2014 Dom Maklerski W Investments S.A. Opracowanie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "2014 Dom Maklerski W Investments S.A. Opracowanie"

Transkrypt

1 2014 Dom Maklerski W Investments S.A. Opracowanie

2 Pieniądza nie należy gonić, trzeba wyjść mu naprzeciw Arystoteles Onassis

3 SPIS TREŚCI Ziemia rolna w Polsce - Raport Opis Funduszu Determinanty wzrostu wartości Certyfikaty Nasi Partnerzy Parametry Funduszu Nota Prawna

4 ZIEMIA ROLNA W POLSCE Nasz kraj znajduje się na szóstym miejscu w UE pod względem powierzchni, będąc jednocześnie czwartym ze względu na wielkość powierzchni rolnej. Jedynymi krajami wyprzedzającymi Polskę są Francja, Hiszpania i Niemcy. Powierzchnia użytków rolnych wynosi tysięcy ha, z czego 75% stanowią grunty orne, 20% łąki i pastwiska, a pozostałe - inne użytki rolne, w tym sady. Obszar ziemi rolnej w Polsce stanowi ponad 58% powierzchni całego kraju (średnia dla UE wynosi ok. 40%) i prawie 11% całkowitej po wierzchni rolnej w Unii Europejskiej (GUS; Eurostat regional yearbook 2011: Land cover and land use). Tak znaczny obszar umożliwia użytkowanie ziemi w sposób mniej intensywny, jak również stosowanie metod produkcyjnych przyjaznych dla środowiska naturalnego. Ziemie na wsiach polskich - mimo swojej niższej jakości niż tereny w rejonach rolniczych starej Unii - utrzymały swe unikatowe w skali europejskiej walory. Duże zróżnicowanie warunków glebowych i klimatycznych powoduje, że na terenie naszego kraju popularne jest uprawianie rolnictwa zrównoważonego, co stanowi nasz wielki atut na tle Europy. Unia Europejska próbuje odgórnie wprowadzić podobne zmiany i reformy we Wspólnej Polityce Rolnej, zmieniając typ intensywnej produkcji rolnej na podobne do polskiego - rolnictwo zrównoważone. Polskie rolnictwo charakteryzuje się znacznym rozdrobnieniem gospodarstw rolnych według ARMiR polskie gospodarstwo rolne średnio posiada 8,44 ha użytków rolnych (średnia wielkość gospodarstw rolnych w Unii Europejskiej wynosi około 18 ha). Około 32,2% z nich posiada powierzchnię 15 i więcej hektarów. Struktura, w której przeważają gospodarstwa o charakterze socjalnym, z jednej strony obniża opłacalność produkcji, z drugiej pozwala na utrzymanie różnorodności biologicznej, będącej jedną z najbogatszych na kontynencie europejskim. Rynek ziemi rolnej w naszym kraju można umownie podzielić na dwa segmenty. Pierwszy dotyczy obrotu prywatnymi gruntami rolnymi, zaś drugi obrotu gruntami państwowymi, gdzie znaczącą rolę odgrywa Agencja Nieruchomości Rolnych (ANR), która sprzedaje i wydzierżawia nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa. Instytucja ta przejęła do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa od początku lat 90. ponad 4,7 mln ha ziemi państwowej. Według stanu na koniec 2012 roku w jej posiadaniu pozostało ok. 1,8 mln ha, z tego prawie 70% powierzchni znajduje się w dzierżawie. Od początku transformacji ustrojowej obserwujemy w Polsce wysoką dynamikę zachodzących zmian strukturalnych i własnościowych w sektorze rynku gruntów rolnych. Szczególnie intensywne zmiany zaszły w ostatniej dekadzie i są one wynikiem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W efekcie Polska stała się częścią programu Wspólnej Polityki Rolnej UE. Jest to najstarsza inicjatywa polityczna zjednoczonej Europy, uznawana powszechnie za jeden z głównych filarów integracji europejskiej. Polska beneficjentem WPR Ziemia rolna w Polsce - Raport 7

5 Dopłaty bezpośrednie Gdy przed pięćdziesięciu laty, w styczniu 1962 roku, podjęto decyzję o utworzeniu ram WPR, głównym jej celem było zagwarantowanie dostaw żywności po przystępnych cenach dla mieszkańców wspólnoty. Dzisiejszy konsument żąda nie tylko dostępu do wystarczającej ilości żywności. Oczekuje, aby żywność ta była najwyższej jakości. Dzięki kolejnym reformom, wprowadzanym w ramach WPR, europejskie rolnictwo stało się bardziej zorientowane na rynek. Dzisiaj Wspólna Polityka Rolna opiera się na systemie dotowania produkcji oraz finansowego wspierania rolnictwa i wsi dla osiągnięcia celów, takich jak: zwiększenie wydajności produkcji rolnej, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, stabilizacja rynków oraz zapewnienie odpowiednich cen dla konsumentów, wreszcie zagwarantowanie bezpieczeństwa żywnościowego. Głównym narzędziem w realizacji tych celów są dopłaty bezpośrednie (zależne od powierzchni upraw), udzielane rolnikom w Unii Europejskiej w ramach WPR. Unia Europejska wprowadziła dopłaty bezpośrednie w ramach mechanizmów strukturalnych Wspólnej Polityki Rolnej, aby rekompensować rolnikom obniżkę cen minimalnych i interwencyjnych na produkty rolne, na unijnym rynku. Łatwo odczytać z wykresu, iż na przestrzeni ostatnich lat dopłaty bezpośrednie skutecznie wyparły mniej efektywne narzędzia. W 2004 roku Polska uzyskała z budżetu unijnego dopłaty w wysokości 25% pełnego, należnego poziomu, uzupełnione o 11-procentowe dopłaty z tzw. II filaru i powiększone o dopłaty z budżetu krajowego (w tamtym okresie suma dopłat nie mogła przekroczyć 55% kwoty oferowanej na obszarze starej Unii ). W 2013 roku osiągneliśmy 100% poziomu płatności, stosowanego w krajach starej Unii, w całości finansowanego z budżetu unijnego. 100 % 80 % 60 % 40 % 20 % Ilustracja 2. Poziom dopłat w Polsce na tle UE17 Ilustracja 1. Wzrost znaczenia płatności bezpośrednich 0 % 100 % Poziom dopłat z UE w ramach WPR Wsparcie dopłat z II. filaru Dopuszczalny poziom dopłat 80 % * Źródło: 60 % 40 % 20 % W ramach dopłat do końca 2012 roku polscy rolnicy otrzymali 155 mld zł. Płatności podzielone są na kilka kategorii. Podstawowe to tzw. Jednolita Płatność Obszarowa (JPO), która za 2012 rok wynosi 732 zł/ha, oraz Uzupełniająca Płatność Obszarowa (UPO). Rolnicy mogą dodatkowo ubiegać się o inne płatności uzupełniające, płatności specjalne oraz wsparcie do upraw specjalnych i hodowli. 0 % Dopłaty wywozowe Inne wsparcie rynkowe Płatności bezpośrednie związane z wielkością produkcji 2008 Unijne dopłaty bezpośrednie, współfinansowane z krajowego budżetu, zapewniają konsumentom tańszą żywność i sprawiają, że nasze produkty rolno-spożywcze są cenowo konkurencyjne na rynkach zagranicznych. Płatności bezpośrednie nie związane z wielkością produkcji Rozwój obszarów wiejskich * Źródło: Eurostat. W krajach UE funkcjonują różne modele płatności bezpośrednich. We Francji wypłaca się płatności bezpośrednie na bazie historycznej. Francuzi powiązali wsparcie z tego tytułu z produkcją. W Wielkiej Brytanii w celu organizacji systemu płatności bezpośrednich wydzielono 3 regiony. Rolnicy otrzymują płatności na podstawie jednolitej płatności regionalnej. Z kolei Szwedzi wybrali tzw. model mieszany stały. Kraj podzielono na 5 regionów w oparciu o regionalne plony zbóż. Na podstawie danych historycznych wypłaca się połowę premii, pozostała część płatności wypłaca się jako płatność regionalną. Polscy rolnicy korzystają z dopłat bezpośrednich od 2004 roku. W traktacie akcesyjnym określono, że Polska stosuje uproszczony system takich płatności. Polscy rolnicy otrzymywali początkowo mniej, niż ich koledzy z krajów starej Unii. Ma tu bowiem zastosowanie zasada stopniowego dochodzenia do poziomu płatności bezpośrednich, stosowanego w krajach UE-15 (phasing-in). W ramach dopłat do końca 2012 roku polscy rolnicy otrzymali 155 miliardów złotych Płatności bezpośrednie przyznawane są co roku tym, którzy prowadzą działalność rolniczą co najmniej na 1 ha użytków rolnych i utrzymują go w dobrej kulturze rolnej. Co roku o przyznanie płatności obszarowych ubiega się w Polsce około 1,4 miliona rolników. W Polsce systemem dopłat zarządza ARiMR (Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), która powstała w 1994 roku jako następca prawny Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w celu wspierania rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich. ARiMR została wyznaczona przez Rząd RP do pełnienia roli akredytowanej agencji płatniczej. Zajmuje się wdrażaniem instrumentów współfinansowanych z budżetu Unii Europejskiej oraz udziela pomocy ze środków krajowych. Agencja, jako wykonawca polityki rolnej, ściśle ARiMR 8 Ziemia rolna w Polsce - Raport Ziemia rolna w Polsce - Raport 9

