Specyficzne metody otrzymywania leków i ich różnych form (leki o przedłużonym działaniu)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Specyficzne metody otrzymywania leków i ich różnych form (leki o przedłużonym działaniu)"

Transkrypt

1 Specyficzne metody otrzymywania leków i ich różnych form (leki o przedłużonym działaniu) dr inż. Agnieszka Gadomska-Gajadhur Lab. 22 Pawilon, nr tel

2 Zagadnienia: 1. Co to są leki o przedłużonym czasie uwalniania? 2. Klasyfikacja postaci leków o przedłużony działaniu 3. Mikro- i nanocząstki (micele, liposomy, sfery, pulmosfery i kapsułki) 4. Proleki i proleki wielkocząsteczkowe 5. Klasyfikacja systemów dostarczania API o kontrolowanym uwalnianiu 6. Systemy matrycowe i zbiornikowe 7. Mechanizmy uwalniania z systemów leków o kontrolowanym uwalnianiu 2

3 Podstawowe definicje* API (substancja aktywna farmaceutycznie) z ang. Pharmaceutical Active Ingredient to substancją pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, która po wprowadzeniu do organizmu w odpowiedniej postaci i stężeniu, wywołuje pożądany efekt terapeutyczny. LEK (produkt leczniczy) to substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. LEK O PRZEDŁUŻONYM DZIAŁANIU preparaty, z których szybkość i/lub miejsce uwalniania API jest inna, niż z preparatów o niemodyfikowanym uwalnianiu podawanych tą samą drogą. DDS (systemy leków o kontrolowanym czasie uwalniania) to urządzenie lub postać leku uwalniająca (dozująca) substancję aktywną ze ściśle określoną szybkością w ściśle określonym czasie, zgodnie z kinetyką zerowego rzędu. * Zgodnie z Ustawą z dn r. Prawo Farmaceutyczne (Dz.U Nr 126 poz ) 3

4 Farmakokinetyka leku w ustroju podanie doustne i dojelitowe: kapsułka/tabletka dożylne: roztwór API w soli fizjologicznej/ zawiesina transdermalne: implant/ plaster/ maść rozpad formy leku, uwolnienie API trwa to minut polega na rozpadzie formy leku uwolnienie API np. do krwioobiegu, soku żołądkowego lub jelita cienkiego wchłanianie przez błony śluzowe lub skórę (w zależności od drogi podania) polega na przejściu substancji z powierzchni ciała lub zewnętrznej strony błony śluzowej przewodu pokarmowego do układu krwionośnego lub limfatycznego dystrybucja odwracalny transport leku z jednej części organizmu do innej API jest transportowana przez system naczyń krwionośnych w wyniku różnicy stężeń między krwią a tkanką 4

5 biotransformacja magazynowanie dystrybucja przekształcanie wprowadzanych do organizmu API w związki łatwo usuwalne zachodzi głównie w wątrobie, podrzędne znaczenie mają procesy zachodzące w np. jelitach, nerkach, płucach) wydalanie niektóre API lub produkty ich rozkładu/ metabolizmu głównie w wątrobie oraz nerkach czasami w szpiku kostnym lub kościach, w mózgu zależy od właściwości fizykochemicznych API zachodzi głównie drogą jelitową, wątrobową oraz nerkową małe znaczenie ma wydalanie leków przez skórę i płuca 5

6 Formy leku o niemodyfikowanym uwalnianiu* Preparaty z których uwalnianie API nie jest celowo modyfikowane przez ich: skład, budowę i/lub metodę wytwarzania Uwalnianie API (forma stała) zależy od jej właściwości Synonim: postacie leku o szybkim uwalnianiu * Wg FP IX 6

7 Formy leku o modyfikowanym uwalnianiu* Preparaty, z których szybkość i/lub miejsce uwalniania API jest inna, niż z preparatów o niemodyfikowanym uwalnianiu podawanych tą samą drogą Modyfikacja uwalniania jest zamierzona i może być osiągnięta za pomocą odpowiedniego składu, budowy i/lub metody wytworzenia * Wg FP IX 7

8 Cele współczesnej technologii leków: Uzyskiwanie postaci leku o pożądanej szybkości, czasie i miejscu uwalniania substancji leczniczej. Modyfikacja składu leku Modyfikacja budowy leku Modyfikacja metody wytwarzania Postacie o modyfikowanym uwalnianiu 8

9 Postacie leku o modyfikowanym uwalnianiu: Doustne o przedłużonym uwalnianiu o opóźnionym uwalnianiu o pulsacyjnym uwalnianiu API o celowanym uwalnianiu Pozajelitowe parenteralne implanty transdermalne inserty Terapia celowana 9

10 Bardzo szybko uwalniające API Do terapii celowanej O przedłużonym działaniu Dojelitowe o przedłużonym działaniu Leki doustne o modyfikowanym uwalnianiu O szybkim i przedłużonym działaniu O kontrolowanym uwalnianiu O pulsacyjnym uwalnianiu 10

11 Efekt terapeutyczny efekt toksyczny system terapeutyczny minimalny efekt terapeutyczny lek o przedłużonym działaniu tabletka tradycyjna Czas [h]

12 Postacie leku o przedłużonym (spowolnionym) uwalnianiu Zalety: Utrzymanie stałego stężenia API we krwi Lepsza dystrybucja API w organizmie Zmniejszenie częstotliwości podania Minimalizacja efektów ubocznych (układ pokarmowy) Obniżenie toksyczności API Skrócenie czasu leczenia Obniżenie kosztów terapii Wzrost komfortu leczenia dla pacjenta Wady: Wysokie koszty wytworzenia leku Niebezpieczeństwo przedawkowania API Brak możliwości zmniejszenia/zwiększenia dawki w czasie leczenia 12

13 Tabletki - otrzymywanie Tabletki otrzymuje się w procesie tabletkowania, czyli prasowania mieszaniny proszków lub granulatu. 13

14 14

15 Uwalnianie API via siła prasowania 15

16 Tabletki o przedłużonym działaniu Typ 1. Nośniki hydrofilowe Polimery hydrofilowe Pochodne celulozy metyloceluloza, propyloceluloza, hydroksypropyloceluloza Kopolimery kwasu metakrylowego Żelatyna, guma arabska, alginiany Uwalnianie API kontrolowane jest dyfuzją lub erozją polimeru 16

17 Mechanizm uwalniania API z tabletki wytworzonej z hydrofilowego polimeru pęczniejącego w środowisku przewodu pokarmowego 17

18 Tabletki o przedłużonym działaniu Typ 2. Nierozpuszczalne matryce Tworzone z udziałem wosków, trójglicerydów lub kwasów tłuszczowych Uwalnianie API zachodzi podczas erozji powierzchniowej nośnika (w wyniku powolnego trawienia lipidu w przewodzie pokarmowym) 18

19 Tabletki o przedłużonym działaniu Typ 3. Tabletki szkieletowe (matrycowe) Matryca polimery nie rozpuszczalne i niepęczniejące w środowisku wodnym Pochodne celulozy (etyloceluloza i octan etylocelulozy) Poli(octan winylu), poli(chlorek winylu) API jest wymywana z wnętrza szkieletu tabletki 19

20 Wytwarzanie kapsułek (metoda powlekania) Powlekaniu mogą być poddawane gotowe postacie leku tabletki lub kapsułki lub produkty pośrednie granulat lub peletki Dzięki odpowiedniemu doborowi powłoczki możliwa jest kontrola szybkości, a także miejsca uwalniania substancji leczniczej Powlekanie gotowych postaci leku wykorzystywane jest najczęściej do uzyskiwania preparatów (tabletek lub kapsułek) o opóźnionym uwalnianiu np. tabletki dojelitowe. Rzadziej metoda ta jest używana do uzyskiwania preparatów o przedłużonym uwalnianiu. 20

