49 ODBIORCA. 49 UNIKALNY CHARAKTER OBIEKTU. 49 WARTOŚD EDUKACYJNA. 49 OGÓLNE ZAŁOŻENIA SCENARIUSZA. 49 ELEMENTY EMOCJONALNE. 50 TAB. V.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "49 ODBIORCA. 49 UNIKALNY CHARAKTER OBIEKTU. 49 WARTOŚD EDUKACYJNA. 49 OGÓLNE ZAŁOŻENIA SCENARIUSZA. 49 ELEMENTY EMOCJONALNE. 50 TAB. V."

Transkrypt

1 Strona1 JURAPARK oraz PARK NAUKI i EWOLUCJI CZŁOWIEKA w Krasiejowie STOWARZYSZENIE DELTA ul. 1 Maja 10, Krasiejów, Telefony. PNiEC: , ; JuraPark: Spis treści ZAŁOŻENIA WSTĘPNE TAB. I. Przebieg zajęd Scenariusz zajęd dla dzieci objętych I etapem nauczania Klasy I-III TAB. II. Scenariusz zajęd dla dzieci objętych I etapem nauczania Klasy I-III TAB. III. Przebieg zajęd dla dzieci objętych II etapem nauczania Klasy IV-VI TAB. IV. Scenariusz zajęd dla dzieci objętych II etapem nauczania Klasy IV-VI Krótka historia powstawania obiektów naukowo-dydaktycznych zbudowanych przez Stowarzyszenie Delta JuraPark Krasiejów ODBIORCA UNIKALNY CHARAKTER OBIEKTU WARTOŚD EDUKACYJNA OGÓLNE ZAŁOŻENIA SCENARIUSZA ELEMENTY EMOCJONALNE TAB. V. KOMPONENTY JURAPARKU W KRASIEJOWIE I SPOSÓB ICH ZWIEDZANIA TUNEL CZASU WYSTAWA PLENEROWA JURAPARKU PAWILON Z KOŚDMI WYKOPALISKA OCEANARIUM ZARZĄDZANIE RUCHEM TURYSTYCZNYM W JURAPARKU Park Nauki i Ewolucji Człowieka (PNiEC) NAWIĄZANIE DO POPRZEDNICH WYSTAW STOWARZYSZENIA DELTA ODBIORCA UNIKALNY CHARAKTER OBIEKTU WARTOŚD EDUKACYJNA OGÓLNE ZAŁOŻENIA SCENARIUSZA TECHNOLOGIA PRZEKAZU, KOMFORT ZWIEDZANIA, HIGIENA I BEZPIECZEOSTWO ELEMENTY EMOCJONALNE NAWIĄZANIE DO PRZYSZŁYCH WYSTAW STOWARZYSZENIA DELTA ZARZĄDZANIE RUCHEM TURYSTYCZNYM W PNiEC I ANIMOWANY PRZEWODNIK CYFROWY

2 TAB. VI. KOMPONENTY PNiEC I SPOSÓB ICH ZWIEDZANIA WYSTAWA OKNA PREHISTORII POCZĄTEK PRZYGODY HANGAR Z DOKAMI POCZEKALNIE I ICH WZBOGACENIE CYFROWE PROMY KOSMICZNE WEHIKUŁ CZASU OKNA PREHISTORII CZAS POBYTU NA WYSTAWIE OKNA PREHISTORII WYSTAWA ŚWIADECTWA EWOLUCJI EKSPOZYCJA INTERAKTYWNA DRZEWO RODOWE SSAKÓW NACZELNYCH EKSPOZYCJA INTERAKTYWNA WSZYSCY JESTEŚMY BRADMI EKSPOZYCJA GRÓB KSIĘCIA Z KULTURY MIERZANOWICKIEJ EKSPOZYCJA ROZWÓJ NOŻA (rozwój narzędzi) EKSPOZYCJA OETZI NAJSTARSZA MUMIA EKSPOZYCJA INTERAKTYWNA ROZWÓJ NACZYO EKSPOZYCJA INTERAKTYWNA ROZWÓJ SZTUKI EKSPOZYCJA INTERAKTYWNA ROZWÓJ PISMA CZAS POBYTU NA WYSTAWIE ŚWIADECTWA EWOLUCJI KLASA PRZYSZŁOŚCI I KINO 3D PREPARATORNIA I MAGAZYN OKAZÓW HOTEL, KAWIARNIA I JADŁODAJNIA Strona2

