Ubezpieczenie ochrony prawnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ubezpieczenie ochrony prawnej"

Transkrypt

1 Ubezpieczenie ochrony prawnej prawnik dla przezornego Polaka konferencja współorganizowana przez Fundację Edukacji Ubezpieczeniowej oraz Naczelną Radę Adwokacką - Warszawa, 16 maja 2011r. Ubezpieczenie ochrony prawnej prawnik dla przezornego Polaka to tytuł konferencji zorganizowanej przez Fundację Edukacji Ubezpieczeniowej oraz Naczelną Radę Adwokacką, która odbyła się 16 maja br. w siedzibie NOT w Warszawie. Inicjując debatę na temat ubezpieczenia ochrony prawnej organizatorzy mieli nadzieję na upowszechnienie idei tych ubezpieczeo, co wpłynęłoby na poprawę świadomości prawnej obywateli i minimalizowanie ryzyk społecznych różnego rodzaju zdarzeo. Blisko 250 osobową grupę uczestników konferencji powitała Halina Olendzka - Rzecznik Ubezpieczonych oraz Andrzej Zwara - Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej. Zaproszenie na konferencję w roli prelegentów przyjęli: Krzysztof Kwiatkowski minister sprawiedliwości, Zbigniew Strus sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, Katarzyna Łakoma dyrektor w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, Krzysztof Boszko sekretarz Naczelnej Rady Adwokackiej, dr Marcin Orlicki - adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego, Handlowego i Ubezpieczeniowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, dr Małgorzata Serwach - pracownik Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego oraz Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Piotr Skorupa - przedstawiciel D.A.S. TU Ochrony Prawnej S.A., mec. Jakub Nawracała i mec. Bartłomiej Janyga z Concordia Ubezpieczenia. Wśród licznych gości znaleźli się m.in. Piotr Kluza - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, Małgorzata Barcicka - wiceprezes UFG, Jacek Kliszcz - Prezes Stowarzyszenia Polskich Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych, Adam Sankowski - Prezes Stowarzyszenia Polskich Pośredników Ubezpieczeniowych i Finansowych, Beata Karwacka - Prezes Polskiej Izby Odszkodowao, Andrzej Maciążek - wiceprezes Polskiej Izby Ubezpieczeo a także przedstawiciele 1

2 Ministerstwa Finansów, UOKiK, KNF, Naczelnej Rady Adwokackiej, przedstawiciele kancelarii prawnych, Naczelnej Izby lekarskiej oraz przedstawiciele zakładów ubezpieczeo, pośredników ubezpieczeniowych i ośrodków akademickich: Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Konferencję objęli patronatem medialnym: Gazeta Ubezpieczeniowa, Dziennik Ubezpieczeniowy, Miesięcznik Ubezpieczeniowy, Prawo Ubezpieczenia i Reasekuracja, Rynek Odszkodowao oraz Rozprawy Ubezpieczeniowe. Częśd merytoryczną konferencji rozpoczął Krzysztof Kwiatkowski - Minister Sprawiedliwości. W swoim wystąpieniu minister Kwiatkowski podzielił się informacjami o działaniach jakie podejmuje Ministerstwo Sprawiedliwości zmierzając do zwiększenia bezpłatnej pomocy prawnej dla społeczeostwa i rozszerzenia dostępu do usług prawniczych. Zdaniem Ministra żadne paostwo, nawet najlepiej zorganizowane, nie jest w stanie wyeliminowad sytuacji w których można stad się ofiarą wypadku komunikacyjnego, ofiarą nieuczciwego kontrahenta, czy nieuczciwego sprzedawcy, czy pracodawcy. Jednak można podjąd takie inicjatywy, które spowodują, że wyjście z trudnych sytuacji życiowych będzie prostsze. Jednym z ważniejszych działao na tym polu jest podnoszenie świadomości prawnej obywateli. Ministerstwo Sprawiedliwości realizuje projekty, które mają za zadanie podnoszenie świadomości prawnej obywateli. Zdaniem resortu na szczególną uwagę zasługuje sytuacja ofiar przestępstw. Podejmowane są działania zmierzające do wzmocnienia ich praw procesowych i pozaprocesowych. Działania te mają za zadanie utworzenie systemu sprawiedliwości naprawczej, która nie służy tylko i wyłącznie do umieszczenia sprawcy w zakładzie karnym, ale której prawdziwym celem jest przywrócenie zaburzonej przestępstwem równowagi w społeczeostwie. Ministerstwo w ramach prac nad projektem dyrektywy pomocy ofiar przestępstw pracuje nad projektem dotyczącym zaliczkowej wypłaty odszkodowania na rzecz ofiar wypadku komunikacyjnego. Środki finansowe pochodzące z takiej wypłaty byłyby wykorzystywane na leczenie lub rehabilitację, nie czekając na żmudne zakooczenie postępowania sądowego. Innym projektem realizowanym przez ministerstwo sprawiedliwości są coroczne obchody międzynarodowego dnia ofiar przestępstw. W trakcie takich dni organizowane są akcje udzielania informacji z różnych dziedzin prawa, świadczona 2

3 jest pomoc psychologiczna oraz pomoc z zakresu opieki społecznej. W ramach działao pomocy ofiarom przestępstw prowadzony jest, pod egidą ministerstwa sprawiedliwości, projekt pod nazwą sied pomocy ofiarom przestępstw, w wyniku którego utworzono 16 ośrodków pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwem, po jednym w każdym województwie. W ośrodkach tych ofiary przestępstw uzyskują pomoc psychologiczną oraz prawną. Koordynatorzy z ośrodków podejmują działania zmierzające do poszerzenia swojej oferty dla pokrzywdzonych poprzez współpracę z innymi organizacjami zajmującymi się pomocą ofiarom przestępstw. Z inicjatywy ministerstwa sprawiedliwości została przeprowadzona kampania z wykorzystaniem radia, telewizji i bilbordów pod hasłem poznaj swoje prawa pozwól sobie pomóc. Działania te były skierowane do osób, które będąc ofiarami przestępstw, z różnych przyczyn, nie korzystały dotychczas ze swoich uprawnieo. Celem zaś było uświadomienie osobom pokrzywdzonym posiadania określonych praw, a także przełamanie tkwiących w nich blokad. Z myślą o ofiarach przestępstw ministerstwo sprawiedliwości uruchomiło stronę internetową zawierającą wszystkie wyczerpujące informacje dotyczące uprawnieo i obowiązków w procesie karnym oraz wydało informatory poświęcone tej problematyce. Wspólnym przedsięwzięciem ministerstwa sprawiedliwości i prokuratury generalnej było opracowanie nowego, bardziej zrozumiałego formularza zawierającego pouczenia dla pokrzywdzonego o uprawnieniach i obowiązkach. Formularz ten jest wręczany podczas składania zawiadomienia o przestępstwie lub przesłuchania w charakterze świadka. Resort sprawiedliwości zdecydował się także na podjęcie nowatorskich działao opracowania standardów postępowania z różnymi kategoriami pokrzywdzonych. We współpracy z resortami zdrowia, administracji i spraw wewnętrznych, przedstawicielami PIU, rady do spraw pokrzywdzonych przy ministrze sprawiedliwości oraz reprezantami organizacji pozarządowych powstaje karta praw ofiar wypadku drogowego. Kolejnym krokiem będzie opracowanie dla poszczególnych służb standardów postępowania z ofiarami wypadków drogowych. Podobne opracowania będą dotyczyd też przestępstw seksualnych i ofiar przestępstw przeciwko mieniu. Jednym z ostatnich projektów zmierzających do podniesienia świadomości prawnej obywateli jest program edukacji prawnej. Pilotaż objął uczniów i studentów w wybranych uczelniach i szkołach na terenie całego kraju. Program był realizowany z funduszy europejskich. W oparciu o wyniki tego projektu ministerstwo sprawiedliwości zwróciło się do ministerstwa 3

4 edukacji z prośbą o rozważenie możliwości wprowadzenia elementów praktycznej nauki wiedzy o prawie jako elementu wiedzy o społeczeostwie albo dodatkowych zajęd w ramach kilku godzin dla młodzieży szkół średnich. Drugi etap tego programu objął wszystkie uczelnie wyższe nie mające kierunku studiów prawniczych na terenie miasta Łodzi. Wnioski z realizacji tego programu na terenie tego miasta będą służyd do zmiany podstawy programowej ministerstwa edukacji narodowej w całym kraju. Ministerstwo sprawiedliwości chciałoby stworzyd efektywny system bezpłatnej pomocy prawnej dla obywateli o niskim statusie materialnym. Podejmując działania mające na celu podniesienie świadomości prawnej pracownicy ministerstwa sprawiedliwości starają się aby były one skuteczne, aby informacje były przekazywane w sposób przystępny i zrozumiały. By były dostępne tam gdzie one są rzeczywiście potrzebne. Konferencja na temat ubezpieczenia ochrony prawnej doskonale wpisuje się w realizację planów, które są oparte o rzeczywiste potrzeby Polaków. Zdaniem Ministra Kwiatkowskiego na tym polu jest jeszcze wiele do zrobienia. Następnie o koncepcji ochrony praw obywateli w ubezpieczeniu ochrony prawnej z punktu widzenia Rzecznika Praw Obywatelskich mówiła Katarzyna Łakoma dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. Główną rolą i zadaniem Rzecznika Praw Obywatelskich jest stanie na straży praw i wolności obywateli gwarantowanych w Konstytucji. Jednym z takich praw podmiotowych obywateli jest prawo dostępu do sądów. Prawo to jest realizowane na różnych płaszczyznach i w różnych wymiarach. Z punktu widzenia Rzecznika Praw Obywatelskich i skarg wpływających do jego Biura wnioskodawcy zwracający się do Rzecznika to przede wszystkim ludzie ubodzy z odległych ośrodków w kraju. Skarżący czują się dyskryminowani ze względu na swoją sytuację finansową i materialną. Rzecznik Praw Obywatelskich jest organem antydyskryminacyjnym odpowiedzialnym za monitorowanie wszystkich organów władzy publicznej pod kątem tego, czy w ich działaniach jest respektowana zasada równości. Z obserwacji prelegentki wynika, że procedury likwidacyjne są dla konsumentów niezrozumiałe, trudne do przejścia wręcz arbitralne dlatego sprawy często kooczą się koniecznością złożenia pozwu do sądu w celu poszukiwania pełnej ochrony swoich praw. Z drugiej strony, wyłania się problem nieznajomości prawa i procedur w postępowaniu sądowym oraz jakośd świadczonych usług. System bezpłatnej pomocy prawnej w Polsce zapewnia pomoc tylko na etapie sądowym, dlatego prosta informacja prawna na etapie 4

5 przedsądowym, zdaniem prelegentki, jest niezbędna. Rolą Rzecznika Praw Obywatelskich nie jest udzielanie porad prawnych. Korzystając z ustawowych kompetencji niejednokrotnie Rzecznik przystępuje do postępowao sądowych czy sądowo-administracyjnych oraz udziela obywatelom informacji odnośnie przysługujących im środków działania. Od wielu lat RPO angażuje się na rzecz konieczności kompleksowego uregulowania tej sfery. Bezpłatne poradnictwo prawne jest prowadzone w dwojaki sposób. Poprzez pełnomocników przyznawanych przez sąd na etapie postępowania sądowego z urzędu albo poprzez ośrodki pomocy społecznej w sytuacjach kryzysowych, rodzinnych, karnych itp. Ten system z punktu widzenia ekonomicznego jest bardzo drogi, gdyż koszty są rozrzucone na różne organy i podmioty. Od wielu lat Rzecznik kierował w tej materii wystąpienia do ministra sprawiedliwości. Co do zasady zarówno resort sprawiedliwości jak i Rzecznik byli zgodni, że koniecznośd kompleksowego uregulowania bezpłatnej pomocy prawnej dla osób najuboższych jest konieczna. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich najbardziej wydajny byłby system biur obroocy publicznego i stworzenie instytucji, gdzie prawnicy etatowi udzielaliby informacji prawnej a pomocy na etapie postępowania sądowego świadczyliby pełnomocnicy z urzędu. Projekt był popierany przez ministerstwo sprawiedliwości. Niestety ze względu na zmiany i cięcia budżetowe zaniechano dalszych prac. Ostatnio powstał drugi projekt o świadczeniu informacji prawnej dla osób najuboższych ale nie jest tak satysfakcjonujący jeżeli chodzi o ocenę konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Kolejnym nurtem działao były wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich do Ministra Finansów w sprawie opodatkowania usług prawniczych pro bono. Te działania będą nadal kontynuowane aby system pomocy prawnej zaczął funkcjonowad. Zdaniem dyrektor Łakomy upowszechnienie ubezpieczenia ochrony prawnej wydaje się byd instytucją pożądaną. W ten sposób każdy przezorny obywatel mógłby uzyskad pomoc prawną na etapie przedsądowym. Upowszechnienie się ubezpieczenia ochrony prawnej nie zwalnia jednak paostwa polskiego od obowiązku stworzenia kompleksowego systemu dostępu do bezpłatnej pomocy prawnej. Na koniec dyrektor Łakoma wystosowała apel do zakładów ubezpieczeo aby w trakcie tworzenia ofert ubezpieczeo ochrony prawnej wziąd pod uwagę skalę ubóstwa i pozycję obywateli w różnych regionach polski. Ubezpieczenia te mogą się stad powszechne jedynie w sytuacji, gdy będą dosyd tanim rozwiązaniem. 5

6 W kolejnym wystąpieniu Halina Olendzka - Rzecznik Ubezpieczonych przedstawiła korzyści jakie ubezpieczenie ochrony prawnej niesie dla konsumentów usług ubezpieczeniowych. Najprostszą i najbardziej dostępną formą ograniczenia ryzyka, oprócz unikania i podejmowania działao prewencyjnych w celu zapobiegania negatywnym zdarzeniom losowym jest przenoszenie tego ryzyka na inne podmioty poprzez transfer odpowiedzialności za pokrycie ewentualnych strat. Instytucja ubezpieczenia stworzona została w celu ochrony człowieka oraz jego działalności przed skutkami niepomyślnych zdarzeo, będących konsekwencją ponoszonego ryzyka. Ubezpieczenie minimalizuje ryzyko i kompensuje straty powstałe na skutek jego realizacji. Rzecznik Ubezpieczonych postawiła pytanie: Dlaczego możliwośd swobodnego korzystania z ochrony prawnej jest w dzisiejszym świecie, a szczególnie w stosunkach ubezpieczeniowych, tak istotna? Podstawowym czynnikiem jest wzrastający poziom skomplikowania prawa, które próbuje nadążyd za dynamicznie zmieniającą się rzeczywistością. Dodatkowo, nakłada się na to zjawisko określane czasem jako inflacja prawa czyli niestabilnośd prawa, dokonywana poprzez jego częste zmiany, ale również na skutek publikacji orzeczeo Trybunału Konstytucyjnego eliminujących z obrotu prawnego przepisy niezgodne z Konstytucją. Zmiany te utrudniają życie społeczne i gospodarcze. Zdaniem Rzecznik Ubezpieczonych nawet profesjonalistom trudno obecnie nadążyd za zmianami dokonywanymi w przepisach prawa. Kolejną przyczyną, dla której pomoc prawna za pośrednictwem ubezpieczenia staje się przydatna, są wysoce sformalizowane, czasochłonne i kosztowne procedury prawne zarówno pozasądowe dochodzenie roszczeo, jak i postępowania przed organami administracji, postępowania sądowe (cywilne, karne i administracyjne) oraz egzekucja należności. Wzrost zamożności społeczeostwa wiąże się z kumulacją dóbr materialnych, rozwojem gospodarczym, aktywnym spędzaniem wolnego czasu, jak również wzrostem znaczenia dóbr niematerialnych. Zwiększające się tempo życia, sprzecznośd interesów pomiędzy jednostkami, podmiotami gospodarczymi, a nierzadko również między jednostką a paostwem, powodują koniecznośd zabezpieczenia i ochrony własnych interesów na drodze prawnej. Ma to swoje przełożenie na liczbę postępowao przed sądami. W tym stanie rzeczy ubezpieczenie ochrony prawnej przynosi dla konsumenta usługi ubezpieczeniowej rozliczne korzyści. Przede wszystkim, za relatywnie niewielką cenę, przerzuca na ubezpieczyciela ryzyko związane z ciężarem ekonomicznym spowodowanym podejmowaną obroną prawną 6

7 ubezpieczonego i jego rodziny, w tym również w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Refundacja ubezpieczonemu kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego, kosztów sądowych, kosztów postępowania administracyjnego i egzekucyjnego stanowi dla niego nie tylko wymierną korzyśd finansową, ale także pozytywny bodziec do podejmowania starao zmierzających do zabezpieczenia własnych interesów na drodze prawnej. Ubezpieczenie to obejmuje również ryzyko przegrania procesu sądowego, które dla przeciętnego konsumenta może stanowid poważną przeszkodę w realizacji konstytucyjnego prawa do sądu. Wysokie koszty prowadzenia sporów sądowych są, obok ich czasochłonności, przewlekłości i stopnia skomplikowania, jedną z najczęstszych przyczyn rezygnacji z obrony swoich interesów na drodze sądowej. Skorzystanie w ramach posiadanej ochrony ubezpieczeniowej z fachowej pomocy prawnej nie tylko zwiększa szansę zakooczenia postępowania sądowego albo pozasądowego dochodzenia roszczeo w sposób dla konsumenta satysfakcjonujący, ale również dzięki trafnej poradzie lub opinii prawnej może zapobiec przed powstaniem niekorzystnej z jego punktu widzenia sytuacji, tym samym działając prewencyjnie i chroniąc jego dobra zarówno osobiste, jak i majątkowe. Jak wskazała Rzecznik Ubezpieczonych obecnie Polacy bardzo rzadko korzystają z usług prawników, zazwyczaj udając się po poradę w nadzwyczajnych i zaistniałych już sytuacjach kryzysowych. Nadal niewielki odsetek oskarżonych w postępowaniu karnym i stron w postępowaniu cywilnym decyduje się na zaangażowanie obroocy lub pełnomocnika. W dodatku nie istnieje zunifikowany system pomocy prawnej z urzędu, zaś koszty takiej pomocy paostwo pokrywa ze środków poszczególnych sądów. Dlatego w ocenie Rzecznik Ubezpieczonych ubezpieczeniem, które jak się wydaje jest obecnie niedoceniane, ale które bez wątpienia w przyszłości będzie odgrywad coraz szerszą rolę jako skuteczne narzędzie zapewniające osobom fizycznym i podmiotom gospodarczym profesjonalną pomoc prawną za atrakcyjną cenę, jest właśnie ubezpieczenie ochrony prawnej. Rozwój segmentu ubezpieczeo ochrony prawnej będzie miał doniosłe znaczenie dla całej branży prawniczej. Zwiększy dostępnośd usług świadczonych przez adwokatów i radców prawnych. Posiadanie ubezpieczenia ochrony prawnej może pozytywnie wpływad na świadomośd związaną z możnością skorzystania z usług prawniczych oraz przełamywad stereotypy dotyczące ich 7

8 wysokich kosztów i niewielkiej przydatności w codziennym życiu. Skutkowad to będzie upowszechnieniem tego rodzaju usług. Z punktu widzenia Rzecznik Ubezpieczonych niezwykle doniosłą kwestią jest znaczenie ubezpieczenia ochrony prawnej dla ubezpieczonych i uprawnionych, którzy dochodzą swoich roszczeo wynikających z umów ubezpieczenia, w tym również z umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Profesjonalna pomoc adwokata lub radcy prawnego w dochodzeniu roszczeo z tytułu umowy ubezpieczenia to znaczące wzmocnienie pozycji ubezpieczonego lub uprawnionego, który bez takiego merytorycznego wsparcia jest zdecydowanie słabszą stroną stosunku obligacyjnego. Aktywnośd fachowych pełnomocników działających w toku likwidacji szkód po stronie ubezpieczonych i uprawnionych wpływa znacząco na usprawnienie tego procesu. Pomoc prawna świadczona na wysokim poziomie to także dosyd skuteczne remedium na nieprawidłowości, które można często dostrzec w działaniu zakładów ubezpieczeo, w tym również na brak obiektywizmu w ocenie związanej z należnymi świadczeniami ubezpieczeniowymi. Ubezpieczenie ochrony prawnej daje ponadto możliwośd zaoszczędzenia przez poszkodowanych kwot, jakie zmuszeni byliby uiścid na rzecz swoich pełnomocników jako wynagrodzenia w formie prowizji czy premii za osiągnięcie sukcesu. Możliwośd skorzystania w toku likwidacji szkody z usług adwokata lub radcy prawnego w ramach zawartej umowy ubezpieczenia ochrony prawnej oznacza także wzmocnienie konkurencji w tym obszarze. Daje poszkodowanemu szerszy wybór, obejmujący nie tylko wyspecjalizowane kancelarie odszkodowawcze, które dominują obecnie na tym rynku, ale także tradycyjne zawody prawnicze, które posiadają bardzo ograniczone możliwości reklamowania swoich usług. Podsumowując, Rzecznik Ubezpieczonych stwierdziła, iż ubezpieczenie ochrony prawnej może wpłynąd nie tylko na wzrost świadomości prawnej, ale także wzrost świadomości ubezpieczeniowej pośród konsumentów, co w ostatecznym rozrachunku będzie mied pozytywny wpływ na cały rynek ubezpieczeniowy zarówno ubezpieczycieli, jak i konsumentów ich usług. W swoim wystąpieniu mecenas Jakub Nawracała wraz z mecenasem Bartłomiejem Janygą z Concordia Ubezpieczenia zwrócili uwagę na istotę ubezpieczenia ochrony prawnej. Ich zdaniem ubezpieczenie to jest produktem nadal bardzo mało znanym. Ubezpieczenie to chroni przed ryzykiem prowadzenia sporów prawnych ale rozumianym jako ryzyko związane 8