6 współpracuje z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi i realizuje zadania wynikające z polityki państwa, m.in. w zakresie: obrotu nieruchomościami i innymi składnikami majątku Skarbu Państwa użytkowanego na cele rolne, administrowania zasobami majątkowymi Skarbu Państwa przeznaczonymi na cele rolne, inicjowania prac urządzeniowo-rolnych na gruntach Skarbu Państwa oraz popierania organizowania na gruntach Skarbu Państwa prywatnych gospodarstw rolnych. ARiMR podlega jednocześnie nadzorowi Ministerstwa Finansów w zakresie gospodarowania środkami publicznymi. Oferowana przez ARiMR jednolita płatność obszarowa jest płatnością bezpośrednią, przyznawaną rolnikom w ramach przejściowego uproszczonego systemu wsparcia dochodów. Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa, do powierzchni będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Gospodarstwa rolne kwalifikuje się do objęcia tą płatnością, jeżeli w tym dniu posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha oraz wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. W Polsce złożono najwięcej wniosków o dopłaty spośród wszystkich krajów Unii Europejskiej Zgodnie z przepisami prawa, od 3 grudnia 2012 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoczęła wypłatę dopłat bezpośrednich i płatności rolnośrodowiskowych za 2012 rok. Od rozpoczęcia realizacji dopłat bezpośrednich za 2012 r. do 11 lutego 2013 r. ARiMR wypłaciła blisko 7,1 mld zł i pieniądze te zostały przekazane na konta bankowe ok. 882 tys. rolników. Wiosną zeszłego roku wnioski o przyznanie dopłat bezpośrednich złożyło w Agencji ok. 1,36 miliona rolników, a spośród nich ok. 115 tys. ubiega się dodatkowo o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. W Polsce o płatności bezpośrednie ubiega się najwięcej rolników ze wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej. Na wypłatę dopłat bezpośrednich za 2012 r. przeznaczone zostanie ok. 14 miliardów złotych - 90% tej kwoty pochodzi z budżetu UE, a pozostałe 10% sfinansowane jest z budżetu krajowego. W budżecie Unii na lata na Wspólną Politykę Rolną przeznaczono 373,5 mld euro (39% całego unijnego budżetu) z czego Polska ma otrzymać 28,5 mld euro. Taki zastrzyk gotówki jest jednym z głównych katalizatorów zmian na rynku gruntów rolnych, który skutkuje wzrostem cen oraz dynamiki obrotów, zarówno w segmencie prywatnym, jak i państwowym. W okresie poprzedzającym nasze członkostwo w UE wartość ziemi systematycznie, acz powoli rosła. Od momentu wstąpienia - w 2004 roku dynamika gwałtownie wzrosła. Cena hektara ziemi na rynku prywatnym podniosła się aż czterokrotnie z poziomu 6,6 tys. do 25,2 tys. w połowie 2013 roku (dane GUS) zł zł zł zł zł zł. 0 zł. * Źródło: GUS. Ilustracja 3. Dynamika wzrostu cen ziemi rolnej zł zł zł. Na ceny zakupu oraz czynszu dzierżawnego ziemi rolnej wpływa - poza możliwością korzystania z dopłat bezpośrednich cały szereg czynników takich jak: położenie i inne cechy przestrzenne, przydatność rolnicza i walory organizacyjne, a przede wszystkim balans pomiędzy podażą, a popytem POŁOŻENIE Szczególnie atrakcyjna inwestycyjnie jest ziemia położona w pobliżu większych ośrodków miejskich. Ograniczona podaż gruntów budowlanych na tych terenach, to ogromna szansa dla posiadaczy gruntów rolnych, którzy postanowią je przekształcić. Zachętą do tego może być ogromna dysproporcja w cenach gruntów rolnych i budowlanych, jaką można zaobserwować na terenach okalających duże ośrodki miejskie (Raport Ziemia w Polsce, Kuba Karliński, Wealth Solutions). PRZYDATNOŚĆ ROLNICZA I WALORY ORGANIZACYJNE Wysokie zainteresowanie kupnem ziemi spotykane jest w regionach o wysokim stopniu rozwoju rolnictwa. Nawet 36 tys. zł trzeba zapłacić za hektar gruntów ornych w obrocie pry- Cena ziemi w Polsce 10 Ziemia rolna w Polsce - Raport Ziemia rolna w Polsce - Raport 11

