PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU KOMISJI I RADY. do komunikatu Komisji w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2015 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU KOMISJI I RADY. do komunikatu Komisji w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2015 r."

Transkrypt

1 KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia r. COM(2014) 906 final PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU KOMISJI I RADY do komunikatu Komisji w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2015 r. PL PL

2 Projekt wspólnego sprawozdania o zatrudnieniu, przewidzianego w art. 148 TFUE, stanowi część pakietu rocznej analizy wzrostu gospodarczego na rozpoczęcie europejskiego semestru Wspólne sprawozdanie o zatrudnieniu stanowi zasadniczy wkład we wzmocnienie wytycznych gospodarczych i dlatego omówione są w nim najważniejsze kwestie dotyczące zatrudnienia ujęte w rocznej analizie wzrostu gospodarczego. Zawarta w nim analiza opiera się na rozwoju sytuacji w zakresie zatrudnienia i sytuacji społecznej w Europie, stanie wdrożenia wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia 1, ocenie krajowych programów reform, które doprowadziły do sporządzenia zaleceń dla poszczególnych krajów przyjętych przez Radę w dniu 8 lipca 2014 r., a także na ocenie dotychczasowego wdrażania tych programów. Zatrudnienie i sytuacja społeczna nadal dają powody do niepokoju. Jesienne prognozy gospodarcze Komisji wskazują na powolny wzrost oraz wysoki, ale dość stabilny poziom bezrobocia (24,6 mln osób). Rozbieżności między państwami, zwłaszcza w strefie euro, pozostają wysokie. Nawet w przypadku gospodarek osiągających stosunkowo dobre wyniki bezrobocie nabiera charakteru strukturalnego, o czym świadczy rosnąca liczba osób długotrwale bezrobotnych. Należy kontynuować reformy wspierające sprawne funkcjonowanie rynków pracy. Kilka państw członkowskich wdraża reformy zgodne z zaleceniami dla poszczególnych krajów. Korzystne skutki reformy uwidaczniają się na przykład w rosnących współczynnikach aktywności. Potrzeba jednak więcej inwestycji w celu pobudzenia wzrostu i stworzenia korzystnych warunków dla powstawania godnych miejsc pracy. Jeśli chodzi o zwalczanie bezrobocia młodzieży, państwa członkowskie poczyniły postępy we wdrażaniu gwarancji dla młodzieży. Potrzebne są dalsze działania w tym kierunku, ze szczególnym uwzględnieniem publicznych służb zatrudnienia, specjalnie opracowanych aktywnych instrumentów rynku pracy oraz kształcenia i szkolenia zawodowego. Państwa członkowskie powinny zapewnić przedsiębiorstwom korzystne warunki do oferowania możliwości przyuczania do zawodu, co ułatwi przechodzenie z kształcenia do zatrudnienia. Inwestycje w kapitał ludzki poprzez kształcenie i szkolenie spowodują wzrost wydajności. 1 Dz.U. L 308 z , s. 46, decyzja Rady z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia państw członkowskich (2010/707/UE). 2

3 Państwa członkowskie wprowadzają środki mające na celu zwiększenie podaży umiejętności oraz promowanie uczenia się dorosłych. Niektóre państwa przystąpiły do usprawnienia systemu kształcenia podstawowego, średniego i wyższego, a inne zajęły się ogólną strategią edukacji. Państwa członkowskie muszą kontynuować reformę systemów kształcenia i szkolenia zawodowego, tak aby zwiększyć wydajność pracowników w świetle zmieniających się w szybkim tempie wymagań dotyczących umiejętności. Systemy podatkowe i systemy świadczeń powinny sprzyjać tworzeniu miejsc pracy. Systemy świadczeń dla bezrobotnych powinny być lepiej powiązane ze środkami aktywizacji i wsparcia, potrzebne są też dalsze działania w celu zwiększenia integracji osób długotrwale bezrobotnych na rynku pracy. Państwa członkowskie powinny kontynuować, a w niektórych przypadkach zdwoić wysiłki, aby wyeliminować segmentację rynków pracy przez uproszczenie przepisów prawa pracy. Pewne reformy systemów podatkowych wprowadzono w celu ograniczenia czynników zniechęcających do podejmowania pracy, a równocześnie w celu obniżenia opodatkowania pracy, tak aby umożliwić przedsiębiorstwom (ponowne) zatrudnianie osób młodych i długotrwale bezrobotnych. Kilka państw członkowskich zajęło się kwestią mechanizmów ustalania wynagrodzenia, aby zapewnić dostosowanie wzrostu płac do wydajności, a także aby zwiększyć dochód do dyspozycji gospodarstw domowych, ze szczególnym naciskiem na minimalne wynagrodzenie za pracę. Kilka państw członkowskich poszukuje sposobów na tworzenie miejsc pracy poprzez (tymczasowe) subsydiowanie zatrudnienia, wynagrodzeń lub składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku nowych pracowników. Unowocześnienie systemów zabezpieczenia społecznego Wprowadzono reformy systemów zabezpieczenia społecznego. Wiek emerytalny jest podnoszony, a różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn pod tym względem są wyrównywane. Państwa członkowskie otwierają możliwości wydłużenia życia zawodowego oraz zwiększenia wysokości emerytury poprzez opóźnienie momentu przejścia na emeryturę. Systemy zabezpieczenia społecznego zapewniają aktywizację osób, które mają dostęp do rynku pracy, ochronę osób z tego rynku wykluczonych, a także wsparcie na wypadek trudnych sytuacji życiowych. Państwa członkowskie zdwajają wysiłki, aby skuteczniej docierać do osób szczególnie zagrożonych ubóstwem, zwłaszcza dzieci i osób starszych. 3

4 Przeglądy wydatków na opiekę zdrowotną sprzyjają ponadto zwiększaniu skuteczności tej opieki dla obywateli i poprawie stosunku jakości do ceny. 1. RYNEK PRACY ORAZ TENDENCJE I WYZWANIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ Bezrobocie powoli spada, ale utrzymuje się na wysokim poziomie w UE-28. Mimo że stopa bezrobocia zmniejszyła się w latach o ponad 2 punkty procentowe, kryzys finansowy i gospodarczy spowodował znaczne pogorszenie sytuacji (wykres 1). W latach (dane wyrównane sezonowo) stopa bezrobocia w UE-28 wzrosła z 7,0 % do 10,8 %. Najnowsze dane Eurostatu pokazują, że od tamtej pory stopa bezrobocia ponownie spadła do poziomu 10,1 % we wrześniu 2014 r. (11,5 % w SE-18). Jest to najniższy poziom od lutego 2012 r. i utrzymuje się od sierpnia 2014 r. Odpowiada on bezwzględnej liczbie 24,6 mln bezrobotnych, która rok wcześniej wynosiła 26,4 mln. Z analizy rozwoju sytuacji poszczególnych grup na rynku pracy w czasie wynika, że stopa bezrobocia strukturalnego młodzieży jest wyższa od średniej stopy, a także jest w większym stopniu uzależniona od wahań cyklu koniunkturalnego. Stopa bezrobocia strukturalnego wśród osób o niskich kwalifikacjach jest również wyższa. 2 Stopa bezrobocia wśród pracowników w starszym wieku jest stosunkowo niska, ale w ich przypadku znalezienie pracy po jej utracie jest zwykle trudniejsze. Stopy bezrobocia kobiet i mężczyzn są niemal podobne od 2009 r. Wykres 1: Zmiany stóp bezrobocia w latach w UE-28 (dane roczne), ogółem, wśród młodzieży, pracowników starszych, nisko wykwalifikowanych i kobiet Ogółem (15-74) Młodzież (15-24) Pracownicy starsi (55-64) Nisko wykwalifikowani (ISCED 0-2) Kobiety Źródło: Eurostat 2 Dotyczy to również obywateli państw trzecich oraz osób niepełnosprawnych. Stopa bezrobocia wśród obywateli państw trzecich wynosiła w 2013 r. 21,7 % (14,3 % w 2008 r.), natomiast wśród osób niepełnosprawnych przewyższa ona niemal dwukrotnie stopę bezrobocia osób niepełnosprawnych. 4

5 Poziom bezrobocia ewoluuje w różny sposób w całej UE, ale różnice te już się nie pogłębiają. We wrześniu 2014 r. stopy bezrobocia wahały się w przedziale od 5,0 % w Niemczech i 5,1 % w Austrii z jednej strony do 24,0 % w Hiszpanii i 26,4 % (dane z lipca) w Grecji z drugiej strony. W ciągu ostatniego roku bezrobocie zmniejszyło się w 21 państwach członkowskich, utrzymało się na tym samym poziomie w jednym państwie, a wzrosło w sześciu. Największe spadki odnotowano w Hiszpanii, Chorwacji, na Węgrzech i w Portugalii. W sześciu państwach członkowskich (Francja, Włochy, Litwa, Luksemburg, Austria i Finlandia) nastąpił dalszy wzrost. Bezrobocie długotrwałe wciąż rośnie. W latach stopa bezrobocia długotrwałego w UE-28 wzrosła z 3,9 % do 5,1 %. Rozwój sytuacji był szczególnie niekorzystny w Grecji i Hiszpanii, a w nieco mniejszym stopniu też na Cyprze, natomiast znaczną poprawę sytuacji odnotowano w trzech państwach bałtyckich. W ciągu ostatniego roku udział bezrobocia długotrwałego w całkowitej liczbie bezrobotnych w UE-28 wzrósł z 45,3 % do 48,7 % (w SE- 18 z 47,5 % do 51,5 %). Bezrobocie długotrwałe dotyka mężczyzn, osoby młode i pracowników nisko wykwalifikowanych, bardziej niż inne grupy na rynku pracy, a szczególnie dotkliwie odbija się na osobach zatrudnionych w zanikających zawodach i sektorach. Ogólny stan gospodarki jest wciąż ważnym czynnikiem decydującym o zmianach w poziomie bezrobocia długotrwałego i przepływach osób w tej kategorii, ale wpływ tego czynnika jest też w dużej mierze uzależniony od warunków krajowych, gdyż w niektórych państwach członkowskich (takich jak Finlandia, Niderlandy i Szwecja) występuje wysoki odsetek powrotów do zatrudnienia, w odróżnieniu od innych państw, takich jak Bułgaria, Grecja i Słowacja. Ogółem, jedna piąta osób długotrwale bezrobotnych w UE nigdy nie pracowała, a trzy czwarte to osoby młode, poniżej 35. roku życia, co grozi ich marginalizacją. 3 Wykres 2: Stopy bezrobocia długotrwałego jako % ludności aktywnej zawodowo, UE-28 i państwa członkowskie, 2010 r. i 2013 r. 3 Zob. dokument Kluczowe elementy (Key features) opracowany przez DG EMPL i zawierający szczegółową analizę (w przygotowaniu). 5

6 Źródło: Eurostat Bezrobocie młodzieży utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie, ale widoczne są oznaki poprawy. We wrześniu 2014 r. stopa bezrobocia młodzieży (15 24 lat) w UE-28 wynosiła 21,6 %, co stanowiło spadek o 1,9 punktu procentowego w porównaniu z poprzednim rokiem. Między poszczególnymi państwami członkowskimi odnotowuje się znaczne różnice, mieszczące się w przedziale od 7,6 % w Niemczech i 9,1 % w Austrii do 50,7 % (lipiec 2014 r.) w Grecji i 53,7 % w Hiszpanii. Różnice te wprawdzie przestały się zwiększać, ale nadal są duże. Odsetek młodzieży (od 15 do 24 lat) niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się (NEET) jest wciąż wysoki, mimo że prawie 70 % młodzieży w UE kształciło się w pierwszym kwartale 2014 r. W wielu państwach członkowskich odsetek młodzieży NEET znacznie przewyższa najniższy poziom odnotowany od 2008 r. i utrzymuje się w górnych przedziałach. Dotyczy to w szczególności niektórych państw członkowskich o najwyższym odsetku, takich jak Bułgaria, Cypr, Grecja, Hiszpania, Chorwacja, Włochy i Rumunia. Odsetek ten jest stosunkowo niski, z tendencją do poprawy, w Austrii, Niemczech, Danii, Luksemburgu, Niderlandach i Szwecji. W 2013 r. w znacznej większości państw członkowskich utrzymywał się on na poziomie przewyższającym 10 %. Odsetek młodzieży NEET jest nieco wyższy wśród dziewcząt niż wśród chłopców: w 2013 r. było to odpowiednio 13,2 % oraz 12,7 % (ogółem 13,0 %). Zjawisko NEET wynika przede wszystkim ze wzrostu bezrobocia młodzieży, ale także z braku aktywności zawodowej związanego z brakiem wykształcenia. W niektórych państwach członkowskich (Bułgarii, Rumunii, Włoszech) odsetek nieaktywnej zawodowo młodzieży NEET przekracza 10 %. 6

7 Odsetek osób wcześnie kończących naukę stopniowo spada, zbliżając się do docelowego poziomu poniżej 10 %, który ma zostać osiągnięty do 2020 r. W 2013 r. odsetek ten wynosił 12,0 % i spadł z poziomu 12,7 % w roku poprzednim, przy czym jest on wyższy wśród chłopców (13,6 %) niż wśród dziewcząt (10,2 %). Problem wczesnego kończenia nauki jest jednak poważny, ponieważ dotyczy około 5 mln osób, spośród których ponad 40 % to bezrobotni. W 2013 r. w 18 państwach członkowskich odsetek ten był niższy od poziomu docelowego (10 %) określonego w strategii Europa Najwyższy odsetek osób wcześnie kończących naukę, wynoszący ponad 20 %, odnotowano w Hiszpanii i na Malcie. Europa jest na dobrej drodze do osiągnięcia celu, zgodnie z którym do 2020 r. co najmniej 40 % osób będzie miało wyższe wykształcenie. W 2013 r. odsetek osób z wyższym wykształceniem wynosił 36,9 %, czyli o 1,2 punktu procentowego więcej niż rok wcześniej. Odsetek ten jest najwyższy (powyżej 50 %) w Irlandii, na Litwie i w Luksemburgu. W całej UE wykształcenie wyższe zdobywają częściej kobiety (39,9 %) niż mężczyźni (31,5 %). Wykres 3: Odsetek młodzieży NEET w UE-28 i państwach członkowskich w drugim kwartale 2014 r. oraz najwyższe i najniższe wartości od 2008 r. 25 II kw Najniższy odsetek od 2008 r. Najwyższy odsetek od 2008 r. % osó w wieku lat Źródło: Eurostat (BAEL; dane niewyrównane sezonowo, średnia z 4 kwartałów do II kw r., obliczenia DG EMPL) 7

8 Współczynniki aktywności zawodowej utrzymały się na dobrym poziomie w latach kryzysu w większości państw członkowskich, przede wszystkim ze względu na rosnący odsetek aktywności zawodowej pracowników starszych (w wieku lat) i kobiet. Między I kw r. a I kw r. współczynnik aktywności zawodowej w UE-28 dla osób w wieku lat wzrósł z 70,3 % do 72,0 % pomimo znacznego zróżnicowania sytuacji w poszczególnych państwach. Największy wzrost tego współczynnika odnotowano w Republice Czeskiej, na Węgrzech, Litwie, w Luksemburgu, na Malcie i w Polsce, natomiast największy spadek w Danii (lecz z bardzo wysokiego poziomu) i w Irlandii. Mimo że współczynnik aktywności zawodowej kobiet wzrósł, nadal jest on znacznie niższy niż w przypadku mężczyzn: w pierwszym kwartale 2014 r. o 11,7 punktu procentowego (odnośne wskaźniki dla mężczyzn i kobiet wyniosły, odpowiednio, 77,9 % i 66,2 %). Różnice we współczynnikach aktywności zawodowej kobiet i mężczyzn są szczególnie duże w Grecji i we Włoszech. W niektórych innych państwach, takich jak Austria, Niemcy i Niderlandy, występują co prawda wysokie wskaźniki aktywności zawodowej kobiet, lecz powszechne w tej grupie jest zatrudnienie w niepełnym wymiarze godzin. Kształtowanie się wskaźnika zatrudnienia w UE nadal wykazuje tendencję spadkową, a osiągnięcie głównego celu strategii Europa 2020, który zakłada zatrudnienie wśród kobiet i mężczyzn w wieku lat na poziomie 75 %, wymagałoby zdecydowanego odwrócenia tej tendencji. Od początku kryzysu wskaźniki zatrudnienia w UE-28 spadły o prawie 1,5 punktu procentowego, z najwyższego poziomu w 2008 r. do 68,4 % w pierwszym kwartale 2014 r. Zmiany zachodzące wśród państw członkowskich są dość zróżnicowane (wykres 4). Między pierwszymi kwartałami 2008 r. i 2013 r. wzrost zatrudnienia był szczególnie niekorzystny w kilku państwach południowoeuropejskich, państwach bałtyckich, Bułgarii i Irlandii. Znaczny wzrost odnotowano w Luksemburgu i na Malcie, a w mniejszym stopniu w Niemczech. W ciągu ostatniego roku zmiany te były bardziej umiarkowane, a zatrudnienie wzrosło także w kilku krajach, które osiągnęły słabe wyniki we wcześniejszych latach. Zmiany w zakresie zatrudnienia rozkładają się nierówno. Mimo że wskaźniki zatrudnienia mężczyzn (20 64 lat) spadły o ponad 3 punkty procentowe między pierwszym kwartałem 2008 r. a pierwszym kwartałem 2014 r. (z 77,4 % do 74 %), to zatrudnienie kobiet obniżyło się tylko minimalnie, a w ostatnim roku nawet nieznacznie wzrosło (o 0,8 %). Dość istotny wzrost odnotowano wśród pracowników w starszym wieku (o 6,2 punktu procentowego od pierwszego kwartału 2008 r., do poziomu 50,9 % na początku 2014 r., przy 8

9 znacznym wzroście w Belgii, Niemczech, Francji, na Węgrzech, we Włoszech, w Luksemburgu, Niderlandach i w Polsce), a w szczególności wśród starszych kobiet (o 8,4 punktu procentowego). Patrząc z perspektywy wykształcenia, spadek wskaźnika zatrudnienia był największy wśród osób o niższych kwalifikacjach, a mniej więcej podobny wśród osób o średnich lub wyższych kwalifikacjach. Wskaźnik zatrudnienia obywateli państw trzecich (20 64 lat) w UE-28 spadł z 62,4 % do 55,4 % między pierwszym kwartałem 2008 r. a pierwszym kwartałem 2014 r. Jeśli chodzi o tendencje pod względem zatrudnienia w rozbiciu na sektory, udział sektora usług nadal rośnie na niekorzyść zatrudnienia w przemyśle i rolnictwie. Udziały te wynoszą obecnie mniej więcej 72,5 %, 22,5 % i 5 %. Mimo że w latach kryzysu panowały warunki niekorzystne dla stałego zatrudnienia, największe obciążenie związane z dostosowaniem przypadło głównie na pracę tymczasową (nieprzedłużaną). Ponadto poziom zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin spadł o ok. 8,1 mln osób między pierwszym kwartałem 2008 r. a pierwszym kwartałem 2014 r. W ostatnich latach odnotowano natomiast stały wzrost liczby zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin, tj. o 4 mln od pierwszego kwartału 2008 r. Wykres 4: Wzrost zatrudnienia (liczba osób zatrudnionych, w wieku lat) od I kw r. w podziale na państwa członkowskie 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% -5,0% EL ES LV PT BG IE LT SI EE HR DK FI SE-18 IT SK UE-28 CY NL CZ PL FR HU RO BE UK SE AT DE MT LU -10,0% -15,0% -20,0% -25,0% I kw.2008-i kw.2013 I kw.2013-i kw.2014 Źródło: Eurostat, obliczenia DG EMPL W przyszłości wskaźnik zatrudnienia prawdopodobnie nieznacznie wzrośnie, głównie ze względu na przewidywany wzrost PKB. W perspektywie średnioterminowej niektóre tendencje doprowadzą do dalszego wzrostu zatrudnienia, zwłaszcza w niektórych obszarach 4. 4 Zob. dokument roboczy służb Komisji: Wykorzystanie potencjału ICT w zakresie zatrudnienia z r., SWD(2012) 96; dokument roboczy służb Komisji w sprawie planu działania dotyczącego pracowników opieki zdrowotnej w UE z r., SWD(2012) 93 oraz dokument roboczy służb 9

10 Postęp technologiczny przyczyni się do tworzenia miejsc pracy w sektorze ICT (oczekuje się, że liczba nieobsadzonych miejsc pracy dla specjalistów ICT do 2015 r. wyniesie nawet ), podczas gdy starzenie się społeczeństwa, pomimo obecnych i przyszłych ograniczeń w budżecie na publiczną opiekę zdrowotną, prawdopodobnie spowoduje wzrost zapotrzebowania na pracowników służby zdrowia i usługi zdrowotne w perspektywie średnioterminowej. Oprócz tego ekologizacja gospodarki może doprowadzić do wzrostu liczby zielonych miejsc pracy 5. W innych sektorach uzależnionych od nowoczesnych technologii, takich jak sektor transportowy, również konieczne będzie zatrudnienie dużej liczby pracowników o średnich lub wysokich kwalifikacjach, w związku ze wzrostem odnotowywanym w lotnictwie i transporcie pasażerskim oraz z uwagi na spodziewane odejście z sektora transportu dużej części starszych pracowników do 2020 r. Małe i średnie przedsiębiorstwa są tradycyjnie postrzegane jako siła napędowa wzrostu zatrudnienia, przy czym niektóre badania pokazują, że w latach % nowych miejsc pracy w UE zostało utworzonych przez MŚP. Natomiast w latach zatrudnienie w MŚP w UE spadło o 0,5 %. Po wyłączeniu sektora budownictwa, w którym zatrudnienie znalazł co siódmy pracownik MŚP w 2008 r., wskaźnik ten wzrasta o 0,3 %, ale jest to niewielki wzrost w porównaniu ze wzrostem o 2 % w przypadku dużych przedsiębiorstw. W wielu państwach członkowskich dostępność kredytów dla sektora niefinansowego pozostaje jak dotąd niewielka, a wpływ na to mają czynniki po stronie podaży, jak i popytu, takie jak restrukturyzacja sektora i jego oddłużenie, które były skutkami kryzysu finansowego. Ponadto stopy procentowe naliczane przez banki przy udzielaniu kredytów w szczególnie narażonych państwach członkowskich pozostają wysokie pomimo niedawnych działań EBC, wpływających głównie na sytuację MŚP. Ograniczony dostęp do finansowania może także ograniczać liczbę nowo powstających przedsiębiorstw, co jest niepokojące z uwagi na fakt, że wśród MŚP młode przedsiębiorstwa zapewniają większą część wzrostu zatrudnienia netto. Odnotowywany od 2010 r. brak dynamiki we wzroście zatrudnienia wśród MŚP świadczy o tym, że zastosowanie właściwych rozwiązań dla problemów sektora finansowego może mieć wpływ na zatrudnienie. Polityka, która wspiera tworzenie nowych przedsiębiorstw, ma także duży wpływ na zatrudnienie. 5 Komisji: Wykorzystanie potencjału ekologicznego wzrostu gospodarczego w zakresie zatrudnienia z r., SWD(2012) 92. Zob. także komunikat Komisji: Inicjatywa w zakresie zielonego zatrudnienia: pełne wykorzystanie potencjału zielonej gospodarki pod względem tworzenia miejsc pracy z r., COM(2014)

