy dla Rolnictwa.

2 BSE 1 Giełda Giełda to regularnie odbywające się w określonym czasie i miejscu podporządkowane określonym zasadom, spotkania osób pragnących zawrzeć transakcję kupna-sprzedaży oraz osób pośredniczących w zawieraniu transakcji, których przedmiot stanowią dobra zamienne, przy czym ceny w owych transakcjach ustalane są na podstawie istniejącego w danej chwili układu podaży i popytu, a następnie podawane do publicznej wiadomości. Sama giełda nie sprzedaje i nie kupuje towarów, nie ustala też na nie cen, ale zapewniając swoim członkom odpowiednio przygotowane i zorganizowane miejsce, umożliwia dokonanie transakcji. Członkami giełdy są zazwyczaj przedsiębiorstwa produkcyjne lub handlujące towarem będącym przedmiotem obrotu na danej giełdzie, ściślej mówiąc są to osoby fizyczne, które reprezentują te przedsiębiorstwa. 1 Ze względu na przedmiot obrotów giełdy dzielimy na: - towarowe, gdzie handluje się towarami masowymi, dla których można ustalić cech typowe, a więc je wystandaryzować nadając im w ten sposób walor zamienności, - pieniężne, na których pierwotnie handlowano kruszcami szlachetnymi, na przykład złotem, a dopiero później monetami, pieniądzem papierowym, a w końcu papierami wartościowymi, - usługowe (na przykład frachtowe), na których zawierane są kontrakty przewozowe, ubezpieczeniowe lub dotyczące premii ubezpieczeniowych. 2 Cele i funkcje giełdy towarowej Jednym z naczelnych celów giełdy towarowej jako instytucji jest usprawnienie obrotu towarowego zarówno w skali krajowej, jak i międzynarodowej. Ponadto giełda: - zapewnia ujednolicone reguły i standardy prowadzenia handlu, - wprowadza mechanizmy gwarantujące rozliczenie kontraktów i płatności zobowiązań finansowych z nich wynikających, - wprowadza mechanizmy rozstrzygania sporów miedzy uczestnikami, - ogłasza notowania, - przyczynia się do powstawania standardów klasyfikacyjnych używanych w praktyce także poza giełdami, - zapewnia zorganizowane miejsce i ustalony czas zawierania transakcji. Giełdy towarowe, zwłaszcza te największe oddziałują na organizacje i warunki handlu prowadzonego poza giełdą. W przypadku wielu produktów standardy klasyfikacyjne ustalane na giełdzie, warunki kontraktów oraz zwyczaje handlowe ukształtowane na giełdzie są przyjmowane w handlu międzynarodowym łub w obrocie krajowym, a 1 Beata Karczewska: Terminowy handel podbija świat, Giełda terminową, Fundacja Na Rzecz Giełdy Zbożowo- Paszowej, Klasyfikacja giełd, "Zycie Gospodarcze" nr 9/1996.

3 2 BSE ceny giełdowe są podstawą do ustalania cen w transakcjach zawieranych bez pośrednictwa giełdy i są często wyznacznikiem cen światowych. 3 Towarowe giełdy terminowe Przedmiotem transakcji na terminowych giełdach towarowych są kontrakty terminowe (futures), czyli formalne umowy na dostawę lub odbiór w określonym terminie pewnej ilości danego towaru, np. produktu rolnego. Umowy te jak i produkty rolne będące ich przedmiotem, podlegają ściśle określonym standardom, dzięki czemu dla potencjalnego odbiorcy zakupiony na giełdzie określony rodzaj kontraktu terminowego będzie zawsze oznaczał to samo, bez względu na to, skąd i od kogo dany towar będzie pochodził. Cechą charakteryzującą kontrakt terminowy jest cena ustalana na parkiecie giełdy prowadzącej rynek transakcji terminowych Obrót kontraktami terminowymi na giełdzie ma wiele zalet. Inwestor pragnący zawrzeć kontrakt nie musi szukać osoby, która zgodziłaby się być drugą stroną handlu. Inwestor poleca brokerowi 4 zawarcie kontraktu na sprzedaż lub zakup określonego towaru po określonej cenie, w określonym terminie, a ten przesyła to zlecenie na giełdę, gdzie przy odpowiedniej ilości uczestników (czyli osób zainteresowanych zawieraniem kontraktów) może on być zrealizowany. Transakcje terminowe to obecnie najczęściej stosowana forma handlu na dużych giełdach. W krajach Unii są trzy duże giełdy terminowe o zasięgu międzynarodowym, które obracają towarem rolnym: 1. Francuska Międzynarodowa Giełda Terminowa - Mar che a Termę International de France (MATIF) założona w 1984 r. Siedziba giełdy: Paryż. Francuska Międzynarodowa Giełda Terminowa jest jedną z najdynamiczniej rozwijających się giełd terminowych w świecie. Znajduje się w czołówce giełd, które przewodzą we wprowadzaniu nowych rozwiązań technicznych. W 1995 r. znalazła się na 7 pozycji na światowej liście. Na liście tej liczą się tylko te giełdy, które w ciągu roku przeprowadziły minimum milion transakcji handlowych. Giełd takich jest około Część rolna obrotu na tej giełdzie obejmuje trzy kontrakty: cukier biały, ziemniaki i rzepak. Najdłużej funkcjonującym kontraktem jest kontrakt cukrowy. Uczestnikami, stronami handlującymi są przetwórcy, handlowcy (w tym eksporterzy i importerzy) oraz spekulanci. Rynek cukru na MATIF jest najważniejszym rynkiem towarowym i ma reperkusje cenotwórcze w skali światowej. Pozostałe kontrakty mają znaczenie i zasięg nie przekraczający terenu Francji. 2. Londyńska Towarowa Giełda - London Commodity Exchange (LCE) założona w 3 Włodzimierz Januszkiewicz: Giełdy w gospodarce światowej, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa Broker - osoba, która realizuje na giełdzie zlecenia na sprzedaż lub kupno towarów dla siebie lub innych firm, za co otrzymuje prowizję. 5 Anna Noga: Największe giełdy świata, "Giełda Terminowa", wydanie specjalne, lipiec 1996.

4 BSE r. połączyła główne, samodzielne, stowarzyszenia handlu terminowego w ramach towarów pochodzenia rolnego dla utworzenia wspólnej giełdy. W styczniu 1991 r. giełda połączyła się z Bałtycką Giełdą Terminową - Baltic Futures Exchange. W ciągu lat działalności, giełda ta dostosowała się do ciągle zmieniającej się natury międzynarodowego handlu giełdowego. Obecnie jest uznana w Europie jako główne centrum terminowego handlu takimi towarami jak kakao i kawa robusta. Pozostałe towary to: biały i surowy cukier, pszenica, jęczmień, ziemniaki, nasiona roślin oleistych i oleje (przede wszystkim sojowy, a także olej kokosowy, rzepakowy, słonecznikowy, lniany, arachidowy), śruta sojowa, mączka rybna, bekon, przyprawy, włókna jutowe i sizalowe. Jednak znaczenie obrotu tymi towarami nie wykracza poza Wyspy Brytyjskie Terminowa Giełda Owoców Cytrusowych w Walencji - Futuros de Citros y Mercaderias de Valencia założona w 1995 r. Terminowa Giełda Owoców Cytrusowych w Walencji to trzecia najmłodsza rolna, terminowa giełda towarowa. Obrót na niej rozpoczął się w dniu r. Przedmiotem handlu są owoce cytrusowe i ich pochodne. Obecnie większość obrotu jest skoncentrowana na pomarańczach. Znaczenie tej giełdy, ze względu na jej młody wiek nie jest duże i nie wykracza za granice Hiszpanii. Rynek hurtowy Rynek hurtowy to nie tylko miejsce zawierania transakcji, lecz także miejsce koncentracji i redystrybucji pokaźnych ilości towarów rolno spożywczych. Transport i przemieszczanie produktów odgrywają tu ogromne znaczenie z różnych powodów. Najistotniejszą rolę odgrywa fakt, że handel dotyczy produktów na ogół łatwo psujących się, nietrwałych (warzywa, owoce świeże, mięso, ryby, mleko i przetwory mleczarskie, kwiaty i rośliny ozdobne) a więc decydujący jest czas i sposób potrzebny do przetransportowania towaru z miejsca produkcji na rynek hurtowy, oraz z rynku na miejsce ostatecznej sprzedaży. Nowoczesny rynek hurtowy składa się z następujących części: - strefa handlowa składająca się z różnych działów towarowych (warzywnoowocowy, roślin ozdobnych i kwiatów, ryb i produktów rybnych, produktów mleczarskich i innych produktów przetworzonych itp.). Przestrzeń taka jest całkowicie ogrodzona i posiada centralne wejście, zaopatrzone w środki niezbędnej kontroli (osób, środków transportu i produktów) przy wchodzeniu i wychodzeniu; - centrum dyrekcyjne przewidziane na biura rynku, biura podmiotów działających na rynku i stowarzyszeń, biura instytucji publicznych i ich reprezentacji, banki, poczta, gastronomia, sklepy, a także pomieszczenie giełdy produktów rolno-spożywczych, sala 6 Witold Pieniążek, Bartosz Urbaniak: Konkurencyjność polskiej giełdy na tle innych giełd europejskich, Fundacja Na Rzecz Giełdy Zbożowo-Paszowej, maszynopis, 1996 r. 7 Włodzimierz Januszkiewicz: Giełdy w gospodarce światowej, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1991.

5 4 BSE zebrań itp.; - trzecia strefa lub tzw. przyległa, przeznaczona na lokalizacje działalności uzupełniającej, magazyny przechowywania, stanowiska wielkiej dystrybucji, centra przygotowywania produktów wg. norm UE itp. Normatywy Unii Europejskiej przewidują dla szeregu produktów owocowowarzywnych specjalne certyfikaty określające rodzaj, odmianę, pochodzenie, kaliber - ze wskazaniem w jakim ośrodku wykonano sortowanie, pakowanie i etykietowanie. Tego rodzaju ośrodki mogą znaleźć swoją lokalizację wewnątrz struktur rynków rolnospożywczych. 8 Obrót hurtowy zbożami w Europie W miarę rozwoju handlu i systemów telekomunikacyjnych giełdy zbożowe i nasienne, na których spotykali się sprzedawcy i nabywcy by dobić targu, stały się zbędne. 9 Obecnie umowy są zwyczajowo uzgadniane telefonicznie, a następnie potwierdzane na piśmie. Strony umowy wykazują wiele zaufania zarówno podczas podejmowania ustnych ustaleń, jak i podpisując umowy pisemne zobowiązujące do ich przestrzegania. Spora część tak zawartych transakcji to kontrakty forward, ale nie zawierane na giełdzie. Kontrakty forward to porozumienie pomiędzy dwoma stronami (forma umowy), w którym jedna ze stron zobowiązuje się zakupić aktywa określone w kontrakcie, po określonej cenie, w określonym momencie przyszłości, a druga zobowiązuje się je sprzedać. Cena określana jest w momencie zawierania kontraktu jako cena dostawy. Cena dostawy w określonym kontrakcie nie może się zmieniać podczas trwania kontraktu. W Europie jest bardzo skromna reprezentacja giełd "futures". Handel zbożem jest głównie hurtowy. Sprzedaż detaliczna ma niewielkie znaczenie. Rolnicy we Francji i Niemczech sprzedają 90-95% zbóż spółdzielniom rolniczym i prywatnym kupcom. W Wielkiej Brytanii i Niemczech, chociaż podmiotów handlujących jest wiele to jest tylko pięć dużych spółdzielni i pięciu znaczących kupców, którzy odgrywają decydującą rolę. W krajach, które są głównymi producentami zboża w Unii (Francja, Niemcy, Wielka Brytania) szczebel hurtowy jest zdominowany przez łącznie kilkanaście podmiotów. Handel odbywa się na podstawie umów handlowych, których pryncypia są uznawane międzynarodowo; powszechna jest też akceptacja standardów, nie tylko jakości towarów ale także dostawy, czasu zawarcia kontraktu, zasad płatności W. Ciechomski, J. Kaliński, Marco Sibani: Rolno-spożywcze rynki hurtowe jako narzędzia realizacji polityki gospodarczej stymulującej rozwój krajowego rolnictwa. Programy dla rolnictwa, FAPA, nr 13/1996 r. 9 Plan rozwoju struktur handlu hurtowego produktów rolniczych. Raport finalny, FAPA, Warszawa 1995 r. 10 Witold Pieniążek. Bartosz Urbaniak: Konkurencyjność polskiej giełdy na tle innych giełd europejskich. Fundacja Na Rzecz Giełdy Zbożowo-Paszowej, maszynopis, 1996 r.

6 BSE 5 Organizacja dystrybucji owoców i warzyw w krajach Unii Europejskiej Organizacja dystrybucji owoców i warzyw w Holandii W Holandii podstawowe znaczenie w dystrybucji owoców i warzyw odgrywa system aukcyjny. Udział aukcji w hurtowej sprzedaży owoców i warzyw jest bardzo duży i kształtuje się na poziomie 90%. Aukcja jest formą zorganizowanej sprzedaży publicznej określonego towaru, przechodzącego na własność nabywcy, który w toku kolejnych propozycji cenowych zaoferował najwyższa cenę. 11 Udział producentów w aukcji jest dobrowolny lecz członkowie są zobligowani do sprzedaży całej produkcji za ich pośrednictwem. Rozwój technik sprzedaży hurtowej, komunikacji i transportu sprawiły, że od dwudziestu lat hurtowa sprzedaż owoców i warzyw w Holandii ulega coraz większej koncentracji. Znajduje to odzwierciedlenie w zmniejszającej się liczbie aukcji oraz wzroście obrotów na istniejących aukcjach. W przeciągu tego okresu liczba aukcji zmniejszyła się o ok. 80%. Obecnie w Holandii znajduje się 20 aukcji owoców i warzyw, a prognozy mówią o dalszej ich redukcji w drodze fuzji lub likwida- Organizacja dystrybucji owoców i warzyw w Niemczech Głównymi kanałami dystrybucji hurtowej owoców i warzyw w Niemczech są niezależnie działający hurtownicy oraz rynki hurtowe. Poziom zorganizowania producentów jest mały, a znaczenie spółdzielczych form w procesie dystrybucji produktów niewielkie. Funkcje kompletowania partii produktów dla odbiorców, w tym stawiających wysokie wymagania sieci supermarketów przejęli hurtownicy. Istotne znaczenie w handlu hurtowym owocami i warzywami w Niemczech odgrywa 9 ponadregionalnych i około 40 regionalnych rynków hurtowych. Największe znajdują się w Berlinie, Frankfurcie, Hamburgu, Stuttgarcie, Karlsruhe, Kolonii, Dusseldorfie, Monachium i Hanowerze. Jednak od kilku lat ich rola w handlu hurtowym zmniejsza się, natomiast wzrasta znaczenie bezpośredniego zaopatrywania odbiorców przez dużych dystrybutorów. Obecnie udział wszystkich rynków hurtowych w obrotach hurtowych owocami i warzywami w Niemczech wynosi ok 20%. Organizacja dystrybucji owoców i warzyw we Francji We Francji można wyróżnić 3 podstawowe kanały hurtowej dystrybucji owoców i warzyw. Są to spółdzielnie producentów, aukcje oraz rynki hurtowe. Udział poszczególnych form organizacyjnych jest uzależniony od regionu i produktu. Ogółem w spółdzielniach zajmujących się dystrybucją produktów jest zrzeszonych około 50% francuskich producentów. W północnych regionach kraju znaczenie spółdzielczych form jest znacznie większe; np. w Bretanii przez spółdzielnie sprzedaje się prawie 100% wyprodukowanych tam pomidorów. Z kolei w regionach południowych współpraca wśród producentów jest mała, a znaczenie spółdzielczych form niewielkie. 11 Leksykon Finansowo-Bankowy, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1991 r.

7 6 BSE Ogółem w sektorze ogrodniczym w całej Francji działa około spółdzielni producenckich. W północnej części Francji funkcjonuje też aukcyjny system dystrybucji (9 aukcji warzyw) stworzony na wzór systemu holenderskiego. Produkty są przygotowywane do sprzedaży u producentów lub w stacjach pakowania według ogólnie przyjętych standardów jakościowych i mogą być sprzedawane na aukcji bez konieczności fizycznego dostarczenia towaru. Przedmiotem obrotu aukcyjnego są głównie kalafiory i cykoria, w mniejszych ilościach inne warzywa. Istotną rolę w dystrybucji produktów ogrodniczych we Francji odgrywają też rynki hurtowe. Ogółem funkcjonuje ich około 50, w tym 18 o zasięgu ponadregionalnym. Największy rynek hurtowy (Rungis) znajdujący się pod Paryżem zajmuje obszar 290 ha. Oprócz sektora owoców i warzyw znajduje się tam sektor produktów mięsnych, mleczarskich, rybnych oraz roślin ozdobnych. Ogółem na rynku ulokowało się około 900 hurtowników (300 w sektorze owoców i warzyw) i 600 producentów. Ocenia się, że w sektorze owoców i warzyw 13 największych rynków hurtowych, w których umiejscowiło się ponad 850 hurtowników dokonuje około 20% wszystkich obrotów hurtowych (tabela 1). Tabela 1. Liczba hurtowników na rynkach hurtowych we Francji Rynek hurtowy Liczba hurtowników Anger 30 Avignon 34 Bordeaux 38 Grenoble 21 Lille 73 Lyon 52 Marsylia 79 Nantes 69 Nicea 61 Rouen 26 Rungis 295 Stassbourgh 17 Toulouse 59 Ogółem 864 Źródło: Plan Rozwoju Struktur Handlu Hurtowego Produktów Rolniczych, FAPA 1995 r. Organizacja dystrybucji owoców i warzyw w Wielkiej Brytanii W Wielkiej Brytanii podstawą dystrybucji hurtowej owoców i warzyw są rynki hurtowe oraz niezależnie działający hurtownicy. Działalnością handlową na rynkach hurtowych zajmuje się około 657 wyspecjalizowanych hurtowników (tabela 2). W Wielkiej Brytanii, podobnie jak w wielu innych krajach, handel hurtowy jest silnie skoncentrowany. Udział 9 największych rynków hurtowych w obrotach wszystkich rynków kształtuje się na poziomie 70% (ponad min GBP rocznie).

8 BSE 7 Przedmiotem handlu są zarówno produkty z rodzimej produkcji, jak i produkty importowane. Około 1/3 firm działających na rynkach hurtowych zajmuje się dystrybucją produktów importowanych, podczas gdy przedmiotem działalności 2/3 hurtowników są głównie produkty krajowe. Rozmieszczenie rynków hurtowych w Wielkiej Brytanii jest nierównomierne. W niektórych częściach kraju zagęszczenie jest zbyt duże i występuje negatywne zjawisko nadmiernej konkurencji. Rozmieszczenie rynków w południowo-zachodniej i północnowschodniej części kraju, Belfaście i Szkocji jest racjonalne podczas gdy w hrabstwie Lancashire, Yorkshire, Midlands i na południowym-wschodzie zagęszczenie jest zbyt duże. Ogólnie znaczenie rynków hurtowych w handlu hurtowym owocami i warzywami w Wielkiej Brytanii maleje. Według prognoz opracowanych przez University of Strathclyde w Glasgow obroty rynków hurtowych do 2005 roku zmniejszą się o 25%. 12 Tabela 2. Charakterystyka rynków hurtowych w Wielkiej Brytanii Rynek hurtowy Liczba Szacunkowe obroty w 1993 hurtowników r.(mln GBP) Birmingham Bradford Bristol Cardiff Coventry Derby Doncaster Edinburgh Gateshead Glasgow Huddersfield Hull Leeds Leicester Liverpool Manchester New Covent Garden Nottingham Preston Sheffield Southampton New Spitafields Swansea Western International Wigan Pozostałe bd 186 Ogółem 2350 Źródło: Fresh Produce Journal, 18 listopad, 1994 r. 12 Jacek Niewiadomski: Organizacja dystrybucji owoców i warzyw w Europie, Zeszyty naukowe SGGW, seria "Ekonomika", w druku.

9 8 BSE Organizacja dystrybucji owoców i warzyw w krajach Unii Europejskiej. Podsumowanie Obecnie można wyróżnić w Europie trzy rodzaje zorganizowanych form dystrybucji hurtowej owoców i warzyw, Są to: - spółdzielnie producentów, - aukcje, - rynki hurtowe. Funkcjonujące formy hurtowej dystrybucji owoców i warzyw ulegają istotnym przemianom strukturalnym. Szczególnie duży wpływ na formę organizacji sprzedaży hurtowej wywiera rozwój dużych sklepów detalicznych (głównie supermarketów), które w istotny sposób wpływają na koncentrację sprzedaży detalicznej. Na podstawie wyników analizy sposobów dystrybucji świeżych owoców i warzyw w Niemczech, Francji, Holandii i Wielkiej Brytanii przeprowadzonej przez Zakład Organizacji i Ekonomiki Ogrodnictwa SGGW wyciągnięto następujące wnioski: - W rejonach o rozwiniętej produkcji ogrodniczej oraz dużej koncentracji produkcji zrzeszenia producentów często podejmują się organizacji dystrybucji produktów. Hurtowa dystrybucja owoców i warzyw jest zdominowana przez producentów m.in. w Holandii i północnej części Francji, - Aukcyjny system sprzedaży hurtowej funkcjonujący w Holandii jest mało elastyczny i nie jest w stanie przygotować atrakcyjnej oferty handlowej dla wszystkich potencjalnych nabywców. Dotyczy to głównie konkurujących ze sobą międzynarodowych sieci supermarketów, które potrzebują produktów przygotowanych według specyficznych norm jakościowych, w określonych opakowaniach i oznakowanych w odpowiedni sposób, - W rejonach o słabo rozwiniętej produkcji ogrodniczej oraz dużym jej rozproszeniu zrzeszanie się producentów w spółdzielnie produkcyjne jest utrudnione, a funkcje handlu hurtowego są przejmowane przez hurtowników. Hurtowa dystrybucja owoców i warzyw jest zdominowana przez hurtowników m.in. w Niemczech i Wielkiej Brytanii, - Udział rynków hurtowych w obrotach hurtowych świeżymi owocami i warzywami wykazuje tendencję spadkową i obecnie kształtuje się na poziomie %. Spadek znaczenia rynków wiąże się przede wszystkim z intensywnym rozwojem sieci supermarketów. Są one zaopatrywane głównie przez zrzeszenia producentów lub hurtowników z pominięciem rynków hurtowych, - Handel hurtowy owocami i warzywami ulega koncentracji w Holandii, Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech, - Istniejące rynki hurtowe w Niemczech, Wielkiej Brytanii i Francji pełnią funkcję zaopatrzenia mniejszych sklepów detalicznych oraz placówek żywienia zbiorowego Jacek Niewiadomski: Organizacja dystrybucji owoców i warzyw w Europie, Zeszyły naukowe SGGW, seria "Ekonomika", w druku.

Informacja. Nr 490. Terminowe giełdy rolne i obrót hurtowy owocami, warzywami i zbożami w krajach Unii Europejskiej

Informacja. Nr 490. Terminowe giełdy rolne i obrót hurtowy owocami, warzywami i zbożami w krajach Unii Europejskiej KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Terminowe giełdy rolne i obrót hurtowy owocami, warzywami i zbożami w krajach Unii Europejskiej Czerwiec 1997 Hanna

Bardziej szczegółowo

Instytucje handlu hurtowego na rynku rolnym Instytucje handlu hurtowego na rynku rolnym Rynki niesformalizowane uczestnicy porozumiewają się i zawierają transakcje w sposób dowolny, obowiązuje ich jedynie

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKA GILDIA ROLNO-OGRODNICZA S.A. Rolno-spożywczy rynek hurtowy

WIELKOPOLSKA GILDIA ROLNO-OGRODNICZA S.A. Rolno-spożywczy rynek hurtowy WIELKOPOLSKA GILDIA ROLNO-OGRODNICZA S.A. Rolno-spożywczy rynek hurtowy Grzegorz Hempowicz Strona 1 Prezes Zarządu WGRO S.A. w Poznaniu w Poznaniu, pierwszy rolno-ogrodniczy rynek hurtowy w Polsce, została

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 14-9-6 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 9 13 i w okresie I VII 14 r. Stany Zjednoczone utrzymują pozycję największej i najbardziej

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r. Biuro Analiz i Programowania Warszawa, marzec 2014 r. Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r. Od akcesji Polski do UE sukcesywnie rosły obroty towarami rolnospożywczymi oraz ich udział