7 watnym w Wielkopolsce i w województwie kujawsko-pomorskim. Najdroższe gleby - klas I - IIIa znajdują się w tym rejonie Polski. Najtaniej można kupić ziemię w woj. podkarpackim i lubuskim - za kwotę oscylującą wokół tys. zł. Średnia cena gruntów ornych w Polsce w obrocie prywatnym w III kwartale 2013 roku wyniosła zł - wynika z danych GUS. Zachodniopomorskie zł Lubuskie zł powyżej zł zł zł zł zł. poniżej zł. * Źródło: GUS. POPYT Dolnośląskie zł 12 Ziemia rolna w Polsce - Raport Ilustracja 4. Średnia cena ziemi rolnej na roku Wielkopolskie zł Pomorskie zł Opolskie zł Kujawskopomorskie zł Śląskie zł Łódzkie zł Warmińsko-mazurskie zł Świętokrzyskie zł Małopolskie zł Mazowieckie zł Podlaskie zł Lubelskie zł Podkarpackie zł Powyższy trend wskazuje, że wzrost popytu i idąca za nim druga fala gwałtownych wzrostów cen nieruchomości rolnych w Polsce powinna nadejść po zakończeniu okresu przejściowego w obrocie gruntami rolnymi i leśnymi w 2016 roku, kiedy to zniesione zostaną wymogi uzyskania pozwolenia na zakup ziemi przez obcokrajowców. Można bezpiecznie założyć, że tak właśnie będzie, ale ożywienie w obrocie gruntami rolnymi jest widoczne już dziś. W 2012 roku Agencja Nieruchomości Rolnych sprzedała ponad 132 tys. ha gruntów, czyli o 5,6% więcej w porównaniu z 2011 rokiem. Jest to wynik rekordowy. Agencja zwiększyła także bezprzetargową ofertę dla dzierżawców i byłych właścicieli nieruchomości. W sumie procedury sprzedaży objęły w minionym roku ponad 300 tys. ha państwowych gruntów. Według Rzeczpospolitej, tak duża sprzedaż ziemi jest spowodowana dużym popytem ze strony rolników. Mogli oni ubiegać się o preferencyjny kredyt na ten cel lub też kupić ziemię na raty. Spore zainteresowanie nabyciem państwowych gruntów skutkowało oczywiście wzrostem cen. Można się spodziewać, że ta tendencja będzie się umacniać w przyszłości, ponieważ według badań TNS OBOP z września 2011 roku niemal co piąty rolnik chce w ciągu najbliższych 3 lat nabyć ziemię od Agencji Nieruchomości. Spośród chętnych do zakupu ziemi, 32% ankietowanych chciałoby nabyć areał do 5 ha, pozostali są zainteresowani pozyskaniem większych działek. Skąd tak duże zainteresowanie ziemią wśród rolników? Analitycy bankowi twierdzą, iż jest to skutek poprawy opłacalności produkcji rolnej w ostatnich latach, a tym samym kondycji finansowej gospodarstw. Według danych GUS w ciągu ostatnich 2 lat ceny skupu artykułów rolnych wzrostły o ponad 25%, a środków do produkcji rolniczej tylko o 8,9%. Identyczne wnioski nasuwają się po analizie badań Europejskiego Urzędu Statystycznego. W latach zarobki farmerów znad Wisły poszły w górę o prawie 74%, zaś w samym tylko 2011 roku ich dochody (uwzględniając inflację) zwiększyły się realnie o 14,2%. Mówiąc wprost - kupowanie ziemi w ubiegłych latach bardzo się opłacało. Jeszcze tylko do końca grudnia 2013 r. nabywanie państwowej ziemi od Agencji może odbywać się na warunkach preferencyjnych. Do tego czasu rolnicy, którzy nabędą państwową ziemię w celu utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rodzinnego mogą korzystać m.in. z możliwości rozłożenia przez Agencję Nieruchomości Rolnych płatności na roczne lub półroczne raty z preferencyjnym oprocentowaniem w wysokości 2% rocznie, na okres do 15 lat, przy wpłacie przez nabywającego jedynie 10% ceny nieruchomości przed zawarciem umowy. Ale ziemią na wsi interesują się nie tylko rolnicy. Dla części inwestorów rynek gruntów może być postrzegany jako relatywnie bezpieczna forma lokowania nadwyżki kapitału. Grunty rolne w Polsce przestały być traktowane wyłącznie jako środek produkcji dla osób związanych z rolnictwem. Zakup ziemi stał się formą lokaty, która interesuje fundusze inwestycyjne, koncerny, banki oraz prywatnych inwestorów. W ostatnim okresie - szczególnie w regionach północnej Polski - bardzo aktywnie działały zagraniczne fundusze inwestujące w energetykę wiatrową, dokonując zakupów, które skutecznie zwielokrotniły wartość rynkową ziemi w tym rejonie. Zakup ziemi stał się formą lokaty, która interesuje fundusze inwestycyjne, koncerny, banki oraz prywatnych inwestorów Popyt nakręca również dysproporcja pomiędzy ceną ziemi w Polsce i w krajach starej Unii W województwach wielkopolskim i kujawsko-pomorskim, ceny zbliżają się dziś do stawek, jakie do niedawna obowiązywały we wschodnich Niemczech, czyli 6 9 tys. euro za hektar. Wynika to z faktu, iż w kujawsko-pomorskiem pojawiają się najczęściej zagraniczni inwestorzy, którzy oferują rolnikom wyższe ceny za grunty, niż wynika z ofert Agencji Nieruchomości Rolnych. Duńczycy czy Niemcy płacą za hektar nawet 50 tys. zł, w sytuacji gdy średnie ceny na rynku to tys. zł. Przepłacają? Nic podobnego - dla nich to i tak tanio. W ojczystych krajach musieliby zapłacić ponad 3 razy więcej. Przy tych cenach trudno się dziwić, że zainteresowanie ziemią w Polsce stale rośnie. Wolny rynek i swobodny przepływ kapitału sprawiły, że ceny większości dóbr konsumpcyjnych paliw, energii czy towarów luksusowych w krajach starej Unii i w Polsce systematycznie się wyrównują (patrz ilustracja nr 5). Ziemia rolna w Polsce - Raport Lokata kapitału 13

8 71,1% 2016 r. liberalizacja rynku W obrocie ziemią proces ten jest powstrzymany do 2016 roku, kiedy to rynek w pełni się zliberalizuje i kolejka oczekujących na zakup ziemi wydłuży się o obcokrajowców. Należy się spodziewać wtedy impulsowego wzrostu cen. O tym że nie są to przypadkowe prognozy świadczy przykład Rumunii, gdzie już około 700 tys. ha terenów rolnych (w Polsce ok. 50 tys. ha) znajduje się w rękach cudzoziemców, z czego ponad 24% powierzchni należy do Włochów, a do Niemców - 15,5% (dane Ambasady RP w Bukareszcie). Stelian Fuia - rumuński Minister Rolnictwa uważa, że Rumunia oraz Polska znajdują się w grupie krajów, które stanowią cel inwestycyjny dla około korporacji wielonarodowych, dla których - w dobie kryzysu - lokowanie kapitału w ziemię jest pewniejsze, niż inwestycje innego typu. Ceny w UE27 jako 100% Ilustracja 5. Porównanie poziomu cen w Polsce i UE. Ziemia rolna 48% Oprogramowanie 105,5% 90,7% Środki transportu w przemyśle 98,7% 90,8% Maszyny i urządzenia przemysłowe Elektronika domowa i klimatu. Jest to efekt monitoringu transakcji kupna/sprzedaży gruntów prowadzony przez Stowarzyszenie Zagospodarowania Ziemi i Urządzania Obszarów Wiejskich (SAFER). W Niemczech transakcje obrotu ziemią również podlegają ścisłej kontroli administracyjnej. Władze państwowe mogą odmówić wyrażenia zgody na transakcje obrotu ziemią rolniczą na przykład wtedy, gdy nabycie wskazuje na spekulacyjny charakter, gdy nabywca nie ma zamiaru włączyć nabytych gruntów do swego gospodarstwa i trwale rolniczo ich użytkować. Przepisy niemieckie umożliwiają też zablokowanie transakcji ze względu na nadmierną koncentrację gruntów w rękach jednej osoby. Bariery administracyjne utrudniające obrót ziemią rolną istnieje też w Hiszpanii. Funkcjonuje tam system prawny wspierania gospodarstw priorytetowych, rodzinnych, dających pełne zatrudnienie dla jednej osoby w ciągu roku, prowadzący gospodarstwo musi uzyskiwać co najmniej 50 procent dochodów z pracy w rolnictwie, a co najmniej 25 procent dochodów z pracy we własnym gospodarstwie. Istnieje też sąsiedzkie prawo pierwokupu oraz wymóg, aby nabywca zamieszkiwał w tej samej lub sąsiedniej gminie, gdzie położone są nabywane grunty. Ciekawe bariery prawne w zakresie obrotu ziemią istnieją w Danii. Nabywca gospodarstwa rolnego w Danii musi wyzbyć się najpierw nieruchomości rolnych posiadanych w innym kraju, musi osiedlić się w Danii i samodzielnie prowadzić gospodarstwo, musi też uzyskać wymagane prawem duńskim kwalifikacje rolnicze, przy czym te dwa ostatnie warunki dotyczą jedynie gospodarstw powyżej 30 ha. Krótko mówiąc cudzoziemiec ma szansę nabycia gruntów rolnych w Danii, pod warunkiem, że stanie się prawdziwym duńskim i wyłącznie duńskim rolnikiem. PODAŻ Żywność i napoje 69,7% 95,4% 71,4% 82,6% 90,5% Sprzęt AGD Samochody osobowe Według stanu na koniec 2012 r. w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa pozostawało niewiele ponad 1,8 mln ha, w tym 1,32 mln ha jest w dzierżawie (73% powierzchni Zasobu), 319 tys. ha czeka na rozdysponowanie, a 100 tys. ha znajduje się w innych formach nietrwałego rozdysponowania. Na podstawie nowelizacji Ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z września 2011 r., Agencja zaproponowała dzierżawcom użytkującym grunty Zasobu o powierzchni ponad 428,6 tys. ha użytków rolnych wyłączenie 30% dzierżawionej powierzchni. Sytuacja na rynku ziemi rolnej w Unii Alkohole i używki Odzież i obuwie 91,7% Paliwa, gaz i elektryczność Źródło: dane GUS, Eurostat, Significant differences in consumer prices across Europe Obliczenia własne. W krajach UE ziemia rolnicza jest trudno dostępna. W większości państw teoretycznie istnieje wolny handel ziemią i równe prawa dla wszystkich obywateli Unii, ale w rzeczywistości kupić ziemię rolniczą jest bardzo trudno, a dla cudzoziemca w zasadzie jest to niemożliwe. W największym pod względem rolniczym kraju Unii Europejskiej, we Francji, średnia cena ziemi rolnej w 2012 roku wynosiła EUR/ha. Od wielu lat ceny gruntów rolnych we Francji są niższe od cen gruntów w innych krajach UE o podobnych walorach jakości gleb Meble i wyposażenie domu ( ) jako dzierżawca ma pan prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości. W przypadku rezygnacji z tego prawa nieruchomość zostanie wystawiona do sprzedaży w drodze przetargu łącznie z umową ( ) czytamy w piśmie skierowanym do jednego z dzierżawców. Agencja wysłała takich zawiadomień proponując wyłączenie 136 tys. ha. Dzierżawcy wyrazili zgodę na wyłączenie 77 tys. ha. Grunty te będą sukcesywnie wyłączane z umów dzierżawy i zostaną przeznaczone do sprzedaży, w pierwszej kolejności rolnikom indywidualnym na powiększenie gospodarstw rodzinnych. W 2013 r. Agencja Nieruchomości Rolnej planuje sprzedać 125 tys. ha, a wpływy ogółem Zasobu WRSP wyniosą mln zł. Aby uzyskać taki wynik zostanie zaoferowanych do sprzedaży ponad 200 tys. ha gruntów pochodzących z Zasobów Własności Rolnej Skarbu Państwa. Na wolnym rynku znajduje się ziemia będąca w posiadaniu prywatnych właścicieli. Jej cena jest średnio od kilku do nawet czterdziestu procent wyższa od gruntów wystawianych przez ANR. 14 Ziemia rolna w Polsce - Raport Ziemia rolna w Polsce - Raport 15