11 Segmentacja rynku pracy w dalszym ciągu jest znaczna w kilku państwach członkowskich. Zatrudnienie młodzieży charakteryzuje się wysokim udziałem zarówno zatrudnienia tymczasowego, jak i zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin, które wyniosły w pierwszym kwartale 2014 r., odpowiednio, 42,4 % i 31,9 % (zatrudnienia ogółem). Dla porównania, w całej populacji zatrudnionych odsetek pracowników tymczasowych i zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin był znacznie niższy i wyniósł, odpowiednio, około 13 % i 19 %. Dużo więcej kobiet niż mężczyzn pracuje w niepełnym wymiarze godzin. W pierwszym kwartale 2014 r. częstość występowania pracy w niepełnym wymiarze godzin wynosiła 32 % wśród kobiet, a tylko 8,3 % wśród mężczyzn, przy czym w Austrii, Belgii, Niemczech, Niderlandach i Zjednoczonym Królestwie odsetek kobiet pracujących w niepełnym wymiarze godzin wynosi ponad 40 %. W obecnej sytuacji makroekonomicznej praca tymczasowa i praca w niepełnym wymiarze godzin 6, jako rozwiązania w pewnym stopniu wymuszone, mogą przyczynić się do tworzenia miejsc pracy i w perspektywie średnio- bądź długoterminowej mogą być one krokiem w kierunku zawierania umów o pracę na czas nieokreślony lub umów o pracę w pełnym wymiarze godzin (np. w przypadku młodzieży). Segmentacja widoczna jest także w utrzymującym się zróżnicowaniu wynagrodzenia ze względu na płeć oraz niskich wskaźnikach przechodzenia z mniej na bardziej chronione formy zatrudnienia. Dopasowanie umiejętności do potrzeb rynku pracy pogorszyło się w kilku państwach członkowskich. Mimo że w ostatnich kilku latach liczba wolnych etatów utrzymała się średnio na dość stabilnym poziomie, bezrobocie wzrosło, co wskazuje na pogorszenie się dopasowania umiejętności do potrzeb rynku pracy. Krzywa Beveridge a (wykres 5) pokazuje, że bezrobocie strukturalne rośnie mniej więcej od połowy 2011 r. 7. Zmiany w państwach członkowskich świadczą o tym, że dopasowanie umiejętności do potrzeb rynku pracy pogorszyło się w większości państw członkowskich, choć Niemcy są tu chlubnym wyjątkiem. Ta ogólna niekorzystna tendencja wynika przede wszystkim z gwałtownych spadków popytu na pracę i z coraz większego niedopasowania umiejętności 8, co świadczy o tym, że brak Na przykład wymuszona praca w niepełnym wymiarze godzin (jako odsetek pracy w niepełnym wymiarze godzin ogółem) w UE-28 wzrosła w 2013 r. do 29,6 % z 25,3 % w 2008 r. Krzywa Beveridge'a, zwana też krzywą UV, stanowi graficzne przedstawienie stosunku między bezrobociem a wskaźnikiem wakatów (liczbą nieobsadzonych stanowisk wyrażoną jako odsetek liczby ludności aktywnej zawodowo). Krzywa ta opada w dół, gdyż wyższa stopa bezrobocia zwykle występuje wraz z niższym wskaźnikiem wakatów. Gdyby z czasem zaczęła ona rosnąć, wówczas określony poziom wakatów wiązałby się z coraz wyższym bezrobociem, co wskazywałoby na zmniejszającą się skuteczność dopasowania na rynku pracy. Zmiany na rynku pracy w Europie w 2013 r. (Labour Market Developments in Europe, 2013), Komisja Europejska. 11

12 możliwości na rynku pracy w związku z kryzysem gospodarczym wywołuje efekt histerezy, któremu należy przeciwdziałać poprzez inwestowanie w kapitał ludzki i skuteczniejsze dopasowanie. Wykres 5: Krzywa Beveridge'a, UE-28, I kw I kw Źródło: Eurostat; Uwaga: LSI (oś pionowa) oznacza wskaźnik niedoboru pracowników, który został opracowany na podstawie badań statystycznych przedsiębiorstw w UE (odsetek zakładów produkcyjnych wskazujących na niedobór pracowników jako czynnik ograniczający produkcję); UR oznacza stopę bezrobocia. Zwiększająca się w czasie kryzysu liczba osób bezrobotnych, rosnący odsetek długotrwale bezrobotnych oraz wynikający z tego spadek skuteczności dopasowania stanowią poważne wyzwania dla aktywnych polityk rynku pracy i publicznych służb zatrudnienia. Mobilność siły roboczej wewnątrz UE jest wciąż ograniczona, szczególnie jako odsetek całego rynku pracy w UE. Mimo że co czwarty obywatel UE twierdzi, że rozważa podjęcie pracy w innym państwie UE w ciągu następnych dziesięciu lat, do 2013 r. tylko 3,3 % ludności aktywnej zawodowo mieszkało w innym państwie członkowskim. Różnice między państwami są jednak dość istotne (wykres 6). Ze względu na znaczne różnice pod względem stopy bezrobocia między państwami członkowskimi UE, rosnąca liczba osób wyrażających chęć zamieszkania w innym kraju częściowo zmaterializowała się w postaci zwiększonej mobilności obserwowanej od 2011 r., choć tylko w niewielkim stopniu i niewystarczającym, aby zapewnić rzeczywistą rolę równoważącą na wszystkich rynkach pracy w UE. 9 9 Szczegółowa analiza znajduje się w dokumencie Kluczowe elementy, DG EMPL. 12

13 Wykres 6: Wskaźnik mobilności w podziale na państwa członkowskie według liczby lat pobytu, 2013 r Powyżej 10 lat Od 5 do 10 lat Poniżej 5 lat LV LT RO CY BG LU PL EE SK HU PT IE EL NL AT HR BE CZ DK IT FI ES FR SE DE UK Źródło: Kluczowe elementy, DG EMPL; Uwagi: Wskaźnik mobilności to liczba obywateli w wieku produkcyjnym, którzy w 2013 r. mieszkali w innym państwie członkowskim, wyrażona jako odsetek ludności w wieku produkcyjnym w państwie ich obywatelstwa. Dane dotyczące MT i SI są zbyt małe, aby mogły być wiarygodne. Dane dotyczące CY, DK, EE, FI, LU i SE nie są wiarygodne ze względu na zbyt małą próbę. Należy nadal zwiększać podaż umiejętności. Niektóre tendencje, w szczególności globalizacja i zmiana technologiczna (promująca wysokie kwalifikacje), doprowadziły do stopniowych zmian względnego popytu na umiejętności na poszczególnych poziomach. Zmieniło się ponadto względne znaczenie poszczególnych rodzajów umiejętności; zarówno umiejętności powiązane z ICT, jak i tzw. umiejętności miękkie, na przykład zdolności komunikacyjne, zyskały na znaczeniu w kontekście wielu zawodów. Mimo że średni poziom wykształcenia wzrósł, umiejętności pracowników nie nadążają za wzrostem wymagań. Wskutek takich zmian we względnym popycie na umiejętności i ich podaży szanse zatrudnienia osób wysoko wykwalifikowanych są większe niż w przypadku osób ze średnimi i niskimi kwalifikacjami. Prognozy dotyczące rynku pracy potwierdzają tę tendencję na nadchodzące lata 10. Potencjałowi wzrostu w Europie zagrażają słabości strukturalne występujące w europejskim zasobie umiejętności. Według najnowszych danych 11 około 20 % osób w wieku produkcyjnym ma bardzo niski poziom umiejętności, a w niektórych państwach (Hiszpanii, Włoszech) odsetek ten jest jeszcze wyższy. Tylko w kilku państwach (Estonii, Finlandii, Niderlandach i Szwecji) odnotowano duży odsetek osób z bardzo wysokim poziomem umiejętności; a większość państw europejskich nawet nie zbliżyła się do czołówki Na przykład Przyszłe zapotrzebowanie na umiejętności oraz ich podaż na rynkach pracy w Europie (Future Skills Supply and Demand in Europe), Cedefop. W październiku 2013 r. OECD i Komisja opublikowały wyniki nowego badania dotyczącego umiejętności dorosłych (PIAAC), Komisja Europejska, OECD. 13

14 państw spoza Europy (takich jak Japonia czy Australia). Dane dotyczące wydatków publicznych potwierdzają rosnące ryzyko niedoboru inwestycji w kapitał ludzki. Europa nie inwestuje skutecznie w edukację i umiejętności, co zagraża jej konkurencyjności w perspektywie średniookresowej oraz zmniejsza szanse jej pracowników na rynku pracy. Dziewiętnaście państw członkowskich ograniczyło wartość bezwzględną wydatków na edukację, natomiast 14 państw członkowskich zmniejszyło względny udział PKB w inwestycjach w edukację. Zmiany wysokości wynagrodzeń pomagają przywrócić równowagę. W okresie poprzedzającym kryzys kilka państw członkowskich odnotowało znaczny wzrost nominalnego jednostkowego kosztu pracy, szczególnie Łotwa, Rumunia, a w mniejszym stopniu też Estonia, Litwa, Bułgaria i Irlandia (wykres 7). Ze względu na kryzys wzrost nominalnego jednostkowego kosztu pracy w tych państwach, z wyjątkiem Bułgarii, był znacznie skromniejszy począwszy od 2009 r., w Irlandii, na Litwie i Łotwie był on ujemny, a w Rumunii tylko nieznacznie powyżej zera. Także w Grecji i Hiszpanii nominalny jednostkowy koszt pracy zmalał wskutek kryzysu, pomimo wzrostu we wcześniejszych latach. W Niemczech schemat ten jest inny, ponieważ jest to jedyne państwo członkowskie, w którym nominalny jednostkowy koszt pracy zmalał (choć nieznacznie) przed kryzysem, a następnie wzrósł w ostatnich latach. Umiarkowany wzrost nominalnego jednostkowego kosztu pracy (silniejszy przed kryzysem) zaobserwowano także w Belgii, Szwecji, Niderlandach, Austrii i Finlandii. Odwrócenie tendencji w państwach członkowskich o niestabilnej sytuacji z jednej strony oraz w krajach z nadwyżką z drugiej sprzyjało przywróceniu równowagi zewnętrznej, która była szczególnie potrzebna w strefie euro. Ważne jest, aby zmiany wysokości wynagrodzeń w dalszym ciągu sprzyjały dążeniu do równowagi zewnętrznej oraz ograniczeniu bezrobocia i aby odzwierciedlały wzrost wydajności w perspektywie długoterminowej. Jeśli odnotowany ostatnio wzrost wynagrodzeń w państwach posiadających nadwyżkę utrzyma się, może to wzmocnić niedostatecznie wysoki łączny popyt. 12 Wykres 7: Wzrost nominalnego jednostkowego kosztu pracy w UE-28, średnia zmiana rok do roku, i Zob. np. Czy łączny popyt jest uzależniony od wynagrodzenia czy zysku? Skutki krajowe i globalne (Is Aggregate Demand Wage-Led or Profit-Led? National and Global Effects), Międzynarodowe Biuro Pracy, Warunki pracy i zatrudnienia, seria nr 40, Genewa, 2012 r. 14

15 Źródło: Eurostat, obliczenia DG EMPL Obniżenie jednostkowego kosztu pracy i ograniczenie wzrostu płac zbyt powoli i niedostatecznie przełożyło się na obniżki cen. To niepełne przełożenie można częściowo wyjaśnić jednoczesnym wzrostem podatków pośrednich i cen urzędowych w wyniku konsolidacji budżetowej. 13 Obniżenie nominalnego jednostkowego kosztu pracy w kontekście wysokich cen doprowadziło do zmniejszenia udziału pracy w uzyskanym dochodzie w kilku państwach członkowskich, a zwłaszcza w Grecji, Hiszpanii, Irlandii i Portugalii. Wynikającemu z tego wzrostowi marż zysku nie towarzyszył (jak dotąd) równie wysoki wzrost inwestycji. Klin podatkowy pozostaje wysoki w wielu państwach członkowskich. Wysoki, a w niektórych przypadkach rosnący klin podatkowy, szczególnie w przypadku osób o niskich dochodach i osób będących drugimi żywicielami rodziny, stanowi poważny problem w wielu państwach członkowskich. Na przykład w przypadku osób o niskich dochodach (zarabiających 67 % średniego wynagrodzenia) po zmniejszeniu klina podatkowego w latach w większości państw, w trzech kolejnych latach w prawie wszystkich państwach członkowskich nastąpił jego wzrost. W 2013 r. klin podatkowy sięgał od 20 % lub mniej na Malcie (2012 r.) i w Irlandii do ponad 45 % w Belgii, Niemczech, Francji i na Węgrzech. Zmiany całkowitego klina podatkowego były związane głównie z podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT), przy czym wzrost stopy odnotowano w 15 z 21 państw członkowskich (wykres 8). Podwyżki PIT (przynajmniej w przypadku gospodarstw domowych tego właśnie rodzaju i osiągających 67 % średniego wynagrodzenia) były szczególnie wysokie w Portugalii i na Węgrzech, natomiast został on znacznie obniżony w Zjednoczonym Królestwie i w Grecji. Biorąc pod uwagę PIT oraz składki na ubezpieczenia społeczne opłacane przez pracowników, obciążenie pracowników wzrosło w 10 państwach członkowskich, nie dotyczy 13 Zob. Kwartalne sprawozdanie na temat strefy euro (Quarterly Report on the Euro Area), Komisja Europejska, tom 12, nr 3, 2013 r. 15

16 to natomiast obciążenia pracodawców (w 3 państwach, w których podwyższono obciążenia podatkowe). Ogólnie rzecz biorąc, poziom składek na ubezpieczenia społeczne płaconych przez pracodawców utrzymuje się na mniej więcej stabilnym poziomie w większości państw członkowskich z kilkoma wyjątkami; stosunkowo duży wzrost odnotowano w Polsce i na Słowacji, natomiast we Francji poziom tych składek dość znacznie się obniżył. Wykres 8: Zmiana wysokości całkowitego klina podatkowego w latach w podziale na elementy składowe (67 % średniego wynagrodzenia, osoba stanu wolnego, bez dzieci) Składki na ub.społ.-pracodawca Składki na ub.społ.-pracownik PIT klin podatkowy UK EL FR NL DE BE CZ DK EE SI SE IT ES LU AT FI IE PL SK PT HU Źródło: Baza danych Komisji i OECD dotycząca podatków i świadczeń; Uwaga: Dane dotyczące państw nienależących do OECD (BG, CY, HR, LV, LT, MT i RO) nie są dostępne. Zwalczanie pracy nierejestrowanej jest dla niektórych państw członkowskich wyzwaniem. Praca nierejestrowana obejmuje szereg różnych rodzajów działalności, od pracy nierejestrowanej w zarejestrowanym przedsiębiorstwie do pracy nielegalnej wykonywanej przez osoby pracujące na własny rachunek, ale nie obejmuje pracy z wykorzystaniem nielegalnych towarów lub usług. Praca nierejestrowana ma kilka niekorzystnych skutków. Z perspektywy makroekonomicznej uszczupla ona dochody podatkowe (podatek dochodowy i VAT) oraz osłabia finansowanie systemów zabezpieczenia społecznego. Z perspektywy mikroekonomicznej praca nierejestrowana i inne nietypowe formy zatrudnienia, takie jak pozorne samozatrudnienie, zakłócają uczciwą konkurencję między przedsiębiorstwami, torując drogę dla dumpingu socjalnego, co z kolei hamuje tworzenie regularnego zatrudnienia objętego pełną ochroną socjalną. Powoduje ona także niewydajność produkcyjną, ponieważ nieformalne przedsiębiorstwa zazwyczaj unikają korzystania ze sformalizowanych usług i nakładów (np. kredytów) i nie rozwijają się. Chociaż w pełni wiarygodne dane dotyczące zasięgu szarej strefy i pracy nierejestrowanej nie są łatwo dostępne, przybliżone dane 16

17 wskazują, że w niektórych państwach członkowskich zjawiska te stanowią problem 14. Ponadto zakres pracy nierejestrowanej może rosnąć wskutek kilku tendencji społecznoekonomicznych, takich jak realokacja sektorowa i internacjonalizacja gospodarki, ograniczenie standardowych form pracy i trudna sytuacja społeczna w niektórych państwach członkowskich. Mimo że zmiany w sytuacji gospodarczej zwykle w różny sposób dotykają różne części społeczeństwa, poziom nierówności społecznych wzrósł w wielu państwach członkowskich. Chociaż w latach średni współczynnik S80/S20 15 w UE utrzymał się na stałym poziomie, odnotowuje się duże rozproszenie, jak i pogłębiające się różnice pomiędzy państwami członkowskimi pod względem nierówności w dochodach (wykres 9). Nierówności te pogłębiły się w większości południowych państw członkowskich (w Hiszpanii, Grecji, Włoszech i na Cyprze), a także w Chorwacji, Estonii, Danii i na Węgrzech, a nieznacznie także w Irlandii i Austrii. Pomimo niedawnej poprawy sytuacji nierówności dają również powód do niepokoju w Bułgarii, Grecji, na Łotwie, w Rumunii, Hiszpanii i na Litwie (zob. też wykres V w rozdziale 3). Wykres 9: Nierówność rozkładu dochodów (S80/S20; wskaźnik zróżnicowania kwintylowego), (* ) NL*DE*PT* LV RO* CZ FI SI SK SE* BE* MT LU* FR* PL UK* LT BG AT HU DK IE* CY HR* EE IT ES EL* UE -27* UE -28* Zob. np. Eurofound (2013), Zwalczanie pracy nierejestrowanej w 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej i Norwegii: podejście i środki stosowane od 2008 r. (Tackling Undeclared Work in 27 European Union Member States and Norway: Approaches and Measures Since 2008), Eurofound, Dublin; Hazans, M. (2011), Pracownicy nieformalni w Europie (Informal Workers Across Europe), referat 5912, Bank Światowy, Waszyngton. Wskaźnik zróżnicowania kwintylowego lub współczynnik S80/S20 to miara nierówności rozkładu dochodów. Obliczany jest jako iloraz całkowitego dochodu uzyskiwanego przez 20 % populacji o najwyższych dochodach (górna grupa kwintylowa) oraz całkowitego dochodu uzyskiwanego przez 20 % populacji o najniższych dochodach (dolna grupa kwintylowa). Wszystkie dochody są ujęte jako ekwiwalentne dochody do dyspozycji. 17

18 Źródło: Eurostat, EU-SILC (europejskie badanie warunków życia ludności) 2013; odniesienie do roku finansowego Uwaga: * - dane za 2011 r. (dane za 2012 r. nie są jeszcze dostępne w przypadku BE, DE, IE, EL, FR, HR, LU, NL, PT, RO, SE, UK). Wskaźnik zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym znacznie wzrósł, a dysproporcje między państwami członkowskimi są coraz większe. Od początku kryzysu w 2008 r. do 2012 r. liczba Europejczyków zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym niepokojąco wzrosła, aż o 8,7 mln (z wyłączeniem Chorwacji), do poziomu który w 2012 r. odpowiadał 25,1 % ludności UE-28 (wykres 10). Wykres 10: Kształtowanie się wskaźników zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (AROPE) w latach (* ) FI PL RO* CZ NL* SE* AT FR*DE* SK BE*UK*PT* LV LU* DK SI EE MT ES CY IT IE* LT HR* HU EL* BG UE -28* UE -27* Źródło: Eurostat, EU-SILC 2013; odniesienie do roku finansowego Uwaga: * - dane za 2011 r. (dane za 2012 r. nie są dostępne w przypadku BE, DE, IE, EL, FR, HR, LU, NL, PT, RO, SE, UK). Zmiany w poziomie ubóstwa znacząco się różnią w zależności od kohorty wiekowej. Ogólnie rzecz biorąc, ludność w wieku produkcyjnym została najciężej dotknięta kryzysem (wykres 11; także wykres IV w rozdziale 3), głównie ze względu na rosnący poziom bezrobocia, małą intensywność pracy wśród gospodarstw domowych oraz ubóstwo pracujących. W 2012 r. około 50 mln osób w wieku produkcyjnym żyło w gospodarstwie domowym o dochodzie niższym niż 60 % krajowej mediany dochodu ekwiwalentnego w UE- 28, zaś 31,8 mln osób (31,5 mln w 2013 r.) znajdowało się w sytuacji poważnej deprywacji materialnej. W 2012 r. 10,9 % ludności w wieku lat żyło w gospodarstwie domowym bez osób pracujących. 18

19 Wykres 11: Kształtowanie się wskaźników zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem społecznym od 2005 r. w UE-28 ogółem oraz z podziałem na dzieci, ludność w wieku produkcyjnym i osoby starsze Ogółem Dzieci (0-17) W wieku prod. (18-64) Osoby starsze (65+) Źródło: Eurostat, EU-SILC. Uwaga: średnia dla UE-27 w latach ; średnia dla UE-28 w latach Dane SILC za 2013 r. nie są jeszcze dostępne. Osoby starsze (65+) są zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w stosunkowo mniejszym stopniu, ponieważ wskaźnik ich zagrożenia zmalał w większości państw członkowskich, przy czym kobiety są nadal bardziej zagrożone ubóstwem w starszym wieku niż mężczyźni. Ta względna poprawa niekoniecznie jest odzwierciedleniem zmiany w rzeczywistym dochodzie osób starszych, ale wynika przede wszystkim z faktu, że emerytury są w dużej mierze niezmienne, natomiast w dochodach ludności w wieku produkcyjnym obserwuje się stagnację lub spadek. Od 2008 r. dzieci są w coraz większym stopniu zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, gdyż pogorszyła się sytuacja ich rodziców (w większości w wieku produkcyjnym). W porównaniu z 2008 r. dotyczy to ponad 20 państw członkowskich, gdzie gospodarstwa domowe osób samotnie wychowujących dzieci są zagrożone ubóstwem i wykluczeniem społecznym (UE-28: 47,8 % w 2012 r.), a więc ponad dwukrotnie bardziej niż rodziny z dwiema osobami dorosłymi (24,4 %). Znacznie wyższy wskaźnik zagrożenia ubóstwem wśród gospodarstw domowych osób samotnie wychowujących dzieci odnotowuje się we wszystkich państwach członkowskich i sięga on od 35 % w Słowenii, Finlandii i Danii do 78 % w Bułgarii. Podobnie rodziny z co najmniej trojgiem dzieci są w dużo większym stopniu zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (w UE-28: 30,9 %) niż ludność ogółem. Pogorszenie się warunków panujących na rynku pracy podczas kryzysu dotknęło 19

20 bardziej bezpośrednio mężczyzn w wieku produkcyjnym. Niemniej jednak kobiety w dalszym ciągu są bardziej zagrożone (stałym) ubóstwem lub wykluczeniem niż mężczyźni, co wynika z przerw w pracy zawodowej i pracy w niepełnym wymiarze godzin (z wyboru lub z konieczności). Zagrożenie ubóstwem i wykluczeniem społecznym w 2012 r. było znacznie wyższe (48,9 %) wśród obywateli państw trzecich (w wieku lat) niż wśród obywateli UE (24,3 %); stanowi to wzrost o ponad 3 p.p. w latach Średni rzeczywisty wzrost dochodu do dyspozycji gospodarstw domowych brutto w UE poprawił się do końca 2013 r. po prawie czterech latach stałych spadków (zob. też rozdział 3 zawierający omówienie zmian w dochodzie do dyspozycji gospodarstw domowych brutto). Wynikało to ze wzrostu dochodów osiąganych na rynku (wynagrodzenie pracowników, wynagrodzenie osób samozatrudnionych i dochody z tytułu własności), którym towarzyszył wzrost świadczeń społecznych przekazywanych gospodarstwom domowym 16. Nie wiadomo jeszcze, czy uda się utrzymać poprawę odnotowaną w 2013 r., ponieważ tworzenie miejsc pracy jest nadal umiarkowane, wpływ systemów podatkowo-socjalnych pozostaje niewielki, a najnowsze dane za 2014 r. wskazują na kolejny spadek (wykres 12). Wykres 12: Wkład różnych elementów składowych we wzrost dochodu brutto do dyspozycji gospodarstw domowych 6 SE-18 Wynagrodzenie pracowników zmiana % w stos. do poprzedniego roku I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. III kw. IV kw. I kw. II kw. Wynagrodzenie osób samozatrudnionych Dochody z tytułu własności netto Świadczenia socjalne netto Składki na ubezp. społ. netto Inne bieżące transfery netto Podatki od dochodu, majątku (ujemne) Realny dochód brutto do dysp.gosp.dom. Realny PKB Źródło: Eurostat rachunki sektorowe 16 Więcej informacji znajduje się w Kwartalnym przeglądzie dotyczącym zatrudnienia i sytuacji społecznej w UE (EU Employment and Social Situation Quarterly Review), czerwiec 2014 r. 20

PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU. do komunikatu Komisji w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2014 r.

PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU. do komunikatu Komisji w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2014 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 13.11.2013 r. COM(2013) 801 final PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU do komunikatu Komisji w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2014 r. PL PL

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy. Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014

Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy. Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014 Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014 Zatrudnienie w UE: kobiety a mężczyźni Zatrudnienie kobiet rosło przy spadających wskaźnikach zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA w tys. UE (27) 495 292 497 683 499 703 501 103 Strefa euro (17) 326 561 328 484

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. 2 T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) Wykres 01. STRUKTURA LUDNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ W 2013

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU KOMISJI I RADY

PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU KOMISJI I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 26.11.2015 r. COM(2015) 700 final PROJEKT WSPÓLNEGO SPRAWOZDANIA O ZATRUDNIENIU KOMISJI I RADY towarzyszącego komunikatowi Komisji w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Artykuł wprowadzający do e-debaty Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) ma istotne

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

(Komunikaty) KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ RADA

(Komunikaty) KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ RADA C 247/144 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 29.7.2014 II (Komunikaty) KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ RADA NOTA WYJAŚNIAJĄCA Dokument wyjaśniający do zaleceń

Bardziej szczegółowo

OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ UNII EUROPEJSKIEJ I POLSKI W OKRESIE GLOBALNEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO (rok 2008 oraz I półrocze 2009)

OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ UNII EUROPEJSKIEJ I POLSKI W OKRESIE GLOBALNEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO (rok 2008 oraz I półrocze 2009) MINISTERSTWO GOSPODARKI OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ UNII EUROPEJSKIEJ I POLSKI W OKRESIE GLOBALNEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO (rok 8 oraz I półrocze 9) DEPARTAMENT ANALIZ I PROGNOZ Warszawa, październik 9

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 13 Bezrobocie a wiek i poziom wykształcenia: Polska na tle UE Jednym z czynników w szczególny sposób wpływających na prawdopodobieństwo bezrobocia jest

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Notatka informacyjna Kwiecień 2008; http://www.stat.gov.pl, e mail: obslugaprasowa@stat.gov.pl Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Badania gospodarstw domowych i przedsiębiorstw Główny Urząd

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw. http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.pdf Skrajne ubóstwo Skrajne ubóstwo dochody poniżej 443 zł

Bardziej szczegółowo

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii badań i innowacji z 2014 r.

Tablica wyników Unii badań i innowacji z 2014 r. Tablica wyników Unii badań i innowacji z 2014 r. Tablica wyników Unii innowacji w zakresie badań i innowacji Streszczenie Wersja PL DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu Streszczenie Tablica wyników Unii

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

Załącznik 5d. Dezaktywizacja osób w wieku okołoemerytalnym. Wstępne studium determinant dezaktywizacji zawodowej kobiet i mężczyzn cz.

Załącznik 5d. Dezaktywizacja osób w wieku okołoemerytalnym. Wstępne studium determinant dezaktywizacji zawodowej kobiet i mężczyzn cz. Załącznik 5d do raportu z badań: Dezaktywizacja osób w wieku okołoemerytalnym Wstępne studium determinant dezaktywizacji zawodowej kobiet i mężczyzn cz. III Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice Polskie Biuro Eurydice Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji ul. Mokotowska 43 Warszawa Warszawa, 6 lipca 2011 roku Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym.

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym. BEZROBOCIE rodzaje, skutki i przeciwdziałanie 1 2 3 Bezrobocie problemem XXI wieku Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i

Bardziej szczegółowo

Bruksela, dnia 17.9.2014 r. C(2014) 6767 final KOMUNIKAT KOMISJI

Bruksela, dnia 17.9.2014 r. C(2014) 6767 final KOMUNIKAT KOMISJI KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 17.9.2014 r. C(2014) 6767 final KOMUNIKAT KOMISJI Aktualizacja danych wykorzystywanych do obliczania kar ryczałtowych oraz kar pieniężnych wskazywanych Trybunałowi Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI AKCJA - ZAGRANICZNA MOBILNOŚĆ SZKOLNEJ KADRY EDUKACYJNEJ W RAMACH PROJEKTÓW INSTYTUCJONALNYCH (VETPRO_COM) I. INFORMACJE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny Europejski Fundusz Społeczny wsparcie dla młodzieży 11/4/2014 Sytuacja osób młodych w UE Ponad 5,5 mln młodych Europejczyków jest bezrobotnych; Stopa bezrobocia młodzieży wynosi obecnie 23,5 %; 13,2 %

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ PODSTAWOWE WSKAŹNIKI

JAKOŚĆ ŻYCIA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ PODSTAWOWE WSKAŹNIKI JAKOŚĆ ŻYCIA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ PODSTAWOWE WSKAŹNIKI Tematyka jakości życia stała się w ostatnim okresie przedmiotem żywego zainteresowania i pogłębionych analiz nie tylko przedstawicieli środowiska

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Dagmara Walada. Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE

Dagmara Walada. Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE Dagmara Walada Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE Plan prezentacji 1. Pojęcie bezrobocia 2. Stopa Bezrobocia i bezrobotni 3. Przyczyny bezrobocia 4. Bezrobocie w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Rozkład dochodów i wydatków gospodarstw domowych w Europie jak kryzys wpływa na życie codzienne?

Rozkład dochodów i wydatków gospodarstw domowych w Europie jak kryzys wpływa na życie codzienne? Rozkład dochodów i wydatków gospodarstw domowych w Europie jak kryzys wpływa na życie codzienne? TNS 2012 1 Obecny kryzys finansowy w Europie wpływa na codzienne życie milionów Europejczyków - rośnie bezrobocie,

Bardziej szczegółowo

Monitor Rynku Pracy. Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r.

Monitor Rynku Pracy. Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r. Monitor Rynku Pracy Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r. Struktura raportu: Metodologia i opis próby badania Wyniki badania: rotacje na rynku pracy obawa o utratę pracy i przekonanie o możliwości

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus.

Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus. Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 17 Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus. Część I. Osoby z grupy 50 plus na rynkach pracy państw członkowskich. Proces starzenia się społeczeństw nie

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011 W Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, sytuacja kobiet na rynku pracy różni się od sytuacji zawodowej mężczyzn. Płeć jest więc jedną z najważniejszych cech uwzględnianych w statystyce rynku

Bardziej szczegółowo

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 UNIWERSYTET RZESZOWSKI Promotor: dr Magdalena Cyrek Mariola Banach STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 przedstawienie istoty ubóstwa i wykluczenia

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Informacje prasowe sieci Eurydice Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Ján Figel, komisarz UE ds. edukacji, kształcenia, kultury i młodzieży, powiedział: Chociaż obserwujemy pewne

Bardziej szczegółowo

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl b.samojlik 1 Etapy kryzysu I. Kryzys na rynkach finansowych, bankowych i poza bankowych II. III.

Bardziej szczegółowo

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Rok 2012 czas stopniowego i umiarkowanego pogorszenia sytuacji na rynku pracy Warunki na

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego?

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Irena E.Kotowska Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Ekonomia w Muzeum Warszawa, 2.04.2012 Przemiany struktur wieku ludności w Polsce

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Europejskie badanie dochodów i warunków życia (EU-SILC) w 2011 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Europejskie badanie dochodów i warunków życia (EU-SILC) w 2011 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Europejskie badanie dochodów i warunków

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Europejskie badanie dochodów i warunków życia (EU-SILC) w 2012 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Europejskie badanie dochodów i warunków życia (EU-SILC) w 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Warszawa, 23.12.2013 r. Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Europejskie badanie dochodów i warunków życia (EU-SILC) w 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś 2009 obszary wiejskie zajmują ponad 93% powierzchni

Bardziej szczegółowo

Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE. Maciej Frączek

Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE. Maciej Frączek Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE Maciej Frączek PLAN PREZENTACJI Co to jest Europejska Strategia Zatrudnienia? Otwarta metoda koordynacji Ewolucja ESZ Obecny kształt ESZ Wytyczne dotyczące zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIKI. Komunikatu Komisji

ZAŁĄCZNIKI. Komunikatu Komisji KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 14.12.2015 r. COM(2015) 639 final ANNEXES 3 to 4 ZAŁĄCZNIKI ZAŁĄCZNIK III: Ogólna ocena zasady dodatkowości (art. 95 RWP) ZAŁĄCZNIK IV: Terminy przedkładania i przyjmowania

Bardziej szczegółowo

Anna Wicha Członek Zarządu EUROCIETT DROGA DO ZATRUDNIENIA: PRACA DLA KAŻDEJ OSOBY, OSOBA DO KAŻDEGO ZADANIA

Anna Wicha Członek Zarządu EUROCIETT DROGA DO ZATRUDNIENIA: PRACA DLA KAŻDEJ OSOBY, OSOBA DO KAŻDEGO ZADANIA Anna Wicha Członek Zarządu EUROCIETT DROGA DO ZATRUDNIENIA: PRACA DLA KAŻDEJ OSOBY, OSOBA DO KAŻDEGO ZADANIA A JOB FOR EVERY PERSON A PERSON FOR EVERY JOB Anna Wicha, Członek Zarządu Eurociett O Eurociett

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Studiuj, ale płać. Wpisany przez RR Sob, 15 wrz 2012

Studiuj, ale płać. Wpisany przez RR Sob, 15 wrz 2012 Wysokość czesnego na wyższych uczelniach w krajach europejskich znacznie się różni - wynika z najnowszego sprawozdania Komisji Europejskiej. Najdrożej jest w Anglii, gdzie studenci płacą za rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 405 ( 1 ) ZAŚWIADCZE DOTYCZĄCE SUMOWANIA OKRESÓW UBEZPIECZENIA, ZATRUDNIENIA LUB PRACY NA

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej PM Monitor konwergencji nominalnej w UE styczeń Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer / Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl

Bardziej szczegółowo

19.8.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 218/9

19.8.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 218/9 19.8.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 218/9 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 745/2010 z dnia 18 sierpnia 2010 r. ustalające na rok 2010 pułapy budżetowe mające zastosowanie do określonych systemów

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 12 Bezrobocie w Polsce na tle sytuacji w UE Dane Eurostatu pochodzą z badań LFS (Labour Force Survey, w Polsce LFS realizowanego jako BAEL Badanie Aktywności

Bardziej szczegółowo

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator Kontekst Badania wskazują, iż przedsiębiorstwa posiadające zróżnicowany skład najwyższych

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec październiku 2014r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) Nadal spada

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Maciejewska. Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu

Katarzyna Maciejewska. Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu Katarzyna Maciejewska Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu DEFINICJE ŚWIADOMOŚCI Świadomość: zdolność człowieka do zdawania sobie sprawy ze swego istnienia i z tego co jest przedmiotem jego

Bardziej szczegółowo

L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011

L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011 L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 680/2011 z dnia 14 lipca 2011 r. ustalające na rok 2011 pułapy budżetowe mające zastosowanie do określonych

Bardziej szczegółowo

KLUCZOWE WSKAŹNIKI MONITOROWANIA WYTYCZNYCH ZATRUDNIENIA

KLUCZOWE WSKAŹNIKI MONITOROWANIA WYTYCZNYCH ZATRUDNIENIA Załącznik nr 2 Zestaw wskaźników monitorowania RPD. KLUCZOWE WSKAŹNIKI MONITOROWANIA WYTYCZNYCH ZATRUDNIENIA Wskaźnik Definicja i źródło Odniesienie do Wytycznej Zatrudnienia Źródło PL 1. Stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015)

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Aleksander Łaszek, Rafał Trzeciakowski, Tomasz Dróżdż Kontakt: E-mail:

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej PF Monitor konwergencji nominalnej w UE 7 marzec Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer / Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 77

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo