jako środek zapobiegawczy w polskim procesie karnym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "jako środek zapobiegawczy w polskim procesie karnym"

Transkrypt

1 Efektywne Dozór Policji zarządzanie długiem w jednostce jako środek zapobiegawczy w polskim procesie karnym samorządu terytorialnego Marzanna Poniatowicz Joanna M. Salachna Jacek Dorota Kosonoga Perło Warszawa 2010

2 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów... 9 Wstęp Rozdział I Dług sektora samorządu terytorialnego w polskim systemie finansów publicznych (M. Poniatowicz) Sektor samorządowy jako element sektora finansów publicznych w Polsce Ekonomiczne znaczenie polskiego sektora samorządowego analiza porównawcza na tle innych państw członkowskich Unii Europejskiej Analiza rozmiarów, struktury i dynamiki zadłużenia sektora samorządowego w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem długu j.s.t Wpływ kryzysu gospodarczego i finansowego. na dług lokalny Rozdział II Zarządzanie długiem jako element zarządzania finansami j.s.t Problematyka efektywności ekonomicznej w gospodarce finansowej j.s.t. (M. Poniatowicz) Nowy paradygmat zarządzania finansami j.s.t. w świetle koncepcji Nowego Zarządzania Publicznego New Public Management (M. Poniatowicz) Rola skarbnika w zakresie zarządzania finansami j.s.t. (J.M. Salachna)

3 4. Istota i cele zarządzania długiem j.s.t. Koncepcja zarządzania efektywnego (M. Poniatowicz) Analiza czynników determinujących wybór instrumentu dłużnego przez j.s.t. (M. Poniatowicz) Rozdział III Uwarunkowania prawne zarządzania długiem j.s.t. (J.M. Salachna) Regulacje międzynarodowe oraz krajowe ich uwarunkowania i charakterystyka Uwarunkowania wynikające z ustawy o finansach publicznych Ograniczenia dotyczące celów zadłużenia j.s.t Uregulowania dotyczące finansowania i poziomu deficytu budżetu j.s.t Ograniczenia dotyczące poziomu długu zaciąganego przez j.s.t Nadwyżka operacyjna w kontekście indywidualnego wskaźnika zadłużenia Rozdział IV Zarządzanie ryzykiem zadłużenia w j.s.t Problematyka ryzyka w działalności j.s.t. Delimitacja ryzyk (M. Poniatowicz) Specyfika i etapy procesu zarządzania ryzykiem w sektorze publicznym (M. Poniatowicz) Instrumenty ograniczające ryzyko zadłużenia j.s.t Formalnoprawne aspekty zarządzania płynnością finansową na tle wyniku operacyjnego budżetu j.s.t. (J.M. Salachna) Analiza wskaźnikowa jako instrument oceny ryzyka zadłużenia j.s.t. (M. Poniatowicz) Transfer długu i ryzyka z nim związanego na rzecz innych podmiotów (M. Poniatowicz) Rola ubezpieczeń w procesie zarządzania ryzykiem j.s.t Sekurytyzacja jako innowacyjny instrument transferu ryzyka w sektorze samorządowym

4 Partnerstwo publiczno-prywatne jako model współpracy sektora samorządowego z podmiotami prywatnymi, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki ryzyka i zadłużenia Rozdział V Instrumenty zarządzania długiem lokalnym Instrumenty planistyczne związane z problematyką zarządzania długiem (J.M. Salachna) Rola wieloletniej prognozy finansowej (WPF) założenia i ich ocena na gruncie praktyki Zakres i konstrukcja WPF ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć wieloletnich Prognoza kwoty długu jako integralna część WPF Kontrola w zarządzaniu ryzykiem j.s.t. (J.M. Salachna) Istota kontroli uwagi wprowadzające, typologia oraz znaczenie w zarządzaniu finansami j.s.t Kontrola zarządcza i jej audyt Kontrola długu j.s.t. realizowana przez RIO Rating komunalny jako zewnętrzna ocena wiarygodności kredytowej j.s.t. (M. Poniatowicz) Instrumenty organizacyjne zarządzania długiem lokalnym (M. Poniatowicz) Instrumenty komunikacji marketingowej zaangażowane w politykę długu j.s.t. (M. Poniatowicz) Rozdział VI Model efektywnego zarządzania długiem w świetle badań jednostek samorządu terytorialnego w województwie podlaskim (D. Perło) Finansowa charakterystyka j.s.t. objętych badaniami Uwagi wprowadzające Poziom województwa samorządowego Poziom powiatów Poziom gmin Modelowanie miękkie jako metoda badawcza Specyfikacja modelu miękkiego efektywnego zarządzania długiem

5 3.1. Specyfikacja relacji wewnętrznych Specyfikacja relacji zewnętrznych Estymacja i weryfikacja modelu miękkiego efektywnego zarządzania długiem Ranking badanych gmin według kryterium efektywnego zarządzania długiem Zakończenie Bibliografia Wykaz aktów prawnych Spis rysunków Spis schematów Spis tabel Spis wykresów Autorzy

6 Wstęp Wstęp Problem długu publicznego zawsze budził wiele emocji i kontrowersji, jednak szczególnie zyskał na znaczeniu w okresie kryzysu gospodarczego oraz finansowego, którego aktualnie doświadcza globalna gospodarka. Jednym z podstawowych skutków kryzysu jest gwałtowne przyspieszenie, jeśli nie wręcz eksplozja narastania długu publicznego. Jeszcze do niedawna zagrożone tym procesem były przede wszystkim gospodarki krajów najsłabiej rozwiniętych. Obecnie okazało się, że jest to poważny problem również krajów wysoko rozwiniętych 1. Wpływ długu publicznego na gospodarkę jest niekwestionowany i wieloaspektowy. Za bezpośrednie następstwa jego nadmiernego wzrostu uważa się przede wszystkim zwiększanie stóp procentowych (marży długu), co z kolei prowadzi do wzrostu oszczędności, obniżenia konsumpcji i wydatków inwestycyjnych, a w konsekwencji ograniczenia wzrostu gospodarczego. Z drugiej strony wiadomo, że gospodarka odseparowana od instrumentów dłużnych to fikcja, a dług publiczny służący finansowaniu inwestycji publicznych jest zjawiskiem pozytywnym. Należy podkreślić, że dotychczas nie udało się określić bezpiecznego poziomu długu, powszechnie uznawanego w teorii ekonomii lub praktyce polityki gospodarczej państwa. W wielu krajach, które uwzględniają wagę problemu, zarządzaniu długiem publicznym nadaje się rangę odrębnej polityki, prowadzonej niezależnie od polityk monetarnych i fiskalnych, gwarantując jej niezależność 1 Przykładowo dług publiczny Japonii przekroczył w 2009 r. 218% PKB (sic!), Stanów Zjednoczonych 70% PKB, zaś w całej UE średnia wielkość tego wskaźnika wyniosła ponad 73% (najpoważniejsza sytuacja wystąpiła we Włoszech i Grecji, gdzie poziom zadłużenia publicznego był wyższy niż 115% PKB). W Polsce wskaźnik ten w 2009 r. wyniósł 51% PKB, a więc został przekroczony tzw. pierwszy próg ostrożnościowy wynikający z ustawy o finansach publicznych. 11

7 Wstęp operacyjną i instytucjonalną. Dotyczy to również Unii Europejskiej, w której istnieją zabezpieczenia rangi traktatowej (niestety, nie do końca skuteczne), ograniczające państwa członkowskie w możliwościach finansowania wydatków publicznych z deficytów budżetowych lub poprzez wzrost długu publicznego. Zaliczamy do nich kryteria konwergencji, ustanowione przez Traktat z Maastricht, według których Rada Europejska stwierdza, czy dane państwo członkowskie może przyjąć wspólną walutę euro, a także ustalenia wynikające z Paktu Stabilności i Wzrostu (ang. Stability and Growth Pact SGP). Zarządzanie długiem publicznym może być realizowane na dwóch płaszczyznach, tj. zarządzania zadłużeniem sektora państwowego (rządowego) oraz samorządowego. Przedmiotem zainteresowania autorek niniejszej pracy jest drugi z wymienionych aspektów, bardzo istotny choćby w kontekście zachodzących na świecie procesów decentralizacyjnych i wzrastającego znaczenia samorządowych struktur terytorialnych, które przez współczesne, demokratyczne państwa traktowane są jako kluczowe systemy zwiększające sprawność zarządzania zadaniami publicznymi. Polski samorząd terytorialny jest tworem stosunkowo młodym. W 2010 r. mija 20 lat od momentu jego reaktywowania. Z perspektywy czasu można z pewnością stwierdzić, że reforma samorządowa dokonana w latach 90. to niewątpliwie przykład jednej z najbardziej spektakularnych i udanych reform, jakie udało się przeprowadzić w naszym kraju w warunkach gospodarki rynkowej. 12 * * * Jakkolwiek przewaga efektywności gospodarowania jednostek samorządu terytorialnego (j.s.t.) nad efektywnością pozostałych struktur systemu finansów publicznych została udowodniona naukowo i jako taka jest bezsprzeczna, wciąż pozostaje wiele do zrobienia w tej kwestii. Szczególne wyzwania dotyczą jednego z kluczowych aspektów finansów lokalnych i lokalnej gospodarki finansowej, jakim jest problematyka efektywnego zarządzania samorządowym długiem publicznym. Celem niniejszego opracowania jest określenie najważniejszych standardów w tym zakresie (prawnych, ekonomicznych i organizacyjnych) oraz konfrontacja tak skonstruowanego modelu ze stanem praktyki gospodarczej. W pracy dokonano analizy najważniejszych uwarunkowań procesu zarządzania długiem j.s.t. w Polsce, opisano istotę i specyfikę tego procesu, a także określono najważniejsze instrumenty z nim związane.

8 Wstęp Zasadniczą tezą pracy jest twierdzenie, zgodnie z którym rola instrumentów dłużnych w systemie finansowym j.s.t. w Polsce wprawdzie wzrasta, jednak efektywność ich wykorzystania jest wciąż zbyt niska. Dla rozwiązania tego problemu niezbędne jest wprowadzenie do lokalnych polityk zadłużenia standardów efektywnego zarządzania długiem, przy zastosowaniu zasad i instrumentów charakterystycznych dla tzw. menedżerskiego podejścia. Z tak sformułowaną tezą główną wiąże się szereg hipotez szczegółowych/roboczych weryfikowanych w poszczególnych częściach pracy. Po pierwsze, rośnie pozycja ekonomiczna samorządowego sektora publicznego w systemach finansowych poszczególnych państw, a efektywne zarządzanie tym sektorem to jedno z kluczowych wyzwań, zwłaszcza w kontekście globalnego kryzysu gospodarczego oraz ściśle związanego z nim kryzysu sektora finansów publicznych. Po drugie, jednym z ważniejszych warunków zwiększenia efektywności sektora publicznego jest zwiększenie efektywności zadłużenia sektora finansów publicznych, w tym efektywności wykorzystania instrumentów dłużnych w gospodarce finansowej j.s.t. Po trzecie, szczególną rolę w zakresie zarządzania samorządowym długiem publicznym odgrywają standardy/regulacje formalnoprawne, za których pomocą można wytworzyć określone systemowe i proefektywnościowe mechanizmy zarządzania. Jako przykłady takich rozwiązań z nowej ustawy o finansach publicznych (z dnia 27 sierpnia 2009 r.) można wskazać: kontrolę zarządczą, wieloletnie prognozowanie finansowe, rozgraniczenie budżetu na sekcję bieżącą oraz majątkową, przyjęcie nadwyżki operacyjnej jako kryterium wyznaczającego zdolność j.s.t. do zaciągania zobowiązań finansowych. Po czwarte, niedocenianym problemem w polityce zadłużenia polskich j.s.t. jest profesjonalne zarządzanie ryzykiem zadłużenia obejmujące system jego identyfikacji, analizy, oceny oraz takiej reakcji/działań władz samorządowych, które umożliwiają minimalizację strat i maksymalizację możliwości w kontekście efektywnej polityki zadłużenia. Po piąte, nowatorskimi instrumentami w lokalnej polityce zadłużenia, które w istotny sposób mogą ograniczyć jego ryzyko, są wieloletnia prognoza finansowa oraz kontrola zarządcza i jej audyt. Powstaje przy tym obawa, czy j.s.t. dysponują odpowiednio wykwalifikowanymi kadrami pozwalającymi na profesjonalne i efektywne wykorzystanie tych instrumentów w procesie zarządzania długiem lokalnym. 13

9 Wstęp Po szóste, niezbędnym wymogiem zwiększenia efektywności zadłużenia j.s.t. w Polsce jest zastąpienie tradycyjnego audytu wewnętrznego tzw. audytem efektywnościowym (ang. performance audit lub value for money audit), koncentrującym działania audytorów na trzech elementach (tzw. 3E), tj. na ocenie gospodarności jednostki samorządowej (ang. economy), jej wydajności (ang. efficiency) i skuteczności (ang. effectiveness). Po siódme, swobodny dostęp j.s.t. do instrumentów rynku kapitałowego uwarunkowany jest wykorzystaniem przez nie instrumentu ratingu komunalnego w lokalnej polityce zadłużenia. Instrument ten odczuwalnie poprawia wizerunek jednostki samorządowej oraz umacnia jej pozycję na rynku finansowym, w konsekwencji przyczyniając się do zwiększenia zaufania instytucji finansowych, a tym samym wpływając na obniżenie kosztów zadłużenia. Po ósme, często niedocenianym przez władze samorządowe elementem procesu zarządzania długiem jest kwestia szeroko rozumianych działań informacyjno-promocyjnych oraz wykorzystania instrumentów komunikacji marketingowej w polityce długu. Przekłada się to na niższą przejrzystość (ang. transparency) działań władzy publicznej oraz niższą efektywność wykorzystania instrumentów dłużnych. Po dziewiąte, zarządzanie długiem jest procesem decyzyjnym, który wymaga określonych rozwiązań organizacyjno-instytucjonalnych. O ile rozwiązania takie występują w płaszczyźnie zarządzania długiem sektora rządowego, o tyle mają one marginalne znaczenie w sferze zarządzania długiem samorządowym. Tylko w nielicznych j.s.t. wyodrębniono oddzielne komórki organizacyjne zaangażowane w ten proces, co stanowi istotny czynnik ograniczający efektywność zadłużenia. Po dziesiąte, w j.s.t. województwa podlaskiego realizowany jest, w większości przypadków, bierny/tradycyjny model lokalnej polityki zadłużenia, niewykorzystujący w dostatecznym zakresie proefektywnościowych instrumentów zarządzania długiem. 14 * * * Niniejsza praca dotyczy zasygnalizowanych powyżej kwestii i składa się z sześciu rozdziałów. W pierwszym z nich scharakteryzowano zakres i ekonomiczne znaczenie sektora samorządowego w Polsce, dokonując określonych porównań na tle pozostałych krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz analizując rozmiary, dynamikę i strukturę zadłużenia polskich j.s.t. W rozdziale II podjęto próbę określenia specyfiki efektywności

10 Wstęp ekonomicznej w sektorze publicznym, przede wszystkim w aspekcie specyfiki efektywnego zarządzania długiem samorządowym. Wskazano na szczególną rolę i funkcje skarbnika w tym zakresie, a także opisano jeden z podstawowych dylematów dotyczących zarządzania długiem samorządowym, jakim jest problem wyboru optymalnego instrumentu dłużnego. Trzeci rozdział pracy ma charakter typowo prawniczy. Scharakteryzowano w nim najważniejsze regulacje prawne dotyczące zarządzania długiem (międzynarodowe i krajowe), szczególny nacisk kładąc na rozwiązania prawne wynikające z nowej ustawy o finansach publicznych. Rozdział IV skupia się na kwestiach ryzyka zadłużenia oraz instrumentach jego minimalizacji. W kolejnym, V rozdziale przedstawiono wybrane instrumenty zarządzania długiem lokalnym, takie jak: wieloletnia prognoza finansowa, kontrola zarządcza, audyt, rating komunalny, instrumenty organizacyjne i instrumenty komunikacji marketingowej. Ostatni, VI rozdział ma charakter empiryczny. Wykorzystano w nim jedną z metod modelowania ekonometrycznego, czyli tzw. modelowanie miękkie (ang. soft modelling) do przeprowadzenia wielowymiarowej analizy porównawczej dotyczącej zróżnicowanej efektywności zarządzania długiem w poszczególnych j.s.t. województwa podlaskiego. * * * Opracowując przedstawione zagadnienia, wykorzystano następujące metody badawcze: analizę wskazanej w bibliografii polskiej i zagranicznej literatury przedmiotu dotyczącej problematyki zarządzania długiem publicznym, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki zarządzania w sektorze samorządowym (ang. debt management of local government sector); kwestionariusz wywiadu skierowany do skarbników poszczególnych j.s.t. w województwie podlaskim; w sumie przebadano 132 jednostki, w tym: 3 miasta na prawach powiatów, 10 gmin miejskich, 25 gmin miejsko-wiejskich, 80 gmin wiejskich, 14 powiatów ziemskich; podkreślenia wymaga fakt, że ankiety zostały wypełnione przez przedstawicieli 100% wszystkich j.s.t. z obszaru województwa podlaskiego, z wyjątkiem samego województwa samorządowego; analizę wskaźnikową sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego; do analizy wykorzystano dane Ministerstwa Finansów oraz Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku pochodzące 15

11 Wstęp 16 z bazy danych informatycznego systemu zarządzania budżetami jednostek samorządu terytorialnego jedną z metod modelowania ekonometrycznego, czyli tzw. modelowanie miękkie (ang. soft modelling). * * * Realizacja zakładanych celów badawczych wymagała także częściowej konfrontacji/weryfikacji formułowanych prawidłowości ekonomiczno-zarządczych oraz ustanowionych finansowych reguł normatywno-prawnych z: opiniami, ocenami i informacjami związanymi z procesami zarządzania długiem w j.s.t. województwa podlaskiego (uzyskanymi w wyniku przeprowadzenia badań ankietowych); danymi finansowymi dotyczącymi pośrednio lub wprost zarządzania długiem we wszystkich j.s.t. objętych badaniem (uzyskanymi z RIO w Białymstoku). Pierwsze z wymienionych o czym będzie szczegółowo mowa poniżej miały charakter w części subiektywny (formułowane opinie, oceny), w części zaś obiektywny (oświadczenia wiedzy na określony temat). Z kolei dane finansowe dotyczące badanych j.s.t. za lata , uzyskane z RIO w Białymstoku, stanowiły twardą bazę interpretacyjną. Autorki założyły, że taki częściowo weryfikacyjny sposób prowadzenia analiz jest najbardziej przydatny z praktycznego punktu widzenia. Prowadzenie badań socjologicznych i statystycznych na tle rozważań ekonomicznych, zarządczych i prawniczych posiada doniosłe znaczenie i stanowi swoistą wartość dodaną niniejszego opracowania. Podkreślenia wymaga fakt, że autorkami pracy są ekonomistka, prawniczka oraz specjalistka z zakresu zastosowania metod ilościowych, co umożliwiło interdyscyplinarne ujęcie analizowanej problematyki. Badania ankietowe przeprowadzone zostały w okresie wrzesień listopad 2009 r. wśród głównych księgowych budżetu (skarbników) j.s.t. województwa podlaskiego. Decyzja o wytypowaniu do badania tych osób podyktowana została przede wszystkim dwoma argumentami: ze względu na sprawowaną funkcję skarbnicy są grupą posiadającą najlepszą orientację co do faktycznego przebiegu procesów związanych z zarządzaniem długiem j.s.t.; główni księgowi budżetu j.s.t. posiadają (przynajmniej teoretycznie) największe merytoryczne przygotowanie z zakresu prowadzenia gospodarki j.s.t., w tym z zakresu długu.

12 Wstęp Jeśli chodzi o przyjętą konstrukcję ankiet, w sformalizowanym kwestionariuszu zawarto 16 pytań. Dotyczyły one zarówno istniejącego stanu związanego z zarządzaniem długiem (np. posiadania przez j.s.t. zadłużenia w walutach innych niż złoty), jak i wyrażenia opinii lub sądu na określony temat (np. odnośnie czynników wpływających na wybór formy zaciągnięcia długu). Pytania miały charakter zamknięty, przy czym w celu zachowania wyczerpującego katalogu odpowiedzi tam, gdzie zachodziła taka potrzeba, zastosowano opcję odpowiedzi inne do wskazania przez ankietowanego. Natomiast w przypadkach dotyczących odpowiedzi na temat: kompetencji zarządzania w zakresie długu, przeznaczenia zaciąganego długu, określenia czynników determinujących formę zaciąganego długu oraz opinii w zakresie nowego zindywidualizowanego wskaźnika spłat długu istniała możliwość zaznaczenia kilku wariantów odpowiedzi. W takich przypadkach dodatkowo należało zaznaczyć rangę/znaczenie każdej z wytypowanych odpowiedzi. Umożliwiło to relatywne uporządkowanie ocen. Opis zastosowanych metod badawczych byłby niepełny bez naszkicowania specyfiki wykorzystanej w ostatnim rozdziale pracy metody modelowania miękkiego. Metoda ta pozwoliła zobrazować zależności pomiędzy poziomem zadłużenia j.s.t. a ich potencjałem inwestycyjnym, prowadzoną polityką zarządzania długiem, a także źródłami finansowania rozwoju lokalnego. Wskazała również, który z wyżej wymienionych czynników odgrywa największą rolę w podejmowaniu przez j.s.t. decyzji o zaciągnięciu zobowiązań. Efektem zastosowanej metody są również rankingi j.s.t. opracowane przy użyciu kryterium efektywności zadłużenia, a także według wszystkich innych analizowanych w modelu zmiennych ukrytych. * * * Stan prawny regulacji omawianych w pracy datowany jest na dzień 1 sierpnia 2010 r. 17

13 18

14 1. Sektor samorządowy jako element sektora finansów publicznych w Polsce Marzanna Poniatowicz Rozdział I. Dług sektora samorządu terytorialnego w polskim systemie finansów publicznych 1. Sektor samorządowy jako element sektora finansów publicznych w Polsce Jednym z przejawów zachodzących na świecie procesów decentralizacyjnych jest wzrastające znaczenie samorządu terytorialnego, który przez współczesne, demokratyczne państwa traktowany jest jako wygodny, dynamiczny system zwiększający sprawność zarządzania zadaniami publicznymi. Przewaga efektywności gospodarowania jednostek samorządu terytorialnego nad efektywnością gospodarowania pozostałych struktur systemu finansów publicznych jest bezsprzeczna. Reforma samorządowa dokonana w Polsce w latach 90. to niewątpliwie przykład jednej z najbardziej spektakularnych i udanych reform, jakie udało się przeprowadzić w naszym kraju, w warunkach gospodarki rynkowej. W jej efekcie powstał współczesny, trójszczeblowy system samorządności terytorialnej, oparty na gminach, powiatach i województwach samorządowych. O sile i potencjale sektora samorządowego decyduje przede wszystkim jego pozycja finansowa. Sektor ten jest integralnym elementem składowym sektora publicznego (ang. public sector), rozumianego jako ta część gospodarki, która koncentruje się wokół dostarczania podstawowych dóbr i usług publicznych (ang. the part of the economy concerned with providing basic government services). Sektor ten reprezentuje więc realne zjawiska i procesy gospodarcze (wytwarza określone dobra i usługi). Z punktu widzenia 19

15 Rozdział I. Dług sektora samorządu terytorialnego w polskim systemie finansów publicznych problematyki niniejszego opracowania niezbędne jest wyjaśnienie pojęcia sektora finansów publicznych (ang. general government sektor). Otóż jest to sektor reprezentujący pieniężne procesy i zjawiska związane z finansowaniem zadań ze środków publicznych. Jego charakterystyczną cechą jest pozyskiwanie środków w drodze przymusu (poprzez pobieranie podatków, opłat, ceł itp.). Obowiązujący w krajach członkowskich Unii Europejskiej Europejski System Rachunków Narodowych i Regionalnych ESA 95 (European System of Accounts 1 ) wprowadza podział sektora general governmnent na cztery podsektory (rys. 1.1). Są to: podsektor centralny (ang. central government), określany często w Polsce mianem sektora rządowego; podsektor stanowy (ang. state government), występujący wyłącznie w państwach federalnych; podsektor samorządowy (ang. local government); podsektor związany z systemem finansowania ubezpieczeń społecznych (ang. social security funds). Rysunek 1.1. Komponenty sektora general government według ESA 95 General government sector (kod ESA S. 13) Sub-sector Central government (kod ESA S. 1311) Sub-sector Social security funds (kod ESA S. 1314) Sub-sector State government (kod ESA S. 1312) podsektor samorządowy Sub-sector Local government (kod ESA S. 1313) Źródło: opracowanie własne na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 2223/96 z dnia 25 czerwca 1996 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych we Wspólnocie. W tym miejscu należy podkreślić, że o ile ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych wprowadzała wspomniany trójstopniowy podział elementów składowych sektora finansów publicznych, 1 Podstawa prawna funkcjonowania systemu ESA to rozporządzenie Rady (WE) nr 2223/96 z dnia 25 czerwca 1996 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 310 z , s. 1). 20

16 1. Sektor samorządowy jako element sektora finansów publicznych w Polsce o tyle odstąpiono od niego w najnowszej ustawie o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. W powoływanym akcie prawnym enumeratywnie określono jedynie jednostki, które są zaliczane do sektora finansów publicznych (SFP), przy czym ich lista zawarta w art. 9 u.f.p. w pewnym stopniu różni się od analogicznej listy z poprzedniej ustawy (art. 4 u.f.p. z 2005 r.). Najważniejsze zmiany polegają na: likwidacji państwowych i samorządowych gospodarstw pomocniczych, ograniczeniu liczby samorządowych zakładów budżetowych, likwidacji samorządowych funduszy celowych, wyłączeniu poza SFP jednostek badawczo-rozwojowych, a także powołaniu nowych form organizacyjnych, tj. agencji wykonawczych i instytucji gospodarki budżetowej (wspomniane formy dotyczą wyłącznie sektora centralnego, a nie samorządowego) 2. Na tle powyższego należy zaznaczyć, że wprawdzie formalnie likwidacją nie objęto wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, jednak w wyniku zmian dokonanych w ustawie Prawo ochrony środowiska są one obecnie samorządowymi osobami prawnymi (art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 listopada 2009 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 215, poz. 1664). Pozycja polskiego sektora samorządowego w systemie finansów publicznych może być określona przez porównanie dochodów i wydatków interesującego nas podsektora na tle całego sektora finansów publicznych (tab. 1.1). Należy podkreślić, że w dostępnych opracowaniach Ministerstwa Finansów, zgodnie ze wspomnianą wcześniej metodologią ESA 95, porównania dotyczące zarówno dochodów, jak i wydatków SFP prezentowane są po wyeliminowaniu transferów odpowiednio wewnątrz sektora i podsektorów, czyli po konsolidacji. Oznacza to, że za dochody sektora/ podsektora finansów publicznych przyjmuje się tylko te wpływy, które pochodzą spoza sektora/podsektora, a za wydatki środki przekazywane poza sektor/podsektor finansów publicznych. W efekcie dochody i wydatki sektora/podsektora jako całości są mniejsze niż suma dochodów i wydatków ujętych w sprawozdaniach poszczególnych jednostek zaliczanych do sektora/podsektora finansów publicznych 3. 2 Szerzej na ten temat: B. Woźniak, Zmiany w strukturze jednostek sektora finansów publicznych (w:) Porównanie ważniejszych regulacji projektowanej i obecnej ustawy o finansach publicznych, druk sejmowy 1181, Biuro Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu 2009, nr 4, s Por. Sektor finansów publicznych (w:) Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od stycznia do 31 grudnia 2009 r., Rada Ministrów, Warszawa 2010, s

Opracowanie Zespół w składzie: Dr Jacek Sierak Dr Michał Bitner Dr Andrzej Gałązka Dr Remigiusz Górniak

Opracowanie Zespół w składzie: Dr Jacek Sierak Dr Michał Bitner Dr Andrzej Gałązka Dr Remigiusz Górniak Opracowanie Zespół w składzie: Dr Jacek Sierak Dr Michał Bitner Dr Andrzej Gałązka Dr Remigiusz Górniak Analiza wykorzystania środków unijnych przez podmioty sektora publicznego w latach 2007-2011 Oszacowanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów Od Autorów... 13

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów Od Autorów... 13 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów............................................................. 11 Od Autorów................................................................ 13 Rozdział I (E. Ruśkowski) Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie Wykaz autorów Wykaz skrótów 1. Uchwała w sprawie wieloletniej prognozy finansowej na 2015 rok

Spis treści Wprowadzenie Wykaz autorów Wykaz skrótów 1. Uchwała w sprawie wieloletniej prognozy finansowej na 2015 rok Wprowadzenie... IX Wykaz autorów... XIII Wykaz skrótów... XV 1. Uchwała w sprawie wieloletniej prognozy finansowej na 2015 rok... 1 1.1. Podstawa prawna uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej... 1

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pieniężnych. Mechanizm wymiany i podziału wartości materialnych.

FINANSE. Zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pieniężnych. Mechanizm wymiany i podziału wartości materialnych. Prawo finansowe FINANSE Zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pieniężnych. Mechanizm wymiany i podziału wartości materialnych. Metoda podziału Produktu Krajowego Brutto za

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 9 Wstęp... 11 Informacje o autorkach... 13

Spis treści. Wykaz skrótów... 9 Wstęp... 11 Informacje o autorkach... 13 Wykaz skrótów............................................................ 9 Wstęp.................................................................. 11 Informacje o autorkach.....................................................

Bardziej szczegółowo

Krzysztof S. Cichocki, Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk

Krzysztof S. Cichocki, Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk Krzysztof S. Cichocki, Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk Wykorzystano wyniki raportu Jacka Sieraka, Michała Bitnera, Andrzeja Gałązki i Remigiusza Górniaka, dla MRR Ocena zdolności JST

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... O autorach...

Spis treści. Przedmowa... O autorach... Przedmowa... O autorach... XIII XVII Rozdział I. Uchwała w sprawie wieloletniej prognozy finansowej na 2016 rok (Piotr Walczak)... 1 1. Podstawa prawna uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej... 1

Bardziej szczegółowo

Zalecenie DECYZJA RADY. stwierdzająca, że Polska nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 21 czerwca 2013 r.

Zalecenie DECYZJA RADY. stwierdzająca, że Polska nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 21 czerwca 2013 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 15.11.2013 r. COM(2013) 907 final Zalecenie DECYZJA RADY stwierdzająca, że Polska nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 21 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny

Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny dr Mateusz Grabiec adwokat w kancelarii Baker & McKenzie Baker & McKenzie Krzyżowski i Wspólnicy spółka komandytowa

Bardziej szczegółowo

Finanse publiczne : współczesne ujęcie / Stanisław Owsiak. Warszawa, cop Spis treści. Część I. Podstawy teorii finansów publicznych 21

Finanse publiczne : współczesne ujęcie / Stanisław Owsiak. Warszawa, cop Spis treści. Część I. Podstawy teorii finansów publicznych 21 Finanse publiczne : współczesne ujęcie / Stanisław Owsiak. Warszawa, cop. 2017 Spis treści Wstęp 15 Część I. Podstawy teorii finansów publicznych 21 1. Przedmiot nauki o finansach publicznych 23 1.1. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH

ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH ZASADA JEDNOŚCI BUDŻETOWEJ w znaczeniu formalnym wymóg zawarcia budżetu w jednym dokumencie prawnym. Posiada charakter normatywny. Jest przestrzegana

Bardziej szczegółowo

Zabrze - miasto na prawach powiatu

Zabrze - miasto na prawach powiatu Zabrze - miasto na prawach powiatu Analityk prowadzący: jacek.skrzypczak@incsa.pl Rating Nota informacyjna krajowy międzynarodowy perspektywa BBB BB+ stabilna INC RATING jest agencją ratingową specjalizującą

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF. Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje lata 2012-2018 Podstawą do opracowania

Bardziej szczegółowo

Nadwyżka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach

Nadwyżka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach Nadwyżka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach 2013-2015 Warszawa, wrzesień 2016 Spis treści Wprowadzenie... 2 Część I Wykonanie budżetów jednostek samorządu terytorialnego... 4 1.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie "drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie "drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r.

Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r. Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie zmiany zarządzenia nr 1099/2010 z dnia 11 maja 2010 roku w sprawie określenia sposobu prowadzenia kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski

RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski I. Wskaźniki RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski 05-06-2012 A. Dochody gminy ogółem na mieszkańca (PLN/mieszk) - wsk.sas 1.2 Wskaźnik pokazuje ogólny poziom łącznych dochodów miasta, przypadający

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 Załącznik Nr 3 do uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia... 2012 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa

Bardziej szczegółowo

Finanse jednostek samorządu terytorialnego w Polsce w latach Gminy, powiaty, miasta na prawach powiatu oraz województwa.

Finanse jednostek samorządu terytorialnego w Polsce w latach Gminy, powiaty, miasta na prawach powiatu oraz województwa. Finanse jednostek samorządu terytorialnego w Polsce w latach 2011 2014. Gminy, powiaty, miasta na prawach powiatu oraz województwa. Kraków, sierpień 2015 Polski Instytut Credit Management KRS 0000540469

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Część I. Zagadnienia ogólne

SPIS TREŚCI. Część I. Zagadnienia ogólne SPIS TREŚCI Wstęp 9 Część I. Zagadnienia ogólne Rozdział 1. Istota finansów publicznych 15 1.1. Pojęcie finansów publicznych 15 1.2. Finanse publiczne jako przedmiot zainteresowania innych nauk... 20 1.3.

Bardziej szczegółowo

mgr Jarosław Hermaszewski (koncepcja pracy-tezy)

mgr Jarosław Hermaszewski (koncepcja pracy-tezy) mgr Jarosław Hermaszewski Inwestycje samorządu terytorialnego i ich wpływ na funkcjonowanie i rozwój gminy Polkowice w latach dziewięćdziesiątych (koncepcja pracy-tezy) Prawne podstawy funkcjonowania organów

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 53/2012 Składu Orzekającego Nr 4 Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2012 roku

Uchwała Nr 53/2012 Składu Orzekającego Nr 4 Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2012 roku Uchwała Nr 53/2012 Składu Orzekającego Nr 4 Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie: wyrażenia opinii o przedłożonym przez Wójta Gminy Lubicz sprawozdaniu z wykonania

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość, finanse, audyt i kontrola. Studium przypadków sektora publicznego i prywatnego

Rachunkowość, finanse, audyt i kontrola. Studium przypadków sektora publicznego i prywatnego Rachunkowość, finanse, audyt i kontrola. Studium przypadków sektora publicznego i prywatnego Autorzy: Tomasz Gabrusewicz, Kamilla Marchewka-Bartkowiak, Marcin Wiśniewski (red.) Skuteczne zarządzanie finansami,

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ

ZAŁĄCZNIK DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ZAŁĄCZNIK DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona w trybie określonym ustawą o finansach publicznych. Prognoza

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Miejskiej w Łodzi z dnia Lp. Wyszczególnienie 2013 (plan po zmianach 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Bardziej szczegółowo

Formalna zdolność gmin do zaciągania zobowiązań w kontekście zmian limitu długu jednostek samorządu terytorialnego

Formalna zdolność gmin do zaciągania zobowiązań w kontekście zmian limitu długu jednostek samorządu terytorialnego 215 Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 29/2012 Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Formalna zdolność gmin do zaciągania zobowiązań w kontekście zmian limitu długu jednostek samorządu

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa 2012-2020 SPIS TREŚCI

Wieloletnia Prognoza Finansowa 2012-2020 SPIS TREŚCI OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ GMINY KOLBUSZOWA NA LATA 2012-2020 1 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 3 2. Założenia do Wieloletniej Prognozy Finansowej... 4 2.1. Założenia makroekonomiczne...

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny.

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny. UZASADNIENIE Jednym z największych wyzwań stojących przed rynkami finansowymi wobec ostatniego kryzysu finansowego (zapoczątkowanego tzw. kryzysem subprime na rynku amerykańskim) było zapewnienie płynności

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Santok na lata

Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Santok na lata Załącznik Nr 2 do UCHWAŁY Nr XVI/114/15 RADY GMINY SANTOK z dnia 29 grudnia 2015 r. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Santok na lata 2016-2020. Obowiązek sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do projektu wieloletniej prognozy finansowej Miasta i Gminy Solec Kujawski na lata

Objaśnienia do projektu wieloletniej prognozy finansowej Miasta i Gminy Solec Kujawski na lata Objaśnienia do projektu wieloletniej prognozy finansowej Miasta i Gminy Solec Kujawski na lata 2012-2034 Wprowadzenie Wieloletnia Prognoza Finansowa Miasta i Gminy Solec Kujawski została przygotowana na

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. 2. Procykliczność w działalności bankowej na gruncie teorii zawodności mechanizmu rynkowego i finansów

Spis treści. Wstęp. 2. Procykliczność w działalności bankowej na gruncie teorii zawodności mechanizmu rynkowego i finansów Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki 1.1. Wprowadzenie 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

Internetowa aplikacja do badania stanu finansów i wskaźników zadłużenia gminy na podstawie Wieloletniej Prognozy Finansowej

Internetowa aplikacja do badania stanu finansów i wskaźników zadłużenia gminy na podstawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Internetowa aplikacja do badania stanu finansów i wskaźników zadłużenia gminy na podstawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Ustawa z 27.08.2009 r. o finansach publicznych skodyfikowała tworzenie wieloletnich

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 11 CZĘŚĆ I. PODATKI POŚREDNIE W POLITYCE GOSPODARCZEJ PAŃSTWA. PODATKI AKCYZOWE... 15

Wstęp... 11 CZĘŚĆ I. PODATKI POŚREDNIE W POLITYCE GOSPODARCZEJ PAŃSTWA. PODATKI AKCYZOWE... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 11 CZĘŚĆ I. PODATKI POŚREDNIE W POLITYCE GOSPODARCZEJ PAŃSTWA. PODATKI AKCYZOWE.... 15 Rozdział 1. Podatki pośrednie w systemie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do projektu uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy. Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy

Załącznik nr 3 do projektu uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy. Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy Załącznik nr 3 do projektu uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy z dnia Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy Uwagi ogólne: Wieloletnią Prognozę Finansową miasta

Bardziej szczegółowo

Kryzys finansów publicznych

Kryzys finansów publicznych Kryzys finansów publicznych wymusza wspólną strategię rozwoju: rządowo samorządową na lata 2012-2015 1% PKB w 2011 r. to 15 mld zł 1 Dyskusja między Ministerstwem Finansów w 2011 r., a samorządami stała

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 3656/2013 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 11 lipca 2013 r.

Uchwała Nr 3656/2013 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 11 lipca 2013 r. Uchwała Nr 3656/2013 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie: przyjęcia założeń do projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Województwa Wielkopolskiego na 2014 rok i lata

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010

Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010 MINISTERSTWO FINANSÓW Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010 Warszawa 2011 r. SPIS TREŚCI I. Wstęp II. III. Opis wskaźników Wskaźniki dla gmin miejskich

Bardziej szczegółowo

Część pierwsza. PODSTAWY TEORII FINANSÓW PUBLICZNYCH

Część pierwsza. PODSTAWY TEORII FINANSÓW PUBLICZNYCH Stanisław Owsiak, Finanse publiczne teoria i praktyka. Spis treści: Wstęp Część pierwsza. PODSTAWY TEORII FINANSÓW PUBLICZNYCH Rozdział 1. Przedmiot nauki o finansach publicznych Pojęcie nauki o finansach

Bardziej szczegółowo

Sprawozdania budżetowe sporządzane są za okresy miesięczne, kwartalne, półroczne i roczne.

Sprawozdania budżetowe sporządzane są za okresy miesięczne, kwartalne, półroczne i roczne. Sprawozdania budżetowe sporządzane są za okresy miesięczne, kwartalne, półroczne i roczne. Sprawozdawczość budżetowa jednostek samorządu terytorialnego stanowi końcowy etap generowania zbiorów informacji

Bardziej szczegółowo

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Łódź Warszawa 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 ROZDZIAŁ I. FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSE SFERY REALNEJ... 13 1. Istota finansów przedsiębiorstwa... 13 1.1. Podstawowe pojęcia...

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w projekcie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Koszalina na lata

Objaśnienia wartości przyjętych w projekcie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Koszalina na lata 12 Objaśnienia wartości przyjętych w projekcie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Koszalina na lata 2015-2033 Założenia ogólne 1. Wartości przyjęte w WPF są zgodne z projektem budżetu na 2015 rok.

Bardziej szczegółowo

Czy budżety Jednostek Samorządu Terytorialnego są w stanie udźwignąć unijne inwestycje w latach

Czy budżety Jednostek Samorządu Terytorialnego są w stanie udźwignąć unijne inwestycje w latach Czy budżety Jednostek Samorządu Terytorialnego są w stanie udźwignąć unijne inwestycje w latach 2014-2020 Gdańsk, lipiec 2015 1 Samorząd to przełamanie monopoli państwa autorytarnego: jednolitej władzy

Bardziej szczegółowo

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r.

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. UWAGI OGÓLNE Niniejsze opracowanie zawiera informacje o dochodach, wydatkach i wynikach budżetów jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. przygotowane na podstawie sprawozdań

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie Notka biograficzna Wykaz skrótów 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne

Spis treści Wprowadzenie Notka biograficzna Wykaz skrótów 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne Wprowadzenie... Notka biograficzna... Wykaz skrótów... 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne... 1 1.1. Wybrane źródła prawa dotyczące gospodarki finansowej samorządu terytorialnego... 1

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr VII/41/15 Rady Gminy Pęcław z dnia 29 września 2015 r. OBJAŚNIENIA

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr VII/41/15 Rady Gminy Pęcław z dnia 29 września 2015 r. OBJAŚNIENIA Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr VII/41/15 Rady Gminy Pęcław z dnia 29 września 2015 r. OBJAŚNIENIA Wieloletnia prognoza finansowa (zwana dalej WPF) zgodnie z art. 227 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2012 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. WSTĘP Dokument pod nazwą Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Województwa Małopolskiego na lata

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Województwa Małopolskiego na lata Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Województwa Małopolskiego na lata 2013-2028 Uwagi ogólne: Do obliczeń wielkości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Województwa

Bardziej szczegółowo

Gospodarka finansowa samorządu terytorialnego w województwie wielkopolskim

Gospodarka finansowa samorządu terytorialnego w województwie wielkopolskim Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Instytut Geografii Społeczno eczno-ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Zakład ad Polityki Regionalnej i Integracji Europejskiej Gospodarka finansowa samorządu

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia prognoza finansowa Powiatu Ostrowieckiego na lata objaśnienia przyjętych wartości.

Wieloletnia prognoza finansowa Powiatu Ostrowieckiego na lata objaśnienia przyjętych wartości. Wieloletnia prognoza finansowa Powiatu Ostrowieckiego na lata 2011-2014-objaśnienia przyjętych wartości. Bazą do przygotowania prognozy makroekonomicznej na potrzeby Planu Wieloletniego jest scenariusz

Bardziej szczegółowo

Zadłużenie Sektora Finansów Publicznych I kw/2015 Biuletyn kwartalny

Zadłużenie Sektora Finansów Publicznych I kw/2015 Biuletyn kwartalny Warszawa, 1 czerwca 215 r. Zadłużenie Sektora Finansów Publicznych I kw/215 Biuletyn kwartalny 1. Państwowy dług publiczny (PDP, zadłużenie sektora finansów publicznych po konsolidacji) na koniec I kwartału

Bardziej szczegółowo

KONTROLA ZARZĄDCZA. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz.

KONTROLA ZARZĄDCZA. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. KONTROLA ZARZĄDCZA Podstawa prawna Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.) Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy Barcin na lata 2012-2030

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy Barcin na lata 2012-2030 Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy Barcin na lata 2012-2030 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa Miasta i Gminy przygotowana została na lata 2012

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. MK_48 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Politologia I stopnia stacjonarne Rodzaj przedmiotu

SYLABUS. MK_48 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Politologia I stopnia stacjonarne Rodzaj przedmiotu Rzeszów, 1 październik 014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Finanse publiczne Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Kod przedmiotu MK_48 Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Studia stacjonarne I stopnia ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Zagadnienia ogólnoekonomiczne 1. Aktualna sytuacja na europejskim

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY I METODY RACJONALIZACJI FINANSÓW PUBLICZNYCH

INSTRUMENTY I METODY RACJONALIZACJI FINANSÓW PUBLICZNYCH INSTRUMENTY I METODY RACJONALIZACJI FINANSÓW PUBLICZNYCH REDAKCJA NAUKOWA RENATA PRZYGODZKA Spis treści WSTĘP 7 ROZDZIAŁ 1. (BOGUSŁAW ADAM CHMIELAK) NIEEFEKTYWNOŚĆ PODATKU DOCHODOWEGO OD OSÓB PRAWNYCH

Bardziej szczegółowo

FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE

FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE WOJCIECH MISIĄG * FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE * INSTYTUT BADAŃ I ANALIZ FINANSOWYCH WYŻSZEJ SZKOŁY INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA NAJWYŻSZA IZBA KONTROLI FINANSE SAMORZĄDOWE 1990 2015:

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

BUDŻETOWANIE ZADANIOWE W KONTEKŚCIE SANACJI FINANSÓW PUBLICZNYCH W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ

BUDŻETOWANIE ZADANIOWE W KONTEKŚCIE SANACJI FINANSÓW PUBLICZNYCH W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ BUDŻETOWANIE ZADANIOWE W KONTEKŚCIE SANACJI FINANSÓW PUBLICZNYCH W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ Wstęp Na opracowanie składa się 5 rozdziałów uzupełnionych o wprowadzenie i zakończenie. Rozdział 1 zawiera

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Rewal. na lata

UZASADNIENIE. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Rewal. na lata UZASADNIENIE Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Rewal na lata 2017-2022. Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian wprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Spis treści: Wykaz skrótów Wprowadzenie Część I USTRÓJ WALUTOWY I FINANSE UNII EUROPEJSKIEJ Rozdział I Ustrój walutowy Unii 1. Pojęcie i zakres oraz podstawy

Bardziej szczegółowo

Rb-Z KWARTALNE SPRAWOZDANIE O STANIE ZOBOWIĄZAŃ WG TYTUŁÓW DŁUŻNYCH ORAZ GWARANCJI I PORĘCZEŃ

Rb-Z KWARTALNE SPRAWOZDANIE O STANIE ZOBOWIĄZAŃ WG TYTUŁÓW DŁUŻNYCH ORAZ GWARANCJI I PORĘCZEŃ MINISTERSTWO FINANSÓW, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny REGON 931934791 Rb-Z KWARTALNE SPRAWOZDANIE O STANIE ZOBOWIĄZAŃ WG TYTUŁÓW DŁUŻNYCH

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt Wieloletniej prognozy finansowej Miasta Łowicza został sporządzony w szczegółowości określonej w art.226 ust.1

Bardziej szczegółowo

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2011 Spis treści Wprowadzenie...11 Rozdział 1. Sprawozdawczość

Bardziej szczegółowo

FINANSE PUBLICZNE a KRYZYS EKONOMICZNY

FINANSE PUBLICZNE a KRYZYS EKONOMICZNY FINANSE PUBLICZNE a KRYZYS EKONOMICZNY Pod redakcją naukową: Agnieszki Alińskiej Bogusława Pietrzaka f PARTNER WYDANIA BANK GOSPODARSTWA KRAJOWEGO B 383140 CEDEWU.PL Wprowadzenie - Agnieszka Alińska, Bogusław

Bardziej szczegółowo

3.1. Istota, klasyfikacja i zakres oddziaływania wydatkowych instrumentów

3.1. Istota, klasyfikacja i zakres oddziaływania wydatkowych instrumentów Spis treści Wprowadzenie... 7 Rozdział 1. Cele, uwarunkowania i obszary działania współczesnej polityki fiskalnej... 11 1.1. Istota, zarys historyczny i uwarunkowania polityki fiskalnej... 12 1.2. Obszary

Bardziej szczegółowo

Wszystko, co warto wiedzieć o samorządowych pieniądzach. Wpisany przez

Wszystko, co warto wiedzieć o samorządowych pieniądzach. Wpisany przez Stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie porządkowania budżetów samorządowych, w odpowiedzi na pytania Gminy", przedstawia Zofia Ogińska - Zastępca Dyrektora Biura Ministra Finansów. Jaka jest ocena

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona zgodnie z art. 226-232

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035.

Załącznik nr 2. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035. Załącznik nr 2 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035. Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian

Bardziej szczegółowo

FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE

FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE WOJCIECH MISIĄG * FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE * INSTYTUT BADAŃ I ANALIZ FINANSOWYCH WYŻSZEJ SZKOŁY INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA NAJWYŻSZA IZBA KONTROLI NAJWAŻNIEJSZE PYTANIA 1. Jaka

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2016 2035 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014 Załącznik Nr 3 do uchwały Nr III/8/2010 Rady Gminy Kościan z dnia 28.12. 2010 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014 1. Założenia wstępne Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO PRAWA FINANSÓW PUBLICZNYCH. Ćwiczenia nr 1

WPROWADZENIE DO PRAWA FINANSÓW PUBLICZNYCH. Ćwiczenia nr 1 WPROWADZENIE DO PRAWA FINANSÓW PUBLICZNYCH Ćwiczenia nr 1 Czym jest pieniądz? ogólnie ujmując, pieniądz to środek płatniczy przyjmowany w zamian za towary i usługi lub zwalniający od zobowiązań; wymyślenie

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH Jachranka, 19 stycznia 2010 r. www.sgb.pl PLAN PREZENTACJI Samorządy i przedsiębiorstwa strategicznymi partnerami

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Obowiązuje od 01.10.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt wieloletniej prognozy finansowej (WPF) na lata 2014-2019 opracowano głównie w oparciu o założenia przyjęte

Bardziej szczegółowo

Dług publiczny w Polsce

Dług publiczny w Polsce Dług publiczny w Polsce dług publiczny jest to zadłużenie wszystkich podmiotów sektora finansów publicznych, po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy tymi podmiotami, przy czym w Polsce do sektora

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA FINANSE PUBLICZNE I ZAMÓWIENIA PUBLICZNE W PRAKTYCE. 06-07.03.2014 r.

PROGRAM SZKOLENIA FINANSE PUBLICZNE I ZAMÓWIENIA PUBLICZNE W PRAKTYCE. 06-07.03.2014 r. PROGRAM SZKOLENIA FINANSE PUBLICZNE I ZAMÓWIENIA PUBLICZNE W PRAKTYCE SZKOLENIE DEDYKOWANE JEST DO: 06-07.03.2014 r. Przedstawicieli jednostek sektora finansów publicznych, administracja rządowa, samorządowa,

Bardziej szczegółowo

Miejsce: BODiE PKU Warszawa, ul. Wolska 191 (Hotel COLIBRA) Termin: sierpnia 2017r.

Miejsce: BODiE PKU Warszawa, ul. Wolska 191 (Hotel COLIBRA) Termin: sierpnia 2017r. Finanse publiczne w praktyce w 2017 r. Zasady gospodarki finansowej, dyscyplina finansów publicznych, kontrola zarządcza, budżet zadaniowy, wydatki strukturalne Miejsce: BODiE PKU Warszawa, ul. Wolska

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH

KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH przyczyny, mechanizm, drogi wyjścia redakcja naukowa Leokadia Oręziak Dariusz K. Rosati Warszawa 2013 SPIS TREŚCI WSTĘP Leokadia Oręziak, Dariusz K. Rosati ^ 9 ROZDZIAŁ 1. Konsolidacja

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIKI do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach

WSKAŹNIKI do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach WSKAŹNIKI do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2012-2014 Warszawa 2015 SPIS TREŚCI I. Wstęp II. III. Opis wskaźników Wskaźniki dla gmin miejskich IV. Wskaźniki dla gmin

Bardziej szczegółowo

Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych

Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych OPUBLIKOWANO: 29 LISTOPADA 2016 Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych Opracował: Marcin Majchrzak, radca prawny, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27

Bardziej szczegółowo

Spis treści: 1. Pojęcie długu. Statystyka długu publicznego. Metodologia ustalania zadłużenia 2. Komponenty długu publicznego

Spis treści: 1. Pojęcie długu. Statystyka długu publicznego. Metodologia ustalania zadłużenia 2. Komponenty długu publicznego Spis treści: 1. Pojęcie długu. Statystyka długu publicznego. Metodologia ustalania zadłużenia 1.1. Podstawowe regulacje prawne dotyczące długu publicznego w Polsce i w Unii Europejskiej 1.2. Pojęcie długu

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 13 Polityka fiskalna w Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl 1. Jaka jest rola polityki fiskalnej

Bardziej szczegółowo

SYLABUS Prawo finansów publicznych studia stacjonarne

SYLABUS Prawo finansów publicznych studia stacjonarne SYLABUS Prawo finansów publicznych studia stacjonarne 1) Podstawowe informacje o przedmiocie Skrócony opis Pełny opis Przedmiot obejmuje analizę i ocenę regulacji prawnych z zakresu prawa w tym prawo budżetowe

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA PROJEKTU BUDŻETU POWIATU PIASECZYŃSKIEGO NA 2016 ROK

ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA PROJEKTU BUDŻETU POWIATU PIASECZYŃSKIEGO NA 2016 ROK 5 ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA PROJEKTU BUDŻETU POWIATU PIASECZYŃSKIEGO NA 2016 ROK Projekt budżetu powiatu piaseczyńskiego na 2016 rok został opracowany na podstawie informacji wstępnych Ministra

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr III/20/14/07 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 29 grudnia 2014 r.topad007 r.

Uchwała Nr III/20/14/07 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 29 grudnia 2014 r.topad007 r. Uchwała Nr III/20/14/07 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 29 grudnia 2014 r.topad007 r. w sprawie uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej Na podstawie art. 227, art. 228 i art. 230 ust. 6 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Wieloletni Plan Finansowy Państwa. Projekt Ustawy budżetowej. Ustawa budżetowa

Wieloletni Plan Finansowy Państwa. Projekt Ustawy budżetowej. Ustawa budżetowa Budżet Państwa Wieloletni Plan Finansowy Państwa Projekt Ustawy budżetowej Ustawa budżetowa Wieloletni Plan Finansowy Państwa 1. Brak definicji legalnej Wieloletniego Planu Finansowego 2. Wieloletni Plan

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo