Mechanizmy kontroli rozwoju roślin. Rafał Archacki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mechanizmy kontroli rozwoju roślin. Rafał Archacki"

Transkrypt

1 Mechanizmy kontroli rozwoju roślin Rafał Archacki

2 Drzewo życia pozycja roślin i zwierząt

3 Ewolucja roślin ewolucja procesu rozmnażania i rozwoju

4 Cykl rozwojowy roślin wyższych na przykładzie Arabidopsis thaliana Diévart A, Clark S E Development 2004;131:

5 Mechanizmy kontroli rozwoju zwierząt i roślin są w większości odmienne ANIMALS Pattern formation in development PLANTS Embryo development Master regulatory genes contain homeobox (Hox genes) Dorsal-ventral specification controlled by TGF-related proteins (GURKEN), receptor tyrosine kinases, Ras activation, transcription factors of kappa B, Rel, basic HLH families Flower development Master regulatory genes contain MADS box No relatives of GURKEN No receptor tyrosine kinases No Ras proteins No kappa B or Rel type TFs Weak similarity of the bhlh domain Cell-cell signaling Critical role of receptor tyrosine kinases, Critical role of serine/threonine Ras activation kinases of the type not found in animals Chromatin Meyerowitz, EM. Science (2002)

6 Embryo development Master regulatory genes contain homeobox (Hox genes) Cell-cell signaling Czy można wskazać elementy wspólne? Critical role of receptor tyrosine kinases, Critical role of serine/threonine Ras activation kinases of the type not found in ANIMALS animals PLANTS Pattern formation in development Chromatin Flower development Histones, histone modifying proteins, Swi/Snf-type ATPases, Trx proteins, Polycomb proteins, HP1-type proteins. Master regulatory genes contain MADS box Dorsal-ventral specification controlled by TGF-related proteins (GURKEN), receptor tyrosine kinases, Ras activation, transcription factors of kappa B, Rel, basic HLH families Enahncer of zeste (Polycomb-type maintains repression of the Hox genes (Ultrabithorax) No relatives of GURKEN No receptor tyrosine kinases No Ras proteins No genes kappa (AGAMOUS) B or Rel type TFs Weak similarity of the bhlh domain CURLY LEAF (Polycomb type) maintains repression of the MADS Cell-cell signaling Mechanizmy związane z regulacją struktury chromatyny funkcjonują też u drożdży Critical role of receptor tyrosine kinases, Critical role of serine/threonine Ras activation kinases of the type not found in animals Były prawdopodobnie obecne u ostatniego wspólnego przodka roślin Chromatin i zwierząt Histones, histone modifying proteins, Swi/Snf-type Meyerowitz, EM. Science (2002) ATPases, Trx proteins, Polycomb proteins, HP1-type proteins.

7 The chromatin Yin / Yang Heterochromatin Euchrochromatin Giacomo CAVALLI. Montpellier, December 2006

8 Modyfikacje struktury chromatyny modyfikacje DNA metylacja DNA modyfikacje potranslacyjne histonów np. acetylacja wyspecjalizowane warianty histonów ATP-zależna przebudowa (remodeling) chromatyny Białka Polycomb

9 W trakcie rozwoju te same geny w różnych tkankach i komórkach utrzymywane są w stanie aktywnym lub wyciszonym modyfikacje chromatyny Current Opinion in Genetics & Development 2011, 21:

10 Reprogramowanie epigenetyczne u zwierząt Wolf Reik, NATURE, 2007

11 Reprogramowanie epigenetyczne u roślin

12 Modyfikacje struktury chromatyny 1. modyfikacje DNA metylacja DNA 2. modyfikacje potranslacyjne histonów np. acetylacja 3. wyspecjalizowane warianty histonów 4. ATP-zależna przebudowa (remodeling) chromatyny 5. Białka Polycomb

13 Kompleksy SWI/SNF u różnych grup Eukariota Przykład uniwersalnego składnika systemu modyfikacji chromatyny Kwon, Wagner, 2007

14 Kompleksy remodelujące chromatynę w rozwoju ssaków Ho, Crabtree, Nature, 2010

15 Kompleksy remodelujące chromatynę w rozwoju roślin Mutanty Arabidopsis pozbawione jednego z głównych składników kompleksu SWI/SNF:

16 Kompleksy remodelujące chromatynę w rozwoju roślin podobnie jak u zwierząt, niektóre mutacje w podjednostkach SWI/SNF są embrioletalne Bezhani et al., 2008, Plant Cell

17 Antagonistyczne funkcje białek Thritorax i Polycomb Białka Thritorax - należą do nich m.in. składniki kompleksu SWI/SNF

18 Utrzymywanie wzorów ekspresji kluczowych genów regulatorowych w trakcie rozwoju antagonizm PcG-Trx

19 Mutacje homeotyczne w mutantach polycomb Sparmann and Lohuizen Nature Reviews Cancer 6, , 2006

20 Kompleksy Polycomb - Drosophila E(z) Esc Ph PSC Su(z)12 Nurf55 Pc RING PRC2 PRC1 Drosophila PRC2 has a conserved core of four proteins E(Z) ESC SU(Z)12 NURF55 Enhancer of zeste (E(Z)) Extra sex comb (ESC) Suppressor of zeste 12 (SU(Z)12) The Plant Cell, 2010 NURF55

21 Homologi podjednostek PRC2 Developmental Cell 19, November 16, 2010

22 Zróżnicowanie kompleksów PcG - rośliny Drosophila PRC2 E(Z) (methylase) ESC SU(Z)12 NURF55 Arabidopsis PRC2 - więcej podjednostek (dlaczego?) CURLY LEAF (CLF) MEDEA (MEA) FERTILIZATION INDEPENDENT ENDOSPERM (FIE) FERTILIZATION-INDEPENDENT SEED 2 (FIS2) EMBRYONIC FLOWER 2 (EMF2) MULTICOPY SUPPRESSOR OF IRA1 (MSI1,2,3,4,5) SWINGER (SWN) VERNALIZATION 2 (VRN2) The Plant Cell, 2010

23 U roślin występuje wiele kompleksów Polycomb typu PRC2 o wyspecjalizowanych funkcjach Lars Hennig, Maria Derkacheva, 2009

24 Mutacje polycomb Arabidopsis Chanvivattana Y et al. Development 2004;131:

25 Geny kontrolowane przez roślinne białka Polycomb Roślinne geny homeotyczne (kodują białka zawierające domenę MADS) Chanvivattana Y et al. Development 2004;131: Uproszczony model regulacji rozwoju kwiatu (model ABC) Geny ABC (homeotyczne) Grupa A: Apetala1 (AP1) Apetala2 (AP2) Grupa B: Apetala3 (AP3) Pistilata (PI) Grupa C: Agamous (AG)

26 Czy opisany u zwierząt antagonizm PcG Trx w regulacji kluczowych genów rozwojowych występuje również u roślin? TAK ten sam mechanizm został niedawno udowodniony ( ) Wu M et al. PNAS 2012;109:

27 Regulacja rozwoju u zwierząt i roślin przykład konwergencji Cell-cell signaling Critical role of receptor tyrosine kinases, Critical role of serine/threonine Ras activation ANIMALS kinases of the PLANTS type not found in animals Pattern formation in development Chromatin Embryo development Flower development Master regulatory Histones, genes histone contain modifying proteins, Master regulatory Swi/Snf-type genes homeobox ATPases, (Hox Trx genes) proteins, Polycomb proteins, contain MADS HP1-type box proteins. Dorsal-ventral specification controlled Enahncer by TGF-related of zeste (Polycomb-type proteins (GURKEN), maintains receptor repression tyrosine kinases, of Ras the activation, Hox genes transcription (Ultrabithorax) factors of kappa B, Rel, basic HLH families Hormonal signaling Cell-cell signaling CURLY No relatives LEAF of GURKEN (Polycomb type) maintains No receptor repression tyrosine kinases of the MADS genes No Ras (AGAMOUS) proteins No kappa B or Rel type TFs Weak similarity of the bhlh domain Critical role of receptor tyrosine kinases, Critical role of serine/threonine Ras activation kinases of the type not found in animals Chromatin Weak similarity of the bhlh domain Different molecules, different signaling components Cellular and nuclear receptors, chromatin-based regulatory mechanisms, proteasome regulation Histones, histone modifying proteins, Swi/Snf-type ATPases, Trx proteins, Polycomb proteins, HP1-type proteins.

Heterochromatyna i epigenetyczne wyciszanie ekspresji genów

Heterochromatyna i epigenetyczne wyciszanie ekspresji genów Heterochromatyna i epigenetyczne wyciszanie ekspresji genów 1 Plan wykładu: 1. Charakterystyka heterochromatyny 2. Wyciszanie transpozonów 3. Przebudowa chromatyny rola białek Polycomb 4. Funkcje białek

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Remodeling chromatyny

Wykład 5. Remodeling chromatyny Wykład 5 Remodeling chromatyny 1 Plan wykładu: 1. Przebudowa chromatyny 2. Struktura, funkcje oraz mechanizm działania kompleksów remodelujących chromatynę 3. Charakterystyka kompleksów typu SWI/SNF 4.

Bardziej szczegółowo

Chromatyna struktura i funkcja

Chromatyna struktura i funkcja Chromatyna struktura i funkcja dr hab. Marta Koblowska dr Rafał Archacki http://www.accessexcellence.org/ab/gg/nucleosome.html GENETYKA FRIEDRICH MIESCHER (1844-1895) W 1869 roku wyizolował z jąder komórkowych

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu: Budowa chromatyny - nukleosomy. Wpływ nukleosomów na replikację i transkrypcję

Plan wykładu: Budowa chromatyny - nukleosomy. Wpływ nukleosomów na replikację i transkrypcję Nukleosomy 1 Plan wykładu: Budowa chromatyny - nukleosomy Wpływ nukleosomów na replikację i transkrypcję Metody pozwalające na wyznaczanie miejsc wiązania nukleosomów Charakterystyka obsadzenia nukleosomów

Bardziej szczegółowo

Budowa histonów rdzeniowych

Budowa histonów rdzeniowych Histony rdzeniowe Budowa histonów rdzeniowych Histon H4 Silnie dodatnio naładowany N-koniec białka Globularna hydrofobowa domena odpowiedzialna za oddziaływania histon-histon oraz histon-dna Domena histonowa

Bardziej szczegółowo

Alchemia epigenetycznej regulacji pluripotencji

Alchemia epigenetycznej regulacji pluripotencji Alchemia epigenetycznej regulacji pluripotencji Joanna Bem Iwona Grabowska * Zakład Cytologii, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski, Warszawa * Zakład Cytologii, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski,

Bardziej szczegółowo

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe wykorzystujące mikromacierze DNA Genotypowanie: zróżnicowane wewnątrz genów RNA Komórka eukariotyczna Ekspresja genów: Które geny? Poziom

Bardziej szczegółowo

białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne

białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne http://www.umass.edu/molvis/bme3d/materials/jtat_080510/exploringdna/ch_flex/chapter.htm czynniki transkrypcyjne (aktywatory/represory)

Bardziej szczegółowo

Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych

Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych Definicja genu Region DNA, który określa dziedziczoną cechę organizmu; zwykle koduje pojedyncze białko lub RNA. Zawiera całą funkcjonalną podjednostkę wraz

Bardziej szczegółowo

ODKRYCIE POLIMERAZY RNA IV

ODKRYCIE POLIMERAZY RNA IV ODKRYCIE POLIMERAZY RNA IV Ewa Róg-ZieliR Zielińska POLIMERAZY RNA U eukariota występuj pują trzy podstawowe rodzaje polimeraz RNA zależnych od DNA Wszystkie te polimerazy są złożone one z około o 12-17

Bardziej szczegółowo

Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych

Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych Klasyczne wyobrażenie genu fragment DNA, który koduje mrna Definicja genu GEN- podstawowa jednostka dziedziczenia Region DNA, który określa charakterystyczną

Bardziej szczegółowo

ROLA BIAŁEK POLYCOMB I TRITHORAX W ROZWOJU NOWOTWORÓW

ROLA BIAŁEK POLYCOMB I TRITHORAX W ROZWOJU NOWOTWORÓW Studia Medyczne 2008; 10: 5966 PRACA POGLĄDOWA ROLA BIAŁEK POLYCOMB I TRITHORAX W ROZWOJU NOWOTWORÓW THE ROLE OF POLYCOMB AND TRITHORAX PROTEINS IN CANCER PROGRESSION Joanna Wawszczyk, Jan Pałyga Zakład

Bardziej szczegółowo

Modyfikacje histonów rdzeniowych

Modyfikacje histonów rdzeniowych Modyfikacje histonów rdzeniowych Fosforylacja (seryna, treonina) Acetylacja (lizyna) Modyfikacje histonów rdzeniowych Metylacja (lizyna, arginina) ADP-rybozylacja Ubikwitynylacja (lizyna) Sumoilacja (lizyna)

Bardziej szczegółowo

ANDRZEJ T. WIERZBICKI Zakład Biologii Molekularnej Roślin Uniwersytet Warszawski Pawińskiego 5a, Warszawa

ANDRZEJ T. WIERZBICKI Zakład Biologii Molekularnej Roślin Uniwersytet Warszawski Pawińskiego 5a, Warszawa Tom 53, 2004 Numer 3 4 (264 265) Strony 271 280 ANDRZEJ T. WIERZBICKI Zakład Biologii Molekularnej Roślin Uniwersytet Warszawski Pawińskiego 5a, 02-106 Warszawa e-mail: andw@ibb.waw.pl DZIEDZICZENIE EPIGENETYCZNE

Bardziej szczegółowo

Transport makrocząsteczek (białek)

Transport makrocząsteczek (białek) Transport makrocząsteczek (białek) Transport makrocząsteczek sortowanie białek - sekwencje sygnałowe lata 70-te XX w. - Günter Blobel - hipoteza sygnałowa; 1999r - nagroda Nobla Sekwencja sygnałowa: A

Bardziej szczegółowo

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją).

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Czym jest życie? metabolizm + informacja (replikacja) 2 Cząsteczki organiczne mog y powstać w atmosferze pierwotnej

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Wykład 5 Droga od genu do

Bardziej szczegółowo

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE Anna Czarnecka Źródło: Intercellular signaling from the endoplasmatic reticulum to the nucleus: the unfolded protein response in yeast and mammals Ch. Patil & P. Walter The

Bardziej szczegółowo

Regulacja ekspresji genów. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Regulacja ekspresji genów. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Regulacja ekspresji genów Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Problem: jak sprawić aby z jednej komórki powstał wielokomórkowy

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny

Wykład 3. Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny Wykład 3 Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny Struktura jądra komórkowego Matriks jądrowa - jądro komórkowe pozbawione chromatyny Nukleoplazma Heterochromatyna Euchromatyna Jąderko Otoczka

Bardziej szczegółowo

Rola białek błonowych w odpowiedzi roślin nas abiotyczne czynniki stresowe

Rola białek błonowych w odpowiedzi roślin nas abiotyczne czynniki stresowe Rola białek błonowych w odpowiedzi roślin nas abiotyczne czynniki stresowe Grażyna Kłobus, Zakład Fizjologii Molekularnej Roślin, Instytut Biologii Eksperymentalnej, Uniwersytet Wroicławski Pompy protonowe

Bardziej szczegółowo

Toruń, dnia r.

Toruń, dnia r. dr hab. Dariusz Jan Smoliński Zakład Biologii Komórki Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Toruń, dnia 24.06.2013 r. RECENZJA rozprawy doktorskiej Pana magistra

Bardziej szczegółowo

TATA box. Enhancery. CGCG ekson intron ekson intron ekson CZĘŚĆ KODUJĄCA GENU TERMINATOR. Elementy regulatorowe

TATA box. Enhancery. CGCG ekson intron ekson intron ekson CZĘŚĆ KODUJĄCA GENU TERMINATOR. Elementy regulatorowe Promotory genu Promotor bliski leży w odległości do 40 pz od miejsca startu transkrypcji, zawiera kasetę TATA. Kaseta TATA to silnie konserwowana sekwencja TATAAAA, występująca w większości promotorów

Bardziej szczegółowo

Ewolucja człowieka. Ślady w ziemi i ślady w genach

Ewolucja człowieka. Ślady w ziemi i ślady w genach Ewolucja człowieka Ślady w ziemi i ślady w genach 1 Złożone zagadki } } Odnaleziono wiele skamieniałości naczelnych, różne gatunki w tym samym czasie Trudno ustalić relacje między nimi } Przodkowie, czy

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA I BIOLOGIA EKSPERYMENTALNA ROŚLIN

BIOTECHNOLOGIA I BIOLOGIA EKSPERYMENTALNA ROŚLIN BIOTECHNOLOGIA I BIOLOGIA EKSPERYMENTALNA ROŚLIN Udział w międzynarodowych projektach badawczych: Rodzaj projektu: międzynarodowy, współfinansowany Nr grantu: 2904/FAO/IAEA/2013/0 Temat: Pakiet narzędzi

Bardziej szczegółowo

ć ą ą ą ż ą ż ć Ę ą ą ż ć ą ą ń ą ą ż ń ą ą ą ą ą ą ą ą ż ż ń ą ą ą ż ą ń Ś ą ą Ó ą Ęż ż ń Ś ń ń ń Ę ą ą Ó ń ą ą Ż ą ą Ó ą Ó ą Ż Ó Ó ą Ż ą ą Ó Ó ą ą Ś ą ą ń ń ą ą ą Ó ą Ż Ó ą Ę Ę Ł ą ą Ł Ą Ł Ł Ś ć ą Ś

Bardziej szczegółowo

ż ę ć ę ę ę ę ę ę ę ć Ż ę ę ę ż ę ę ę ę ę Ż ć ż ż ę ż Ę ć ę ż ę ęż ę ę ę ę ż ć ź Ł Ę ę ż Ę ć ę Ż ę ęż ę ę ę ę ż ć ź Ę Ł ę ę Ą ż Ę ż Ę ż Ę ż ę Ą Ą ę Ę ę ę Ż ź Ż Ż ż ć ź ź ę ż Ę ż Ę ę Ę Ę ć ż ę ć ż ć ź Ł

Bardziej szczegółowo

ż ż Ę Ę Ę Ó ś ó ę Ć ęż ś ę ę ó ś ę ó ę ę Ę ę ó ść Ę ęć Ż Ś ę ę ę ó ż ż ź ę ż ż ś ę Ó ę ę Ł ęż ś ę ę ó ś ę ż ó Ę ę ę ę ść Ę ę ę ę ęć ę ż ś ę ę ę ę ó ż ę Ł Ę ę ż Ę ęż ś ę ó ę ś ę ż ó ę ę ż ść ę ę ę ę ę ęć

Bardziej szczegółowo

TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów

TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów Eksparesja genów TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów Przepisywanie informacji genetycznej z makrocząsteczki DNA na mniejsze i bardziej funkcjonalne cząsteczki pre-mrna Polimeraza RNA ETAP I Inicjacja

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1 Budowa genomu jądrowego (M.J. Olszewska, J. Małuszyńska) 13. Przedmowa 10

Spis treści. 1 Budowa genomu jądrowego (M.J. Olszewska, J. Małuszyńska) 13. Przedmowa 10 Spis treści Przedmowa 10 1 Budowa genomu jądrowego (M.J. Olszewska, J. Małuszyńska) 13 1.1. Organizacja DNA jądrowego 13 1.1.1. Rodzaje sekwencji powtarzalnych i ich lokalizacja 14 1.1.1.1. Sekwencje rozproszone

Bardziej szczegółowo

REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?)

REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?) Wstęp do biologii 7. REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 WIELOKOMÓRKOWOŚĆ daje korzyści krasnorost sprzed 600 mln

Bardziej szczegółowo

Linker histones: global and specific functions

Linker histones: global and specific functions Linker histones: global and specific functions Andrzej Jerzmanowski Zakład Biologii Molekularnej Roślin Uniwersytet Warszawski i Instytut Biochemii i Biofizyki PAN Linker (H1) histones basic characteristics

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza dr hab. Beata Schlichtholz Gdańsk, 20 października 2015 r. Katedra i Zakład Biochemii Gdański Uniwersytet Medyczny ul. Dębinki 1 80-211 Gdańsk Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza pt.

Bardziej szczegółowo

Geny, a funkcjonowanie organizmu

Geny, a funkcjonowanie organizmu Geny, a funkcjonowanie organizmu Wprowadzenie do genów letalnych Geny kodują Białka Kwasy rybonukleinowe 1 Geny Występują zwykle w 2 kopiach Kopia pochodząca od matki Kopia pochodząca od ojca Ekspresji

Bardziej szczegółowo

Transkrypcja i obróbka RNA. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Transkrypcja i obróbka RNA. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Transkrypcja i obróbka RNA Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Centralny dogmat biologii molekularnej: sekwencja DNA zostaje

Bardziej szczegółowo

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI Michał M. Dyzma PLAN REFERATU Historia badań nad wapniem Domeny białek wiążące wapń Homeostaza wapniowa w komórce Komórkowe rezerwuary wapnia Białka buforujące Pompy wapniowe

Bardziej szczegółowo

Metody bioinformatyki. Ekspresja genów. prof. dr hab. Jan Mulawka

Metody bioinformatyki. Ekspresja genów. prof. dr hab. Jan Mulawka Metody bioinformatyki Ekspresja genów prof. dr hab. Jan Mulawka Genetyczny skład prawie wszystkich komórek somatycznych organizmów wielokomórkowych jest identyczny. Fenotyp (swoistość tkankowa lub komórkowa)

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY DOKTORSKIE 2014

ROZPRAWY DOKTORSKIE 2014 ROZPRAWY DOKTORSKIE 2014 750/N RUTOWICZ KINGA MARIA Rola histonów łącznikowych w modulacji struktury chromatyny w rozwoju i w odpowiedzi na stres abiotyczny u Arabidopsis thaliana. (The function of linker

Bardziej szczegółowo

które wpływałyby na profil transkrypcyjny genomu linii komórkowej T87 w odniesieniu do genomu ekotypu wyjściowego Col-0 (genom referencyjny).

które wpływałyby na profil transkrypcyjny genomu linii komórkowej T87 w odniesieniu do genomu ekotypu wyjściowego Col-0 (genom referencyjny). Prof. dr hab. Jan Sadowski Poznań, 23 marca 2017 r. Zakład Biotechnologii Instytut Biologii Molekularnej i Biotechnologii Wydział Biologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza ul. Umultowska 89, 61-614 Poznań

Bardziej szczegółowo

Ewolucja człowieka. Ślady w ziemi i ślady w genach

Ewolucja człowieka. Ślady w ziemi i ślady w genach Ewolucja człowieka Ślady w ziemi i ślady w genach!1 !2 !3 Nie taka prosta historia } mtdna współczesnych Europejczyków różni się od mtdna Europejczyków sprzed 10 000 lat } fala migracji neolitycznej (~

Bardziej szczegółowo

Instytut Biologii Molekularnej i Biotechnologii

Instytut Biologii Molekularnej i Biotechnologii Instytut Biologii Molekularnej i Biotechnologii dr hab. Piotr Ziółkowski Przegląd prac dyplomowych w Zakładach Instytutu Biologii Molekularnej i Biotechnologii www.ibmib.amu.edu.pl Instytut Biologii Molekularnej

Bardziej szczegółowo

Chromatyna a proces nowotworzenia

Chromatyna a proces nowotworzenia Chromatyna a proces nowotworzenia Nowotwór powstaje wówczas, gdy komórka wyłamuje się spod kontroli mechanizmów decydujących o jej podziałach i lokalizacji Nowotwory powstają w efekcie zmian zachodzących

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ

dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ KOMÓRKI SATELITARNE (ang. stem cells) potencjał regeneracyjny mięśni HIPERTROFIA MIĘŚNI University College London,

Bardziej szczegółowo

DNA musi współdziałać z białkami!

DNA musi współdziałać z białkami! DNA musi współdziałać z białkami! Specyficzność oddziaływań między DNA a białkami wiążącymi DNA zależy od: zmian konformacyjnych wzdłuż cząsteczki DNA zróżnicowania struktury DNA wynikającego z sekwencji

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy ekspresji genów

Nowoczesne systemy ekspresji genów Nowoczesne systemy ekspresji genów Ekspresja genów w organizmach żywych GEN - pojęcia podstawowe promotor sekwencja kodująca RNA terminator gen Gen - odcinek DNA zawierający zakodowaną informację wystarczającą

Bardziej szczegółowo

Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak

Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak Katedra Fizjologii i Biochemii Roślin Uniwersytetu Łódzkiego Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak Plan wykładu Przykłady

Bardziej szczegółowo

Ewolucja człowieka. Ślady w ziemi i ślady w genach

Ewolucja człowieka. Ślady w ziemi i ślady w genach Ewolucja człowieka Ślady w ziemi i ślady w genach Migracje z Afryki Wnioski Model OAR zasadniczo utrzymany, ale nie taki prosty, jak się zdawało Mogło dochodzić do krzyżowania się migrantów z populacjami

Bardziej szczegółowo

Priony. co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski

Priony. co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski Priony co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski Choroba Kreutzfeldta-Jakoba Pierwsze opisy pochodzą z lat 30. XX wieku Zakaźna choroba, często rodzinna

Bardziej szczegółowo

AUTOREFERAT. 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe/ artystyczne z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej.

AUTOREFERAT. 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe/ artystyczne z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej. Załącznik nr 2 do wniosku o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego AUTOREFERAT 1. Imię i Nazwisko: Michał Mikula 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe/ artystyczne z podaniem nazwy, miejsca i roku

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO

BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO Magdalena Mayer Katedra i Zakład Genetyki Medycznej UM w Poznaniu 1. Projekt poznania genomu człowieka: Cele programu: - skonstruowanie szczegółowych map fizycznych i

Bardziej szczegółowo

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Sekwencyjność występowania zaburzeń molekularnych w niedrobnokomórkowym raku płuca

Bardziej szczegółowo

transkrypcja chromatyny

transkrypcja chromatyny transkrypcja chromatyny problem: Jak to może e działać: dysocjacja histonów? kompleks pol II RNA >500 kd skip: split: nukleosom: 145 bp DNA = 100 kd rdzeń histonowy = 100 kd strip: + Skip czy Split czy

Bardziej szczegółowo

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Nr lekcji Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową PSO, wymagania edukacyjne i podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

The Role of Maf1 Protein in trna Processing and Stabilization / Rola białka Maf1 w dojrzewaniu i kontroli stabilności trna

The Role of Maf1 Protein in trna Processing and Stabilization / Rola białka Maf1 w dojrzewaniu i kontroli stabilności trna Streszczenie rozprawy doktorskiej pt. The Role of Maf1 Protein in trna Processing and Stabilization / Rola białka Maf1 w dojrzewaniu i kontroli stabilności trna mgr Tomasz Turowski, promotor prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwa zamówienia według grupy robót CPV Kod grupy robót Tory Odwodnienie Trakcja

Lp. Nazwa zamówienia według grupy robót CPV Kod grupy robót Tory Odwodnienie Trakcja ćś ż ę ą ą ś ż ą ą ę ą ą ę ą ą ę ą ą ę ą ą ę ą ą ę ą ą ę ą ą ę ą ą ę ś ą ą ę ± Ω Ω ą ą ą ą ś ć Ω ± ± ą ą ą ą ą ść ą ść ń ż ń ń

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Wprowadzenie i biologiczne bazy danych. 1 Wprowadzenie... 3. 2 Wprowadzenie do biologicznych baz danych...

Spis treści. Przedmowa... XI. Wprowadzenie i biologiczne bazy danych. 1 Wprowadzenie... 3. 2 Wprowadzenie do biologicznych baz danych... Przedmowa... XI Część pierwsza Wprowadzenie i biologiczne bazy danych 1 Wprowadzenie... 3 Czym jest bioinformatyka?... 5 Cele... 5 Zakres zainteresowań... 6 Zastosowania... 7 Ograniczenia... 8 Przyszłe

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA

TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA DNA 28SRNA 18/16S RNA 5SRNA mrna Ilościowa analiza mrna aktywność genów w zależności od wybranych czynników: o rodzaju tkanki o rodzaju czynnika zewnętrznego o rodzaju upośledzenia szlaku metabolicznego

Bardziej szczegółowo

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DZIAŁ I, II i III: RÓŻNORODNOŚĆ ŻYCIA Uczeń umie wymienić niektóre czynności żywego organizmu. Uczeń wie, co to jest komórka. Uczeń umie wymienić niektóre czynności

Bardziej szczegółowo

Zawartość. Wstęp 1. Historia wirusologii. 2. Klasyfikacja wirusów

Zawartość. Wstęp 1. Historia wirusologii. 2. Klasyfikacja wirusów Zawartość 139585 Wstęp 1. Historia wirusologii 2. Klasyfikacja wirusów 3. Struktura cząstek wirusowych 3.1. Metody określania struktury cząstek wirusowych 3.2. Budowa cząstek wirusowych o strukturze helikalnej

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Od atomów do komórek

Wykład 1. Od atomów do komórek Wykład 1. Od atomów do komórek Skład chemiczny komórek roślinnych Składniki mineralne (nieorganiczne) - popiół Substancje organiczne (sucha masa) - węglowodany - lipidy - kwasy nukleinowe - białka Woda

Bardziej szczegółowo

gen - odcinek DNA niosący informację o budowie jednego polipeptydu (czasem rodziny blisko spokrewnionych polipeptydów tzw. izoform) lub jednego

gen - odcinek DNA niosący informację o budowie jednego polipeptydu (czasem rodziny blisko spokrewnionych polipeptydów tzw. izoform) lub jednego gen - odcinek DNA niosący informację o budowie jednego polipeptydu (czasem rodziny blisko spokrewnionych polipeptydów tzw. izoform) lub jednego rodzaju funkcjonalnego RNA (rrna, trna, snrna, snorna,...)

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Czy priony zawsze są szkodliwe? SPIS TREŚCI: Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

Każdemu genowi przypisany jest indywidualny program ekspresji. Duża część informacji,

Każdemu genowi przypisany jest indywidualny program ekspresji. Duża część informacji, Promotor rdzeniowy a kontrola transkrypcji genów u Eucaryota streszczenie Każdemu genowi przypisany jest indywidualny program ekspresji. Duża część informacji, która uściśla ten program, pochodzi z rdzeniowej

Bardziej szczegółowo

Zaburzenie równowagi energetycznej

Zaburzenie równowagi energetycznej Otyłość dzieci i młodzieży czy można jej zapobiec? Dr n. med. Andrea Horvath Dr n. med. Piotr Dziechciarz Klinika Pediatrii WUM Zaburzenie równowagi energetycznej wyrażonej nadmiernym odkładaniem tkanki

Bardziej szczegółowo

NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt. Ewa Róg - Zielińska

NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt. Ewa Róg - Zielińska NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt Ewa Róg - Zielińska NUTRIGENOMIKA badanie zależności między żywieniem a odpowiedzią organizmu na poziomie ekspresji genów dieta ma wpływ na każdy etap ekspresji - na

Bardziej szczegółowo

REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?)

REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?) Wstęp do biologii 7. REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2016 WIELOKOMÓRKOWOŚĆ daje korzyści krasnorost sprzed 600 mln

Bardziej szczegółowo

MOLEKULARNE MECHANIZMY KWITNIENIA ROŚLIN DRZEWIASTYCH MOLECULAR MECHANISMS OF FLOWERING IN WOODY PLANTS

MOLEKULARNE MECHANIZMY KWITNIENIA ROŚLIN DRZEWIASTYCH MOLECULAR MECHANISMS OF FLOWERING IN WOODY PLANTS Waldemar Wojciechowski, Jan Kopcewicz Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu MOLEKULARNE MECHANIZMY KWITNIENIA ROŚLIN DRZEWIASTYCH MOLECULAR MECHANISMS OF FLOWERING IN WOODY PLANTS Słowa kluczowe: kwitnienie,

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka neurofibromatozy typu I,

Diagnostyka neurofibromatozy typu I, Diagnostyka neurofibromatozy typu I, czyli jak to się robi w XXI wieku dr n. biol. Robert Szymańczak Laboratorium NZOZ GENOMED GENOMED S.A. Neurofibromatoza typu I (choroba von Recklinghausena) częstość

Bardziej szczegółowo

PRACE MAGISTERSKIE 1999

PRACE MAGISTERSKIE 1999 PRACE MAGISTERSKIE 1999 127/N BŁASZCZYK Anna Nadprodukcja bakteryjnej acetylotransferazy serynowej w roślinach tytoniu. (Overproduction of bacterial serine acetyltransferase in tobacco plants.) Presented

Bardziej szczegółowo

Metylacja DNA. Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk

Metylacja DNA. Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk Metylacja DNA Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk Przykład symfoniczny Przykład symfoniczny Metylacja DNA O SAM-CH SAM NH 3 5 2 6 1 H DNMT Cytozyna

Bardziej szczegółowo

Odporność nabyta: podstawy rozpoznawania antygenów przez limfocyty T

Odporność nabyta: podstawy rozpoznawania antygenów przez limfocyty T Odporność nabyta: podstawy rozpoznawania antygenów przez limfocyty T Główny układ zgodności tkankowej Restrykcja MHC Przetwarzanie i prezentacja antygenu Komórki prezentujące antygen Nadzieja Drela Wydział

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy. Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy 3

Spis treści. Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy. Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy 3 Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy Przedmowa Przedmowa do drugiego wydania polskiego Wstęp Spis rozdziałów Skróty V VI VII XI XIX Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD. 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17

Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD. 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17 Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD zakres rozszerzony LO 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17 Biologia na czasie 2 zakres rozszerzony nr dopuszczenia 564/2/2012 Biologia na czasie 3 zakres rozszerzony

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

Białka z rodziny MADS kombinatoryczne regulatory transkrypcji u grzybów, zwierząt i roślin

Białka z rodziny MADS kombinatoryczne regulatory transkrypcji u grzybów, zwierząt i roślin Białka z rodziny MADS kombinatoryczne regulatory transkrypcji u grzybów, zwierząt i roślin Łukasz Szafron 1 Tomasz Jagielski 2 Agnieszka Dzikowska 3,4, 1 Zakład Patologii Molekularnej, Centrum Onkologii

Bardziej szczegółowo

Epigenetic modifications during oocyte growth correlates with extended parthenogenetic developement in the mouse

Epigenetic modifications during oocyte growth correlates with extended parthenogenetic developement in the mouse Epigenetic modifications during oocyte growth correlates with extended parthenogenetic developement in the mouse Tomohiro Kono, Yayoi Obata, Tomomi Yoshimzu, Tatsuo Nakahara & John Carroll Rozwój partenogenetyczny

Bardziej szczegółowo

Bliźniak z zespołem Beckwitha-Wiedemanna

Bliźniak z zespołem Beckwitha-Wiedemanna Bliźniak z zespołem Beckwitha-Wiedemanna Marek Szczepański, Renata Posmyk Klinika Neonatologii i intensywnej Terapii Noworodka Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Konferencja,,Neonatologia przez przypadki

Bardziej szczegółowo

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej MedTrends 2016 Europejskie Forum Nowoczesnej Ochrony Zdrowia Zabrze, 18-19 marca 2016 r. Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej Prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański Katedra i Klinika

Bardziej szczegółowo

Wzrost i rozwój roślin

Wzrost i rozwój roślin Wykład 11 i 12 Wzrost i rozwój - definicje Wzrost roślin - powiększanie się rozmiarów rośliny, co można określić ilościowo (wzrost świeżej masy, wysokości, itp.). Zachodzi on poprzez podziały (wzrost embrionalny)

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Zakład Genetyki

Uniwersytet Warszawski Zakład Genetyki Uniwersytet Warszawski Zakład Genetyki Łukasz Szafron Biologia, ewolucja i występowanie czynników transkrypcyjnych z rodziny MADS-box, białek, od których zależy życie wielu organizmów Praca licencjacka

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

Definicje autora, twórcy i hodowcy odmiany rośliny uprawnej w ustawodawstwie polskim

Definicje autora, twórcy i hodowcy odmiany rośliny uprawnej w ustawodawstwie polskim Tom XXVII ROŚLINY OLEISTE OILSEED CROPS 2006 Jan Krzymański, Jadwiga Stuczyńska Związek Twórców Odmian Roślin Uprawnych Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Poznaniu Definicje autora, twórcy

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja substancji pochodzenia roślinnego z użyciem detektora CORONA CAD

Identyfikacja substancji pochodzenia roślinnego z użyciem detektora CORONA CAD Identyfikacja substancji pochodzenia roślinnego z użyciem detektora CORONA CAD Przemysław Malec Department of Plant Physiology and Biochemistry, Faculty of Biochemistry, Biophysics and Biotechnology, Jagiellonian

Bardziej szczegółowo

Cykl komórkowy i nowotwory. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Cykl komórkowy i nowotwory. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Cykl komórkowy i nowotwory Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Kilka podstawowych informacji Komórki wielokomórkowego organizmu

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD IMMUNOLOGII EWOLUCYJNEJ

ZAKŁAD IMMUNOLOGII EWOLUCYJNEJ ZAKŁAD IMMUNOLOGII EWOLUCYJNEJ Kierownik Zakładu - dr hab. Magdalena Chadzińska Dr. Joanna Homa Prof. dr hab. Barbara Płytycz Kurs: IMMUNOLOGIA III rok studiów, semestr letni ODPORNOŚĆ NABYTA ADAPTACYJNA

Bardziej szczegółowo

Depresja inbredowa i heterozja

Depresja inbredowa i heterozja Depresja inbredowa i heterozja Charles Darwin Dlaczego rośliny chronią się przed samozapyleniem? Doświadczenie na 57 gatunkach roślin! Samozapłodnienie obniża wigor i płodność większości z 57 gatunków

Bardziej szczegółowo

Projekty naukowe Katedry Genetyki (trwające w latach )

Projekty naukowe Katedry Genetyki (trwające w latach ) Projekty naukowe Katedry Genetyki (trwające w latach 2009-2019) Projekty badawcze unijne/zagraniczne/strukturalne URoot Enhancing resource Uptake from Roots under stress in cereal crops rodzaj projektu:

Bardziej szczegółowo

Geny i działania na nich

Geny i działania na nich Metody bioinformatyki Geny i działania na nich prof. dr hab. Jan Mulawka Trzy królestwa w biologii Prokaryota organizmy, których komórki nie zawierają jądra, np. bakterie Eukaryota - organizmy, których

Bardziej szczegółowo

Wykład 14 Biosynteza białek

Wykład 14 Biosynteza białek BIOCHEMIA Kierunek: Technologia Żywności i Żywienie Człowieka semestr III Wykład 14 Biosynteza białek WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA CENTRUM BIOIMMOBILIZACJI I INNOWACYJNYCH MATERIAŁÓW OPAKOWANIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Czy żywność GMO jest bezpieczna?

Czy żywność GMO jest bezpieczna? Instytut Żywności i Żywienia dr n. med. Lucjan Szponar Czy żywność GMO jest bezpieczna? Warszawa, 21 marca 2005 r. Od ponad połowy ubiegłego wieku, jedną z rozpoznanych tajemnic życia biologicznego wszystkich

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

Innowacje w polskiej nauce w obszarze life science i ochrony środowiska

Innowacje w polskiej nauce w obszarze life science i ochrony środowiska Innowacje w polskiej nauce w obszarze life science i ochrony środowiska Przegląd aktualnej tematyki badawczej Pod redakcją naukową Łukasz Szałata Jacek Doskocz Piotr Kardasz Wydawnictwo Nauka i Biznes

Bardziej szczegółowo

POSTÊPY BIOLOGII GENETYCZNA KOMÓRKI KONTROLA SAMOODTWARZANIA TOM 35 SAM 2008 NR 2 (169 182) GENETYCZNA KONTROLA SAMOODTWARZANIA MERYSTEMU APIKALNEGO PÊDU ARABIDOPSIS THALIANA* GENETIC CONTROL OF SELF-PERPETUATION

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Transkrypcja RNA

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Transkrypcja RNA SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Transkrypcja RNA SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1. Karta

Bardziej szczegółowo