9 SPIS TREŚCI Ziemia rolna w Polsce - Raport Opis Funduszu Determinanty wzrostu wartości Certyfikaty Nasi Partnerzy Parametry Funduszu Nota prawna POLITYKA INWESTYCYJNA Fundusz inwestuje przede wszystkim na rynku nieruchomości rolnych za pośrednictwem spółek celowych. Środki nie zainwestowane w spółki celowe są lokowane głównie w depozyty bankowe. Znacząca większość kwot pozyskanych z emisji certyfikatów inwestycyjnych przeznaczona jest na zakup ziemi. W przeważającej większości (ok. 95%) jest to ziemia rolna. Jednakże Fundusz nie zamyka sobie możliwości inwestowania w szczególnie interesujące powierzchnie nie mające zastosowania rolniczego, ze szczególnym uwzględnieniem działek w okolicach dużych ośrodków miejskich (planowane do 5% aktywów). Główny filar - czyli inwestycje w grunty - zapewnia stabilny i przewidywalny wzrost wartości certyfikatów w średniej i dłuższej perspektywie czasowej (patrz ilustracja nr 6). Ilustracja 6. Wzrost cen ziemi na tle inflacji Price Cena of the ziemi arable rolnej land *) December *) grudzien to do December grudnia of the previous year roku poprzedniego except 2012 /October to October/ z wyjatkiem roku 2012 /październik do października/ Inflation Źródło: GUS. inflacja 15.3% 15,3% 3.5% 3,5% % 24,3% 2.1% 2,1% % 12,7% 1.0% 1,0% % 30,6% 2.5% 2,5% % 26,8% Aktualna sytuacja na rynkach finansowych, zagrożenie potencjalną destabilizacją Strefy Euro na skutek nieopanowania kryzysu zadłużenia, powodują zrozumiały niepokój wśród inwestorów. Jednocześnie w Polsce i na świecie, już drugi rok z rzędu, mamy do czynienia z podwyższonym poziomem inflacji. Powoduje to, że lokaty i obligacje tylko w minimalnym zakresie chronią realną wartość oszczędności (patrz ilustracja nr 7 i 8). 4.2% 4,2% % 10,8% 3,5% % 5,8% 2,6% % 27.2% 11,5% 27,2% 4.3% 4.3% 4,3% 2,8% Ilustracja Zysk 7. Wzrost z zainwestowanych cen ziemi na tle środków WIG 20 w i okresie oprocentowania od 2004 do lokat ( ) roku % % ,8% Indeks wzrostu wartości największych spółek notowanych na warszawskiej GPW 40% Przyrsot kapitału po umieszczeniu środków na przecietnej lokacie bankowej (brutto). 288% Uśredniony wzrost wartości ziemi rolnej w Polsce na rynku wtórnym. WIG 20 LOKATA ZIEMIA Źródło:: GUS i NBP. Opis Funduszu 17

10 1600% 1350% 1100% 850% 600% Ilustracja 8. Wzrost wartości indeksu WIG20 i gruntów rolnych SPRZEDAJĄCY Fundusz nabywa grunty orne oraz łąki na przetargach (rynek pierwotny), poprzez licytacje komornicze oraz na rynku wtórnym od osób fizycznych i prawnych. Należy zauważyć, że średnia cena sprzedaży ziemi osiągana podczas przetargów organizowanych przez ANR jest od kilkunastu do kilkudziesięciu procent niższa od wartości transakcji w obrocie między rolnikami (wykres poniżej). Tak duża różnica w cenie już przy zakupie działek daje wystarczający margines, by zapewnić wzrost wartości certyfikatów w dłuższej perspektywie. 350% 100% Ziemia Źródło: GUS i GPW WIG Dla obu wskaźników przyjęto styczeń 1993 roku jako 100% Z uwagi na fakt, że dominującą część aktywów Funduszu stanowi ziemia, certyfikaty inwestycyjne Funduszu są szczególnie polecane inwestorom zorientowanym na osiąganie stabilnych zysków w horyzoncie średnio- i długoterminowym, ceniących sobie przewidywalność ścieżki wzrostu oraz przej rzyste zasady inwestowania przy minimalizacji wahań wartości certyfikatów inwestycyjnych. 80 % 70 % 60 % 50 % 40 % 30 % 20 % 10 % 0 % Ilustracja 9. Różnica cen ziemi na przetargach ANR i rynku wtórnym 42% 47% 26% 24% 23% 19% 14% 12% * Źródło: GUS i ANR. 25% 2012 KREDYTOWANIE ZAKUPU CZĘŚCI ZIEMI Spółki celowe w miarę możliwości korzystają z oferty kredytów preferencyjnych na zakup ziemi. Niewydatkowana część środków pieniężnych jest lokowana na wyżej oprocentowanych depozytach terminowych, służąc utrzymaniu wysokiego poziomu płynności Funduszu. Preferencyjne oprocentowanie kredytów (aktualnie 1,5% w skali roku w złotych) jest czynnikiem dodatkowo zwiększającym atrakcyjność ww. rozwiązania. Zabezpieczenie części środków na lokatach bankowych zapewnia, poza płynnością finansową, możliwość elastycznego reagowania na sytuację rynkową i pojawiające się okazje rynkowe, generujące dodatkowy zysk w przyjętej perspektywie czasowej. Położenie gruntu jest dodatkowym atutem, jednakże niespełnienie warunku ITC skutecznie eliminuje możliwość zaangażowania się Funduszu w nawet najbardziej obiecujące lokalizacje. Celem Funduszu jest maksymalizacja wartości certyfikatu poprzez wzrost wartości gruntu oraz generowanie stabilnego i możliwie najwyższego strumienia dochodu z tytułu otrzymywanych dopłat obszarowych w ramach prowadzonych działań agrotechnicznych. Dom Maklerski W Investments S.A. zatrudnia specjalistów z kilkunastoletnim stażem i praktyką w zakresie programów pomocowych: krajowych oraz zagranicznych, co stanowi rękojmię podejmowania trafnych decyzji inwestycyjnych. ZASADA ITC Proces nabycia ziemi Każdy nabywany grunt badany jest wcześniej pod kątem wysokości możliwych do uzyskania dopłat obszarowych oraz kosztów przystosowania gruntu do prowadzenia danych zabiegów agrotechnicznych. Jeżeli grunt spełnia warunek ITC (income to cost) > 5%, wtedy zostaje on zakwalifikowany do zakupu. 18 Opis Funduszu Opis Funduszu 19