21 tabletki lub rdzenie kapsułek Załadunek rdzeni/tabletek Suche powietrze Suche ogrzane powietrze T otoczenia, min. wilgotność Wilgotne powietrze Roztwór materiału powlekającego Wygrzewanie wsadu T Powlekanie Ochłodzone powietrze Zimne suche powietrze T top. mat. powlekającego, min. wilgotność Chłodzenie T>T top. mat. powlekającego, min. wilgotność Powietrze po ochłodzeniu Tabletki powlekane lub kapsułki 21

22 1. Natrysk roztworu do powlekania na złoże tabletek znajdujące się w ruchu. 2. Przepływ ogrzanego powietrza przez złoże tabletek, suszenie natryśniętego roztworu. 3. Perforowany bęben lub miecze w drażownicy w celu wymuszenia obiegu powietrza. 22

23 Proces powlekania jest dość skomplikowany i zależny od wielu parametrów tj.: - temperatura powietrza wlotowego wpływaj na efektywność procesu nagrzewania złoża, bilansu termicznego podczas powlekania jak i na szybkość i jakość suszenia, - podciśnienie w bębnie pozwala na efektywne penetrowanie przez ogrzane powietrze grubej warstwy złoża tabletek w bębnie, - szybkość obrotów bębna - tabletki nie mogą obracać się zbyt szybko - duże siły tarcia działające na często niezbyt twarde rdzenie tabletek mogą powodować zniszczenie tabletek. Obroty bębna zbyt wolne powodują zatrzymywanie się tabletek i nierównomierne nanoszenie otoczki. - szybkość wydatku natrysku. Do podawania roztworu substancji powlekających używa się specjalnie zaprojektowanych dysz natryskowych, posiadających kanał podający roztwór substancji powlekającej oraz dwa kanały doprowadzające sprężone powietrze - regulują one atomizację oraz kąt pod jakim atomizowany roztwór ma być podany na złoże. 23

24 Problemy z otoczkowanymi lekami Wykruszanie się tabletek Sklejanie się tabletek Pękanie otoczek tabletek Wieczkowanie tabletek 24

25 Erozja rdzeni Efekt pomarańczowej skórki Lepienie się tabletek Mostkowanie 25

26 Technologia wytwarzania leków o modyfikowanych właściwościach 26

27

28 28

29 Granulacja Granulacja to proces, w którym cząsteczki różnych surowców lub API zlepiane są w agregaty, tworząc nieregularne ziarna zwane granulatem. Jest to kluczowy proces pozwalający zmienić substancję aktywną i pozostałe składniki w formę możliwą do tabletkowania. Dzięki granulacji: mieszanina różnych substancji nie ulega segregacji, polepsza się płynięcie mieszaniny, redukuje się poziom pyłu, polepsza się ściśliwość mieszaniny. 29

30

31

32 Wyrównywanie granulatu - mielenie na sucho Wysuszony granulat poddawany jest procesowi standaryzacji wielkości cząstek. Granulat przecierany jest przez siatkę o małych oczkach. Jest to bardzo ważny krok w procesie przygotowywania granulatu do tabletkowania. 32

33 Tabletkowanie Tabletkowanie polega na ściśnięciu Granulatu w matrycy za pomocą stempli do kształtu tabletki. Kształt tabletki zależy od kształtu matrycy i kształtu stempla. Na formę końcową wpływają: Waga Twardość Grubość Ścieralność Rozpad 33

34 34

35 Powlekanie tylko po co? Jest to dodatkowy krok w procesie wytwarzania. Służy do maskowania zapachu, smaku lub koloru tabletki. Wyróżnia się: Powlekanie wodne, Powlekanie organiczne, Powlekanie cukrowe (drażowanie). Może służyć do modyfikowanego uwalniania substancji aktywnej z tabletki. 35

36 36

37 37

38 Leki o pulsacyjnym uwalnianiu API Powtarzany proces uwalniania API (uwalnianie pulsacyjne) Zawierają dwie lub więcej pojedynczych dawek Jedną inicjująca ( do natychmiastowego uwolnienia) Pozostała (-e) dawki do kolejnego uwalniania w określonych odstępach czasu Układy wielowarstwowe (tabletki/kapsuki): Koncentryczne lub równoległe warstwy Tekstura warstwowa 38

39 Kapsułki o przedłużonym działaniu (wielokompartmentowe) Czas, h 39

40 Substancje aktywne (API) kandydaci do form o modyfikowanym uwalnianiu 1. Nie powinny wykazywać zbyt szybkiego/wolnego tempa absorpcji i wydalania Okres biologicznego półtrwania 2 8 h (najlepiej 2 6 h) 2. Jednolita absorbcja z przewodu pokarmowego Dobra rozpuszczalność w wodzie Czas przebywania w przewodzie pokarmowym 3. Przyjmowane w relatywnie małych dawkach 4. Odpowiedni margines bezpieczeństwa Wysoki indeks terapeutyczny 5. Stosowane w leczeniu chorób przewlekłych 40

41 Charakterystyka polimerów stosowanych w technologii leków o modyfikowanym czasie uwalniania Biodegradowalny/niebiodegradowalny Usuwany/pozostawiany w organizmie żywym Produkty rozkładu Szlak metaboliczny usuwania z organizmu Miejsce kumulacji Masa molowa polimeru Stopień krystaliczności Lepkość Stopień pęcznienia Rozpuszczalność Właściwości bioadhezyjne 41

42 Polimery jako nośniki leków: naturalne syntetyczne 1. polisacharydy i ich pochodne (celuloza, skrobia, chitozan) 2. białka (albumina, kolagen) 3. aminokwasy, polipeptydy 4. pochodzenia bakteryjnego (poliestry) biodegradowalne 1. poliestry alifatyczne (PLA, PGA, PCL, PBT) 2. poliwęglany 3. polialkohole (PVA) niebiodegradowalne Np. Poli(kwas akrylowy) Poli(kwas metakrylowy)

43 Zastosowania polimerów biodegradowalnych mikro-i nanocząski proleki hydrożele filmy Systemy dostarczania leków (krótki czas degradacji) Ortopedia (długi czas degradacji) łączniki kości implanty Chirurgia Inżynieria tkankowa nici i siatki chirurgiczne stenty skafoldy nanowłókna Gupta, A.P., Kumar, V. Eur. Polym. J. 2007, 43,

44 Polimery z odciskiem molekularnym Polimery imprintowane (z odciskiem molekularnym) mogą być wykorzystywane w nowoczesnych systemach terapeutycznych, jako nośniki API. przeszkodą może być toksyczność materiałów polimerowych o odpowiednich właściwościach fizykochemicznych zaletą jest wysoka selektywność, dzięki której nośniki mogłyby rozpoznawać określone obszary (receptory) w błonie komórkowej wiązać się z nimi i uwalniać API przenosić substancję czynną do wnętrza komórki 44

45 Nośniki API (API związana z nośnikiem) Dendrymery Matryce polimerowe Koniugaty polimer-białko Koniugaty polimer-dna

46 Proleki Proleki - substancje, które w wyniku procesów enzymatycznych lub nieenzymatycznych w organizmie (w ustroju) zostają przekształcane w postać czynną Proleki wielkocząsteczkowe - makrocząsteczki zawierające wbudowaną/związaną chemicznie (wiązaniem kowalencyjnym) substancję aktywną. Farmakokinetyka zależy od budowy i jego średniego ciężaru cząsteczkowego polimeru, Polimery stosowane w syntezie proleków oraz produkty ich rozkładu nie mogą być toksyczne oraz kumulować się w organizmie. 46

47 Proleki wielkocząsteczkowe (ang. macromolecular prodrugs, polymeric prodrugs) Cząsteczka polimeru zawierająca w swojej strukturze wbudowaną substancję aktywną (A). Substancje aktywne (A) mogą być wbudowane jako: Podstawniki Grupy końcowe Wbudowane wewnątrz łańcucha polimeru

48 Proleki wielkocząsteczkowe - synteza 1. Przyłączanie API do grup końcowych polimeru 2. Przyłączanie API wewnątrz polimeru (jednoczesne cięcie łańcucha polimeru) 3. Polimeryzacja monomeru z dodatkiem API 48

49 Czy z każdego polimeru i z każdej substancji aktywnej można zsyntezować prolek wielkocząsteczkowy? Nie Substancja aktywna i polimer muszą posiadać grupy zdolne do tworzenia wiązań np. NH 2, OH, COOH Stabilność proleków wielkocząsteczkowych w środowisku kwaśnym Etery Estry Amidy W środowisku zasadowym stabilne są jedynie etery, a estry i amidy hydrolizują z podobną szybkością. 49

50 Przykłady proleków wielkocząsteczkowych 5-fluorouracyl związany z polimerami winylowymi 1 : HN F O O n O N H O 1 2 O O N N H F O (H 3 C) 2 Si n N H 2 3 O O N N H F O gentamicyna przyłączona do matrycy z poly(ε-kaprolaktonu) 2

51 Doxorubicyna związana z matrycą poliamidoaminową (dendrymer drugiej generacji), 3 OH O OH O OH MeO O OH O O HO NH 2 ibuprofen przyłączony do oligomerów kwasu 3-hydroksybutanowego. 4 H CH 3 OH H 3 C O CH 3 1. Zgłoszenie patentowe P z dnia , Marcin Sobczak, Wacław Kołodziejski, Piotr Goś, Magdalena Hajdaniak: Wielkocząsteczkowe proleki 5-fluorouracylu oraz sposób otrzymywania wielkocząsteczkowych proleków 5-fl uorouracylu 2. Umran Aydemir Sezer, J. APPL. POLYM. SCI., 2013, N.G. Yabbarov et al., Journal of Controlled Release, 2013, 168, Paweł Stasiak, rozprawa doktorska pt. Biofarmaceutyczne właściwości koniugatu ibuprofenu z oligomerem kwasu 3-hydroksymasłowego i możliwości jego wykorzystania, 2009.

52 Immunokoniugaty połączenia lek-polimer-przeciwciało (A) stosowane w terapii przeciwnowotworowej. selektywne dostarczanie do komórek nowotworowych (na powierzchni guza są specyficzne antygeny) Enzymatyczna terapia prolekowej kierowana przeciwciałem (ADEPT) (B) aktywacja proleku w momencie połączenia się przeciwciała z antygenem z powierzchni guza nowotworowego Obecnie Metotreksat, Etopozyt oraz Dokosorubicyna są lekami podawanymi z wykorzystaniem terapii ADEPT. 52

53 Nośniki API (API niezwiązana z matrytcą) Liposomy Micele Mikrosfery Mikrokapsułki Dendrymery Cyklodekstryny Hydrożele Skafoldy

54 Mikrokapsułki cząstki o rozmiarze kilku mikronów, zawierające API (płynne lub stałe) wewnątrz otoczki polimerowej równoczesne podanie kilku API wchodzących ze sobą w interakcje zmniejszenie toksyczności API zmniejszenie wrażliwości na kwasy żołądkowe zmiana profilu uwalniania w wyniku uszkodzeń mechanicznych

55 Mikrokapsułki Otrzymywanie metoda koncentracji polimeryzacja międzyfazowa metoda topliwej dyspersji powlekanie z zastosowaniem obrotowego bębna powlekanie w warstwie fluidalnej Zastosowanie do zamykania niestabilnych API: antybiotyków suplementów diety witamin A, E, C, (również w kosmetyce), enzymów ( enzymy trzustki) API o silnym działaniu przeciwbólowym (M-Elson z morfiną). Produkty farmaceutyczne zawierające mikrokapsułki podawane są w dodatkowych zewnętrznych kapsułkach, tabletkach lub zawiesinach 55

56 Mikrokapsułki dostępne komercyjnie Lek Postać API/ dawka [mg] Polimer Zastosowanie Kreon Solvay Pharma Kapsułki dojelitowe z minimikrosferami Lipaza/ j j. Ftalan MHPC Niewydolność trzustki Mukowiscydoza M-Eslon Ethypharm Industres Kapsułki z mikrokapsułkami o przedłużonym uwalnianiu Morfina/ 10; 30; 60; 100 Etyloceluloza Przeciwbólowo w chorobach nowotworowych Jelitowa flora bakteryjna Solgar Kapsułki z mikrokapsułkami Probiotyki 500 mln bakterii Skrobia ziemniaczana Zaburzenia żołądkowojelitowe ProbioStick Olimp Saszetki z mikrokapsułkami Probiotyki 3 mld bakterii Maltodekstryna Zaburzenia żołądkowojelitowe 56

57 Mikrosfery Substancja aktywna rozproszona w całej objętości polimeru Biodegradowalna matryca zwykle z PLA lub PLGA Zastosowanie (podawane pozajelitowo): terapia hormonalna choroby przewlekłe choroby nowotworowe choroba Parkinsona kosmetyki (podawane naskórnie) Nietrwałość mikrosfer w roztworach w czasie wymusza przechowywanie leku w postaci liofilizowanej. W przyszłości będą stosowane w terapii genowej - do enkapsulacji DNA, protein, peptydów i genów enkapsulacji hormonów (testosteronu, progesteronu, hormonu wzrostu) leków antymalarycznych, przeciwnowotworowych, przeciwbakteryjnych dostarczanie insuliny

58 Mikro- i nanosfery polimerowe można otrzymać: metodą emulsyjną z odparowaniem rozpuszczalnika metodą z suszeniem rozpyłowym metodą z ditlenkiem węgla w stanie nadkrytycznym metodą wysalania Przy wyborze metody, należy uwzględnić właściwości fizykochemiczne zarówno polimeru, jak i substancji aktywnej oraz pożądany rozmiar produktu końcowego. 58

59 Degradacja mikrosfer PLA Przed degradacją Po 9 dniach Po 143 dniach Po 8 miesiącach Warunki degradacji, roztwór wodny o ph=7,0, t=37 C M.F. Gonzalez, R.A. Ruseckaite, T.R. Cuadrado, Structural Changes of Polylactic-Acid Microspheres under Hydrolytic Degradation, J. of Appl. Polym. Sci., 71, , (1999)

60 Mikrosfery dostępne komercyjnie Lek Postać API/dawka [mg] Polimer Zastosowanie Lucrin Depot Abbott Lab. DecapeptylDepot Ferring GmBH Liofilizat mikrosfer do sporządzania zawiesiny s.c. lub i.m. Mikrokapsułki* do sporządzania zawiesin s.c. lub i.m. Octan leuproreliny/ 3,75; 11,25 Tryptorelina/ 3,75 PLA PLGA Rak gruczołu krokowego Endometrioza Mięśniaki macicy Rak piersi Diphereline SR Ibsen Pharma Brotech Liofilizat mikrosfer do sporządzania zawiesiny i.m. Tryptorelina/ 3,75; 11,25 PLGA Rispolept Consta Janssen Cilag Ltd Mikrokapsułki* do sporządzania zawiesiny i.m. Risperidon/ 25; 37,5; 50 PLGA Schizofrenia i inne zaburzenia psychotyczne Sandostatin LAR Novartis Pharma Mikrogranulki* do sporządzania zawiesiny i.m. Octan oktreotydu/ 10; 20; 30 PLGA - glukoza Akromegalia 60

61 Zatosowania kosmetyczne Kremy CELEBRITY COLLECTION, Bielenda mikrosfery z kwasu hiarulonowego z sunstancjami aktywnymi kosmetycznie Zastosowanie kosmetyczne Zastrzyk młodości, Bielenda mikrosfery z kwasem hiarulonowym

62 Mikro via nano Zalety Nano: Podawane dożylnie Pokonywanie bariery krew mózg 62

63 Działanie makrofagów Makrofag jest komórką odpowiedzialną za wykrywanie, ogarnianie i niszczenie patogenów oraz apoptozę komórki. 63

64 Czy API w nanocząstkach działają tak jak w mikrocząstkach? Brak danych o przenikaniu nanocząstek przez błony biologiczne, Jak oddziaływują na układ oddechowy? Czy tak jak nanoplatyna? Jaki jest minimalny rozmiar nanocząstek zawierających API? Czy możliwe są pikocząstki? 64

65 Pulmosfery Cząstki o dużej porowatości (do 95%) niska gęstość (do 0,06 g/cm 3 ) podawane inhalacyjnie otrzymywane metodą suszenia rozpyłowego z zastosowaniem związków fluorowęglowych (odpowiedzialne za porowatą strukturę)

66 Micele i wesikle Micele: aglomeraty utworzone przez cząsteczki emulgatora na granicy faz woda/olej Wesikle: micele z warstwą podwójną typowy rozmiar μm nośniki substancji: 17 β-estradiolu stosowane w dermatologii

67 Uwalnianie leku odbywa się na podobnej zasadzie jak przypadku miceli Hydrożele Hydrożele włókniste polimerowe struktury zawierające substancje aktywne, które w kontakcie z woda zwiększają swoja objętość.

68 Podział hydrożeli stosowanych jako nośniki leków Wrażliwe na: temperaturę - termowrażliwe hydrożelowe systemy DDS mogą uwalniać API w odpowiedzi na temperaturę powoli przy jej wzroście i nagle przywyraźnym jej spadku. ph - systemy dostarczania leku czułe na ph środowiska są wykorzystywane do aplikacji API podawanej doustnie, do maskowania smaku gorzkich promieniowanie magnetyczne lub elektryczne aktywowane pojawieniem się zewnętrznego pola magnetycznego lub elektromagnetycznego Układy mieszane (2 lub więcej składniki powodują uwolnienie API) 68

69 Rusztowania (skafoldy) Drobno zmielone sole nieorganiczne 1. ΔT 2. H 2 O P.X.Ma, Materials Today, 30, (2004)

70 Od rusztowania do implantacji Rusztowanie polimerowe (zrąb polimerowy) Komórki: -Krwiotwórcze -Chrzastkotwórcze -Nabłonka -Wątroby Kultura tkankowa Implantacja in vivo

71 Skafoldy jako nośniki API Nośnik czynników wzrostu komórek antybiotyków API przeciwzapalnych i przeciwbólowych API przeciwgruźliczych 71

72 Cyklodekstryny Cyklodekstryny (CD) to cykliczne związki zbudowane z cząsteczek glukozy połączonych mostkami eterowymi w pozycji 1,4. powstają w enzymatycznej degradacji skrobi (mieszanina α-, β-, γ-cd) możliwość tworzenia kompleksów inkluzyjnych w roztworze i stanie stałym hydrofilowa otoczka hydrofobowa kieszeń

73 α-cd β-cd γ-cd Liczba cząsteczek glukozy Średnica kieszeni hydrofobowej, nm 0,45 0,7 0,8-0,9 Zalety: poprawa stabilności API zwiększenie rozpuszczalności bardzo trudno rozpuszczalnych substancji w wodzie wytworzenie kompleksu CD-API korzystnie wpływa na farmakokinetyczne i biofarmaceutyczne właściwości substancji 73

74 Dendrymery cząsteczki o strukturze przestrzennej (A), ale nie polimery!!! substancja aktywna przenoszona w jamach dendrymeru (B) lub przyłączona do grup funkcyjnych (C) polimery: PAMAM, PEG, PLA

75 Systemy terapeutyczne (ang. Drug Delivery System) System terapeutyczny to urządzenie lub postać leku uwalniająca (dozująca) substancję aktywną ze ściśle określoną szybkością w ściśle określonym czasie, zgodnie z kinetyką zerowego rzędu. 75

76 Klasyfikacja DDS ze względu na mechanizm uwalniania API Systemy kontrolowane rozpuszczaniem (Dissolution controlled systems) kontrolowane dyfuzją (Diffusion controlled systems) matrycowe zbiornikowe kontrolowane osmozą Kontrolowane środowiskiem (ph, temperatura, lepkość) Inne (o różnej gęstości) 76

77 Systemy kontrolowane rozpuszczaniem Wykorzystujące szybkość rozpuszczania (tabletki, kapsułki, polimeru) jako czynnika kontrolującego w uwalnianiu API Obniżenie szybkości rozpuszczania materiału prowadzi do spowolnienia uwalniania API Substancje (API) słabo rozpuszczalne w wodzie (np. kwas mefenamowy i digoksyna) mogą być używane jako naturalne produkty o kontrolowanym uwalnianiu 77

78 Systemy kontrolowane dyfuzją Szybkość uwalniania API zależy od jej dyfuzji przez inertne bariery membranowe, zwykle nierozpuszczalne w wodzie polimery Systemy matrycowe zbiornikowe Dyfuzja może mieć miejsce: W makroskali przez pory matrycy polimerowej Na poziomie molekularnym przejście API między łańcuchami polimerowymi 78

79 Systemy kontrolowane dyfuzją Systemy matrycowe (monolityczne) API rozproszona wewnątrz inertnej matrycy polimerowej API w zewnętrznej części matrycy eksponowana na wodny roztwór, rozpuszcza się i dyfunduje t Zalety: 1. Łatwiejszy do wytworzenia niż system zbiornikowy 2. Można dostarczać związki o dużej masie molowej Wady: 1. Trudności z uzyskaniem kinetyki uwalniania zerowego rzędu 2. Usunięcie pozostałej matrycy jest niezbędne (polimery niebiodegradowalne) 79

80 Systemy kontrolowane dyfuzją Systemy zbiornikowe API tworzy rdzeń otoczony przez obojętną membranę polimerową (kapsułki, mikrokapsułki, liposomy) t Zalety: 1. Możliwe uwalnianie zgodne z kinetyką zerowego rzędu 2. Natura i grubość membrany warunkuje szybkość uwalniania API z systemu Wady: 1. Potencjalnie toksyczne gdy system ulegnie uszkodzeniu mechanicznemu 2. API o dużej masie molowej nie mogą być dostarczane 3. Wysokie koszty wytworzenia 80

81 Systemy kontrolowane środowiskiem Polimery powiększają się /kurczą się pod wpływem środowiska otaczającego system dostarczania API Wrażliwość na zmiany: ph, temperatury i siły jonowej 81

82 Systemy kontrolowane osmotycznie Specjalny typ systemów rezerwuarowych, w których umieszczane są API aktywne osmotycznie API absorbują wodę z otaczającego medium przez półprzepuszczalną membranę Ciśnienie osmotyczne jest siłą napędową do uwalniania API ze stałą szybkością Systemy OROS (ang. Oral Osmotic System) Jednokomorowe Dwukomorowe Trójkomorowe 82

83 System jednokomorowy (OROS) elementarna pompa osmotyczna API rozpuszczalne w wodzie Błona półprzepuszczalna dla wody i nieprzepuszczalna dla API Wypchnięcie API w wyniku wytworzenia wysokiego ciśnienia osmotycznego 83

84 System dwukomorowy typu OROS-push-pull API nierozpuszczalne w wodzie Wypchnięcie API w wyniku wytworzenia wysokiego ciśnienia osmotycznego substancji osmotycznie czynnej np. NaCl 84

85 System trójkomorowy Do systemów z jedną API w dwóch różnych stężeniach lub z dwoma różnymi API 85

86 Systemy o uwalnianiu celowanym terapia celowana żołądek jelita * Z wykorzystaniem postaci o różnej gęstości * Forma: peletki (z BaSO 4 ) przylegające do dna żołądka o większej gęstości niż gęstość soku żołądkowego * Z wykorzystaniem bioadhezji do ścian żoładka * Wykorzystanie polimerów bioadhezyjnych: metyloceluloza, chitozan, * Forma: tabletki, mikrosfery, granulaty w kapsułkach * Z wykorzystaniem specyficznych enzymów * Wykorzystanie polimerów wrażliwych na działanie enzymów: chitozan, pektyny, liniowe poliuretany * API: hormony peptydowe, estradiol, insulina antybiotyki, * Forma: kapsułki 86

87 Przedłużony czas działania API Brak interakcji z żywnością Zalety terapii celowanej Umiejscowienie API w określonym miejscu przewodu pokarmowego Szybkość uwalniania API nie zależy od czasu przebywania Poprawa biodostępności API Zapewnienie ochrony API przed działaniem soku żołądkowego lub pepsyny 87

88 Drogi podania DDS: Systemy terapeutyczne Doustny system terapeutyczny Wrażliwość na zmiany ph (kwaśne żołądek, lekko zasadowe jelita, zasadowe - dwunastnica) Odpowiednio krótki czas degradacji nośnika Wrażliwość na działanie enzymów Transdermalny system terapeutyczny Możliwość przenikania przez skórę API (związki niejonowe) Substancję ulegające hydrolizie w żołądku w krótkim czasie Implantacyjny system terapeutyczny Substancje, które mogą długo przebywać w organizmie Głównie przeciwbakteryjne i przeciwbólowe

89 89

90 Transdermalny system terapeutyczny Powierzchniowy Substancja jest dostarczana do warstwy podstawnej i/lub warstwy kolczystej naskórka Transdermalny Substancja jest dostarczana do skóry właściwej, a stamtąd przedostaje się do krwi. Do podawania hormonów

91 Implantacyjny system terapeutyczny Soczewki wewnątrzgałkowe Soczewki kontaktowe Protezy przełyku Sztuczne zastawki serca Łączniki kości Protezy stawów Steny do plastyki naczyniowej Uwalnianie terapeutyku odbywa się w wyniku powolnej dyfuzji API.

92 Przykłady zastosowań polimerów w lekach o przedłużonym działaniu System terapeutyczny transdermalny doustny Polimer kopolimer octanu winylu i etylenu, polimetakrylany, poli(glikol etylenu) poli(alkohol winylowy), poli(octan winylu), poliakryloamidy, polisiloksany, homo- i kopolimery laktydu i glikolu API hormony, nikotyna, nitrogliceryna acetazolamid, chlorek potasu, okseprenolol, nifedypina, glipizyd, oczny kopolimer octanu winylu i etylenu poliskarpina implantacyjny silikony, kopolimery kwasu mlekowego i glikolowego hormony 92

93 Podanie do Centralnego Układu Nerwowego największe wyzwanie farmacji Trudności w pokonaniu bariery krew-mózg. bariera krew-mózg jest naturalną barierą ochronną mózgu zabezpiecza układu nerwowy przed szkodliwymi czynnikami umożliwia selektywny transport substancji z krwi do płynu mózgowo-rdzeniowego jest nieprzepuszczalna dla około 98% API Niemożliwość pokonania bariery krew-mózg często jest powodem niepowodzenia badań klinicznych wielu API o bardzo dużej aktywności w badaniach in vitro. 93

94 Metody pozwalające na ominiecie bariery krewmózg: techniki inwazyjne techniki nieinwazyjne chemiczne biologiczne koloidalne pozostałe (donosowe i jonoforetyczne). Pokonanie bariery krew-mózg jest możliwe dzięki modyfikacji powierzchni nośnika (posiada biologiczne receptory i promotory przenikania) zmniejszenie rozmiaru cząstek nośnika, nanosfery ( nm), liposomy 94

95 Leczenie nowotworów 95

96 Metody leczenia nowotworów: zabieg chirurgiczny usuniecie guza lub chorej tkanki radioterapia niszczenie komórek nowotworowych przez napromieniowanie terapie biologiczne m.in. immunoterapia mająca na celu skierowanie sił układu odpornościowego organizmu na walkę z nowotworem blokowanie lub wspomaganie działania hormonów hormony wpływają na szybkość wzrostu nowotworu, tempo podziałów i obumierania komórek przeszczepianie szpiku zazwyczaj nie jest to zasadnicza metoda leczenia, lecz stosuje się ją w celu wzmocnienia uk ładu krwiotwórczego pacjenta osłabionego wysokimi dawkami promieniowania lub leków chemioterapeutycznych. chemioterapia leczenie za pomocą związków chemicznych zabijających komórki nowotworowe. 96

97 Leczenie nowotworów terapia celowana TERAPIA CELOWANA - idealny lek przeciwnowotworowy powinien być cząsteczką która rozpoznaje i wybiórczo atakuje komórki raka nie wpływając znacząco na zdrowe tkanki. Powinien trafiać w wybrane miejsca bądź właściwości komórki (nazywane celami ), które muszą być przedtem dokładnie poznane i określone, a także możliwe do zidentyfikowania prostymi testami. 97

98 98

99 99

100 Literatura Muller R. H., Hildebrand G.E, Technologia nowoczesnych postaci leków, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa Janicki, S.; Fiebig, A.; Sznitowska, M. Farmacja Stosowana, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd. IV, Warszawa 2002 Duda A., Penczek S. Polimery, 2003, 48 (1), 16. Sobczak M., Olędzka, E., Kołodziejewski W. L., Kuźmicz R. Polimery, 2007, 52, 411. Martinho N., Damage Ch., Pinto Reis C. J. Biomat. Nanobiotech. 2011, 2, 510. Nabakayashi N. Macromol. Symp., 2000, 159, 27. Zhao L., Li H., Shi Y., Wang G., Liu L., Su Ch., Su R. Int. J. Nanomed., 2015, 10, 245. Tang Y.; Singh J. Int. J. Pharm. 2008, 1-2, 119. Nevozhay D., Kańska U., Budzyńska R., Boratyński J. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej 2007, 61, 350. Wieczorek K., Niewiarowska, U Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej 2012, 66,

Systemy terapeutyczne (ang. Drug Delivery System)

Systemy terapeutyczne (ang. Drug Delivery System) Systemy terapeutyczne (ang. Drug Delivery System) System terapeutyczny to urządzenie lub postać leku uwalniająca (dozująca) substancję aktywną ze ściśle określoną szybkością w ściśle określonym czasie,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Autorzy... Przedmowa... 1. Wprowadzenie. Historia i idea biofarmacji... 1 Małgorzata Sznitowska, Roman Kaliszan

Spis treści. Autorzy... Przedmowa... 1. Wprowadzenie. Historia i idea biofarmacji... 1 Małgorzata Sznitowska, Roman Kaliszan Autorzy... Przedmowa... iii v 1. Wprowadzenie. Historia i idea biofarmacji... 1 Małgorzata Sznitowska, Roman Kaliszan 2. Losy leku w ustroju LADME... 7 Michał J. Markuszewski, Roman Kaliszan 1. Wstęp...

Bardziej szczegółowo

Systemy dostarczania leków w medycynie

Systemy dostarczania leków w medycynie Systemy dostarczania leków w medycynie Standardowe sposoby podawania leków nie wykorzystują w pełni terapeutycznych możliwości medykamentów. Dzieje się tak z powodu dystrybucji leku w organiźmie, która

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE METODY POWLEKANIA NA SUCHO. opracował GRZEGORZ BUOKO

NOWOCZESNE METODY POWLEKANIA NA SUCHO. opracował GRZEGORZ BUOKO NOWOCZESNE METODY POWLEKANIA NA SUCHO opracował GRZEGORZ BUOKO POWLEKANIE NA SUCHO metoda bez użycia wody lub przy zminimalizowaniu jej ilości w stosunku do powlekanego materiału; zlikwidowanie etapu suszenia

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA TREŚĆ WYKŁADÓW Budowa i biologia skóry. Typy skóry. Funkcje skóry. Układ odpornościowy skóry. Starzenie się skóry. Przenikanie przez skórę. Absorpcja skórna.

Bardziej szczegółowo

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin Suplementy Wilkasy 2014 Krzysztof Gawin Suplementy diety - definicja Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub

Bardziej szczegółowo

Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami.

Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami. Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami. Każda substancja chemiczna oddziałująca na organizmy żywe może być zdefiniowana jako środek farmakologiczny (ang.

Bardziej szczegółowo

Nanostrukturalne materiały hybrydowe dla potrzeb regeneracyjnej terapii ortopedycznej

Nanostrukturalne materiały hybrydowe dla potrzeb regeneracyjnej terapii ortopedycznej Nanostrukturalne materiały hybrydowe dla potrzeb regeneracyjnej terapii ortopedycznej Streszczenie Lidia Libowicz-Nadobny Promotorzy: Prof. dr hab. Maria Nowakowska Prof. dr hab. med. Tadeusz Niedźwiedzki

Bardziej szczegółowo

WYBRANE TECHNOLOGIE OPTYMALIZUJĄCE DOSTARCZANIE SUBSTANCJI CZYNNYCH W NOWOCZESNYCH POSTACIACH LEKU

WYBRANE TECHNOLOGIE OPTYMALIZUJĄCE DOSTARCZANIE SUBSTANCJI CZYNNYCH W NOWOCZESNYCH POSTACIACH LEKU BIULETYN Wydziału Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Biul. Wydz. Farm. WUM, 2009, 3, 19-23 http://biuletynfarmacji.wum.edu.pl/ WYBRANE TECHNOLOGIE OPTYMALIZUJĄCE DOSTARCZANIE SUBSTANCJI

Bardziej szczegółowo

w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich

w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich (Dz. U. z dnia 1 maja 2004 r.) Na podstawie art. 37h ust. 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Metody fotodynamiczne PDT Technika diagnostyczna i terapeutyczna zaliczana do form fotochemioterapii

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

Nieinwazyjne drogi podawania insuliny

Nieinwazyjne drogi podawania insuliny Nieinwazyjne drogi podawania insuliny 1 Historia odkrycia insuliny Data Źródło informacji Obserwacje 1869 r Paul Langerhans (Niemcy) odkrycie wysp trzustki 1889 r Oskar Minkowski, Josef v.mering (Niemcy)

Bardziej szczegółowo

Trawienie i wchłanianie substancji odżywczych

Trawienie i wchłanianie substancji odżywczych Trawienie i wchłanianie substancji odżywczych Człowiek, aby mógł się rozwijać, wzrastać i wykonywać podstawowe funkcje życiowe musi się odżywiać. Poprzez ten proces każda komórka organizmu otrzymuje niezbędne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia, poziom kształcenia pierwszy Kierunek i poziom studiów: Sylabus modułu: Moduł A związany ze specjalnością 025 Nazwa wariantu modułu:

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY Zadanie 1216 (2 pkt) Przeczytaj poniższy tekst i zapisz poniżej nazwy cukrów X i Y, o których mowa. Kwasy nukleinowe są długimi łańcuchami poliestrowymi, zbudowanymi z połączonych

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Rodzaje substancji leczniczych

Rodzaje substancji leczniczych Rodzaje substancji leczniczych Próby kliniczne leków - film Leki na nadkwasotę neutralizujące nadmiar kwasów żołądkowych Leki na nadkwasotę hamujące wydzielanie kwasów żołądkowych Ranitydyna (ranitidine)

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Realizacja Przedmiot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza podstawę

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: BIOMATERIAŁY. 1. Klasyfikacja materiałów medycznych

Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: BIOMATERIAŁY. 1. Klasyfikacja materiałów medycznych BIOMATERIAŁY 1. Klasyfikacja materiałów medycznych BIOMATERIAŁY Tworzywa metaliczne Stale i stopy Stale austenityczne Stopy na osnowie kobaltu Tytan i jego stopy Stopy z pamięcią kształtu Bioceramika Resorbowalna

Bardziej szczegółowo

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2)

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Wykład 5 Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Opracowała dr Elżbieta Megiel Nanofiltracja (ang. Nanofiltration) NF GMM 200 Da rozmiar molekuły 1 nm, TMM 5 30 atm Membrany jonoselektywne Stopień zatrzymywania:

Bardziej szczegółowo

Substancje powierzchniowo czynne 24.10.2013

Substancje powierzchniowo czynne 24.10.2013 Substancje powierzchniowo czynne 24.10.2013 Budowa spc (surfaktant, tensyd) - są to cząsteczki amfifilowe ogon część hydrofobowa zwykle długi łańcuch alifatyczny (węglowodorowy) głowa część hydrofilowa

Bardziej szczegółowo

RATOWNICTWO MEDYCZNE 2014/2015 Toksykologia niestacjonarne

RATOWNICTWO MEDYCZNE 2014/2015 Toksykologia niestacjonarne S t r o n a 1 RATOWNICTWO MEDYCZNE 2014/ Toksykologia niestacjonarne semestr letni Wykłady (4 x 5 godziny) Piątek godzina 7.45 11.30, ul. Żołnierska 14C, sala Katedry Farmakologii Lp. data temat Liczba

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 100 ml roztworu do infuzji zawiera: L-Izoleucyna... L-Leucyna... L-Walina...

Bardziej szczegółowo

Immulina wzmacnia odporność

Immulina wzmacnia odporność Immulina wzmacnia odporność Narodowe Centrum Badania Preparatów Naturalnych Immulina została opracowana przez zespół naukowców z Narodowego Centrum Badania Preparatów Naturalnych Uniwersytetu Missisipi

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Microlaxregula, 5,9 g, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Makrogol 3350.. 5,9 g w jednej saszetce.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Microlaxregula, 5,9 g, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Makrogol 3350.. 5,9 g w jednej saszetce. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Microlaxregula, 5,9 g, proszek do sporządzania roztworu doustnego 2 SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Makrogol 3350.. 5,9 g w jednej saszetce.

Bardziej szczegółowo

Bioterra zdrowie i uroda. Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych.

Bioterra zdrowie i uroda. Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych. Bioterra zdrowie i uroda Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych. Każdy człowiek marzy o zdrowiu i urodzie. Pragnienie to nie zależy

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 176000

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 176000 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 176000 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 306106 (22) Data zgłoszenia: 01.12.1994 (51) IntCl6: A61L 27/00 (54)Sposób

Bardziej szczegółowo

Substancje o Znaczeniu Biologicznym

Substancje o Znaczeniu Biologicznym Substancje o Znaczeniu Biologicznym Tłuszcze Jadalne są to tłuszcze, które może spożywać człowiek. Stanowią ważny, wysokoenergetyczny składnik diety. Z chemicznego punktu widzenia głównym składnikiem tłuszczów

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. dr n biol Henryk Różański. moduł kształcenia specjalnościowego ograniczonego wyboru

KARTA PRZEDMIOTU. dr n biol Henryk Różański. moduł kształcenia specjalnościowego ograniczonego wyboru KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod: Innowacyjne rozwiązania w produkcji towarów kosmetycznych i suplementów diety T.D1. Kierunek studiów: Specjalność/specjalizacja: Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008.

