białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne"

Transkrypt

1 białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne

2 czynniki transkrypcyjne (aktywatory/represory) do działania potrzebują dwu domen: domeny wiążącej DNA domeny aktywacyjnej oddziałującej z innymi białkami: koaktywatorami (np. acetylazami histonów HAT) korepresorami (np. deacetylazami histonów HDAC) mediatorami ogólnymi czynnikami transkrypcyjnymi podjednostkami pol RNA,) dodatkowe domeny: dimeryzacji regulatorowa (wiązania hormonu, fosforylacji) sygnał importu/eksportu jądrowego

3 domeny wiążąca DNA (DB) i transaktywująca (ARI i II, AD) drożdżowego białka Gal4 m-sce wiązania GAL4 m-sce wiązania GAL4 połączenie sekw. kodującej DB z sekw. kodującą białko X, a sekw. kodującej AD z sekw. kodującymi białek Y, tak by powstawały białka hybrydowe, jest podstawą poszukiwania białek oddziałujących z X w drożdżowym systemie dwuhybrydowym

4 struktura białka TBP (ang. TATA binding protein) HTH (ang. helix-turn-helix) motyw wiążący DNA Przykłady struktury białek wiążących specyficzne sekwencje DNA swf::535::535::/sites/dl/free/ /120069/bio06.swf::How%20 Intracellular%20Receptors%20Regul ate%20gene%20transcription zamek leucynowy palec cynkowy motyw dimeryzacji - motyw wiążący DNA

5 TBP (ang. TATA binding protein) wiąże sekwencję TATA w promotorach, jest też niezbędne do inicjacji transkrypcji z promotorów pozbawionych TATA wchodzi w skład TFIID, ale także ogólnych czynników dla pol I i pol III RNA pojedynczy peptyd z częścią środkową w formie zgiętej β-kartki, obejmującej DNA niczym siodło, z dwiema helisami po bokach siodła i na końcach lekko rozkręca helisę DNA i silnie ją zagina eksponując rowek mniejszy, w którym się wiąże ewolucyjnie konserwowane

6 klasyfikacja białek wiążących (specyficznie) DNA ze względu na domeny wiążące DNA: * HTH (ang. helix-turn-helix, helisa-obrót -helisa) * palce cynkowe (ZF, ang. Zn finger) ze względu na domeny dimeryzacji: * HLH (ang. helix-loop-helix, helisa-pętla-helisa) * zamek leucynowy (LZ, ang. leucine zipper) wielu nie daje się sklasyfikować loop

7 porównanie wielkości rodzin aktywatorów transkrypcyjnych w genomie człowieka, drozofili, nicienia, drożdży piekarniczych Tupler, Perini, Green 2001 Nature 409:

8 białka HTH (helisa-obrót-helisa) wysoce konserwowany motyw wiążący DNA grupy prokariotycznych i wirusowych białek, u Eukariota obecny w sekwencjach homeodomen dwie (-trzy) α helisy połączone ostrym skrętem, pierwsza helisa kontaktuje się ze szkieletem fosforanowym, druga dokładnie pasuje do rowka większego DNA w miejscu występowania specyficznej sekwencji niektóre wiążą się do DNA jako dimery (np. represor λ) lub tetramery (np. I lac)

9 przykłady białek HTH

10 przykłady białek HTH homeodomena białka engrailed

11 białka z domeną palca cynkowego palec cynkowy najpowszechniejsza domena wiązania DNA u Eukariota palec cynkowy składa się z 2-niciowej antyrównoległej β-kartki, za którą następuje ostry skręt i α-helisa, atom cynku utrzymują 2 Cys i 2 His (C 2 H 2 ) lub 4-6 Cys (C 4-6 )

12 białko liczba palców C 2 H 2 organizm TFIIIA 9 Xenopus ADRI 2 Yeast SP1 3 Human NGF1-A 3 Rat Krüppel h 2(+) Drosophila Krüppel 4 Drosophila Hunchback Drosophila Serendipity b 5 Drosophila Serendipity d Drosophila Snail 4 Drosophila MKR1 7(+) Mouse MKR2 9(+) Mouse TDF 13(+) Human Xfin Xenopus białko rodzaj palca organizm GAL4/PPRI/ARGRII/LAC9/qa-1F C 6 Yeast, Neurospora E1A C 4 Adenovirus Steroid hormone receptor superfamily C 4 + C 5 Human/rat/mouse/chicken Evans, Hollenberg 1988 Cell 52:1-3.