11 Ilustracja 10. Wzrost cen ziemi rolnej zł zł. 20 % , , zł. Determinanty wzrostu wartości Funduszu Wzrost wartości ziemi Dopłaty bezpośrednie Sprzedaż płodów rolnych Odsetki bankowe zł zł. 0 zł Cena państwowych gruntów rolnych w zł/ha * Źródło: GUS i ANR Cena prywatnych gruntów rolnych w zł/ha DĄŻENIE DO ZRÓWNOWAŻENIA CEN W POLSCE I W UNII EUROPEJSKIEJ SELEKCJA DZIAŁEK Ilustracja 11. Ceny ziemi rolnej w Unii Europejskiej na koniec 2011 roku Wskaźnik ITC > 5% - oznacza to, że koszt zakupu ziemi nie powinien, poza uzasadnionymi przypadkami, przekraczać dziesięciokrotności projektowanych możliwych do uzyskania dopłat obszarowych. Minimalna wielkość gruntu: 40 ha, optymalna: ha. Prowadzenie zabiegów agrotechnicznych na areałach mniejszych niż 40 ha powoduje znaczący wzrost kosztów jednostkowych na każdą pozyskiwaną złotówkę dopłat. Większe powierzchnie ułatwiają zarządzanie gruntem poprzez optymalizację kosztów oraz programów dopłat prowadzonych na danych areałach. DOPŁATY Dania Szwecja 4415 * Finlandia 7840 * Możliwość aplikowania o dopłaty z wielu programów jednocześnie: dopłat bezpośrednich, ONW (przeznaczonych dla obszarów o tzw. niekorzystnych warunkach prowadzenia gospodarki rolnej), programów rolno-środowiskowych i wielu innych, daje możliwość maksymalizacji strumienia dopłat do danego gruntu. Irlandia Anglia Holandia * Belgia * Niemcy Polska 5011 WZROST WARTOŚCI ZIEMI Inwestycje Funduszu w dużej części opierają się na zakupie ziemi bezpośrednio od Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Pozostała część gruntów jest nabywana po dokonaniu precyzyjnego due dilligence transakcji bezpośrednio od osób fizycznych i prawnych. Przygotowanie ziemi do użytkowania w tzw. dobrej kulturze rolnej oraz uzyska nie stosownych decyzji o przyznaniu dopłat obszarowych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powodują niejako automatycznie wzrost wartości zakupionych gruntów, niezależnie od istniejącego nieprzerwanie od ponad 20 lat trendu wzrostowego cen ziemi rolnej w Polsce (patrz ilustracja nr 10). Nakładanie się ww. tendencji dodatkowo wzmacnia potencjał wzrostu wartości certyfikatów. Portugalia 7800 Hiszpania * Źródło: dane: GUS, EUROSTAT; Francja 5360 Włochy * Grecja Gwiazdką oznaczono dane za rok Powyżej poniżej Brak danych 20 Determinanty wzrostu wartości Determinanty wzrostu wartości 21

12 Jak widać na ilustracji nr 11, cena ziemi w Polsce jest nadal zdecydowanie niższa niż w UE. Strefa najwyższych cen rozciągała się przez środek UE, od południowych Włoch do północnej Danii i wysp brytyjskich, ale z pominięciem Niemiec, w których średnie ceny ziemi zostały obniżone po włączeniu do statystyk wschodnich landów. W tym pasie ziemia kosztowała od 13 tys. do 25 tys. EUR/ha. Zdecydowanymi liderami cen w UE są małe kraje: Belgia ( EUR/ha) czy Holandia, gdzie za jeden hektar płaci się nawet ponad EUR. Drugą strefę średnich cen stanowią kraje okupujące narożniki Unii Europejskiej: Grecja EUR/ha czy Portugalia EUR/ha i Hiszpania, gdzie cena przekracza EUR/ha. Relatywnie niedroga na tle Unii Europejskiej jest północ kontynentu - Finlandia EUR/ha czy Szwecja ze średnią ceną zbliżoną do francusjkiej. Kraje te jednakże ze względów klimatycz nych nie są tak atrakcyjne rolniczo, jak poprzednio wymienione. Niższe ceny niż w Polsce notujemy tylko pośród nowych członków Unii. Tania w porównaniu z UE ziemia w Polsce powoduje, iż stosunkowo stabilny w latach rynek zaczyna reagować wzrostem liczby transakcji gruntami rolnymi w oczekiwaniu na pełną liberalizację handlu ziemią po roku 2016 (ilustracje nr 12 i 13). przejściowego zarówno ceny, jak i obroty gruntami będą systematycznie rosnąć, tendencja ta z pewnością utrzyma się po 2016 roku, kiedy na rynku pojawi się kapitał zagraniczny. DOCHÓD ZE SPRZEDAŻY PŁODÓW ROLNYCH LUB DZIERŻAWY GRUNTÓW Główne kierunki upraw w Polsce pod względem areału to: zboża (ok. 80% powierzchni), rzepak, ziemniaki i buraki cukrowe. W tych obszarach obserwujemy w ostatnich latach dużą dynamikę wzrostu cen zarówno na rynku krajowym, jak i w obszarze Unii Europejskiej (ilustracja nr 14). W ciągu ostatnich 6 lat przychody ze sprzedaży zbóż zwiększyły się w Polsce o ok. 100%, a rzepaku nawet o blisko 200%. 300 % Ilustracja 14. Zmiana cen sprzedaży wybranych produktów rolnych Ilustracja 12. Dynamika wzrostu liczby przetargów 250 % % % % Rok 2005 oznaczono jako 100% * Źródło: % zboża ziemniaki *) GUS nie publikuje danych dot. rzepaku po roku rzepak (GUS)* rzepak (WGT)* 2011 buraki cukrowe * Źródło: Eurostat, Economic accounts for agriculture, GUS, Warszawska Giełda Towarowa. 200 tys. ha. 150 tys. ha. Ilustracja 13. Wielkość obrotu na rynku ziemi rolnej Biorąc pod uwagę sytuację na rynkach światowych oraz to iż ceny żywności w Polsce są nadal o ponad 30% niższe niż w Unii Europejskiej, można bezpiecznie założyć, że produkcja rolnicza jest dziedziną gospodarki, która w najbliższych latach jeszcze zwiększy swoją rentowność. 100 tys. ha. 50 tys. ha. Przemysł spożywczy jest jedną z najważniejszych dziedzin polskiej gospodarki i stał się jej prawdziwą siłą pociągową. Jego udział w wartości sprzedaży całego przemysłu wynosi blisko 24% i jest ok. 9 punktów procentowych wyższy niż w 15 krajach Unii Europejskiej, gdzie wynosi średnio 15%. 0 tys. ha * Źródło: Dodatkowo w wycenę certyfikatów zaszyty jest swoisty mechanizm zabezpieczający ich wartość przed inflacją. Jeśli wzrasta inflacja, automatycznie idą w górę ceny artykułów żywnościowych, co z kolei zwiększa przychody z produkcji rolnej i rentowność Funduszu. Wedug MSW w połowie 2013 roku w rękach obcokrajowców znajdowało się ok. 46 tys. ha polskiej ziemi rolnej. Można przyjąć założenie, że wraz ze zbliżaniem się do końca okresu 22 Determinanty wzrostu wartości Determinanty wzrostu wartości 23

