Sami swoi na pastwisku. Preferencje sąsiedztwa gniazd siewkowych Charadriiformes w dolinie Biebrzy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sami swoi na pastwisku. Preferencje sąsiedztwa gniazd siewkowych Charadriiformes w dolinie Biebrzy"

Transkrypt

1 62 Sami swoi na pastwisku. Preferencje sąsiedztwa gniazd siewkowych Charadriiformes w dolinie Biebrzy W latach w trakcie badań nad sukcesem gniazdowym siewkowych Charadriiformes na podmokłych pastwiskach w dolinie Biebrzy pod wsią Brzostowo (53 18 N, E) oceniłem tendencje różnych gatunków ptaków do wspólnego gnieżdżenia się. Gniazda były odnajdywane podczas dokładnej penetracji terenu, wzdłuż przylegających do siebie transektów. Po odnalezieniu lęgu określałem jego położenie przy pomocy odbiornika GPS z maksymalną dokładnością do 0,4 m. Rozkład przestrzenny gniazd analizowałem przy pomocy programu ArcView GIS 3.2a. Dane przestrzenne zebrane przy pomocy odbiornika GPS odwzorowałem z układu WGS 84 do PUWG Analizie poddałem odległości pomiędzy gniazdami czajki Vanellus vanellus, krwawodzioba Tringa totanus, rycyka Limosa limosa i rybitwy rzecznej Sterna hirundo. Każde gniazdo określonego gatunku zdalnie połączyłem z innymi, leżącymi najbliżej (jednak nie dalej niż 30 m) i na tej podstawie policzyłem różnice średnich dystansów między lęgami poszczególnych gatunków. Występowanie różnic w odległościach między gniazdami jednego z gatunków do pozostałych testowałem przy pomocy nieparametrycznej analizy wariancji Kruskala-Wallisa, natomiast różnice pomiędzy odległościami między poszczególnymi gatunkami testem U Manna-Whitneya. Odległości między gniazdami wybranych gatunków na powierzchni badawczej w latach utworzyły 1497 kombinacji. Najmniejsza odległość dzieląca lęgi to 8 cm (między gniazdem rycyka a rybitwy rzecznej w 2006 roku). Czajka, krwawodziób, rycyk i rybitwa rzeczna zakładały gniazda sąsiadujące ze sobą (ryc. 1) i wszystkie miały stosunkowo niski średni dystans do gniazd krwawodzioba przy podobnym zakresie odchylenia standardowego. Pomiędzy odległościami między gniazdami czajek a sąsiednimi lęgami, we wszystkich trzech latach występowały istotne statystycznie różnice (test Kruskala-Wallisa; H = 14,48; df = 3; p = 0,002). Wyraźnie mniejszą odległość do gniazd czajek miały lęgi krwawodzioba średnio 10,64 m (test Manna-Whitneya; U = 8125,5; p = 0,001) i rybitwy rzecznej 9,05 m (test Manna-Whitneya; U = 1762,5; p = 0,004) w stosunku do pozostałych analizowanych gatunków (ryc. 2A). Odległości między gniazdami krwawodziobów do sąsiednich gniazd, również okazały się statystycznie istotnie różne w zależności od gatunku (test Kruskala-Wallisa; H = 12,55; df = 3; p = 0,006). Istotnie statystycznie mniejszy był dystans między gniazdami krwawodzioba i rybitwy rzecznej średnio 7,01 m (test Manna-Whitneya; U = 1704,5;

2 Dubelt 1 (2009) p = 0,046) (ryc. 2B). W przypadku rycyka również wystąpiły różnice w odległościach do gniazd innych gatunków (test Kruskala-Wallisa; H = 15,90; df = 3; p = 0,001). Gniazda rycyka były zlokalizowane najbliżej lęgów czajek średnio 12,34 m (test Manna-Whitneya; U = 2723,0; p = 0,011) oraz krwawodziobów 9,69 m (test Manna-Whitneya; U = 1904,0; p = 0,000) (ryc. 2C). Rybitwa rzeczna zakładała gniazda równie blisko lęgów własnego gatunku 7,03 m jak i krwawodzioba 7, 03 m oraz czajki 9,05m (ryc. 2D) przy różnicach nieistotnych statystycznie. Przy wysokim stanie wody w 2008 roku (o około 20 cm wyższym w stosunku do poprzednich lat) nie zmieniły się średnie odległości pomiędzy gniazdami, a ptaki zakładały lęgi bliżej tych samych gatunków, co w poprzednich latach. Ryc. 1. Kierunek preferowanego sąsiedztwa gniazd pomiędzy czajką Vanellus vanellus, rycykiem Limosa limosa, krwawodziobem Tringa totanus i rybitwą rzeczną Sterna hirundo na pastwiskach koło Brzostowa. Cyfry oznaczają kolejność budowy pierwszych gniazd przez osobniki poszczególnych gatunków; p poziom istotności statystycznej różnic średnich odległości do gniazd poszczególnych gatunków. Figure 1. Directions of preferred nest neighborhood among several spwcies of waders Charadriiformes in the study area near Brzostowo village. Digit means the order of building first nests by individual species, p statistical significance of average differences distances to the nest of neighbor species.. 63

