Poczucie bezpieczeństwa i prężność osobowa a umiejscowienie kontroli zdrowia u osób w okresie późnej dorosłości

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Poczucie bezpieczeństwa i prężność osobowa a umiejscowienie kontroli zdrowia u osób w okresie późnej dorosłości"

Transkrypt

1 Poczucie bezpieczeństwa i prężność osobowa a umiejscowienie kontroli zdrowia u osób w okresie późnej dorosłości Ks. dr Paweł Brudek Instytut Psychologii KUL Jana Pawła II Konferencja Międzynarodowa Zdrowie i odporność psychiczna

2 Specyfika starości stres Wraz z wiekiem wzrasta siła przeżywanego stresu pojawia się specyficzna podatność na stres, która wiąże się nie tyle z nagłymi, trudnymi wyzwaniami, ile z codziennymi drobnymi ograniczeniami. W starości stres epizodyczny zmienia się na chroniczny. Nie paraliżuje on działania, ale zmusza do wzmożonego wysiłku i godzenia się z uciążliwościami życia. (Straś-Romanowska, 2011, s. 339)

3 Stan zdrowia osób starszych Fizjologiczne starzenie się dotyczy wszystkich układów i narządów organizmu człowieka. Staje się ono widoczne w fizycznym obrazie osoby i sposobie jej funkcjonowania. Gdy zakres i tempo obniżania się sprawności fizycznej i psychicznej wyraźnie utrudnia codzienne funkcjonowanie, można podejrzewać obecność procesu patologicznego, którego wyrazem są choroby w zakresie poszczególnych układów lub narządów (Steuden, 2011, s. 41).

4 Trzy grupy chorób ze względu na wiek: Choroby występujące w każdym wieku Zapalenie płuc Grypa Choroby częściej pojawiające się w starości Choroby nowotworowe Choroby układu krążenia Choroby stawów Choroby najczęściej pojawiające się w starości Choroby dotyczące poszczególnych układów organizmu (Steuden, 2011, s. 41)

5 Radzenie sobie ze stresem choroby Istotną cechą regulującą funkcjonowanie jednostki w trudnych sytuacjach jest poczucie kontroli. Warunkuje ono przebieg procesu stresowego poprzez ocenę stopnia zagrożenia i podejmowania określonych strategii radzenia sobie ze stresem. (Moryś, Jeżewska, Rynkiewicz, 2005, s )

6 Poczucie umiejscowienia kontroli zdrowia (locus of control) To uogólnione oczekiwanie, że własne działania są narzędziem do uzyskania określonego celu (zdrowia). W literaturze wyróżnia się dwa rodzaje poczucia umiejscowienia kontroli w odniesieniu do stanu zdrowia: wewnętrzne zewnętrzne (Ogińska-Bulik, Juczyński, 2008, s )

7 Umiejscowienie kontroli zdrowia Wewnętrzne umiejscowienie kontroli jest wyrazem przekonania jednostki o jej bezpośrednim wpływie na stan zdrowia, Zewnętrzne umiejscowienie kontroli jest wyrazem przekonana osoby, że stan jej zdrowia uzależniony jest od czynników zewnętrznych. Mogą one obejmować szczęście, przypadek, przeznaczenie lub też innych ludzi Opuchlik, Wrzesińska, Kocur, 2009, s. 236

8 Doniesienia z badań Wraz z wiekiem maleje poczucie znaczenia kontroli wewnętrznej, a wzrasta zaś waga wpływu na własne zdrowie. Badani zamieszkujący duże miasta, w porównaniu z ludnością wiejską i małych miast, większą rolę w oddziaływaniu na własne zdrowie przypisują samym sobie, mniejszą natomiast oddziaływaniom innych osób i przypadku. (Ogińska-Bulik, Juczyński, 2008, s. 154)

9 Potrzeby w okresie późnej dorosłości Bezpieczeństwa Przynależności Użyteczności i uznania Niezależności Satysfakcji życiowej Chodzi tu o bezpieczeństwo zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Składają się na nie możliwość oraz stopień korzystania z instytucji (np. Klub Seniora), oparcie w rodzinie oraz w gronie sąsiadów, znajomych, przyjaciół. (Baumann, 2008, s. 174)

10 Wsparcie społeczne a bezpieczeństwo Istotnym elementem wsparcia społecznego jest subiektywne przekonanie człowieka, że podlega on opiece szanującej go sieci. Wsparcie społeczne wiąże się z jakością życia, która ma bezpośredni związek ze sferą psychiczną człowieka (Głębocka, Szarzyńska, 2005, s ). Natomiast jakość życia rozpatruje się przez pryzmat zaspokajania podstawowych potrzeb człowieka, w tym potrzeby bezpieczeństwa. Zaspokojenie potrzeb w trudnych sytuacjach przez pojedyncze osoby oraz instytucje, jest podstawą do zdrowego funkcjonowania jednostki na każdym etapie życia zwłaszcza w starości. (Janiszewska i in., 2010)

11 Prężność (resilience) W literaturze psychologicznej do właściwości osobowościowych sprzyjających zdrowiu, obok poczucia umiejscowienia kontroli zdrowia oraz poczucia bezpieczeństwa, wskazuje się także na prężność osobowościową. (Ogińska-Bulik, Juczyński, 2008, s. 163)

12 Prężność definiowana jest jako Zespół umiejętności skutecznego radzenia sobie ze stresem o dużym nasileniu, polegającego na giętkim (elastycznym), twórczym radzeniu sobie z przeciwnościami. Główną rolę odgrywa tu zdolność do oderwania się od negatywnych doświadczeń i zdolność do wzbudzania pozytywnych emocji. (Heszen, Sęk, 2007, s. 173)

13 Prężność osobowa (Uchnast, 1997, s ) Przejawia się w zdolności do zajęcia odpowiedniego stanowiska w danym otoczeniu zachowania oraz otwarcia się na jego elementy składowe i uczestniczenie w aktualnych zdarzeniach. Wyraża się to najczęściej w poczuciu bliskości w stosunku do innych i łatwości zadomowienia się w swoim otoczeniu. Tego rodzaju sposób funkcjonowania związany jest z poczuciem zaufania do siebie i własnych zdolności do adekwatnego radzenia sobie w realizacji zamierzeń i zadań życiowych w zmieniających się warunkach działania.

14 Prężność osobowa (Uchnast, 1997, s ) Przejawia się w zdolności do zachowania przytomności umysłu i emocjonalnej równowagi w sytuacji trudnej, nowej czy nawet zaskakującej. Chodzi tutaj nie tylko o adekwatną kontrolę własnych reakcji emocjonalnych, ale również o uważne dostrajanie własnych sprawności odpowiednio do wymogów danej sytuacji. W istocie zatem osoba prężna wydaje się być bardziej skoncentrowana na adekwatności swego dostrajania się niż na skuteczności kontroli własnych reakcji emocjonalnych.

15 Prężność osobowa (Uchnast, 1997, s ) Prężność ujmowana w tym kontekście jest czymś więcej niż tylko właściwością (cechą) struktury osobowości. Jest ona raczej specyficzną dla człowieka zdolnością do organizacji i rozwoju własnej aktywności w zmiennych warunkach życiowych poprzez właściwe sobie ugruntowanie w otoczeniu zachowania, które ma stosunkowo wyraźny horyzont odniesień i orientacji. Pojęcie to odnosi się do jednostki ludzkiej jako żyjącej całości, tj. jako konkretnej osoby spostrzegającej własne możliwości i ograniczenia w danej sytuacji życiowej.

16 Pytanie badawcze Czy istnieje związek między poczuciem bezpieczeństwa i prężnością osobową a wymiarami poczucia umiejscowienia kontroli zdrowia u osób w okresie późnej dorosłości?

17 Hipotezy H1: Wewnętrzne poczucie kontroli zdrowia pozytywnie koreluje z prężnością osobową i poczuciem bezpieczeństwa. H2: Zewnętrzne poczucie kontroli zdrowia pozytywnie koreluje z prężnością osobową i poczuciem bezpieczeństwa. H3: Przekonanie, iż o stanie zdrowia decyduje przypadek negatywnie koreluje z prężnością osobową i poczuciem bezpieczeństwa.

18 Metody badawcze W pracy wykorzystano polską wersję Wielowymiarowej Skali Umiejscowienia Kontroli Zdrowia (MHLC) w adaptacji Z. Juczyńskiego (2007) badającą przekonania jednostki o trzech typach kontroli zdrowia: wewnętrznym wpływu innych przypadku W każdej ze skal MHLC można otrzymać od 6 do 36 punktów. Im wyższy wynik, tym silniejsze przekonanie, że dany czynnik ma wpływ na stan zdrowia

19 Metody badawcze Dla oszacowania wskaźnika prężności osobowej oraz poczucia bezpieczeństwa zastosowano Kwestionariusz Poczucia Bezpieczeństwa i Prężności Ego (KPB-PE) autorstwa Z. Uchnasta (1997). Narzędzie to umożliwia m. in. pozyskanie uogólnionego wskaźnika poczucia bezpieczeństwa oraz wskaźnika prężności osobowej.

20 Osoby badane Badaniami objęto ogółem 120 osób Wszystkie badane osoby pozostawały w związku małżeńskim Uczestnicy badania byli w wieku od 60 do 75 lat. Średnia wieku w grupie mężczyzn wynosiła M=67,04 (SD=4,83), a w grupie kobiet M=64,90 (SD= 4,37). Najbardziej liczną grupę stanowiły osoby posiadające wykształcenie wyższe (57,2%), natomiast najmniej liczną grupę tworzyły osoby z wykształceniem podstawowym lub zasadniczym zawodowym (9,0%).

21 Wyniki badań

22 Współczynniki korelacji r Pearsona pomiędzy Wielowymiarową Skalą Umiejscowienia Kontroli Zdrowia a Kwestionariuszem Poczucia Bezpieczeństwa i Prężności Ego dla całej grupy badanych osób Kwestionariusz Poczucia Bezpieczeństwa ZMIENNE i Prężności Ego Bl St Zs PB PO Wielowymiarowa Skala Umiejscowienia Kontroli Zdrowia W 0,12-0,11 0,04 0,00 0,20* I 0,04-0,24** -0,13-0,16 0,19* P -0,09-0,27** -0,18-0,23** 0,07 Bl czynnik bliskości; St czynnik stabilności; Zs czynnik zaufania do siebie; PB uśredniony wskaźnik poczucia bezpieczeństwa, PO prężność osobowa; W wewnętrzne umiejscowienie kontroli zdrowia; I wpływ innych; P przypadek.

23 Wnioski Wyniki badań pozwoliły na częściową weryfikację postawionych hipotez. Prężność osobowa pozostaje w pozytywnych związkach z wewnętrznym poczuciem kontroli oraz z przekonaniem, że decydujące znaczenie dla stanu zdrowia mają inni ludzie. Poczucie bezpieczeństwa negatywnie koreluje z przekonaniem, ze stan zdrowia stanowi efekt przypadku.

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami

Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami Dr Dorota Dr Molek-Winiarska Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami Katedra Zarządzania Kadrami CZYM JEST STRES? Czym jest stres? BODŹCEM wywołuje określone emocje; REAKCJĄ na zaburzenie równowagi

Bardziej szczegółowo

Rola religii i duchowości w radzeniu sobie z chorobą nowotworową. Opieka duszpasterska i wsparcie duchowe u pacjentów ze szpiczakiem

Rola religii i duchowości w radzeniu sobie z chorobą nowotworową. Opieka duszpasterska i wsparcie duchowe u pacjentów ze szpiczakiem Rola religii i duchowości w radzeniu sobie z chorobą nowotworową Opieka duszpasterska i wsparcie duchowe u pacjentów ze szpiczakiem Duchowość 1. Duchowość = religijność 2. Duchowość versus religijność

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Psychologia radzenia sobie ze stresem 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Psychology of coping with stress 3. Jednostka prowadząca przedmiot

Bardziej szczegółowo

POCZUCIE SATYSFACJI Z ŻYCIA OSÓB O RÓŻNYCH STYLACH RADZENIA SOBIE ZE STRESEM

POCZUCIE SATYSFACJI Z ŻYCIA OSÓB O RÓŻNYCH STYLACH RADZENIA SOBIE ZE STRESEM Anna Mazur Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie POCZUCIE SATYSFACJI Z ŻYCIA OSÓB O RÓŻNYCH STYLACH RADZENIA SOBIE ZE STRESEM Abstrakt Oczywistym pragnieniem każdego człowieka jest doświadczanie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie społeczne. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Wsparcie społeczne. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Szeroko definiowane wsparcie społeczne to pomoc dostępna dla jednostki w sytuacjach trudnych (Saranson, 1982, za: Sęk, Cieślak, 2004), jako zaspokojenie potrzeb w

Bardziej szczegółowo

Psychologia zdrowia - opis przedmiotu

Psychologia zdrowia - opis przedmiotu Psychologia zdrowia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia zdrowia Kod przedmiotu 14.4-WP-PSChM-PZd-W-S14_pNadGenBF9ZZ Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki, Psychologii i Socjologii

Bardziej szczegółowo

Jakość życia nie zależy wyłącznie od dobrostanu fizycznego, bo stan zdrowia ma wpływ na wiele aspektów życia.

Jakość życia nie zależy wyłącznie od dobrostanu fizycznego, bo stan zdrowia ma wpływ na wiele aspektów życia. Jakość życia w chorobie nowotworowej Krzysztof G. Jeziorski Warszawa Definicja jakości życia WHO (1993) Poczucie jednostki co do jej pozycji życiowej w ujęciu kulturowym oraz systemu wartości, w którym

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI ŁUCJA JAROCH MOTYWY WYBORU ZAWODU PRZEZ UCZNIÓW KLAS III GIMNAZJALNYCH Z RÓŻNYCH ŚRODOWISK SPOŁECZNYCH Praca magisterska napisana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 w Bydgoszczy Katedra i Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Psychologia Pozytywna to nurt psychologiczny, który co prawda ma. przedstawi obszary, w których psychologia pozytywna jest w Polsce

Psychologia Pozytywna to nurt psychologiczny, który co prawda ma. przedstawi obszary, w których psychologia pozytywna jest w Polsce Psychologia pozytywna i jej rozwój w Polsce Psychologia Pozytywna to nurt psychologiczny, który co prawda ma niezbyt długą historię, jednak czerpie z dokonań psychologii na przestrzeni wielu dziesięcioleci.

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Stres w pracy? Nie, dziękuję!

Stres w pracy? Nie, dziękuję! Najważniejsze informacje i wyniki badań nt. stresu zawodowego. Metody i techniki radzenia sobie ze stresem Dr Dorota Żołnierczyk Zreda Pracownia Psychologii i Socjologii Pracy Centralny Instytut Ochrony

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Potencjały zdrowia i szczęścia człowieka./ Moduł 102..: Człowiek w zdrowiu i chorobie 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim The stress

Bardziej szczegółowo

Standardowe techniki diagnostyczne

Standardowe techniki diagnostyczne Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Standardowe techniki diagnostyczne Zajęcia nr 13: Pomiar stylów radzenia sobie ze stresem Mgr Karolina Stala Co powinno znaleźć się w raporcie zbiorczym?

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA PSYCHOLOGICA 11, 2007 CHOROBA NOWOTWOROWA W OBLICZU ZAGROŻENIA ŻYCIA

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA PSYCHOLOGICA 11, 2007 CHOROBA NOWOTWOROWA W OBLICZU ZAGROŻENIA ŻYCIA ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA PSYCHOLOGICA 11, 2007 Katedra Nauk Humanistycznych Wydział Organizacji i Zarządzania PŁ JOANNA PAUL-KAŃSKA CHOROBA NOWOTWOROWA W OBLICZU ZAGROŻENIA ŻYCIA WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE W JĘZYKU POLSKIM

STRESZCZENIE W JĘZYKU POLSKIM STRESZCZENIE W JĘZYKU POLSKIM Środowisko zawodowe, w jakim przebywa pracownik, jest bardzo ważnym elementem, który może wpływać na zdrowie fizyczne i psychiczne oraz funkcjonowanie społeczne. Pielęgniarki

Bardziej szczegółowo

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego Recenzent: prof. dr hab. Zygfryd Juczyński Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny

Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Program ogólny Rodzaj zajęć Liczba modułów Liczba godzin Rok Moduł wspólny

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Michał Bronikowski Zakład Dydaktyki Aktywności Fizycznej AWF Poznań

Prof. dr hab. Michał Bronikowski Zakład Dydaktyki Aktywności Fizycznej AWF Poznań Konferencja ZdrowyUczen.org Nowoczesne formy ruchu pytanie o przyszłość i nowe trendy w wychowaniu fizycznym Prof. dr hab. Michał Bronikowski Zakład Dydaktyki Aktywności Fizycznej AWF Poznań Ścieżka wychowania

Bardziej szczegółowo

Czynniki kształtujące akceptację endometriozy wstępne wyniki

Czynniki kształtujące akceptację endometriozy wstępne wyniki Czynniki kształtujące akceptację endometriozy wstępne wyniki Aleksandra Andysz andysz@imp.lodz.pl Zakład Psychologii Zdrowia i Pracy Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Jubileusz 40-lecia Wydziału

Bardziej szczegółowo

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań Zaburzenie/choroba jako forma adaptacji do sytuacji trudnej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY

Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna i zdrowia NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK SEMESTR

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU Pojęcie stresu wprowadzone zostało przez Hansa Hugona Selve`a, który u podłoża wielu chorób somatycznych upatrywał niezdolność człowieka do radzenia sobie ze stresem.

Bardziej szczegółowo

rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów oraz innych stanów związanych ze zdrowiem, w populacjach ludzkich),

rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów oraz innych stanów związanych ze zdrowiem, w populacjach ludzkich), EPIDEMIOLOGIA Określenie Epidemiologia pochodzi z języka greckiego: epi na demos lud logos słowo, nauka czyli, nauka badająca: rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Psychologia RóŜnic Indywidualnych Funkcjonalne znaczenie temperamentu Zajęcia 2 Katarzyna Popek

Psychologia RóŜnic Indywidualnych Funkcjonalne znaczenie temperamentu Zajęcia 2 Katarzyna Popek Psychologia RóŜnic Indywidualnych Funkcjonalne znaczenie temperamentu Zajęcia 2 Katarzyna Popek Przeznaczony do badania osób w wieku 15 80 lat, obojga płci Nie istnieją wersje oboczne, przeznaczone do

Bardziej szczegółowo

Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY

Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY SPIS TREŚCI Wstęp 9 Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY Rozdział 1. Praca, rynek pracy i bezrobocie w perspektywie psychospołecznej... 15 Wprowadzenie 15 1.1. Praca

Bardziej szczegółowo

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki Wpływ stresorów w występuj pujących w środowisku pracy na orzekanie o długotrwałej niezdolności do pracy związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki 1 Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

Bardziej szczegółowo

Psychologia kliniczna

Psychologia kliniczna Psychologia Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK SEMESTR STATUS MODUŁU Moduł ogólny Filozofia 18 Logika 6 I

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA Odżywianie jest ważną sferą w życiu każdego człowieka. Różnorodne przeżywane przez nas stresy są częstym powodem utraty apetytu, podjadania lub nadmiernego apetytu. Różne

Bardziej szczegółowo

Seria Monografie Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej Psychologia Międzykulturowa

Seria Monografie Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej Psychologia Międzykulturowa Seria Monografie Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej Psychologia Międzykulturowa Recenzje: prof. dr hab. Krystyna Skarżyńska dr hab. prof. KUL Mariola Łaguna Redaktor prowadząca: Anna Raciborska

Bardziej szczegółowo

Znaczenie redukcji poziomu stresu w zakładzie pracy dla poprawy warunków pracy i wydajności. Marta Bem

Znaczenie redukcji poziomu stresu w zakładzie pracy dla poprawy warunków pracy i wydajności. Marta Bem Znaczenie redukcji poziomu stresu w zakładzie pracy dla poprawy warunków pracy i wydajności Marta Bem Dobrostan w pracy to dynamiczny stan umysłu charakteryzujący się względną równowagą między zdolnościami,

Bardziej szczegółowo

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania PROCES GRUPOWY 19.0.2011, Łódź Iwona Kania Człowiek jest istotą nastawioną na bycie z innymi i jego życie w większości wiąże się z grupami. Pierwszą grupą, z jaką się styka, i w której się rozwija, jest

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2011

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2011 Recenzenci: prof. dr hab. Jan F. Terelak dr hab. Stanisław A. Witkowski, profesor UWr Redaktor prowadzący: Anna Raciborska Redakcja i korekta: Dorota Kassjanowicz Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright

Bardziej szczegółowo

projekt rozwojowy Nowe Siły

projekt rozwojowy Nowe Siły projekt rozwojowy Nowe Siły Aktualne wyzwania HR Polski pracownik jest jednym z najbardziej zestresowanych pracowników na tle Europy. Zadbaj o swoich pracowników i stwórz im przestrzeń do zwiększenia swojej

Bardziej szczegółowo

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność Mówiąc o zagrożeniu mamy na myśli każdy czynnik, który może spowodować wystąpienie szkody. Powszechnie przyjęto podział na zagrożenia:

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Kod kierunku: 12. Specjalność: pielęgniarstwo 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Psychologia kliniczna i zdrowia Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny

Psychologia kliniczna i zdrowia Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Psychologia kliniczna i zdrowia Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Program ogólny Rodzaj zajęć Liczba modułów Liczba godzin Rok Moduł wspólny ogólnoszkolny a 1

Bardziej szczegółowo

Studencka ogólnopolska konferencja naukowa Różne oblicza terapii teoria i praktyka Opole, 22 23 kwiecień 2015. Program szczegółowy środa, 22.04.

Studencka ogólnopolska konferencja naukowa Różne oblicza terapii teoria i praktyka Opole, 22 23 kwiecień 2015. Program szczegółowy środa, 22.04. Studencka ogólnopolska konferencja naukowa Różne oblicza terapii teoria i praktyka Opole, 22 23 kwiecień 2015 Program szczegółowy środa, 22.04.2015 SESJA 1 / sala 25 / godz. 10:00 11:30 Terapia i poradnictwo

Bardziej szczegółowo

Psychologia zdrowia i choroby S T R E S I R A D Z E N I E S O B I E Z E S T R E S E M

Psychologia zdrowia i choroby S T R E S I R A D Z E N I E S O B I E Z E S T R E S E M Psychologia zdrowia i choroby S T R E S I R A D Z E N I E S O B I E Z E S T R E S E M Skala zdarzeń życiowych (Holmes i Rahe, 1967) 150 punktów kryzys życiowy 300 punktów bardzo poważny kryzys życiowy

Bardziej szczegółowo

NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ RUCHOWA

NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ RUCHOWA NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ RUCHOWA Joanna Trochimowicz Definiowanie niepełnosprawności Dwojakiego rodzaju kryteria uznawania kogoś za osobę niepełnosprawną: biologiczne czyli uszkodzenia narządów i ich czynności,

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań PBQ i MAAS wykonanych w lipcu-październiku 2015

Wyniki badań PBQ i MAAS wykonanych w lipcu-październiku 2015 Wyniki badań PBQ i MAAS wykonanych w lipcupaździerniku 2015 Autor projektu badawczego : Anna Dyduch Maroszek Projekt sfinansowany przez Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej Projekt finansowany

Bardziej szczegółowo

Stres, sytuacje trudne i wypalenie zawodowe Kod przedmiotu

Stres, sytuacje trudne i wypalenie zawodowe Kod przedmiotu Stres, sytuacje trudne i wypalenie zawodowe - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Stres, sytuacje trudne i wypalenie zawodowe Kod przedmiotu 14.4-WP-PSChM-SStiWZ-W-S14_pNadGenFWT0D Wydział

Bardziej szczegółowo

Wykłady: Literatura. Nazwa kursu: Promocja zdrowia Autor: prof. dr hab. Władysława Pilecka mgr Stanisław Bobula

Wykłady: Literatura. Nazwa kursu: Promocja zdrowia Autor: prof. dr hab. Władysława Pilecka mgr Stanisław Bobula Nazwa kursu: Promocja zdrowia Autor: prof. dr hab. Władysława Pilecka mgr Stanisław Bobula Wykłady: 1. Pojęcie promocji zdrowia i zjawisk pokrewnych: jakość życia, prewencja zaburzeń, edukacja zdrowotna

Bardziej szczegółowo

Opracowała Katarzyna Sułkowska

Opracowała Katarzyna Sułkowska Opracowała Katarzyna Sułkowska Ruch może zastąpić wszystkie lekarstwa, ale żadne lekarstwo nie jest w stanie zastąpić ruchu. (Tissot) Ruch jest przejawem życia, towarzyszy człowiekowi od chwili urodzin.

Bardziej szczegółowo

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Konferencja szkoleniowa dla nauczycieli i pedagogów Życie z FAS Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Beata Stebnicka Fundacja FASTRYGA Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu Zaburzenia więzi Nie ma takiego

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Zdrowie publiczne Studia II stopnia stacjonarne. Dr n. med. Beata Penar-Zadarko

Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Zdrowie publiczne Studia II stopnia stacjonarne. Dr n. med. Beata Penar-Zadarko Sylabus : PSYCHOLOGIA ZDROWIA Nazwa Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Psychologia zdrowia Wydział Medyczny, Instytut Pielęgniarstwa i Nauk o zdrowiu, Katedra i Zakład Zdrowia Publicznego Kod - Studia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKOLNO-PRZEDSZKOLNEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 1 W RYBNIKU na rok szkolny 2015-2018 Podstawą prawną do wprowadzenia działań profilaktycznych w ramach szkolnego programu

Bardziej szczegółowo

Radzenie sobie w sytuacjach trudnych. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Radzenie sobie w sytuacjach trudnych. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Radzenie sobie w sytuacjach trudnych Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Stres Stres (ang. stress) zespół powiązanych procesów w organizmie i systemie nerwowym, stanowiących ogólną reakcje osobnika

Bardziej szczegółowo

Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum

Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum Wartości, które człowiek ceni, wybiera i realizuje, pozostają w istotnym związku z rozwojem

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017 PODSTAWA PRAWNA DO REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Raport z testu osobowościowego SOFTSkill

Raport z testu osobowościowego SOFTSkill Raport z testu osobowościowego SOFTSkill Sporządzony dla: HR 24 SP. Z O.O. / ŚCIŚLE POUFNE / Osoba badana: Jan Kowalski Data wykonania testu: 2012-07-20 Data sporządzenia raportu: 2012-07-25 i Informacje

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzje: prof. UŁ, dr hab. Eleonora Bielawska-Batorowicz prof. dr hab. Janusz Trempała Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Magdalena Pluta Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

E-seminarium Praca z dzieckiem trudnym realizowane w ramach projektu Akademia Rodzica współfinansowanego ze środków otrzymanych od m.st Warszawy.

E-seminarium Praca z dzieckiem trudnym realizowane w ramach projektu Akademia Rodzica współfinansowanego ze środków otrzymanych od m.st Warszawy. E-seminarium Praca z dzieckiem trudnym realizowane w ramach projektu Akademia Rodzica współfinansowanego ze środków otrzymanych od m.st Warszawy. Plan: Moduł I: Kim jest dziecko trudne? Moduł II: Jakie

Bardziej szczegółowo

Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku

Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku Konferencja Zarządzanie rozwojem miast o zmniejszającej się liczbie

Bardziej szczegółowo

OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE. Z. Nowak - Kapusta

OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE. Z. Nowak - Kapusta OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE Z. Nowak - Kapusta Osoba niepełnosprawna to osoba, która posiadała odpowiednie orzeczenie wydane przez organ do tego uprawniony (osoba niepełnosprawna prawnie) lub osoba, która takiego

Bardziej szczegółowo

Zagadnienie wsparcia społecznego w kontekście zdrowia fizycznego i psychicznego

Zagadnienie wsparcia społecznego w kontekście zdrowia fizycznego i psychicznego Zagadnienie wsparcia społecznego w kontekście zdrowia fizycznego i psychicznego Michał Nowakowski Instytut Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Zainteresowanie czynnikami społecznymi w medycynie

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń. w Piasecznie

Szkolny Program Profilaktyki. Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń. w Piasecznie Szkolny Program Profilaktyki Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń w Piasecznie 1. Założenia programu Program profilaktyki realizowany w naszej szkole jest oparty na strategii edukacyjnej. Strategia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychologia lekarska 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja chorych po interwencji chirurgicznej

Rehabilitacja chorych po interwencji chirurgicznej Rehabilitacja chorych po interwencji chirurgicznej Natura zdrowia udana regulacja Udana regulacja stosunków człowieka z otoczeniem zależy od zasobów biologicznych człowieka, właściwości otoczenia oraz

Bardziej szczegółowo

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas Test inteligencji emocjonalnej Wykresy i liczby 2013-08-01 Poufne Normy: Poland 2010 Niniejszy raport zawiera informacje i wskazówki pomocne przy rozwijaniu wiedzy i świadomości dotyczącej inteligencji

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu Pomorski Uniwersytet Medyczny Szczecin ZESPÓŁ SŁABOŚCI I JEGO WPŁYW NA ROKOWANIE CHOREGO

Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu Pomorski Uniwersytet Medyczny Szczecin ZESPÓŁ SŁABOŚCI I JEGO WPŁYW NA ROKOWANIE CHOREGO Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu Pomorski Uniwersytet Medyczny Szczecin ZESPÓŁ SŁABOŚCI I JEGO WPŁYW NA ROKOWANIE CHOREGO Zespół słabości: definicja Charakteryzuje się spadkiem odporności na ostry

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI. Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI. Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka 1 SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Współczesne społeczeństwo jest społeczeństwem organizacji formalnych, czyli dużymi grupami wtórnymi utworzonymi z myślą o

Bardziej szczegółowo

Starzenie się jako proces demograficzny

Starzenie się jako proces demograficzny Starzenie się jako proces demograficzny P R O C E S S T A R Z E N I A S I Ę Definicja Kirkwooda Starzenie się jest postępującym i uogólnionym uszkodzeniem funkcji organizmu, które prowadzi do utraty adaptacyjnej

Bardziej szczegółowo

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Zespół Leczenia Środowiskowego Wieliczka Paweł Sacha specjalista psychiatra Idea psychiatrycznego leczenia środowiskowego, a codzienna

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE

KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE Program Szkoła Promująca Zdrowie (SzPZ) realizowany jest obecnie w 47 krajach Europy w Polsce od 1991 r. Popularyzację idei SzPZ w Polsce rozpoczęto od trzyletniego

Bardziej szczegółowo

Paweł Grygiel Czy relacje rówieśnicze mają wpływ na efektywność nauczania w szkole podstawowej?

Paweł Grygiel Czy relacje rówieśnicze mają wpływ na efektywność nauczania w szkole podstawowej? Paweł Grygiel Czy relacje rówieśnicze mają wpływ na efektywność nauczania w szkole podstawowej? Rodzina Rówieśnicy Efektywność przyswajania wiedzy Szkoła/nauczyciele Relacje rówieśnicze Typ oddziaływania:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby

Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby 1. Wstęp teoretyczny Prezentowane badanie dotyczy analizy wyników uzyskanych podczas badania grupy rodziców pod kątem wpływu ich przekonań

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA ZESPOŁU SZKÓŁ CENTRUM EDUKACJI W PŁOCKU NA ROK SZKOLNY 2011/2012

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA ZESPOŁU SZKÓŁ CENTRUM EDUKACJI W PŁOCKU NA ROK SZKOLNY 2011/2012 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA ZESPOŁU SZKÓŁ CENTRUM EDUKACJI W PŁOCKU NA ROK SZKOLNY 2011/2012 Działania wychowawcze, edukacyjne, informacyjne i zapobiegawcze zawarte w szkolnym Programie Profilaktycznym

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

Program studiów. Studia podyplomowe Mindfulness w zarządzaniu i biznesie ZJAZD I. Sobota:

Program studiów. Studia podyplomowe Mindfulness w zarządzaniu i biznesie ZJAZD I. Sobota: Studia podyplomowe Mindfulness w zarządzaniu i biznesie Program studiów ZJAZD I Wprowadzenie do zagadnień mindfulness w zarządzaniu i biznesie. Prowadząca: Joanna Delbar 4 h wykład Uważność i efektywność

Bardziej szczegółowo

Rola wspomagania na etapie. i ewaluacji potrzeb szkoły/placówki.

Rola wspomagania na etapie. i ewaluacji potrzeb szkoły/placówki. Rola wspomagania na etapie diagnozowania, planowania, monitorowania i ewaluacji potrzeb szkoły/placówki. MOTYWOWANIE ZESPOŁU Cel trzeciego dnia szkolenia: Motywowanie zespołu Celem tego modułu jest poszerzenie

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Martyna Kaflik-Pieróg, Nina Ogińska-Bulik Stres w pracy, poczucie własnej skuteczności a zespół wypalenia zawodowego u strażaków

Martyna Kaflik-Pieróg, Nina Ogińska-Bulik Stres w pracy, poczucie własnej skuteczności a zespół wypalenia zawodowego u strażaków Martyna Kaflik-Pieróg, Nina Ogińska-Bulik Stres w pracy, poczucie własnej skuteczności a zespół wypalenia zawodowego u strażaków Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica 7, 37-47 2003 ACTA UNIVERSITATIS

Bardziej szczegółowo

MODUŁ TRENER ZDROWIA

MODUŁ TRENER ZDROWIA MODUŁ TRENER ZDROWIA kierunek: Wychowanie Fizyczne studia: 2-go stopnia tryb: stacjonarny i niestacjonarny Nowym zjawiskiem i współczesnym trendem jest indywidualne zarządzanie swoim zdrowiem, szczęściem,

Bardziej szczegółowo

Zestaw narzędzi diagnozy psychologicznej do stosowania w Specjalistycznych Poradniach Psychologiczno-Pedagogicznych CEA [propozycja]

Zestaw narzędzi diagnozy psychologicznej do stosowania w Specjalistycznych Poradniach Psychologiczno-Pedagogicznych CEA [propozycja] CENTRUM EDUKACJI ARTYSTYCZNEJ St. Wizytator ds. Poradnictwa Psychologiczno-Pedagogicznego 20-620 Lublin, ul. Muzyczna 8 tel. 81 534 89 22 e-mail: bissinger@cea.art.pl Lublin, dn. 23 kwietnia 2013 r. Zestaw

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia biznesu NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK SEMESTR STATUS MODUŁU

Bardziej szczegółowo

WYMIAR PSYCHOLOGICZNY W EDUKACJI SENIORÓW

WYMIAR PSYCHOLOGICZNY W EDUKACJI SENIORÓW WYMIAR PSYCHOLOGICZNY W EDUKACJI SENIORÓW EDUKACJA PERMANENTNA, CIĄGŁA, USTAWICZNA, JAKO POTRZEBA SENIORÓW DO ROZWOJU I POPRAWY JAKOŚCI ŻYCIA Dobra jakość życia to poczucie satysfakcji jednostek i grup

Bardziej szczegółowo

EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: OPIEKUN MEDYCZNY

EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: OPIEKUN MEDYCZNY EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: OPIEKUN MEDYCZNY Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet III Wysoka jakość systemu oświaty Działanie 3.4 Otwartość systemu

Bardziej szczegółowo

Psychologia. Studia stacjonarne jednolite magisterskie Psychologia biznesu. NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE STATUS MODUŁU PUNKTY ECTS LICZBA GODZIN

Psychologia. Studia stacjonarne jednolite magisterskie Psychologia biznesu. NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE STATUS MODUŁU PUNKTY ECTS LICZBA GODZIN Psychologia Studia stacjonarne jednolite magisterskie Psychologia biznesu NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK SEMESTR STATUS MODUŁU Moduł ogólny Filozofia Logika 6 I I podstawowy

Bardziej szczegółowo

Kontakty towarzyskie słuŝą zdrowiu chorych na łuszczycę

Kontakty towarzyskie słuŝą zdrowiu chorych na łuszczycę Kontakty towarzyskie słuŝą zdrowiu chorych na łuszczycę Anna Lipińska-Olszewska Bezpowrotnie minęły juŝ czasy, kiedy zagadnieniem chorób somatycznych zajmowały się jedynie poszczególne obszary medycyny

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ 1 piątek, 12 maja 2017 r.

DZIEŃ 1 piątek, 12 maja 2017 r. PROGRAM RAMOWY *Zawiera jedynie tematy wystąpień. Pełna informacja o autorach znajdzie się w programie właściwym konferencji. DZIEŃ 1 piątek, 12 maja 2017 r. 10.30 11.00 Otwarcie konferencji 11.00 11.45

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGIA KARTA PRZEDMIOTU. CPS01c. polski. obowiązkowy. nauki podstawowe. studia magisterskie. II rok/semestr 4.

PSYCHOLOGIA KARTA PRZEDMIOTU. CPS01c. polski. obowiązkowy. nauki podstawowe. studia magisterskie. II rok/semestr 4. Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu WIESŁAW OSIŃSKI AMTROPOMOTORYKA. Wydanie II rozszerzone

Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu WIESŁAW OSIŃSKI AMTROPOMOTORYKA. Wydanie II rozszerzone Wiesław Osiński Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu WIESŁAW OSIŃSKI AMTROPOMOTORYKA Wydanie II rozszerzone Poznań 2003 SPIS TREŚCI W STĘP... 7 I. MOTORYCZNOŚĆ LUDZKA JAKO

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK

Bardziej szczegółowo

Milena Pyra Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny

Milena Pyra Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny Milena Pyra Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny 1. Stres jako reakcja na wymagania stawiane organizmowi 2. Stres jako układ warunków stanowiących obciążenie człowieka 3. Stres jako specyficzny

Bardziej szczegółowo

1 Agresja Katarzyna Wilkos

1 Agresja Katarzyna Wilkos 1 2 Spis treści Wstęp 6 Rozdział I: Ujęcie wiktymologiczne przestępstw z użyciem przemocy 9 1. Rodzaje przestępstw z użyciem przemocy 9 Podział według J. Bafii 12 2. Psychospołeczne funkcjonowanie ofiar

Bardziej szczegółowo

PRZEMOC NA RÓŻNYCH ETAPACH ROZWOJU CZŁOWIEKA. Część III. Przemoc wobec osób niepełnosprawnych

PRZEMOC NA RÓŻNYCH ETAPACH ROZWOJU CZŁOWIEKA. Część III. Przemoc wobec osób niepełnosprawnych PRZEMOC NA RÓŻNYCH ETAPACH ROZWOJU CZŁOWIEKA Część III Przemoc wobec osób niepełnosprawnych 1 DEFINICJE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Najszersza definicja niepełnosprawności zawarta została w konwencji Narodów zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 109 im. Batalionów Chłopskich w Warszawie 1 Podstawa prawna: 1. Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r. (tekst jednolity Dz. U. z 1996r. Nr

Bardziej szczegółowo

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Słowa kluczowe: rehabilitacja uzdrowiskowa, dysfunkcje narządu ruchu, ból, jakość życia Zdrowie na podstawie definicji prezentowanej, przez WHO oznacza całkowity brak

Bardziej szczegółowo