Bardziej szczegółowo

BADANIE SATYSFAKCJI KONSUMENCKIEJ W SEKTORZE HANDLU DETALICZNEGO RAPORT KRAJOWY

BADANIE SATYSFAKCJI KONSUMENCKIEJ W SEKTORZE HANDLU DETALICZNEGO RAPORT KRAJOWY BADANIE SATYSFAKCJI KONSUMENCKIEJ W SEKTORZE HANDLU DETALICZNEGO RAPORT KRAJOWY Polska SPORZĄDZONY PRZEZ IPSOS BELGIUM dla KOMISJI EUROPEJSKIEJ Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów Czerwiec

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Rynek cukru. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 2/2015

Rynek cukru. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 2/2015 Rynek cukru Czynniki podażowo-popytowe Krajowa bieżąca produkcja cukru 1 z buraków w roku gospodarczym 2 2014/2015 (według wstępnych danych producentów cukru przesłanych do ARR) wyniesie 1 985 tys. ton

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 1. Podstawy towaroznawstwa 13 1.1. Zakres towaroznawstwa 13 1.2. Klasyf ikacja towarów 15 1.3. Kryteria podziału towarów (PKWiU) 15 1.4. Normalizacja

Bardziej szczegółowo

Market Microstructure and Financial Intermediation

Market Microstructure and Financial Intermediation Market Microstructure and Financial Intermediation by F. Spulber - Corporate Yield Spreads: Default Risk or Liquidity? New Evidence from the Credit Default Swap Market by Francis A. Longstaff, Sanjay Mithal

Bardziej szczegółowo

System logistyczny dla regionalnych rynków produktów

System logistyczny dla regionalnych rynków produktów Jan Ciesielski - Wielkopolska Giełda Rolno-Ogrodnicza S.A. Ireneusz Fechner - Instytut Logistyki i Magazynowania System logistyczny dla regionalnych rynków produktów W systemach logistycznych wdrażanych

Bardziej szczegółowo

PROMOWANIE PRODUKTÓW NAJWYŻSZEJ JAKOŚCI PROGRAM POZNAJ DOBRĄ ŻYWNOŚĆ

PROMOWANIE PRODUKTÓW NAJWYŻSZEJ JAKOŚCI PROGRAM POZNAJ DOBRĄ ŻYWNOŚĆ PROMOWANIE PRODUKTÓW NAJWYŻSZEJ JAKOŚCI PROGRAM POZNAJ DOBRĄ ŻYWNOŚĆ 1 Program PDŻ Poznaj Dobrą Żywność rozpoczął swoje działanie 1 maja 2004 r. Program jest narzędziem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Bardziej szczegółowo

DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ

DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ. PODSTAWOWE REGULACJE DOTYCZĄCE WSPÓŁPRACY DOMU MAKLERSKIEGO I JEGO KLIENTÓW Ustawa z 29.07.2005 o obrocie instrumentami finansowymi Ustawa z 29.07.2005

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

SPRAWIEDLIWY HANDEL. dla zaawansowanych. Kasia Szeniawska,15 marca 2008, Białobrzegi

SPRAWIEDLIWY HANDEL. dla zaawansowanych. Kasia Szeniawska,15 marca 2008, Białobrzegi SPRAWIEDLIWY HANDEL dla zaawansowanych Kasia Szeniawska,15 marca 2008, Białobrzegi OD CZEGO SIĘ ZACZĘŁO? znak certyfikacyjny FT powstał pod koniec lat 80-tych w Holandii Max Havelaar - twórca znaku odpowiedź

Bardziej szczegółowo

POLSKI HANDEL ZAGRANICZNY ARTYKUŁAMI ROLNO-SPOŻYWCZYMI W OKRESIE STYCZEŃ CZERWIEC 2015 ROKU

POLSKI HANDEL ZAGRANICZNY ARTYKUŁAMI ROLNO-SPOŻYWCZYMI W OKRESIE STYCZEŃ CZERWIEC 2015 ROKU MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Warszawa, 14.08.2015 Departament Rynków Rolnych POLSKI HANDEL ZAGRANICZNY ARTYKUŁAMI ROLNO-SPOŻYWCZYMI W OKRESIE STYCZEŃ CZERWIEC 2015 ROKU Według wstępnych danych

Bardziej szczegółowo

POLSKI HANDEL ZAGRANICZNY ARTYKUŁAMI ROLNO-SPOŻYWCZYMI W 2014 ROKU (dane ostateczne)

POLSKI HANDEL ZAGRANICZNY ARTYKUŁAMI ROLNO-SPOŻYWCZYMI W 2014 ROKU (dane ostateczne) MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Departament Rynków Rolnych Warszawa, 05.08.2015r. POLSKI HANDEL ZAGRANICZNY ARTYKUŁAMI ROLNO-SPOŻYWCZYMI W 2014 ROKU (dane ostateczne) Według danych (GUS) w 2014 roku,

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 1 Plan wykładu Pojęcie inwestowania i inwestycji, rodzaje inwestycji Instrumenty finansowe Charakterystyka rynku finansowego Rodzaje podmiotów działających

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: II stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA JAKOŚĆ TRADYCJA

WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA JAKOŚĆ TRADYCJA WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego decyzją Urzędu Patentowego RP nr Z-307821 z dnia 9 października

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marka Sawickiego

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marka Sawickiego Konferencja prasowa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marka Sawickiego Wzrost eksportu polskich artykułów rolno-spożywczych efektem działań promocyjnych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 6 maja

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A.

