Teoria treningu. Wpływ wybranych elementów rytmu płotkarskiego na wynik biegu na 400 m przez płotki. Janusz Iskra

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Teoria treningu. Wpływ wybranych elementów rytmu płotkarskiego na wynik biegu na 400 m przez płotki. Janusz Iskra"

Transkrypt

1 Teoria treningu Zakłócenia rytmu biegu, spowodowane zmianą liczby kroków, najczęściej między 8. a 10. płotkiem, w decydującym stopniu wpływają na obniżenie wyniku w biegu na 400 metrów przez płotki. Dobrym wskaźnikiem utrzymania rytmu biegu płotkarskiego może być częstotliwość kroków. Dalsze poszukiwania cech rytmu płotkarskiego wydają się niezbędne. 25 Wpływ wybranych elementów rytmu płotkarskiego na wynik biegu na 400 m przez płotki W artykule przedstawiono wyniki analizy parametrów biegu 73 najlepszych na świecie biegaczy na 400 metrów przez płotki, rozegranych na zawodach najwyższej rangi igrzyskach olimpijskich ( ), mistrzostwach świata ( ) oraz Europy ( ). Pod uwagę wzięto czasy pokonania wybranych odcinków między płotkami oraz liczbę kroków, długości i częstotliwości kroków, rekordy życiowe w biegu na 400 m i 400 m przez płotki, budowę somatyczną i wiek zawodników. Przeprowadzona analiza dowiodła, że miarą poziomu sportowego może być różnica czasu między najszybszą i najwolniejszą jednostką rytmową. Stwierdzono też, że wskaźnikiem utrzymania rytmu biegu płotkarskiego może być częstotliwość kroków między płotkami, której zmiany w istotny sposób wpływają na końcowy rezultat biegu. SŁOWA KLUCZOWE: lekkoatletyka bieg na 400 m przez płotki rytm biegu a wynik sportowy. Sport Wyczynowy 2003, nr 9-10/

2 26 Bieg na 400 m przez płotki zaliczany jest do złożonych, pod względem motorycznym i technicznym, konkurencji lekkoatletycznych. O uzyskiwanym w nim wynikach decyduje poziom wytrzymałości, technika pokonywania płotków oraz tzw. rytm płotkowy (17, 21, 24). Quercetani (44) uważa, że zmiany ostatniego z tych czynników, zachodzące począwszy od Igrzysk Olimpijskich w Paryżu w 1900 roku, przyczyniły się w zasadniczym stopniu do rozwoju uzyskiwanych wyników. Biorąc to pod uwagę, podjąłem próbę ustalenia zależności pomiędzy parametrami rytmu biegu a uzyskiwanymi przez biegaczy wynikami. Korzystam przy tym z wiedzy teoretycznej i własnego doświadczenia, wyniesionego z trenowania zawodników wysokiej klasy. Pojęcie rytmu Słowo rytm pochodzi od greckiego rytmos oznaczającego miarę, takt, proporcję. Słownik wyrazów obcych (Warszawa 1980, PWN) określa go jako powtarzanie się czegoś w jednakowych odstępach czasu lub ustaloną kolejność czegoś. Meinel i Schnabel (41) określają rytm jako dynamiczno-czasowe uporządkowanie ruchu. Uważam, iż ta definicja doskonale pasuje do biegu przez płotki, gdzie główną rolę odgrywa czas pokonania poszczególnych fragmentów dystansu oraz wyzwalana energia (moc, siła). Blume (3) rytmizację ruchów zalicza do zdolności koordynacyjnych, a Hirtz (15), dzieląc koordynację na szybką i dokładną, wiąże ją z obydwoma jej przejawami oraz orientacją przestrzenną i różnicowaniem kinestetycznym. Blume (3) oraz Blume i Zimmermann (4) dowiedli, że rytmizacji nie można uznać za samodzielną (niezależną) kategorię koordynacyjną, należy ją raczej uważać za wewnętrzny przejaw zdolności motorycznych, poddający się analizie subiektywno-jakościowej (w przeciwieństwie do cech mechanicznych, które poddać można analizie obiektywno-jakościowej). Wśród testów, stosowanych dla oceny zdolności rytmizacyjnych (28, 29), brakuje takich, które choćby częściowo odpowiadały specyfice biegu przez płotki. Przeważają próby odtwarzania rytmu, a także ćwiczenia rytmowe, angażujące niewielkie grupy mięśni. Test oceniający zdolności rytmizacji musi dokładnie odtwarzać rytm biegu przez płotki, powinien zatem opierać się na powtarzaniu tzw. jednostek rytmowych, czyli kolejnych odległości między płotkami. Obok tych proporcji czasowych (obojętnie jaki fragment biegu weźmiemy pod uwagę) uwzględniać należy także tempo biegu. Rytm biegu na 400 m przez płotki Jeżeli przyjmiemy, że rytm oznacza powtarzalność określonych wzorców (szablonów) ruchowych, to w biegu na 400 m przez płotki będą to wzorce czasowe i strukturalne. Do wzorców czasowych zaliczam czasy pokonania kolejnych odległości

3 Wpływ elementów rytmu płotkarskiego na wynik biegu na 400 m ppł 27 międzypłotkowych (t 2-1, t 3-2, t t 10-9 ), czasy fragmentów biegu (np.: t 200m, t 300m, t 400m ) lub czasy połówek dystansu (t 1-5 i t 6-10 ). Analiza tych czasów oraz zależności między nimi były głównym przedmiotem badań, dotyczących biegu na 400 m przez płotki (6, 12, 35, 49, 52). Do wzorców strukturalnych natomiast można zaliczyć liczbę kroków: w kolejnych odcinkach międzypłotkowych (n 2-1, n n 10-9 ), w wybranych fragmentach biegu (n 1-3, n 3-5, n 5-8, n 8-10 ) lub w dwóch jego częściach (n 1-5, n 6-10 ). Wzrost liczby kroków w kolejnych odcinkach między płotkami, liczbę zmian nogi atakującej czy typowych wzorców ich liczby analizowali m.in.: Letzelter (36), Canova (8), LeMasurier (33), Moravec i Susanka (42), König (26), Starosta i Kędziora (50), Iskra (20, 21), Vonstein (52) i inni. Oba wzorce rytmu (czasowy i strukturalny) łączy częstotliwość kroków, którą w biegu na 400 m przez płotki brała m.in. po uwagę H. Letzelter (34). Niektórzy autorzy przekształcają podstawowe parametry biegu przez płotki (czas i liczbę kroków) na parametry pośrednie, takie jak prędkość i długość kroków. Prędkość biegu, z uwagi na łatwiejszą analizę statystyczną (dodatnie korelacje z poziomem sportowym), wyznaczali m.in. Ilin (16) i König (26). Inni natomiast porównywali długość kroków między płotkami z ich długością na dystansie bez płotków (25, 37, 47). Na rytm płotkarski można też spojrzeć od innej strony rejestrując np. zaburzenia powtarzalności kolejnych faz biegu poprzez zmiany parametrów dynamicznych ruchu (siły reakcji podłoża, czasu fazy lotu i fazy podporu 1, 38, 47) oraz zmiany techniki biegu (parametrów kinematycznych). Trenerzy określają zaburzenia rytmu biegu na 400 m przez płotki za pomocą prostych wskaźników przygotowania technicznego (10, 46). Rytm w przedstawionym wyżej rozumieniu zależy od płci, budowy somatycznej, poziomu zdolności kondycyjnych (przygotowania sprawnościowego), techniki pokonywania płotków, cech psychicznych płotkarza, warunków atmosferycznych i wielu innych czynników (18). Materiał i metody Materiału do naszych badań rytmu w biegu przez płotki dostarczyły 73 biegi mężczyzn na dystansie 400 m przez płotki, rozgrywane na zawodach lekkoatletycznych najwyższej rangi igrzyskach olimpijskich ( ), mistrzostwach świata ( ) oraz Europy ( ). Podstawowe dane (czasy pokonania poszczególnych odległości między płotkami oraz liczbę kroków) uzyskaliśmy z oficjalnych dokumentów Międzynarodowej Federacji Lekkiej Atletyki (IAAF) oraz z wcześniejszych badań (m.in. 6, 8, 22, 33, 48). Dodatkowy materiał (rekordy życiowe na 400 m i 400 m przez płotki, budowa somatyczna, wiek) pochodzi z roczników IAAF z lat Pozostałe analizowane parametry obliczono, wzorując się na wcześniejszych publikacjach. Długość i częstotliwość kroków wyliczono z wzorów zapropono-

4 28 wanych przez H. Letzelter (34). W sumie pod uwagę wzięto 48 parametrów, które określały. I. Poziom sportowy zawodnika wynik w biegu na 400 m ppł (t 400 ppł ). II. Poziom jego przygotowania motorycznego wynik w biegu na 400 m (rekord życiowy) (t 400 ). III. Poziom przygotowania technicznego WPT = t 400 ppł t 400 (10, 17, 35). IV. Budowę somatyczną - wysokość ciała, masa ciała, wskaźnik Rohrera. V. Doświadczenie, staż treningowy, wiek VI. Parametry czasowe: czas dobiegu, od startu do 1. płotka t 1 czas biegu od startu do 3. płotka (czas pierwszego wirażu) t 3 czas biegu od startu do 5. płotka (czas pierwszej części biegu < 200 m) t 5 czas biegu od startu do 6. płotka (czas pierwszej części biegu > 200 m) t 6 czas biegu od startu do 8. płotka (czas dwóch wiraży i prostej) t 8 czas biegu od startu do 10. płotka (czas pokonania wszystkich płotków) t 10 czas biegu od 1. płotka do 3. płotka (czas pierwszego wirażu bez dobiegu) t 1-3 czas biegu od 3. do 5. płotka (czas pierwszej prostej) t 3-5 czas biegu od 5. do 8. płotka (czas drugiego wirażu) t 5-8 czas biegu od 8. do 10. płotka (czas drugiej prostej bez wybiegu) t 8-10 czas biegu od 1. do 5. płotka (czas pierwszej połowy dystansu bez dobiegu) t 1-5 czas biegu od 6. do 10. płotka (czas drugiej części dystansu wariant 2) t 6-10 czas biegu od 10. płotka do mety (czas wybiegu) t 10-F czas najszybszej odległości międzypłotkowej t min. czas najwolniejszej odległości międzypłotkowej t max VII. Liczbę kroków: między 1. a 3. płotkiem n 1-3 między 3. a 5. płotkiem n 3-5 między 5. a 8. płotkiem n 5-8 między 8. a 10. płotkiem n 8-10 między 1. a 5. płotkiem (w pierwszej części biegu) n 1-5 między 6. a 10. płotkiem (w drugiej części biegu) n 6-10 całkowitą liczbę kroków międzypłotkowych n 1-10 średnią liczbę kroków n (x - ) najmniejszą liczbę kroków między płotkami n min. największa liczbę kroków między płotkami n max VIII. Długość kroków biegowych między płotkami W jej wyliczaniu korzystano z wzoru, zaproponowanego przez H. Letzelter (34). Odległość między płotkami pomniejszono o długość kroku płotkowego 2,70 m (35,00 m- -2,70 m = 32,30 m), a następnie biorąc pod uwagę odpowiednią liczbę takich odległości pokonany dystans dzielono przez liczbę wykonanych kroków. W ten sposób obliczono: średnią długość kroku biegowego w pierwszej części dystansu l 1-5 średnią długość kroku biegowego w drugiej części dystansu l 6-10 średnią długość kroku biegowego na całym dystansie l 1-10

5 Wpływ elementów rytmu płotkarskiego na wynik biegu na 400 m ppł 29 IX. Częstotliwość kroków Korzystając z wzoru, zaproponowanego przez H. Letzelter (34), w którym liczbę wykonanych kroków na danym odcinku dzieli się przez czas jego pokonania, wyliczono: częstotliwość kroków w pierwszej części biegu f 1-5 = (n ) / t 1-5 częstotliwość kroków w drugiej części biegu f 6-10 = (n ) / t 6-10 częstotliwość kroków na całym dystansie f 1-10 = (n ) / t 1-10 X. Wskaźniki zachowania rytmu biegu przez płotki: różnica czasu między pierwszą a drugą częścią dystansu Δt 1 ; Δt 1 = t t 1-5 różnica czasu między najwolniejszą a najszybszą odległością między płotkami Δt 2 ; Δt 2 = t max - t min. różnica między liczbą kroków w drugiej i pierwszej części dystansu Δn 1 ; Δn 1 = n n 1-5 różnica między największą i najmniejszą liczbą kroków w jednostce rytmicznej Δn 2 ; Δn 2 = n max - n min. różnica między średnią długością kroku biegowego w pierwszej i drugiej części dystansu Δl; Δl = l l 6-10 różnica częstotliwości kroków w pierwszej i drugiej części dystansu Δf = f f 6-10 Wyniki badań opracowano statystycznie. Obliczono podstawowe parametry średnią arytmetyczną, wartości minimalne i maksymalne (min. i max), odchylenie standardowe (s) oraz współczynnik zmienności (V). W celu uzyskania zależności między wynikami w biegu na 400 m przez płotki a badanymi parametrami zastosowano analizę korelacji prostej. Wszystkie dane opracowano za pomocą programu Statistica. Analiza materiału Przygotowanie motoryczne i techniczne oraz budowa somatyczna Większość autorów, poszukujących czynników, które decydują o poziomie wyników w biegu na 400 m przez płotki, wskazuje na istotne znaczenie przygotowania motorycznego, głównie w zakresie wytrzymałości specjalnej. Dołgij (11) w badaniach najlepszych płotkarzy świata z lat 70-tych uzyskał zależność między wynikami biegów na 400 m i 400 m przez płotki na poziomie r = 0,778. Podobne zależności stwierdzili Kostial i współpr. (30) u zawodników niższej klasy (r = 0,823). Ponadto na podstawie badań płotkarzy w różnym wieku ustalono, że zależność ta wzrastała od 0,672 w wieku lat do 0,803 w wieku seniora (31). Wysoką korelację (p < 0,001) między czasami biegów na 400 m bez płotków i z płotkami, stwierdzono również w grupie najlepszych polskich płotkarzy (21) (r = 0,61). W opisywanych tu badaniach najlepszych płotkarzy świata związek ten był podobny r = 0,63 (p < 0,001), co wskazuje, że nie sposób jest osiągnąć wysokiego poziomu sportowego w biegu na 400 metrów przez płotki bez właściwego przygotowania w zakresie wytrzymałości specjalnej (o charakterze beztlenowym). W wielu publikacjach metodycznych jako miarę specyficznego rytmu płotkarskiego (czasami utożsamianego z techniką biegu) przyjmuje się różnicę

6 30 Tabela 1 Budowa somatyczna, wiek i przygotowanie techniczne a poziom sportowy w biegu na 400 m ppł Parametr j.m. x min. max s V r (400 m ppł) t 400 m ppł s 48,80 46,78 51,10 0,96 1,97 - t 400 m s 45,96 4,71 47,94 0,83 1,81 0,63*** WPT s 2,84 1,42 5,01 0,78 27,61 0,56*** Wysokość ciała m 184, ,34 2,89-0,18 Masa ciała kg 75, ,13 8,11-0,14 Wskaźnik Rohrera 1,20 1,08 1,33 0,06 5,00 +0,06 Wiek lata 25, ,31 12,83-0,14 We wszystkich tabelach: * p < 0,05, ** p < 0,01, *** p < 0,001. czasu w biegu na 400 m przez płotki i rezultatu w biegu na 400 m (nazywaną indeksem techniki lub wskaźnikiem jej poziomu). Nasze badania wykazały, że im wskaźnik ten jest mniejszy, tym poziom wyników wyższy (r = 0,56) (tab. 1). Świadczy on z pewnością o opanowaniu podstawowych nawyków ruchowych, związanych z pokonaniem płotka. W poszukiwaniu czynników, wpływających na wyniki, uzyskiwane przez zawodników w wybranych konkurencjach lekkoatletycznych, nie sposób pominąć elementów ich budowy somatycznej. W badanej przez nas grupie najlepszych płotkarzy świata nie zauważono zależności między podstawowymi elementami budowy somatycznej a wynikami biegu płotkarskiego (tab. 1). Ani wysokość i masa ciała, ani będący ich pochodną wskaźnik Rohrera, nie miały istotnego wpływu na uzyskiwane wyniki. Potwierdzają to wybitne osiągnięcia polskich płotkarzy (P. Januszewski, M. Plawgo), którzy z całą pewnością nie należą do wysokich. Ujawniono ponadto brak zależności między wiekiem uzyskania przez danego zawodnika najlepszego wyniku a rekordowym rezultatem (r = -0,14). Czasy pokonania poszczególnych odcinków dystansu Analiza międzyczasów biegu na 400 m przez płotki stanowiła podstawę rozważań wielu autorów (m.in. 2, 13, 45, 48). Część z nich starała się odpowiedzieć na pytanie, który fragment biegu posiada decydujące znaczenie w osiąganiu wysokich rezultatów. Boczwarow (5), dzieląc dystans na 4 równe części (po 100 m), stwierdził, że o wynikach decydują czasy pokonania drugiej i trzeciej części (r = 0,89 i 0,88). Sedlacek i Matousek (48) jako najważniejsze wyodrębnili dwa fragmenty biegu: od 2. do 4. płotka oraz od 7. do 8. Wcześniejsze badania własne dowiodły, że

7 Wpływ elementów rytmu płotkarskiego na wynik biegu na 400 m ppł 31 Tabela 2 Międzyczasy w biegu na 400 m ppł i ich związek z końcowym rezultatem Fragmenty biegu Parametr x min. max s V r (400 m ppł) Międzyczasy t 1 6,04 5,67 6,42 0,14 2,28 0,31** t 3 13,67 12,98 14,46 0,29 2,11 0,70*** t 5 21,57 20,55 22,97 0,48 2,23 0,78*** t 6 25,71 24,66 27,30 0,57 2,20 0,82*** t 8 34,37 32,98 36,28 0,72 2,11 0,90*** t 10 43,51 41,77 45,74 0,87 1,99 0,97*** Czasy kolejnych t 1-3 7,63 7,22 8,31 0,22 2,94 0,69*** fragmentów biegu t 3-5 7,90 7,42 8,51 0,23 2,91 0,73*** t ,78 12,05 13,48 0,31 2,46 0,87*** t ,14 8,66 9,75 0,24 2,67 0,78*** t 10-F 5,30 4,42 6,20 0,26 4,87 0,48*** Czasy połówek t ,54 14,73 16,72 0,42 2,73 0,77*** biegu t ,80 16,89 18,75 0,43 2,40 0,91*** Skrajne czasy jed- t min 3,76 3,54 4,07 0,10 2,56 0,62*** nostek rytmowych t max 4,65 4,40 5,20 0,14 3,11 0,71*** podczas rywalizacji na najwyższym poziomie decydujący jest drugi wiraż odcinek między 5. a 8. płotkiem (21, 22). W omawianych tu badaniach (tab. 2) największą zależność z końcowym wynikiem miał również czas, uzyskany na drugim wirażu, między 5. a 8. płotkiem (r = 0,87, p < 0,001). Stwierdzono też, że o poziomie sportowym płotkarza w większym stopniu decyduje czas drugiej połowy biegu (r = 0,91, p < 0,001). Okazało się zarazem, iż na końcowy wynik w większym stopniu wpływa lepszy czas najwolniejszego odcinka międzypłotkowego (t max ) niż najszybszego (t min. ). Oznacza to, że dobry płotkarz nie może dopuścić do wyraźnego spadku prędkości biegu. Równocześnie uzyskane wyniki wskazują, że szybsza najlepsza jednostka rytmowa (tj. bardzo wysoka chwilowa prędkość biegu) to wyższy poziom sportowy płotkarza (r = 0,62, p < 0,001). Z naszej analizy wynika, że zachowanie właściwego rytmu biegu, pojmowanego jako najmniejsze straty prędkości, odzwierciedla poziom sportowy płotkarza. Wzrastające zmęczenie, trudności techniczne, związane z pokonaniem płotka w trakcie biegu po wirażu, oraz pierwsze zmiany ilości kroków międzypłotkowych stano-

8 32 wią znaczną przeszkodę w pokonywaniu kolejnych płotków. Liczba kroków między płotkami Optymalizacja treningu technicznego (rytmowego) w biegu na 400 m przez płotki zmierza do minimalizowania liczby kroków (7, 40). Dawniej preferowany bieg 15-krokowy między płotkami został zastąpiony biegiem 13-, a nawet 12-krokowym. Letzelter (34), w badaniach 36 najlepszych płotkarek świata, uzyskała korelację rytmu krokowego z wynikiem sportowym równą r = 0,47 (p < 0,01). Nieco niższą zależność (r = 0,41; p < 0,01) w grupie najlepszych zawodniczek okresu późniejszego uzyskał Iskra (22). Stwierdzono też, że mniejsza liczba kroków międzypłotkowych w większym stopniu wpływa na wynik, uzyskiwany przez mężczyzn niż kobiety. Kostial i współpr. (30) uzyskali tu korelację na poziomie r = 0,78, natomiast Iskra (20, 22) w grupie 52 płotkarzy światowego poziomu z lat r = 0,67 (p < 0,001). Obecne dane, dotyczące 73 biegów najlepszych zawodników świata, wskazują, że wpływ liczby kroków na wynik w biegu na 400 m przez płotki jest różny w zależności od fragmentu pokonywanego dystansu. Największe zależności (r = 0,69; p < 0,001) występują na ostatniej prostej (tab. 3). Tylko najlepsi zawodnicy potrafią, mimo zmęczenia, pokonywać cały dystans między płotkami niezmienną liczbą kroków. Można zatem stwierdzić, że wskaźnikiem mistrzostwa płotkarskiego w biegu na 400 metrów przez płotki jest liczba kroków na ostatniej odległości międzypłotkowej (n max ). Jeżeli przyjmiemy, że miarą rytmu płotkarskiego jest pokonanie całego dystansu bez zmiany liczby kroków między płotkami, to utrzymanie rytmu 13, 14 lub 15 kroków można by uznać za wzorcowe. Byłaby to jednak interpretacja nieco uproszczona. Albowiem dwóch zawodników, biegających 15 krokami między płotkami (mających ten sam rytm kroków), prezentować może różny poziom sportowy (22). Zmiany długości kroku biegowego Dążenie do minimalizacji liczby kroków między kolejnymi płotkami sprawia, że niezwykle istotną rolę we wzroście poziomu sportowego może mieć wydłużenie kroku. Letzelter i współpr. (37) zaobserwowali istotny statystycznie wpływ długości kroku międzypłotkowego na wyniki w biegu przez płotki (r = 0,58 w grupie juniorów, r = 0,50 w grupie juniorek). Przyjmując, iż długość kroku jest pochodną liczby kroków, wykonywanych w kolejnych odcinkach międzypłotkowych, można powyższe wskaźniki traktować wymiennie (tab. 3 i 4). W opisywanych tu badaniach zaobserwowano, że długość kroku biegowego szczególnie w drugiej części biegu ma istotne znaczenie dla poziomu wyników. Korelacja długości kroku z końcowym wynikiem była istotna statystycznie: r = -0,47 w pierwszej i r = -0,61 (p < 0,001) w drugiej części biegu (tab. 4). Słuszny wydaje się więc pogląd, iż umiejętność biegu długim

9 Wpływ elementów rytmu płotkarskiego na wynik biegu na 400 m ppł 33 Tabela 3 Liczba kroków między płotkami w poszczególnych częściach dystansu i ich związek z wynikami w biegu na 400 m ppł Lp. Parametr x min. max s V r (400 m ppł) 1 n , ,19 4,49 0,59*** 2 n , ,31 4,96 0,49*** 3 n , ,05 4,91 0,43*** 4 n , ,49 5,18 0,69*** 5 n , ,46 4,63 0,45*** 6 n , ,83 4,96 0,60*** 7 n , ,08 4,11 0,60*** 8 n 13,73 12,67 15,00 0,56 4,11 0,60*** 9 n min. 13, ,63 4,79 0,49*** 10 n max 14, ,73 5,03 0,69*** Tabela 4 Długość i częstotliwość kroków między płotkami i ich wpływ na wynik w biegu na 400 m ppł Parametr j.m. x min-max s V r (400 m ppł) l 1-5 m 2,44 2,15-2,69 0,11 4,34-0,47*** l 6-10 m 2,27 2,15-2,48 0,12 5,12 0,61*** l 1-10 m 2,36 2,15-2,55 0,10 4,05 0,61*** f 1-5 1/s 3,67 3,44-4,10 0,15 3,99-0,03*** f /s 3,21 2,90-3,48 0,13 4,18-0,23*** f /s 3,54 3,32-3,86 0,12 3,25 0,06*** krokiem sprzyja osiąganiu najlepszych wyników. Obok długości kroku należy wziąć pod uwagę drugi wskaźnik czas wykonywania kroku (-ów) i całych fragmentów ruchu, a więc częstotliwość kroków. Idealnym rozwiązaniem byłoby pokonanie dystansu jak najmniejszą liczbą kroków w jak najkrótszym czasie. W trakcie biegu następuje wzrost obydwu parametrów, co w istotnym stopniu wpływa na zmiany częstotliwości kroków (z 3,67 na 3,21 kroków na sekundę tab. 4). Badania Letzelter

10 34 (34) udowodniły, że częstotliwość kroków w końcowej części biegu ma szczególne znaczenie u kobiet. Nasze analizy, przeprowadzone w grupie płotkarzy, potwierdzają te dane. Wzrost częstotliwości kroków po 200 m ma istotny (p < 0,05) wpływ na końcowy wynik. Większa zależność (r = -0,61; p < 0,001) dotyczy wydłużenia kroków w drugiej części dystansu (tab. 4). Wskaźniki rytmu biegu Poszukując parametrów (testów), oceniających powtarzalność (rytmiczność) wybranych cyklicznych fragmentów biegu, pod uwagę wzięto 6 wskaźników: dwa czasowe (Δt 1, Δt 2 ), trzy przestrzenne (Δn 1, Δn 2, Δl) oraz jeden czasowo-przestrzenny (Δf). Wśród wskaźników czasowych istotne znaczenie dla oceny przygotowania rytmowego miała różnica czasu między najszybszą i najwolniejszą odległością międzypłotkową (r = 0,27; p < 0,05 tab. 5). Oznacza to, że płotkarz wysokiej klasy nie może pozwolić sobie na błąd (spowodowany np. zmęczeniem, zmianą nogi atakującej itp.) w żadnej części biegu. Jeżeli w czasie pokonywania tylko jednej odległości międzypłotkowej nastąpi gwałtowne skrócenie bądź wydłużenie kroku, wtedy pojawia się zmiana rytmu i w końcowym rozrachunku wzrost czasu biegu. W obrębie większych odcinków czasowych (wskaźnik Δt 1 ) nie zaobserwowano istotnych statystycznie zależności. Innymi słowy, różnica czasu pokonania pierwszej i drugiej części dystansu nie wpływała na ostateczny rezultat. Wyniki analizy udowodniły celowość stosowania w szkoleniu wskaźników rytmu płotkarskiego, opartych na liczbie kroków między płotkami. Powtarzalność szablonów kroków ( stride pattern ) w pierwszej i drugiej połowie dystansu (Δn 1 ) ma związek z zachowaniem specyficznego rytmu płotkarskiego na poziomie p < 0,05 (tab. 5). Podobna zależność występuje w przypadku wskaźnika Δn 2, będącego różnicą między największą i najmniejszą liczbą kroków między płotkami (tab. 5). Im mniejszy Tabela 5 Wskaźniki zachowania rytmu w biegu na 400 m ppł i ich związek z poziomem wyników Wskaźnik j.m. x min. - max s r (400 m ppł) r (inne) Δt 1 s 2,26 1,10-3,35 0,44-0,10 0,62***(t 8-10 ), 0,52***(t 6-10 ) Δt 2 s 0,89 0,60-1,35 0,16 0,27* 0,80***(t max ), 0,30** (n max ) Δn 1 n 4, ,66 0,24* 0,61***(n 8-10 ), 0,55** (n max ) Δn 2 n 1, ,74 0,26* 0,55***(n 8-10 ), 0,63***(n max ) Δl m 0,16 0-0,31 0,10-0,20 0,58***(n 8-10 ), -0,56***(l 6-10 ) Δf 1/s 0,46 0,10-0,80 0,16 0,24* 0,62***(f 1-5 ), -0,51***(f 6-10 )

11 Wpływ elementów rytmu płotkarskiego na wynik biegu na 400 m ppł 35 wzrost liczby wykonanych kroków, tym większa możliwość zachowania rytmu biegu i uzyskania lepszego wyniku. Wcześniejsze analizy przeprowadzone przeze mnie (21, 22) wskazują, iż zmiany liczby kroków najczęściej występują między 5. a 8. płotkiem. Istotność statystyczna (p < 0,05) ma miejsce także w przypadku korelacji wskaźnika Δf z wynikiem biegu. Jeżeli w drugiej połowie dystansu częstotliwość kroków wzrasta, prawdopodobne jest uzyskanie znaczącego wyniku. Wszystkie zależności wyodrębnionych wskaźników z poziomem sportowym nie przekraczają (pomimo istotności statystycznej) wartości r = 0,30 (tab. 5), co wskazuje, że być może należałoby poszukiwać innych wskaźników oceny rytmu płotkarskiego. Ważnym źródłem informacji są także powiązania wskaźników rytmowych z innymi parametrami. Z tego, że wskaźnik Δt 1 w głównej mierze zależy od czasu pokonania drugiej części dystansu, zwłaszcza ostatnich odległości międzypłotkowych (t 8-10 ), wynika, że niezbędne jest przygotowanie płotkarza, umożliwiające mu właściwą kontynuację biegu przy wysokim poziomie zmęczenia. Świadczą o tym niezwykle wysokie wartości mleczanu, często przekraczające 20 mmol/l, rejestrowane u płotkarzy po zakończeniu biegu (9). Istotne znaczenie końcowego fragmentu biegu podkreślają także zależności w obrębie wskaźnika Δt 2, na którego wartość wpływa głównie czas pokonania ostatniej odległości międzypłotkowej (t max ). Obok parametrów czasowych istotny związek ze wskaźnikiem Δt 2 ma także maksymalna liczba kroków między płotkami, która w pośredni sposób wpływa na czas pokonania ostatniej odległości między płotkami. Im większe straty prędkości biegu (t max ) oraz im większa liczba kroków w końcowych jednostkach rytmowych, tym większy wskaźnik Δt 2. Podobnie jak we wskaźnikach czasowych najważniejszy wpływ na wartość wskaźników przestrzennych (uwzględniających liczbę i długość kroków) mają elementy drugiej części dystansu. Liczba kroków na ostatniej prostej (między 8. i 10. płotkiem) decyduje o wartości wskaźników Δn 1 i Δn 2. Podobne wysokie współczynniki korelacji z tymi Tabela 6 Zależność wskaźników zachowania rytmu od budowy somatycznej i wieku Parametr Wskaźnik Δt 1 Δt 2 Δn 1 Δn 2 Δl Δf Wysokość ciała -0,14-0,15-0,12 0,01-0,10-0,01 Masa ciała -0,08-0,14-0,14 0,11 0,01-0,07 Wskaźnik Rohrera 0,11 0,03 0,03 0,16 0,18-0,12 Wiek 0,09 0,06 0,06 0,06 0,02 0,03

12 36 wskaźnikami posiada liczba kroków, wykonywanych w ostatnich jednostkach rytmicznych (n max ). Nieco inna sytuacja ma miejsca w zakresie wskaźnika Δf, o którego wartości w większym stopniu decyduje większa częstotliwość kroków w pierwszej części biegu, niż jej spadek między 6. a 10. płotkiem (tab. 5). Interesujące, że nie zaobserwowano wpływu budowy somatycznej, w tym także wysokości ciała płotkarzy, na żaden ze wskaźników rytmowych (tab. 6). Potwierdza to wyniki wcześniejszych badań (21), mówiące o tym, że w biegu na dystansie 400 m przez płotki sukcesy odnoszą zawodnicy o zróżnicowanej budowie somatycznej. Podsumowanie W wyniku badań, w których analizowano m.in. tzw. jednostki rytmowe, 9 cyklicznych biegów na odcinkach 35 m, zakończonych pokonaniem płotka, stwierdzono, że miarą poziomu sportowego może być różnica czasu między najszybszą i najwolniejszą taką jednostką (wskaźnik Δt 2 ), o której decyduje głównie spadek prędkości biegu na ostatniej prostej. Znaczenie drugiej części biegu podkreślają także dwa wskaźniki strukturalne (Δn 1 i Δn 2 ). Wzrost liczby kroków między 8. a 10. płotkiem to główna przyczyna zmiany rytmu biegu, a tym samym obniżenia wyniku. Przyjmując częstotliwość kroków między płotkami jako wskaźnik utrzymania rytmu biegu płotkarskiego stwierdzamy, że jej zmiany (Δf) w istotny sposób wpływają na końcowy rezultat biegu. Badania wskazały jednocześnie na potrzebę dalszego poszukiwania cech rytmu w biegu na 400 m przez płotki. Przeprowadzone analizy mogą być przydatne dla oceny zmian rytmu biegu, ale uzyskane zależności nie są tak znaczące dla płotkarzy, jak w ocenie poziomu przygotowania motorycznego oraz techniki biegu. Piśmiennictwo dostępne u autora lub w redakcji.

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH IM. JERZEGO KUKUCZKI. Katedra Sportów Indywidualnych

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH IM. JERZEGO KUKUCZKI. Katedra Sportów Indywidualnych AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH IM. JERZEGO KUKUCZKI Katedra Sportów Indywidualnych Zakład Lekkiej Atletyki i Sportów Zimowych 1. Nazwa przedmiotu: Kurs instruktora sportu z lekkiej atletyki

Bardziej szczegółowo

Raport Testy Trenerskie. Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów

Raport Testy Trenerskie. Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów Raport Testy Trenerskie Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów W trakcie zgrupowań Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów, poddano zawodników Testom Trenerskim.

Bardziej szczegółowo

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Proces doskonalenia treningu i walki sportowej, AWF. T.2, Warszawa 2005: 54-57. Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB POSŁUGIWANIA SI

SPOSÓB POSŁUGIWANIA SI SPOSÓB POSŁUGIWANIA SIĘ TABELAMI SŁUŻĄCE DO UPROSZCZONEJ OCENY SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ OPARTEJ NA PRÓBACH MINI TESTU. 1. SPOSÓB POSŁUGIWANIA SIĘ TABELAMI Na stronach Animatora Sportu (animatorsdim.szs.pl)

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl

Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl Struktura treningu to układ i rozmieszczenie elementów składowych procesu, sposoby

Bardziej szczegółowo

TESTY SPRAWNOŚCIOWE SMS Miedź Legnica

TESTY SPRAWNOŚCIOWE SMS Miedź Legnica Załącznik nr 1 do Reg. Rekrutacji TESTY SPRAWNOŚCIOWE SMS Miedź Legnica Testy sprawności fizycznej Test wytrzymałości beztlenowej 6x30m (RAST test) Sprzęt: zestaw fotokomórek, pachołki, taśma mierząca

Bardziej szczegółowo

Monitoring wyników krajowych i światowych, badanie relacji pomiędzy nimi, jest ważnym zadaniem szkoleniowców.

Monitoring wyników krajowych i światowych, badanie relacji pomiędzy nimi, jest ważnym zadaniem szkoleniowców. Teoria treningu 31 Monitoring wyników krajowych i światowych, badanie relacji pomiędzy nimi, jest ważnym zadaniem szkoleniowców. Ryszard Karpiński, Wojciech Rejdych Poziom osiągnięć czołowych pływaków

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie treningu plajometrycznego w piłce nożnej

Zastosowanie treningu plajometrycznego w piłce nożnej Zastosowanie treningu plajometrycznego w piłce nożnej Prezentacja wykonana na potrzeby Szkoły Trenerów PZPN Autor Piotr Kwiatkowski Plajometryka - definicje Plajometryka jest rodzajem (ćwiczenia) treningu

Bardziej szczegółowo

Trening plyometryczny piłkarzy. na etapie szkolenia specjalnego. Zbigniew Jastrzębski

Trening plyometryczny piłkarzy. na etapie szkolenia specjalnego. Zbigniew Jastrzębski Trening plyometryczny piłkarzy na etapie szkolenia specjalnego Zbigniew Jastrzębski Piłka nożna jest grą, która stawia coraz większe wymagania w zakresie przygotowania motorycznego. Około 40-50 lat temu

Bardziej szczegółowo

MŁODYCH ZAWODNIKÓW KSZTAŁTOWANIE CECH MOTORYCZNYCH. Wydolność, siła, szybkość, koordynacja

MŁODYCH ZAWODNIKÓW KSZTAŁTOWANIE CECH MOTORYCZNYCH. Wydolność, siła, szybkość, koordynacja KSZTAŁTOWANIE CECH MOTORYCZNYCH MŁODYCH ZAWODNIKÓW Wydolność, siła, szybkość, koordynacja Program dofinansowania ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej w roku 2015 zadań związanych ze szkoleniem

Bardziej szczegółowo

Autorski projekt tworzenia przeliczników (tabel) punktowych wyników z lekkiej atletyki. Opracowanie: mgr Bartłomiej Kindrat Wstęp W poniższej pracy pragnę zaprezentować w jaki sposób, na bazie gromadzonych

Bardziej szczegółowo

ZDOLNOŚCI MOTORYCZNE

ZDOLNOŚCI MOTORYCZNE www.urbansprint.com P o j ] c i ek s z t a ł t o w a n i a s z y b k o n c i w p r z y g o t o w a n i u s p r i n t e r s k i m W a ł c z, 8. 1 0. 2 0 1 0 r. Co rozumiemy poprzez KSZTAŁTOWANIE SZYBKOŚCI?

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Michał Wilk Katedra Teorii i Praktyki Sportu AWF Katowice Wilk Sport Team Etapy szkolenia sportowego 0 1 2 3 4 Przedwstępny Wszechstronny Ukierunkowany

Bardziej szczegółowo

TESTY SPRAWNOŚCIOWE SMS Miedź Legnica. Testy sprawności fizycznej

TESTY SPRAWNOŚCIOWE SMS Miedź Legnica. Testy sprawności fizycznej TESTY SPRAWNOŚCIOWE SMS Miedź Legnica Testy sprawności fizycznej Test wytrzymałości beztlenowej 6x30m (RAST test) Miejsce: boisko Sprzęt: zestaw fotokomórek, pachołki, taśma mierząca odcinki Opis: 6 startów

Bardziej szczegółowo

Trening koordynacyjny należy prowadzić systematycznie we wszystkich okresach i etapach szkolenia piłkarzy nożnych KOORDYNACJA I SZYBKOŚĆ

Trening koordynacyjny należy prowadzić systematycznie we wszystkich okresach i etapach szkolenia piłkarzy nożnych KOORDYNACJA I SZYBKOŚĆ Trening koordynacyjny należy prowadzić systematycznie we wszystkich okresach i etapach szkolenia piłkarzy nożnych KOORDYNACJA I SZYBKOŚĆ SCHEMAT WSPÓŁZALEŻNOŚCI ZDOLNOŚCI MOTORYCZNYCH Siła Koordynacja

Bardziej szczegółowo

6 pkt 5 pkt 4 pkt 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt. 6 pkt 5 pkt 4 pkt 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt

6 pkt 5 pkt 4 pkt 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt. 6 pkt 5 pkt 4 pkt 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt TESTY SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ DO I KLASY XI LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO MISTRZOSTWA SPORTOWEGO PIŁKA NOŻNA WKS ZAWISZA BYDGOSZCZ S.A. I. Obowiązkowe dla kandydatów do klas sportowych - podczas postępowania

Bardziej szczegółowo

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 BIURO PROJEKTOWO - BADAWCZE DRÓG I MOSTÓW Sp. z o.o. TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 PRACOWNIA RUCHU I STUDIÓW DROGOWYCH GENERALNY POMIAR

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW w dyscyplinie UNIHOKEJ Toruński Związek Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej Lipiec 2014 l. Cele i zadania; - zapoznanie uczestników z teoretycznymi, metodycznymi i

Bardziej szczegółowo

W YMAGANIA EDUKACYJNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA KLAS DRUGICH. Gimnastyka. Uczeń wykonuje ćwiczenie od postawy początkowej do postawy końcowej.

W YMAGANIA EDUKACYJNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA KLAS DRUGICH. Gimnastyka. Uczeń wykonuje ćwiczenie od postawy początkowej do postawy końcowej. W YMAGANIA EDUKACYJNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA KLAS DRUGICH Gimnastyka Stanie na rękach. Uczeń wykonuje ćwiczenie od postawy początkowej do postawy końcowej. Uczeń wykonuje stanie na rękach przy drabinkach

Bardziej szczegółowo

TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH

TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH Trening składa się z 16 tygodni. Zakończony jest udziałem w II Zielonogórskim Półmaratonie Pierwsze tygodnie to tak naprawdę przyzwyczajanie organizmu do wzmożonego wysiłku fizycznego.

Bardziej szczegółowo

BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY

BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY CO TO JEST BIEG NA ORIENTACJĘ? Bieg na orientację (BNO) polega na pokonaniu w jak najkrótszym czasie, trasy wyznaczonej w terenie punktami kontrolnymi

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu dla odczytu Australia Employment Change

Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu dla odczytu Australia Employment Change Raport 4/2015 Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu dla odczytu Australia Employment Change autor: Michał Osmoła INIME Instytut nauk informatycznych i matematycznych

Bardziej szczegółowo

11 12 Bezpłatny dodatek finansowany przez Ministerstwo Spor tu i Tur ystyki

11 12 Bezpłatny dodatek finansowany przez Ministerstwo Spor tu i Tur ystyki 11 12 Bezpłatny dodatek finansowany przez Ministerstwo Spor tu i Tur ystyki W dwóch ostatnich tegorocznych numerach naszej Wkładki szkoleniowej chcemy przedstawić projekt szerokiego rozwoju lekkoatletyki

Bardziej szczegółowo

Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wilczej Woli ANALIZA EGZAMINU GIMNAZJALNEGO 2013 Z UWZGLĘDNIENIEM EWD

Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wilczej Woli ANALIZA EGZAMINU GIMNAZJALNEGO 2013 Z UWZGLĘDNIENIEM EWD Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wilczej Woli ANALIZA EGZAMINU GIMNAZJALNEGO 2013 Z UWZGLĘDNIENIEM EWD EDUKACYJNA WARTOŚĆ DODANA JAKO JEDNA Z MIAR JAKOŚCI NAUCZANIA Zasoby na wejściu Szkoła Jakość

Bardziej szczegółowo

Sport dzieci i młodzieży

Sport dzieci i młodzieży Sport dzieci i młodzieży 33 Pomiędzy szybkością i dokładnością spostrzegania a skutecznością gry siatkarza występuje silny związek. Szybkość i dokładność spostrzegania a skuteczność działań siatkarzy podczas

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y

Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y analiza danych na dzień 20 czerwca 2011 roku W tym tygodniu Polski Instytut Nadzoru Korporacyjnego (PINK) postanowił po raz pierwszy opublikować stopy zwrotu

Bardziej szczegółowo

Zestaw testów do oceny koordynacyjnych zdolności motorycznych

Zestaw testów do oceny koordynacyjnych zdolności motorycznych Tumidajewicz Krzysztof Trener I klasy UEFA A Zestaw testów do oceny koordynacyjnych zdolności motorycznych 1. WSTĘP Najlepsi piłkarze na świecie tacy jak Pele, Cruyff czy Beckenbauer byli wybitni nie dlatego,

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

Wrocławski test sprawności fizycznej dla dzieci w wieku 3-7 lat*

Wrocławski test sprawności fizycznej dla dzieci w wieku 3-7 lat* Wrocławski test sprawności fizycznej dla dzieci w wieku 3-7 lat* Instrukcja przeprowadzenia testu Opis metody: Proponowany test sprawności fizycznej dla dzieci w wieku przedszkolnym (3-7 lat) składa się

Bardziej szczegółowo

Wzorzec struktury gry reprezentacji Polski mistrza Europy w siatkówce kobiet

Wzorzec struktury gry reprezentacji Polski mistrza Europy w siatkówce kobiet 42 Joanna Piotrowska Wzorzec struktury gry reprezentacji Polski mistrza Europy w siatkówce kobiet Sukces nie jest dowodem, a jeszcze mniej uzasadnieniem. Gilbert Cesborn Każda wielka impreza rangi międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Parametry statystyczne

Parametry statystyczne I. MIARY POŁOŻENIA charakteryzują średni lub typowy poziom wartości cechy, wokół nich skupiają się wszystkie pozostałe wartości analizowanej cechy. I.1. Średnia arytmetyczna x = x 1 + x + + x n n = 1 n

Bardziej szczegółowo

TESTY SPRAWNOŚCIOWE DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM - TAEKWONDO

TESTY SPRAWNOŚCIOWE DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM - TAEKWONDO TESTY SPRAWNOŚCIOWE DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM - TAEKWONDO I. WPROWADZENIE Taekwondo (nazywane w Polsce taekwondo olimpijskie - WTF) zadebiutowało w 24 Igrzyskach Olimpijskich w Seulu w turnieju pokazowym

Bardziej szczegółowo

Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych

Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych Opis szkoły Opisywane gimnazjum znajduje się w niewielkiej miejscowości, liczącej niewiele ponad tysiąc

Bardziej szczegółowo

Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8. Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8. Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8 Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Wielkość i struktura obciążeń treningowych zawodniczki O.

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 429 EKONOMICZNE PROBLEMY TURYSTYKI NR 7 2006 RAFAŁ CZYŻYCKI, MARCIN HUNDERT, RAFAŁ KLÓSKA STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

Bardziej szczegółowo

BADANIA DIAGNOSTYCZNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PRZEPROWADZONE W KLASACH PIERWSZYCH W ROKU SZKOLNYM 2007/2008

BADANIA DIAGNOSTYCZNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PRZEPROWADZONE W KLASACH PIERWSZYCH W ROKU SZKOLNYM 2007/2008 BADANIA DIAGNOSTYCZNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PRZEPROWADZONE W KLASACH PIERWSZYCH W ROKU SZKOLNYM 7/8 Analizę badań opracowała mgr Marzena Lech Na przełomie września i października w klasach pierwszych

Bardziej szczegółowo

ObciąŜenie treningowe wyraŝa wysiłek wykonywany przez sportowca w

ObciąŜenie treningowe wyraŝa wysiłek wykonywany przez sportowca w WYKŁAD III Struktura obciąŝeń treningowych Aby kierować treningiem sportowym naleŝy poznać relację pomiędzy przyczynami, a skutkami, pomiędzy treningiem, a jego efektami. Przez wiele lat trenerzy i teoretycy

Bardziej szczegółowo

Syntetyczna ocena wyników płodności kohortowej według wykształcenia kohorty urodzeniowe 1951 1975.

Syntetyczna ocena wyników płodności kohortowej według wykształcenia kohorty urodzeniowe 1951 1975. Syntetyczna ocena wyników płodności kohortowej według wykształcenia kohorty urodzeniowe 1951 1975. E.Frątczak A.Ptak-Chmielewska M.Pęczkowski I.Sikorska Zakład Analizy Historii Zdarzeń i Analiz Wielopoziomowych

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Sadowski NA NARTACH BIEGOWYCH

Grzegorz Sadowski NA NARTACH BIEGOWYCH Grzegorz Sadowski NA NARTACH BIEGOWYCH Sklep Podróżnika Warszawa 2011 SPIS TREŚCI 1. Wstęp : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : 5 2. Narciarskie

Bardziej szczegółowo

Teoria treningu. Projektowanie. systemów treningowych. jako ciąg zadań optymalizacyjnych. Jan Kosendiak. Istota projektowania. systemów treningowych

Teoria treningu. Projektowanie. systemów treningowych. jako ciąg zadań optymalizacyjnych. Jan Kosendiak. Istota projektowania. systemów treningowych Teoria treningu 77 Projektowanie procesu treningowego jest jednym z podstawowych zadań trenera, a umiejętność ta należy do podstawowych wyznaczników jego wykształcenia. Projektowanie systemów treningowych

Bardziej szczegółowo

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek Instytut Sportu Zakład Biochemii Biochemiczne wskaźniki przetrenowania Przetrenowanie (overtraining)- długotrwałe pogorszenie się dyspozycji sportowej zawodnika, na skutek kumulowania się skutków stosowania

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

W związku z powyższym osoby, które uzyskały wynik 27 pkt i więcej, zakwalifikowały się do kolejnego etapu testu sprawności fizycznej.

W związku z powyższym osoby, które uzyskały wynik 27 pkt i więcej, zakwalifikowały się do kolejnego etapu testu sprawności fizycznej. Wyniki u wiedzy przeprowadzonego w dniu 30 maja 2015 roku dla kandydatów na stanowisko funkcjonariuszy celnych w Izbie Celnej w Olsztynie miejsce pełnienia służby Oddział Celny w Gołdapi (dot. Informacji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji.

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. W statystyce stopień zależności między cechami można wyrazić wg następującej skali: Skala Guillforda Przedział Zależność Współczynnik [0,00±0,20)

Bardziej szczegółowo

Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu.

Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu. Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu. MODUŁ 1 Ocena niedostateczna -uczeń nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszego kształcenia, -nie potrafi rozwiązać zadań

Bardziej szczegółowo

Kryteria rekrutacji do klasy czwartej sportowej o profilu piłka nożna chłopców

Kryteria rekrutacji do klasy czwartej sportowej o profilu piłka nożna chłopców Kryteria rekrutacji do klasy czwartej sportowej o profilu piłka nożna chłopców Testy sprawności fizycznej do klasy czwartej sportowej o specjalności piłka nożna chłopców 1. Testy sprawności i kryteria

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2016 roku. Warszawa 2016 Opracowała: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2015 roku. Warszawa 2015 Opracowała: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

Metrologia: powtarzalność i odtwarzalność pomiarów. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: powtarzalność i odtwarzalność pomiarów. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: powtarzalność i odtwarzalność pomiarów dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Definicje: Pojęciami związanymi z metodami diagnozowania procesów i oceny ich bezpieczeństwa oraz

Bardziej szczegółowo

Dlaczego należy uwzględniać zarówno wynik maturalny jak i wskaźnik EWD?

Dlaczego należy uwzględniać zarówno wynik maturalny jak i wskaźnik EWD? EWD co to jest? Metoda EWD to zestaw technik statystycznych pozwalających oszacować wkład szkoły w końcowe wyniki egzaminacyjne. Wkład ten nazywamy właśnie edukacyjną wartością dodaną. EWD jest egzaminacyjnym

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie kompetencji personalnych i społecznych w szkole zawodowej drogą do sukcesu na rynku pracy

Kształtowanie kompetencji personalnych i społecznych w szkole zawodowej drogą do sukcesu na rynku pracy Wyniki cząstkowe testów ex ante z uczniami. We wszystkich pięciu uczestniczących w tym etapie projektu szkołach ponadgimnazjalnych rozpoczęły się zajęcia Innowacyjnego Programu Szkolnego Doradztwa Zawodowego.

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH Walidacja metod analitycznych (według ISO) to proces ustalania parametrów charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SPRAWDZIANU SZÓSTOKLASISTY

ANALIZA SPRAWDZIANU SZÓSTOKLASISTY ANALIZA SPRAWDZIANU SZÓSTOKLASISTY Zespół Szkolno - Przedszkolny im. Feliksa Michalskiego Miejska Szkoła Podstawowa nr 3 w Knurowie W klasie VI przeprowadzono sprawdzian, który pisało 19 uczniów. Uczniowie

Bardziej szczegółowo

Sport dzieci i młodzieży

Sport dzieci i młodzieży 60 Sport dzieci i młodzieży Henryk Duda Poziom rozwoju dyspozycji koordynacyjnych u piłkarzy a ich zachowania podczas gry W pracy opisano wyniki badań mających na celu określenie u młodych piłkarzy-juniorów,

Bardziej szczegółowo

Kryteria i zasady punktacji

Kryteria i zasady punktacji Kryteria i zasady punktacji Dla kandydatów ubiegających się o przyjęcie klasy mistrzostwa sportowego w gimnazjum na rok szkolny 20014/2015 obowiązują następujące zasady punktacji: A. na pierwszym etapie

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. Jana Pawła II w Sulikowie

Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. Jana Pawła II w Sulikowie REGULAMIN NABORU DO KLASY SPORTOWEJ w Publicznym Gminnym Gimnazjum NA ROK SZKOLNY 2014/2015 1. Do klasy pierwszej gimnazjum o specjalności piłka nożna przyjmuje się absolwentów szkół podstawowych. 2. Wstępne

Bardziej szczegółowo

Struktura terminowa rynku obligacji

Struktura terminowa rynku obligacji Krzywa dochodowości pomaga w inwestowaniu w obligacje Struktura terminowa rynku obligacji Wskazuje, które obligacje są atrakcyjne a których unikać Obrazuje aktualną sytuację na rynku długu i zmiany w czasie

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

NR 34 2006 AN TRO PO MO TO RY KA SPIS TREŚCI

NR 34 2006 AN TRO PO MO TO RY KA SPIS TREŚCI NR 34 2006 AN TRO PO MO TO RY KA Od Redakcji Informacje dla autorów ROZPRAWY I ARTYKUŁY SPIS TREŚCI Josif Moisiejewicz Fejgenberg (przekład: ) Pamięć o przeszłości podstawa prawdopodobnego przewidywania

Bardziej szczegółowo

KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ 5-15 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 2008 SŁAWOMIR DYZERT

KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ 5-15 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 2008 SŁAWOMIR DYZERT KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ -1 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 28 SŁAWOMIR DYZERT SIŁA Z fizjologiczno- biomechanicznego punktu widzenia siła człowieka jest to zdolność do pokonywania oporu zewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r.

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r. GENERALNY POMIAR RUCHU 2000 SYNTEZA WYNIKÓW Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 2001 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp...1 2. Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Koordynacyjne zdolności motoryczne w piłce nożnej. Opracował Krzysztof Lipecki

Koordynacyjne zdolności motoryczne w piłce nożnej. Opracował Krzysztof Lipecki Koordynacyjne zdolności motoryczne w piłce nożnej Opracował Krzysztof Lipecki Ryc. 1. Model struktury wpływów najistotniejszych czynników na wynik sportowy (Ważny 2000) Wyposażenie genetyczne Trening Pozatreningowe

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Specjalizacja zawodowa lekkoatletyka KOD S/I/st/39

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Specjalizacja zawodowa lekkoatletyka KOD S/I/st/39 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Specjalizacja zawodowa lekkoatletyka KOD S/I/st/39 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok/vi semestr

Bardziej szczegółowo

EKSPERTYZA ALKOHOLOGICZNA

EKSPERTYZA ALKOHOLOGICZNA EKSPERTYZA ALKOHOLOGICZNA Dariusz Zuba Instytut Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra J. Sehna w Krakowie Prawo o ruchu drogowym Ustawa z dnia 20.06.1997 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 602) Prawo o ruchu drogowym Ustawa

Bardziej szczegółowo

TRENING SIŁY MIĘŚNIOWEJ DZIECI I MŁODZIEŻY. Andrzej Szwarc Pomorski Związek Piłki Nożnej w Gdańsku

TRENING SIŁY MIĘŚNIOWEJ DZIECI I MŁODZIEŻY. Andrzej Szwarc Pomorski Związek Piłki Nożnej w Gdańsku TRENING SIŁY MIĘŚNIOWEJ DZIECI I MŁODZIEŻY Andrzej Szwarc Pomorski Związek Piłki Nożnej w Gdańsku Czy powinniśmy kształtować siłę mięśniową u dzieci i młodzieży? SYSTEM ORGANIZACJI SZKOLENIA NAZWA UEFA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na kursie dokształcającym

Program kształcenia na kursie dokształcającym Program kształcenia na kursie dokształcającym Załącznik nr 5 Wydział Jednostka prowadząca kurs dokształcający Nazwa kursu Typ kursu Opłata za kurs (całość) Określenie obszaru kształcenia/obszarów kształcenia,

Bardziej szczegółowo

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej.

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. Istnieje teoria, że fundusze inwestycyjne o stosunkowo krótkiej historii notowań mają tendencję do

Bardziej szczegółowo

Trener Marcin Węglewski ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ

Trener Marcin Węglewski ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ Na optymalne przygotowanie zawodników do wysiłku meczowego składa się wiele czynników. Jednym z nich jest dobrze przeprowadzona rozgrzewka. (Chmura 2001) Definicja

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego nowożytnego w roku szkolnym 2013/2014 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka angielskiego na poziomie podstawowym Arkusz składał się z 40

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

Anna Słupik. Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym

Anna Słupik. Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym Anna Słupik Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym 16.05.2007 Struktura układu czucia głębokiego Receptory w strukturach układu ruchu: mięśnie + ścięgna więzadła torebka

Bardziej szczegółowo

Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego

Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego Marcin Myszkowski Marek Ksepko Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Test do oceny spostrzegania u m³odych pi³karzy

Test do oceny spostrzegania u m³odych pi³karzy 17 Celowe jest wprowadzanie do treningu æwiczeñ kszta³tuj¹cych spostrzeganie, równolegle z takimi, które maj¹ s³u yæ rozwojowi sprawnoœci fizycznej, kszta³towaniu techniki oraz umiejêtnoœci taktycznych.

Bardziej szczegółowo

Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby

Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby 1.10.2011-30.04.2013 WYKONAWCA: HABITAT SP. Z O.O. UL. 10 LUTEGO 37/5 GDYNIA SPIS TREŚCI Sprawozdanie z działań ewaluacyjnych... 3 1.

Bardziej szczegółowo

Testy sprawnościowe dla kandydatów do klasy 1 Gimnazjum Sportowego rok szkolny 2015/2016.

Testy sprawnościowe dla kandydatów do klasy 1 Gimnazjum Sportowego rok szkolny 2015/2016. Testy sprawnościowe dla kandydatów do klasy 1 Gimnazjum Sportowego rok szkolny 2015/2016. AKROBATYKA/TANIEC I.TESTY SPRAWNOŚĆ OGÓLNEJ I TAŃCA: poczucie rytmu, układ taneczny według inwencji ucznia, przeskoki,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA OSWAJAJĄCE Z PIŁKĄ

ĆWICZENIA OSWAJAJĄCE Z PIŁKĄ WSTĘP ĆWICZENIA OSWAJAJĄCE Z PIŁKĄ Opracowała mgr: Anna Kruczenko Koszykówka powstała w XIX wieku w Springfid College w Stanach Zjednoczonych, a twórcą jej jest James Naismith, który opracował zasady gry

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat wyników Badania 6- i 7-latków na starcie szkolnym

Informacja na temat wyników Badania 6- i 7-latków na starcie szkolnym Informacja na temat wyników Badania 6- i 7-latków na starcie szkolnym Sześcioletnie i siedmioletnie dzieci kończą pierwszą klasę z takim samym poziomem umiejętności. Na pójściu do szkoły najbardziej zyskują

Bardziej szczegółowo

Test kompetencji do I klasy II Liceum Ogólnokształcącego im. Ks. Jana Twardowskiego w Oleśnicy o profilu koszykarskim w roku szkolnym 2015/2016

Test kompetencji do I klasy II Liceum Ogólnokształcącego im. Ks. Jana Twardowskiego w Oleśnicy o profilu koszykarskim w roku szkolnym 2015/2016 Test kompetencji do I klasy II Liceum Ogólnokształcącego im. Ks. Jana Twardowskiego w Oleśnicy o profilu koszykarskim w roku szkolnym 2015/2016 ostateczna data zgłoszenia do udziału w teście: sposób zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Witajcie na kolejnym spotkaniu,

Witajcie na kolejnym spotkaniu, warsztat trenera Równowaga Jarosław Jakubowski Witajcie na kolejnym spotkaniu, podczas którego doskonalić będziemy nasz warsztat trenerski. Do przygotowania tego i kolejnego artykułu zaprosiłem do udziału

Bardziej szczegółowo

Małżeństwa i rozwody. Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ

Małżeństwa i rozwody. Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ Małżeństwa i rozwody Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ Małżeństwa podstawowe pojęcia Zawarcie małżeństwa akt zawarcia związku między dwiema osobami płci odmiennej, pociągającego

Bardziej szczegółowo

Kryteria rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum nr 15 Sportowego w Bydgoszczy - profil piłka nożna mężczyzn

Kryteria rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum nr 15 Sportowego w Bydgoszczy - profil piłka nożna mężczyzn Kryteria rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum nr 15 Sportowego w Bydgoszczy - profil piłka nożna mężczyzn Testy sprawności fizycznej do klas o specjalności piłka nożna chłopców Testy sprawności i kryteria

Bardziej szczegółowo

Uwaga: Nie przesuwaj ani nie pochylaj stołu, na którym wykonujesz doświadczenie.

Uwaga: Nie przesuwaj ani nie pochylaj stołu, na którym wykonujesz doświadczenie. Mając do dyspozycji 20 kartek papieru o gramaturze 80 g/m 2 i wymiarach 297mm na 210mm (format A4), 2 spinacze biurowe o masie 0,36 g każdy, nitkę, probówkę, taśmę klejącą, nożyczki, zbadaj, czy maksymalna

Bardziej szczegółowo

Sterowanie procesem i jego zdolność. Zbigniew Wiśniewski

Sterowanie procesem i jego zdolność. Zbigniew Wiśniewski Sterowanie procesem i jego zdolność Zbigniew Wiśniewski Wybór cech do kart kontrolnych Zaleca się aby w pierwszej kolejności były brane pod uwagę cechy dotyczące funkcjonowania wyrobu lub świadczenia usługi

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI DO ODDZIAŁU SPORTOWEGO, DO KLASY CZWARTEJ W DYSCYPLINIE SPORTU ZAPASY

REGULAMIN REKRUTACJI DO ODDZIAŁU SPORTOWEGO, DO KLASY CZWARTEJ W DYSCYPLINIE SPORTU ZAPASY Załącznik Nr 13 do "Statutu Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 im. Jana Marcina Szancera w Warszawie" REGULAMIN REKRUTACJI DO ODDZIAŁU SPORTOWEGO, DO KLASY CZWARTEJ W DYSCYPLINIE SPORTU

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE. niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych. śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii.

WYMAGANIA EDUKACYJNE. niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych. śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii. WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii Klasa 1 Ocenę celująca otrzymuje uczeń, który: 1. opanował wiadomości

Bardziej szczegółowo

Fizyka (Biotechnologia)

Fizyka (Biotechnologia) Fizyka (Biotechnologia) Wykład I Marek Kasprowicz dr Marek Jan Kasprowicz pokój 309 marek.kasprowicz@ur.krakow.pl www.ar.krakow.pl/~mkasprowicz Marek Jan Kasprowicz Fizyka 013 r. Literatura D. Halliday,

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji do klasy sportowej o profilu piłka ręczna w Szkole Podstawowej Nr 55 w Szczecinie

Regulamin rekrutacji do klasy sportowej o profilu piłka ręczna w Szkole Podstawowej Nr 55 w Szczecinie Regulamin rekrutacji do klasy sportowej o profilu piłka ręczna w Szkole Podstawowej Nr 55 w Szczecinie Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2014 roku, poz. 7)

Bardziej szczegółowo

Matematyka test dla uczniów klas piątych

Matematyka test dla uczniów klas piątych Matematyka test dla uczniów klas piątych szkół podstawowych w roku szkolnym 2010/2011 Etap szkolny (60 minut) Dysleksja [suma punktów] Imię i nazwisko... kl.5... Asia postanowiła sprawdzić, ile czasu poświęca

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ BIURO PEŁNOMOCNIKA RZĄDU DO SPRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ BIURO PEŁNOMOCNIKA RZĄDU DO SPRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ BIURO PEŁNOMOCNIKA RZĄDU DO SPRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa, tel. +48 22 529 06 00,fax +48 22 529 06 02 wuw.mpips.gov.pl; www.niepeinosprawni.gov.pl;

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie wyników poziomu sprawności dzieci z przedszkola BAJKA na tle ich rówieśników z innych przedszkoli

Przedstawienie wyników poziomu sprawności dzieci z przedszkola BAJKA na tle ich rówieśników z innych przedszkoli Przedstawienie wyników poziomu sprawności dzieci z przedszkola BAJKA na tle ich rówieśników z innych przedszkoli Opracowali: Marcin Nowak mgr Marcin Matysiak Głównym celem testu była ocena poziomu sprawności

Bardziej szczegółowo