POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW"

Transkrypt

1 WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr 4 TEMAT: POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć trzy wskazane kąty zadanego przedmiotu kątomierzem uniwersalnym i kątomierzem optycznym,. zmierzyć kąt i zbieżność stożka wewnętrznego używając kulek jako elementów pośredniczących, 3. zmierzyć kąt i zbieżność stożka zewnętrznego używając wałeczków jako elementów pośredniczących, 4. sprawdzić kąt zbieżności klina zewnętrznego zadanego przedmiotu przy pomocy liniału sinusowego. ZAŁĄCZNIKI: PN-8/M-0 Stożki i złącza stożkowe, Terminologia. PN-77/M-036 Układ tolerancji kątów.

2 TOLEROWANIE KĄTÓW Spośród wymiarów kątowych wyróżnia się, analogicznie jak przy liniowych kąty zewnętrzne, wewnętrzne, pośrednie i mieszane. Analogicznie też, stosowane w budowie maszyn wymiary kątowe mają układ tolerancji zawarty w normie PN-77/M036. Tolerancja kąta zależy od długości krótszego ramienia kąta oraz od przyjętej klasy dokładności. Norma przewiduje 7 klas dokładności wykonania kątów, przy czym zakłada się trzy możliwości położenia pola tolerancji: na zewnątrz materiału, w głąb materiału lub symetrycznie względem kąta nominalnego (tab. ). Tabela. Położenie pól tolerancji względem kąta nominalnego Położenie pola Kąt elementu Odchyłki tolerancji kąta pryzmowego Kąt stożka +AT α + AT -AT α AT ±AT α ± AT ) W przypadkach uzasadnionych dopuszcza się odchyłki dwustronne niesymetryczne. POMIAR KĄTOMIERZEM Do bezpośrednich pomiarów kątów stosuje się kątomierze uniwersalne z noniuszem lub kątomierze optyczne, którymi można mierzyć kąty od 0º5' do 360º. Odczytanie wskazań kątomierza uniwersalnego z noniuszem 0º5' (rys..) odbywa się podobnie jak w przyrządzie suwmiarkowym, to jest kreska zerowa podziałki noniusza wskazuje na tarczy liczbę stopni, natomiast jedna z pozostałych kresek podziałki noniusza, znajdująca się na przedłużeniu jednej z kresek podziałki na tarczy, wskazuje liczbę minut. Wskazania

3 w kątomierzu optycznym (rys..) odczytuje się bezpośrednio na szklanej tarczy obserwowanej przez okular wyposażony w lupę. a) b) Odczyt 40 Odczyt 47 0 Rys.. Kątomierz uniwersalny z noniuszem 0º5': a) wskazania wielkości mierzonej, b) przykłady zastosowania 3

4 a) b) Rys.. Kątomierz optyczny: a) widok ogólny; liniał pomiarowy stały, liniał pomiarowy ruchomy sprzężony z okularem, 3 okular, b) pole widzenia w okularze. POMIAR LINIAŁEM SINUSOWYM Liniał sinusowy służy do pośrednich pomiarów kątów w zakresie 0 90, lecz najlepsze dokładności osiąga się do około 45. Liniał sinusowy (rys. 3) stanowi dokładnie wykonana płytka, w której osadzono dwa wałki o jednakowej średnicy, których osie są równoległe do siebie i leżą w płaszczyźnie równoległej do górnej płaszczyzny liniału. Wszystkie elementy liniału wykonane są z dużą dokładnością. Tolerancja średnicy oraz dopuszczalna nierównoległość obu wałków względem siebie i górnej płaszczyzny liniału wynoszą ±0,00 mm. Wymiar L charakterystyczny dla danego liniału wykonany jest w tolerancji ± 0,00 mm dla L=00 mm oraz ± 0,005 dla L=00 mm. Rys. 3. Pomiar kąta liniałem sinusowym; liniał sinusowy, płytki wzorcowe, 3 przedmiot mierzony, 4 czujnik z podstawką, 5 płyta pomiarowa 4

5 Pomiary liniałem wykonuje się na płaskiej płycie pomiarowej, a pomiar polega na takim doborze wysokości H zestawu płytek wzorcowych, aby górna tworząca mierzonego przedmiotu (klina lub stożka) była równoległa do płaszczyzny płyty. Wysokość H dobiera się drogą kolejnych przybliżeń, mierząc jednocześnie położenie górnej tworzącej przedmiotu odpowiednio wybranym narzędziem, np. czujnikiem lub poziomicą. Po osiągnięciu położenia, w którym tworząca przedmiotu i powierzchnia płyty są do siebie równoległe można wyznaczyć kąt przedmiotu z zależności: sin α = H () L Zestawienie stosu płytek wzorcowych, przy którym różnica wskazań czujnika przesuwającego się wzdłuż tworzącej stożka jest równa zeru, wymaga nieraz wielu prób. Dlatego dopuszcza się możliwość pewnej różnicy wskazań czujnika oraz uwzględnia się ją w postaci poprawki wysokości stosu płytek wzorcowych - c. Kąt α wyznacza się wtedy z zależności: H + c sin α = () L Rys. 4. Wyznaczenie poprawki c ze względu na różnicę wskazań Obliczanie poprawki wymaga uwzględnienia różnicy wskazań czujnika W = W W na znanej długości pomiarowej l. Z rysunku 4 wynika, że: W c = (3) l L H stąd c = W l L H (4) Przy obliczaniu poprawki należy zwrócić uwagę na jej znak algebraiczny. Jeżeli wskazania czujnika przesuwanego od położenia odpowiadającego wskazaniu W do W maleją, tzn. bok mierzonego klina nachylony jest jak na rys. 4 poprawka ma znak ujemny, gdy jest odwrotnie poprawka jest dodatnia. Niedokładność opisanej metody pośredniej zależy z jednej strony od błędów samego liniału, z drugiej strony od pozostałych narzędzi, to jest płytek wzorcowych, płyty pomiarowej oraz narzędzia, którym mierzono nierównoległość tworzącej przedmiotu do płaszczyzny płyty. 5

6 Niepewność pomiaru oblicza się na podstawie ogólnego wzoru dotyczącego pomiarów pośrednią metodą pomiarową: e α = ± ( α H ) e H + ( α L ) e L + ( α c ) e c (5) który po przekształceniu przyjmuje postać: e α = ± e H + c L (H + c) H + ( L ) e L + e c gdzie: e H niepewność pomiarowa stosu płytek wzorcowych, e L niepewność pomiarowa długości liniału sinusowego, e c niepewność pomiarowa określenia poprawki c wysokości płytek wzorcowych. (6) 3. POMIAR KĄTA STOŻKA WEWNĘTRZNEGO ZA POMOCĄ KULEK Bezpośrednie pomiary, szczególnie skomplikowanych części maszyn, są często trudne albo też wymagałyby budowy specjalnych urządzeń kontrolnych. W tej sytuacji pomiary mogą ułatwić elementy pośredniczące. W praktyce, do pomiaru kąta stożka wewnętrznego stosuje się dwie kulki o różnej średnicy i np. wysokościomierz mikrometryczny (rys. 5 i wzory obliczeniowe 7 ). Rys. 5. Pomiary zbieżności (kąta) stożka wewnętrznego z wykorzystaniem kulek jako elementów pośredniczących 6

7 Wzory do obliczeń: Kąt pochylenia tworzącej stożka: sin α = d d (M M ) (d d ) (7) Niepewność pomiarowa kąta stożka: α e α = ± ( (M M ) e (M M )) α + ( (d d ) e (d d )) (8) po przekształceniu przyjmuje postać: tg α e α = ( sin α e (M M d d )) + ( + sin α e (d d )) gdzie: e (M M ) niepewność pomiarowa pochodząca od pomiaru głębokościomierzem, e (d d ) niepewność pomiarowa pochodząca od kul pomiarowych (9) D = d cos α (H M d ) tg α (0) D = d cos α (M d ) tg α () 4. POMIAR KĄTA STOŻKA ZEWNĘTRZNEGO ZA POMOCĄ WAŁECZKÓW Do pomiaru kąta stożka zewnętrznego stosuje się dwa wałeczki o jednakowej średnicy i dwa stosy płytek wzorcowych o tym samym wymiarze oraz np. mikrometr (rys. 6 i wzory obliczeniowe 6). Stożek ustawia się mniejszą podstawą na płycie pomiarowej, a dwa wałeczki pomiarowe, dokładnie tej samej średnicy d, kładzie się na płycie i styka ze stożkiem. Po zmierzeniu mikrometrem wymiaru M zestawia się dwa jednakowe stosy płytek wzorcowych o wysokości H, ustawia się na nich te same wałeczki i mierzy mikrometrem wymiar M. Do pomiaru można stosować wałeczki o dowolnej średnicy ze względu na wygodę pomiaru należy dobierać wałeczki o większych średnicach (np. wałeczki o d = 4,0 mm). Wysokość stosów płytek H jest również dowolna, jednak z uwagi na dokładność pomiaru, powinna być ona możliwie największa. 7

8 H d M w α w M Rys. 6. Pomiary zbieżności (kąta) stożka zewnętrznego z wykorzystaniem dwóch wałeczków jako elementów pośredniczących Wzory do obliczeń: Kąt stożka: tg α = M M H Niepewność pomiarowa kąta stożka: α e α = ± ( (M M ) e (M M )) α + ( (d d) e (d d)) + ( α H e H) () (3) po przekształceniu przyjmuje postać: e α = H cos α (cos α e (M M )) + [(cos α sin α) e (d d) ] + ( sin α e H ) (4) gdzie: e (M M ) niepewność pomiarowa pochodząca od pomiaru mikrometrem średnic zewnętrznych stożka z wałeczkami pomiarowymi, e (d d) niepewność pomiarowa pochodząca od wałeczków pomiarowych, e H niepewność pomiarowa stosu płytek wzorcowych. w = M d tg α w = M d tg α (5) (6) 8

9 WYKONANIE ZADAŃ POMIAROWYCH Zadanie Pomiar kątomierzem Przygotować kątomierz uniwersalny lub optyczny do pomiaru, sprawdzić błąd wskazania dla kąta 90 (kątownik) lub 80 (powierzchnia stolika pomiarowego) by uwzględnić go poprzez poprawkę w końcowym wyniku pomiaru (zmierzyć wzorzec kilkukrotnie i obliczyć średnią z wyników serii pomiarów). Naszkicować mierzony przedmiot i zaznaczyć mierzone kąty. Każdy z dowolnie wybranych 3 kątów przedmiotu zmierzyć 6-krotnie zapisując wyniki (stopnie i minuty kątowe) w tabeli wyników, wyliczyć wartość średnią α i niepewność pomiarową e α. Podać wartość poprawioną każdego z kątów. Tabela wyników Lp α e Kąt α α α 3 Zadanie Pomiar stożka wewnętrznego za pomocą kulek Pomiary stożka wewnętrznego przy użyciu kul pomiarowych przeprowadza się metodą pośrednią. Pomiaru stożka wewnętrznego dokonuje się za pośrednictwem dwóch kulek pomiarowych o różnych średnicach (należy odpowiednio dobrać wielkość kul pomiarowych) oraz głębokościomierza mikrometrycznego z zachowaniem następującej kolejności czynności: do otworu stożkowego włożyć mniejszą kulkę, zmierzyć wymiar M, następnie wyjąć tę kulkę (nie dopuszczając do zakleszczenia się kulki), a do otworu włożyć kulkę większą o takiej średnicy, aby jej wierzchołek nie wystawał ponad krawędź otworu; za pomocą głębokościomierza mikrometrycznego zmierzyć wymiar M. Pomiaru średnicy kulek dokonać mikrometrem. Każdy z wymiarów zmierzyć 6-krotnie zapisując wyniki w tabeli wyników, wyliczyć średnią i niepewność pomiarową. Opracować szkic pomiarowy oraz obliczyć kąt pochylenia tworzącej stożka sin α, niepewność pomiarową kąta stożka e α, oraz wymiary D i D. 9

10 Tabela wyników Lp. d d M M H średnia e Zadanie 3 Pomiar stożka wewnętrznego za pomocą wałeczków Przygotować mikrometr i pomoce miernicze do pomiaru. Stożek ustawić mniejszą podstawą na płycie pomiarowej, a dwa wałeczki pomiarowe o tej samej średnicy d, położyć na płycie i stykać ze stożkiem. Po zmierzeniu mikrometrem wymiaru M zestawić dwa jednakowe stosy płytek wzorcowych o wysokości H, ustawić na nich te same wałeczki i zmierzyć mikrometrem wymiar M. Każdy z wymiarów zmierzyć 6-krotnie zapisując wyniki w tabeli wyników 3, wyliczyć średnią i niepewność pomiarową. Opracować szkic pomiarowy oraz obliczyć kąt stożka tg α, niepewność pomiarową kąta stożka e α, oraz wymiary w i w. Tabela wyników 3 Lp. d M M H średnia e 0

11 Zadanie 4 Pomiar liniałem sinusowym Przygotować potrzebne narzędzia i pomoce miernicze do pomiaru. Określić wstępnie wysokość H stosu płytek wzorcowych (z dokładnością do /000 mm) dla spodziewanego kąta klina. Złożyć stos z wybranych płytek wzorcowych, ustawić stanowisko i przystąpić do pomiaru. Pomiary wykonywać według planu (szkic pomiarowy + tabela wyników 4) notując wyniki w tabeli 4. Szczegóły poda prowadzący. Określić wartość średnią kąta α i niepewność pomiarową e α wyliczoną metodą różniczki zupełnej. Podać wartość poprawioną mierzonej wielkości i ocenić poprawność wykonania mierzonego kąta. Tabela wyników 4 W Lp. mm średnia e W mm l mm H mm

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT: Ćwiczenie nr 4 POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć 3 wskazane kąty zadanego przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Wiedza ogólna o pomiarach w budowie maszyn Metrologia informacje podstawowe Jednostki miar. Wymiarowanie...

Rozdział I. Wiedza ogólna o pomiarach w budowie maszyn Metrologia informacje podstawowe Jednostki miar. Wymiarowanie... SPIS TREŚCI Wstęp...9 Rozdział I. Wiedza ogólna o pomiarach w budowie maszyn... 13 1. Metrologia informacje podstawowe.....13 1.1. Jednostki miar. Wymiarowanie....14 1.2. Opracowanie wyników pomiarów...

Bardziej szczegółowo

POMIARY POŚREDNIE POZNAŃ III.2017

POMIARY POŚREDNIE POZNAŃ III.2017 Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 24 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

POMIARY POŚREDNIE. Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska

POMIARY POŚREDNIE. Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 2 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Pomiary otworów. Ismena Bobel

Pomiary otworów. Ismena Bobel Pomiary otworów Ismena Bobel 1.Pomiar średnicy otworu suwmiarką. Pomiar został wykonany metodą pomiarową bezpośrednią. Metoda pomiarowa bezpośrednia, w której wynik pomiaru otrzymuje się przez odczytanie

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Cechowanie przyrządów pomiarowych metrologii długości i kąta

Temat ćwiczenia. Cechowanie przyrządów pomiarowych metrologii długości i kąta POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Cechowanie przyrządów pomiarowych metrologii długości i kąta Cel ćwiczenia Zapoznanie studentów z metodami sprawdzania przyrządów pomiarowych. I.

Bardziej szczegółowo

WZORCE I PODSTAWOWE PRZYRZĄDY POMIAROWE

WZORCE I PODSTAWOWE PRZYRZĄDY POMIAROWE WZORCE I PODSTAWOWE PRZYRZĄDY POMIAROWE 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest: 1. Poznanie podstawowych pojęć z zakresu metrologii: wartość działki elementarnej, długość działki elementarnej, wzorzec,

Bardziej szczegółowo

Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków)

Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków) Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków) I. Cel ćwiczenia. Zapoznanie się ze sposobami pomiaru średnic oraz ze sprawdzaniem błędów kształtu wałka, a także przyswojeniu umiejętności posługiwania się stosowanymi

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr TEMAT: SPRAWDZANIE SPRAWDZIANU DWUGRANICZNEGO TŁOCZKOWEGO DO OTWORÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. przeprowadzić

Bardziej szczegółowo

Instytut Obrabiarek i TBM, Politechnika Łódzka

Instytut Obrabiarek i TBM, Politechnika Łódzka 1 Autor dr inż. Stanisław Bąbol Instrukcja do ćwiczenia nr 11 Temat ćwiczenia POMIAR GWINTÓW Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z metodami i techniką pomiaru gwintów oraz z przyrządami

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT : Ćwiczenie nr 3 POMIARY WYMIARÓW ZEWNĘTRZNYCH, WEWNĘTRZNYCH, MIESZANYCH i POŚREDNICH ZADANIA DO WYKONANIA:

Bardziej szczegółowo

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Przyrządy z noniuszami: Noniusz jest pomocniczą podziałką, służącą do powiększenia dokładności

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu 4 części zamówienia: Przyrządy pomiarowe

Opis przedmiotu 4 części zamówienia: Przyrządy pomiarowe Opis przedmiotu 4 części zamówienia: Przyrządy pomiarowe Załącznik nr 4d do SIWZ Lp. NAZWA OPIS GŁÓWNYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH ILOŚĆ (szt.) 1. - z dokładnością 0,1 mm, dopuszcza się suwmiarkę z tworzywa

Bardziej szczegółowo

Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair

Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. Wymiary przedmiotów na rysunkach noszą nazwę wymiarów

Bardziej szczegółowo

Laboratorium metrologii

Laboratorium metrologii Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Pomiary wymiarów zewnętrznych Opracował:

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich

Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich Podstawy Metrologii i Technik Eksperymentu Laboratorium Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich Instrukcja do ćwiczenia nr 4 Zakład Miernictwa

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja przyrządów pomiarowych i wzorców miar

Klasyfikacja przyrządów pomiarowych i wzorców miar Klasyfikacja przyrządów pomiarowych i wzorców miar Przyrządy suwmiarkowe Przyrządy mikrometryczne wg. Jan Malinowski Pomiary długości i kąta w budowie maszyn Przyrządy pomiarowe Czujniki Maszyny pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Pomiary wymiarów kątowych i stożków

Pomiary wymiarów kątowych i stożków Wrocław, nia Metrologia Wielkości Geometrycznyc Ćwiczenie Rok i kierunek... Grupa (zień i gozina rozpoczęcia zajęć) Pomiary wymiarów kątowyc i stożków A. Pomiar ocyłki nacylenia. okonać pomiaru ocyłki

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy. Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe. Ilość Specyfikacja sprzętu (nazwa producenta +typ/model/wersja) sztuk

Formularz cenowy. Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe. Ilość Specyfikacja sprzętu (nazwa producenta +typ/model/wersja) sztuk Załącznik nr 3d do SIWZ Formularz cenowy Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe 1. Lp. 1 Ilość Specyfikacja sprzętu (nazwa producenta +typ/model/wersja) sztuk 2 3 Suwmiarka uniwersalna - o zakresie min

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI TEMAT ĆWICZENIA: ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH ZADANIA DO WYKONANIA: 1. Pomiar rzeczywistego zarysu krzywki. 2.

Bardziej szczegółowo

Copyright 2012 Daniel Szydłowski

Copyright 2012 Daniel Szydłowski Copyright 2012 Daniel Szydłowski 2012-10-23 1 Przedmiot rzeczywisty wykonany na podstawie rysunku prawie nigdy nie odpowiada obrazowi nominalnemu. Różnice, spowodowane różnymi czynnikami, mogą dotyczyć

Bardziej szczegółowo

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest ugruntowanie wiadomości dotyczących pomiarów wielkości geometrycznych z wykorzystaniem prostych przyrządów pomiarowych - suwmiarek i mikrometrów. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie B-2 POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie B-2 POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie B-2 Temat: POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI Opracowanie: dr inż G Siwiński Aktualizacja i opracowanie elektroniczne:

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła

Wyznaczanie współczynnika załamania światła Ćwiczenie O2 Wyznaczanie współczynnika załamania światła O2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie współczynnika załamania światła dla przeźroczystych, płaskorównoległych płytek wykonanych z

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu 1 części zamówienia: Przyrządy pomiarowe

Opis przedmiotu 1 części zamówienia: Przyrządy pomiarowe Opis przedmiotu 1 części zamówienia: Przyrządy pomiarowe Załącznik nr 4d do SIWZ Lp. NAZWA OPIS GŁÓWNYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH ILOŚĆ (szt.) 1. z dokładnością 0,1 mm 15 Suwmiarka uniwersalna - o zakresie

Bardziej szczegółowo

TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH. 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru.

TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH. 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. OLERCJE I PSOWI WYMIRÓW LIIOWYCH 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. Wymiary przedmiotów na rysunkach noszą nazwę wymiarów nominalnych oznaczanych symbolem. W praktyce wymiary nominalne

Bardziej szczegółowo

Tolerancja wymiarowa

Tolerancja wymiarowa Tolerancja wymiarowa Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe w praktyce jest bardzo trudne. Tylko przez

Bardziej szczegółowo

Przedmowa Wiadomości ogólne... 17

Przedmowa Wiadomości ogólne... 17 Spis treści Przedmowa... 13 1. Wiadomości ogólne... 17 1.1. Metrologia i jej podział... 17 1.2. Metrologia wielkości geometrycznych, jej przedmiot i zadania... 20 1.3. Jednostka miary długości... 21 1.4.

Bardziej szczegółowo

POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1.

POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1. I. Cel ćwiczenia: POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1. 1. Zidentyfikować koło zębate przeznaczone do pomiaru i określić jego podstawowe parametry 2. Dokonać pomiaru grubości zęba suwmiarką modułową lub

Bardziej szczegółowo

STYKOWE POMIARY GWINTÓW

STYKOWE POMIARY GWINTÓW Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 24 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy. Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe

Formularz cenowy. Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe Załącznik nr 3d do SIWZ Formularz cenowy Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe 1. Lp. 1 Ilość Specyfikacja sprzętu (nazwa producenta +typ/model/wersja) sztuk 2 3 Suwmiarka uniwersalna - o zakresie min

Bardziej szczegółowo

POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW

POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW Józef Zawada Instrukcja do ćwiczenia nr P12 Temat ćwiczenia: POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW Cel ćwiczenia Celem niniejszego ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu 1 części zamówienia: Przyrządy pomiarowe

Opis przedmiotu 1 części zamówienia: Przyrządy pomiarowe ZST.77.4.0.06 Załącznik nr 4d do SIWZ Opis przedmiotu części zamówienia: Przyrządy pomiarowe Lp. NAZWA OPIS GŁÓWNYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH ILOŚĆ (szt.). z dokładnością 0, mm. Suwmiarka uniwersalna -

Bardziej szczegółowo

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji METROLOGIA I KONTKOLA JAKOŚCI - LABORATORIM TEMAT: POMIARY ŚREDNIC OTWORÓW I WAŁKÓW . Cele ćwiczenia zapoznanie studentów z podstawowymi narzędziami pomiarowymi

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary gwintów

Temat ćwiczenia. Pomiary gwintów POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary gwintów I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się studentów z metodami pomiarów gwintów II. Wprowadzenie Pojęcia ogólne dotyczące gwintów metrycznych

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PROMIENIA KRZYWIZNY SOCZEWKI I DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ PIERŚCIENI NEWTONA

WYZNACZANIE PROMIENIA KRZYWIZNY SOCZEWKI I DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ PIERŚCIENI NEWTONA Ćwiczenie 81 A. ubica WYZNACZANIE PROMIENIA RZYWIZNY SOCZEWI I DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ PIERŚCIENI NEWTONA Cel ćwiczenia: poznanie prążków interferencyjnych równej grubości, wykorzystanie tego

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZANIE NARZĘDZI POMIAROWYCH

SPRAWDZANIE NARZĘDZI POMIAROWYCH Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 4 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe

Formularz cenowy Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe ZST.77.4.0.06 Załącznik nr 3d do SIWZ Formularz cenowy Część 4 zamówienia Przyrządy pomiarowe Lp. Specyfikacja sprzętu (nazwa producenta +typ/model/wersja) Ilość sztuk Cena jednostkowa BRUTTO za sztukę(w

Bardziej szczegółowo

POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH

POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr 4 TEMAT: POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH ZADANIA DO WYKONANIA. Pomiar średnicy podziałowej mikrometrem

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA PROWADZĄCY: mgr inż. Łukasz Amanowicz Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne 3 TEMAT ĆWICZENIA: Badanie składu pyłu za pomocą mikroskopu

Bardziej szczegółowo

Laboratorium metrologii. Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów

Laboratorium metrologii. Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów Opracowała dr inż. Eliza

Bardziej szczegółowo

1.Wstęp. Prąd elektryczny

1.Wstęp. Prąd elektryczny 1.Wstęp. Celem ćwiczenia pierwszego jest zapoznanie się z metodą wyznaczania charakterystyki regulacyjnej silnika prądu stałego n=f(u), jako zależności prędkości obrotowej n od wartości napięcia zasilania

Bardziej szczegółowo

Pomiary gwintów w budowie maszyn / Jan Malinowski, Władysław Jakubiec, Wojciech Płowucha. wyd. 2. Warszawa, Spis treści.

Pomiary gwintów w budowie maszyn / Jan Malinowski, Władysław Jakubiec, Wojciech Płowucha. wyd. 2. Warszawa, Spis treści. Pomiary gwintów w budowie maszyn / Jan Malinowski, Władysław Jakubiec, Wojciech Płowucha. wyd. 2. Warszawa, 2010 Spis treści Przedmowa 9 1. Wiadomości ogólne 11 1.1. Podział i przeznaczenie gwintów 11

Bardziej szczegółowo

BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI

BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI ĆWICZENIE 43 BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI Układ optyczny mikroskopu składa się z obiektywu i okularu rozmieszczonych na końcach rury zwanej tubusem. Przedmiot ustawia się w odległości większej

Bardziej szczegółowo

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Wymiary tolerowane i pasowania Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 77 POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów Ława optyczna z podziałką, oświetlacz z zasilaczem i płytka z wyciętym wzorkiem, ekran Komplet soczewek z oprawkami

Bardziej szczegółowo

Metrologia Techniczna

Metrologia Techniczna Zakła Metrologii i Baań Jakości Wrocław, nia Rok i kierunek stuiów Grupa (zień tygonia i gozina rozpoczęcia zajęć) Metrologia Techniczna Ćwiczenie... Imię i nazwisko Imię i nazwisko Imię i nazwisko Błęy

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM WZORCUJĄCEGO Nr AP 162

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM WZORCUJĄCEGO Nr AP 162 PCA Zakres akredytacji Nr AP 16 ZAKRE AKREDYTACJI LABORATORIUM WZORCUJĄCEGO Nr AP 16 wydany przez POLKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-38 Warszawa, ul. zczotkarska 4 Wydanie nr 3 Data wydania: 6 marca 017 r.

Bardziej szczegółowo

Instytut Obrabiarek i TBM, Politechnika Łódzka

Instytut Obrabiarek i TBM, Politechnika Łódzka 1 Autor dr inż. Stanisław Bąbol Instrukcja do ćwiczenia nr 4 Temat ćwiczenia Cel ćwiczenia: MIKROSKOPY WARSZTATOWE Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z budową mikroskopów, ich wyposażenia oraz z

Bardziej szczegółowo

1. Parametry gwintów, 2. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d 2,

1. Parametry gwintów, 2. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d 2, 1. Parametry gwintów,. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d, -średnic d 1 i d, - skoku P h, - kąta zarysu α. d - średnica

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary płaskości i prostoliniowości powierzchni

Temat ćwiczenia. Pomiary płaskości i prostoliniowości powierzchni POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary płaskości i prostoliniowości powierzchni I. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie z metodami pomiaru płaskości i prostoliniowości

Bardziej szczegółowo

GEODEZJA WYKŁAD Pomiary kątów

GEODEZJA WYKŁAD Pomiary kątów GEODEZJA WYKŁAD Pomiary kątów Katedra Geodezji im. K. Weigla ul. Poznańska 2/34 Do rozwiązywania zadań z geodezji konieczna jest znajomość kątów w figurach i bryłach obiektów. W geodezji przyjęto mierzyć:

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne ĆWICZENIE 4 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO Wprowadzenie teoretyczne Rys. Promień przechodzący przez pryzmat ulega dwukrotnemu załamaniu na jego powierzchniach bocznych i odchyleniu o kąt δ. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDŹ DO ZAPYTANIA O WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ

ODPOWIEDŹ DO ZAPYTANIA O WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ Rzeszów, dnia 3.08.2016 ODPOWIEDŹ DO ZAPYTANIA O WYJAŚNIENIE TREŚCI SIWZ Dotyczy zamówienia Dostawa przyrządów pomiarowych(4 części)w ramach zadania: Poprawa jakości i warunków kształcenia zawodowego w

Bardziej szczegółowo

Numer ogłoszenia: ; data zamieszczenia: Informacje o zmienianym ogłoszeniu: data r.

Numer ogłoszenia: ; data zamieszczenia: Informacje o zmienianym ogłoszeniu: data r. Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 165709-2016 z dnia 2016-07-27 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Rzeszów Przedmiotem zamówienia jest dostawa przyrządów pomiarowych w ramach zadania: Poprawa jakości i warunków

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1a DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE: sposoby wyznaczania niepewności pomiaru standardowa niepewność wyniku pomiaru wielkości mierzonej bezpośrednio i złożona niepewność standardowa;

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Laboratorium Podstaw Inżynierii Jakości Ćwiczenie nr 1 Temat: Kontrola odbiorcza partii wyrobów z selekcją

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE Pomiary kątów (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki

POMIARY OPTYCZNE Pomiary kątów (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki POMIARY OPTYCZNE 1 { 10. (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki 1) Metoda autokolimacyjna i 2φn a = 2φnf ob φ = a 2nf ob Pomiary płytek płasko-równoległych 2) Metody interferencyjne (prążki równej grubości)

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW UWAGA 1. Poniższe materiały zawierają rysunki (często niekompletne), które należy

Bardziej szczegółowo

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Przykłady rozwiązania zadań rysunkowych Strona 1 z 1 Temat ćwiczenia: Rysowanie przedmiotów w rzutach prostokątnych i w rzutach aksonometrycznych. Zadanie: Narysować

Bardziej szczegółowo

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie z budową i zasadą działania mikroskopu optycznego.. Wyznaczenie współczynnika załamania światła

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU.

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU. 0.X.00 ĆWICZENIE NR 76 A (zestaw ) WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU. I. Zestaw przyrządów:. Spektrometr (goniometr), Lampy spektralne 3. Pryzmaty II. Cel ćwiczenia: Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. WYMIAROWANIE (w rys. technicznym maszynowym) 1. Co to jest wymiarowanie? Aby rysunek techniczny mógł stanowić podstawę do wykonania jakiegoś przedmiotu nie wystarczy bezbłędne narysowanie go w rzutach

Bardziej szczegółowo

20 x 5 7, x 5 9,55 11,60 13,25 17,40. 23,80 30 x 5 37,10 50,30 (453) 7,90 8,70 13,10 15,00 21,40. 26,40 35 x 7 52,00 91,30 129,00.

20 x 5 7, x 5 9,55 11,60 13,25 17,40. 23,80 30 x 5 37,10 50,30 (453) 7,90 8,70 13,10 15,00 21,40. 26,40 35 x 7 52,00 91,30 129,00. Kątownik ślusarski Wykonanie: Stal, ocynkowany, obrobiony ze wszystkich stron. Zastosowanie: Do prostego ustawiania i oznaczania. 4601 4602 Kątownik płaski Kątownik ze stopką nr długość ramion 4601 4602

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi linijki koincydencyjnej do pomiaru odległości między prążkami dyfrakcyjnymi

Instrukcja obsługi linijki koincydencyjnej do pomiaru odległości między prążkami dyfrakcyjnymi POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Inżynierii Materiałowej Instrukcja obsługi linijki koincydencyjnej do pomiaru odległości między prążkami dyfrakcyjnymi

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Wymiary normalne. Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej

Wymiarowanie. Wymiary normalne. Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej Wymiary normalne Wymiarowanie Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej 1. Linia wymiarowa 2. Znak ograniczenia linii wymiarowej 3. Liczba wymiarowa 4. Pomocnicza linia wymiarowa

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Centrum Inżynierii Ruchu Morskiego LABORATORIUM METROLOGII Ćwiczenie 1 y z zastosowaniem przyrządów z noniuszem Szczecin, 2010 Zespół wykonawczy: Dr inż. Paweł Zalewski str.

Bardziej szczegółowo

CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE

CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE A POMIAR ZALEŻNOŚCI POJENOŚCI ELEKTRYCZNEJ OD WYMIARÓW KONDENSATOR PŁASKIEGO I Zestaw przyrządów: Kondensator płaski 2 Miernik pojemności II Przebieg pomiarów: Zmierzyć

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 5: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Cel ćwiczenia: Wyznaczenie współczynnika załamania światła dla szkła i pleksiglasu metodą pomiaru grubości

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK A do ZARZĄDZENIA Nr 1/2018 Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku z dnia 3 stycznia 2018 r.

ZAŁĄCZNIK A do ZARZĄDZENIA Nr 1/2018 Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku z dnia 3 stycznia 2018 r. Wynagrodzenie bez VAT oraz kosztów i opłat z 3 i 4 pobierane za wykonanie wzorcowania przyrządu pomiarowego przez pracowników Wydziału Masy, Siły, Długości i Kąta (6W1) I Wzorcowania w ramach akredytacji

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: MATEMATYKA Z ELEMENTAMI FIZYKI Kod przedmiotu: ISO73; INO73 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

OPIS OFEROWANEJ DOSTAWY

OPIS OFEROWANEJ DOSTAWY Wymagane parametry techniczne 1. Suwmiarka dwustronna, zakres 0-150, dz. 0,05 działka elementarna: 0,05 [mm], 2. Suwmiarka dwustronna, zakres 0-150, dz. 0,02 3. Suwmiarka dwustronna, zakres 0 max. (280-300),

Bardziej szczegółowo

Oferta handlowa. 9 czujnik mechaniczny/cyfrowy o zakresie pomiarowym 50<ML<100 mm. 11 czujnik optyczny o zakresie pomiarowym 0,040 mm i 0,200 mm

Oferta handlowa. 9 czujnik mechaniczny/cyfrowy o zakresie pomiarowym 50<ML<100 mm. 11 czujnik optyczny o zakresie pomiarowym 0,040 mm i 0,200 mm Data : 2015-07-06 Oferta handlowa Zakres danych: Kategoria : Wzorcowanie Lp. 1 autokolimator 545,00 zł 2 czujnik mechaniczny MMCf o zakresie pomiarowym 0

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: FIZYKA Kod przedmiotu: KS037; KN037; LS037; LN037 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika załamania

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK ĆWICZENIE 77 POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK Cel ćwiczenia: 1. Poznanie zasad optyki geometrycznej, zasad powstawania i konstrukcji obrazów w soczewkach cienkich. 2. Wyznaczanie odległości ogniskowych

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób prostopadłego ustawienia osi wrzeciona do kierunku ruchu posuwowego podczas frezowania. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL

PL B1. Sposób prostopadłego ustawienia osi wrzeciona do kierunku ruchu posuwowego podczas frezowania. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL PL 222915 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 222915 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 401901 (22) Data zgłoszenia: 05.12.2012 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie w [zł] Nazwa przyrządu pomiarowego, uwagi

Wynagrodzenie w [zł] Nazwa przyrządu pomiarowego, uwagi Wynagrodzenie bez VAT oraz kosztów i opłat z 4 pobierane za wykonanie wzorcowania przyrządu pomiarowego przez pracowników Wydziału Masy, Siły, Długości i Kąta (6W1) I Wzorcowania w ramach akredytacji AP

Bardziej szczegółowo

Pomiar współczynnika załamania światła OG 1

Pomiar współczynnika załamania światła OG 1 I. Cel ćwiczenia: Pomiar współczynnika załamania światła OG 1 1. Zapoznanie się z budową i zasadą działania goniometru. 2. Poznanie metody pomiaru kątów pryzmatu 3. Poznanie metody pomiaru współczynników

Bardziej szczegółowo

Tolerancje kształtu i położenia

Tolerancje kształtu i położenia Strona z 7 Strona główna PM Tolerancje kształtu i położenia Strony związane: Podstawy Konstrukcji Maszyn, Tolerancje gwintów, Tolerancje i pasowania Pola tolerancji wałków i otworów, Układy pasowań normalnych,

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1 DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1 I. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE Niepewności pomiaru standardowa niepewność wyniku pomiaru wielkości mierzonej bezpośrednio i złożona niepewność standardowa. Przedstawianie wyników

Bardziej szczegółowo

Budowa, możliwości pomiarowe oraz obsługa przyrządów pomiarowych.

Budowa, możliwości pomiarowe oraz obsługa przyrządów pomiarowych. Budowa, możliwości pomiarowe oraz obsługa przyrządów pomiarowych. Narzędzia pomiarowe i technika pomiarów Wykonanie wielu części o identycznych wymiarach nie jest możliwe. Wynika to z niedokładności obrabiarek

Bardziej szczegółowo

Pomiar kątów poziomych

Pomiar kątów poziomych Pomiar kątów poziomych Pomiar kątów poziomych W ciągu ostatnich 100 lat, na świecie, nie zaobserwowano istotnego wzrostu dokładności pomiarów kątowych. Obecnie nic nie wskazuje na to, aby sytuacja ta uległa

Bardziej szczegółowo

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA Tolerancje wymiarowe SAPA zapewniają powtarzalność wymiarów w normalnych warunkach produkcyjnych. Obowiązują one dla wymiarów, dla których nie poczyniono innych ustaleń w trakcie

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy Maszyny i Urządzenia Energetyczne IV rok Badanie manometru w różnych pozycjach pracy Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń Ochrony

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI ĆWICZENIE NR 1

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI ĆWICZENIE NR 1 KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI TEMAT ĆWICZENIA: ĆWICZENIE NR 1 SPRAWDZANIE PŁYTEK WZORCOWYCH ZADANIA DO WYKONANIA: 1. Ustalić klasę dokładności sprawdzanych płytek wzorcowych na podstawie:

Bardziej szczegółowo

POMIARY OTWORÓW KATEDRA BUDOWY MASZYN KATEDRA BUDOWY MASZYN PRACOWNIA MIERNICTWA WARSZTATOWEGO PRACOWNIA MIERNICTWA WARSZTATOWEGO POMIARY OTWORÓW

POMIARY OTWORÓW KATEDRA BUDOWY MASZYN KATEDRA BUDOWY MASZYN PRACOWNIA MIERNICTWA WARSZTATOWEGO PRACOWNIA MIERNICTWA WARSZTATOWEGO POMIARY OTWORÓW POMIARY OTWORÓW POMIARY OTWORÓW Średnicę otworu definiujemy jako długość cięciwy otworu przechodzącej przez jego oś Do pomiaru otworów stosuje się następujące przyrządy pomiarowe: suwmiarkowe: suwmiarka

Bardziej szczegółowo

Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru

Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru Ćwiczenie nr 9 Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru I. Zestaw przyrządów 1. Spektrometr 2. Lampy spektralne: helowa i rtęciowa 3. Pryzmaty szklane, których własności mierzymy II. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Ćw. nr 31. Wahadło fizyczne o regulowanej płaszczyźnie drgań - w.2

Ćw. nr 31. Wahadło fizyczne o regulowanej płaszczyźnie drgań - w.2 1 z 6 Zespół Dydaktyki Fizyki ITiE Politechniki Koszalińskiej Ćw. nr 3 Wahadło fizyczne o regulowanej płaszczyźnie drgań - w.2 Cel ćwiczenia Pomiar okresu wahań wahadła z wykorzystaniem bramki optycznej

Bardziej szczegółowo

ŚWIADECTWO WZORCOWANIA

ŚWIADECTWO WZORCOWANIA LP- MET Laboratorium Pomiarów Metrologicznych Długości i Kąta ul. Dobrego Pasterza 106; 31-416 Kraków tel. (+48) 507929409; (+48) 788652233 e-mail: lapmet@gmail.com http://www.lpmet..pl LP-MET Laboratorium

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIA ORAZ MODYFIKACJA NR 2 DO ZAM. PUB. NR 29/10/Pzp

WYJAŚNIENIA ORAZ MODYFIKACJA NR 2 DO ZAM. PUB. NR 29/10/Pzp DCIZiDN/POKL-Mod/ZP/KCH/B10-29/10 Wałbrzych, dnia 04.08.2010r. WYJAŚNIENIA ORAZ MODYFIKACJA NR 2 DO ZAM. PUB. NR 29/10/Pzp Zamawiający, zgodnie z art. 38 ust. 1 i 2 oraz ust 4 ustawy z dnia 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

Laboratorium metrologii. Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Temat ćwiczenia: Sprawdzanie narzędzi pomiarowych

Laboratorium metrologii. Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Temat ćwiczenia: Sprawdzanie narzędzi pomiarowych Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Sprawdzanie narzędzi pomiarowych Opracowała

Bardziej szczegółowo

Wyrównanie ciągu poligonowego dwustronnie nawiązanego metodą przybliżoną.

Wyrównanie ciągu poligonowego dwustronnie nawiązanego metodą przybliżoną. Wyrównanie ciągu poligonowego dwustronnie nawiązanego metodą przybliżoną. Uwagi wstępne należy przeczytać przed przystąpieniem do obliczeń W pierwszej kolejności należy wpisać do dostarczonego formularza

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-1

Ć W I C Z E N I E N R O-1 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O- WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU

Bardziej szczegółowo

O Sposobie Sprawdzania Urządzeń do Pomiaru Geometrii Kół

O Sposobie Sprawdzania Urządzeń do Pomiaru Geometrii Kół WERTHER International POLSKA Sp. z o.o. opracował: dr inż Marek Jankowski 2007-01-18 O Sposobie Sprawdzania Urządzeń do Pomiaru Geometrii Kół Pomiar i regulacja kątów ustawienia kół jest jedną z ważniejszych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Student

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3 Temat: Oznaczenia mierników, sposób podłączania i obliczanie błędów Cel ćwiczenia

Ćwiczenie 3 Temat: Oznaczenia mierników, sposób podłączania i obliczanie błędów Cel ćwiczenia Ćwiczenie 3 Temat: Oznaczenia mierników, sposób podłączania i obliczanie błędów Cel ćwiczenia Zaznajomienie się z oznaczeniami umieszczonymi na przyrządach i obliczaniem błędów pomiarowych. Obsługa przyrządów

Bardziej szczegółowo

POMIARY KÓŁ ZĘBATCH POZNAŃ IX.2017

POMIARY KÓŁ ZĘBATCH POZNAŃ IX.2017 Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 24 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw 1) Instrukcja wykonawcza

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw 1) Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 76A WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw ) Instrukcja wykonawcza. Wykaz przyrządów Spektrometr (goniometr) Lampy spektralne Pryzmaty. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Tolerancje i pomiary

Tolerancje i pomiary Tolerancje i pomiary 1. Wymiary graniczne, wymiar nominalny i odchyłki graniczne Wymiar tolerowany określają jednoznacznie dwa wymiary graniczne: o wymiar górny B (większy wymiar graniczny) o wymiar dolny

Bardziej szczegółowo