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. EKSPORT MAZOWSZA NA TLE KRAJU Wartość eksportu z Mazowsza

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Leszek Prachniak Dyrektor Pionu Operacji Giełdowych e-mail:leszek.prachniak@tge.pl 1 Kto może zostać Członkiem Giełdy? Członkami Giełdy mogą być podmioty określone

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

POLSKI KONSUMENT W ŚWIETLE BADAŃ Dr hab. Anna Dąbrowska Prof. dr hab. Teresa Słaby

POLSKI KONSUMENT W ŚWIETLE BADAŃ Dr hab. Anna Dąbrowska Prof. dr hab. Teresa Słaby POLSKI KONSUMENT W ŚWIETLE BADAŃ Dr hab. Anna Dąbrowska Prof. dr hab. Teresa Słaby Zakład Badań Zachowań Konsumentów Instytut Zarządzania Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Instytut Badań Rynku Konsumpcji

Bardziej szczegółowo

Program. Termin realizacji: 15-16.12.2014r, 25-26.03.2015r, 30-31. 03. 2015r, 14-15.05.2015r

Program. Termin realizacji: 15-16.12.2014r, 25-26.03.2015r, 30-31. 03. 2015r, 14-15.05.2015r Program Nazwa formy edukacyjnej: Przetwórstwo na poziomie gospodarstwa rolnego warunkiem dywersyfikacji dochodu rodzin rolniczych (zboża, owoce, mięso i mleko) oraz podstawy sprzedaży bezpośredniej Termin

Bardziej szczegółowo

oczekiwaniom naszych klientów, zdecydowaliśmy się na formie. Nowa pakowalnia została zaprojektowana oraz zbudowana

oczekiwaniom naszych klientów, zdecydowaliśmy się na formie. Nowa pakowalnia została zaprojektowana oraz zbudowana Biofruit Trading Od załozenia firmy w 2001 roku, Biofruit Trading stale powiększa swoją wiedzę i doświadczenia z zakresu branzy hodowli owoców cytrusowych. Firma skupiła się na wypracowaniu marki swojego

Bardziej szczegółowo

Marek Michalski, Project manager, Galindia Sp. z o.o. B2B czyli o tym, o czym każdy słyszał, ale nie każdy wie, że to coś dla niego

Marek Michalski, Project manager, Galindia Sp. z o.o. B2B czyli o tym, o czym każdy słyszał, ale nie każdy wie, że to coś dla niego Marek Michalski, Project manager, Galindia Sp. z o.o. B2B czyli o tym, o czym każdy słyszał, ale nie każdy wie, że to coś dla niego Plan prezentacji 1. Znaczenie pojęcia B2B 2. B2B - biznes pomiędzy firmami

Bardziej szczegółowo

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim 1.DM Consus S.A. Dom Maklerski Consus S.A. Doświadczenie Grupy Consus dot. rynku carbon, Licencja Domu Maklerskiego efekt zmian regulacji,

Bardziej szczegółowo

Stan dostosowania przepisów prawnych odnośnie organizacji towarowych giełd rolnych i rynków hurtowych do wymogów Unii Europejskiej

Stan dostosowania przepisów prawnych odnośnie organizacji towarowych giełd rolnych i rynków hurtowych do wymogów Unii Europejskiej MINISTERSTWO ROLNICTWA Warszawa, 1998-04-16 I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ Departament Rynku i Giełd Aleksander Bielski Stan dostosowania przepisów prawnych odnośnie organizacji towarowych giełd rolnych i rynków

Bardziej szczegółowo

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych?

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Szczecin, 21 maja 2012 r. Wstęp bezpłatny! Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Narodowy Bank Polski Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja notowania białych certyfikatów

Koncepcja notowania białych certyfikatów Koncepcja notowania białych certyfikatów Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii SA Warszawa, 05 kwietnia 2006 www.polpx.pl polpx@polpx.pl Debata BIAŁE CERTYFIKATY wysoka efektywność

Bardziej szczegółowo

Akcje. Akcje. GPW - charakterystyka. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Prawa akcjonariusza

Akcje. Akcje. GPW - charakterystyka. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Prawa akcjonariusza Akcje Akcje Akcja papier wartościowy oznaczający prawo jej posiadacza do współwłasności majątku emitenta, czyli spółki akcyjnej Prawa akcjonariusza Podział akcji: akcje imienne i na okaziciela akcje zwykłe

Bardziej szczegółowo

Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym

Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym Przemysł spożywczy jest jednym z ważniejszych działów gospodarki. Jego udział

Bardziej szczegółowo

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Elementy określone przez liderów sekcji w obszarze Bezpieczna Żywność

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kontraktach CFD

Przewodnik po kontraktach CFD Przewodnik po kontraktach CFD Inwestuj na zagranicznych spółkach w polskim domu maklerskim! PRZEWODNIK PO KONTRAKTACH CFD Czym są kontrakty CFD? CFD to skrót od angielskiego terminu Contract for difference,

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie Rynek instrumentów pochodnych GPW w I półroczu 2012 roku na tle Europy GPW utrzymuje czwartą pozycję w Europie pod względem wolumenu obrotów indeksowymi kontraktami terminowymi Kontrakty terminowe na indeksy

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 11

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 11 Tytuł: Przedsiębiorstwo na rynku kapitałowym. Operacje giełdowe rynku publicznego i niepublicznego Autorzy: Radosław Pastusiak Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: Książka "Przedsiębiorstwo na

Bardziej szczegółowo

Kontrakt terminowy. SKN Profit 2

Kontrakt terminowy. SKN Profit 2 Kontrakty terminowe Kontrakt terminowy Zobowiązanie obustronne do przyjęcia lub dostawy określonej ilości danego instrumentu bazowego w konkretnym momencie w przyszłości po cenie ustalonej w momencie zawarcia

Bardziej szczegółowo

Rynek biomasy na Towarowej Giełdzie Energii kolejnym krokiem do regulacji rynku biomasy w Polsce

Rynek biomasy na Towarowej Giełdzie Energii kolejnym krokiem do regulacji rynku biomasy w Polsce Rynek biomasy na Towarowej Giełdzie Energii kolejnym krokiem do regulacji rynku biomasy w Polsce Dariusz Bliźniak V-ce Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii S.A Dlaczego biomasa? Naturalne, odnawialne

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie z dnia 6 sierpnia 2013 roku o zmianach Statutu Superfund Trend Podstawowy Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty

Ogłoszenie z dnia 6 sierpnia 2013 roku o zmianach Statutu Superfund Trend Podstawowy Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty Ogłoszenie z dnia 6 sierpnia 2013 roku o zmianach Statutu Superfund Trend Podstawowy Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty Superfund Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ( Towarzystwo ) działając

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA zwana dalej SIWZ

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA zwana dalej SIWZ SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA zwana dalej SIWZ I. Nazwa oraz adres zamawiającego Miasto Zielona Góra Miejskie Przedszkole nr 6 ul. Wyspiańskiego 16 65-036 Zielona Góra II. Tryb udzielenia

Bardziej szczegółowo

Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym

Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym Prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Oczekiwania współczesnych konsumentów*

Bardziej szczegółowo

Sekcja A. Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 2011 2012 2013 2014

Sekcja A. Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 2011 2012 2013 2014 Rolnictwo w Polsce w r. (sekcja A wg klasyfikacji PKD) 27 kwietnia 2015 Trendy bieżące: Rolnictwo z 3% udziałem w PKB jest ważnym sektorem polskiej gospodarki. Polska należy do znaczących producentów produktów

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r.

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r. Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich Lipiec 2014 r. Agenda TGE kim jesteśmy? TGE o nas Struktura przychodów Grupy GPW w 2013 r. Roczne przychody ze sprzedaży TGE Grupa TGE

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

lokalizacji wyrobu po jego dostarczeniu.

lokalizacji wyrobu po jego dostarczeniu. Traceability Identyfikacja i śledzenie pochodzenia produktów Wstęp Za bezpieczeństwo środków spożywczych odpowiada producent lub przedsiębiorca wprowadzający te artykuły do obrotu. (jeżeli zostanie to

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług

USTAWA z dnia 11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 11 kwietnia 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 74, poz. 444. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług Art. 1. W ustawie z dnia 11 marca 2004

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:.. Priorytet

Bardziej szczegółowo

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU GPW 27 NOWA JAKOŚĆ INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 28 ROKU - podsumowanie 1 RYNEK AKCJI W 28 ROKU ŚREDNIA WARTOŚĆ TRANSAKCJI (PLN) 2 UDZIAŁ TRANSAKCJI W OBROTACH 1 18 8 16 6 14 4 2 12 24 25 26 27 28 24

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1.4 do Regulaminu

Załącznik 1.4 do Regulaminu Załącznik 1.4 do Regulaminu BIZNES PLAN w ramach projektu Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w subregionie kaliskim nr POKL.07.02.02-30-004/12 realizowanego przez Fundację im. Królowej Polski św. Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych

Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych Rynki prowadzone przez TGE, nowe produkty Leszek Prachniak Dyrektor Departamentu Notowao Towarowa Giełda Energii S.A. Leszek.prachniak@polpx.pl TGE prowadzone

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

Rynek zbóż. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 12/2013

Rynek zbóż. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 12/2013 Rynek zbóż Czynniki podażowo-popytowe Wynikowy szacunek zbiorów zbóż w 2013 r. Według wynikowego szacunku GUS (opublikowanego 19 grudnia 2013 r.) zbiory zbóż w 2013 r. (łącznie z kukurydzą, prosem i gryką)

Bardziej szczegółowo

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe?

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii S.A. POWER RING 2007 w stronę europejskiej energetycznej platformy handlowej

Bardziej szczegółowo

Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014. Towarowa Giełda Energii S.A.

Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014. Towarowa Giełda Energii S.A. Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014 Towarowa Giełda Energii S.A. Czym są gwarancje pochodzenia? Gwarancja Pochodzenia jest instrumentem, mającym na celu ujawnienie odbiorcy końcowemu

Bardziej szczegółowo

Opatowicz & Waker Co. INDEPENDENT CARGO SURVEYS LABORATORY ANALYSES & CONSULTING SERVICES

Opatowicz & Waker Co. INDEPENDENT CARGO SURVEYS LABORATORY ANALYSES & CONSULTING SERVICES INDEPENDENT CARGO SURVEYS LABORATORY ANALYSES & CONSULTING SERVICES KONSUMPCJA BANANÓW W POLSCE Raport opracowany na podstawie danych statystycznych z lat 2002 2005. 1. Wstęp Niniejszy raport został sporządzony

Bardziej szczegółowo

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: http://www.lubiszyn.pl (logo BIP) http://lubiszyn.biuletyn.net/ Lubiszyn: Sukcesywna dostawa artykułów

Bardziej szczegółowo

GDZIE POLACY KUPUJĄ ŚWIEŻĄ ŻYWNOŚĆ? SKLEPY SPECJALISTYCZNE NADAL GÓRĄ Marzec 2013

GDZIE POLACY KUPUJĄ ŚWIEŻĄ ŻYWNOŚĆ? SKLEPY SPECJALISTYCZNE NADAL GÓRĄ Marzec 2013 GDZIE POLACY KUPUJĄ ŚWIEŻĄ ŻYWNOŚĆ? SKLEPY SPECJALISTYCZNE NADAL GÓRĄ Marzec 2013 POLACY NA ŚWIEŻĄ ŻYWNOŚĆ PRZEZNACZAJĄ 45% WSZYSTKICH WYDATKÓW NA ARTYKUŁY SPOŻYWCZE I ŚRODKI HIGIENY W przeciwieństwie

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

Eksport polskich artykułów spożywczych do Kanady (dane statystyczne). 2015-11-18 21:47:45

Eksport polskich artykułów spożywczych do Kanady (dane statystyczne). 2015-11-18 21:47:45 Eksport polskich artykułów spożywczych do Kanady (dane statystyczne). 2015-11-18 21:47:45 2 Według kanadyjskich danych statystycznych w 2012 r. polski eksport produktów rolno-spożywczych do Kanady osiągnął

Bardziej szczegółowo

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Załącznik nr 7 BIZNES PLAN Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.0.00-30-036/ JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Analizy rynków rolnych i prognozy cen podstawowych produktów roślinnych Biura Głównego Ekonomisty Banku Konferencja prasowa 14 czerwca 2007 r.

Analizy rynków rolnych i prognozy cen podstawowych produktów roślinnych Biura Głównego Ekonomisty Banku Konferencja prasowa 14 czerwca 2007 r. Analizy rynków rolnych i prognozy cen podstawowych produktów roślinnych Biura Głównego Ekonomisty Banku Konferencja prasowa 14 czerwca 2007 r. Misja, strategia i rozwój kompetencji Agro Misja. Umocnienie

Bardziej szczegółowo

www.bioco.pl Eksperci rynku biopaliw w Polsce. Biofuels, Central and Eastern Europe Consulting, Brokerage & Services

www.bioco.pl Eksperci rynku biopaliw w Polsce. Biofuels, Central and Eastern Europe Consulting, Brokerage & Services Eksperci rynku biopaliw w Polsce. FIRMA Firma BIOCO powstała aby wspierać funkcjonowanie Polskiego rynku biopaliw i biokomponentów. Nasze doświadczenie sięga roku 2007. Świadczymy usługi dla szerokiej

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 360. Sytuacja polskiego handlu towarami rolno-spożywczymi z Unią Europejską

Informacja. Nr 360. Sytuacja polskiego handlu towarami rolno-spożywczymi z Unią Europejską KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Sytuacja polskiego handlu towarami rolno-spożywczymi z Unią Europejską Listopad 1995 Dorota Stankiewicz Informacja

Bardziej szczegółowo

Hanna Rasz, Elżbieta Berkowska Informacja BSE nr 382 AGENCJA RYNKU ROLNEGO

Hanna Rasz, Elżbieta Berkowska Informacja BSE nr 382 AGENCJA RYNKU ROLNEGO BSE 25 Hanna Rasz, Elżbieta Berkowska Informacja BSE nr 382 AGENCJA RYNKU ROLNEGO Powstanie i cel utworzenia Agencji Agencja Rynku Rolnego została powołana z mocy art. 8 ustawy z dnia 7 czerwca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie Warszawa, styczeń 2011 r. Profil działalności Power Price Podstawowym przedmiotem działalności spółki Power Price S.A. jest obsługa platformy e-commerce przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie z dnia 24 listopada 2014 roku o zmianach Statutu Superfund Trend Podstawowy Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty

Ogłoszenie z dnia 24 listopada 2014 roku o zmianach Statutu Superfund Trend Podstawowy Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty Ogłoszenie z dnia 24 listopada 2014 roku o zmianach Statutu Superfund Trend Podstawowy Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty Superfund Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ( Towarzystwo ) działając

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie z dnia 24 listopada 2014 roku o zmianach Statutu Superfund Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty

Ogłoszenie z dnia 24 listopada 2014 roku o zmianach Statutu Superfund Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty Ogłoszenie z dnia 24 listopada 2014 roku o zmianach Statutu Superfund Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty Superfund Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ( Towarzystwo ) działając na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Warszawa 26.06.2013 Rynek giełdowy - rynkiem konkurencyjnym www.tge.pl Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ. (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r.

ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ. (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r. MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r.) RYNEK ZBÓŻ NR 8/2007 22 luty 2007

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku Konferencja prasowa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku W A R S Z A W A, 7 S I E R P N I A 2 0 1 3 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje Echo ćwiczeń... Transakcje terminowe (kontrakty terminowe) Transakcja terminowa polega na zawarciu umowy zobowiązującej sprzedającego do dostarczenia określonego co do ilości i jakości dobra, będącego

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju WAŻNE DATY Listopad 2011 niektóre firmy

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ.

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. Kamila Opasińska Katarzyna Deleżuch INWESTYCJE W NIERUCHOMOŚCI PODSTAWOWE RODZAJE

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dodatkowych

Scenariusz zajęć dodatkowych Małgorzata Grzanka Scenariusz zajęć dodatkowych Opracowany scenariusz dotyczy lekcji wprowadzającej do cyklu spotkań poświęconych funkcjonowaniu Giełdy Papierów Wartościowych oraz inwestowaniu. Kolejne

Bardziej szczegółowo

(obowiązuje od 01 grudnia 2014r.) Jeden kontrakt obejmuje 1000 ton Uprawnień do emisji (EUA)

(obowiązuje od 01 grudnia 2014r.) Jeden kontrakt obejmuje 1000 ton Uprawnień do emisji (EUA) SPECYFIKACJA FINANSOWYCH INSTRUMENTÓW POCHODNYCH BĘDĄCYCH ZARÓWNO W OBROCIE NA RYNKU ZORGANIZOWANYM (GIEŁDY TOWAROWE), JAK I POZA RYNKIEM ZORGANIZOWANYM (OTC), DLA KTÓRYCH INSTRUMENTEM BAZOWYM SĄ UPRAWNIENIA

Bardziej szczegółowo

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji Opcja walutowa jest to umowa, która daje kupującemu prawo (nie obowiązek) do kupna lub sprzedaży instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie przed lub w określonym terminie w przyszłości. Kupujący

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szkola-sobolew.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szkola-sobolew.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szkola-sobolew.pl Sobolew: Zakup i dostawę artykułów żywnościowych do Zespołu Szkół w Sobolewie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA SERWISU MERGETO.PL OTOCZENIE POTENCJAŁ RYNKU KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE WSPÓŁPRACY MODELE KORZYSTANIA Z PLATFORMY AGENDA

CHARAKTERYSTYKA SERWISU MERGETO.PL OTOCZENIE POTENCJAŁ RYNKU KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE WSPÓŁPRACY MODELE KORZYSTANIA Z PLATFORMY AGENDA AGENDA CHARAKTERYSTYKA SERWISU MERGETO.PL OTOCZENIE POTENCJAŁ RYNKU CHARAKTERYSTYKA RYNKU B2C CHARAKTERYSTYKA RYNKU B2B KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE WSPÓŁPRACY MODELE KORZYSTANIA Z PLATFORMY AUKCJA GRUPOWA AUKCJA

Bardziej szczegółowo

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w II kwartale 2015 r.

Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w II kwartale 2015 r. Wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIJHARS z/s w Zielonej Górze w II kwartale 2015 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z/s w Zielonej Górze w II kwartale 2015 r.

Bardziej szczegółowo

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU 1 Plan zajęć dydaktycznych dla klasy I na rok szkolny. TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU Kwalifikacja A.18 Prowadzenie sprzedaży Zawód: technik handlowiec 522305, technik księgarstwa 522306, sprzedawca 522301

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku BIZNES PLAN Załóż własną firmę, POKL.06.02.00-30-146/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE Załącznik nr 8.6 Wzór biznes planu BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VI Działanie 6.2 Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 2 Greckie towary sprzedawane są głównie do krajów UE - Włoch, Niemiec, Bułgarii i na Cypr. Polska jako partner handlowy zajmuje 27. miejsce. W 2013 roku 46,4

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy w obrotach giełdowych

Inwestorzy w obrotach giełdowych Inwestorzy w obrotach giełdowych (II połowa roku) Giełda Papierów Wartościowych Warszawa, 28 lutego 2007 www.gpw.pl 1 Agenda: Udział inwestorów w obrotach giełdowych w II półroczu r. Udział inwestorów

Bardziej szczegółowo

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Bank BPS S.A. Spis treści: Rozdział 1. Postanowienia

Bardziej szczegółowo