13 ZF np.: * WT-1 (istotny dla formowania nerek i gonad) * powszechny Sp1 * TFIIIA (istotny dla transkrypcji genów 5S rrna Xenopus) * Krox 20 (reguluje ekspresję genów w rozwoju tyłomózgowia) * Egr-1 (kieruje rozwojem białych ciałek krwi w makrofagi) * Krüppel (wyznacza obszar tułowia u Drosophila) * liczne receptory hormonów steroidowych elementy rozpoznawane przez: homodimery heterodimery z RXR heterodimer G/ERE

14 białka z zamkiem leucynowym zamek leucynowy jest złożony z α-helis dwu oddzielnych monomerów, które dimeryzują dzięki leucynom regularnie rozmieszczonym na obu helisach, zawierają też konserwowane reszty argininy, które przytrzymują szkielet fosforanowy po obu stronach rowka większego rozpoznają i wiążą palindromowe sekwencje DNA w rowku większym zamykają się na DNA jak para nożyczek prostopadłych do podwójnej helisy np. AP1, drożdżowe GCN4, C/EBP (ang. CCAAT enhancer-binding protein)

15 biał ka H L H wiążą się z DNA poprzez domenę zasadową, z którą sąsiaduje pierwsza z dwu α-helis oddzielonych pętlą tworzą homo- i heterodimery często w organizmie powszechnie występuje jedno białko bhlh (ubiquitous protein) mające dwu rozwojowo specyficznych partnerów do dimeryzacji regulatora pozytywnego i negatywnego

16 różne mechanizmy kontrolujące aktywność czynników transkrypcyjnych

17 Model współistnienia w tym samym rejonie genomu fizycznie zachodzących, ale niezależnie regulowanych genów Kleinjan DA, van Heyningen V 2005 Am J Hum Genet 76: Hipotetyczny region zawierający dwa geny tkankowo specyficzne i jeden gen metabolizmu podstawowego (ang. housekeeping gene). Gen X (eksony niebieskie) ulega ekspresji w tkankach oczu, gen Y (e. fioletowe) w mózgu, gen Z (e. zielone) w każdej tkance. Tkankowo specyficzna aktywność transkrypcyjna zależy od utworzenia takiego centrum aktywnej chromatyny ACH, która obejmuje tkankowo specyficzne elementy cis ze związanymi kompleksami czynników i umożliwia wybiórczą interakcję z promotorem danego genu. Utworzenie ACH zapewnia lokalne wysokie nagromadzenie czynników transkrypcyjnych i czynników pozytywnie modelujących chromatynę. Aktywność genu metabolizmu podstawowego nie wymaga tworzenia ACH.

Wykład 5. Remodeling chromatyny

Wykład 5. Remodeling chromatyny Wykład 5 Remodeling chromatyny 1 Plan wykładu: 1. Przebudowa chromatyny 2. Struktura, funkcje oraz mechanizm działania kompleksów remodelujących chromatynę 3. Charakterystyka kompleksów typu SWI/SNF 4.

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Wykład 5 Droga od genu do

Bardziej szczegółowo

Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych

Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych Regulacja transkrypcji genów eukariotycznych Definicja genu Region DNA, który określa dziedziczoną cechę organizmu; zwykle koduje pojedyncze białko lub RNA. Zawiera całą funkcjonalną podjednostkę wraz

Bardziej szczegółowo

Organizacja jądra komórkowego

Organizacja jądra komórkowego Organizacja jądra komórkowego Wewnątrz jądra komórkowego * enzymy replikujące muszą odnajdywać miejsca inicjacji syntezy DNA, * czynniki transkrypcyjne i polimerazy RNA odnajdują promotory i enhancery,

Bardziej szczegółowo

Budowa histonów rdzeniowych

Budowa histonów rdzeniowych Histony rdzeniowe Budowa histonów rdzeniowych Histon H4 Silnie dodatnio naładowany N-koniec białka Globularna hydrofobowa domena odpowiedzialna za oddziaływania histon-histon oraz histon-dna Domena histonowa

Bardziej szczegółowo

DNA musi współdziałać z białkami!