9 z ponoszonymi kosztami prowadzenia tych sporów. Samo ubezpieczenie ma za zadanie pokryd wszelkie koszty w tym zakresie. Przedmiot ubezpieczenia porównany został do przedmiotu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Przedmiotem ubezpieczenia, zdaniem prelegentów, jest pewien interes majątkowy - portfel ubezpieczonego. Podstawowym kosztem, które pokrywa ubezpieczenie ochrony prawnej jest wynagrodzenie prawnika rozumianego powszechnie w ubezpieczeniu ochrony prawnej jako adwokata czy radcę prawnego. Klient ma prawo wybrad sobie kancelarię, która będzie go reprezentowała. Jeżeli klient nie potrafi tego zrobid, zakład ubezpieczeo może mu taką kancelarię polecid. Zakłady ubezpieczeo prowadzące ubezpieczenie ochrony prawnej ponoszą koszty w zakresie porad prawnych oraz w zakresie ewentualnych postępowao pozasądowych. Jeżeli jest taka potrzeba również w postępowaniach sądowych (opłaty od pozwu, apelacji, koszty biegłych, koszty strony przeciwnej) i egzekucyjnych. Ubezpieczyciele opłacają również koszty poręczenia majątkowego czyli tzw. kaucji, tam gdzie klient zostanie tymczasowo aresztowany i jego zwolnienie z aresztu będzie uzależnione od wpłaconej kwoty. W dobie coraz większego przepływu towarów i usług coraz częstsze będzie ponoszenie kosztów podróży do sądu zagranicznego. Zdaniem prelegentów, pomoc fachową dla klienta należy rozpocząd w momencie kiedy jego spór nie jest zaawansowany. Czasem dobra, skuteczna i kompetentna porada prawna na etapie kiedy spór się rozpoczyna może zapobiec dalszej jego eskalacji. Konsultacje prawne prowadzone są wyłącznie przez kancelarie radców prawnych, bądź adwokatów. Droga sądowa jest zawsze pewną ostatecznością. Ubezpieczyciel ocenia zasadnośd roszczeo ubezpieczonego pisząc odpowiednią opinię prawną. Opinia prawna jest swoistą usługą dla klienta. Ocena braku szans pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy i odmowa na tej podstawie dotyczy wyłącznie stwierdzenia, że absolutnie nie ma żadnych szans na powodzenie sprawy w świetle przepisów obowiązującego prawa oraz uzgodnionego stanu faktycznego. Jeżeli przedmiotem sporu jest stan faktyczny, ubezpieczyciel nie może odmówid przyjęcia odpowiedzialności. Zapis ten niesie ze sobą niebezpieczeostwo naruszenia interesów klienta, dlatego ubezpieczyciele w swoich ogólnych warunkach ubezpieczenia mają instytucję drugiej opinii wykonywanej przez prawnika z uprawnieniami, której treścią ubezpieczyciel jest związany. Ubezpieczyciel nie pobiera żadnych prowizji od kwot uzyskanych od klienta w trakcie procesu inicjowanego czy prowadzonego dzięki ubezpieczeniu ochrony prawnej. Jeżeli klient dochodzi roszczenia korzystając z ubezpieczenia 9

10 ochrony prawnej, jako narzędzia do finansowania kosztów dochodzenia własnych roszczeo, w przypadku uzyskania tych roszczeo przed sądem, ubezpieczyciel nie otrzymuje z tego powodu żadnego dodatkowego wynagrodzenia. Ubezpieczenie ochrony prawnej w obrocie prawnym bywa mylone z ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej. Między tymi dwoma ubezpieczeniami istnieją jednak zasadnicze różnice. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej ma dwa zadania: ma spełnid zasadne roszczenia cywilne kierowane przeciwko ubezpieczonemu i bronid ubezpieczonego przed roszczeniami nienależnymi. Ochrona prawna w zakresie odszkodowawczym daje możliwośd dochodzenia własnych roszczeo od sprawcy szkody, bądź jego ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej. Ubezpieczenia ochrony prawnej w bardzo dużym uproszczeniu można podzielid na 3 grupy. Pierwszy rodzaj dotyczy szeroko pojętej sfery komunikacyjnej, drugi rodzaj dotyczy kwestii związanych z życiem prywatnym (ochrona prawna rodziny), trzeci rodzaj jest kierowany wobec firm (ochrona prawna dla biznesu). Ochrona prawna w sferze komunikacyjnej zapewnia ochronę prawną przy dochodzeniu odszkodowao zadośduczynieo od sprawcy jak i jego ubezpieczyciela, od momentu powstania szkody. Zakres produktów kierowanych do klienta indywidualnego, związanych z życiem prywatnym tzw. produktu ochrony prawnej rodziny może wyglądad podobnie. Przy ubezpieczeniu ochrony prawnej rodziny pojawiają się własne roszczenia odszkodowawcze, ochrona w zakresie prawa pracy i ubezpieczeo społecznych dla osób które pozostają w stosunku pracy, wszelkie umowy zawierane przez konsumentów w szczególności umowy z biurami podróży czy ubezpieczenia mieszkania. Opcjonalnie te produkty mogą byd tak skonstruowane, że zawierają też element ochrony prawnej komunikacji wyodrębniany jako osobne ryzyko. Podobnie jest jeżeli chodzi o produkty skierowane do biznesu. Tam też spotykamy ochronę dotyczącą dochodzenia odszkodowao, ochronę prawną dot. spraw karnych i wykroczeo, ochronę prawną w zakresie prawa pracy i ubezpieczeo społecznych chroniącą nie tyle pracownika co pracodawcę przed potencjalnymi sporami z jego pracownikami. Składka finalna zależna jest od skali działalności przedsiębiorstwa. Im większa skala działalności, tym większe jest ryzyko ubezpieczeniowe. Zdaniem prelegentów ubezpieczenie ochrony prawnej zapewnia każdemu ubezpieczonemu usługi specjalistów. Za niewygórowaną, regularną składkę klient może mied do dyspozycji fachowego pełnomocnika, adwokata albo radcę prawnego, którego umiejętności weryfikują stosowne egzaminy paostwowe i stosowne korporacje. Ubezpieczenie ochrony prawnej dają ochronę 10

11 przed wysokimi kosztami. Oprócz wynagrodzenia pełnomocnika pokrywają koszty sądowe, które w Polsce należą do najwyższych w Europie. Jest ważnym uzupełnieniem polskiego systemu prawnego ponieważ zapewnia pieniądze samemu ubezpieczonemu. Prelegenci wyrazili nadzieję że obywatele zaczną zauważad istnienie takiego ubezpieczenia, tym bardziej że wcale nie musi to byd ubezpieczenie drogie biorąc pod uwagę korzyści, które może potencjalnie dad. Wszystkie zakłady ubezpieczeo, w tym również Concordia Ubezpieczenia będą prowadzid akcję promocyjną i akcję sprzedażową, której efektem będzie popularyzacja tego ubezpieczenia i objęcie nim zdecydowanie większej grupy osób niż grupa, która obecnie posiada to ubezpieczenie. Praktycznymi refleksjami na temat ubezpieczenia ochrony prawnej jako alternatywnego sposobu uzyskiwania pomocy prawnej podzieliła się dr Małgorzata Serwach z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego oraz Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. W pierwszej kolejności zwróciła uwagę na porównanie ubezpieczenia ochrony prawnej z ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej. Zdaniem prelegentki przyczyną rozwoju ubezpieczeo ochrony prawnej jest rozwój odpowiedzialności cywilnej. Często ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest utożsamianie z ubezpieczeniami ochrony prawnej. Ubezpieczenia te stoją po zupełnie innych stronach. Odpowiedzialnośd cywilna rośnie i rosnąd będzie z wielu powodów. Najnowsze zmiany przepisów z jednej strony rozciągają w czasie odpowiedzialnośd cywilną (np. przedawnienie roszczeo odszkodowawczych), z drugiej wprowadzają kolejne roszczenia nieznane dotychczas prawu cywilnemu jak zadośduczynienie na rzecz najbliższych członków rodziny, czy odpowiedzialnośd w ubezpieczeniu na rzecz pacjenta. Najnowsze tendencje w orzecznictwie sądów polskich powodują wzrost tej odpowiedzialności. Rośnie świadomośd potencjalnych poszkodowanych. Często poszkodowani wiedzą, że określone prawa i uprawnienia im przysługują ale nie wiedzą dokładnie jakie. To wszystko powoduje, że ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczenia ochrony prawnej utożsamiane są, chociaż te ubezpieczenia chronią z zupełnie innej strony. Skąd się bierze to utożsamianie? Bierze się to stąd, że ubezpieczenia ochrony prawnej i odpowiedzialności cywilnej dotyczą roszczeo odszkodowawczych jako zasady. Jednak w przypadku ubezpieczeo OC chronimy sprawcę, natomiast w ubezpieczeniu ochrony prawnej chronimy drugą stronę, czyli stronę, która występuje ze swoimi żądaniami 11

12 odszkodowawczymi do innego podmiotu. Ubezpieczenie ochrony prawnej poza odpowiedzialnością cywilną bardzo szeroko rozumianą jako odpowiedzialnośd deliktowa, kontraktową, jako realizacja uprawnieo z tytułu rękojmi i z tytułu gwarancji bardzo często odnosi się do ochrony na innych płaszczyznach z innych dziedzin prawa np. prawo pracy, ubezpieczeo społecznych czy postępowania karnego i dyscyplinarnego. Ubezpieczenia ochrony prawnej mogą dotyczyd sfery prywatnej, rodziny, przedsiębiorcy, może odwoływad się do określonej dziedziny prawa np. ubezpieczenie pracodawcy czy ubezpieczenie podatnika. Ochrona prawna w tym ubezpieczeniu działa również w sytuacjach, gdy jest podejrzenie popełnienia wykroczenia czy przestępstwa, gdy jest postępowanie w związku z zatrzymaniem prawa jazdy, a także wszystkie inne sprawy które dotyczą pojazdu i jego kierowców. Jaką alternatywę stanowi ubezpieczenie ochrony prawnej w stosunku do innych sposobów uzyskiwania pomocy prawnej? Zdaniem dr Serwach warto podkreślid, że ubezpieczenie ochrony prawnej wykłada określone sumy pieniężne zamiast podmiotu, który występuje ze swoimi roszczeniami. Są to koszty procesu, koszty związane z wynagrodzeniem adwokata czy radcy prawnego, opłaty sądowe, w tym wszystkie opłaty związane z postępowaniem sądowym i egzekucyjnym ale też postępowaniem polubownym, ekspertyzy biegłych i wszystkie inne wydatki związane z fazą opiniowania, zwrot kosztów poniesionych przez przeciwnika jeśli takie było orzeczenie sądu, opłaty i koszty przed organami administracji paostwowej i samorządowej i dodatkowe koszty, które pojawiają się sukcesywnie. Są to również koszty podróży klienta, która jest niezbędna w związku z obroną jego praw za granicą, tłumaczenie na język obcy dokumentów potrzebnych do obrony interesów ubezpieczonego, czy chociażby nieodpłatne konsultacje, porady prawne. Patrząc na ubezpieczenie ochrony prawnej jako alternatywy do innych sposobów uzyskiwania pomocy to należy, zdaniem prelegentki, zastanowid się jakie są te sposoby czyli jaką można uzyskad pomoc prawną gdyby nie było tego ubezpieczenia. Pierwszy sposób reprezentacja swoich własnych praw bez udziału jakiegokolwiek pełnomocnika. Następnie korzystanie z pomocy instytucji czy osób które są uprawnione do występowania w przypadku naruszenia określonych praw np. Rzecznik Ubezpieczonych, Rzecznik Praw Konsumenta, Rzecznik Praw Pacjenta. Kolejne to skorzystanie z kancelarii adwokackich lub radcowskich, korzystanie z kancelarii odszkodowawczych czy korzystanie z adwokata z urzędu lub po prostu wnioskowanie o zwolnienie z kosztów sądowych, tak aby 12

13 nie było później potrzeby ich pokrycia. Patrząc na te wszystkie formy jako alternatywy do ubezpieczenia ochrony prawnej wyraźnie widad, że wymagane jest w tych wypadkach posiadanie a następnie wyłożenia z góry przy każdej poradzie prawnej, przy każdej prowadzonej przez siebie sprawie i postępowaniu, środków pieniężnych. Oczywiście niektóre z tych kosztów są zwracane, ale nasuwa się pytanie czy uzyskamy zwrot tych kosztów? Wynik jest niepewny, zależny od uznania sądu. Kolejnym atutem ubezpieczenia ochrony prawnej jest to, że przeciętna osoba nie jest w stanie w całym gąszczu zmieniających się przepisów mied dokładne rozeznanie czy dane prawa jej przysługują i w jakim zakresie. Niewiedza ta może doprowadzid do utraty tych praw. Poza pomocą na etapie sporu dr Serwach wskazała na swoistego rodzaju funkcję prewencyjną tego ubezpieczenia. Dostęp do wybranego adwokata czy radcy prawnego w postępowaniu przedsądowym czy chociażby możliwośd korzystania z mediacji może spowodowad, że niektóre roszczenia nie będą kierowane. Pomoc, którą można uzyskad od niektórych organizacji, instytucji lub stowarzyszeo ma ograniczony zakres. Jest ona z natury rzeczy ograniczona do konsultacji, porad prawnych, prowadzenia mediacji, kierowania określonych pism. Czasami pomoc jest ograniczona do porady telefonicznej, czy . Nie dotyczy etapu, który jest najbardziej kosztowny a więc etapu sądowego. Zwolnienie z kosztów sądowych ma fakultatywny charakter, czyli jest uzależniony od decyzji sądu. Podobnie jak przy powołaniu pełnomocnika z urzędu, trzeba wykazad okoliczności, które pozwalają na wystąpienie z takim żądaniem, żądanie musi byd uznane jako zasadne. Nawet jeżeli dojdzie uzyskania zwolnienia z kosztów sądowych nie dotyczy to zwrotu kosztów stronie przeciwnej w przypadku przegranej sprawy. Analizując potencjalne inne sposoby pozyskiwania ochrony prawnej, zdaniem dr Serwach, ubezpieczenie ochrony prawnej bardzo kompleksowo uzupełnia wszystkie luki jakie można wskazad przy poszczególnych sposobach, a przede wszystkim pozwala na zrównoważenie i zbilansowanie sytuacji ubezpieczeniowej. Jeśli dynamicznie rozwija się ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, to przy rozwoju podstawy czy samej odpowiedzialności czy innej dziedziny prawa równie dynamicznie rozwijad się będzie ubezpieczenie ochrony prawnej. Piotr Skorupa przedstawiciel D.A.S Towarzystwa Ubezpieczeo Ochrony Prawnej S.A. omówił kwestie dotyczące szkodowości w aspekcie korzystania z usług pomocy prawnej od strony firmy D.A.S. TU S.A., która oferuje tego rodzaju ubezpieczenia już od 11 lat. Na 13

14 podstawie danych statystycznych prelegent przedstawił jak tematyka ochrony prawnej wygląda od strony realnych liczb i strony finansowej. Przybliżonych zostało kilka ostatnich lat ponieważ ubezpieczenia te zaczęły byd oferowane przez inne zakłady ubezpieczeo dopiero od 2006 r. Od tego czasu dane te są bardziej reprezentatywne. Analiza danych wykazała wzrost składki ubezpieczeniowej oraz niewielki wzrost odszkodowao i świadczeo wypłacanych osobom ubezpieczonym. Jak wskazał Piotr Skorupa na rynku polskim następuje dziwna tendencja bardzo słabego wzrostu szkodowości, nie idąca w parze z ogólnym wzrostem składki przypisanej z rynku. Szczególnie widad to na przykładzie lat Narasta dysonans pomiędzy wzrostem rynku a liczbą osób korzystających z ochrony ubezpieczeniowej. Analizując szkodowośd zauważono, że przeciętna szkodowośd w Polsce plasuje się znacznie poniżej średniej europejskiej. Na rozwiniętych rynkach ta szkodowośd jest bardzo wysoka, jednak patrząc na ogólne koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa ubezpieczyciela, pozwala na zachowanie tzw. rozsądnego marginesu zysku. Jaka jest perspektywa i wnioski z przeprowadzonego badania? Sposób i model sprzedażowy w Polsce to przeważająca i dominująca tendencja oferowania tego produktu na rynku, jako produktu dodanego, który często ma zawężony zakres ubezpieczenia. Specyfika oferowania produktów dodanych do różnych usług, zarówno ubezpieczeniowych czy finansowych charakteryzuje się nieadekwatną składką do oferowanego ryzyka. Na rynku polskim ubezpieczenia ochrony prawnej oderwały się od ich ekonomicznego sensu co negatywnie wpływa na korzystanie z usług pomocy prawnej. Podsumowując prelegent stwierdził, że praktycznie nie istnieje świadomośd tego ubezpieczenia wśród prawie miliona posiadaczy tego produktu. Sprzedaż samodzielnych produktów ubezpieczeniowych z pełnym zakresem ubezpieczenia zamiast formy produktów dodanych przekładad się może na szersze korzystanie z usług pomocy prawnej. Związane jest to ze świadomością osoby ubezpieczonej, która podejmuje decyzje o zakupie tego ubezpieczenia znając wszystkie jego aspekty. Istotna jest świadomośd tego ubezpieczenia oraz niezależnośd i specjalizacja. Ubezpieczenie ochrony prawnej, zdaniem Piotra Skorupy, powinno gwarantowad szeroki dostęp do pomocy prawnej oraz asekurowanie ryzyka procesu sądowego, co daje każdej osobie pewną wygodę w prowadzeniu procesu, gdzie w wypadku przegranej sprawy za koszty procesu może nie zapłacid. 14

15 W kolejnym panelu Zbigniew Strus - sędzia Sądu Najwyższego próbował odpowiedzied na pytanie jak podnosid świadomośd obywatelską. Stwierdził, iż idea stworzenia ubezpieczeo ochrony prawnej jest dobra, ponieważ w natłoku licznych kancelarii odszkodowawczych, adwokackich, mieszanych trudno klientowi zorientowad się do kogo ma się zwrócid. Funkcje informacyjne przejmują na siebie ubezpieczyciele prowadzący ubezpieczenia ochrony prawnej, wskazując wyspecjalizowanego prawnika. W relacji z ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej, ubezpieczenie ochrony prawnej jest, zdaniem sędziego, uzupełnieniem - drugą formą zabezpieczenia klienta. W trakcie wystąpienia prelegent zastanawiał się nad bezpieczeostwem umów ochrony prawnej. Jak wygląda kwestia lojalności adwokata czy radcy prawnego w stosunku do klienta poleconego przez zakład ubezpieczeo prowadzący te ubezpieczenia, jaki jest podział kosztów, kiedy powstaje wykonalnośd ze strony ubezpieczyciela. Zdaniem sędziego Strusa nad zwiększaniem świadomości prawnej obywateli przede wszystkim powinni pracowad sami ubezpieczyciele. Po za tym ramy tego ubezpieczenia powinny byd zapisane w kodeksie cywilnym w tytule XXVII, aby obydwie strony ubezpieczenia wiedziały na jakiej płaszczyźnie zawierają tę umowę i jakie są dopuszczalne granice, których nie może ani ubezpieczyciel ani klient przekroczyd. Krzysztof Boszko - sekretarz Naczelnej Rady Adwokackiej w swoim wystąpieniu skoncentrował się na roli adwokata i radcy prawnego w ubezpieczeniu ochrony prawnej. Tak długo jak były przestępstwa, stwierdził, występowała jakaś forma ubezpieczania się przed nimi. Od bardzo dawna grupa ubezpieczała się przed przestępcami poprzez to, że się łączyła. Później gwarantem bezpieczeostwa czy naprawienia szkód był władca. Pojęcie ubezpieczenie pojawia się dlatego, że pojawia się w nim element bezpieczeostwa. Głównym adresatem zapewnienia tego bezpieczeostwa jest paostwo. Paostwo demokratyczne, władca czy grupa, w tym zakresie sprawdza się w dośd ograniczonym stopniu. Dlatego zaczęto organizowad bezpieczeostwo w sposób samorządowy czy w sposób federacyjny wreszcie przez wyspecjalizowane podmioty gospodarcze. Zdaniem prelegenta, ubezpieczenia i adwokatura są rówieśnikami. Adwokat - to jest ten przyzwany na pomoc, pomocnik który ma ratowad w opresji. Zadaniem adwokata jest świadczenie pomocy prawnej, ochrona praw i wolności obywatelskiej. Jednym z takich praw i wolności obywatelskiej jest prawo do życia w bezpieczeostwie. Jest prawem osobistym podlegającym 15

16 ochronie. Funkcję zabezpieczającą prawo do sądu, bezpiecznego życia, prawo do ochrony życia powinno pełnid paostwo. Ponieważ paostwo tej funkcji do kooca nie pełni, luka w tym zakresie jest wypełniana przez organizacje samorządowe, samorządy lokalne, zawodowe czy też wreszcie podmioty profesjonalne takie jak ubezpieczyciele czy adwokaci. Adresatem pomocy prawnej adwokatury, czy adwokatów wskazywanych jako kompetentnych przez ubezpieczycieli jest klient. Klient ma swobodny wybór adwokata czy radcy prawnego, który będzie mu udzielał pomocy prawnej. Klient ma prawo dochodzid swoich roszczeo samodzielnie i zwykle tak robi ku swojemu później rozczarowaniu. Adwokat pojawia się w sprawie ubezpieczeniowej zazwyczaj na etapie sądowym. Jednak, zdaniem prelegenta, pomoc profesjonalisty powinna się pojawiad dużo wcześniej. Powinna się pojawiad najpóźniej na etapie formułowania wniosku ubezpieczeniowego, czyli rozpoczynając wewnątrz ubezpieczeniowe postępowanie. Ten etap będzie pokrywany przez ubezpieczenie ochrony prawnej. Jak wskazał Krzysztof Boszko, trzeba położyd nacisk na umożliwienie korzystania z pomocy prawnej w zakresie ubezpieczeo na jak najwcześniejszym etapie, wówczas kiedy rodzi się spór. A może nawet na etapie poszukiwania ubezpieczyciela, na etapie w którym klient decyduje się wybrad ubezpieczenie ochrony prawnej, czy wybrad określonego ubezpieczyciela. Jest to funkcja brokerów, którzy pośredniczą w imieniu osób poszukujących ochrony prawnej, ale doświadczenie uczy, że wybór skomplikowanych ofert ubezpieczeniowych w zakresie ochrony prawnej często brokerów przerasta. Skrojenie odpowiedniego produktu ubezpieczeniowego, przy zróżnicowaniu potrzeb ludzi wymaga również profesjonalnej pomocy prawnej na etapie nawiązywania stosunku prawnego. To jest moment kluczowy decydujący o tym, czy zakupione ubezpieczenie będzie martwe, tak jak jest to przy dodanych ubezpieczeniach znajdujących się przy produktach AC, kartach bankowych czy innych produktach ubezpieczeniowych, o których rzadko który z posiadaczy takiego ubezpieczenia wie. Kolejną funkcją adwokata, czy radcy prawnego w postępowaniu jest uświadomienie potencjalnemu klientowi, że w ogóle mu jakieś roszczenia przysługują. Klient kupując przeróżne produkty dostaje w pakiecie jakąś formułę ubezpieczenia, niezależnie od tego, czy ją potrzebuje czy nie. Kolejnym momentem, przy którym profesjonalista może pomagad i asystowad to etap likwidacji szkody, ustalania wysokości wynagrodzenia, postępowao pojednawczych, postępowao przedsądowych, czy postępowania arbitrażowego przewidzianego dla tego rodzaju roszczeo. Samodzielnośd 16

17 strony czy negocjowanie warunków wypłaty odszkodowania, pozbawionej pomocy profesjonalnej jest mało skuteczne a koszty są znacznie mniejsze jeżeli kooczy się postępowanie ubezpieczeniowe ugodą czy wręcz uznaniem roszczenia ubezpieczeniowego. Pieniądze wydane przez ubezpieczyciela ochrony prawnej na prawnika są znacznie mniejsze, niż te które klient będzie musiał wydad w przypadku prowadzenia sporu cywilnego. Rolą pełnomocników jest wychwytywanie wszystkich zmian przepisów, które są dla ubezpieczonego czy uposażonego korzystne. To samo dotyczy kosztów sądowych. W przypadku ubezpieczenia ochrony prawnej ubezpieczony nie musi myśled, że stanie się nieszczęście i nie będzie z czego mógł zapłacid skarbowi paostwa jak również profesjonalnym pełnomocnikom. To jest komfort życia, to jest poczucie bezpieczeostwa, to jest prawo do życia w poczuciu bezpieczeostwa prawnego. Adwokaci mają świadczyd pomoc prawną, chronid prawo i równości obywatelskie. Adwokat czy radca prawny nie ma żadnego innego tytułu do występowania w sprawie ubezpieczeniowej niż pełnomocnictwo klienta. Wiążą ich reguły wykonywania zawodu spisane w zasadach etyki i godności zawodu. Adwokat czy radca prawny ma obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej, której ostatnią instancją jest Sąd Najwyższy. Kontrola sprawowania nadzoru wewnętrznego nad prawidłowością postępowania adwokatów i radców prawnych jest w rękach najwyższego organu wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Dlatego adwokatura włącza się w akcję pomocy prawnej w zakresie tychże nowych na naszym rynku ubezpieczeo i chce się z tej funkcji wywiązywad jak najlepiej. W ostatnim wystąpieniu dr Marcin Orlicki adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego, Handlowego i Ubezpieczeniowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu przedstawił ubezpieczenia ochrony prawnej jako czynnik poprawy jakości postępowao likwidacyjnych. Zadał pytanie na ile ubezpieczenia ochrony prawnej mogą pomóc w kontaktach z ubezpieczycielami? Jednym z podstawowych podmiotów przeciwko którym klienci występują w sądzie są ubezpieczyciele. Do ubezpieczycieli właśnie ubezpieczeni zgłaszają roszczenia i mają nadzieję, że zostaną szybko rozpatrzone. Czy ubezpieczyciele poprzez ubezpieczenie ochrony prawnej sami finansują pełnomocnika przeciwko sobie? Czy w ogóle jest potrzebny udział fachowego pełnomocnika na etapie 17

18 postępowania likwidacyjnego czy postępowania wyjaśniającego? Postępowanie likwidacyjne to czynności podejmowane przez ubezpieczyciela w związku z otrzymaniem zawiadomienia o zajściu wypadku ubezpieczeniowego, mające na celu wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela i wysokości świadczenia. Definicja ta nie mówi czym naprawdę to postępowanie jest. Są pewne reguły postępowania likwidacyjnego dośd mocno sformalizowane. Powstaje pytanie, czy w postępowaniu wyjaśniającym ubezpieczyciel jest sędzią i decydentem. Czy pełnomocnik mógłby pomóc na tym etapie likwidacyjnym? Dr Orlicki w swoich rozważaniach stwierdził, że jeżeli ubezpieczyciel miałby świadomośd, że klient korzysta z pomocy pełnomocnika to istnieje realna obawa skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Formalnie ta groźba jest zawsze. W rzeczywistości jest ona mocno zawężona ze względu na pewne bariery. Główną barierą są koszty sądowe oraz koszty pełnomocnika. Jeżeli ubezpieczenie ochrony prawnej tę barierę zniweluje a przynajmniej zmniejszy to podniesie to dostępnośd drogi sądowej przeciwko ubezpieczycielom. Nie wszystkie ubezpieczenia ochrony prawnej dają pełną ochronę. Są ubezpieczenia wysokiej i miernej jakości. Należy znad warunki tego ubezpieczenia zarówno jeżeli chodzi o sumę ubezpieczenia, jak i to jakie ryzyka pokrywa a kwestia roszczeo przeciwko ubezpieczycielowi jest jedną z najważniejszych, najpoważniejszych nad którą trzeba koniecznie się pochylid. Podsumowaniem konferencji była dyskusja, w trakcie której zgodzono się z tym, że dobre ubezpieczenia prawne to te, które są dopasowane do tego co klient chce kupid. Najlepszym zabezpieczeniem konsumenta i klienta w ubezpieczeniach ochrony prawnej jest to, że osoba która prowadzi sprawy klienta posiada własną etykę zawodową, czyli system reguł formalnych, którymi dany zawód musi bezwzględnie się kierowad. Zgodzono się z tym, że sprzedaż wiązana, gdy klient nie ma świadomości jaki produkt ubezpieczeniowy kupuje, jaki jest jego zakres a nawet czasem nie ma świadomości, że go kupił, jest pewną patologią. Ubezpieczenia ochrony prawnej powinny przybrad taką formę instrumentu, który obywatelowi zapewnia prawo do sądu i skutecznie dochodzenie obrony jego interesów prawnych. Idea ubezpieczeo, w tym ubezpieczeo ochrony prawnej jest dobra, słuszna i konieczna. Niezbędne jest więc szerzenie tej idei wszystkimi możliwymi sposobami, mając 18

19 nadzieję, iż nie kieruje się ona jedynie biznesowymi korzyściami ale jest to idea głębsza, zwiększania świadomości prawnej i chronienia osób, które bez pomocy ubezpieczycieli w sytuacjach kryzysowych nie dałyby sobie rady. Iwona Szymaoska 19

ISTOTA UBEZPIECZENIA OCHRONY PRAWNEJ

ISTOTA UBEZPIECZENIA OCHRONY PRAWNEJ ISTOTA UBEZPIECZENIA OCHRONY PRAWNEJ Jakub Nawracała radca prawny Bartłomiej Janyga radca prawny Co to jest ubezpieczenie ochrony prawnej? Ubezpieczenie ochrony prawnej chroni przed ryzykiem prowadzenia

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA OCHRONY PRAWNEJ W POLSCE

UBEZPIECZENIA OCHRONY PRAWNEJ W POLSCE UBEZPIECZENIA OCHRONY PRAWNEJ W POLSCE AKTUALNE PRAKTYKI OBSŁUGI OSÓB UBEZPIECZONYCH, A MOŻLIWOŚCI WYPRACOWANIA OPTYMALNEGO MODELU FUNKCJONOWANIA UBEZPIECZEŃ OCHRONY PRAWNEJ 3 czerwca 2014r. Mariusz Olszewski

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

Kancelarie Odszkodowawcze i ich rola w kompleksowym dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych.

Kancelarie Odszkodowawcze i ich rola w kompleksowym dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Kancelarie Odszkodowawcze i ich rola w kompleksowym dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Postępowanie przed Towarzystwami Ubezpieczeniowymi jest postępowaniem toczącym się na wniosek osoby poszkodowanej/roszczącej.

Bardziej szczegółowo

K A N C E L A R I A D W O K A

K A N C E L A R I A D W O K A K A N C E L A R I A D W O K A C K AG R Z E G O R Z K I E L I S Z C Z Y Oferta usług doradztwa prawnego świadczonych przez Kancelarię Adwokacką Grzegorza Kieliszczyka Warszawa 2014 1 PREZENTACJA KANCELARII

Bardziej szczegółowo

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Zakres ubezpieczenia PTU S.A. 1 PZU S.A. 2 Commercial Union 3 Hestia 4 Przedmiot ochrony Ochroną objęte są wypadki ubezpieczeniowe,

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie)

UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie) INFORMATOR UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie) W ramach Umowy Generalnej zawartej z PZU S.A. I AXA TuiR S.A. obowiązującej w roku 2011

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Pani Dorota Karczewska Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Plac Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa W odpowiedzi na pismo z dnia 5.09.2014 r. (znak:

Bardziej szczegółowo

Kancelarie i doradcy odszkodowawczy z perspektywy

Kancelarie i doradcy odszkodowawczy z perspektywy Kancelarie i doradcy odszkodowawczy z perspektywy Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Listopad 2010 Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny 1 Plan prezentacji 1. Miejsce UFG w systemie ubezpieczeń obowiązkowych

Bardziej szczegółowo

ZA LIKWIDACJĘ SKUTKÓW WYPADKÓW DROGOWYCH UBEZPIECZENIOWY. Andrzej Maciążek Polska Izba Ubezpieczeń

ZA LIKWIDACJĘ SKUTKÓW WYPADKÓW DROGOWYCH UBEZPIECZENIOWY. Andrzej Maciążek Polska Izba Ubezpieczeń ODPOWIEDZIALNOŚĆ UBEZPIECZYCIELI ZA LIKWIDACJĘ SKUTKÓW WYPADKÓW DROGOWYCH UBEZPIECZENIOWY PUNKT WIDZENIA Andrzej Maciążek Polska Izba Ubezpieczeń Warszawa, 23 lutego 2009 r. Szkoda ubezpieczeniowa a poczucie

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z art. 3 projektu ustawy z dnia 25 listopada 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej i informacji prawnej, nieodpłatna pomoc prawna, zwana dalej pomocą prawną, przysługuje osobie fizycznej, której

Bardziej szczegółowo

POLSKA TOWARZYSTWEM UBEZPIECZEŃ OCHRONY PRAWNEJ PRZY OBSŁUDZE KLIENTÓW OBJĘTYCH UBEZPIECZENIEM OCHRONY PRAWNEJ.

POLSKA TOWARZYSTWEM UBEZPIECZEŃ OCHRONY PRAWNEJ PRZY OBSŁUDZE KLIENTÓW OBJĘTYCH UBEZPIECZENIEM OCHRONY PRAWNEJ. ZASADY WSPÓŁPRACY POMIĘDZY KANCELARIĄ ADWOKACKĄ a CONCORDIA POLSKA TOWARZYSTWEM UBEZPIECZEŃ OCHRONY PRAWNEJ PRZY OBSŁUDZE KLIENTÓW OBJĘTYCH UBEZPIECZENIEM OCHRONY PRAWNEJ. 1 Przedmiot regulacji 1. Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Aleksander Daszewski r.pr. koordynator w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Konferencja Pro Motor, Warszawa 4 grudnia 2013 r.

Aleksander Daszewski r.pr. koordynator w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Konferencja Pro Motor, Warszawa 4 grudnia 2013 r. Realizacja orzecznictwa Sądu Najwyższego w praktyce likwidacyjnej zakładów ubezpieczeń w ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych Aleksander Daszewski r.pr. koordynator

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców

Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa przy tworzeniu i obsłudze programu

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 2009 Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów 15.02.2008 DOKUMENT ROBOCZY w sprawie sprawozdania z własnej inicjatywy dotyczącego niektórych aspektów ubezpieczeń komunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

PRZESZKODY W DOCHODZENIU ROSZCZEŃ W SPRAWACH KONSUMENCKICH

PRZESZKODY W DOCHODZENIU ROSZCZEŃ W SPRAWACH KONSUMENCKICH PRZESZKODY W DOCHODZENIU ROSZCZEŃ W SPRAWACH KONSUMENCKICH adwokat Bartosz Kosmala prezes krakowskiego oddziału Federacji Konsumentów członek Rady Krajowej Federacji Konsumentów PRAWO kodeks cywilny(klauzule

Bardziej szczegółowo

Statut Fundacji Lex Specialis

Statut Fundacji Lex Specialis Statut Fundacji Lex Specialis I. Postanowienia ogólne Art. 1 Fundacja Lex Specialis, zwana dalej Fundacją, ustanowiona notarialnie poświadczonym oświadczeniem woli Łukasza Lorentowicza o ustanowieniu fundacji,

Bardziej szczegółowo

Działalność kancelarii odszkodowawczych z punktu widzenia praktyka rynku ubezpieczeniowego

Działalność kancelarii odszkodowawczych z punktu widzenia praktyka rynku ubezpieczeniowego Działalność kancelarii odszkodowawczych z punktu widzenia praktyka rynku ubezpieczeniowego MAGDALENA BARCICKA Warszawa, 24.03.2015 r. Plan prezentacji Pięć lat minęło..»jak było»jak jest»jak będzie Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA

KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA Przewodnik po ubezpieczeniach dostępnych dla członków Izb Adwokackich w ramach umowy Generalnej NRA - PZU SA, TUiR Warta SA Umowa Generalna w sprawie programu ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Kancelarie odszkodowawcze jako uczestnicy rynku ubezpieczeniowego z perspektywy Rzecznika Ubezpieczonych

Kancelarie odszkodowawcze jako uczestnicy rynku ubezpieczeniowego z perspektywy Rzecznika Ubezpieczonych Kancelarie odszkodowawcze jako uczestnicy rynku ubezpieczeniowego z perspektywy Rzecznika Ubezpieczonych Aleksander Daszewski radca prawny koordynator w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Kancelarie odszkodowawcze

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Anna Błaszczak Zespół Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

REGULACJA działalności kancelarii odszkodowawczych - opinia

REGULACJA działalności kancelarii odszkodowawczych - opinia Tekst został przygotowany na spotkanie organizowane przez Stowarzyszenie PRO MOTOR w dniu 09.09.2008r w Warszawie Temat spotkania: Działalność podmiotów profesjonalnie zajmujących się dochodzeniem roszczeń

Bardziej szczegółowo

Ta oferta jest dla Ciebie!!!

Ta oferta jest dla Ciebie!!! Prowadzisz działalność w formie spółki kapitałowej? Ta oferta jest dla Ciebie!!! Szanowni Państwo, Rosnąca świadomość swoich praw, zaostrzenie przepisów a także zwiększona liczba kontroli niezliczonej

Bardziej szczegółowo

Konferencja: Prawo i Medycyna. Ubezpieczenie Ochrony Prawnej gwarancja pomocy prawnej

Konferencja: Prawo i Medycyna. Ubezpieczenie Ochrony Prawnej gwarancja pomocy prawnej Konferencja: Prawo i Medycyna Ubezpieczenie Ochrony Prawnej gwarancja pomocy prawnej Gdańsk, 24.10.2011 Do kogo kierujemy ofertę? z oferty skorzystać mogą lekarze i lekarze dentyści wykonujący zawód na

Bardziej szczegółowo

Wykaz postanowień umownych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie sposobu sporządzania informacji zamieszczanych we wzorcach umów:

Wykaz postanowień umownych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie sposobu sporządzania informacji zamieszczanych we wzorcach umów: ZAŁĄCZNIK NR 5 DO GENERALNEJ UMOWY UBEZPIECZENIA OCHRONY PRAWNEJ SGEL LEX SZCZEGÓŁOWE WARUNKI UBEZPIECZENIA ASYSTY PRAWNEJ i WINDYKACYJNEJ Wykaz postanowień umownych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

Ochrona danych osobowych i informacji prawnie chronionych. OCHRONA INFORMACJI PRAWNIE CHRONIONYCH. Korzyści i obowiązki

Ochrona danych osobowych i informacji prawnie chronionych. OCHRONA INFORMACJI PRAWNIE CHRONIONYCH. Korzyści i obowiązki OCHRONA INFORMACJI PRAWNIE CHRONIONYCH. Korzyści i obowiązki Artur Górecki Prezes Zarządu STANDARDER Sp. z o.o. wdrażanie procedur ochrony danych osobowych wdrażanie Tajemnicy Przedsiębiorstwa i ochrony

Bardziej szczegółowo

POMOC PRAWNA W POSTĘPOWANIU KARNYM

POMOC PRAWNA W POSTĘPOWANIU KARNYM Ministerstwo Sprawiedliwości POMOC PRAWNA W POSTĘPOWANIU KARNYM Co to jest? Jak z niej korzystać? Publikacja przygotowana dzięki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej 2 Jesteś pokrzywdzonym, podejrzanym

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Definicje 1. za Ustawę uważa się Ustawę z dnia 20 stycznia 2011 o

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Spis treści. Przedmowa... 13. Część I. Uwarunkowania unijne

SPIS TREŚCI. Spis treści. Przedmowa... 13. Część I. Uwarunkowania unijne SPIS TREŚCI Przedmowa... 13 Część I. Uwarunkowania unijne Jan Monkiewicz Regulacje i nadzór ubezpieczeniowy. W poszukiwaniu nowego paradygmatu... 17 1. Uwagi wprowadzające... 17 2. Model biznesowy ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie instalacji solarnych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa

Ubezpieczenie instalacji solarnych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Ubezpieczenie instalacji solarnych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa w zakresie konstrukcji oraz serwisu programu ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

JC-INKASO KANCELARIA RADCY PRAWNEGO

JC-INKASO KANCELARIA RADCY PRAWNEGO JC-INKASO KANCELARIA RADCY PRAWNEGO Radca Prawny Jerzy Cieślak Kim jesteśmy Kancelaria prawna www.cieślak-kancelaria.pl Kancelaria Radcy Prawnego Jerzego Cieślaka działa na rynku polskich usług prawniczych

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Pierwsza z proponowanych zmian dotyczy poszerzenia katalogu organizacji społecznych, które mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli i wstępować za ich zgodą do już toczących

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Informacja Prawna. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ogólne warunki ubezpieczenia Informacja Prawna. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia majątkowe Ogólne warunki ubezpieczenia Informacja Prawna Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treści Postanowienia ogólne.................................................. 1 2. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna LexArt Iwona Kamińska ul. Broniewskiego 17 lok. 1 87-100 TORUŃ tel. 605 992 994 e-mail: sekretariat@kancelarialexart.

Kancelaria Prawna LexArt Iwona Kamińska ul. Broniewskiego 17 lok. 1 87-100 TORUŃ tel. 605 992 994 e-mail: sekretariat@kancelarialexart. Kancelaria Prawna LexArt Iwona Kamińska ul. Broniewskiego 17 lok. 1 87-100 TORUŃ tel. 605 992 994 e-mail: sekretariat@kancelarialexart.pl Szanowni Państwo Mamy przyjemność zaprezentować Państwu ofertę

Bardziej szczegółowo

Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych. Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r.

Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych. Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r. Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r. Ubezpieczenia majątkowe Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Polski Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych 2 Czym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Wstęp... 9 ROZDZIAŁ I Geneza sygnalizacji w polskim prawie karnym... 17 1. Problematyka zapobiegania przestępczości w k.p.k. z 1928 r.... 18 2. Profilaktyka w sferze prawnokarnej działalności organów ścigania

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH Załącznik nr 2 do regulaminu zawarta w dniu.. pomiędzy: Zakładem Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie przy ul. Szamockiej 3, 5, 01-748 Warszawa, NIP: 521-30-17-228,

Bardziej szczegółowo

Umowa zawarta w dniu. w Warszawie pomiędzy:

Umowa zawarta w dniu. w Warszawie pomiędzy: Umowa zawarta w dniu. w Warszawie pomiędzy: a 1. AF Odszkodowania Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Kuropatwy 26A (02-892) wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW Książka przeznaczona jest dla przedsiębiorców, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę na temat ubezpieczeń gospodarczych, ale również dla pracowników sektora ubezpieczeń oraz

Bardziej szczegółowo

o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej[1]

o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej[1] U S T A W A z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej[1] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa:

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH Załącznik nr 2 do regulaminu zawarta w dniu.. pomiędzy: Zakładem Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie przy ul. Szamockiej 3, 5, 01-748 Warszawa, NIP:521-30-17-228,

Bardziej szczegółowo

Które czynności z zakresu ubezpieczeń są zwolnione z VAT

Które czynności z zakresu ubezpieczeń są zwolnione z VAT Które czynności z zakresu ubezpieczeń są zwolnione z VAT Czy ustalenie rozmiaru szkody albo wydawanie polis są usługami ubezpieczeniowymi? Ponieważ przepisy nie są jednoznaczne, warto sięgnąć do orzecznictwa

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Biuro Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa, 21 maja 2014 r. PPI Payment Protection Insurance - ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA NAUKOWA PT. RADCA PRAWNY JAKO OBROŃCA I PEŁNOMOCNIK W PROCESIE KARNYM

KONFERENCJA NAUKOWA PT. RADCA PRAWNY JAKO OBROŃCA I PEŁNOMOCNIK W PROCESIE KARNYM KONFERENCJA NAUKOWA PT. RADCA PRAWNY JAKO OBROŃCA I PEŁNOMOCNIK W PROCESIE KARNYM W dniu 2 czerwca 2015 r. na Wydziale Prawa i Administracji w Poznaniu odbyła się Konferencja Naukowa pt. Radca prawny jako

Bardziej szczegółowo

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka.

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka. Podstawowe pojęcia ubezpieczeniowe. Klasyfikacja ubezpieczeń Ubezpieczenia dzielimy na: Społeczne, Gospodarcze. Ubezpieczenia społeczne naleŝą do sektora publicznego, są ściśle związane z pracownikiem

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 107/IX/2014. Krajowej Rady Radców Prawnych. z dnia 11 grudnia 2014 r.

Uchwała Nr 107/IX/2014. Krajowej Rady Radców Prawnych. z dnia 11 grudnia 2014 r. Uchwała Nr 107/IX/2014 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu aktów prawnych, których znajomość jest wymagana od aplikanta na zajęciach z poszczególnych przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa

Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa przy tworzeniu i obsłudze programu ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym

Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym Zgodnie z ogólną zasadą składania oświadczeń woli o ile ustawa nie przewiduje odrębnych

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej, w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Program szkolenia

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej, w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Program szkolenia Program szkolenia Tytuł szkolenia Dostęp informacji publicznej. Tryb wnioskowy oraz Biuletyn Informacji Publicznej - program szkolenia dla członków organizacji pozarządowych Miejsce Daty szkoleo STOWARZYSZENIE

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o doradztwie odszkodowawczym

Projekt ustawy o doradztwie odszkodowawczym ZAKRES REGULACJI Projektowana ustawa powinna regulować co najmniej następujące zagadnienia: 1. warunki i zasady wykonywania doradztwa, 2. organizacje samorządu doradców zawód doradcy odszkodowawczego NIE

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie ochrony prawnej a koszty procesowe

Ubezpieczenie ochrony prawnej a koszty procesowe Tytuł prezentacji Ubezpieczenie ochrony prawnej a koszty procesowe Diana Renata Bożek, Biuro Ubezpieczeń Medycznych i Odpowiedzialności Cywilnej Agenda 1. Cel wykładu. 2. Czym jest ubezpieczenie ochrony

Bardziej szczegółowo

z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym 1)

z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym 1) Wstępny projekt z dnia 5 czerwca 2014 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A S P R AW I E D L I W O Ś C I z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego

Bardziej szczegółowo

Procedura dochodzenia roszczenia UBEZPIECZENIE MAJĄTKU PRYWATNEGO CONCORDIA DOM

Procedura dochodzenia roszczenia UBEZPIECZENIE MAJĄTKU PRYWATNEGO CONCORDIA DOM Załącznik nr 7 do Instrukcji Sprzedaży ubezpieczeń na życie oraz majątkowych Procedura dochodzenia roszczenia UBEZPIECZENIE MAJĄTKU PRYWATNEGO CONCORDIA DOM W każdym przypadku wystąpienia szkody, ubezpieczony

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Główny Specjalista w Wydziale Prawnym Biura Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa 15 maja 2013

Bardziej szczegółowo

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka 1 Przepisy prawa ustawa z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej art. 18. 1. Wysokość składek ubezpieczeniowych

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT

Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT Julita Zimoch-Tuchołka, radca prawny, Partner Monika Malinowska-Hyla,

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR UBEZPIECZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011

INFORMATOR UBEZPIECZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 INFORMATOR UBEZPIECZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 1. Podstawowe - polisa nr 07 KIRP/1/11 (a) charakter indywidualne, (b) okres ubezpieczenia od 01.01.2011 r. do 31.12.2011

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja ubezpieczeń w bankach

Dystrybucja ubezpieczeń w bankach Dystrybucja ubezpieczeń w bankach Warszawa, 19-20 listopada 2015 r. Hotel Mercure Centrum, sala nr 4, ul. Złota 48/52 Patronat nad seminarium objęła Komisja Nadzoru Finansowego Prelegenci seminarium: Beata

Bardziej szczegółowo

Spis treści. III. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. w prawie lądowym... 5 2. Rozwój ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Spis treści. III. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. w prawie lądowym... 5 2. Rozwój ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Rozdział I. Kształtowanie się idei ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej... 1 1. Wyodrębnienie ubezpieczenia odpowiedzialności. cywilnej...

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy prokonsumenckie i ograniczenia regulacyjne - doświadczenia Compensy w zakresie BLS

Inicjatywy prokonsumenckie i ograniczenia regulacyjne - doświadczenia Compensy w zakresie BLS Inicjatywy prokonsumenckie i ograniczenia regulacyjne - doświadczenia Compensy w zakresie BLS Dyrektor Zarządzający ds. likwidacji szkód w Compensa TU SA Vienna Insurance Group Warszawa, 21 października

Bardziej szczegółowo

Udostępnianie przez zakłady ubezpieczeń danych chronionych tajemnicą ubezpieczeniową: propozycja wstępna standaryzacji

Udostępnianie przez zakłady ubezpieczeń danych chronionych tajemnicą ubezpieczeniową: propozycja wstępna standaryzacji Udostępnianie przez zakłady ubezpieczeń danych chronionych tajemnicą ubezpieczeniową: propozycja wstępna standaryzacji Jacek Jurzyk Dyrektor ds. Strategii Bezpieczeństwa i Przeciwdziałania Przestępczości

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY PRAWNE POLAKÓW I SPOSOBY RADZENIA SOBIE Z NIMI

PROBLEMY PRAWNE POLAKÓW I SPOSOBY RADZENIA SOBIE Z NIMI PROBLEMY PRAWNE POLAKÓW I SPOSOBY RADZENIA SOBIE Z NIMI Problem, który wymagał pomocy prawnej w ostatnich 5 latach. 7% Prawo pracy 6% Inne 7% Prawo karne i postępowanie karne. Prawo karne wykonawcze.

Bardziej szczegółowo

I. ZASADY WYKONYWANIA ZAWODU RADCY PRAWNEGO, ETYKI RADCY PRAWNEGOORAZ PODSTAWY FUNKCJONOWANIA SAMORZĄDU RADCÓW PRAWNYCH

I. ZASADY WYKONYWANIA ZAWODU RADCY PRAWNEGO, ETYKI RADCY PRAWNEGOORAZ PODSTAWY FUNKCJONOWANIA SAMORZĄDU RADCÓW PRAWNYCH WYKAZ ZAGADNIEŃ OMAWIANYCH W OBRĘBIE POSZCZEGÓLNYCH PRZEDMIOTÓW OBOWIĄZUJĄCYCH NA KOLOKWIUM ROCZNYM I R O K U A P L I K A C J I W ROKU SZKOLENIOWYM 2010 I. ZASADY WYKONYWANIA ZAWODU RADCY PRAWNEGO, ETYKI

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyki Zawodowej Brokera. Projekt przygotowany przez Komisję Etyki SPBUiR

Kodeks Etyki Zawodowej Brokera. Projekt przygotowany przez Komisję Etyki SPBUiR Kodeks Etyki Zawodowej Brokera Projekt przygotowany przez Komisję Etyki SPBUiR Członkowie Stowarzyszenia Polskich Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych zgromadzeni na Kongresie w dniu 31 maja 1998

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 013/014 Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

REKLAMACJA PRODUKTU PRZEZ KONSUMENTA NA PODSTAWIE USTAWY

REKLAMACJA PRODUKTU PRZEZ KONSUMENTA NA PODSTAWIE USTAWY REKLAMACJA PRODUKTU PRZEZ KONSUMENTA NA PODSTAWIE USTAWY PODSTAWA REKLAMACJI DATA ZAWARCIA UMOWY SPRZEDAŻY PODSTAWA PRAWNA PODSTAWOWE PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI SPRZEDAWCY z tytułu niezgodności towaru

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 grudnia 2004 r.

USTAWA z dnia 17 grudnia 2004 r. Kancelaria Sejmu s. 1/10 USTAWA z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz o prawie pomocy w celu ugodowego

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia przygotowane przez Zespół Prawa Gospodarczego i Rynku Pracy w ramach Drugiego Kongresu Prawników Wielkopolski

Zagadnienia przygotowane przez Zespół Prawa Gospodarczego i Rynku Pracy w ramach Drugiego Kongresu Prawników Wielkopolski Zagadnienia przygotowane przez Zespół Prawa Gospodarczego i Rynku Pracy w ramach Drugiego Kongresu Prawników Wielkopolski Zawartość opracowania: - Blok pierwszy: Co o prawie pracy powinien wiedzieć młody

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR UBEZPIECZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2015

INFORMATOR UBEZPIECZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2015 INFORMATOR UBEZPIECZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2015 1. Podstawowe - polisa nr 07 KIRP/1/15 (a) charakter indywidualne, (b) okres ubezpieczenia od 01.01.2015 r. do 31.12.2015

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi REKOMENDACJA Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi Klub Bankowca Warszawa 28 kwiecień 2009 Czym jest Bancassurance? Działalność

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja U. (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r.

Rekomendacja U. (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r. Rekomendacja U (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r. 2 3 Rekomendacja 7.1 Bank jako ubezpieczający w danej umowie ubezpieczenia nie powinien jednocześnie przy tej samej umowie występować

Bardziej szczegółowo

Kancelarie odszkodowawcze z perspektywy ubezpieczyciela. Jakub Nawracała radca prawny

Kancelarie odszkodowawcze z perspektywy ubezpieczyciela. Jakub Nawracała radca prawny Kancelarie odszkodowawcze z perspektywy ubezpieczyciela Jakub Nawracała radca prawny nowy gracz w grze Kancelarie i doradcy odszkodowawczy od kilku lat są ważnym graczem na rynku ubezpieczeń (w procesie

Bardziej szczegółowo

Jak założyć agencję ubezpieczeniową

Jak założyć agencję ubezpieczeniową Poradnik przedsiębiorcy Jak założyć agencję ubezpieczeniową Strona 1 Poradnik opracowany przez: eharmonogram.pl Stan na dzień: 08.01.2014 Spis treści 1. Wstęp... 2 2. 3 kroki do własnej agencji ubezpieczeniowej...

Bardziej szczegółowo

reprezentowanym przez:...

reprezentowanym przez:... UMOWA BROKERSKA Krzysztof Ł. Wilczyński Broker Ubezpieczeniowy Strony zawierają niniejszą umowę w intencji zapewnienia Ubezpieczającemu niezbędnych usług w zakresie ubezpieczeń, w szczególności wykonania

Bardziej szczegółowo

ODNIESIENIA DO ZAPISÓW PROJEKTU KSWP 0 OGÓLNE REGUŁY POSTĘPOWANIA

ODNIESIENIA DO ZAPISÓW PROJEKTU KSWP 0 OGÓLNE REGUŁY POSTĘPOWANIA ZASADY STOSOWANIA KODEKSU ETYKI ZAWODOWEJ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH I. Zasady Podstawowe 1. Niniejsze Zasady Stosowania Kodeksu Etyki Zawodowej Rzeczoznawców Majątkowych, stanowią zbiór zasad, jakimi powinni

Bardziej szczegółowo

do projektu ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

do projektu ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej Protokół rozbieżności do projektu ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej l. Art.420 MG, MAiC, MZ, MRiRW; MSZ MG, MAiC, MZ oraz MRiRW zgłaszają dotycząca niezasadności zmes1enia członkostwa

Bardziej szczegółowo

(OP PL/IMPULS LEASING 2012)

(OP PL/IMPULS LEASING 2012) Impuls Leasing OWU 2012-1 - OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA (OP PL/IMPULS LEASING 2012) POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Ogólne Warunki Ubezpieczenia mają zastosowanie do umowy ubezpieczenia (dalej Generalna umowa

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ochrony Prawnej

Ogólne Warunki Ochrony Prawnej Ogólne Warunki Ochrony Prawnej Spis treści: I. Postanowienia ogólne II. Warunki Ochrony Prawnej III. Sposób korzystania z Polis Prawnej IV. Postanowienia końcowe I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Postanowienia

Bardziej szczegółowo

NOWE PRAWA KONSUMENTA. Zwrot towaru zakupionego przez internet

NOWE PRAWA KONSUMENTA. Zwrot towaru zakupionego przez internet NOWE PRAWA KONSUMENTA Zwrot towaru zakupionego przez internet Sprzedaż towarów i usług przez Internet, ze względu na swoje walory praktyczne, ma coraz większe znaczenie dla klienta także tego, a może przede

Bardziej szczegółowo

Podatek VAT w odszkodowaniach z ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych

Podatek VAT w odszkodowaniach z ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych Bartłomiej Chmielowiec główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Podatki w ubezpieczeniach część 2 Podatek VAT w odszkodowaniach z ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych Możliwość

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI DOWODOWE W PRZYPADKU ROSZCZEŃ O ZADOŚĆUCZYNIENIE ZA KRZYWDĘ POWSTAŁĄ W DALEKIEJ PRZESZŁOŚCI

TRUDNOŚCI DOWODOWE W PRZYPADKU ROSZCZEŃ O ZADOŚĆUCZYNIENIE ZA KRZYWDĘ POWSTAŁĄ W DALEKIEJ PRZESZŁOŚCI TRUDNOŚCI DOWODOWE W PRZYPADKU ROSZCZEŃ O ZADOŚĆUCZYNIENIE ZA KRZYWDĘ POWSTAŁĄ W DALEKIEJ PRZESZŁOŚCI Zdzisława Cwalińska-Weychert Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny Problematyka zadośćuczynienia pieniężnego

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYCZNY. opracowany w konsultacji z zaprzyjaźnionymi kancelariami odszkodowawczymi. Za normy niniejszego Kodeksu Etycznego przyjmuje się:

KODEKS ETYCZNY. opracowany w konsultacji z zaprzyjaźnionymi kancelariami odszkodowawczymi. Za normy niniejszego Kodeksu Etycznego przyjmuje się: KODEKS ETYCZNY opracowany w konsultacji z zaprzyjaźnionymi kancelariami odszkodowawczymi Za normy niniejszego Kodeksu Etycznego przyjmuje się: 1. Działania ukierunkowane na faktyczną pomoc osobom poszkodowanym,

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Reklamacje prawne aspekty i obsługa trudnego klienta

Reklamacje prawne aspekty i obsługa trudnego klienta Reklamacje prawne aspekty i obsługa trudnego klienta Terminy szkolenia Cele szkolenia Szkolenie będzie prowadzone przez dwóch trenerów: prawnika oraz psychologa. Pierwszy dzień szkolenia jest poświęcony

Bardziej szczegółowo

UMOWA UBEZPIECZENIA OBOWIĄZKOWEGO ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ BIUR USŁUG PŁATNICZYCH

UMOWA UBEZPIECZENIA OBOWIĄZKOWEGO ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ BIUR USŁUG PŁATNICZYCH UMOWA UBEZPIECZENIA OBOWIĄZKOWEGO ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ BIUR USŁUG PŁATNICZYCH Polisa nr... Taryfa nr X/OCBUP 1 Przedmiot umowy 1. Przedmiotem niniejszej umowy jest obowiązkowe ubezpieczenie biur

Bardziej szczegółowo

Co to jest ubezpieczenie???

Co to jest ubezpieczenie??? SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Co to jest ubezpieczenie??? INSTYTUT BADAŃ i ANALIZ FINANSOWYCH pokój RA 50, tel. (17) 866 15 29 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl 2 Słownik języka

Bardziej szczegółowo

Regulamin świadczenia pomocy prawnej i obywatelskiej przez. Poradnie Obywatelską Klubu Jagiellooskiego

Regulamin świadczenia pomocy prawnej i obywatelskiej przez. Poradnie Obywatelską Klubu Jagiellooskiego Regulamin świadczenia pomocy prawnej i obywatelskiej przez Poradnie Obywatelską Klubu Jagiellooskiego Rozdział 1 Przepisy ogólne 1 Regulamin określa szczegółowe zasady świadczenia usług przez Poradnie

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA ŚWIADCZENIE USŁUG PRAWNICZYCH. Adres do korespondencji: 02-121 Warszawa, ul. Korotyńskiego 7 lok.9 tel. 668482888.

OFERTA NA ŚWIADCZENIE USŁUG PRAWNICZYCH. Adres do korespondencji: 02-121 Warszawa, ul. Korotyńskiego 7 lok.9 tel. 668482888. kancelaria@legalista.pl, www.legalista.pl OFERTA NA ŚWIADCZENIE USŁUG PRAWNICZYCH Adres do korespondencji: 02-121 Warszawa, ul. Korotyńskiego 7 lok.9 tel. 668482888. Informacje o Kancelarii Strona 2 Kancelaria

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawnicza Maciej Panfil i Partnerzy. Spółka Komandytowa. al. Jerozolimskie 123a, 02-017 Warszawa. tel. sekr. +48 (22) 489 34 60

Kancelaria Prawnicza Maciej Panfil i Partnerzy. Spółka Komandytowa. al. Jerozolimskie 123a, 02-017 Warszawa. tel. sekr. +48 (22) 489 34 60 Kancelaria Prawnicza Maciej Panfil i Partnerzy Spółka Komandytowa al. Jerozolimskie 123a, 02-017 Warszawa tel. sekr. +48 (22) 489 34 60 fax sekr. +48 (22) 489 34 50 www.panfil.pl Kancelaria Prawnicza Maciej

Bardziej szczegółowo

Warunki ubezpieczenia:

Warunki ubezpieczenia: Polisa nr Okres ubezpieczenia: od 15.11.2015 00:00 do 14.11.2016 23:59 Ubezpieczyciel: Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń Ergo Hestia SA Tymczasowy nr TP000086014 Dane Ubezpieczającego: Dane Ubezpieczonego:

Bardziej szczegółowo

Nazwa studiów podyplomowych: Studia Podyplomowe Ubezpieczeń Gospodarczych,

Nazwa studiów podyplomowych: Studia Podyplomowe Ubezpieczeń Gospodarczych, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego ogłasza zapisy na Studia Podyplomowe Ubezpieczeń Gospodarczych w roku akademickim 2013/2014 Wrocław, dnia 30 czerwca 2013 r. Nazwa studiów

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO INFORMATOR ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA SPORZĄDZENIE PROSPEKTU EMISYJNEGO I INNYCH DOKUMENTÓW PRZYGOTOWANYCH W ZWIĄZKU Z OFERTĄ PUBLICZNĄ ORAZ UBIEGANIEM SIĘ O DOPUSZCZENIE PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE NR RBG -18/2015

POSTANOWIENIE NR RBG -18/2015 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47,85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 4 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO A UBEZPIECZENIA

BUDOWNICTWO A UBEZPIECZENIA GRAS SAVOYE BROKER UBEZPIECZENIOWY BUDOWNICTWO A UBEZPIECZENIA ODPOWIEDZIALNOŚĆ DZIESIĘCIOLETNIA W KONTEKSCIE FRANCUSKICH I POLSKICH MOŻLIWOŚCI UBEZPIECZANIA Dokument poufny - nie rozpowszechniać FRANCUSKI

Bardziej szczegółowo

Jak się spierać z operatorem

Jak się spierać z operatorem Jak się spierać z operatorem Dariusz Prymon aplikant radcowski w Kancelarii Prawnej Jerzy T. Pieróg Gdy dostawca nienależycie świadczy usługi telekomunikacyjne lub nieprawidłowo obliczył należności z tytułu

Bardziej szczegółowo