3 P. Świętochowski Sami swoi na pastwisku. Preferencje sąsiedztwa.... Nad Biebrzą wszystkie cztery analizowane przeze mnie gatunki aktywnie broniły swoich lęgów, dlatego podejrzewam, że przynależność gatunkowa gniazd wybieranych na potencjalnego sąsiada nie stanowiła ważnego czynnika. Bardziej istotną zależnością wydaje się być fenologia zakładania lęgów przez poszczególne gatunki. Najwcześniej, bo od końca marca lokalizuje swoje gniazda czajka. Pomimo, że pierwsze lęgi tych ptaków były położone w niewielkim rozproszeniu, to kolejne gatunki mogły selektywnie wybierać istniejące gniazda do założenia obok własnych. W ten sposób można wytłumaczyć fakt, że im później pojawiają się pierwsze lęgi danego gatunku tym mniej innych gniazd powstaje w jego pobliżu. Spośród zależności dotyczących różnic w odległościach między gniazdami można stwierdzić, że krwawodziób i rybitwa rzeczna preferują sąsiedztwo czajki. Krwawodziób jest wybierany jako sąsiad przez rybitwę rzeczną, rycyk przez czajkę i krwawodzioba natomiast rybitwa rzeczna zakładała gniazda blisko wszystkich gatunków z wyjątkiem rycyka. Gniazda rycyka w okresie zakładania lęgów przez rybitwy rzeczne znajdują się w większości w wyższej roślinności, co może tłumaczyć brak związku między tymi gatunkami. Zależność ta pokrywa się z grubsza z kolejnością zakładania gniazd przez następne gatunki. Na wybór miejsca pod gniazdo wpływa poza uwarunkowaniem genetycznym w dużym stopniu struktura środowiska. Główne czynniki determinujące lokalizację gniazd siewkowych to gradient wilgotności (Ottvall, Smith 2006) i wypas (Durant et al. 2008). Gatunki gniazdujące kolonijnie najczęściej zakładają gniazda obok siebie, aby wspólnie ich bronić. Zdarza się, że niektóre ptaki wykorzystują efekt kolonii innego gatunku i zakładają własne gniazdo w jej pobliżu (Alberico et al. 1991). Eriksson i Götmark (1982) wykazali, że w południowo-zachodniej Szwecji pliszka żółta Motacilla flava i świergotek łąkowy Anthus pratensis częściej zakładały gniazda w pobliżu kolonii czajek. Autorzy sugerują, że jest to sposób na zmniejszenie presji drapieżników. Naturalna tendencja siewkowych do gnieżdżenia się w wyższych zagęszczeniach i w wielogatunkowych skupieniach jest jednym ze sposobów zwiększenia ich sukcesu lęgowego (Dyrcz et al. 1981; Hötker 1999; MacDonald, Bolton 2008), a przynależność gatunkowa sąsiednich gniazd wydaje się być drugorzędna i uzależniona od lokalnych warunków. Serdecznie dziękuję osobom, dzięki którym miałem możliwość przeprowadzić powyższe obserwacje, w szczególności W. Chętnickiemu, M. Skierczyńskiemu i Ł. Mazurkowi za zainspirowanie powyższych badań oraz M. Murawskiemu za rozwiązanie techniczne analizy danych przestrzennych. Ponadto w terenie pomogli mi M. Korniluk, A. Niemczynowicz, A. Ostrowska, K. Sachura- Skierczyńska, A. Suchowolec, T. Tumiel, M. Wereszczuk i T. Złotkowski. 64

4 Dubelt 1 (2009) Ryc. 2. Średnie odległości gniazd czajki Vanellus vanellus (W), krwawodzioba Tringa totanus (TRT), rycyka Limosa limosa (LI) i rybitwy rzecznej Sterna hirundo (STH) do gniazd własnego i innych badanych gatunków w latach ; s statystycznie istotnie mniejsza odległość między gniazdami gatunku oznaczonego skrótem do gatunku zaznaczonego na osi x. Figure 2. Average distances between Lapwing Vanellus vanellus (W), Redshank Tringa totanus (TRT) Bar-tailed Godwit Limosa limosa (LI) and Common tern Sterna hirundo (STH) own nest and the rest of species in , s statistically significant shorter distance of the nest location to the nest of next species marked on the x-axis. (1) average value, (2) standard deviation. 65

5 P. Świętochowski Sami swoi na pastwisku. Preferencje sąsiedztwa.... Literatura Alberico J. A. R., Reed M., Oring L. W Nesting near a common tern colony increases and decreases spotted sandpiper nest predation. Auk 108: Durant D., Tichit M., Fritz H., Kernéïs E Field occupancy by breeding Lapwings Vanellus vanellus and Redshanks Tringa totanus in agricultural wet grasslands. Agriculture, Ecosystems & Environment 128: Dyrcz A., Witkowski J., Okulewicz J Nesting of timid waders in the vicinity of bold ones as an antipredator adaptation. Ibis 123: Eriksson M. O. G., Götmark F Habitat selection: do passerines nest in association with Lapwings Vanellus vanellus as defence against predators? Ornis Scand. 13: Hötker H Conspecific nest parasitism in the Pied Avocet Recurvirostra avosetta. Ibis 142: MacDonald M. A., Bolton M Predation of Lapwing Vanellus vanellus nests on lowland wet grassland in England and Wales: effects of nest density, habitat and predator abundance. Journ. Orn. 149: Ottvall R., Smith H. G Effects of an agri-environment scheme on wader populations of coastal meadows of southern Sweden. Agriculture, Ecosystems & Environment 113: Usual crowd on pasture. Preferences for nest neighborhood in waders Charadriiformes in the Biebrza river valley. Summary In I located wader nests using GPS in the breeding site near Brzostowo village in Biebrza river valley. Then I analyzed preferences for nest location near other species. Waders demonstrated preference for building their nests close to other species, but they did not select any particular species. Observed differences were probably caused by time, when the first nest was built. The most preferred species as neighbor was Lapwing Vanellus vanellus. Autor: Piotr Świętochowski, ul. Powstańców 12/5, Białystok 66

Piotr Świętochowski Czynniki wpływające na sukces rozrodczy wybranych gatunków siewkowych Charadriiformes w strefie zalewowej doliny Biebrzy

Piotr Świętochowski Czynniki wpływające na sukces rozrodczy wybranych gatunków siewkowych Charadriiformes w strefie zalewowej doliny Biebrzy Dubelt 1 (2009) Dubelt 1 (2009), 27-42 Piotr Świętochowski Czynniki wpływające na sukces rozrodczy wybranych gatunków siewkowych Charadriiformes w strefie zalewowej doliny Biebrzy Piotr Świętochowski.

Bardziej szczegółowo

Monitoring parametrów rozrodu. wybranych gatunków siewkowych Charadriiformes. na niektórych obszarach Biebrzańskiego Parku Narodowego

Monitoring parametrów rozrodu. wybranych gatunków siewkowych Charadriiformes. na niektórych obszarach Biebrzańskiego Parku Narodowego Monitoring parametrów rozrodu wybranych gatunków siewkowych Charadriiformes na niektórych obszarach Biebrzańskiego Parku Narodowego - raport z prac w roku 2012 na potrzeby realizacji projektu LIFE09 NAT/PL/000263

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków

Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków Projekt KIK/25 - Ochrona różnorodności gatunkowej cennych przyrodniczo siedlisk na użytkach rolnych na obszarach Natura 2000 w woj. lubelskim Bernadetta Wołczuk

Bardziej szczegółowo

Raport z monitoringu wodniczki i derkacza na powierzchniach próbnych w Biebrzańskim Parku Narodowym w roku 2016

Raport z monitoringu wodniczki i derkacza na powierzchniach próbnych w Biebrzańskim Parku Narodowym w roku 2016 . Raport z monitoringu wodniczki i derkacza na powierzchniach próbnych w Biebrzańskim Parku Narodowym w roku 2016 Wykonano w ramach projektu LIFE11 NAT/PL/422,,Ochrona siedlisk mokradłowych doliny Górnej

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Grzywaczewski i zespół ptaki

Grzegorz Grzywaczewski i zespół ptaki PRZYGOTOWANIE PROJEKTÓW PLANÓW ZADAŃ OCHRONNYCH DLA OBSZARÓW NATURA 2000: SOO DOLINA BIEBRZY I OSO OSTOJA BIEBRZAŃSKA ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA GATUNKÓW PTAKÓW PRZEDMOTÓW I POTENCJALNYCH PRZEDMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

Raport z monitoringu wodniczki i derkacza na powierzchniach próbnych w Biebrzańskim Parku Narodowym w roku 2014

Raport z monitoringu wodniczki i derkacza na powierzchniach próbnych w Biebrzańskim Parku Narodowym w roku 2014 Raport z monitoringu wodniczki i derkacza na powierzchniach próbnych w Biebrzańskim Parku Narodowym w roku 2014 Wykonano w ramach projektu LIVE 11 NAT PL 422 Górna Biebrza,,Ochrona siedlisk mokradłowych

Bardziej szczegółowo

Zmiany liczebności gawrona Corvus frugilegus w Parku Krajobrazowym im. gen. D. Chłapowskiego

Zmiany liczebności gawrona Corvus frugilegus w Parku Krajobrazowym im. gen. D. Chłapowskiego Jerzak L., Kavanagh B.P., Tryjanowski P. (red.) Ptaki krukowate Polski [Corvids of Poland] Bogucki Wyd. Nauk., Poznań 2005 Krzysztof Kujawa, Katarzyna Klajber Zmiany liczebności gawrona Corvus frugilegus

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ROCZNE obejmujące okres od r. do r.

SPRAWOZDANIE ROCZNE obejmujące okres od r. do r. Działanie B2 Wykup gruntów Do dnia 10 grudnia zakupiono 83,63 ha. Grunty skupowaliśmy w cenie od 5300 do 5500 zł/ha. Kupowane były nieruchomości znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie obecnej powierzchni

Bardziej szczegółowo

MIGRACJA SIEWKOWCÓW CHARADRH NA STAWACH DOLINY BARYCZY

MIGRACJA SIEWKOWCÓW CHARADRH NA STAWACH DOLINY BARYCZY Ptaki Śląska 12 (1998): Józef Witkowski, Ewald Ranoszek MIGRACJA SIEWKOWCÓW CHARADRH NA STAWACH DOLINY BARYCZY MIGRATION OF WADERS AT THE FISH-PONDS OF THE BARYCZ VALLEY O migracji siewkowców w głębi lądu

Bardziej szczegółowo

Działania ochronne w obszarach Natura 2000 charakterystyczne dla Wolińskiego Parku Narodowego. Bartosz Kasperkowicz Woliński Park Narodowy

Działania ochronne w obszarach Natura 2000 charakterystyczne dla Wolińskiego Parku Narodowego. Bartosz Kasperkowicz Woliński Park Narodowy Działania ochronne w obszarach Natura 2000 charakterystyczne dla Wolińskiego Parku Narodowego Bartosz Kasperkowicz Woliński Park Narodowy Podstawy prawne obszarów Natura 2000 Traktat Ateński z 16 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Propozycja monitoringu i badań ptaków. Grzegorz Grzywaczewski, Piotr Marczakiewicz. Lublin-Osowiec-Warszawa, maj 2013 r.

Propozycja monitoringu i badań ptaków. Grzegorz Grzywaczewski, Piotr Marczakiewicz. Lublin-Osowiec-Warszawa, maj 2013 r. PRZYGOTOWANIE PROJEKTÓW PLANÓW ZADAŃ OCHRONNYCH DLA OBSZARÓW NATURA 2000: SOO DOLINA BIEBRZY I OSO OSTOJA BIEBRZAŃSKA, WŁĄCZNIE Z PRZEPROWADZENIEM INWENTARYZACJI PRZEDMIOTÓW OCHRONY Propozycja monitoringu

Bardziej szczegółowo

ROLNICTWO ZRÓWNOWAŻONE A WIELKOPRZEMYSŁOWA PRODUKCJA ZWIERZĘCA W KONTEKŚCIE PRZECIWDZIAŁANIA EUTROFIZACJI MORZA BAŁTYCKIEGO

ROLNICTWO ZRÓWNOWAŻONE A WIELKOPRZEMYSŁOWA PRODUKCJA ZWIERZĘCA W KONTEKŚCIE PRZECIWDZIAŁANIA EUTROFIZACJI MORZA BAŁTYCKIEGO Ptaki a agrocenozy ROLNICTWO ZRÓWNOWAŻONE A WIELKOPRZEMYSŁOWA PRODUKCJA ZWIERZĘCA W KONTEKŚCIE PRZECIWDZIAŁANIA EUTROFIZACJI MORZA BAŁTYCKIEGO Kołobrzeg; 22 czerwca 2010 Marek Jobda - Ogólnopolskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo po jednej stronie mamy gatunki rodzie, które mogą redukować regulować populacje ptaków wodnych i błotnych, A po drugiej gatunki

Szanowni Państwo po jednej stronie mamy gatunki rodzie, które mogą redukować regulować populacje ptaków wodnych i błotnych, A po drugiej gatunki 1 Szanowni Państwo po jednej stronie mamy gatunki rodzie, które mogą redukować regulować populacje ptaków wodnych i błotnych, A po drugiej gatunki które także oddziałują na te populacje. Różnica jest taka,

Bardziej szczegółowo

Wariant Ochrona siedlisk lęgowych l ptaków programu rolnośrodowiskowego. rodowiskowego na lata 2007 2013

Wariant Ochrona siedlisk lęgowych l ptaków programu rolnośrodowiskowego. rodowiskowego na lata 2007 2013 Wariant Ochrona siedlisk lęgowych l ptaków programu rolnośrodowiskowego rodowiskowego na lata 2007 2013 ZałoŜenia i proponowane rozwiązania zania wdroŝeniowe Prezentacja na potrzeby przyrodniczych szkoleń

Bardziej szczegółowo

Magisterium: 1990, Terytorializm mewy śmieszki Larus ridibundus, prof. dr hab. Kazimierz A. Dobrowolski, Uniwersytet Warszawski

Magisterium: 1990, Terytorializm mewy śmieszki Larus ridibundus, prof. dr hab. Kazimierz A. Dobrowolski, Uniwersytet Warszawski e-mail: m.bukacinska@uksw.edu.pl MONIKA BUKACIŃSKA Urodzenie: 13.02.1966 r. Pełnione funkcje: Planista ochrony środowiska (od 2013/2014) Magisterium: 1990, Terytorializm mewy śmieszki Larus ridibundus,

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

S t a t y s t y k a, część 3. Michał Żmihorski

S t a t y s t y k a, część 3. Michał Żmihorski S t a t y s t y k a, część 3 Michał Żmihorski Porównanie średnich -test T Założenia: Zmienne ciągłe (masa, temperatura) Dwie grupy (populacje) Rozkład normalny* Równe wariancje (homoscedasticity) w grupach

Bardziej szczegółowo

rodowiskowe dla ochrony wodniczki

rodowiskowe dla ochrony wodniczki Pakiety Rolnośrodowiskow rodowiskowe dla ochrony wodniczki Lars Lachmann, Koordynator Projektu LIFE Wodniczka Program Rolnośrodowiskowy 2007-2013 2013 W roku 2009 na reszcie można pierwszy raz wkładać

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010

Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010 Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010 Opracowanie, prace terenowe: Pirga Bartosz B.Pirga 2010. UŜytkowane

Bardziej szczegółowo

Doktorat: 1998, Adaptacyjne znaczenie terytorializmu u mewy pospolitej Larus canus, prof. dr hab. Kazimierz A. Dobrowolski, Instytut Ekologii PAN

Doktorat: 1998, Adaptacyjne znaczenie terytorializmu u mewy pospolitej Larus canus, prof. dr hab. Kazimierz A. Dobrowolski, Instytut Ekologii PAN DARIUSZ BUKACIŃSKI e-mail: d.bukacinski@uksw.edu.pl Urodzenie: 21 kwiecień 1963 Pełnione funkcje: planista - ochrona środowiska (od 2013/2014) Magisterium: 1988, Zmiany liczebności i wybiórczość siedliskowa

Bardziej szczegółowo

Monitoring Ptaków Mokradeł. Grzegorz Neubauer, Piotr Zieliński, Przemek Chylarecki, Arek Sikora, Zenon Rohde

Monitoring Ptaków Mokradeł. Grzegorz Neubauer, Piotr Zieliński, Przemek Chylarecki, Arek Sikora, Zenon Rohde Monitoring Ptaków Mokradeł Grzegorz Neubauer, Piotr Zieliński, Przemek Chylarecki, Arek Sikora, Zenon Rohde mokradła: dlaczego są ważne? zajmują ok. 14% powierzchni kraju, w tym 30% torfowisk, bioróżnorodność

Bardziej szczegółowo

Liczebność i rozmieszczenie lęgowych ptaków siewkowych Charadriiformes w dolinach Średzkiej Strugi i Moskawy

Liczebność i rozmieszczenie lęgowych ptaków siewkowych Charadriiformes w dolinach Średzkiej Strugi i Moskawy Ptaki Wielkopolski 1: 110-118 Liczebność i rozmieszczenie lęgowych ptaków siewkowych Charadriiformes w dolinach Średzkiej Strugi i Moskawy Maciej Szajda Abstrakt. Celem pracy było zinwentaryzowanie lęgowych

Bardziej szczegółowo

Zakres monitoringu przyrody nieożywionej realizowanego na obszarze Biebrzańskiego Parku Narodowego w latach 2010-2012. Standardowy (wodowskazy)

Zakres monitoringu przyrody nieożywionej realizowanego na obszarze Biebrzańskiego Parku Narodowego w latach 2010-2012. Standardowy (wodowskazy) Zakres monitoringu przyrody nieożywionej realizowanego na obszarze Biebrzańskiego Parku Narodowego w latach 2010-2012 Monitorowane parametry Typ pomiaru Od kiedy Częstotliwość Stany wody w ciekach Stany

Bardziej szczegółowo

Wybrane gatunki ptaków w projekcie LIFE+ POLSKIE OSTOJE PTAKÓW LIFE09 NAT/PL/000263. Polskie Ostoje Ptaków

Wybrane gatunki ptaków w projekcie LIFE+ POLSKIE OSTOJE PTAKÓW LIFE09 NAT/PL/000263. Polskie Ostoje Ptaków Wybrane gatunki ptaków w projekcie LIFE+ POLSKIE OSTOJE PTAKÓW LIFE09 NAT/PL/000263 Polskie Ostoje Ptaków Drawno 2014 AUTOR TEKSTU Małgorzata Domagała KONSULTACJA Tomasz Krzyśków AUTORZY ZDJĘĆ POCZĄWSZY

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Test U Manna-Whitneya : Test H Kruskala-Wallisa Test Wilcoxona

Test U Manna-Whitneya : Test H Kruskala-Wallisa Test Wilcoxona Nieparametryczne odpowiedniki testów T-Studenta stosujemy gdy zmienne mierzone są na skalach porządkowych (nie można liczyć średniej) lub kiedy mierzone są na skalach ilościowych, a nie są spełnione wymagania

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Lech Krzysztofiak Anna Krzysztofiak

Opracowanie: Lech Krzysztofiak Anna Krzysztofiak Inwentaryzacja barszczu Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi i niecierpka gruczołowatego Impatiens glandulifera na obszarach Natura 2000 "Dolina Górnej Rospudy" oraz "Ostoja Augustowska" Opracowanie: Lech

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 63 (5): 66 73, 2007. ŁUKASZ ŁAWICKI

Wstęp. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 63 (5): 66 73, 2007. ŁUKASZ ŁAWICKI Chrońmy Przyrodę Ojczystą 63 (5): 66 73, 2007. ŁUKASZ ŁAWICKI Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze 70-465 Szczecin, ul. Monte Cassino 7/27 Adres do korespondencji: 74-100 Gryfino, ul. Łużycka 59/4

Bardziej szczegółowo

Siewkowce Charadrii Zbiornika Dobczyckiego dynamika przelotu, struktura gatunkowa i liczebność w zależności od poziomu wody

Siewkowce Charadrii Zbiornika Dobczyckiego dynamika przelotu, struktura gatunkowa i liczebność w zależności od poziomu wody Chrońmy Przyrodę Ojczystą (4): 11 35, 2006. MICHAŁ BARAN*, ROBERT GWIAZDA** *32-400 Myślenice, ul. Słowackiego 12/7 e-mail: ovis@o2.pl **Instytut Ochrony Przyrody PAN 31-120 Kraków, al. Mickiewicza 33

Bardziej szczegółowo

Ekspert przyrodniczy i dokumentacja przyrodnicza ornitologiczna

Ekspert przyrodniczy i dokumentacja przyrodnicza ornitologiczna Ekspert przyrodniczy i dokumentacja przyrodnicza ornitologiczna Tomasz Knioła Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN 1 Plan wystąpienia Po co ekspert? Jak zdobyć uprawnienia eksperta przyrodniczego

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 37/2013 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 31 grudnia 2013 r.

Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 37/2013 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 31 grudnia 2013 r. Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 37/2013 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 31 grudnia 2013 r. Tab. 1. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja wodniczki na lokalizacjach projektu LIFE+ Wodniczka i biomasa w 2014 r

Inwentaryzacja wodniczki na lokalizacjach projektu LIFE+ Wodniczka i biomasa w 2014 r O G Ó L N O P O L S K I E T O W A R Z Y S T W O O C H R O N Y P T A K Ó W Inwentaryzacja wodniczki na lokalizacjach projektu LIFE+ Wodniczka i biomasa w 2014 r Wykonano w ramach projektu LIFE Przyroda

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 Znak sprawy: PP/2015/04/4/DW OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie, wykonanie i montaż 3 lęgowych wysp pływających dla rybitw oraz uzyskanie niezbędnych

Bardziej szczegółowo

W analizowanym zbiorze danych występowały sporadyczne (nie przekraczające pięciu brakujących wyników na zmienną), losowe braki danych, które

W analizowanym zbiorze danych występowały sporadyczne (nie przekraczające pięciu brakujących wyników na zmienną), losowe braki danych, które Raport z Quzi eksperymentu. Efektywności interwencji edukacyjnej Bliżej. Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach Innowacji Społecznych. Badania zostały przeprowadzone w grupie

Bardziej szczegółowo

Występowanie i biologia wybranych gatunków ptaków gnieżdżących się w Bieszczadach Zachodnich

Występowanie i biologia wybranych gatunków ptaków gnieżdżących się w Bieszczadach Zachodnich Występowanie i biologia wybranych gatunków ptaków gnieżdżących się w Bieszczadach Zachodnich Orelec, 23.05.2015 Ptaki polskich Bieszczadów W polskich Bieszczadach stwierdzono występowanie przeszło 200

Bardziej szczegółowo

Założenia metodyczne do monitoringu kulika wielkiego w Polsce w latach 2015-2017

Założenia metodyczne do monitoringu kulika wielkiego w Polsce w latach 2015-2017 Założenia metodyczne do monitoringu kulika wielkiego w Polsce w latach 2015-2017 opracowanie Michał Żmihorski Konsultant naukowy projektu Swedish University of Agricultural Sciences, Department of Ecology,

Bardziej szczegółowo

Spadek liczebnosci populacji legowej gawrona Corvus frugilegus na Ziemi Leszczynskiej

Spadek liczebnosci populacji legowej gawrona Corvus frugilegus na Ziemi Leszczynskiej Spadek liczebnosci populacji legowej gawrona Corvus frugilegus na Ziemi Leszczynskiej Marcin Tobółka, Paweł Szymanski, Stanisław Kuzniak, Sławomir Maćkowiak, Szymon Kaczmarek, Janusz Maliczak, Waldemar

Bardziej szczegółowo

Ekologia rozrodu rybitwy czarnej Chlidonias niger w dolinie dolnego Bugu

Ekologia rozrodu rybitwy czarnej Chlidonias niger w dolinie dolnego Bugu Ornis Polonica 2014, 55: 162 172 Ekologia rozrodu rybitwy czarnej Chlidonias niger w dolinie dolnego Bugu Artur Goławski, Emilia Mróz, Zbigniew Kasprzykowski, Katarzyna Słupska, Ewa Droś, Paweł Żmińczuk

Bardziej szczegółowo

Zmiany w awifaunie krajobrazu rolniczego w krajach UE jako efekt uboczny Wspólnej Polityki Rolnej

Zmiany w awifaunie krajobrazu rolniczego w krajach UE jako efekt uboczny Wspólnej Polityki Rolnej Zmiany w awifaunie krajobrazu rolniczego w krajach UE jako efekt uboczny Wspólnej Polityki Rolnej Krzysztof Kujawa Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN Działalność człowieka jako silny czynnik

Bardziej szczegółowo

OCHRONA SIEDLISK LĘGOWYCH PTAKÓW W PROGRAMIE ROLNOŚRODOWISKOWYM

OCHRONA SIEDLISK LĘGOWYCH PTAKÓW W PROGRAMIE ROLNOŚRODOWISKOWYM Biblioteczka programu rolnośrodowiskowego 2007-2013 OCHRONA SIEDLISK LĘGOWYCH PTAKÓW W PROGRAMIE ROLNOŚRODOWISKOWYM Autor: Marek Jobda Recenzent: Grzegorz Neubauer OCHRONA SIEDLISK LĘGOWYCH PTAKÓW W PROGRAMIE

Bardziej szczegółowo

4003 Świstak Marmota marmota latirostris

4003 Świstak Marmota marmota latirostris 4003 Świstak Marmota marmota latirostris Liczba i lokalizacja obszarów i stanowisk monitoringowych Gatunek występuje wyłącznie w regionie alpejskim. Monitoring obejmuje cały teren występowania świstaka

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez statystycznych. Wnioskowanie statystyczne

Testowanie hipotez statystycznych. Wnioskowanie statystyczne Testowanie hipotez statystycznych Wnioskowanie statystyczne Hipoteza statystyczna to dowolne przypuszczenie co do rozkładu populacji generalnej (jego postaci funkcyjnej lub wartości parametrów). Hipotezy

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Przyrodnicze Bocian ul. Radomska 22/32, 02-323 Warszawa tel./fax: 22 822 54 22 e-mail: biuro@bocian.org.pl www.bocian.org.

Towarzystwo Przyrodnicze Bocian ul. Radomska 22/32, 02-323 Warszawa tel./fax: 22 822 54 22 e-mail: biuro@bocian.org.pl www.bocian.org. Towarzystwo Przyrodnicze Bocian ul. Radomska 22/32, 02-323 Warszawa tel./fax: 22 822 54 22 e-mail: biuro@bocian.org.pl www.bocian.org.pl Ochrona kulika wielkiego: www.ochronakulika.pl Tekst: Magdalena

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz.

Zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. UZASADNIENIE Plan zadań ochronnych dla całego obszaru Natura 2000 Doliny Omulwi i Płodownicy PLB140005, będący przedmiotem niniejszego zarządzenia, jest dokumentem planistycznym sporządzanym przez sprawującego

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja kolonii lęgowych mew i rybitw na obszarze Pomorskiego Regionu Ornitologicznego

Inwentaryzacja kolonii lęgowych mew i rybitw na obszarze Pomorskiego Regionu Ornitologicznego 1. Wstęp Inwentaryzacja kolonii lęgowych mew i rybitw na obszarze Pomorskiego Regionu Ornitologicznego Instrukcja terenowa Inwentaryzacja kolonii mew i rybitw została przewidziana na 2 sezony lęgowe: 2012

Bardziej szczegółowo

Ochrona ptaków wodnych i błotnych w pięciu parkach narodowych odtwarzanie siedlisk i ograniczanie wpływu inwazyjnych gatunków. Polskie Ostoje Ptaków

Ochrona ptaków wodnych i błotnych w pięciu parkach narodowych odtwarzanie siedlisk i ograniczanie wpływu inwazyjnych gatunków. Polskie Ostoje Ptaków NARODOWY SŁOWIŃSKI PARK Ochrona ptaków wodnych i błotnych w pięciu parkach narodowych odtwarzanie siedlisk i ograniczanie wpływu inwazyjnych gatunków Polskie Ostoje Ptaków Władysław Jankow Dzień Informacyjny

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA W OSTOJACH PTAKÓW IBA- ANALIZA WSTĘPNA. Maria Jujka OTOP

ZAGROŻENIA W OSTOJACH PTAKÓW IBA- ANALIZA WSTĘPNA. Maria Jujka OTOP ZAGROŻENIA W OSTOJACH PTAKÓW IBA- ANALIZA WSTĘPNA Maria Jujka OTOP UWAGA- ZAGROŻENIE W OSTOI!! MONITORING ZAGROŻEŃ W OSTOJACH PTAKÓW-PO CO? Ostoje ptaków IBA- miejsca ważne dla ptaków, o międzynarodowym

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH

RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska Równoważność metod??? 2 Zgodność wyników analitycznych otrzymanych z wykorzystaniem porównywanych

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład Parametry przedziałowe rozkładów ciągłych określane na podstawie próby (przedziały ufności) Przedział ufności dla średniej s X t( α;n 1),X + t( α;n 1) n s n t (α;

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład 2) Dariusz Gozdowski

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład 2) Dariusz Gozdowski Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład ) Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Weryfikacja (testowanie) hipotez statystycznych

Bardziej szczegółowo

Raport. Polskie Ostoje Ptaków ochrona, zagrożenia, przyszłość

Raport. Polskie Ostoje Ptaków ochrona, zagrożenia, przyszłość Raport Polskie Ostoje Ptaków ochrona, zagrożenia, przyszłość Ptaki wodno-błotne ginący element naszej przyrody Raport dotyczący projektu LIFE09 NAT/PL/000263 Ochrona ptaków wodnych i błotnych w pięciu

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na występowanie i wielkość kolonii lęgowych oraz sukces lęgowy czapli siwej Ardea cinerea w Polsce

Czynniki wpływające na występowanie i wielkość kolonii lęgowych oraz sukces lęgowy czapli siwej Ardea cinerea w Polsce Czynniki wpływające na występowanie i wielkość kolonii lęgowych oraz sukces lęgowy czapli siwej Ardea cinerea w Polsce Brygida Manikowska-Ślepowrońska Wprowadzenie Czapla siwa Ardea cinerea jest kolonijnym

Bardziej szczegółowo

Projekt Inkubator Liderów Europejskiej Ochrony Przyrody 1

Projekt Inkubator Liderów Europejskiej Ochrony Przyrody 1 Klub Przyrodników Projekt Inkubator Liderów Europejskiej Ochrony Przyrody 1 Drewnicko-Mikoszewskie łąki jako zagrożone siedlisko wielu gatunków ptaków siewkowych- o potrzebie ochrony. Rydzkowski Piotr

Bardziej szczegółowo

Testy parametryczne 1

Testy parametryczne 1 Testy parametryczne 1 Wybrane testy parametryczne 1. Test wskaźnika struktury. Test dwóch wskaźników struktury 3. Test średniej 4. Testy dwóch średnich a) Obserwacje niezależne b) Obserwacje sparowane

Bardziej szczegółowo

Algorytm k-średnich. Źródło: LaroseD.T., Okrywanie wiedzy w danych.wprowadzenie do eksploracji danych, PWN, Warszawa 2005.

Algorytm k-średnich. Źródło: LaroseD.T., Okrywanie wiedzy w danych.wprowadzenie do eksploracji danych, PWN, Warszawa 2005. Algorytm k-średnich Źródło: LaroseD.T., Okrywanie wiedzy w danych.wprowadzenie do eksploracji danych, PWN, Warszawa 005. Dane a b c d e f g h (,3) (3,3) (4,3) (5,3) (,) (4,) (,) (,) Algorytm k-średnich

Bardziej szczegółowo

1. Ustanawia się plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Doliny Omulwi i Płodownicy PLB140005, zwanego dalej obszarem Natura 2000.

1. Ustanawia się plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Doliny Omulwi i Płodownicy PLB140005, zwanego dalej obszarem Natura 2000. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W WARSZAWIE i REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W OLSZTYNIE z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru

Bardziej szczegółowo

2. Wprowadzenie do zagadnień obliczania zmian położenia środka ciężkości ciała oraz odzyskiwania energii podczas chodu fizjologicznego

2. Wprowadzenie do zagadnień obliczania zmian położenia środka ciężkości ciała oraz odzyskiwania energii podczas chodu fizjologicznego SPIS TREŚCI Wykaz stosowanych. skrótów Streszczenie. 1 Wstęp 2. Wprowadzenie do zagadnień obliczania zmian położenia środka ciężkości ciała oraz odzyskiwania energii podczas chodu fizjologicznego. i. sportowego..

Bardziej szczegółowo

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie:

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie: ma postać y = ax + b Równanie regresji liniowej By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : xy b = a = b lub x Gdzie: xy = też a = x = ( b ) i to dane empiryczne, a ilość

Bardziej szczegółowo

Notatki Notes. Ornis Polonica 2014, 55: 219 224

Notatki Notes. Ornis Polonica 2014, 55: 219 224 Notatki Notes Ornis Polonica 2014, 55: 219 224 Występowanie lęgowych rybitwy białoskrzydłej Chlidonias leucopterus, rybitwy czarnej Ch. niger i rybitwy białowąsej Ch. hybrida na Nizinie Mazowieckiej w

Bardziej szczegółowo

Preferencje siedliskowe leśnych ptaków drapieżnych a struktura wiekowa lasów gospodarczych na przykładzie Lasów Parczewskich

Preferencje siedliskowe leśnych ptaków drapieżnych a struktura wiekowa lasów gospodarczych na przykładzie Lasów Parczewskich Marek Keller, Tomasz Buczek, Andrzej Łukasz Różycki Birds of prey habitat preferences vs. age structure of forest Parczew Forest case study sylwan nr 2: 30 35, 2008 Preferencje siedliskowe leśnych ptaków

Bardziej szczegółowo

Liczebność i rozmieszczenie gniazd sroki Pica pica w wybranych dzielnicach Gdańska

Liczebność i rozmieszczenie gniazd sroki Pica pica w wybranych dzielnicach Gdańska Jerzak L., Kavanagh B.P., Tryjanowski P. (red.) Ptaki krukowate Polski [Corvids of Poland] Bogucki Wyd. Nauk., Poznań 2005 Włodzimierz Meissner, Urszula Duś Liczebność i rozmieszczenie gniazd sroki Pica

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów pomiarowych. 02 Dokładność pomiarów

Projektowanie systemów pomiarowych. 02 Dokładność pomiarów Projektowanie systemów pomiarowych 02 Dokładność pomiarów 1 www.technidyneblog.com 2 Jak dokładnie wykonaliśmy pomiar? Czy duża / wysoka dokładność jest zawsze konieczna? www.sparkfun.com 3 Błąd pomiaru.

Bardziej szczegółowo

Przemysław Wylegała. Farmy wiatrowe a ochrona ptaków

Przemysław Wylegała. Farmy wiatrowe a ochrona ptaków Przemysław Wylegała Farmy wiatrowe a ochrona ptaków Oddziaływanie na ptaki Śmiertelność na skutek kolizji z siłowniami oraz elementami infrastruktury towarzyszącej Utrata i fragmentacja siedlisk Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Sowy i dzięcioły terenów zurbanizowanych: ptaki lęgowe w Krakowie

Sowy i dzięcioły terenów zurbanizowanych: ptaki lęgowe w Krakowie Metodyka W skrócie: Z puli wylosowanych powierzchni próbnych o wielkości 1 km x 1 km obserwator wybiera do kontroli jedną (lub więcej) ; po zgłoszeniu kodu wybranego przez siebie kwadratu (np. 105) na

Bardziej szczegółowo

Spadek liczebności rycyka Limosa limosa w Wielkopolsce w latach

Spadek liczebności rycyka Limosa limosa w Wielkopolsce w latach Ptaki Wielkopolski 1: 119-126 Spadek liczebności rycyka Limosa limosa w Wielkopolsce w latach 1980 2011 Przemysław Wylegała, Aleksander Winiecki, Sławomir Mielczarek, Marcin Antczak, Przemysław Chylarecki

Bardziej szczegółowo

Ocena. dr hab. Tadeusz Zając, prof. IOP PAN

Ocena. dr hab. Tadeusz Zając, prof. IOP PAN Tadeusz Zając Instytut Ochrony Przyrody Polska Akademia Nauk Kraków, 2012-06-04 31-120 Kraków, al. A. Mickiewicza 33 tel. 012 37 03 541 tzajac@iop.krakow.pl Ocena stanu zachowania wartości przyrodniczych,

Bardziej szczegółowo

Płoszenie przez człowieka odpoczywających ptaków. F03.01 Polowanie Płoszenie i zabijanie przez człowieka ptaków w okresie migracji i zimowania.

Płoszenie przez człowieka odpoczywających ptaków. F03.01 Polowanie Płoszenie i zabijanie przez człowieka ptaków w okresie migracji i zimowania. Załącznik nr 3 do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2014 r. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS wersja 9.2 i 9.3 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Spis treści Wprowadzenie... 6 1. Podstawowe informacje o systemie SAS... 9 1.1. Informacje ogólne... 9 1.2. Analityka...

Bardziej szczegółowo

Statystyka matematyczna dla leśników

Statystyka matematyczna dla leśników Statystyka matematyczna dla leśników Wydział Leśny Kierunek leśnictwo Studia Stacjonarne I Stopnia Rok akademicki 03/04 Wykład 5 Testy statystyczne Ogólne zasady testowania hipotez statystycznych, rodzaje

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Nesting of lapwing Vanellus vanellus in the Polish Eastern Carpathians

Wstęp. Nesting of lapwing Vanellus vanellus in the Polish Eastern Carpathians 303 ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 22 (2014) str. 303 310 Józef Hordowski Received: 5.04.2014 Arboretum i Zakład Fizjografii Reviewed: 11.06.2014 37 700 Przemyśl, skr. poczt. 471 jozef.hordowski@wp.eu Cezary Ćwikowski

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez statystycznych.

Testowanie hipotez statystycznych. Bioinformatyka Wykład 4 Wrocław, 17 października 2011 Temat. Weryfikacja hipotez statystycznych dotyczących wartości oczekiwanej w dwóch populacjach o rozkładach normalnych. Model 3. Porównanie średnich

Bardziej szczegółowo

Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby

Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby 1. Wstęp teoretyczny Prezentowane badanie dotyczy analizy wyników uzyskanych podczas badania grupy rodziców pod kątem wpływu ich przekonań

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

autor opracowania dr Iwona Gottfried EKOZNAWCA

autor opracowania dr Iwona Gottfried EKOZNAWCA Inwentaryzacja przyrodnicza wykonana w ramach termomodernizacji budynku Urzędu Miasta w Jeleniej Górze na Placu Ratuszowym 58 pod kątem występowania zwierząt chronionych (ptaków i nietoperzy) autor opracowania

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA 7.1 PL (wykład 3) Dariusz Gozdowski

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA 7.1 PL (wykład 3) Dariusz Gozdowski Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA 7.1 PL (wykład 3) Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Dwuczynnikowa analiza wariancji (2-way

Bardziej szczegółowo

Autor: Dariusz Piwczyński 1 Ćwiczenie: Doświadczenia 2-grupowe w układzie niezależnym i zależnym.

Autor: Dariusz Piwczyński 1 Ćwiczenie: Doświadczenia 2-grupowe w układzie niezależnym i zależnym. Autor: Dariusz Piwczyński 1 Ćwiczenie: Doświadczenia 2-grupowe w układzie niezależnym i zależnym. Zadania: Arkusz kalkulacyjny Excel Do weryfikacji różnic między dwiema grupami obiektów w Excelu wykorzystujemy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ

Załącznik nr 1 do SIWZ Załącznik nr 1 do SIWZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przeprowadzenie monitoringu przedinwestycyjnego 23 powierzchni w gminie Ostrowice woj. zachodniopomorskie wskazanych do oceny pod kątem możliwości

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 8 września 2014 r. Poz. 4527 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE I REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KATOWICACH

Bardziej szczegółowo

Ocena liczby par lęgowych brodźca piskliwego Actitis hypoleucos w zależności od przyjętej metody liczeń

Ocena liczby par lęgowych brodźca piskliwego Actitis hypoleucos w zależności od przyjętej metody liczeń Ornis Polonica 56, 2015: 212 219 Ocena liczby par lęgowych brodźca piskliwego Actitis hypoleucos w zależności od przyjętej metody liczeń Marek Elas, Krzysztof Kajzer, Mateusz Grzębkowski, Artur Koliński,

Bardziej szczegółowo

DOLINA ŚRODKOWEJ WARTY PLB300002

DOLINA ŚRODKOWEJ WARTY PLB300002 DOLINA ŚRODKOWEJ WARTY PLB300002 Warta w okolicach Uniejowa Fot. Grzegorz Rąkowski Obszar obejmuje dolinę Warty na odcinku ponad 120 km pomiędzy miejscowościami Babin koło Uniejowa i Nowe Miasto nad Wartą.

Bardziej szczegółowo

Założenia metodyczne do inwentaryzacji kulika wielkiego w ostojach gatunku na Lubelszczyźnie

Założenia metodyczne do inwentaryzacji kulika wielkiego w ostojach gatunku na Lubelszczyźnie Założenia metodyczne do inwentaryzacji kulika wielkiego w ostojach gatunku na Lubelszczyźnie opracowano na potrzeby projektu POIS.05.01.00-00-380/12 "Ochrona kulika wielkiego w kluczowych ostojach gatunku

Bardziej szczegółowo

aforementioned device she also has to estimate the time when the patients need the infusion to be replaced and/or disconnected. Meanwhile, however, she must cope with many other tasks. If the department

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr KIK/25/2016/29. Szczegółowa specyfikacja zamówienia znajduje się poniżej.

Zapytanie ofertowe nr KIK/25/2016/29. Szczegółowa specyfikacja zamówienia znajduje się poniżej. Marki, 31.05.2016 Zapytanie ofertowe nr KIK/25/2016/29 W związku z realizacją projektu Ochrona różnorodności gatunkowej cennych przyrodniczo siedlisk na użytkach rolnych na obszarach Natura 2000 w woj.

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Zadanie 1 Eksploracja (EXAMINE) Informacja o analizowanych danych Obserwacje Uwzględnione Wykluczone Ogółem

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia 22 września 2014 r. Poz. 5154. z dnia 18 września 2014 roku

Kraków, dnia 22 września 2014 r. Poz. 5154. z dnia 18 września 2014 roku DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Kraków, dnia 22 września 2014 r. Poz. 5154 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE z dnia 18 września 2014 roku w sprawie ustanowienia

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004 MIŁOSZ STĘPIŃSKI JUSTYNA DĘBICKA PORÓWNANIE CZASU REAKCJI KOŃCZYNĄ DOLNĄ I GÓRNĄ PIŁKARZY NOŻNYCH I OSÓB

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez statystycznych cd.

Testowanie hipotez statystycznych cd. Temat Testowanie hipotez statystycznych cd. Kody znaków: żółte wyróżnienie nowe pojęcie pomarańczowy uwaga kursywa komentarz 1 Zagadnienia omawiane na zajęciach 1. Przykłady testowania hipotez dotyczących:

Bardziej szczegółowo

133 Analiza rynku nieruchomości niezabudowanych w wybranych gminach Wielkopolski

133 Analiza rynku nieruchomości niezabudowanych w wybranych gminach Wielkopolski ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 2033-2048 133 Analiza rynku nieruchomości niezabudowanych w wybranych gminach Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU

BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU KRZYSZTOF DĄBROWSKI BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU W sierpniu 1963 r. kontynuowano 1 prace badawcze na cmentarzysku lateńsko- -rzymskim. Na obszarze 1026 m 2 odkryto i wyeksplorowano

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność i wzajemne wzmacnianie usług ekosystemowych

Konkurencyjność i wzajemne wzmacnianie usług ekosystemowych Konkurencyjność i wzajemne wzmacnianie usług ekosystemowych Konkurencyjność i wzajemne wzmacnianie usług ekosystemowych Użytki zielone Źródło: UK National Ecosystem Assessment, uknea.unep-wcmc.org Konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE STATYSTYKA WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE ESTYMACJA oszacowanie z pewną dokładnością wartości opisującej rozkład badanej cechy statystycznej. WERYFIKACJA HIPOTEZ sprawdzanie słuszności przypuszczeń dotyczących

Bardziej szczegółowo

Pytanie: Kiedy do testowania hipotezy stosujemy test F (Fishera-Snedecora)?

Pytanie: Kiedy do testowania hipotezy stosujemy test F (Fishera-Snedecora)? Pytanie: Kiedy do testowania hipotezy stosujemy test F (Fishera-Snedecora)? Gdy: badana cecha jest mierzalna (ewentualnie policzalna); dysponujemy dwoma próbami; chcemy porównać, czy wariancje w tych próbach

Bardziej szczegółowo

8. Siewkowce Streszczenie:

8. Siewkowce Streszczenie: 8. Siewkowce Streszczenie: W okresie wędrówek siewkowce często przebywają w wielogatunkowych stadach w tradycyjnych miejscach przystankowych. W zależności od jakości żerowisk ptaki te mogą zmieniać miejsca,

Bardziej szczegółowo

działek zagrodowych w gospodarstwach specjalizujących

działek zagrodowych w gospodarstwach specjalizujących PROBLEMY INŻYNIERII ROLNICZEJ PIR 01 (I III): z. 1 (75) PROBLEMS OF AGRICULTURAL ENGINEERING s. 5 31 Wersja pdf: www.itep.edu.pl/wydawnictwo ISSN 131-0093 Wpłynęło 08.0.011 r. Zrecenzowano 06.04.011 r.

Bardziej szczegółowo

Algorytmy heurystyczne w UCB dla DVRP

Algorytmy heurystyczne w UCB dla DVRP Algorytmy heurystyczne w UCB dla DVRP Seminarium IO na MiNI 24.03.2015 Michał Okulewicz based on the decision DEC-2012/07/B/ST6/01527 Plan prezentacji Definicja problemu DVRP UCB na potrzeby DVRP Algorytmy

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII 1. Wykład wstępny 2. Populacje i próby danych 3. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 4. Planowanie eksperymentów biologicznych 5. Najczęściej wykorzystywane testy statystyczne

Bardziej szczegółowo

Wybiórczość siedliskowa ptaków szponiastych Falconiformes i kruka Corvus corax

Wybiórczość siedliskowa ptaków szponiastych Falconiformes i kruka Corvus corax PRĄDNIK PRACE I MATERIAŁY MUZEUM IM. PROF. WŁADYSŁAWA SZAFERA Prądnik. Prace Muz. Szafera 18 37 52 2008 Maciej Turzański 1, Robert Czuchnowski 2 1 Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN; ul. Sławkowska

Bardziej szczegółowo

OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ NIEKTÓRYCH GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT

OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ NIEKTÓRYCH GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT Załącznik nr 3 OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ NIEKTÓRYCH GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I. Obszary objęte ochroną czynną A. Ochrona czynna gatunków roślin Lp. Nazwa gatunku Rodzaj zadań ochronnych Opis sposobów

Bardziej szczegółowo

-> Średnia arytmetyczna (5) (4) ->Kwartyl dolny, mediana, kwartyl górny, moda - analogicznie jak

-> Średnia arytmetyczna (5) (4) ->Kwartyl dolny, mediana, kwartyl górny, moda - analogicznie jak Wzory dla szeregu szczegółowego: Wzory dla szeregu rozdzielczego punktowego: ->Średnia arytmetyczna ważona -> Średnia arytmetyczna (5) ->Średnia harmoniczna (1) ->Średnia harmoniczna (6) (2) ->Średnia

Bardziej szczegółowo