13 Ilustracja 16. Czynsz dzierżawny na gruntach prywatnych 1 ha/rok Wartość rynku spożywczego w Polsce szacuje się na ponad 100 miliardów złotych Zachodniopomorskie 319 zł Pomorskie 368 zł. Warmińsko-mazurskie 304 zł. Kujawskopomorskie 635 zł. Podlaskie 399 zł. ALTERNATYWNE DOCHODY Z TYTUŁU CZYNSZU DZIERŻAWNEGO Lubuskie 218 zł. Wielkopolskie 716 zł. Mazowieckie 380 zł. Od kilku lat systematycznie wzrasta czynsz dzierżawny dla nowych najemców zarówno na rynku gruntów należących do Agencji Nieruchomości Rolnych, jak i w obrocie prywatnym między rolnikami (ilustracja nr 15). Dolnośląskie 526 zł. Łódzkie 422 zł. Lubelskie 384 zł. 600 zł. 500 zł. Ilustracja 15. Wzrost czynszów dzierżawnych 1 ha/rok powyżej 600 zł. 400 zł zł. Opolskie 430 zł. Śląskie 370 zł. Świętokrzyskie 379 zł. Małoposlkie 308 zł. Podkarpackie 263 zł. 400 zł. 300 zł zł zł. poniżej 300 zł. 200 zł. 100 zł. 0 zł. * Źródło: dane ANR i GUS, obliczenia własne. Powyższe dane w połączeniu z tendencją do wzrostu opłat z tytułu czynszów wskazują, że posiadanie ziemi może generować corocznie stabilne przychody, wpływające na zwiększenie wyceny certyfikatów inwestycyjnych Funduszu Czynsz dzierżawny prywatnie * Źródło: dane ANR i GUS, obliczenia własne. Czynsz dzierżawny tereny państwowe (ANR) DOPŁATY Najwięcej muszą zapłacić dzierżawcy za grunty rolne położone na terenie województw kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego, gdzie średnia cena dzierżawy hektara przekracza 700 zł/ha (ilustracja nr 16). Nie jest to zaskoczeniem, ponieważ wartość rynkowa ziemi rolnej w tych rejonach jest od dłuższego czasu najwyższa w Polsce. Wynika to w głównej mierze z wysokiej jakości areału, jak i wysokiej kultury rolniczej, w jakiej jest utrzymywany. W Polsce północnej, wschodniej i południowej oraz w województwie mazowieckim utrzymują się średnie ceny w przedziale między zł/ha, z wyjątkiem województwa podkarpac kiego, gdzie cena spada do 263 zł/ha. Nieco drożej jest na południowym zachodzie i w centrum kraju, gdzie średnie ceny przekraczają 400 zł. Liderem niskich cen jest województwo lubuskie z kwotą niewiele wyższą niż 200 zł/ha. Priorytetem Funduszu jest inwestowanie w grunty spełniające kryteria kwalifikacyjne do otrzymywania dopłat w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Dom Maklerski W Investments S.A. zatrudnia osoby oraz współpracuje z firmami posiadającymi wieloletnie doświadczenie w doradztwie w zakresie doboru programów dotacyjnych, zarządzania gruntami oraz prowadzenia na nich właściwych zabiegów agrotechnicznych. W ten sposób maksymalizujemy przychody ze sprzedaży plonów oraz czynszów dzierżawnych i jednocześnie obniżamy do minimum występowanie ryzyka zmniejszenia lub utraty dopłat. Dzięki naszemu zespołowi oraz sprawdzonym partnerom efektywnie zarządzamy powierzonym kapitałem. 24 Determinanty wzrostu wartości Determinanty wzrostu wartości 25

14 Ilustracja 17. Wskaźnik płynności WI Inwestycje Rolne FIZ AN 40 % 35 % 30 % 25 % 20 % 15 % Certyfikaty CERTYFIKATY INWESTYCYJNE SERII A I B Fundusz emituje w zamkniętych okresach certyfikaty inwestycyjne w dwóch seriach: A oraz B. Certyfikaty inwestycyjne serii A uprawniają Uczestników będących ich posiadaczami do otrzymania od Funduszu wypłaty dochodów Funduszu (dywidendy). Korzystanie z dywidendy powoduje niższy, niż w przypadku certyfikatów serii B, wzrost ich wartości w czasie. Rozwiązanie to jest polecane inwestorom, którzy chcą relatywnie szybko zrealizować część zysków z inwestycji. Certyfikaty inwestycyjne serii B nie dają takiego prawa, ale nagradzają inwestorów wyższą wyceną certyfikatów, niż w przypadku serii A. To rozwiązanie jest polecane tym, którzy są zainteresowani maksymalizacją zysków w dłuższej perspektywie czasowej. 10 % 5 % 0 % 2014 KWARTALNIE * ) Źródło: opracowanie własne Domu Maklerskiego W Investments S.A ROCZNIE MODELOWY SKŁAD PORTFELA Modelowo 95% środków zainwestowanych w ziemię rolną. Maksymalnie do 5% w inne nieruchomości. WYCENA Certyfikaty wyceniane są kwartalnie, wartość wyceny podawana jest na stronach oraz PŁYNNOŚĆ Dany certyfikat może zostać wykupiony przez Fundusz nie wcześniej niż w pierwszym Dniu Wykupu przypadającym po upływie 15 miesięcy od dnia jego wydania przez Fundusz, przy czym ograniczenie to przestaje obowiązywać począwszy od dnia 1 stycznia 2014 roku. Fundusz zamierza utrzymywać płynność w gotówce na poziomie ca 20-30% wartości aktywów, co w połączeniu z możliwością odkupu 5-20% certyfikatów w każdym kolejnym kwartale przypadającym po styczniu 2014 roku co czyni Fundusz płynną inwestycją. Należy jednak pamiętać, że charakterystyka inwestycji w nieruchomości rolne preferuje inwestorów o długookresowym nastawieniu, przeznaczających na inwestycje tego typu swoje nadwyżki finansowe. MODELOWA PŁYNNOŚĆ 30% środków Funduszu przechowywanych na rachunkach lokat terminowych w złotych. Utrzymanie takiej płynności jest możliwe w wyniku zaciągnięcia na taką samą kwotę kredytów preferencyjnych na zakup ziemi rolnej oprocentowanej na poziomie 1,5% w złotych. Poziom 30% płynności znacząco przewyższa poziom płynnych aktywów, nie tylko w porównaniu do funduszy aktywów niepublicznych, ale i inwestujących w aktywa finansowe: akcje czy obligacje. 26 Certyfikaty Certyfikaty 27

15 Partnerzy Saturn TFI S.A. Saturn TFI S.A. posiada wydane przez Komisję Nadzoru Finansowego pozwolenie na działalność od sierpnia 2010 roku. Dotychczasowa działalność Towarzystwa koncentrowała się na tworzeniu funduszy szytych na miarę, indywidualnie konstruowanych dla inwestorów - zarówno zamożnych klientów indywidualnych, klientów instytucjonalnych oraz dla jednostek samorządu terytorialnego. ING Bank Śląski S.A. Depozytariuszem WI Inwestycje Rolne Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Aktywów Niepublicznych jest ING Bank Śląski, będący jedną z wiodących instytucji na polskim rynku bankowym. Ernst & Young Audytorem WI Inwestycje Rolne FIZ AN jest Ernst & Young Audit światowy lider w zakresie audytu, doradztwa podatkowego, doradztwa biznesowego oraz doradztwa transakcyjnego. 28 Partnerzy

16 NOTOWANIE CERTYFIKATÓW Nie WYCENA CERTYFIKATÓW miesięczna, dostępna na NAZWA WI Inwestycje Rolne Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych NAZWA SKRÓCONA WI Inwestycje Rolne FIZ AN KLASY AKTYWÓW FUNDUSZU Grunty orne, łąki, lasy, lokaty bankowe DOCELOWA WIELKOŚĆ FUNDUSZU zł TFI Saturn TFI S.A. Parametry Funduszu ZARZĄDZAJĄCY PORTFELEM INWESTYCYJNYM FUNDUSZU Dom Maklerski W Investments S.A. DEPOZYTARIUSZ ING Bank Śląski S.A. AUDYTOR Ernst & Young Audit Sp. z o.o. TYP FUNDUSZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych TYPY CERTYFIKATÓW A uprawniające do otrzymania wypłaty dochodów Funduszu (dywidendy) B nie uprawniające do otrzymania wypłaty dochodów Funduszu (dywidendy) ZAKUP W zamkniętych okresach subskrypcyjnych, po otrzymaniu od Funduszu propozycji nabycia certyfikatów inwestycyjnych MINIMALNA KWOTA ZAPISU Równowartość w złotych - osoby fizyczne 40 tys. EUR PROWIZJA ZA ZAKUP Do zł 5%, powyżej zł - negocjowana WYKUP kwartalnie 30 Parametry Funduszu Parametry Funduszu 31

17 Niniejszy dokument służy wyłącznie celom informacyjnym i nie stanowi oferty, rekomendacji ani doradztwa inwestycyjnego. Jednocześnie wszelkie informacje dotyczące planów, oczekiwań, strategii, czy polityki inwestycyjnej co do najbliższej przyszłości, stanowią odzwierciedlenie wiedzy i oczekiwań autora na moment sporządzenia niniejszego dokumentu, w związku z czym mogą one ulec, w krótkich odstępach czasu, wielokrotnej zmianie w zależności od rozwoju sytuacji na rynkach finansowych. W takim przypadku Dom Maklerski W Investments S.A. nie będzie zobowiązane do poinformowania uczestnika funduszu o zmianach, w tym także nie będzie zobowiązane do przesłania nowego dokumentu. Nota Prawna Inwestowanie w fundusze inwestycyjne związane jest z ryzykiem i uczestnik powinien liczyć się z utratą co najmniej części zainwestowanych środków, a historyczne stopy zwrotu funduszu nie stanowią gwarancji osiągnięcia podobnych wyników w przyszłości. Indywidualna stopa zwrotu nie jest tożsama z wynikiem inwestycyjnym funduszu i jest uzależniona od dnia zbycia oraz dnia odkupienia certyfikatów inwestycyjnych oraz od wysokości pobranych opłat manipulacyjnych i należnych podatków. Wartość certyfikatów inwestycyjnych funduszu może się charakteryzować dużą zmiennością ze względu na skład portfela inwestycyjnego lub na stosowane techniki zarządzania tym portfelem. Żadna z informacji przedstawionych powyżej nie uchyla ani ogranicza informacji na temat ryzyk i polityki inwestycyjnej funduszu zamieszczonych w przepisach prawa oraz właściwych dokumentach, w tym w szczególności w statucie i warunkach emisji. Jedynymi prawnie wiążącymi dokumentami są statut Funduszu oraz warunki emisji certyfikatów inwestycyjnych. W powyższych dokumentach inwestor znajdzie m.in. opis czynników ryzyka związanego z inwestowaniem oraz prawa i obowiązki wynikające z uczestnictwa w Funduszu. Przed nabyciem certyfikatów inwestycyjnych należy dokładnie zapoznać się z treścią warunków emisji certyfikatów inwestycyjnych oraz statutu Funduszu. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy zasięgnąć kwalifikowanej porady finansowej, inwestycyjnej, podatkowej, prawnej lub innej. Nota prawna 33

18 2014 Dom Maklerski W Investments S.A. ul. Prosta 32, Warszawa Infolinia , faks , (Wydanie V- styczen 2014)

Prospekt Informacyjny

Prospekt Informacyjny Prospekt Informacyjny Pieniądza nie należy gonić, trzeba wyjść mu naprzeciw Arystoteles Onassis Nasz kraj znajduje się na szóstym miejscu w UE pod względem powierzchni, będąc jednocześnie czwartym ze względu

Bardziej szczegółowo

2012 W Investments S.A. Memorandum

2012 W Investments S.A. Memorandum 2012 W Investments S.A. Memorandum Pieniądza nie należy gonić, trzeba wyjść mu naprzeciw Arystoteles Onassis SPIS TREŚCI Ziemia rolna w Polsce - Raport Opis Funduszu Determinanty wzrostu wartości Certyfikaty

Bardziej szczegółowo

Agenda 1. 2. 3. Ziemia rolna, a alternatywne inwestycje. Bieżąca sytuacja na rynku ziemi rolnej. Polska, a inne kraje Unii Europejskiej

Agenda 1. 2. 3. Ziemia rolna, a alternatywne inwestycje. Bieżąca sytuacja na rynku ziemi rolnej. Polska, a inne kraje Unii Europejskiej 1. 2. 3. Bieżąca sytuacja na rynku ziemi rolnej Ziemia rolna, a alternatywne inwestycje Polska, a inne kraje Unii Europejskiej 6. 5. 4. Parametry Funduszu oraz jego opłaty Weryfikacja i Zakup Gruntu Rolnego

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy Załącznik nr 1 do uchwały nr 21 Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy 1. Ułatwianie Definicja rozpoczęcia prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

ŚREDNIE CENY GRUNTÓW W OBROCIE PRYWATNYM W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., WG DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO

ŚREDNIE CENY GRUNTÓW W OBROCIE PRYWATNYM W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., WG DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., Od dnia 01.07.2008 r. na terenie województwa warmińsko-mazurskiego obowiązują ceny gruntów rolnych stosowane Średnie ceny gruntów w obrocie prywatnym

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej

Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej Dr inż. Marta Czekaj Prof. dr hab. Janusz Żmija Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wydział Rolniczo-Ekonomiczny Instytut

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel Ułatwienie startu młodym rolnikom Wysocka Marta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego W Polsce około jedna piąta gospodarstw jest prowadzona przez osoby powyżej 55 roku życia. W celu stymulowania transferu

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Pieniądz w gospodarstwie domowym Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Od wieków pieniądz w życiu każdego człowieka spełnia rolę ekonomicznego środka wymiany. Jego wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r.

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36%

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36% Jakie zmiany mogą czekać rolników po 2013? Czy będą to zmiany gruntowne czy jedynie kosmetyczne? Czy poszczególne instrumenty WPR będą ewaluować czy też zostaną uzupełnione o nowe elementy? Reforma WPR

Bardziej szczegółowo

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r.

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa Sierpień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Wpływ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich

Wpływ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich Wpływ Programu na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich Realizacja Programu na lata 2007-2013, zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich oraz przyszłość

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

Luty 2015. Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS)

Luty 2015. Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Luty 2015 Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Kluczowe informacje Dedykowany współpracy z Jednostkami Samorządu Terytorialnego Powołany na okres 25 lat Środki

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

Warszawa Lipiec 2015 r.

Warszawa Lipiec 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce ma przed sobą olbrzymie perspektywy. Silna pozycja polskiej gospodarki, najmniejsze

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej I N F O R M A C J A o gospodarowaniu środkami w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej w roku 27 Warszawa, maj 28 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2003 Nr 64 poz. 592 USTAWA. z dnia 11 kwietnia 2003 r.

Dz.U. 2003 Nr 64 poz. 592 USTAWA. z dnia 11 kwietnia 2003 r. Kancelaria Sejmu s. 1/8 Dz.U. 2003 Nr 64 poz. 592 USTAWA z dnia 11 kwietnia 2003 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 803. o kształtowaniu ustroju rolnego Art. 1. Ustawa określa zasady

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Złoża Zysku

lokata ze strukturą Złoża Zysku lokata ze strukturą Złoża Zysku Lokata ze strukturą to wyjątkowa okazja, aby pomnożyć swoje oszczędności w bezpieczny sposób. Lokata ze strukturą Złoża Zysku to produkt łączony, składający się z promocyjnej

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Krajobraz bezpiecznych inwestycji

Krajobraz bezpiecznych inwestycji Krajobraz bezpiecznych inwestycji BRILAND to nowoczesny i kompleksowy program inwestycyjny, przeznaczony dla osób zainteresowanych bezpiecznym lokowaniem kapitału w nieruchomości. BRILAND oferuje własnościowy

Bardziej szczegółowo

KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania

KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania RR Z PR K01 K02 na inwestycje w rolnictwie i rybactwie na zakup ziemi (formuła de minimis)

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem akcji ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia.2013 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Art. 1.

USTAWA z dnia.2013 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Art. 1. Projekt USTAWA z dnia.2013 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Art. 1. W ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu

Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 roku udziela wsparcia finansowego, które obejmuje m.in. spłacanie za rolników części należnych bankom odsetek

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rynku użytków rolnych w Polsce w 2012 r.

Stan i perspektywy rozwoju rynku użytków rolnych w Polsce w 2012 r. Departament Analiz Makroekonomicznych i Sektorowych Stan i perspektywy rozwoju rynku użytków rolnych w Polsce w 2012 r. 26.03.2012 r. Warszawa Opracowali: Monika Orłowska tel. 22 860 54 09 Łukasz Patoła

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw

Projekt ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw Projekt ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw Przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 23 lutego 2016 r. projekt ustawy o wstrzymaniu

Bardziej szczegółowo

R o l n i c t w o e k o l o g i c z n e w P o l s c e w 2 0 0 3 roku

R o l n i c t w o e k o l o g i c z n e w P o l s c e w 2 0 0 3 roku G ł ó w n y I n s p e k t o r a t W y d z i a ł E k o l o g i i R o l n i c z e j R o l n i c t w o e k o l o g i c z n e w P o l s c e w 2 0 0 3 roku Z A T W I E R D Z A M G ł ó w n y I n s p e k t o

Bardziej szczegółowo

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna Kluczowe informacje dla Inwestorów Niniejszy dokument zawiera kluczowe informacje dla Inwestorów dotyczące tego subfunduszu. Nie są to materiały marketingowe. Dostarczenie tych informacji jest wymogiem

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Raport: Rynek ziemi w Polsce grunty rolne i budowlane

Raport: Rynek ziemi w Polsce grunty rolne i budowlane Skala dysproporcji Wysoki poziom dysproporcji w cenach gruntów budowlanych i rolnych zachęca do inwestowania. W niektórych powiatach metr kwadratowy gruntu budowlanego jest nawet kilkunastokrotnie droższy

Bardziej szczegółowo

QUERCUS Multistrategy FIZ. Oferta publiczna certyfikatów inwestycyjnych Emisja certyfikatów serii 002: 6-27 I 2016 r.

QUERCUS Multistrategy FIZ. Oferta publiczna certyfikatów inwestycyjnych Emisja certyfikatów serii 002: 6-27 I 2016 r. QUERCUS Multistrategy FIZ Oferta publiczna certyfikatów inwestycyjnych Emisja certyfikatów serii 002: 6-27 I 2016 r. Cena emisyjna: 1009,00 zł QUERCUS Multistrategy FIZ Typ Funduszu: QUERCUS Multistrategy

Bardziej szczegółowo

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008 ZAKOPANE RYNEK MIESZKAŃ Miasto Zakopane słynące z turystyki wysokogórskiej jest wciąż w centrum zainteresowania inwestorów zarówno indywidualnych jak i developerów, firm i spółek handlowych, budujących

Bardziej szczegółowo

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj Analiza ofert instytucji finansowych posiadających akredytacje do udzielania gwarancji bankowych w ramach zaliczek wypłacanych przez ARiMR na wybrane działania PROW 20072013 Nabór wniosków w ramach PROW

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością EUR

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, Styczeń 2015r. Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Styczeń 2015 2 Subfundusz UniAkcje

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Bogucki Wydawnictwo Naukowe Poznań 2010 Spis treści 1. Wprowadzenie 9 1.1. Cel i zakres analizy 9 1.2.

Bardziej szczegółowo

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw Restrukturyzacja małych gospodarstw Pomoc przyznaje się rolnikowi będącemu osobą fizyczną, jeżeli: jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego lub nieruchomości służącej do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r.

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r. Informacja prasowa Warszawa, 13 lutego 2014 r. Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r. W styczniu 2014 roku inwestorzy kupili obligacje skarbowe o łącznej wartości 256,2 mln zł to trzeci

Bardziej szczegółowo

BIULETYN W INVESTMENTS SA

BIULETYN W INVESTMENTS SA BIULETYN W INVESTMENTS SA Ziemia cenniejsza niż złoto Warszawa wrzesień 2012 1 S t r o n a SPIS TREŚCI Wstęp... 3 Ziemia rolna dlaczego nie?... 3 Potencjał ziemi rolnej na rynku pierwotnym w Polsce?...

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU GPW 27 NOWA JAKOŚĆ INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 28 ROKU - podsumowanie 1 RYNEK AKCJI W 28 ROKU ŚREDNIA WARTOŚĆ TRANSAKCJI (PLN) 2 UDZIAŁ TRANSAKCJI W OBROTACH 1 18 8 16 6 14 4 2 12 24 25 26 27 28 24

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka 24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka Okres subskrypcji: 25.05.2010-08.06.2010 Okres trwania lokaty: 9.06.2010-08.06.2012 Aktywo bazowe: kontrakt terminowy na WIG20 Minimalna kwota wpłaty:

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A.

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. II FORUM MAŁEJ ENERGETYKI WIATROWEJ WARSZAWA CENERG 13 marca 2012 r. Finansowanie OZE w BOŚ S.A. (1991-2011) Liczba [szt.]

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, Grudzień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6 Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 6 Plan wykładu Cechy inwestycji finansowych: dochód ryzyko płynność Depozyty bankowe Fundusze inwestycyjne 2015-11-05 2 Najważniejszymi cechami inwestycji

Bardziej szczegółowo

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej.

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. Istnieje teoria, że fundusze inwestycyjne o stosunkowo krótkiej historii notowań mają tendencję do

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ Inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z ryzykiem i nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością utraty

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do prospektu informacyjnego KBC PARASOL Fundusz Inwestycyjny Otwarty w dniu 28 maja 2014 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do prospektu informacyjnego KBC PARASOL Fundusz Inwestycyjny Otwarty w dniu 28 maja 2014 r. Wykaz zmian wprowadzonych do prospektu informacyjnego KBC PARASOL Fundusz Inwestycyjny Otwarty w dniu 28 maja 2014 r. 1. NA STRONIE TYTUŁOWEJ DODAJE SIĘ INFORMACJE O DACIE OSTATNIEJ AKTUALIZACJI. NOWA

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Wykorzystane rozdziały z Raportu prof. dr hab. Walenty Poczta, dr Agnieszka Baer-Nawrocka, Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które:

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które: Od 9 listopada br. rolnicy mogą składać w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioski o dofinansowanie inwestycji w gospodarstwach rolnych. W ramach PROW 2007-2013 Agencja wprowadza w życie

Bardziej szczegółowo

Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ

Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ Oferta funduszy inwestycyjnych lokujących kapitał na rynku nieruchomości jest coraz szersza. Bessa na światowych giełdach

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ. (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r.

ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ. (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r. MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r.) RYNEK ZBÓŻ NR 8/2007 22 luty 2007

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku Konferencja prasowa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku W A R S Z A W A, 7 S I E R P N I A 2 0 1 3 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich i w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

2. 3. 4. 5) w przypadku depozytów ich wartość stanowi wartość nominalna powiększona o odsetki naliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej; 6) w przypadku jednostek uczestnictwa, certyfikatów

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem S&P 500 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów Depozytowych

Bardziej szczegółowo

Nowy kredyt technologiczny

Nowy kredyt technologiczny Nowy kredyt technologiczny premia dla innowacji Maj 2009 Kredyt technologiczny Kredyt technologiczny jako element Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007 2013 System wdrażania Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Opracowanie 2014 Dom Maklerski W Investments S.A.

Opracowanie 2014 Dom Maklerski W Investments S.A. Opracowanie Pieniądza nie należy gonić, trzeba wyjść mu naprzeciw Arystoteles Onassis SPIS TREŚCI Ziemia rolna w Polsce - Raport Opis Funduszu Determinanty wzrostu wartości Certyfikaty Nasi Partnerzy

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy

Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy Producenci rolni poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych takich jak

Bardziej szczegółowo

COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH

COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH Warszawa, Lipiec 2010 COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH PODSUMOWANIE O NAS Działamy na rynku kapitałowym od 1996 roku, a od grudnia 2005 jako akcjonariusze oraz Zarząd domu maklerskiego Suprema

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r.

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. Stan i główne g wyzwania rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. 1 Cele konferencji Ocena stanu i głównych wyzwań rozwoju obszarów wiejskich w Polsce Ocena wpływu reform

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo