ISBN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ISBN 978-83-931237-0-4"

Transkrypt

1

2 Korekta: Skład: Projekt okładki: Recenzja naukowa: prof. dr hab. Paweł Starosta ISBN Wydawca: EC1 Łódź Miasto Kultury ul. Targowa 1/ Łódź tel.: fax.: Druk: Oficyna Drukarska Jacek Chmielewski ul. Sokołowska 12A Warszawa tel./faks:

3 Spis treści: Wstęp Jakub Gałuszka Idea i cele przebudowy centrum Łodzi w kontekście społeczno przestrzennej specyfiki miasta Aneta Krzewińska Opinie łodzian o Nowym Centrum Łodzi Kamil Brzeziński Ku nowej Ziemi Obiecanej Agata Zysiak Trudne dziedzictwo w poszukiwaniu tożsamości Łodzi 103

4

5

6

7 Wstęp Przez ostatnie dwie dekady jako mieszkańcy polskich miast lub odwiedzający je goście mogliśmy być świadkami procesu ich burzliwej transformacji. Zmiany ustroju politycznego i realiów gospodarczych, które zostały zapoczątkowane we wczesnych latach 90. XX wieku, przyczyniły się do wzrostu dynamiki przeobrażeń przestrzeni silnie zurbanizowanych. Procesy te zaszły na wszystkich płaszczyznach życia, w wyniku czego zmianie uległy przestrzenna, architektoniczna i społeczna struktura miasta, jego kulturowe i symboliczne identyfikacje, a także style życia mieszkających w nich ludzi. Różne ośrodki miejskie na swój własny sposób starają się sprostać wyzwaniom, jakie postawiła przed nimi rzeczywistość przełomu XX i XXI wieku. Oczywiście różnorodny jest skutek tych starań. Wystarczy wspomnieć o takich problemach jak chaotyczna gospodarka przestrzenna (powodowana np. brakiem aktualnych miejskich planów zagospodarowania przestrzennego), bezrobocie, nasilające się zjawiska patologii społecznych, gettoizacja przestrzeni miejskich itp. Z drugiej jednak strony, przez ostatnie 20 lat część polskich miast zaczęła rozwijać się dynamicznie, dokonując wręcz epokowego skoku. Łódź, która wydawała się dotąd trwać w uśpieniu, ma szanse nadrobić utracony czas, dogonić inne, prężnie rozwijające się miasta w naszym kraju, a być może nawet zachwycić rewitalizacyjnymi działaniami swoich mieszkańców i przybywających tu turystów. Kluczem do osiągnięcia tego celu jest największy projekt urbanistyczny realizowany we współczesnej Polsce Nowe Centrum Łodzi. Ma to być zintegrowany i planowy proces transformacji ogromnego obszaru 90 hektarów zlokalizowanego w sercu miasta, w Śródmieściu. W polskich realiach jest to zadanie wyjątkowe, przede wszystkim ze względu na skalę urbanistycznych, komunikacyjnych i architektonicznych przeobrażeń, które mają zostać zrealizowane w ramach podjętych działań. Równocześnie, w rzeczywisty sposób wpłyną one na społeczną tkankę miasta, zredefiniują tożsamość Łodzi jej wewnętrzny i zewnętrzny wizerunek. Zgodnie z założeniami pomysłodawców i twórców, projekt ten ma wspierać kulturowy potencjał miasta, zagwarantować jego ekonomiczną pomyślność.

8 Niniejszy tom jest pierwszym opracowaniem w całości poświęconym projektowi Nowego Centrum Łodzi. Autorzy zebranych w nim artykułów podejmują próbę analizy i opisu, z różnych perspektyw teoretycznych, wpływu jaki może mieć budowa nowej dzielnicy na życie miasta i jego mieszkańców. W pierwszym artykule poznajemy historię powstania projektu, jego przestrzenne usytuowanie oraz funkcje, które mają pełnić wchodzące w jego skład budynki. Autor poprzez porównanie z podobnymi inwestycjami zrealizowanymi za granicą pokazuje nam, jakie będą kulturowo-społeczne i transportowo-inwestycyjne konsekwencje realizacji tego projektu. Dwa kolejne artykuły zawarte w niniejszym tomie powstały na bazie empirycznego materiału pochodzącego z badania socjologicznego przeprowadzonego z mieszkańcami obszaru projektu. Badanie zostało zrealizowane w 2009 roku we współpracy EC1 Łódź Miasto Kultury - instytucji koordynującej realizację całości projektu oraz Katedry Metod i Technik Badań Społecznych, Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Miało ono na celu poznanie opinii mieszkańców przebudowywanego terenu na temat okolic ich miejsca zamieszkania, funkcji i ulokowania centrum w Łodzi, nadziei i obaw związanych z rewitalizacją okolic Dworca Łódź Fabryczna. Te zagadnienia przedstawione są w drugim artykule niniejszego tomu. Trzeci artykuł poświęcony jest analizie zdjęć, które zostały zrobione w trakcie zwiadu badawczego i przygotowywania koncepcji badań sondażowych. Na ich podstawie autor tekstu podejmuje rozważania nad podstawowymi formami ładów (urbanistyczno-architektonicznym, funkcjonalnym, estetycznym, psychospołecznym i ekologicznym) oraz ich potencjalnymi przeobrażeniami w miarę realizacji koncepcji Nowego Centrum Łodzi. Książkę kończy najbardziej krytyczny tekst tego tomu, który porusza problematykę przeobrażeń tożsamości i wizerunku miasta. To zagadnienie zostaje omówione przez pryzmat pochopnego postępowania z dziedzictwem poprzemysłowym w Łodzi oraz przyczyn 8

9 i potencjalnych skutków budowy Nowego Centrum Łodzi dla poczucia tożsamości mieszkańców miasta. Oddając tę książkę czytelnikom, mamy nadzieję, że będzie ona pierwszą pozycją w całym cyklu publikacji, które powstaną inspirowane kolejnymi badaniami bądź rozważaniami teoretycznymi poddającymi analizie zmieniającą się przestrzeń Łodzi. Jakub Gałuszka 9

10

11

12

13 Jakub Gałuszka Idea i cele przebudowy centrum Łodzi w kontekście społeczno-przestrzennej specyfiki miasta Wstęp W efekcie procesów urbanizacyjnych zapoczątkowanych w XIX wieku większa część populacji ludzkiej stała się mieszkańcami miast. Współczesne miasta można zatem postrzegać jako naturalne środowisko, w którym większości z nas przyszło żyć, rozwijać się i umierać. Mimo tego, część z nich, ze względu na rozliczne wady, może sprawiać wrażenie przestrzeni wrogiej człowiekowi. Z tego względu, w rozwiniętych ośrodkach, ludzie zarówno władze, jak i społeczności lokalne, dążą do kształtowania otaczającej ich przestrzeni. Współczesne polskie miasta zaczęły podejmować podobne działania dopiero po 1990 roku. Poprzednie dekady przeważnie cechowały się degradacją ich przestrzeni, układu urbanistycznego oraz licznymi problemami natury społecznej i ekonomicznej. Niniejszy artykuł jest poświęcony opisowi przeobrażeń zdegradowanej centralnej przestrzeni miasta Łodzi oraz próbie jej społeczno-ekonomicznego ożywienia, które ma mieć miejsce na skutek realizacji programu Nowe Centrum Łodzi. Artykuł składa się z dwóch części. Pierwsza z nich dotyczy historii, idei i głównych założeń projektu oraz jego znaczenia w kontekście obecnej społeczno-ekonomicznej charakterystyki miasta. W drugiej analizuję potencjalne skutki budowy Nowego Centrum Łodzi poprzez porównanie projektu do podobnych inwestycji, zrealizowanych poza granicami kraju. Historia i idea budowy Nowego Centrum Łodzi Genezę projektu Nowe Centrum Łodzi należy wiązać z poszukiwaniem przez Fundację Sztuki Świata, (założoną przez współwłaściciela grupy Atlas Andrzeja Walczaka, dyrektora Festiwalu Plus Camerimage Marka Żydowicza i amerykańskiego reżysera Davida Lyncha) obiektu pofabrycznego, który mógłby zostać przekształcony w centrum sztuki i studio filmowe. Podczas wizyty w Łodzi uwagę Davida Lyncha przykuła nieczynna elektrociepłownia EC1. Słynny amerykański reżyser zachwycił się jej oryginalnymi przemysłowymi wnętrzami, które idealnie wpasowały się w jego artystyczną wizję. Jeszcze w 2006 roku, Rada Miasta Łodzi wyraziła zgodę na sprzedaż, w drodze bezprzetargowej, obiektów EC1 na rzecz Fundacji Sztuki Świata. To rozwiązanie miało umożliwić szybką realizację 13

14 koncepcji budowy centrum sztuki 1) (Urząd Miasta Łodzi, Biuletyn Informacji Publicznej). Wkrótce idea przeobrażenia EC1 zaczęła rozrastać się w szerszy plan budowy dzielnicy kultury, która miałaby powstać w okolicach tej najstarszej łódzkiej elektrowni. Podjęte działanie było pierwszym krokiem sygnalizującym, że również władze miasta przychylnie patrzą na koncepcję rozwoju Łodzi związaną ze wspomaganiem rozwoju kultury. Przyjęcie takich priorytetów pozwoliło na zarezerwowanie dużych środków finansowych w budżecie miasta na realizację inwestycji opisanych w tym artykule. Drugim czynnikiem, który pozwolił rozwinąć koncepcję budowy Nowego Centrum Łodzi były plany modernizacji kolei podjęte przez PKP i PKP PLK. Dzięki idei przeniesienia pod ziemię Dworca Łódź Fabryczna i linii biegnącej od stacji Łódź Widzew, pojawiła się możliwość zagospodarowania części miasta, zajmowanej do tej pory przez infrastrukturę kolejową. Linia kolejowa, która w nienaturalny sposób dzieli Łódź na część północną i południową, zgodnie z planami PKP i PKP PLK, ma znaleźć się pod ziemią. Dzięki temu w centrum miasta powstanie ogromny, otwarty na nowe inwestycje obszar. Pierwsza Ramowa Rys 1. Schematyczny plan obszaru projektu. Opracowanie: Rafał Jóźwiak. Źródło: EC1 Łódź-Miasto Kultury 1) W roku 2010 miasto zdecydowało, że będzie się starać o odkupienie od fundacji obiektów EC1 14

15 Rys 2. Obszar projektu Nowe Centrum Łodzi (ul. Narutowicza Sienkiewicza Tuwima Kopcińskiego). Źródło: Materiały EC1 Łódź Miasto Kultury Umowa o Współpracy, pomiędzy Miastem Łódź a PKP SA poruszająca zagadnienie przebudowy Dworca Fabrycznego, została podpisana 7 lutego 2006 roku. Wstępne decyzje dotyczące uwolnienia części miasta od infrastruktury kolejowej, pozwoliły na stworzenie koncepcji wykorzystania wolnej przestrzeni. To zadanie zostało powierzone luksemburskiemu urbaniście Robowi Krierowi, słynnemu między innymi z zaprojektowania dzielnicy mieszkaniowo-biurowej Meander w Amsterdamie, czy też Kirchsteigfeld w Poczdamie (Rob Krier, Christoph Kohl Architekten). W 2007 roku Krier został zaproszony do Łodzi przez Fundację Sztuki Świata i władze miasta. W ten sposób powstała pierwsza koncepcja zagospodarowania 90 hektarów, w kwartale ulic: Narutowicza Sienkiewicza Tuwima Kopcińskiego. W efekcie, kolejna umowa pomiędzy Polskie Koleje Państwowe S.A., Miasto Łódź oraz PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia 31 lipca 2007 już bardziej precyzyjnie mówi o: (...) uregulowaniu stanu prawnego terenu Stacji Kolejowej Łódź Fabryczna i realizacji projektu Nowe Centrum Łodzi. Umowa mówi o utworzeniu specjalnej strefy kultury i sztuki, w ścisłym związku z historycznym zespołem EC1 i Stacją Łódź Fabryczna. PKP S.A. i PKP PLK S.A. zobowiązują się do przebudowy Stacji Łódź Fabryczna, która umożliwi jej włączenie do obsługi linii średnicowej, która ma przebiegać pod centrum Łodzi i prowadzić pociągi regionalne i pociągi dużych prędkości. Strony umowy mają podjąć starania o pozyskanie środków finansowych na realizację projektu związanego z zagłębieniem linii kolejowej na odcinku Łódź Widzew Łódź Fabryczna. Jako podstawę prac planistycznych na terenie Stacji 15

16 Łódź Fabryczna umowa wskazuje opracowanie urbanistyczne Roba Kriera (http://www. ec1lodz.pl/historia.php). Dnia 28 sierpnia 2007 r. Rada Miasta oficjalnie przyjęła projekt Nowego Centrum Łodzi. Następujące po niej uchwały i porozumienia precyzują poszczególne elementy projektu, harmonogram działań mających na celu jego realizację oraz powołanie instytucji koordynującej całość przedsięwzięcia EC1 Łódź Miasto Kultury. Tak, w skrócie, prezentują się początki projektu Nowe Centrum Łodzi. Jego kulturalna i kolejowa geneza w istotny sposób wpływają na urbanistyczny kształt projektowanej przestrzeni oraz funkcję powstających obiektów. Według założeń zawartych w przedstawionych uchwałach obszar projektu został podzielony na dwie strefy. Strefa 1 (około 30 hektarów między ul. Sienkiewicza i nową ul. Nowotargową) to obszar, w obrębie którego ma dominować funkcja kulturalna. W strefie 2 (około 50 hektarów między projektowaną ul. Nowotargową a ul. Kopcińskiego) realizowane będą głównie inwestycje komercyjne (biurowo-mieszkaniowe). Prezentując projekt Nowe Centrum Łodzi należy przybliżyć konkretne inwestycje realizowane w jego ramach. Do obiektów, które mają pełnić funkcje kulturalne można zaliczyć: - EC1 Zachód czyli cześć rewitalizowanego kompleksu elektrociepłowni, w której powstanie Interaktywne Centrum Nauki i Techniki. Po modernizacji obiekt ma funkcjonować jako ośrodek muzealno-edukacyjno-naukowy. Wewnętrzna infrastruktura EC1 Zachód Rys 3. Wizualizacja budynku EC1 Zachód. Źródło: Materiały EC1 Łódź Miasto Kultury 16

17 zostanie zachowana w jak największym stopniu. Urządzenia techniczne, stare maszyny, dźwigi etc. pozostaną na swoim miejscu; tak, aby goście zwiedzający obiekt mogli zobaczyć, jak w przeszłości wyglądała i funkcjonowała pierwsza łódzka elektrociepłownia. Fascynujące postindustrialne wnętrza zostaną wzbogacone przez interaktywne i multimedialne elementy. Zwiedzający będą mieli szansę samodzielnie przeprowadzać doświadczenia, eksperymenty, które pozwolą im zapoznać się z procesem powstawania energii. W EC1 Zachód zostaną zaproponowane 3 ścieżki edukacyjne: ścieżka energii, ścieżka historii, cywilizacji i nauki, ścieżka mikro świat makro świat. Przestrzenie pomiędzy budynkami kompleksu EC1 ze względu na swoją kulturową funkcję oraz unikatowe otoczenie mają docelowo stać się przestrzeniami publicznymi przyciągającymi mieszkańców Łodzi i turystów. - EC1 Wschód, Kolejny element kompleksu EC1 to budynek EC1 Wschód. Do starej części elektrociepłowni, od jej północnej strony zostanie dobudowany nowy budynek zaprojektowany przez poznańską pracownię MTT Architecture Group. Cały obiekt ma pełnić funkcje kulturalno-artystyczne. W jego wnętrzach planowane są przestrzenie przeznaczone na studia i warsztaty, galerie, studio filmowe, siedziby i biura instytucji kultury, sale seminaryjno- Rys 4. EC1 Wchód. Źródło: EC1 Łódź Miasto Kultury 17

18 konferencyjne, planetarium, bibliotekę oraz tzw. jezioro pamięci. Wszystkie te elementy mają ułatwić lokalnym i światowym artystom realizację projektów w Łodzi (www.ec- 1lodz.pl wejście z ). - EC1 Południowy Wschód, Obiekt EC1 Południowy-Wschód już obecnie jest wykorzystywany przez wytwórnię SE- MA FOR, która od lat produkuje filmy rysunkowe, a ostatnio zasłynęła z koprodukcji filmu animowanego Piotruś i Wilk, nagrodzonego statuetką Oskara. Ponadto w budynku zostało zlokalizowane Muzeum Bajki. Rys 5. EC1 Południowy-Wschód. Źródło: Materiały EC1 Łódź Miasto Kultury - Specjalna Strefa Sztuki, Specjalna Strefa Kultury i Ulice Czterech Kultur Charakterystyczny budynek Specjalnej Strefy Sztuki ma stać się przestrzenią ekspozycji sztuki nowoczesnej. Obiekt również ma pełnić funkcje edukacyjne. Sąd konkursowy, decydując o wyborze projektu niemieckiej firmy Moller Architekten + Inginieure, zwrócił szczególną uwagę na jego przejrzystość i ascetyczność. Ponadto szklana tuba otaczająca budynek ma umożliwiać ekspozycję sztuki nie tylko wewnątrz obiektu, ale również na zewnątrz, czyli od strony ulic (ibidem). Specjalna Strefa Sztuki będzie otoczona przez budynki Specjalnej Strefy Kultury. Jej obiekty przecięte nowymi ulicami: Polską, Żydowską, Rosyjską i Niemiecką mają pełnić funkcję kulturalną i komercyjną. Zgodnie z obecnymi koncepcjami w części kultu- 18

19 Rys 6. Specjalna Strefa Sztuki. Źródło: ralnej powinny znaleźć się przedstawicielstwa instytucji, które będą promować kulturę z różnych zakątków świata. - Centrum Festiwalowo-Kongresowe ma być obiektem przeznaczonym na organizację festiwali, kongresów od spotkań kameralnych aż po wielkie kilkutysięczne zgromadzenia. Planowo Centrum Festiwalowo-Kongresowe miało, między innymi, gościć słynny festiwal Plus Camerimage. Budynek ma składać się z dwóch części: festiwalowej oraz Rys. 7. Centrum-Festiwalowo Kongresowe. Źródło: Rafał Jóźwiak 19

20 komercyjnej, w której znajdzie się między innymi hotel. Projekt koncepcyjny budynku został wykonany przez światowej sławy architekta Franka Gehry ego, który przedstawił go osobiście na Festiwalu Plus Camerimage w 2009 roku. Architekt zasłynął między innymi budową Muzeum Guggenheima w Bilbao, które dzięki temu obiektowi stało się słynne na całym świecie. Miasto po wzniesieniu budynku zaczęło przyciągać rzesze turystów, co przyczyniło się do ekonomicznego ożywienia ośrodka. Podobny efekt ma przyświecać idei zatrudnienia tego wybitnego architekta w Łodzi. Zgodnie z tą koncepcją, duże koszty poświęcone na inwestycje, mają zwrócić się w Łodzi podobnie do tego, jak stało się to w Bilbao (więcej o Centrum i problemach z jego realizacją na stronie 15). - Nowy podziemny dworzec Łódź Fabryczna Budowa dworca i podziemnego tunelu stanowi ostatni etap modernizacji linii kolejowej pomiędzy Łodzią a Warszawą. Plany zakładają zagłębienie linii kolejowej w tunelu otwartym w okolicach stacji Łódź Widzew oraz przeprowadzenie tunelu zakrytego od stacji Łódź Niciarniana aż do stacji Łódź Fabryczna. Na jej zakończeniu zlokalizowany będzie nowy podziemny Dworzec Łódź Fabryczna. Na głębokości 16 metrów zostaną zlokalizowane 4 perony (z czego jeden zarezerwowany dla Kolei Dużych Prędkości). Na głębokości - 8 metrów znajdą się kasy biletowe, sala odpraw itp. Części nadziemne, do 6 kondygnacji, docelowo mają być przeznaczone na funkcje komercyjne. Dworzec i jego otoczenie będą obsługiwały nie tylko połączenia kolejowe, ale także połączenia autobusów regionalnych i krajowych. W otoczeniu dworca planowana jest, między innymi, nowa linia tramwajowa oraz przystanki autobusów miejskich. Płaszczyzną, o której należy wspomnieć opisując projekt, są jego źródła finansowania. W przypadku większości obiektów, powstały już szacunkowe koszty ich realizacji. Co istotniejsze, niektóre z nich mają już w całości lub w części zapewnione finansowanie. W przypadku: - Specjalnej Strefy Sztuki Urząd Miasta Łodzi zarezerwował 96,4 mln zł, Urząd Marszałkowski 96,4 mln zł, reszta kwoty 190 mln zł ma zostać uzyskana z Ministerstwa Kultury w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. (Nowe Centrum Łodzi. Podstawowe Informacje o Projekcie, 2009) - Nowego Dworca Łódź Fabryczna środki zostały zarezerwowane przez PKP PLK. Jego koszt to około 2 mln 400 zł, z czego 1 mln 800 zł przeznacza PKP PLK, a około 600 mln zł ma zapewnić Miasto Łódź. Na podane kwoty, zarówno w przypadku wkładu PKP PLK jak i Miasta Łodzi, składa się wkład własny wraz z szacowaną kwotą dofinansowania z funduszy unijnych, o które ubiegają się obie jednostki (PKP PLK z programu 7.1 POIiŚ, Miasto z programu 7.3 POIiŚ Transport Miejski w obszarach metropolitarnych) (Studium Wykonalności, 2009: 346). 20

21 - EC1 Zachód i EC1 Wschód w budżecie miasta na rewitalizację tych obiektów zarezerwowano 183,3 mln zł, dodatkowe 82,7 mln zł. pochodzą z VI Priorytetu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego. (Podstawowe Informacje o Projekcie, 2009) - Centrum Festiwalowo-Kongresowego - w maju 2009 roku Rada Miasta Łodzi przeznaczyła 5 mln zł na wykonanie projektu koncepcyjnego Centrum przez Franka Gehr ego. Jednakże, na przełomie 2009 i 2010 roku Rada Miasta nie zdecydowała się przeznaczyć środków w wysokości 500 mln zł na jego realizację. Całość wydarzenia spowodowała burzliwą dyskusję medialną i okupację sali obrad Rady Miejskiej przez młodych ludzi domagających się przyznania środków na realizację obiektu. Ostatecznie środki finansowe nie zostały przyznane, co budzi wątpliwości, co do tego, kiedy i czy w ogóle uda się zrealizować ambitny plan budowy tego obiektu (przynajmniej w dotychczasowej, zaproponowanej formie). W związku z problemami związanymi z realizacją koncepcji Centrum Festiwalowo-Kongresowego Marek Żydowicz, Dyrektor festiwalu Plus Camerimage zadeklarował chęć przeniesienia tego wydarzenia z Łodzi do innego miasta. Miasto a Projekt Aby zrozumieć kontekst realizacji omawianego projektu oraz badania, którego wyniki zostaną zaprezentowane w dalszej części tomu 2), należy poświęcić chwilę uwagi na przedstawienie specyfiki miasta Łodzi. Jednym z głównych, niepokojących procesów społecznych występujących w mieście, jest spadek jego populacji. Ośrodek, który najdynamiczniejszy rozwój zanotował w XIX wieku, aż do połowy lat 80. XX wieku charakteryzował się systematycznym wzrostem liczby mieszkańców (z przerwą związaną z okresem wojennym). Dopiero w roku 1985 Łódź wkroczyła w fazę depresji demograficznej, która trwa nieprzerwanie aż do obecnego momentu. Ten stan rzeczy, poza ogólnym spadkiem populacji w Polsce, można łączyć z nagłą zmianą realiów gospodarczych. Była ona związana z załamaniem lokalnego przemysłu lekkiego, które było następstwem upadku rynku rosyjskiego (Frykowski, 2004). Niepokojący obraz zjawiska przybliżają statystyki: w 1984 roku w Łodzi mieszkało 849 tys. osób, podczas gdy w roku 2007 pozostało ich 755 tys. (Urząd Statystyczny w Łodzi, ludność Łodzi i innych wielkich miast w Polsce ). Oznacza to spadek liczby mieszkańców o 94 tysiące w ciągu 13 lat. Od 2000 roku wszystkie największe miasta, oprócz Warszawy, odnotowują podobne problemy. Skala tego zjawiska w innych ośrodkach jest jednak znacznie mniejsza niż w Łodzi. Opi- 2) Więcej w artykule Anety Krzewińskiej Opinie o Nowym Centrum Łodzi zamieszczonym w niniejszym tonie. 21

22 sy demograficznych problemów miasta można mnożyć, uwzględniając stan zdrowia mieszkańców, długość ich życia itp. Drastyczny spadek liczby ludności w Łodzi nie wiąże się jedynie ze spadkiem dzietności wśród łódzkich kobiet. W Łodzi do końca lat dziewięćdziesiątych salda migracji o niewielkim na ogół natężeniu pozostawały na przemian dodatnie i ujemne. Po roku 2000 stale postępuje ubytek migracyjny o coraz większych rozmiarach. W skali całego okresu ogólne saldo migracji było ujemne, na poziomie 3 tys. osób (Urząd Statystyczny w Łodzi, ludność Łodzi i innych wielkich miast w Polsce ). Dla młodych ludzi migrujących z miasta, naczelnym czynnikiem motywującym przeprowadzkę jest kwestia znalezienia pracy. Na taką decyzję może także wpływać niski poziom jakości życia w mieście (Gałuszka, 13-14: 2009). Na tę negatywną ocenę wpływa między innymi brak przestrzeni publicznych, ułomna struktura komunikacyjna miasta, brud itp. Ponadto, Łódź mimo dużego jak na polskie warunki, XIX-wiecznego zabytkowego śródmieścia, odbierana jest jako nieatrakcyjna. Problemem jest też relatywnie niski poziom bezpieczeństwa. Jak podaje M. Frykowski ( ) na podstawie licznych badań można stwierdzić, że Śródmieście mimo zmieniającego się oblicza pozostaje synonimem obszaru niebezpiecznego a nawet groźnego. Dotyczy to ulic: Rewolucji, Próchnika, Kilińskiego, Pomorskiej, Jaracza, Wschodniej, Włókienniczej, Piotrkowskiej, Abramowskiego (Frykowski, 2004). Większość z wymienionych ulic znajduje się w najbliższym sąsiedztwie planowanego Nowego Centrum Łodzi. Kolejnym problemem zauważalnym w Łodzi, jest zjawisko pauperyzacji jej centralnych dzielnic. Pewne obszary miasta cechują się wyższym odsetkiem osób biednych niż jego pozostałe części. W nich koncentrują się patologiczne zjawiska społeczne, prowadzące do wykluczenia społecznego mieszkańców. W takich rejonach częstym zjawiskiem jest problem dziedziczenia biedy z pokolenia na pokolenie. Według analizy przeprowadzonej w 1996 r. przez zespół W. Warzywody-Kruszyńskiej w Łodzi znajdowało się 17 enklaw biedy z czego 12 można zaliczyć do ich śródmiejskiego typu. Jedna z nich usytuowana jest w najbliższym sąsiedztwie planowanego Nowym Centrum Łodzi po jego południowej stronie. Obszar ten jest ograniczony ulicami Dowborczyków Tuwima Targową linią PKP ze strony północnej Wodną Tuwima Przędzalnianą Nawrot Wodną Al. Piłsudskiego (Grotowska-Leder, 1998: 32, 40). Autorka zauważa, że ta enklawa biedy, tak samo, jak i enklawa w okolicy Ogrodowej może najszybciej zbliżyć się do klasycznego miejskiego getta (ibidem: 52). Jedenaście lat po publikacji wyników badania można przypuszczać, że sytuacja nie uległa ani znacznej poprawie, ani pogorszeniu. Wskazany obszar, przynajmniej ze względu na stan znajdujących się w okolicy budynków, pozostaje podobnie zaniedbany i zdegradowany jak w przeszłości. 22

23 Ogół przedstawionych powyżej zjawisk przyczynia się do powstania niepokojącego trendu dezurbanizacji lub suburbanizacji miasta, który polega na wyludnianiu się jego centralnych dzielnic na rzecz rozrastających się przedmieść (Jałowiecki, Szczepański 2006: ). Jak zauważa Grotowska-Leder także we wspomnianych enklawach biedy (z których duża część zlokalizowana jest w centrum miasta dzielnicy Śródmieście) zachodzą procesy zmiany do miejsc tych trafiają zazwyczaj przegrani, enklawy opuszczają osoby, którym się powiodło wygrani (Grotowska-Leder, 1998: 48). W przeciwieństwie do trendów obserwowanych w dynamicznie rozwijających się europejskich miastach, łódzkie centrum staje się przestrzenią nieatrakcyjną. Generalnie, zamiast przyciągać nowych mieszkańców dzięki wartościom interesującego społecznie, kulturalnie i biznesowo życia, jego deficyty przyczyniają się do zaistnienia odwrotnego trendu. Ponadto nowe budynki mieszkalne lokalizowane w centrum miasta coraz częściej otaczane są parkanami, bądź znajdują się pod nadzorem agencji ochrony. Takie zjawisko może być symptomem procesu gettoizacji przestrzeni miejskich. Często nowi mieszkańcy w centrum wybierają osiedla grodzone murem. Granice, które powstają w przestrzeni miasta dzielą przestrzeń i społeczności miejskie na patologiczne i normalne (Szczepański, Ślęzak-Tazbir, 2007: 44). Cele projektu Nowe Centrum Łodzi w kontekście społeczno-przestrzennej specyfiki miasta Przyjęto, że realizacja projektu ma za zadanie naprawić wyżej zasygnalizowane deficyty miasta. Według wytycznych zawartych w Uchwale Nr XVII/279/07 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2007 celem programu jest: Wykreowanie nowego obszaru funkcjonalnego centrum miasta poprzez: stworzenie dostępnych, bezpiecznych i atrakcyjnych dla mieszkańców i turystów przestrzeni publicznych, rewitalizację obszarów poprzemysłowych i kolejowych, stworzenie nowych przestrzeni do inwestowania, wzmocnienie funkcji metropolitalnych, wzmocnienie funkcji kulturalnej, zachowanie istotnych elementów tkanki urbanistycznej stanowiących o tożsamości i historii tego obszaru, stworzenie multimodalnego węzła komunikacyjnego (kolei wysokich prędkości, kolei regionalnej, komunikacji autobusowej oraz komunikacji miejskiej) (Uchwała Nr XVII/279/07 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2007). W dalszej części artykułu pragnę przeanalizować szansę i potencjalne zagrożenia realizacji wyżej wymienionych celów poprzez porównanie projektu łódzkiego do podob- 23

24 nych, już zrealizowanych projektów zagranicznych. Ze względu na ich dużą szczegółowość i fragmentaryczność, analizie poddam 2 najważniejsze płaszczyzny projektu, które w swoim zakresie agregują poszczególne cele wyszczególnione w uchwale. Będą to: kulturowa rewitalizacja miasta, przeobrażenia struktury transportowej a potencjał inwestycyjny Nowego Centrum Łodzi. Kulturowa rewitalizacja miasta W ciągu ostatnich dwudziestu lat kultura i przemysły kulturalne zaczęły być identyfikowane jako jedne z głównych czynników decydujących o rozwoju miasta i pozwalających na przestrzenną i społeczną rewitalizację jego problemowych obszarów. Zgodnie z wieloma koncepcjami, rozwój kultury w danym mieście ma wpływać na przeobrażanie jego negatywnego wizerunku, wzrost turystyki kulturalnej czy też wzrost zatrudnienia we wszelkich branżach w jakiś sposób związanych zarówno z obsługą instytucji kulturalnych jak i odwiedzających je gości. Jednym z wielu przykładów opisujących rolę kultury 3) w rozwoju miasta może być koncepcja Richarda Floridy. Według niego, o pomyślności ekonomicznej miasta decyduje wysoki zasób w danym ośrodku tzw. klasy kreatywnej czyli specjalistów pracujących w wolnych zawodach (branże na styku sztuki, kultury, mediów, nauki itp.). Autor wyszedł z założenia, że współczesna gospodarka bazuje na wysoko wykwalifikowanych specjalistach, a firmy muszą lokalizować swoje siedziby tam, gdzie istnieje rozbudowana klasa kreatywna. Zgodnie z jego koncepcją, to właśnie potencjał kulturowy i atmosfera miasta mają decydować o tym, gdzie wspomniani specjaliści zdecydują się zamieszkać. Autor uważa, że klasę kreatywną powinny przyciągać do miasta takie czynniki jak: interesujące życie kulturalne, różnorodność społeczna i etniczna, dostępność rozrywki wysokiej jakości oraz łatwe możliwości nawiązywania nowych kontaktów społecznych. Wszystkie wyróżnione elementy znajdują swoje podwaliny w polityce kulturalnej miasta. Władze danych ośrodków mogą sprzyjać zaistnieniu wspomnianych warunków, np. poprzez promocję interesujących festiwali, budowę nowych obiektów kultury, wspomaganie oddolnych inicjatyw kulturalnych czy też rozwijanie infrastruktury umożliwiającej realizację różnych stylów życia (np.: ścieżki rowerowe, puby i kawiarnie połączone z salami zabaw dla dzieci itp.). 3) Należy wspomnieć, że pojęcie kultury w mieście, zgodnie z poglądem Sharon Zukin, należy współcześnie rozszerzyć poza tradycyjnie pojmowaną kulturę wysoką. Atrakcjami kulturowymi w mieście są zatem nie tylko muzea, sale koncertowe, teatry i odbywające się w nich wydarzenia, ale także elementy kultury popularnej jak muzyka, moda, sport, rozrywka. Wszystkie te elementy, będące mieszanką kultury wysokiej i popularnej są obecnie wykorzystywane do tworzenia wizerunku miast atrakcyjnych kulturowo (Richards, Wilson, 2004:1932) 24

25 Przedstawiona powyżej teoria pozostaje tylko jednym z wielu przykładów ilustrujących dlaczego rozwój kultury i przemysłów kulturalnych, zarówno w dyskursie naukowym i działaniach praktycznych, stały się kluczowymi elementami strategii rozwoju miast 4). Bardziej interesująca w kontekście niniejszego artykułu i projektu Nowego Centrum Łodzi będzie szersza analiza rozwiązań, które zostały zastosowane w praktyce. W roku 2004 Evans i Shaw podjęli próbę klasyfikacji modeli stworzonych na podstawie przykładów brytyjskich, ilustrujących w jaki sposób kultura jest wykorzystywana do rewitalizacji zdegradowanych obszarów miast (w tym miast borykających się z problemami podobnymi do tych, jakie gnębią Łódź). Przeanalizowane przykłady pozwoliły im na wyłonienie 3 dominujących modeli: Culture-led regeneration uwzględnia projektowanie i budowanie (lub rewitalizowanie) budynków użytku publicznego lub biznesowego (np.: Tate Modern w Londynie, Guggenheim Muzeum w Bilbao), regenerację przestrzeni publicznych i otwartych albo realizację programów mających na celu zmianę wizerunku danego miejsca (np.: Ulverston Festival Town, programy promujące miasto jako ośrodki kultury itp.), Cultural regeneration ten model można scharakteryzować jako strategie integrujące działania w sferze społecznej, ekonomicznej, środowiskowej itp. Jego przykładem może być strategia rozwoju Barcelony albo ogólno-brytyjski Urban Task Force mający przyczynić się do renesansu miast brytyjskich. Ten model można utożsamiać także z formułą planowania kulturowego, Culture and regeneration działania kulturowe zazwyczaj nie są elementami emblematycznych projektów miejskich lecz stanowią interwencję mniejszej skali, takie jak: programy sztuki publicznej w przebudowanych dzielnicach albo działania niezależnych organizacji kulturowych organizujących imprezy kulturalne. Mimo mniejszej skali takie działania mogą mieć bardzo istotny wpływ na regenerację obszarów miasta oraz w interesujący sposób wzbogacać bardziej rozbudowane programy (Evans i Shaw: 2004: 5). Projekt realizowany w Łodzi, szeroko opisany w pierwszej części artykułu, można zakwalifikować przede wszystkim do modelu culture-led regeneration zgodnie z którym przestrzenna przebudowa fragmentu miasta pod funkcje kulturowe ma przyczynić się do regeneracji całego ośrodka oraz częściowo do culture and regeneration. Poszukując już zrealizowanych przykładów, które mogą posłużyć jako punkt odniesienia i porównania dla kulturowej i rewitalizacyjnej płaszczyzny projektu Nowego Centrum Łodzi, moją uwagę przykuło Birmingham. Właśnie w tym mieście podjęto program kompleksowej 4) Te strategie odcisnęły swoje piętno także na praktyce planowania przestrzennego, między innymi powodując powstawanie obszarów miasta, w których dominującą funkcję miała pełnić kultura i rozrywka (Van Aalst, Boogartz: 2002) 25

Prezentacja inwestycji Grupy OKAM Capital

Prezentacja inwestycji Grupy OKAM Capital Prezentacja inwestycji Grupy OKAM Capital Historia firmy OKAM na polskim rynku mieszkaniowym działa od 5 lat. Założycielami firmy są Eran Ilan oraz Arie Koren, który jako Dyrektor Generalny był zaangażowany

Bardziej szczegółowo

Koncepcja zagospodarowania i rewitalizacji obszaru starej rzeźni miejskiej w Toruniu

Koncepcja zagospodarowania i rewitalizacji obszaru starej rzeźni miejskiej w Toruniu Ogólnopolski konkurs dla studentów i młodych pracowników nauki na prace naukowo-badawcze dotyczące rewitalizacji terenów zdegradowanych Koncepcja zagospodarowania i rewitalizacji obszaru starej rzeźni

Bardziej szczegółowo

NOWE CENTRUM ŁODZI M I E J S C O W E P L A N Y Z A G O S P O D A R O WA N I A P R Z E S T R Z E N N E G O LOKALIZACJA W STRUKTURZE MIASTA

NOWE CENTRUM ŁODZI M I E J S C O W E P L A N Y Z A G O S P O D A R O WA N I A P R Z E S T R Z E N N E G O LOKALIZACJA W STRUKTURZE MIASTA LOKALIZACJA W STRUKTURZE MIASTA HISTORIA ROZWOJU PRZESTRZENNEGO ROK 1840 NOWA DZIELNICA Źródło: Atlas Miasta Łodzi 2002 r. HISTORIA ROZWOJU PRZESTRZENNEGO ROK 1894 PLAN STARZYŃSKIEGO Źródło: http://gis.mapa.lodz.pl/

Bardziej szczegółowo

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski Wrocław, 13 maja 2010 Prospects in Dolnośląskie Inwestycje infrastrukturalne aglomeracji jako impuls do dalszego rozwoju gospodarczego nowe kierunki na regionalnym rynku Dariusz Ostrowski Czy inwestycje

Bardziej szczegółowo

Partycypacyjne zarządzanie rzeczywistość czy wciąż wyzwanie?

Partycypacyjne zarządzanie rzeczywistość czy wciąż wyzwanie? Partycypacyjne zarządzanie rzeczywistość czy wciąż wyzwanie? Mgr Ewa M. Boryczka Katedra Gospodarki Regionalnej i Środowiska Uniwersytet Łódzki www.region.uni.lodz.pl Miasto (nie)pełnosprawne VIII Dzień

Bardziej szczegółowo

Łódź, 4 października 2011 r. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska

Łódź, 4 października 2011 r. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Łódź, 4 października 2011 r. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Projekty inwestycyjne na terenie regionu łódzkiego Modernizacja linii kolejowej Warszawa - Łódź na odcinku Warszawa Zachodnia Skierniewice

Bardziej szczegółowo

REWITALIZACJA TERENÓW DWORCA PKP W SOPOCIE ORAZ SĄSIADUJĄCYCH Z NIM TERENÓW PRZY UDZIALE PARTNERA PRYWATNEGO

REWITALIZACJA TERENÓW DWORCA PKP W SOPOCIE ORAZ SĄSIADUJĄCYCH Z NIM TERENÓW PRZY UDZIALE PARTNERA PRYWATNEGO REWITALIZACJA TERENÓW DWORCA PKP W SOPOCIE ORAZ SĄSIADUJĄCYCH Z NIM TERENÓW PRZY UDZIALE PARTNERA PRYWATNEGO OPIS PRZEDSIĘWZIĘCIA Przedsięwzięcie, o wartości ca. 100 mln zł, ma na celu rewitalizację terenów

Bardziej szczegółowo

Centrum Komunikacyjne w Legionowie

Centrum Komunikacyjne w Legionowie Centrum Komunikacyjne w Legionowie Legionowo, 2012 1 Dworzec kolejowy w Legionowie pierwsze koncepcje Konsekwentnie od kilku lat miasto Legionowo poszukuje najlepszych rozwiązań w zakresie usprawnienia

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI www.bilgoraj21.pl MIASTO NA SZLAKU KULTUR KRESOWYCH KRESOWYCH 2 KIM JESTEŚMY? lipca 2005 roku ustanowiona została aktem notarialnym Fundacja Obywatelska Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Program rewitalizacji obszarów miejskich Rabki Zdrój

Program rewitalizacji obszarów miejskich Rabki Zdrój Program rewitalizacji obszarów miejskich Rabki Zdrój Ewa Sołek-Kowalska, Grzegorz Godziek Definicja rewitalizacji Rewitalizacja - proces przemian przestrzennych, społecznych i ekonomicznych, mający na

Bardziej szczegółowo

LINIE TRAMWAJOWE. Budowa linii tramwajowej KST, etap II B (ul. Lipska - ul. Wielicka)

LINIE TRAMWAJOWE. Budowa linii tramwajowej KST, etap II B (ul. Lipska - ul. Wielicka) S - 1 LINIE TRAMWAJOWE S-1.2 Budowa linii tramwajowej KST, etap II B (ul. Lipska - ul. Wielicka) Budowa linii tramwajowej na odcinku ul. Lipska - ul. Wielicka o długości ok. 1,4 km (podwójnego toru), w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA WSCHODNIA

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA WSCHODNIA PROGRAM OPERACYJNY POLSKA WSCHODNIA OŚ PRIORYTETOWA I Innowacyjna Polska Wschodnia Priorytet Inwestycyjny 1.2 Zwiększenie aktywności przedsiębiorstw w zakresie B+R. Przykładowe typy projektów: Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Program budowy linii dużych prędkości

Program budowy linii dużych prędkości Program budowy linii dużych prędkości zachodnia część województwa łódzkiego Jan Raczyński Dyrektor Centrum Kolei Dużych Prędkości PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Warta, 12.11.2010 Program budowy linii

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów

Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów Obszary mieszkaniowe obszary o dominującej funkcji mieszkaniowej ( blokowiska ) obszary z przeważającą funkcją mieszkaniową

Bardziej szczegółowo

NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO

NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO 4000m 2 POWIERZCHNI HANDLOWEJ Mamy przyjemność zaoferować Państwu powierzchnię komercyjną w obiekcie typu convenience, którego lokalizacja znajduję się

Bardziej szczegółowo

NOWE CENTRUM ŁODZI 100 HEKTARÓW W SERCU MIASTA

NOWE CENTRUM ŁODZI 100 HEKTARÓW W SERCU MIASTA NOWE CENTRUM ŁODZI 100 HEKTARÓW W SERCU MIASTA Na skrzyżowaniu szlaków Łódź na przełomie XIX i XX wieku była jedną z najdynamiczniej rozwijających się europejskich metropolii. Mimo zmieniających się granic

Bardziej szczegółowo

REWITALIZACJA W LUBLINIE

REWITALIZACJA W LUBLINIE REWITALIZACJA W LUBLINIE Program Rewitalizacji dla Lublina: Uchwała nr 752/XXXIII/2009 Rady Miasta Lublin z dnia 18 czerwca 2009 roku: 1 ust. 2 Program Rewitalizacji dla Lublina pełni rolę lokalnego programu

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany program rewitalizacji Miasta Biała Rawska OBSZAR 2: DZIAŁANIA REWITALIZACYJNE

Zintegrowany program rewitalizacji Miasta Biała Rawska OBSZAR 2: DZIAŁANIA REWITALIZACYJNE OBSZAR 2: DZIAŁANIA REWITALIZACYJNE 111 Zintegrowany program rewitalizacji Miasta Białą Rawska OBSZAR PRIORYTETOWY DO REWITALIZACJI MIASTA BIAŁA RAWSKA Wybrany obszar stanowi najważniejszy teren przekształceń

Bardziej szczegółowo

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Wolbrom na lata 2008-2020

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Wolbrom na lata 2008-2020 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013 (MRPO) zakłada, że Lokalne Programy Rewitalizacji (LPR) powinny dotyczyć wyselekcjonowanych obszarów miejskich, za wyjątkiem miast o liczbie mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Realizacja programu budowy linii dużych prędkości w Polsce

Realizacja programu budowy linii dużych prędkości w Polsce Realizacja programu budowy linii dużych prędkości w Polsce Konrad Gawłowski Z-ca Dyrektora PKP PLK S.A. Centrum Kolei Dużych Prędkości Wrocław, 4-5.10.2011 r. 2008 Uchwała Rady Ministrów 276/2008 o przyjęciu

Bardziej szczegółowo

SYSTEMOWE WSPARCIE PROCESÓW ZARZĄDZANIA W JST

SYSTEMOWE WSPARCIE PROCESÓW ZARZĄDZANIA W JST SYSTEMOWE WSPARCIE PROCESÓW ZARZĄDZANIA W JST KONFERENCJA Zintegrowany Plan Rozwoju dla Łódzko-warszawskiego obszaru funkcjonalnego 4.10.2013 r. Łódzka Kolej Aglomeracyjna jako zintegrowany projekt w systemie

Bardziej szczegółowo

Uwaga nr 1. Uwaga nr 2

Uwaga nr 1. Uwaga nr 2 Uwaga nr 1 Dodanie osi priorytetowej 12: Kultura i sektory kreatywne. Cel ogólny osi priorytetowej: Podniesienie jakości oferty kulturalnej i produktów kultury wytworzonych przez przemysły kultury oraz

Bardziej szczegółowo

Znaczenie projektu w Sopocie dla PKP S.A. w kontekście kolejowych inwestycji dworcowych

Znaczenie projektu w Sopocie dla PKP S.A. w kontekście kolejowych inwestycji dworcowych Znaczenie projektu w Sopocie dla PKP S.A. w kontekście kolejowych inwestycji dworcowych Paweł Olczyk Członek Zarządu PKP S.A. Dyrektor Zarządzania Nieruchomościami I Nadzoru Właścicielskiego Sopot, 2 luty

Bardziej szczegółowo

DOBRA STRONA HANDLU RADOM

DOBRA STRONA HANDLU RADOM DOBRA STRONA HANDLU Street Mall Vis a Vis, to wyjątkowa propozycja dla obszarów miejskich oparta na idei dostępności (convenience). Street Mall Vis a Vis dobrze wpisuje się w zurbanizowaną przestrzeń,

Bardziej szczegółowo

NIE dla estakady na skrzyżowaniu Marszałków

NIE dla estakady na skrzyżowaniu Marszałków NIE dla estakady na skrzyżowaniu Marszałków NIE dla estakady na skrzyżowaniu Marszałków 1 2 Prezentacja estakady Dlaczego NIE? 3 Propozycje dla dzielnic Łódź, 20.04.2015 r. Widok na estakadę od zachodu.

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7

Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7 Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7 Projekt ubiega się o finansowanie przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO REWITALIZACJI OBSZAROWEJ CENTRUM ŁODZI

WSTĘP DO REWITALIZACJI OBSZAROWEJ CENTRUM ŁODZI PROGRAM WSTĘP DO REWITALIZACJI OBSZAROWEJ CENTRUM ŁODZI PROGRAM REMONTOWY DLA NIERUCHOMOŚCI GMINNYCH ZLOKALIZOWANYCH W STREFIE WIELKOMIEJSKIEJ ŁODZI NA LATA 2011-2014 OBSZAR DZIAŁANIA Programem objęty

Bardziej szczegółowo

W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z

W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z dofinansowaniem z funduszy unijnych. Dzięki umiejętnemu

Bardziej szczegółowo

AUTORZY I KONSULTANCI MICHAŁ BERGER TOMASZ BUŻAŁEK ALEKSANDRA GUMINIAK BARTOSZ STĘPIEŃ PIOTR SZAŁKOWSKI JACEK WESOŁOWSKI JAKUB POLEWSKI

AUTORZY I KONSULTANCI MICHAŁ BERGER TOMASZ BUŻAŁEK ALEKSANDRA GUMINIAK BARTOSZ STĘPIEŃ PIOTR SZAŁKOWSKI JACEK WESOŁOWSKI JAKUB POLEWSKI AUTORZY I KONSULTANCI MICHAŁ BERGER TOMASZ BUŻAŁEK ALEKSANDRA GUMINIAK BARTOSZ STĘPIEŃ PIOTR SZAŁKOWSKI JACEK WESOŁOWSKI JAKUB POLEWSKI REDAKCJA JAKUB POLEWSKI OPRACOWANIE GRAFICZNE PAWEŁ JUSTYNA MICHAŁ

Bardziej szczegółowo

Okres transformacji ustrojowej Polski przyczynił się do niewielkich zmian w strukturze

Okres transformacji ustrojowej Polski przyczynił się do niewielkich zmian w strukturze Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego Administracja Senatu Berlina d/s Rozwoju Miasta Urząd Miasta Poznania Europejskie partnerstwo przestrzeni Wielkopolska - Poznań Berlin Brandenburgia Berlin,

Bardziej szczegółowo

STREFA AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ W NOWYM TARGU

STREFA AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ W NOWYM TARGU STREFA AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ W NOWYM TARGU NOWOTARSKA STREFA AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ Uwarunkowania dla Miasta Nowy Targ Miasto Nowy Targ jest obszarem o znacznym potencjale sprzyjającym rozwojowi gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Organizacja transportu publicznego

Organizacja transportu publicznego Organizacja transportu publicznego Jędrzej Gadziński Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM w Poznaniu Projekt częściowo finansowany przez Unię Europejską w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Dąbrowa Górnicza - Śródmieście ZałoŜenia strategii rozwoju przestrzennego dzielnicy. Warsztaty Charette Sesja 3

Dąbrowa Górnicza - Śródmieście ZałoŜenia strategii rozwoju przestrzennego dzielnicy. Warsztaty Charette Sesja 3 Dąbrowa Górnicza - Śródmieście ZałoŜenia strategii rozwoju przestrzennego dzielnicy Warsztaty Charette Sesja 3 1 Organizatorzy warsztatów Miasto Dąbrowa Górnicza Śląski Związek Gmin i Powiatów 2 Program

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA PROBLEMU

IDENTYFIKACJA PROBLEMU PREZENTACJA IDENTYFIKACJA PROBLEMU Problematyka rewitalizacji terenów zdegradowanych dotyczy każdego regionu poprzemysłowego. Również władze Miasta Piekary Śląskie zauważyły, że problem terenów przekształconych

Bardziej szczegółowo

Rola handlu w rozwoju pasażerskich węzłów komunikacyjnych

Rola handlu w rozwoju pasażerskich węzłów komunikacyjnych Rola handlu w rozwoju pasażerskich węzłów komunikacyjnych Michał Grobelny, ZDG TOR ReDI TO TALK/ ReDI TRADE FAIR June 10-11 2015, Na/onal Stadium, Warsaw DWORCE KOLEJOWE KIEDYŚ Bazujące przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego

Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego PROJEKT PN.: OŻYWIENIE SPOŁECZNO-GOSPODARCZE W PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ CZĘŚCI WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO POPRZEZ REWITALIZACJĘ TERENÓW POWOJSKOWYCH W SKIERNIEWICACH Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego

Bardziej szczegółowo

Łódzki Węzeł Multimodalny MAJ 2012

Łódzki Węzeł Multimodalny MAJ 2012 Łódzki Węzeł Multimodalny MAJ 2012 Łódź Trzecie co do wielkości miasto w Polsce 740 tys. mieszkańców Aglomeracja 1,3 mln mieszkańców Region 2,6 mln mieszkańców Centrum Akademickie: 24 uczelnie wyższe 120

Bardziej szczegółowo

ul. Grochowska 306/308, 03-840 Warszawa

ul. Grochowska 306/308, 03-840 Warszawa ul. Grochowska 306/308, 03-840 Warszawa PRAGA - DOSKONAŁE MIEJSCE DLA TWOJEJ FIRMY - Praga jest zlokalizowana bardzo blisko centrum Warszawy. - Praga to historyczna Warszawa z zachowanym porządkiem architektonicznym,

Bardziej szczegółowo

Sz.P. Maciej Król Dyrektor Departamentu Inwestycji Polskie Koleje Państwowe S.A. Centrala ul. Szczęśliwicka 62 00-973 Warszawa

Sz.P. Maciej Król Dyrektor Departamentu Inwestycji Polskie Koleje Państwowe S.A. Centrala ul. Szczęśliwicka 62 00-973 Warszawa Stowarzyszenie FORUM ROZWOJU OLSZTYNA e-mail: forum@fro.net.pl tel. 728 623 503 adres do korespondencji: ul. Osińskiego 7/9, 10-010 Olsztyn Stowarzyszenie Inicjatyw Obywatelskich WIZJA LOKALNA e-mail:

Bardziej szczegółowo

Michał Kopeć Departament Programów Europejskich. II Kongres Rewitalizacji Miast, Kraków, 14 września 2012 r.

Michał Kopeć Departament Programów Europejskich. II Kongres Rewitalizacji Miast, Kraków, 14 września 2012 r. Michał Kopeć Departament Programów Europejskich II Kongres Rewitalizacji Miast, Kraków, 14 września 2012 r. 1 Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas wspólne europejskie wsparcie

Bardziej szczegółowo

FUNKCJE I ZNACZENIE WSPÓŁCZESNYCH MUZEÓW W MIEŚCIE ĆWICZENIA TERENOWE Z GEOGRAFII SPOŁECZNEJ 2 ROK GEOGRAFII

FUNKCJE I ZNACZENIE WSPÓŁCZESNYCH MUZEÓW W MIEŚCIE ĆWICZENIA TERENOWE Z GEOGRAFII SPOŁECZNEJ 2 ROK GEOGRAFII FUNKCJE I ZNACZENIE WSPÓŁCZESNYCH MUZEÓW W MIEŚCIE ĆWICZENIA TERENOWE Z GEOGRAFII SPOŁECZNEJ 2 ROK GEOGRAFII MUZEUM W MIEŚCIE 1. Istotny wyznacznik jakości przestrzeni publicznej miasta Krajobraz miejski

Bardziej szczegółowo

dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska nr projektu: UDA-POIG. 01.03.01-24-029/08-00

dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska nr projektu: UDA-POIG. 01.03.01-24-029/08-00 Wprowadzenie do obiegu gospodarczospołecznego terenów odzyskanych w wyniku zastosowania innowacyjnych technologii w obszarze prewencji rozproszonej emisji CO dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska

Bardziej szczegółowo

Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10

Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10 Wola Prestige WolaPrestige.indd 1 03/09/2010 13:27:10 LOKALIZACJA Jednym z największych atutów inwestycji jest lokalizacja. Z osiedla do ścisłego centrum miasta można dojechać samochodem zaledwie w ciągu

Bardziej szczegółowo

NOWE PROJEKTY DEWELOPERSKIE XCITY INVESTMENT

NOWE PROJEKTY DEWELOPERSKIE XCITY INVESTMENT NOWE PROJEKTY DEWELOPERSKIE XCITY INVESTMENT www.pkpsa.pl PKP S.A. 2015 R. PROJEKTY DEWELOPERSKIE W CAŁEJ POLSCE 2 8,84 MLD SZACOWANA CAŁKOWITA WARTOŚĆ REALIZOWANYCH I PLANOWANYCH INWESTYCJI 15 PROJEKTÓW

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU 151 KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU Nazwa programu: Kulturalny Poznań nr programu: 7 Kontynuacja Planu Rozwoju Miasta Poznania Cele strategiczne: Zwiększenie znaczenia miasta jako ośrodka wiedzy, kultury,

Bardziej szczegółowo

Katowice Ligocka. Oferta inwestycyjna

Katowice Ligocka. Oferta inwestycyjna Oferta inwestycyjna Katowice Ligocka Strona 1 1 O Katowicach Dziesiąte miasto w kraju pod względem ludności, 314 500 mieszkańców. Katowice leżą w centrum największej aglomeracji w Polsce 2,8 mln ludzi.

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski mgr inż.leszek Kornalewski Instytutu Badawczego Dróg i Mostów Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski mgr inż.leszek Kornalewski Instytutu Badawczego Dróg i Mostów Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego OPINIA w zakresie roli i funkcji ul. Targowej od ul. J.Tuwima do al. J.Piłsudskiego w kontekście kompleksowej obsługi komunikacji Dworca Łódź Fabryczna i Nowego Centrum Łodzi Konsultant naukowy: Autor

Bardziej szczegółowo

ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji. Adam Witek Wiceprezydent Elbląga. Urząd Miejski w Elblągu. www.elblag.eu

ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji. Adam Witek Wiceprezydent Elbląga. Urząd Miejski w Elblągu. www.elblag.eu ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

Kolej Dużych Prędkości w Polsce Marek Pawlik Wiceprezes Zarządu - Dyrektor ds. strategii i rozwoju PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Kolej Dużych Prędkości w Polsce Marek Pawlik Wiceprezes Zarządu - Dyrektor ds. strategii i rozwoju PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. KDP Kolej Dużych Prędkości w Polsce Marek Pawlik Wiceprezes Zarządu - Dyrektor ds. strategii i rozwoju PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Warszawa, 30.08.2011 r. Nowe linie kolejowe o wysokich parametrach

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 CCI 2014PL16M2OP002

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 CCI 2014PL16M2OP002 Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Decyzja wykonawcza Komisji z dnia 16.12.2014 r. CCI 2014PL16M2OP002 Wieloaspektowe ujęcie obszaru kultury w Regionalnym

Bardziej szczegółowo

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa)

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

INWESTYCYJNE PLANY ROZWOJU KOMUNIKACJI W KRAKOWIE. Tadeusz Trzmiel, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Kraków, 19 października 2010 r.

INWESTYCYJNE PLANY ROZWOJU KOMUNIKACJI W KRAKOWIE. Tadeusz Trzmiel, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Kraków, 19 października 2010 r. INWESTYCYJNE PLANY ROZWOJU KOMUNIKACJI W KRAKOWIE Tadeusz Trzmiel, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Kraków, 19 października 2010 r. KRAKÓW MIASTO Z OGROMNYM POTENCJAŁEM Liczba mieszkańców - 755 tys.

Bardziej szczegółowo

KONSEKWENCJA* jedyny klucz do sukcesu

KONSEKWENCJA* jedyny klucz do sukcesu KONSEKWENCJA* jedyny klucz do sukcesu www.wgospodarce.pl *logiczna ciągłość w działaniu; postępowanie oparte na ściśle określonych zasadach, zgodnie z powziętym planem; wytrwałość w dążeniu do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Stopień wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego. dla Województwa Pomorskiego. na lata 2007 2013

Stopień wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego. dla Województwa Pomorskiego. na lata 2007 2013 Regionalny Program Operacyjny dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013 UNIA EUROPEJSKA Stopień wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007 2013 Departament

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Poznań. kliny zieleni. rzeki i jeziora. jakość życia. miasto zwarte. dialog społeczny

Poznań. kliny zieleni. rzeki i jeziora. jakość życia. miasto zwarte. dialog społeczny Poznań kliny zieleni rzeki i jeziora jakość życia miasto zwarte dialog społeczny NIEZAGOSPODAROWANA PRZESTRZEŃ W MIEŚCIE DZIURA W MIEŚCIE WOLNE TORY teren pokolejowy powstały po przeniesieniu ruchu towarowego

Bardziej szczegółowo

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania Departament Koordynacji Programów Operacyjnych UMWO Priorytety i działania Priorytet 1 Dalszy rozwój i modernizacja infrastruktury dla zwiększenia konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany Program Rewitalizacji Obszaru Funkcjonalnego (ZPROF) Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowic do 2030 roku.

Zintegrowany Program Rewitalizacji Obszaru Funkcjonalnego (ZPROF) Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowic do 2030 roku. Zintegrowany Program Rewitalizacji Obszaru Funkcjonalnego (ZPROF) Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowic do 2030 roku styczeń 2015 O dokumencie ZPROF wprowadzenie Dokument Zintegrowany Program Rewitalizacji

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ XII. Monitoring i ewaluacja lokalnego programu rewitalizacji

ROZDZIAŁ XII. Monitoring i ewaluacja lokalnego programu rewitalizacji ROZDZIAŁ XII Monitoring i ewaluacja lokalnego programu rewitalizacji 12.1. Istota monitoringu i ewaluacji Monitoring i ewaluacja Programu Rewitalizacji są ściśle związane z procedura wdrożeniową. Władze

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu południowej obwodnicy Olsztyna oraz budowanej linii tramwajowej na ruch samochodowy w mieście oraz na planowane inwestycje drogowe

Analiza wpływu południowej obwodnicy Olsztyna oraz budowanej linii tramwajowej na ruch samochodowy w mieście oraz na planowane inwestycje drogowe Analiza wpływu południowej obwodnicy Olsztyna oraz budowanej linii tramwajowej na ruch samochodowy w mieście oraz na planowane inwestycje drogowe Michał Beim Piotr Cupryjak Plan wystąpienia 1. Założenia

Bardziej szczegółowo

GALERIA KATOWICKA PODRÓŻ DO SUKCESU.

GALERIA KATOWICKA PODRÓŻ DO SUKCESU. GALERIA KATOWICKA PODRÓŻ DO SUKCESU. Inwestorzy: NEINVER i PKP S.A. KATOWICE STRATEGICZNE POŁOŻENIE Położenie na wyżynie górnośląskiej, na skrzyżowaniu najważniejszych europejskich szlaków komunikacyjnych:

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU MIASTA TARNÓW 2020

STRATEGIA ROZWOJU MIASTA TARNÓW 2020 STRATEGIA ROZWOJU MIASTA TARNÓW 2020 ZAŁOśENIA SCHEMAT, marzec 2011 WIZJA TARNOWA 2020 miasto komfortu i rozwoju, pomnaŝające bogactwa 2 OBSZAR I ROZWÓJ GOSPODARCZY atrakcyjny inwestycyjnie, innowacyjny,

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Czym jest rewitalizacja?

Czym jest rewitalizacja? 10.10.2020_jarocin Czym jest rewitalizacja? System działań, które mają na celu przede wszystkim przywracanie do życia i zrównoważony rozwój określonych terenów, które utraciły swoje dotychczasowe funkcje

Bardziej szczegółowo

DEWELOPER. Projekt biurowca Kaleidoscope

DEWELOPER. Projekt biurowca Kaleidoscope DEWELOPER Firma Pro Urba jest obecna na polskim rynku deweloperskim od 2004 roku i należy do hiszpańskich grup kapitałowych: Grupo Proconsol, Urbanizadora XXI, Inmobiliaria del Ebro oraz banku Caja de

Bardziej szczegółowo

Konferencja "Know - how rewitalizacji - sposobem na ożywienie przestrzeni powojskowej. Tchnij nowe życie w Koszary Dragonów.

Konferencja Know - how rewitalizacji - sposobem na ożywienie przestrzeni powojskowej. Tchnij nowe życie w Koszary Dragonów. Konferencja "Know - how rewitalizacji - sposobem na ożywienie przestrzeni powojskowej. Tchnij nowe życie w Koszary Dragonów. Olsztyn W dniach 24-26.04.2012 pięcioosobowa grupa przedstawicieli Studenckiego

Bardziej szczegółowo

Posiedzenie Rady Strategii Rozwoju Chojnic Chojnice 08.05.2013. Strategia Rozwoju Miasta Chojnice na lata 2012-2020

Posiedzenie Rady Strategii Rozwoju Chojnic Chojnice 08.05.2013. Strategia Rozwoju Miasta Chojnice na lata 2012-2020 Posiedzenie Rady Strategii Rozwoju Chojnic Chojnice 08.05.2013 Strategia Rozwoju Miasta Chojnice na lata 2012-2020 Monitoring realizacji strategii to system systematycznego i sformalizowanego zbierania

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r.

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Spotkanie Partnerów projektu Zintegrowana Miejsce i data prezentacji Strategia Rozwoju Metropolii Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Dlaczego potrzebna jest strategia? Dostosowanie do wymogów UE w nowej perspektywie

Bardziej szczegółowo

Pierwsze posiedzenie Komitetu Sterującego do spraw EXPO 2022

Pierwsze posiedzenie Komitetu Sterującego do spraw EXPO 2022 Pierwsze posiedzenie Komitetu Sterującego do spraw EXPO 2022 Ubieganie się przez Rząd RP o przyznanie prawa do zorganizowania Międzynarodowej Wystawy EXPO w Łodzi w roku 2022 Łódź, 14 lipca 2015 roku Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

r O CS < < k o. ł O z X U os K Z 11 1 ULI » u ITALI ANOWI ... Q X U 5: i2 < OO i UJ I o o Q <

r O CS < < k o. ł O z X U os K Z 11 1 ULI » u ITALI ANOWI ... Q X U 5: i2 < OO i UJ I o o Q < 2 00 8 r O CS k o. ł _J z O z as X U $ os K Z 11 1 ULI U» u UJ ry Q X OS o o U 5: i2.... ANOWI ITALI BIBLIOGRAFIA SPIS TABEL SPIS PLANSZ OO i UJ I Q > 236 BIBLIOGRAFIA MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE 1. Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Katowice wczoraj i dziś

Katowice wczoraj i dziś Katowice wczoraj i dziś Modernizacja infrastruktury ul. Bocheńskiego -1998 Modernizacja infrastruktury Modernizacja infrastruktury Przebudowa ul.bocheńskiego oddano 2002 Ul. Chorzowska w 2003 roku Modernizacja

Bardziej szczegółowo

Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku. Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku

Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku. Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w 213 roku Wrocław to jedno z najdynamiczniej rozwijających się miast w Polsce. W ciągu ostatniej dekady stał się jednym z największych i najważniejszych ośrodków

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska

Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska Uniwersytet Warszawski Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Zakład Rozwoju

Bardziej szczegółowo

YATENGA to idealna przestrzeń dla biznesu

YATENGA to idealna przestrzeń dla biznesu YATENGA to: innowacyjny i wyjątkowy pomysł unikalność architektury na skalę światową wyjątkowa technologia i ekologiczne spojrzenie na środowisko doskonała lokalizacja dla rozwoju gospodarczego Przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JESSICA - europejska inżynieria finansowa stworzona dla miejskich projektów w PPP

Inicjatywa JESSICA - europejska inżynieria finansowa stworzona dla miejskich projektów w PPP Inicjatywa JESSICA - europejska inżynieria finansowa stworzona dla miejskich projektów w PPP dr Aleksandra Jadach-Sepioło Katedra Inwestycji i Nieruchomości Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Inicjatywa

Bardziej szczegółowo

BUDUJEMY PRZYSZŁOŚĆ. 26.10.2010 godz. 17:00

BUDUJEMY PRZYSZŁOŚĆ. 26.10.2010 godz. 17:00 BUDUJEMY PRZYSZŁOŚĆ 26.10.2010 godz. 17:00 HARMONOGRAM 1. Wstęp Miasta Darłowo Burmistrz Arkadiusz! Klimowicz 2. POC Partners Doświadczenie belgijskie Dyrektor Generalny: Pan Taffeiren Peter 3. Arcas Projektowanie

Bardziej szczegółowo

Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów

Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów Przemysły kreatywne stają cię coraz ważniejsze dla kształtowania rozwoju gospodarczego regionów i miast. Trudności definicyjne Działalność, która wywodzi

Bardziej szczegółowo

zrównoważonego (trwałego) rozwoju, - Projekty dla obszarów miejskich, - Nowy, innowacyjny mechanizm

zrównoważonego (trwałego) rozwoju, - Projekty dla obszarów miejskich, - Nowy, innowacyjny mechanizm Inicjatywa JESSICA - europejska inŝynieria finansowa stworzona dla miejskich projektów PPP dr Aleksandra Jadach-Sepioło Katedra Inwestycji i Nieruchomości Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Inicjatywa

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Joint European Support for Suistainable Investment in City Areas

Joint European Support for Suistainable Investment in City Areas Joint European Support for Suistainable Investment in City Areas Oficjalnie zapoczątkowana w dniu 30 maja 2006 r. porozumieniem Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz Banku Rozwoju

Bardziej szczegółowo

w województwie kujawsko-pomorskim!

w województwie kujawsko-pomorskim! Pierwsze centrum wyprzedażowe w województwie kujawsko-pomorskim! Toruń lokalizacja Centralne położenie, w środkowo-północnej części Polski, w województwie kujawsko-pomorskim. Na skrzyżowaniu głównych dróg

Bardziej szczegółowo

Koncepcja funkcjonowania Parowozowni Wolsztyn

Koncepcja funkcjonowania Parowozowni Wolsztyn Koncepcja funkcjonowania Parowozowni Wolsztyn Podstawa prawna Zgodnie z treścią art. 13 ustawy o samorządzie województwa w sferze użyteczności publicznej województwo może tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,

Bardziej szczegółowo

MODUO MOKOTÓW HOUSE ECI RESIDENTIAL

MODUO MOKOTÓW HOUSE ECI RESIDENTIAL MODUO MOKOTÓW HOUSE Inwestycja MODUO Mokotów House powstaje w południowej części dzielnicy Mokotów. To właśnie ten fragment miasta przeżywał w ciągu ostatnich 20 lat dynamiczny rozwój. Nowoczesne budynki

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO projekt realizowany przez Powiat Świdnicki w Świdniku w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO

POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO Wizja rozwoju Krakowa KRAKÓW MIASTEM OBYWATELSKIM, ZAPEWNIAJĄCYM WYSOKĄ JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW I ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ-EUROPEJSKĄ

Bardziej szczegółowo

Modernizacja linii E 65 - Południe na odcinku Grodzisk Mazowiecki Kraków/Katowice Zwardoń/Zebrzydowice granica państwa

Modernizacja linii E 65 - Południe na odcinku Grodzisk Mazowiecki Kraków/Katowice Zwardoń/Zebrzydowice granica państwa Z Modernizacja linii E 65 - Południe na odcinku Grodzisk Mazowiecki Kraków/Katowice Zwardoń/Zebrzydowice granica państwa Andrzej Góźdź Kierownik Kontraktu Kraków, 03 marca 2011 r. Uwarunkowania dla rozwoju

Bardziej szczegółowo

UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Podstawowa dokumentacja konkursowa Podstawowa dokumentacja konkursowa Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 Szczegółowy opis priorytetów RPO WZ Przewodnik do

Bardziej szczegółowo

Nieruchomość gruntowa niezabudowana

Nieruchomość gruntowa niezabudowana Nieruchomość gruntowa niezabudowana WAR S ZAWA 01 PRZEDMIOT SPRZEDAŻY Przedmiotowa nieruchomość znajduje się w dzielnicy Żoliborz przy zbiegu ulic Powązkowskiej, Krasińskiego i Elbląskiej. 6 linii tramwajowych

Bardziej szczegółowo

ODNOWA MIAST A STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO EUROPEJSKIE

ODNOWA MIAST A STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO EUROPEJSKIE ODNOWA MIAST A STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO EUROPEJSKIE MGR INŻ. ARCH. AGNIESZKA LABUS Wydział Architektury, Katedra Urbanistyki i Planowania Przestrzennego, Politechnika Śląska w Gliwicach II KONGRES

Bardziej szczegółowo

ŁÓDŹ, ul. Pomorska 65

ŁÓDŹ, ul. Pomorska 65 ŁÓDŹ, ul. Pomorska 65 PREZENTACJA LOKALI UŻYTKOWYCH W OBIEKCIE HANDLOWO USŁUGOWO - BIUROWYM Opis nieruchomości Zespół budynków usługowo - handlowo biurowych, w standardzie B+ w rewitalizowanych budynkach

Bardziej szczegółowo

PLAC NARUTOWICZA W BEŁCHATOWIE

PLAC NARUTOWICZA W BEŁCHATOWIE Bełchatów na mapie Polski Plac Narutowicza na mapie Bełchatowa Lokalizacja Placu Narutowicza Zdjęcie z ortofotomapy 2008 Wyrys ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Uchwała

Bardziej szczegółowo

ŁÓDŹ, Pomorska 65 PREZENTACJA LOKALI UŻYTKOWYCH W OBIEKCIE HANDLOWO USŁUGOWO - BIUROWYM. KONCEPT WS Sp. z o.o. S.K., ul. Karpia 21A, 61-619 Poznań

ŁÓDŹ, Pomorska 65 PREZENTACJA LOKALI UŻYTKOWYCH W OBIEKCIE HANDLOWO USŁUGOWO - BIUROWYM. KONCEPT WS Sp. z o.o. S.K., ul. Karpia 21A, 61-619 Poznań ŁÓDŹ, Pomorska 65 PREZENTACJA LOKALI UŻYTKOWYCH W OBIEKCIE HANDLOWO USŁUGOWO - BIUROWYM OPIS NIERUCHOMOŚCI Zespół budynków usługowo - handlowo biurowych, w standardzie B+ w rewitalizowanych budynkach po

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie wybranych zapisów RPO Województwa Zachodniopomorskiego na przykładzie Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta Świnoujście oraz Lokalnego

Wdrażanie wybranych zapisów RPO Województwa Zachodniopomorskiego na przykładzie Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta Świnoujście oraz Lokalnego Wdrażanie wybranych zapisów RPO Województwa Zachodniopomorskiego na przykładzie Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta Świnoujście oraz Lokalnego Programu Rewitalizacji dla Miasta Szczecin Rewitalizacja

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Ferenc Prezydenta Miasta Rzeszowa

Tadeusz Ferenc Prezydenta Miasta Rzeszowa Fundusze Europejskie - dla rozwoju Polski Wschodniej Budowa systemu integrującego transport publiczny miasta Rzeszowa i okolic - prezentacja projektu i działań komplementarnych Tadeusz Ferenc Prezydenta

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PODSUMOWUJĄCA KONSULTACJE SPOŁECZNE

INFORMACJA PODSUMOWUJĄCA KONSULTACJE SPOŁECZNE INFORMACJA PODSUMOWUJĄCA KONSULTACJE SPOŁECZNE PROJEKTU UCHWAŁY RADY MIASTA KOŚCIERZYNA W SPRAWIE WYZNACZENIA OBSZARU ZDEGRADOWANEGO I OBSZARU REWITALIZACJI NA TERENIE MIASTA KOŚCIERZYNA Kościerzyna, marzec

Bardziej szczegółowo

KATOWICKIE PRZESTRZENIE KULTURY

KATOWICKIE PRZESTRZENIE KULTURY KATOWICKIE PRZESTRZENIE KULTURY 22 luty 2011 Borsa/ Jaworski/ Kalinowski/ Kmieć/ Wrana 2 Stan obecny Śmierć centrum suburbanizacja Nowe przestrzenie handlu nomadyczne centrum miasta Symptomy nowego postindustrialnego

Bardziej szczegółowo

danych statystycznych dokumentów absorpcji środków badania ankietowego

danych statystycznych dokumentów absorpcji środków badania ankietowego W ramach niniejszego projektu przeprowadzono analizy: - ogólnodostępnych danych statystycznych z siedmiu zakresów tematycznych, - najważniejszych dokumentów programowych, planistycznych i strategicznych

Bardziej szczegółowo