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. załącznik nr 7 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. 1. Nazwa programu:

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego Płyn do usuwania tapet ATLAS ALPAN

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego Płyn do usuwania tapet ATLAS ALPAN Identyfikacja przedsiębiorstwa Nazwa i adres firmy: 1. Wytwórnia Klejów i Zapraw Budowlanych ATLAS Grzelak i wspólnicy spółka jawna 91-222 Łódź, ul. Św. Teresy105 Numer telefonu: (042) 631 89 45 Numer

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Gaviscon o smaku mięty Saszetki, (500 mg + 267 mg + 160 mg)/10 ml, zawiesina doustna

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Gaviscon o smaku mięty Saszetki, (500 mg + 267 mg + 160 mg)/10 ml, zawiesina doustna CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Gaviscon o smaku mięty Saszetki, (500 mg + 267 mg + 160 mg)/10 ml, zawiesina doustna 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Gaviscon o smaku

Bardziej szczegółowo

Cukry właściwości i funkcje

Cukry właściwości i funkcje Cukry właściwości i funkcje Miejsce cukrów wśród innych składników chemicznych Cukry Z cukrem mamy do czynienia bardzo często - kiedy sięgamy po białe kryształy z cukiernicy. Większość z nas nie uświadamia

Bardziej szczegółowo

FARMAKOLOGIA Z FARMAKODYNAMIKĄ - ROK IV

FARMAKOLOGIA Z FARMAKODYNAMIKĄ - ROK IV FARMAKOLOGIA Z FARMAKODYNAMIKĄ - ROK IV 1. Jednostka uczelniana odpowiedzialna za nauczanie przedmiotu: Zakład Farmakodynamiki 2. Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. Włodzimierz Buczko 3. Osoba odpowiedzialna

Bardziej szczegółowo

Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin

Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin Rozsiany rak piersi oznacza, że komórki rakowe z pierwotnego guza rozprzestrzeniły się na inne części ciała. Te komórki rakowe tworzą nowe

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 13.03.2004 04006037.8

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 13.03.2004 04006037.8 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1462149 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 13.03.04 04006037.8

Bardziej szczegółowo

SANPROBI Super Formula

SANPROBI Super Formula SUPLEMENT DIETY SANPROBI Super Formula Unikalna formuła siedmiu żywych szczepów probiotycznych i dwóch prebiotyków Zdrowie i sylwetka a w super formie Zaburzenia metaboliczne stanowią istotny problem medyczny

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo

BIONORICA Polska Sp z o.o. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Lunapret 1

BIONORICA Polska Sp z o.o. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Lunapret 1 CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO Lunapret 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Lunapret Valerianae radicis extractum siccum + Lupuli strobili extractum siccum tabletki powlekane, 250 mg + 60 mg 2. SKŁAD

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE TWORZYWA BIODEGRADOWALNE Opracowały: Joanna Grzegorzek kl. III a TE Katarzyna Kołdras kl. III a TE Tradycyjne tworzywa sztuczne to materiały składające się z polimerów syntetycznych. Większość z nich nie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Produkt leczniczy zawiera sól jodowo-bromową, w tym jodki nie mniej

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

BIONORICA Polska Sp z o.o. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Cyclodynon 1

BIONORICA Polska Sp z o.o. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Cyclodynon 1 CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO Cyclodynon 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Cyclodynon 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNEJ 1 tabletka powlekana zawiera 40 mg suchego wyciągu etanolowego

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO JESTEŚMY SZCZĘŚLIWE?

DLACZEGO JESTEŚMY SZCZĘŚLIWE? CATOSAL: SKŁAD Per ml: Butafosfan Witamina B12 WSKAZANIA 100 mg ] Źródło aktywnego fosforu ] 0,050 mg ] Składniki Dodatek witaminowy aktywne Zaleca się stosowanie preparatu przy zaburzeniach przemiany

Bardziej szczegółowo

Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego

Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego Podlaski Sławomir Jubileusz 90-lecia urodzin Prof. dr hab. B. Geja i 90-lecia powstania Katedry Fizjologii Roślin Budowa handlowego nasienia buraka cukrowego

Bardziej szczegółowo

Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi

Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi Jama ustna Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi Karta pracy I 1. Wykonaj schematyczny rysunek zęba i podpisz jego najważniejsze części. 2. Uzupełnij tabelę. Zęby Rozdrabnianie pokarmu Język Gruczoły

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI 62 200 Gniezno, ul. Pałucka 2733 tel./fax. (061) 667 53 33 do 34 Data aktualizacji: 2009.01.12 Data wydruku: 2009.01.12 KARTA CHARAKTERYSTYKI (podstawa: Rozporządzenie MZ. Dz. U. Nr 140. poz. 1171 z dnia

Bardziej szczegółowo

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Diabetologii, Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych SP ZOZ Woj,. Szpital Zespolony Im. J. Śniadeckiego w Białymstoku DEFINICJA

Bardziej szczegółowo

Nanotechnologie w diagnostyce

Nanotechnologie w diagnostyce Nanotechnologie w diagnostyce Diagnostyka endoskopowa Nanotechnologie mogą być przydatne w diagnostyce niedostępnych miejsc w badaniach endoskopowych. Temu mogą służyć mikrokamery wielkości antybiotyku,

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO SOLUVIT N, proszek do sporządzania roztworu do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH 1 fiolka zawiera: Substancje

Bardziej szczegółowo

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NIFUROKSAZYD GEDEON RICHTER, 100 mg, tabletki powlekane 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 tabletka zawiera 100 mg nifuroksazydu (Nifuroxazidum).

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Aleksandra Sałagacka Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Pracownia Biologii Molekularnej i Farmakogenomiki

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Kreon 40 000, 40 000 j.ph.eur lipazy, kapsułki dojelitowe, twarde 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 kapsułka preparatu Kreon 40 000 zawiera

Bardziej szczegółowo

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność:

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność: Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna Specjalność: CHEMIA W MEDYCYNIE CHEMIA W MEDYCYNIE Studia mają charakter interdyscyplinarny, łączą treści programowe m.in. takich obszarów, jak: Analityka

Bardziej szczegółowo

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY PRODUKTU LECZNICZEGO

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Metacam 1 mg tabletki do żucia dla psów Metacam 2,5 mg tabletki do żucia dla psów 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY PRODUKTU LECZNICZEGO Jedna tabletka do żucia

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Spis treści: 1. Co to jest grafen? Budowa i właściwości. 2. Zastosowanie grafenu. 3. Dlaczego może być wykorzystany

Bardziej szczegółowo

Hala technologiczna IBWCh - reaktor do syntezy polimeru. Schemat technologiczny zespołu do polimeryzacji metodą sekwencyjną w skali 30 l - IBWCh

Hala technologiczna IBWCh - reaktor do syntezy polimeru. Schemat technologiczny zespołu do polimeryzacji metodą sekwencyjną w skali 30 l - IBWCh POIG 01.01.02-10-025/09 Hala technologiczna IBWCh - reaktor do syntezy polimeru Schemat technologiczny zespołu do polimeryzacji metodą sekwencyjną w skali 30 l - IBWCh Projekt badawczy strategiczny POIG

Bardziej szczegółowo

Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58

Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58 Nazwa handlowa: Tepasol Strona 1 z 5 Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58 1. Określenie preparatu/materiału i nazwy firmowej Nazwa handlowa: Tepasol Zastosowanie: środek

Bardziej szczegółowo

ACOUSTIC WAVE THEAPY X-WAVE TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI

ACOUSTIC WAVE THEAPY X-WAVE TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI ACOUSTIC WAVE THEAPY X-WAVE TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI zaawansowane, nieinwazyjne leczenie cellulitu pomagające uzyskać gładką skórę w miejscach, gdzie zazwyczaj występują

Bardziej szczegółowo

PRIMER MF parte A. MAPEI Polska sp. z o.o. 44-109 Gliwice ul. Gustawa Eiffel a 14 tel. : + 48 32 775 44 50 fax: + 48 32 775 44 71

PRIMER MF parte A. MAPEI Polska sp. z o.o. 44-109 Gliwice ul. Gustawa Eiffel a 14 tel. : + 48 32 775 44 50 fax: + 48 32 775 44 71 MAPEI Polska sp. z o.o. 44-109 Gliwice ul. Gustawa Eiffel a 14 tel. : + 48 32 775 44 50 fax: + 48 32 775 44 71 Karta Charakterystyki Substancji Niebezpiecznej Karta charakterystyki zgodna z wymogami rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI 1. Leki stosowane w zaburzeniach układu krążenia

SPIS TREŚCI 1. Leki stosowane w zaburzeniach układu krążenia SPIS TREŚCI Wstęp 13 1. Leki stosowane w zaburzeniach układu krążenia 15 1.1. Wiadomości ogólne 17 1.1.1. Krew 18 1.1.2. Transport gazów 19 1.1.3. Charakterystyka schorzeń układu krążenia 21 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Leczenie stwardnienia rozsianego

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Leczenie stwardnienia rozsianego załącznik nr 16 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO ICD-10 G.35 - stwardnienie rozsiane Dziedzina medycyny: neurologia I.

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo

Nanocząstki metali w kosmetyce

Nanocząstki metali w kosmetyce IKiP P anocząstki metali w kosmetyce Elżbieta Sikora IChiT, Politechnika Krakowska Projektu nr PIG.01.01.02-12-028/09 unkcjonalne nano i mikrocząstki - synteza oraz zastosowania w innowacyjnych materiałach

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA TREŚĆ WYKŁADÓW Budowa i biologia skóry. Typy skóry. Funkcje skóry. Układ odpornościowy skóry. Przenikanie przez skórę. Absorpcja skórna. Systemy nośnikowe

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA TREŚĆ WYKŁADÓW Budowa i biologia skóry. Typy skóry. Funkcje skóry. Układ odpornościowy skóry. Starzenie się skóry. Przenikanie przez skórę. Absorpcja skórna.

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Rimadyl Palatable Tablets 100 100 mg, tabletki dla psów 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNEJ(-YCH)

Bardziej szczegółowo

ANEKS I. Strona 1 z 5

ANEKS I. Strona 1 z 5 ANEKS I WYKAZ NAZW, POSTAĆ FARMACEUTYCZNA, MOC WETERYNARYJNYCH PRODUKTÓW LECZNICZYCH, GATUNKI ZWIERZĄT, DROGA PODANIA, PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU W PAŃSTWACH

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik

Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik Diety do żywienia medycznego do podaży przez zgłębnik Dieta kompletna pod względem odżywczym, gotowa do użycia, zawierająca DHA/EPA, bezresztkowa, przeznaczona do stosowania przez zgłębnik Wskazania: okres

Bardziej szczegółowo

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie.

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. System CORSENTIALS korzysta z zastrzeżonej, zgłoszonej do opatentowania technologii firmy LifeWave, która odmieni stan Twojego zdrowia, przynosząc istotne

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO VITAMINUM PP Omega Pharma, 200 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 tabletka zawiera 200 mg Nicotinamidum (nikotynamidu). Pełny

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Diohespan forte, 600 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna tabletka zawiera 600 mg diosminy (Diosminum). Pełny wykaz substancji

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI 62 200 Gniezno, ul. Pałucka 2733 tel./fax. (061) 667 53 33 do 34 Data aktualizacji: 2009.01.12 Data wydruku: 2009.01.12 KARTA CHARAKTERYSTYKI (podstawa: Rozporządzenie MZ. Dz. U. Nr 140. poz. 1171 z dnia

Bardziej szczegółowo

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy Układ wewnątrzwydzielniczy 1. Gruczoły dokrewne właściwe: przysadka mózgowa, szyszynka, gruczoł tarczowy, gruczoły przytarczyczne, nadnercza 2. Gruczoły dokrewne mieszane: trzustka, jajniki, jądra 3. Inne

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

Feli Immun. Feli Immun. Tabletki. Naturalny dodatek do karmy wzmacniający odporność organizmu u kotów

Feli Immun. Feli Immun. Tabletki. Naturalny dodatek do karmy wzmacniający odporność organizmu u kotów Feli Immun Tabletki Feli Immun Naturalny dodatek do karmy wzmacniający odporność organizmu u kotów > Zastosowanie Feli Immun Pomóż swojemu kotu! Produkty linii anivital dla kotów poprawiają kondycję, zdrowie

Bardziej szczegółowo

I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Wysoki potencjał naukowo-badawczy 898 pracowników naukowo-dydaktycznych 179 samodzielnych samodzielnych pracowników nauki 2010

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna technologia farmaceutyczna postaci

Nowoczesna technologia farmaceutyczna postaci Eudragity rodzaje, zastosowanie, stabilność stałych postaci leku Kazimierz Wyszomierski 1, Wiesław Sawicki 1 Nycomed Pharma, Warszawa Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej, Gdański Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu)

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu) Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu (na prawach rękopisu) W analityce procesowej istotne jest określenie stężeń rozpuszczonych w cieczach gazów. Gazy rozpuszczają się w cieczach

Bardziej szczegółowo

Desogestrel SUBSTANCJE CZYNNE. Grupa farmakoterapeutyczna: progestageny i estrogeny, produkty złożone. GRUPA FARMAKOTERAPEUTYCZNA (KOD ATC)

Desogestrel SUBSTANCJE CZYNNE. Grupa farmakoterapeutyczna: progestageny i estrogeny, produkty złożone. GRUPA FARMAKOTERAPEUTYCZNA (KOD ATC) SUBSTANCJE CZYNNE Desogestrel GRUPA FARMAKOTERAPEUTYCZNA (KOD ATC) Grupa farmakoterapeutyczna: progestageny i estrogeny, produkty złożone. Kod ATC: G03AC09 PODMIOT ODPOWIEDZIALNY NAZWA HANDLOWA PRODUKTU

Bardziej szczegółowo

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY PRODUKTU LECZNICZEGO. Wykaz wszystkich substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY PRODUKTU LECZNICZEGO. Wykaz wszystkich substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Rheumocam 1 mg tabletki do żucia dla psów Rheumocam 2, mg tabletki do żucia dla psów 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY PRODUKTU LECZNICZEGO Każda tabletka zawiera:

Bardziej szczegółowo

Czynność wątroby. Fizjologia człowieka

Czynność wątroby. Fizjologia człowieka Czynność wątroby Fizjologia człowieka Wątroba (hepar) Jest największym gruczołem, Zbudowana jest w 80% z komórek miąższowych hepatocytów, w 16% z komórek siateczkowo-śródbłonkowych gwieździstych Browicza-Kupffera

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E

LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E załącznik nr 19 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E 75 Zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania

Bardziej szczegółowo

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl mogą byd wykorzystywane przez jego Użytkowników

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ MOCZNIK

KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ MOCZNIK KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ MOCZNIK Data wydania: 09.2002 Data aktualizacji: 09.2009 1. Identyfikacja substancji/identyfikacja producenta, dystrybutora Nazwa substancji: Mocznik Synonimy:

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO INCURIN 1 mg tabletka 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY PRODUKTU LECZNICZEGO Substancja czynna:

Bardziej szczegółowo