ROZWIĄZANIA ZADAŃ I. Zadanie 1. Zadanie 2 MIKROEKONOMIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROZWIĄZANIA ZADAŃ I. Zadanie 1. Zadanie 2 MIKROEKONOMIA"

Transkrypt

1 Zadanie 1 ROZWIĄZANIA ZADAŃ I Prosimy o uzupełnienie poniższego tekstu. Ekonomia może zostać określona jako badanie tego, jak ludzie radzą sobie ze zjawiskiem (1) _rzadkości_ zasobów. W każdej gospodarce zasoby są (2) ograniczone (ograniczone /nieograniczone), dlatego też produkcja dóbr i usług jest (3) ograniczona (ograniczona/ nieograniczona). Jednak społeczeństwo zgłasza (4) nieograniczony (ograniczony/ nieograniczony) popyt na dobra i usługi, w związku z tym stoimy przed koniecznością rozwiązania problemu rzadkości. Rzadkość oznacza, że ludzie (5) _nie są (są/ nie są) w stanie mieć wszystkiego, czego cały czas pragną. Jeżeli dobro jest rzadkie, powstanie rynek na to dobro. Aby istniał rynek, musi występować zarówno popyt, jak i podaż danego produktu. Ponieważ mamy do czynienia z rzadkością - musimy rozstrzygnąć pewne kwestie i dokonać wyboru tego, co powinno być produkowane, oraz sposobu, w jaki dobra i usługi powinny być dzielone. Gdy ekonomiści badają stan, jaki istnieje, myślą jako ekonomiści (6) pozytywni (pozytywni/ normatywni). Sądy wartościujące głoszone są w ramach ekonomii (7) normatywnej (pozytywnej / normatywnej). Zadanie 2 W pewnym kraju wytwarza się dwa rodzaje dóbr - chleb i samochody, co przedstawia poniższa tabela. Polecenia: Możliwości Liczba chleba (w mln boch./dzień) Liczba samochodów (w tys. sztuk rocznie) A B C D E F Wykreśl układ współrzędnych, oznaczając na osi OX liczbę samochodów, a na osi OY liczbę bochenków chleba. 1

2 2. Zaznacz możliwe kombinacje, oznaczając je literami: A, B, C, D, E, F. 3. Łącząc odpowiednie punkty, wykreśl krzywą transformacji (krzywą możliwości produkcyjnych). Pytania: 4. Co oznaczają punkty leżące na krzywej transformacji? 5. Co oznaczają punkty leżące wewnątrz pola obramowanego osiami OX, OY oraz krzywą transformacji? 6. Czy jest możliwy do osiągnięcia np. punkt I, leżący poza polem obramowanym osiami OX i OY oraz krzywą transformacji? Rozwiązanie: Pytania 4. Co oznaczają punkty leżące na krzywej transformacji? 5. Co oznaczają punkty leżące wewnątrz pola obramowanego Przedstawiają sytuację pełnego wykorzystania zasobów. Oznacza to, że przy danych warunkach nie jest możliwe zwiększenie produkcji jednego dobra (np. samochodów) bez rezygnacji z produkcji drugiego dobra (np. chleba). Punkty leżące wewnątrz pola obramowanego osiami OX, OY oraz krzywą transformacji oznaczają, że zasoby nie zostały w pełni wykorzystane - istnieją jeszcze możliwości zwiększania produkcji i jednego, 2

3 osiami OX, OY oraz krzywą transformacji? 6. Czy jest możliwy do osiągnięcia np. punkt I, leżący poza polem obramowanym osiami OX i OY oraz krzywą transformacji? i drugiego dobra (chleba i samochodów), czyli wykorzystania w pełni posiadanych zasobów. Nie jest możliwy do osiągnięcia przy danych zasobach i technikach produkcji (chyba, że zwiększymy wydajność). Zadanie 3 Wyjaśnij następujące pojęcia: a) Efekty zewnętrzne Występują wtedy, gdy pewne podmioty gospodarcze przerzucają na inne podmioty lub całe społeczeństwo część skutków lub kosztów swojej działalności (negatywne efekty zewnętrzne, np. zanieczyszczanie środowiska naturalnego, hałaśliwe radio słuchane przez kogoś przeszkadza innym) albo korzystają bez ponoszenia odpowiednich wydatków z rezultatów działalności innych podmiotów (pozytywne efekty zewnętrzne, np. wybudowanie przez daną firmę drogi dojazdowej, z której korzystają również inni użytkownicy). b) Dobra publiczne Przykłady: chodniki, oświetlenie ulic, latarnie morskie, usługi dostarczane przez armię, policję, straż pożarną. Cechą dóbr publicznych nie jest to, że są dostarczane przez państwo (firmy państwowe), ale to, że wiążące się z nimi korzyści nie mogą być ograniczone do jednej osoby czy jednego gospodarstwa domowego. Są społecznie pożądane, a prywatnie mało opłacalne nikt nie chciałby samodzielnie pokrywać kosztów instalacji i utrzymania oświetlenia ulic, tym bardziej kosztów funkcjonowania armii, policji czy straży pożarnej. c) Rzadkość zasobów Istotne uwarunkowanie gospodarowania uczestników rynku. Zasoby te obejmują: zasoby ludzkie (wraz z wiedzą i 3

4 praktycznymi umiejętnościami ludzi), zasoby naturalne (np. ziemia wraz z wszelkimi znajdującymi się w niej bogactwami, woda, powietrze) oraz zasoby będące wynikiem wcześniejszej działalności człowieka (np. przetworzone półprodukty, maszyny, urządzenia, narzędzia, budynki i hale fabryczne, żywność, odzież mieszkania, środki transportu, środki finansowe). To, w jaki sposób ludzie, działając w różnych warunkach społeczno gospodarczych korzystają z tych ograniczonych zasobów, jak ich używają do prowadzenia działalności gospodarczej, jak ich używają między różne, konkurencyjne wobec siebie zastosowania, a także czym się kierują dokonując tego typu wyborów jest właśnie przedmiotem EKONOMII. Pokazuje ona również czy wykorzystanie rzadkich (ograniczonych) zasobów jest efektywne, czy nie i analizuje czynniki, od których zależy. d) Rynek Całokształt transakcji kupna i sprzedaży oraz warunków, w jakich one przebiegają. Rynek pełni funkcję regulatora procesów gospodarczych. Przez grę popytu i podaży dokonuje wyceny poszczególnych towarów, czyli ustala ich ceny. Dla poszczególnych podmiotów gospodarujących (uczestników rynku) cena jest informacją o przebiegu procesów gospodarczych; jest dla nich parametrem dzięki czemu możliwe jest przeprowadzenie poprawnego rachunku ekonomicznego służącego podejmowaniu ekonomicznie uzasadnionych decyzji, warunkującego racjonalne rozdysponowanie zasobów między poszczególne dziedziny wytwarzania oraz dopasowanie struktury produkcji do struktury społecznego zapotrzebowania. e) Gospodarka rynkowa Charakteryzuje się dwiema zasadniczymi cechami: dominacją prywatnej własności czynników produkcji oraz rynkową alokacją zasobów gospodarczych. Gospodarka rynkowa swoją nazwę zawdzięcza przede wszystkim temu, że podstawowym regulatorem i koordynatorem procesów gospodarczych jest w niej rynek czyli samoczynnie działający mechanizm wpływający na zachowania (w tym: decyzje) podmiotów gospodarczych. 4

5 f) Dobra społecznie użyteczne Zachowania te mają wpływ na alokację (tzn. rozmieszczenie i wykorzystanie) zasobów gospodarczych. Głównymi elementami tego mechanizmu są interakcje między cenami i dochodami, z jednej strony, a popytem i podażą różnych dóbr, z drugiej wpływające na zawierane przez podmioty gospodarcze transakcje kupna i sprzedaży tych dóbr. To takie dobra, do których według społeczeństwa każdy powinien mieć swobodny, bez ograniczeń i nieodpłatny dostęp, np. kultura, szkolnictwo, ochrona zdrowia ect. g) Racjonalność gospodarowania Dokonywanie najbardziej korzystnych (optymalnych) wyborów przy podejmowaniu decyzji w zakresie celów społeczno gospodarczych oraz środków i metod (sposobów) realizacji tych celów. Zasada racjonalnego gospodarowania (zwana też zasadą gospodarności) może być ujmowana dwojako: (1) jako zasada największego efektu przy danym nakładzie środków lub (2) jako zasada najmniejszego nakładu środków do osiągnięcia danego efektu. Odnosząc uzyskiwane z działalności gospodarczej efekty do ponoszonych na nią nakładów (czy też nakłady do efektów) określamy ekonomiczną efektywność gospodarowania. h) Cena minimalna To cena urzędowa, poniżej której nie wolno sprzedawać danego towaru. Ustalenie ceny minimalnej następuje na wniosek producentów; jest ona zawsze wyższa od ceny równowagi. Wprowadzenie ceny minimalnej wymaga równoczesnego przeciwdziałania zmniejszeniu popytu na rynku. Wzór na cenę minimalną to s = c+ (f/v), gdzie: s - minimalna cena jednostkowa c - jednostkowy koszt sprzedaży 5

6 v - produkcja f - jednostkowe koszty stałe dla całej produkcji i) Cena maksymalna To cena urzędowa, powyżej której nie mogą być zawierane transakcje. Skutkiem wprowadzenia ceny maksymalnej może być niedobór rynkowy. Cena maksymalna jest na ogół niższa od ceny równowagi rynkowej. j) Suwerenność Niezależność konsumenta w podejmowaniu decyzji dotyczących konsumenta zakupu produktów; swoboda dokonywania wyborów przez konsumenta, wpływających na jak najlepsze zaspokojenie jego potrzeb. Zadanie A W każdym z poniższych przypadków podaj, czy dane stwierdzenie ma charakter stwierdzenia pozytywnego czy też stwierdzenia normatywnego Podkreślone rodzaje stwierdzeń są poprawne Przykłady Rodzaje stwierdzeń A) Stopa bezrobocia wynosi 8 % stwierdzenie pozytywne stwierdzenie normatywne B) Stopa bezrobocia jest zbyt wysoka stwierdzenie pozytywne stwierdzenie normatywne C) Inflacja ogranicza poziom oszczędności krajowych, a wysoki deficyt w obrotach bieżących stwierdzenie pozytywne napływ oszczędności zagranicznych stwierdzenie normatywne D) Skłonność do oszczędzania sektora prywatnego można zwiększyć poprzez reformę systemu stwierdzenie pozytywne podatkowego stwierdzenie normatywne E) Według badań GUS, statystyczna rodzina w Polsce dysponowała w 2001 roku kwotą 644 zł na stwierdzenie pozytywne osobę. Znacznie lepiej wiodło się Polakom pracującym na własny rachunek - dysponowali kwotą o stwierdzenie normatywne 25,4% wyższą od średniej. Najgorzej wiodło się rolnikom - dysponowali kwotą w wysokości 73% średniej. F) Obniżenie stóp procentowych nie powinno być traktowane jako jedyny sposób na wszelkie stwierdzenie pozytywne 6

7 trudności gospodarcze. W Polsce należy zderegulować gospodarkę, otworzyć ją na konkurencję, przygotować na wejście do zliberalizowanego rynku europejskiego G) Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, iż w 2001 r. co piąte gospodarstwo domowe w Polsce posiadało komputer, a 42% z nich - dostęp do internetu. stwierdzenie normatywne stwierdzenie pozytywne stwierdzenie normatywne Zadanie B Przeczytaj poniższy tekst, a następnie odpowiedz na pytania: 1. Objaśnij własnymi słowami, co miał na myśli A. Smith w przytoczonej we wstępie wypowiedzi. 2. Jak A. Smith rozumiał pojęcie niewidzialnej ręki? 3. Napisz, na czym polega podział pracy według A. Smitha? O rynkach i ludziach Nigdy nie słyszałem, aby wiele dobrego uczynili ci, którzy zaangażowali się w działania na rzecz dobra publicznego - zauważył niegdyś Adam Smith, szkocki ekonomista. Smith rzeczywiście włożył wiele wysiłku, aby wykazać, że samodzielne dążenia mogą przyczyniać się do dobra publicznego. W Teorii uczuć moralnych argumentował, że altruizm może wywodzić się z kierowania własnym interesem. W swej drugiej, bardzo znanej książce Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów (1776r.) Smith próbował wykazać, że własny interes jednostek może być przez niewidzialną rękę (oswobodzony z więzów rynek) przekształcony w społeczną harmonię i w dobro publiczne, przyczyniając się do wytwarzania bogactwa narodu w najlepszy ze wszystkich możliwych sposobów. Wspomniana praca z 1776 r. jest najbardziej znanym traktatem z zakresu ekonomii, jaki kiedykolwiek został napisany; nadawał on ton kapitalistycznej ideologii przez ponad dwa wieki. Zgodnie z tytułem traktatu Smith usiłował wskazać na źródła bogactwa narodów. Źródłem bogactwa narodów jest - zdaniem Smitha - praca. Zasoby pracy, którymi dysponuje dane społeczeństwo, w zależności od tego, jaka ich część jest użyta do produkcji, dostarczają w ciągu roku określonej ilości przedmiotów służących do zaspokojenia potrzeb. Jest to dochód społeczny. Bogactwo narodu jest więc dochodem społecznym. Bogactwem wg Smitha nie są więc pieniądze, lecz roczny produkt ziemi, pracy i kapitału. Uznawszy pracę za źródło bogactwa dowiódł, że jego rozmiary zależą od liczby zatrudnionych i od wydajności pracy. Wzrostowi wydajności przypisał szczególnie dużą rolę w pomnażaniu bogactwa. Smith zaproponował, by na liście źródeł bogactwa umieścić także podział pracy. Przytoczony przez niego przykład fabryki szpilek, w której podział pracy umożliwił ogromny wzrost wydajności, cytowany jest do tej pory w każdym niemal podręczniku ekonomii. Smith wskazywał, że podział pracy nie pojawia się dlatego, że jednostki zdają sobie sprawę z tego, że przynosi on korzyści społeczeństwu. Pojawia się raczej dlatego, że we własnym interesie jednostki leży korzystanie z możliwości specjalizacji i wymiany. 7

8 Krytycy A. Smitha twierdzą, że jego model pasował do Anglii w czasach, kiedy pisał on ów traktat, lecz że nie pasuje do zachodnich krajów uprzemysłowionych doby obecnej, kiedy to dużą rolę odgrywa państwo, a wielkie korporacje zastąpiły sklepikarzy. Niemniej jednak Bogactwo narodów służy nadal jako biblia leseferyzmu, a Smith pozostaje centralną postacią w historii myśli ekonomicznej. Odpowiedzi: Nie ma sugerowanej odpowiedzi. Studenci powinni wyrazić własne zdanie na temat zagadnień poruszanych w pytaniach, a odnoszących się do tekstu. 1. Objaśnij własnymi słowami, co miał na myśli A. Smith w przytoczonej we wstępie wypowiedzi. 2. Jak A. Smith rozumiał pojęcie niewidzialnej ręki? 3. Napisz, na czym polega podział pracy według A. Smitha? 8

9 ROZWIĄZANIA ZADAŃ II Zadanie 1 A. Wymień i opisz (podając odpowiednie przykłady) czynniki mające wpływ na zmianę (wzrost lub spadek) popytu na dobra/ usługi (spojrzenie z punktu widzenia konsumenta) Popyt jest funkcją wielu zmiennych. Oprócz ceny są to także pozacenowe determinanty popytu: dochody nabywców, ceny dóbr komplementarnych i substytucyjnych, oczekiwane zmiany sytuacji rynkowej, gusty i preferencje nabywców, zmiana liczby i struktury ludności. Zmiana popytu może więc następować w wyniku równoczesnych zmian wielu czynników. Jeśli chcemy uchwycić związki między zmianami popytu a zmianami tylko jednego z czynników, stosujemy klauzulę ceteris paribus. Oznacza ona: jeśli jakaś wielkość jest określona przez kilka czynników i chcemy uchwycić związki między zmianami tych wielkości a zmianami jednego z nich, przyjmujemy, że inne czynniki nie zmieniają się. Jeśli chcemy zbadać zależność między popytem a ceną, zakładamy, że czynniki pozacenowe nie zmieniają się. W odpowiedzi staraj się szerzej opisać każdy z czynników podając adekwatne przykłady. B. Wymień i opisz (podając odpowiednie przykłady) czynniki mające wpływ na zmianę (wzrost lub spadek) podaży dóbr/ usług (spojrzenie z punktu widzenia przedsiębiorstwa produkcyjnego/ usługowego) Podaż, podobnie jak popyt, jest funkcją wielu zmiennych. Pierwsza z nich to cena. Wzrost ceny powoduje ceteris paribus wzrost podaży, a spadek ceny zmniejszenie podaży. Rozmiary podaży określane są również przez czynniki pozacenowe: koszty wytwarzania, rentowność produkcji dóbr substytucyjnych, czynniki naturalne (przy pewnych rodzajach produkcji) ect. Zmiana kosztów wytwarzania (produkcji) może być z kolei spowodowana: zmianami cen czynników wytwórczych, zmianami technologii i organizacji produkcji, a także zmianami polityki ekonomicznej rządu. Zarówno polityka monetarna (pieniężna) wpływająca na wysokość stopy procentowej jak i polityka fiskalna (budżetowa) wpływająca na wysokość podatków lub subsydiów oddziałują na koszty wytwarzania. Np. wzrost stopy procentowej oznacza wyższe koszty pozyskania kapitału; Inaczej działają subsydia oznaczają one spadek kosztów wytwarzania. W odpowiedzi staraj się szerzej opisać każdy z czynników podając adekwatne przykłady 9

10 C. Opisz (podając odpowiednie przykłady) na czym polegają następujące nietypowe zachowania konsumentów na rynku: Efekt naśladownictwa ( owczego pędu ) Występuje wtedy, gdy pewna grupa konsumentów podejmuje decyzje o zakupie jakiegoś dobra/ usługi (lub nie kupuje go) dlatego, że kupują je inni konsumenci. Efekt snobizmu Występuje, gdy np. konsument rezygnuje z zakupu określonego dobra/ usługi tylko dlatego, że inni zdecydowali się na jego zakup. Konsument ma w takim przypadku potrzebę wyróżniania się, zachowania się w sposób odmienny od innych konsumentów. Efekt Veblena (ostentacyjna konsumpcja) Dotyczy wąskiej grupy dóbr luksusowych i występuje wśród konsumentów o najwyższych dochodach. Kupują dane dobro nie dlatego, że zaspokaja ich potrzeby ale dlatego, że jest ono drogie a jego posiadanie świadczy o wysokiej pozycji i przynależności do elity. D. Wyjaśnij następujące pojęcia: 1

11 To ilość dobra, jakie nabywcy są gotowi zakupić przy różnych a) Popyt poziomach cen, w określonym miejscu i czasie, przy założeniu, że inne czynniki pozostają stałe. b) Podaż To ilość dobra, które producenci gotowi są zaoferować do sprzedaży przy różnych alternatywnych cenach, w określonym miejscu i czasie, c) Pozacenowe determinanty popytu d) Pozacenowe determinanty podaży e) Cena równowagi rynkowej f) Dobra substytucyjne g) Dobra komplementarne przy założeniu stałości innych czynników. To inne, oprócz ceny czynniki wpływające na popyt na dobra /usługi. Zalicza się do nich przede wszystkim: dochody nabywców, ceny dóbr komplementarnych i substytucyjnych, oczekiwane zmiany sytuacji rynkowej, gusty i preferencje nabywców, zmiana liczby i struktury ludności. To inne oprócz ceny czynniki wpływające na podaż dóbr i usług. Zalicza się do nich przede wszystkim: koszty wytwarzania, rentowność produkcji dóbr substytucyjnych, czynniki naturalne (przy pewnych rodzajach produkcji) ect. To cena, przy której ilość popytu równa jest ilości podaży. To dobra zastępujące się w zaspokajaniu określonej potrzeby, np. masło i margaryna. To dobra uzupełniające się w zaspokajaniu określonej potrzeby, np. samochód i benzyna, aparat fotograficzny i klisza. Zadanie 2 Konieczna jest umiejętność odróżnienia przesunięcia (przemieszczenia) krzywych popytu i podaży od przesunięć dokonujących się wzdłuż tych krzywych. W odpowiednich kolumnach poniższej tabeli wstaw krzyżyki (+), przedstawiające efekty zmian każdego z wymienionych 1

12 czynników, przyjmowanych jako stałe przy wykreślaniu krzywych popytu i podaży względem ceny (w każdym wierszu powinny znaleźć się dwa krzyżyki). Zmiana czynnika stałego Przesunięcia krzywych popytu i podaży oraz ruchy po krzywej Przesunięcie krzywej popytu Ruch po krzywej popytu Przesunięcie krzywej podaży Ruch po krzywej podaży Zmiana cen dóbr substytucyjnych + + Zastosowanie nowej techniki produkcji + + Moda na dany towar + + Zmiana dochodów + + Zmiana koszyków produkcji + + 1

13 Zadanie 3 Na poniższym rysunku krzywa popytu na pióra uległa przesunięciu z pozycji D0 do D1. Zaznacz poprzez wstawienie krzyżyka (+), które z wymienionych czynników mogły spowodować owo przesunięcie. POPYT NA PIÓRA 1

14 Czynniki mające wpływ na przesunięcie krzywej popytu na pióra: (umieść krzyżyki w odpowiednich rubrykach) a) spadek cen substytutów piór Czynniki Ma wpływ na przesunięcie krzywej popytu na pióra b) spadek cen produktów komplementarnych + c) spadek cen surowców stosowanych do produkcji piór d) spadek dochodów konsumentów (traktujemy pióra jako dobra niższego rzędu) + e) obniżka podatku od wartości dodanej (VAT) f) spadek dochodów konsumentów (traktujemy tutaj pióra jako dobra normalne) g) reklama piór + Czynniki (a), (f) przemieściłyby krzywą popytu w odwrotnym kierunku; czynniki (c), (e) przemieściłyby krzywą podaży. Obniżka lub zniesienie podatku od towarów i usług (VAT) powoduje przesunięcie krzywej podaży w prawo, a podwyżka lub wprowadzenie podatku przesuwa krzywą podaży w lewo. Przesunięciom krzywej podaży towarzyszą odpowiednie ruchy po krzywej popytu. 1

15 Zadanie A Na poniższym rysunku krzywa podaży namiotów uległa przesunięciu z pozycji S0 do S1. Zaznacz poprzez wstawienie krzyżyka (+), które z wymienionych czynników mogły spowodować owo przesunięcie. PODAŻ NAMIOTÓW 1

16 Czynniki mające wpływ na przesunięcie krzywej podaży namiotów (umieść krzyżyki w odpowiednich rubrykach): Ma wpływ Czynniki na przesunięcie krzywej popytu na pióra a) wdrożenie nowej metody produkcji namiotów + b) spadek cen uzupełniającego wyposażenia turystyczno-kempingowego c) wzrost stawek płac pracowników zatrudnionych przy produkcji namiotów d) wzrost dochodów konsumentów (załóżmy, że namiot zaliczany jest do dóbr normalnych) e) spadek cen materiałów stosowanych do produkcji namiotów + Czynnik c może spowodować przesunięcie krzywej podaży w przeciwnym kierunku; czynniki (b), (d) wywołałyby przesunięcie krzywej popytu. 1

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii wykład I-II. Dr Łukasz Burkiewicz Akademia Ignatianum w Krakowie lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl

Podstawy ekonomii wykład I-II. Dr Łukasz Burkiewicz Akademia Ignatianum w Krakowie lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Podstawy ekonomii wykład I-II Dr Łukasz Burkiewicz Akademia Ignatianum w Krakowie lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Podstawy ekonomii -teoria EKONOMIA nazwą ta posługiwał się Arystoteles (gr. oikos 'dom',

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny?

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Oczywistym miernikiem jest nachylenie krzywych popytu i podaży Np. obniżka ceny o 1 zł każdorazowo powoduje zwiększenie popytu na kajzerki o 20 sztuk

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska 1 Plan wykładu Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa 2 Rynek 3 Rynek Rynek to proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Ilość potrzeby jest większa niż ilość dóbr i usług służących do ich zaspokojenia. Po co ludzie studiują ekonomię?

Ilość potrzeby jest większa niż ilość dóbr i usług służących do ich zaspokojenia. Po co ludzie studiują ekonomię? Wprowadzenie do gospodarowania 1. Zjawisko rzadkości 2. Potrzeby i ich charakterystyka 3. Gospodarowanie 4. Dobra wolne i dobra gospodarcze 5. Procesy gospodarcze 6. Wybór ekonomiczny 7. Korzyść i koszt

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 03 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynki makroekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Fundacja na Rzecz Rozwoju Dzieci i Młodzieży Moja Młodość. Projekt Konkurs -Ekonomia da się lubić

Fundacja na Rzecz Rozwoju Dzieci i Młodzieży Moja Młodość. Projekt Konkurs -Ekonomia da się lubić ETAP PRZYGOTOWAWACZY ZESTAW ZADAŃ NR I EKONOMIA KLASY GIMNAZJALNE Zadanie 1. Proces gospodarowania przebiega w czterech kolejnych fazach. Uporządkuj fazy chronologicznie, wstawiając obok pojęć kolejne

Bardziej szczegółowo

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Dobrami podrzędnymi nazywamy te dobra: a. które nie mają bliskich substytutów b. na które popyt maleje w miarę wzrostu dochodów konsumenta, przy pozostałych

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

MODEL AS-AD. Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie.

MODEL AS-AD. Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie. MODEL AS-AD Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie. KRZYWA AD Krzywą AD wyprowadza się z modelu IS-LM Każdy punkt

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII Bilans płatniczy Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej http://msg.umcs.lublin.pl/ Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży Analiza popytu i podaży Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynek Rynek jest to proces,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE Spis treści Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa xiii xv WPROWADZENIE l Rozdział l. Ekonomiczne opisanie świata 3 1.1. Stany Zjednoczone 4 1.2. Unia Europejska 10 1.3. Chiny 15 1.4. Spojrzenie na inne

Bardziej szczegółowo

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza DEFINICJA RYNKU Wg W. Wrzoska: rynek to ogół stosunków zachodzących między podmiotami uczestniczącymi w procesach wymiany. Tymi podmiotami są sprzedawcy i nabywcy, którzy reprezentują podaż, popyt, a także

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92.

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92. 34 Podstawowe pojęcia i zagadnienia mikroekonomii 88. zysta stopa procentowa zysta stopa procentowa jest teoretyczną ceną pieniądza, która ukształtowałaby się na rynku pod wpływem oddziaływania popytu

Bardziej szczegółowo

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Równowaga rynkowa Cena unkt r Ilość Cena i ilość Cena (cena czyszcząca rynek): cena, przy której wielkość zapotrzebowania jest równa ilości oferowanej. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Cena rynkowa

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I

PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I... Imię i nazwisko, nr albumu Egzamin składa się z dwóch części. W pierwszej części składającej się z 20 zamkniętych pytań testowych należy wybrać jedną z pięciu podanych

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

P R I N C I P L E S O F

P R I N C I P L E S O F 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Inwestycje (I) Konsumpcja (C)

Inwestycje (I) Konsumpcja (C) Determinanty dochodu narodowego Zadanie 1 Wypełnij podaną tabelę, wiedząc, że wydatki konsumpcyjne stanowią 80% dochody narodowego, inwestycje są wielkością autonomiczną i wynoszą 1.000. Produkcja i dochód

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. turystyka i rekreacja. Jednostka organizacyjna: Kierunek: Kod przedmiotu: TR L - 4. Rodzaj studiów i profil: Nazwa przedmiotu:

Ekonomia. turystyka i rekreacja. Jednostka organizacyjna: Kierunek: Kod przedmiotu: TR L - 4. Rodzaj studiów i profil: Nazwa przedmiotu: Jednostka organizacyjna: Rodzaj studiów i profil: Nazwa przedmiotu: Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013 i 2013/2014 Wydział Turystyki i Rekreacji I stopień,

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii WSTĘP I EKONOMICZNE MYŚLENIE. Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz

Podstawy ekonomii WSTĘP I EKONOMICZNE MYŚLENIE. Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Podstawy ekonomii WSTĘP I EKONOMICZNE MYŚLENIE Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Wstęp ekonomiczne myślenie Wstęp - ekonomiczne myślenie wybrane myśli przewodnie Minimalizacja nakładów Maksymalizacja

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Nawet z papugi można zrobić wytrawnego ekonomistę. Wystarczy ją nauczyć dwóch słów: popyt i podaż. /Thomas Carlyle/

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Dyskusja Ricardo i Malthusa

Dyskusja Ricardo i Malthusa Dyskusja Ricardo i Malthusa Prawo Saya Wnioski z prawa Saya Malthus i Ricardo Debata Malthusa i Ricardo na temat nadwyżki produkcji Jean Baptiste Say (1767-1832) Francuski przedsiębiorca i ekonomista Pieniądz

Bardziej szczegółowo

POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI

POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI Wykład: POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI Co zdarzyło się w czasie Wielkiej Depresji w USA? Rok Stopa bezrobocia (w %) Realny PNB (w mld USD z 1958 r.) Konsumpcja (w mld USD z 1958 r.)

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras Historia ekonomii Mgr Robert Mróz Leon Walras 06.12.2016 Leon Walras (1834 1910) Jeden z dwóch ojców neoklasycznej mikroekonomii (drugim Marshall) Nie był tak dobrym matematykiem jak niektórzy inni ekonomiści

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do ekonomii KONSPEKT

Wprowadzenie do ekonomii KONSPEKT Wprowadzenie do ekonomii KONSPEKT Literatura: 1. M. Rekowski: Mikroekonomia. Poznań 2005 2. Podstawy Ekonomii. Pod red. R. Milewskiego, PWN, Warszawa 2002 3. P.A. Samuelson, W.D. Nordhaus: Ekonomia. Tom

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania Nazwa przedmiotu: Ekonomia Ekonomy Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

Podstawy metodologiczne ekonomii

Podstawy metodologiczne ekonomii Jerzy Wilkin Wykład 2 Podstawy metodologiczne ekonomii Modele w ekonomii Rzeczywistość gospodarcza a jej teoretyczne odwzorowanie Model konstrukcja teoretyczna, będąca uproszczonym odwzorowaniem rzeczywistości

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska Plan wykładu Gospodarka rynkowa Mechanizm rynkowy Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa Gospodarka Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Ujęcie popytowe Według Keynesa, dosyć częstą sytuacją w gospodarce rynkowej jest niepełne wykorzystanie czynników produkcji. W związku z tym produkcja

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II SEMESTR I l.p Zagadnienia. 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości Wymagania dla ucznia wyjaśnia, czym jest przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej... imię i nazwisko Poniższy test składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS EKONOMIA TOM 1 WYD.2 Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS Przedmowa CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA Rozdział 1. Podstawy ekonomii 1.1. Wprowadzenie Niedobór i efektywność: bliźniacze tematy ekonomii

Bardziej szczegółowo

Dr Julia Gorzelany - Plesińska

Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo. Teoria kosztów. Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo niezależna jednostka gospodarcza, posiadająca zasoby produkcyjne, która została utworzona w celu osiągania zysków ze sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Wykład 8

Mikroekonomia. Wykład 8 Mikroekonomia Wykład 8 Efekty zewnętrzne Dotychczas zakładaliśmy, że wszystkie interakcje między konsumentami a producentami dokonywały się poprzez rynek: Zysk firmy zależy wyłącznie od zmiennych znajdujących

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek.

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek. Marketing Wykład V dr Grzegorz Mazurek Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii Spis treści Od autorów....................................... 13 Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii..............

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Od autorów Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii 1. Czym się zajmuje ekonomia? 2. Potrzeby ludzkie,

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe realizowane w ramach projektu. Wdrażanie wiedzy o systemie i funkcjonowaniu gospodarki rynkowej

Studia podyplomowe realizowane w ramach projektu. Wdrażanie wiedzy o systemie i funkcjonowaniu gospodarki rynkowej Studia podyplomowe realizowane w ramach projektu PRAKTYCZNY PEDAGOG Przedmiot PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Prowadzący doc. dr Anita Szyguła Wykład 2. Wdrażanie wiedzy o systemie i funkcjonowaniu gospodarki rynkowej

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Magdalena Knapińska, prof. nadzw. UEP Katedra Makroekonomii i Historii Myśli Ekonomicznej

Dr hab. Magdalena Knapińska, prof. nadzw. UEP Katedra Makroekonomii i Historii Myśli Ekonomicznej Dr hab. Magdalena Knapińska, prof. nadzw. UEP Katedra Makroekonomii i Historii Myśli Ekonomicznej Terminy konsultacji: E-mail: magdalena.knapinska@ue.poznan.pl Inne przedmioty: Makroekonomia (wykłady i

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wprowadzenie Handel można wyjaśnić poprzez zróżnicowanie wydajności pracy, jak w modelu

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Relacje cen i dochodów

Relacje cen i dochodów Cena - określona wartość wyrażona w pieniądzu, przy której sprzedający i kupujący gotowi są do wymiany towaru, - jedyny instrument marketingu związany bezpośrednio z zyskiem przedsiębiorstwa, - ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

Chcesz efektywnie inwestować? Zwróć uwagę na wskaźnik CPI, który bardzo wiele znaczy w praktyce

Chcesz efektywnie inwestować? Zwróć uwagę na wskaźnik CPI, który bardzo wiele znaczy w praktyce Chciałbyś wiedzieć, czy twoja lokata bankowa rzeczywiście na siebie zarabia? Albo czy warto brać teraz kredyt w tej lub innej walucie? Wreszcie, czy warto w ogóle inwestować w danym momencie w akcje? Odpowiedź

Bardziej szczegółowo

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią?

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią? A) Proszę udzielić odpowiedzi na pytania: 1. Czym zajmuje się ekonomia? EKONOMIA jest nauką badającą w jaki sposób społeczeństwo gospodarujące decyduje o tym co jak i dla kogo wytwarzać. Naczelnym zadaniem

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 Instytut Ekonomiczny Kierunek studiów: Ekonomia Kod kierunku: 04.9 Specjalność: brak 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Model

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I. Jan Baran

Makroekonomia I. Jan Baran Makroekonomia I Jan Baran Model klasyczny a keynesowski W prostym modelu klasycznym zakładamy, że produkt zależy jedynie od nakładów czynników produkcji i funkcji produkcji. Nie wpływają na niego wprowadzone

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Wykład: JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Stanley Fischer o modelu IS-LM Model IS-LM jest użyteczny z dwóch powodów. Po pierwsze jako narzędzie o znaczeniu historycznym, a po drugie,

Bardziej szczegółowo

Użyteczność całkowita

Użyteczność całkowita Teoria konsumenta 1.Użyteczność całkowita i krańcowa 2.Preferencje konsumenta, krzywa obojętności i mapa obojętności 3.Równowaga konsumenta, nadwyżka konsumenta 4.Zmiany dochodów i zmiany cen dóbr oraz

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ:

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ: SZKOLNY KLUB PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Spotkania w ramach SKP mają na celu przygotować ucznia do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu gospodarczym, pobudzić w nim ducha przedsiębiorczości, kształcić postawy

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autorów Przedmowa do wydania trzeciego E. Kwiatkowski

Spis treści. Od autorów Przedmowa do wydania trzeciego E. Kwiatkowski Spis treści Od autorów Przedmowa do wydania trzeciego E. Kwiatkowski CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE DO EKONOMII Rozdział 1. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii S. Krajewski, R. Milewski 1.1. Czym się zajmuje

Bardziej szczegółowo

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym Spis treœci Przedmowa do wydania ósmego... 11 Przedmowa do wydania siódmego... 12 Przedmowa do wydania szóstego... 14 1. UWAGI WSTĘPNE... 17 1.1. Przedmiot i cel ekonomii... 17 1.2. Ekonomia pozytywna

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU

WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU Spis treści WSTĘP... 9 Rozdział I WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU... 13 1. Wyzwania stojące przed

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VI: MODEL IS-LM/AS-AD OGÓLNE RAMY DLA ANALIZY MAKROEKONOMICZNEJ Linia FE: Równowaga na rynku pracy Krzywa IS: Równowaga na rynku dóbr Krzywa LM: Równowaga

Bardziej szczegółowo

Sytuacja ekonomiczno-finansowa sektora cukrowniczego

Sytuacja ekonomiczno-finansowa sektora cukrowniczego Sytuacja ekonomiczno-finansowa sektora cukrowniczego Dr inż. Piotr SZAJNER IERiGZ-PIB ul. Świętokrzyska 20 PL 00-002 Warszawa E-mail: szajner@ierigz.waw.pl Plan prezentacji Wyniki finansowe przemysłu cukrowniczego;

Bardziej szczegółowo

EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia - nauka badająca, jak ludzie radzą sobie z rzadkością. Makroekonomia - zajmuje się współzależnościami pomiędzy wielkimi agregatami, takimi jak: dochód

Bardziej szczegółowo

Otoczenie zewnętrzne organizacji

Otoczenie zewnętrzne organizacji Analiza PEST Otoczenie zewnętrzne organizacji Otoczenie zewnętrzne to to, co znajduje się na zewnątrz niej, poza jej granicami i oddziałuje na nią Umowność rozgraniczenia organizacji i otoczenia: Otoczenie

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii. Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie

Podstawy ekonomii. Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie Podstawy ekonomii Wykład IV-V-VI Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie Bezrobocie Bezrobocie zjawisko społeczne polegające na tym, że część ludzi zdolnych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja ekonomiczno-finansowa sektora cukrowniczego

Sytuacja ekonomiczno-finansowa sektora cukrowniczego Sytuacja ekonomiczno-finansowa sektora cukrowniczego Dr inż. Piotr SZAJNER IERiGZ-PIB ul. Świętokrzyska 20 PL 00-002 Warszawa E-mail: szajner@ierigz.waw.pl Plan prezentacji Wyniki finansowe przemysłu cukrowniczego:

Bardziej szczegółowo

Rozdział XIII KAPITAŁ FINANSOWY 1. Podaż kapitału finansowego 2. Popyt na kapitał finansowy

Rozdział XIII KAPITAŁ FINANSOWY 1. Podaż kapitału finansowego 2. Popyt na kapitał finansowy Spis treści WSTĘP Rozdział I WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU 1. Wyzwania stojące przed krajami

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Opracowały: Dr Katarzyna Nagel, Dr Bożena Sroka

Mikroekonomia. Opracowały: Dr Katarzyna Nagel, Dr Bożena Sroka Mikroekonomia Opracowały: Dr Katarzyna Nagel, Dr Bożena Sroka I. Ogólne informacje o przedmiocie: Cel przedmiotu: Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z podstawowymi narzędziami analizy ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Zarys historii myśli ekonomicznej

Zarys historii myśli ekonomicznej Zarys historii myśli ekonomicznej Ekonomia Rok akademicki 2009/2010 Literatura H. Landreth, D.C. Colander, Historia myśli ekonomicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, cz. I: rozdz. 3; cz. II:

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Problemy ekonomiczne

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Problemy ekonomiczne Uniwersytet Szczeciński 6 maja 2015 r. Problemy ekonomiczne Ekonomia w domu Przemysław Pluskota EKONOMIA jest jedną z dziedzin nauk społecznych zajmującą się badaniem prawidłowości i działaniem mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Myśleć ekonomicznie Dr Bartłomiej J.Gabryś Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 29 września 2014 r. Kto to??? Kto to??? Kto to??? Kto to??? Kto jest ekonomistą??? Czym

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, zna podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179 Ceny Definicja ceny cena ilość pieniądza, którą płaci się za dobra i usługi w stosunkach towarowo-pieniężnych, których przedmiotem jest zmiana właściciela lub dysponenta będąca wyrazem wartości i zależna

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego NATURALNA STOPA BEZROBOCIA Naturalna stopa bezrobocia Ponieważ

Bardziej szczegółowo