DNA musi współdziałać z białkami! DNA musi współdziałać z białkami! Specyficzność oddziaływań między DNA a białkami wiążącymi DNA zależy od: zmian konformacyjnych wzdłuż cząsteczki DNA zróżnicowania struktury DNA wynikającego z sekwencji

Bardziej szczegółowo

Drożdżowe systemy ekspresyjne

Drożdżowe systemy ekspresyjne Drożdże Drożdżowe systemy ekspresyjne Zalety: możliwość uzyskania dużej biomasy modyfikacje postranslacyjne eksprymowanych białek transport eksprymowanych białek do pożywki Duża biomasa W przypadku hodowli

Bardziej szczegółowo

Białka z rodziny MADS kombinatoryczne regulatory transkrypcji u grzybów, zwierząt i roślin

Białka z rodziny MADS kombinatoryczne regulatory transkrypcji u grzybów, zwierząt i roślin Białka z rodziny MADS kombinatoryczne regulatory transkrypcji u grzybów, zwierząt i roślin Łukasz Szafron 1 Tomasz Jagielski 2 Agnieszka Dzikowska 3,4, 1 Zakład Patologii Molekularnej, Centrum Onkologii

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy. Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy 3

Spis treści. Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy. Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy 3 Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy Przedmowa Przedmowa do drugiego wydania polskiego Wstęp Spis rozdziałów Skróty V VI VII XI XIX Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy

Bardziej szczegółowo

Genetyka. Krótkie wykłady H. Fletcher, I. Hickey, P. Winter,

Genetyka. Krótkie wykłady H. Fletcher, I. Hickey, P. Winter, Genetyka. Krótkie wykłady H. Fletcher, I. Hickey, P. Winter, Wydanie trzecie, zmienione, Wydawnictwo Naukowe PWN 2011 Genetyka ogólna. Skrypt do ćwiczeń dla studentów biologii A. Sadakierska-Chudy, G.

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej Dr hab. Janusz Matuszyk INSTYTUT IMMUNOLOGII I TERAPII DOŚWIADCZALNEJ im. Ludwika Hirszfelda P OLSKIEJ A K A D E M I I N AUK Centrum Doskonałości: IMMUNE ul. Rudolfa Weigla 12, 53-114 Wrocław tel. (+48-71)

Bardziej szczegółowo

Replikacja DNA. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Replikacja DNA. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Replikacja DNA Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Replikacja DNA jest bardzo złożonym procesem, w którym biorą udział setki

Bardziej szczegółowo

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Klonowanie molekularne Kurs doskonalący Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Etapy klonowania molekularnego 1. Wybór wektora i organizmu gospodarza Po co klonuję (do namnożenia DNA [czy ma być metylowane

Bardziej szczegółowo

SESJA 4 REGULACJA EKSPRESJI GENETYCZNEJ WYKŁADY

SESJA 4 REGULACJA EKSPRESJI GENETYCZNEJ WYKŁADY SESJA 4 REGULACJA EKSPRESJI GENETYCZNEJ WYKŁADY 60 SESJA 4 WYKŁADY W04-01 REGULACJA EKSPRESJI GENÓW ZWIĄZANYCH Z ASYMILACJĄ SIARKI U BAKTERII Monika Hryniewicz Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej.

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Wprowadzenie DNA i białka W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Białka: łańcuchy złożone z aminokwasów (kilkadziesiąt kilkadziesiąt

Bardziej szczegółowo

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe wykorzystujące mikromacierze DNA Genotypowanie: zróżnicowane wewnątrz genów RNA Komórka eukariotyczna Ekspresja genów: Które geny? Poziom

Bardziej szczegółowo

Większość genów E. coli ma w promotorach zgodne sekwencje -10 i -35 rozpoznawane przez σ 70 (o m.cz. 70 kda).

Większość genów E. coli ma w promotorach zgodne sekwencje -10 i -35 rozpoznawane przez σ 70 (o m.cz. 70 kda). Regulony Grupy bakteryjnych operonów i rozproszone po różnych chromosomach geny eukariotyczne pozostające pod kontrolą tego samego białka regulatorowego nazywamy regulonami. E. coli istnieje co najmniej

Bardziej szczegółowo

Generator testów 1.3.1 Biochemia wer. 1.0.5 / 14883078 Strona: 1

Generator testów 1.3.1 Biochemia wer. 1.0.5 / 14883078 Strona: 1 Przedmiot: Biochemia Nazwa testu: Biochemia wer. 1.0.5 Nr testu 14883078 Klasa: zaoczni_2007 IBOS Odpowiedzi zaznaczamy TYLKO w tabeli! 1. Do aminokwasów aromatycznych zalicza się A) G, P oraz S B) L,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Zakład Genetyki

Uniwersytet Warszawski Zakład Genetyki Uniwersytet Warszawski Zakład Genetyki Łukasz Szafron Biologia, ewolucja i występowanie czynników transkrypcyjnych z rodziny MADS-box, białek, od których zależy życie wielu organizmów Praca licencjacka

Bardziej szczegółowo

Wykład 13. Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA. Mechanizmy powstawania nowotworów

Wykład 13. Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA. Mechanizmy powstawania nowotworów Wykład 13 Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA Mechanizmy powstawania nowotworów Uszkodzenie DNA Wykrycie uszkodzenia Naprawa DNA Zatrzymanie cyklu kom. Apoptoza Źródła uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

Chapter 7. Podsumowanie. Joanna M. Lubelska, Sonja-V. Albers and Arnold J.M. Driessen

Chapter 7. Podsumowanie. Joanna M. Lubelska, Sonja-V. Albers and Arnold J.M. Driessen Chapter 7 Podsumowanie Joanna M. Lubelska, Sonja-V. Albers and Arnold J.M. Driessen Chapter 7 Jeszcze 30 lat temu wszystkie organizmy żyjące na Ziemi były podzielone na 2 grupy: eukaryota i prokaryota

Bardziej szczegółowo

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI Michał M. Dyzma PLAN REFERATU Historia badań nad wapniem Domeny białek wiążące wapń Homeostaza wapniowa w komórce Komórkowe rezerwuary wapnia Białka buforujące Pompy wapniowe

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA GENETYCZNA: WYROK CZY MOŻLIWOŚĆ

INFORMACJA GENETYCZNA: WYROK CZY MOŻLIWOŚĆ ARTYKUŁY Zagadnienia Filozoficzne w Nauce XXXIII / 2003, s. 64 73 Magdalena FIKUS Instytut Biochemii i Biofizyki PAN Warszawa INFORMACJA GENETYCZNA: WYROK CZY MOŻLIWOŚĆ Mówimy o terapii genowej, jak gdyby

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych

Statystyczna analiza danych Statystyczna analiza danych ukryte modele Markowa, zastosowania Anna Gambin Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski plan na dziś Ukryte modele Markowa w praktyce modelowania rodzin białek multiuliniowienia

Bardziej szczegółowo

Motywy pakowania struktur helikalnych. ridges and grooves

Motywy pakowania struktur helikalnych. ridges and grooves Motywy pakowania struktur helikalnych ridges and grooves cytochrom b562 ludzki hormon wzrostu Symulowana struktura fragmentu dwuwarstwy lipidowej 20 x 1,5 Å - helisa 8-9 x 3.5 Å - włókno beta -otoczenie

Bardziej szczegółowo

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A...

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A... 1. Zadanie (0 2 p. ) Porównaj mitozę i mejozę, wpisując do tabeli podane określenia oraz cyfry. ta sama co w komórce macierzystej, o połowę mniejsza niż w komórce macierzystej, gamety, komórki budujące

Bardziej szczegółowo

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją).

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Czym jest życie? metabolizm + informacja (replikacja) 2 Cząsteczki organiczne mog y powstać w atmosferze pierwotnej

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny

Wykład 3. Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny Wykład 3 Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny Struktura jądra komórkowego Matriks jądrowa - jądro komórkowe pozbawione chromatyny Nukleoplazma Heterochromatyna Euchromatyna Jąderko Otoczka

Bardziej szczegółowo

Modyfikacje histonów rdzeniowych

Modyfikacje histonów rdzeniowych Modyfikacje histonów rdzeniowych Fosforylacja (seryna, treonina) Acetylacja (lizyna) Modyfikacje histonów rdzeniowych Metylacja (lizyna, arginina) ADP-rybozylacja Ubikwitynylacja (lizyna) Sumoilacja (lizyna)

Bardziej szczegółowo

Wyszukiwanie podobnych sekwencji w bazach danych. Wyszukiwanie w sekwencji nukleotydów czy aminokwasów? Czułość i selektywność

Wyszukiwanie podobnych sekwencji w bazach danych. Wyszukiwanie w sekwencji nukleotydów czy aminokwasów? Czułość i selektywność Wersja 1.05 Wprowadzenie do Informatyki Biomedycznej Wykład 3: Wyszukiwanie w bazach sekwencji Przewidywanie genów Wydział Informatyki PB Marek Krętowski pokój 206 e-mail: m.kretowski@pb.edu.pl http://aragorn.pb.bialystok.pl/~mkret

Bardziej szczegółowo

Priony. co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski

Priony. co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski Priony co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski Choroba Kreutzfeldta-Jakoba Pierwsze opisy pochodzą z lat 30. XX wieku Zakaźna choroba, często rodzinna

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Chromatyna struktura i funkcja

Chromatyna struktura i funkcja Chromatyna struktura i funkcja dr hab. Marta Koblowska dr Rafał Archacki http://www.accessexcellence.org/ab/gg/nucleosome.html GENETYKA FRIEDRICH MIESCHER (1844-1895) W 1869 roku wyizolował z jąder komórkowych

Bardziej szczegółowo

Biologia molekularna wirusów. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Biologia molekularna wirusów. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Biologia molekularna wirusów Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Co to jest wirus? Cząsteczka złożona z kwasu nukleinowego (DNA

Bardziej szczegółowo

Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle. czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych

Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle. czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych Wirusy zwiększające ryzyko rozwoju nowotworów HBV EBV HCV HTLV HPV HHV-8 Zmniejszenie liczby zgonów spowodowanych

Bardziej szczegółowo

Substancje o Znaczeniu Biologicznym

Substancje o Znaczeniu Biologicznym Substancje o Znaczeniu Biologicznym Tłuszcze Jadalne są to tłuszcze, które może spożywać człowiek. Stanowią ważny, wysokoenergetyczny składnik diety. Z chemicznego punktu widzenia głównym składnikiem tłuszczów

Bardziej szczegółowo

dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ

dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ KOMÓRKI SATELITARNE (ang. stem cells) potencjał regeneracyjny mięśni HIPERTROFIA MIĘŚNI University College London,

Bardziej szczegółowo

4.1 Hierarchiczna budowa białek

4.1 Hierarchiczna budowa białek Spis treści 4.1 ierarchiczna budowa białek... 51 4.1.1 Struktura pierwszorzędowa... 51 4.1.2 Struktura drugorzędowa... 53 4.1.3 Struktura trzeciorzędowa... 60 4.1.4 Rodzaje oddziaływań stabilizujących

Bardziej szczegółowo

Metylacja DNA. Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk

Metylacja DNA. Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk Metylacja DNA Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk Przykład symfoniczny Przykład symfoniczny Metylacja DNA O SAM-CH SAM NH 3 5 2 6 1 H DNMT Cytozyna

Bardziej szczegółowo

GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA

GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA TRANSKRYPTOMIKA Metody sztucznej rekombinacji DNA nie tylko umożliwiły powstanie nowych niezwykle użytecznych narzędzi do badania podstawowych mechanizmów funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy

1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy 1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy a) Toma A, Widłak W, Vydra N (2012) Rola czynnika transkrypcyjnego HSF1 w procesie nowotworzenia. Postępy Biologii Komórki 39(2):269 288 b) Vydra N, Toma

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek 1. Który spośród wymienionych szablonów wybierzesz do modelowania? Dlaczego? Struktura krystaliczną czy NMR (to samo białko, ta sama rozdzielczość)? Strukturę

Bardziej szczegółowo

Przyrównywanie sekwencji

Przyrównywanie sekwencji Instytut Informatyki i Matematyki Komputerowej UJ, opracowanie: mgr Ewa Matczyńska, dr Jacek Śmietański Przyrównywanie sekwencji 1. Porównywanie sekwencji wprowadzenie Sekwencje porównujemy po to, aby

Bardziej szczegółowo

ACTA MYGENICA. nr 1 2008. Zeszyt Koła Naukowego Studentów Biotechnologii Mygen

ACTA MYGENICA. nr 1 2008. Zeszyt Koła Naukowego Studentów Biotechnologii Mygen ACTA MYGENICA nr 1 2008 Zeszyt Koła Naukowego Studentów Biotechnologii Mygen Kraków 2008 ACTA MYGENICA nr 1 2008 Zeszyt Koła Naukowego Studentów Biotechnologii Mygen Redakcja: Krzysztof Szade redaktor

Bardziej szczegółowo

Wektory DNA - klonowanie molekularne

Wektory DNA - klonowanie molekularne Wektory DNA - klonowanie molekularne Fragment DNA (np. pojedynczy gen) można trwale wprowadzić do komórek gospodarza (tzn. zmusić go do powielania w tym gospodarzu) tylko wtedy, gdy zostanie on wbudowany

Bardziej szczegółowo

IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO

IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO EWA STĘPIEŃ ZAKŁAD PATOMORFOLOGII OGÓLNEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W BIAŁYMSTOKU KIEROWNIK I OPIEKUN PRACY: Dr KATARZYNA GUZIŃSKA-USTYMOWICZ

Bardziej szczegółowo

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Lech Poloński Mariusz Gąsior Informatyka medyczna Dział informatyki zajmujący się jej zastosowaniem w ochronie zdrowia (medycynie) Stymulacja rozwoju informatyki

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Aleksandra Sałagacka Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Pracownia Biologii Molekularnej i Farmakogenomiki

Bardziej szczegółowo

Genom człowieka a środowisko

Genom człowieka a środowisko Jerzy Jaśkiewicz 1, Anna Goździalska 1,3, Dorota Lizak 2 Genom człowieka a środowisko Abstract Human genom is s ll under muta ons. The most important muta on is releated with metyla on of nucleo des. Effect

Bardziej szczegółowo

Blok licencjacki genetyczny

Blok licencjacki genetyczny Blok licencjacki genetyczny Za twórcę genetyki uważa się czeskiego zakonnika Grzegorza Mendla, który w 1866 r. odkrył podstawowe prawa przekazywania cech dziedzicznych i postawił hipotezę istnienia jednostek

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki

Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Analiza procesów regulacji ekspresji genów w komórkach poddanych działaniu promieniowania jonizującego. Roman Jaksik Rozprawa

Bardziej szczegółowo

Wykład 12 Kwasy nukleinowe: budowa, synteza i ich rola w syntezie białek

Wykład 12 Kwasy nukleinowe: budowa, synteza i ich rola w syntezie białek BIOCHEMIA Kierunek: Technologia Żywności i Żywienie Człowieka semestr III Wykład 12 Kwasy nukleinowe: budowa, synteza i ich rola w syntezie białek WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA CENTRUM BIOIMMOBILIZACJI

Bardziej szczegółowo

Ł ć ć Ł Ą Ń Ę Ą Ń Ń Ą Ą ć Ń Ń ć Ą ć ć ź ć ź Ł Ł Ą Ę ć ć ć ć ć ć Ź ć Ę ĘĄ ć Ę ĘĄ Ę Ł Ł ź Ę ć ć ć Ę Ł Ż Ę Ł ź ć Ł ć ź Ę ź Ą Ą ć ć ć Ą Ł Ł Ą ć Ę Ę Ę ć ć ć ć Ą Ę Ń Ę Ą Ń ć Ł Ą Ń Ę Ą Ń Ę ć Ń ć Ć ć Ń Ń ć ć ć

Bardziej szczegółowo

Ź Ó Ź Ź Ą ź ź Ń Ó ć Ź ć ć Ź Ó Ń ź Ó Ś Ó Ó Ó Ą ź ź Ó Ą Ą Ź ć Ź Ó Ó Ó Ą ć ć ć Ą ć Ó Ść ć Ś Ść Ś Ó ć ć Ś Ó Ó ć Ś ć ć ć Ó Ó ć ć Ó Ś Ą Ó ć Ź ĘĄ Ó Ó Ą Ś Ó Ź Ą Ł Ś ć Ź Ł Ł Ą Ó Ś Ł ć ć Ź Ó Ź Ł Ć ć Ó ć Ś Ź Ó ć

Bardziej szczegółowo

ć ć Ą Ę Ę Ę Ę Ą ć ć ć ć ć ź Ą Ą Ą Ą ć Ą Ą Ą Ą ź Ę Ż ć ć Ł Ł ź ź Ł ć Ę Ę Ń Ż Ń ć Ę ć Ś Ś ć Ą Ę ć ć ć Ę ź Ę Ę Ń Ę Ń Ę Ę ć Ę Ę Ę Ę ć ć ź ć ć Ę ć Ę ć ć ć ć Ę Ę ź Ł Ę Ą Ą Ą Ę ź ź ć ź ć Ł ć Ł Ę ć Ą Ł

Bardziej szczegółowo

Genetyka w nowej podstawie programowej

Genetyka w nowej podstawie programowej Genetyka w nowej podstawie programowej Dział Genetyka - III etap edukacyjny Rzetelna realizacja tego działu w gimnazjum jest kluczowa ze względu na to, że biotechnologia i inżynieria genetyczna jest omawiana

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka. Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl

Bioinformatyka. Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl Bioinformatyka Michał Bereta mbereta@pk.edu.pl www.michalbereta.pl 1 Bazy danych biologicznych Bazy danych sekwencji nukleotydowych Pierwotne bazy danych (ang. primary database) Wykorzystywane do zbierania

Bardziej szczegółowo

ń Ą ń Ż Ż ń Ó ź Ę ź ź Ę ć ć ć Ś ź ŚĆ Ś ź ź ź ź Ś ź ń Ś Ó Ć ŚĆ Ć ć ć ć ź ń ć Ó ń ń ń Ś ń ń Ś ń ź ź ź źń Ź Ś ń Ć Ś Ś Ź ń ń Ś ń ń Ś ź ź Ś ź źń Ś ć ć ń Ś ń ń Ś Ś Ś Ś ń ź ź Ś ź źń ź Ś ń ź Ś Ś Ś ź ń ń Ś ń ń

Bardziej szczegółowo

Ł Ł Ś Ę ź ź ź ź Ś ź ż Ę Ę Ś ż Ś ń Ś Ó Ą Ł Ą Ś ź Ę ć Ś ź ż ż ż ż ż ć ż ż Ń ć ń Ś ź ż ń ć ć ż ć ż źń ć ż ż ż ź ń ć ć Ł ż Ę ń ć ż ń ż ż Ś ź ż ń ń Ś ż Ś ń Ś ż ż Ś ń Ą ż Ł ć ż ż ż ń ż ż ż ż ń Ł ń Ę Ę Ą ń ź

Bardziej szczegółowo

Ń Ó Ą Ó Ą Ń ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ź ć ć ć ć Ń ć ć ć ź ź Ą ć ć ć ź Ź ź ć ŚĆ ć ć ć ź ć źń Ć Ż ź ć ć ć ź ć Ż Ą ć Ż ć ź ć ź ź ź Ą ć ć ć ć ć ć Ą ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ź ć ć ć ć ć ć ć Ą ć Ó ź Ó Ó Ń Ą Ó

Bardziej szczegółowo

ETYCZNE ASPEKTY INŻYNIERII GENETYCZNEJ

ETYCZNE ASPEKTY INŻYNIERII GENETYCZNEJ ETYCZNE ASPEKTY INŻYNIERII GENETYCZNEJ Paweł Bortkiewicz UAM bortpa@amu.edu.pl INŻYNIERIA GENETYCZNA (REKOMBINACJA DNA IN VITRO) zespół technik pozwalających na zamierzone, kontrolowane, przewidziane przez

Bardziej szczegółowo

Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV. Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS

Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV. Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS Cel terapii przeciwwirusowej Jak najdłużej maksymalna supresja replikacji HIV i utrzymanie odpowiedniej liczby limfocytów

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Advances in Biochemistry

Advances in Biochemistry POLSKIE TOWARZYSTWO BIOCHEMICZNE Advances in Biochemistry T O M 4 7, NR 1, 2 0 0 1 Kazimierz Zakrzewski wspomnienia Forma CCC D N A genomu HBV... Czynnik S p l Struktura 70S Rola białek Gre w t r a n s

Bardziej szczegółowo

ANNALES ACADEMIAE MEDICAE GEDANENSIS TOM XXXIX 2 0 0 9 SUPLEMENT 6

ANNALES ACADEMIAE MEDICAE GEDANENSIS TOM XXXIX 2 0 0 9 SUPLEMENT 6 ANNALES ACADEMIAE MEDICAE GEDANENSIS TOM XXXIX 2 0 0 9 SUPLEMENT 6 GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Zdzisław Kochan REGULACJA WYDZIELNICZEJ I METABOLICZNEJ FUNKCJI TKANKI TŁUSZCZOWEJ PODCZAS WIELOKROTNEGO

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

Ekspresja i funkcja receptora progesteronu w jajniku u ptaków

Ekspresja i funkcja receptora progesteronu w jajniku u ptaków Rocz. Nauk. Zoot., T. 38, z. 2 (2011) 127 135 Ekspresja i funkcja receptora progesteronu w jajniku u ptaków S y l w i a O r c z e w s k a - D u d e k 1, M a r i a M i k a 2 1 Instytut Zootechniki Państwowy

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Komórki wprowadzenie Komórki pod mikroskopem Wynalezienie mikroskopu świetlnego doprowadziło do odkrycia komórek Pod mikroskopem można

Rozdział 1 Komórki wprowadzenie Komórki pod mikroskopem Wynalezienie mikroskopu świetlnego doprowadziło do odkrycia komórek Pod mikroskopem można Rozdział 1 Komórki wprowadzenie Komórki pod mikroskopem Wynalezienie mikroskopu świetlnego doprowadziło do odkrycia komórek Pod mikroskopem można oglądać komórki, organelle, a nawet cząsteczki Komórka

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Anna Gambin, Urszula Foryś, Jacek Miękisz, Bartosz Wilczyński

Autorzy: Anna Gambin, Urszula Foryś, Jacek Miękisz, Bartosz Wilczyński Nowoczesne metody, leki i terapie w ochronie zdrowia i gospodarce Europy XXI wieku interdyscyplinarne kształcenie w obszarze nauk biomedycznych na studiach II i III stopnia, POKL.04.03.00-00-060/12 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

2. Produkty żywnościowe zawierające białka Mięso, nabiał (mleko, twarogi, sery), jaja, fasola, bób (rośliny strączkowe)

2. Produkty żywnościowe zawierające białka Mięso, nabiał (mleko, twarogi, sery), jaja, fasola, bób (rośliny strączkowe) BIAŁKA 1. Funkcja białek w organizmie Budulcowa mięśnie (miozyna), krew (hemoglobina, fibrynogen), włosy (keratyna), skóra, chrząstki, ścięgna (kolagen), białka współtworzą wszystkie organelle komórkowe

Bardziej szczegółowo

1. Barwienie przeglądowe ogólna struktura mózgu i płatów wzrokowych Drosophila

1. Barwienie przeglądowe ogólna struktura mózgu i płatów wzrokowych Drosophila 1. Barwienie przeglądowe ogólna struktura mózgu i płatów wzrokowych Drosophila Drosophila melanogaster - barwienie Richardsona (1% błękit metylenowy w 1% boraksie) Techniki używane w histologii: mikroskopia

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1924600. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.09.2006 06791878.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1924600. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.09.2006 06791878. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1924600 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.09.06 06791878.9

Bardziej szczegółowo

(MIKROSKOP ELEKTRONOWY, ORGANELLE KOMÓRKOWE).

(MIKROSKOP ELEKTRONOWY, ORGANELLE KOMÓRKOWE). ĆWICZENIE 2. Temat: ULTRASTRUKTURA KOMÓRKI (1). (MIKROSKOP ELEKTRONOWY, ORGANELLE KOMÓRKOWE). 1. Podstawy technik mikroskopowo-elektronowych (Schemat N/2/1) 2. Budowa i działanie mikroskopu elektronowego

Bardziej szczegółowo

MIKROMACIERZE. dr inż. Aleksandra Świercz dr Agnieszka Żmieńko

MIKROMACIERZE. dr inż. Aleksandra Świercz dr Agnieszka Żmieńko MIKROMACIERZE dr inż. Aleksandra Świercz dr Agnieszka Żmieńko Informacje ogólne Wykłady będą częściowo dostępne w formie elektronicznej http://cs.put.poznan.pl/aswiercz aswiercz@cs.put.poznan.pl Godziny

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie leków z celami molekularnymi i projektowanie leków

Oddziaływanie leków z celami molekularnymi i projektowanie leków Oddziaływanie leków z celami molekularnymi i projektowanie leków Prof. dr hab. Sławomir Filipek Grupa BIOmodelowania (biomodellab.eu) Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych

Bardziej szczegółowo

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów.

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. mrna 1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. GGA CGC GCT replikacja CCT GCG CGA transkrypcja aminokwasy trna antykodony

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy regulacji białek

Mechanizmy regulacji białek Mechanizmy regulacji białek Funkcja białka jest kontrolowana na wielu poziomach: -lokalizacja produktu genu i/lub jego partnerów -kowalencyjne i niekowalencyjne wiązanie efektorów -ilość i czas życia aktywnego

Bardziej szczegółowo

Wybrane zastosowania metod inżynierii genetycznej

Wybrane zastosowania metod inżynierii genetycznej Wybrane zastosowania metod inżynierii genetycznej Inżynieria genetyczna to inaczej ingerencja w materiał genetyczny organizmów, w celu zmiany ich właściwości dziedzicznych. Polega ona na wprowadzaniu do

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcja białek (I mgr)

Struktura i funkcja białek (I mgr) Struktura i funkcja białek (I mgr) Dr Filip Jeleń fj@protein.pl http://www.protein.pl/ Jeremy M. Berg, John L. Tymoczko, Lubert Stryer Biochemia Carl Branden, John Tooze Introduction to Protein Structure

Bardziej szczegółowo

Mikrosatelitarne sekwencje DNA

Mikrosatelitarne sekwencje DNA Mikrosatelitarne sekwencje DNA Małgorzata Pałucka Wykorzystanie sekwencji mikrosatelitarnych w jądrowym DNA drzew leśnych do udowodnienia pochodzenia materiału dowodowego w postępowaniu sądowym 27.09.2012

Bardziej szczegółowo

Molekuły Miłości. Borys Palka Katarzyna Pyzik. www.agh.edu.pl

Molekuły Miłości. Borys Palka Katarzyna Pyzik. www.agh.edu.pl Molekuły Miłości Borys Palka Katarzyna Pyzik www.agh.edu.pl Zakochanie Przyczyną Hormonalnych Zmian Grupa zakochanych, 24 osoby (12 mężczyzn, 12 kobiet ) Grupa kontrolna, 24 osoby (12 mężczyzn, 12 kobiet)

Bardziej szczegółowo

Sedno sprawy. Ponieważ to mhtt powoduje HD, wielu naukowców skupia się na znalezieniu sposobów zmniejszania jego stężenia w mózgach pacjentów HD.

Sedno sprawy. Ponieważ to mhtt powoduje HD, wielu naukowców skupia się na znalezieniu sposobów zmniejszania jego stężenia w mózgach pacjentów HD. Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. NUB1: wspomaganie oczyszczania w celu redukcji ilości zmutowanej huntingtyny NUB1 zwiększa

Bardziej szczegółowo