3 Strona3 JuraPark Krasiejów oraz Park Nauki i Ewolucji Człowieka w Krasiejowie Opiekę naukową, merytoryczną i edukacyjną sprawuje autor projektu dr Andrzej Boczarowski Oferta Edukacyjna Zajęcia przeznaczone dla dzieci objętych I i II etapem nauczania, w okresie jesienno-zimowym i wczesną wiosną. ZAŁOŻENIA WSTĘPNE. 1. Zajęcia w okresie jesienno-zimowym mogą byd realizowane dowolnego dnia w tygodniu, niezależnie od pogody. Wszystkie odbywają się w pomieszczeniach zamkniętych i ogrzewanych. 2. Zajęcia edukacyjne dostosowane są do nowej podstawy programowej. 3. Program materiału nawiązuje do tematów lekcyjnych realizowanych w klasach IV VI podczas nauki Przyrody ; Plastyki oraz Języka polskiego, Języka angielskiego, Języka czeskiego i Języka niemieckiego. 4. Jednocześnie podział materiału koresponduje z wersją jaka została zatwierdzona przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie, na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej w ramach projektu pt.,,e-podręczniki do kształcenia ogólnego. 5. Scenariusz wspomaga pracę z dziedmi młodszymi na I etapie nauczania. 6. Materiał scenariusza nawiązuje do treści zawartych w nowym podręczniku elementarza Nasz Elementarz autorstwa Marii Lorek i Lidii Wollman, a wydanego w 2014 roku przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. 7. Lekcje muzealne stanowią dobre uzupełnienie podstawy programowej w zakresie przedmiotu Przyroda. 8. Dodatkowo lekcje mogą się przyczynid do wzbogacenia słownictwa w zakresie języka angielskiego, czeskiego, niemieckiego i polskiego. 9. Materiał przedstawiony w Parku Nauki i Ewolucji Człowieka oraz w JuraParku w Krasiejowie jest doskonałą formą powtórki do egzaminu po szkole podstawowej Sprawdzian szóstoklasisty. 10. Zajęcia realizowane są przez wykwalifikowanych przewodników pracujących na co dzieo z dziedmi i grupami zorganizowanymi. Przewodnicy są zatrudnieni na miejscu. 11. Nad kontrolą realizacji projektu czuwa kadra pedagogiczna oraz naukowa. 12. W ramach opłaty zapewnia się: - ubezpieczenie OC i NW na terenie obiektu; - profesjonalną opiekę medyczną (osoba z uprawnieniami ratownika medycznego); - szatnię; - osobną przebieralnię i przewijalnię; - dostępnośd obiektu dla osób niepełnosprawnych (ścieżki edukacyjne, sale kinowe, winda, toalety, podjazdy);

4 Strona4 - kompletnośd ścieżki edukacyjnej w wymienionym zakresie - pomieszczenia do realizacji zajęd; - pomieszczenia gastronomiczne; - ogromny, wybrukowany parking przystosowany dla autokarów. 13. Za dodatkową opłatą możemy zapewnid: - jeden klub dwa posiłki podczas pobytu na terenie obiektów (śniadania, obiady i suchy prowiant na drogę powrotną); - transport grupy; - nowoczesną salę kinową dostosowaną do emisji filmów 3D stereo wraz z ofertą repertuarową inna dla dzieci młodszych i inną dla dzieci starszych, młodzieży i dorosłych; - warsztaty plastyczne; - 40 miejsc hotelowych przystosowanych dla grup dziecięcych oraz pokój dla nauczyciela. 14. Zajęcia w wersji podstawowej trwają 4 godziny zegarowe w tym znajduja się 4 lekcje edukacyjne oraz czas na posiłki, toaletę i przejścia. Wybranie z oferty dodatkowych zajęd skutkuje przedłużeniem czasu pobytu na terenie obiektu. 15. Oferta obejmuje usługę skierowaną głównie na okres jesienno-zimowy i wczesnowiosenny, ale może byd zrealizowana w dowolnej porze roku. 16. Kontakt i rezerwacja. JuraPark: Tel.: Park Nauki i Ewolucji Człowieka: Tel.: lub ; adres: ul. 1 Maja 10, Krasiejów (gmina Ozimek) Terminy wycieczek dla grup zorganizowanych należy rezerwowad z wyprzedzeniem. 17. Ceny należy weryfikowad telefonicznie.

5 Strona5 TAB. I. Przebieg zajęd Scenariusz zajęd dla dzieci objętych I etapem nauczania Klasy I-III. Temat Zadania Grupa Miejsce realizacji JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI (90 minut) ŚWIADECTWA EWOLUCJI (50 minut) TAJEMNICE NAUKI (90 minut) Czas trwania zajęd podstawowych w minutach Czas trwania zajęd uzupełniających w minutach 0 I Przyjazd i przywitanie grupy w recepcji. Przejście do sali gastronomicznej. Cała PNiEC Recepcja PNiEC 30 0 Śniadanie. PNiEC sala gastronomiczna 0 II Przejście do Poczekalni odlotu promów kosmicznych i pobranie PNiEC Poczekalnia odlotu promów 0 kasków. kosmicznych Cała 15 PNiEC Poczekalnia odlotu promów Udział w grach edukacyjnych w oczekiwaniu na odlot promu. 0 kosmicznych III Udział w wyprawie naukowej OKNA PREHISTORII. Cała PNiEC wystawa Okna prehistorii 45 0 Przejście z wystawy Okna prehistorii do Preparatorni. do 26 PNiEC 5 0 IV Warsztaty w Preparatorni. osób PNiEC Preparatornia 20 0 Przejście z Preparatorni do wystawy Świadectwa Ewolucji. do 26 PNiEC 5 0 Pobyt na wystawie Świadectwa Ewolucji. osób PNiEC Sala Wystaw Tematycznych 20 0 V-A Przejście do Sali Kinowej. OPCJONALNIE. Cała PNiEC 0 5 V-B Projekcja filmu 3D Jak odtworzyd przeszłośd. OPCJONALNIE. Cała PNiEC Kino 3D 0 25 V-C Spotkanie z jaskiniowcami film animowany 3D dla dzieci młodszych. OPCJONALNIE. Cała PNiEC Kino 3D 0 60 VI Przejazd do Prehistorycznego Oceanarium w JuraParku. Cała JuraPark 15 0 VII Pobyt w Prehistorycznym Oceanarium. Cała JuraPark 25 0 VIII Przejście do sali gastronomicznej w JuraParku. Cała JuraPark 5 0 IX Warsztaty plastyczne. OPCJONALNIE. Cała JuraPark 0 60 X XI Podsumowanie całego dnia pracy. Cała JuraPark 0 30 Obiad. Cała JuraPark 0 Rozdanie upominków edukacyjnych. Cała JuraPark 0 15 Pożegnanie i odjazd. Cała JuraPark 0 należy doliczyd SUMA 240 minut dodatkowy czas

6 Strona6 TAB. II. Scenariusz zajęd dla dzieci objętych I etapem nauczania Klasy I-III. 1. Temat zajęd (4 godziny dydaktyczne) TEMATY realizowane w Parku Nauki i Ewolucji Człowieka (PNiEC) w Krasiejowie oraz w JuraParku Krasiejów: 1. JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI 1 godzina lekcyjna. 2. ŚWIADECTWA EWOLUCJI 1 godzina lekcyjna (w tym warsztaty edukacyjne). 3. TAJEMNICE NAUKI 2 godziny lekcyjne (w tym warsztaty edukacyjne). 2. Opis treści podstawy programowej realizowanych w ramach zajęd (z rozróżnieniem na przedmioty humanistyczne, matematycznoprzyrodnicze, uczniów zdolnych oraz uczniów z dysfunkcjami /trudnościami w nauce, a także uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych) Punkty podstawy programowej i odpowiadające im tematy materiału realizowanego w I etapie edukacyjnym w klasie I, II i III. Tematy realizowane w PNiEC i w JuraParku: JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI. ŚWIADECTWA EWOLUCJI. TAJEMNICE NAUKI Jak odtwarza się prehistorię (OPCJONALNIE). TAJEMNICE NAUKI Tajemnice Oceanów. Materiał odnosi się do następujących zagadnieo realizowanych w ramach kształtowania poszanowania nauki i nauczania dzieci o otaczającym ich Świecie, co zapisano w odpowiednich punktach podstawy programowej: Punkt 4. Kształtowanie u dziecka pozytywnego stosunku do nauki oraz rozwijanie ciekawości w poznawaniu otaczającego świata i w dążeniu do prawdy. Punkt 7. Dbałośd o to, aby dziecko mogło nabywad wiedzę i umiejętności potrzebne do rozumienia świata, w tym zagwarantowanie mu dostępu do różnych źródeł informacji i możliwości korzystania z nich. W treściach przyrodniczych pkt. 7. zna wpływ przyrody nieożywionej na życie ludzi, zwierząt i roślin: a) wpływ światła słonecznego na cyklicznośd życia na Ziemi; b) znaczenie powietrza i wody dla życia człowieka, roślin i zwierząt; c) znaczenie wybranych skał i minerałów dla człowieka (np. węgla i gliny);

7 Strona7 W zalecanych warunkach realizacji. Punkt 1. Wiedza przyrodnicza powinna byd rozwijana głównie z wykorzystaniem aktywizujących metod nauczania oraz różnych, dostępnych źródeł informacji. Edukacja przyrodnicza powinna byd realizowana przede wszystkim w naturalnym środowisku poza szkołą. Scenariusz tych zajęd wspomaga pracę z uczniem w zakresie różnych przedmiotów. Edukacja polonistyczna wspomagana jest przez: poprawę rozwoju umysłowego w zakresie wypowiadania się; poprawianie dbałości o kulturę języka; naukę słuchania wypowiedzi innych osób (tu przewodnika) i zrozumienia treści, które są przekazywane; naukę przekazywania w jasny sposób spostrzeżeo i odczud dziecka; dwiczenie mówienia na temat; poprawę zdolnośd zadawania pytao; dwiczenie rozumienia sensu kodowania oraz dekodowania informacji; naukę odczytywania uproszczonych rysunków, znaków informacyjnych i napisów. Język obcy nowożytny wspomagany jest przez: wzbogacenie nazywanie obiektów w najbliższym otoczeniu (tu słówka stowarzyszone z oglądana treścią); proces kojarzenia nowych słówek z oglądanymi obiektami w muzeum. Edukacja plastyczna wzbogacona jest przez: ukazanie nowego dla ucznia zastosowania malarstwa i rzeźby tu w służbie nauki; poprawę wyrażanie własnych myśli i uczud w różnorodnych formach plastycznych; korzystanie z medialnych środków przekazu; posługiwanie się takimi środkami wyrazu plastycznego, jak: kształt, barwa, faktura; zachęca do wykonania własnej pracy inspirowanej wyobraźnią (tu tworzenie podobizny przodka).

8 Strona8 Edukacja przyrodnicza wspomagany jest przez: naukę poszanowania przyrody; naukę rozpoznawania roślin i zwierząt żyjących w różnych środowiskach przyrodniczych; wzbogacenie wiedzy na temat sposobów przystosowania się organizmów żywych do trudnych warunków życia n p.: zimno, brak pożywienia, zagrożenia naturalne; poznanie początków zagrożeo dla środowiska przyrodniczego spowodowanych przez człowieka pierwotnego: wypalanie lasów, łąk i ściernisk, wybijanie zwierząt; uświadomienie zagrożeo ze strony zwierząt; lepsze rozumienie wpływu warunków atmosferycznych na życie; umiejętnośd porównywania organizmów z sobą. W zajęciach dotyczących zakresu przyrodniczego wykorzystane zostaną pomysły i zalecenia jakie zawarła w swojej książce: prof. dr hab. Dorota Klus-Staoska W nauczaniu początkowym inaczej scenariusze lekcji; w szczególności rozdział poświęcony projektowi zastosowanemu w pedagogice wczesnoszkolnej - "Dinozaury" s Cele ogólne Cele Myślenie naukowe - umiejętnośd formułowania wniosków opartych na obserwacjach empirycznych dotyczących przyrody i społeczeostwa. Umiejętnośd komunikowania się w języku ojczystym i w języku obcym, zarówno w mowie, jak i w piśmie. Umiejętnośd posługiwania się nowoczesnymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi, w tym także dla wyszukiwania i korzystania z informacji. Uczeo: przyswaja podstawową wiedzę o ewolucji człowieka; poznaje ewolucję małp; uczy się czytania dziejów Ziemi; rozumie na czym polega znaczenie skamieniałości w badaniu ewolucji człowieka; wie na czym polegał proces uczłowieczenia; dotyka skał, minerałów i skamieniałości w preparatorni; potrafi odpowiedzied na pytanie jak staliśmy się ludźmi.

9 Strona9 Temat realizowany w PNiEC: JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI. Poznanie głównych etapów ewolucji człowieka. Czym różnią się ludzie od małp i innych zwierząt. Temat realizowany w PNiEC: ŚWIADECTWA EWOLUCJI. Jak zdobywamy wiedzę o przeszłości. Źródła wiedzy o przeszłości. Temat realizowany w JuraParku: TAJEMNICE NAUKI. Jak odtwarza się prehistorię (OPCJONALNIE). Poznajemy prehistoryczne zwierzęta morskie. 5. Cele szczegółowe (określające umiejętności uczniów jakie nabędą w ramach zajęd) Temat realizowany w PNiEC: JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI. Wystawa edukacyjna Okna prehistorii. Uczniowie dowiadują się: jak staliśmy się ludźmi; co odróżnia nas od małp i innych zwierząt; kiedy powstały ssaki; kiedy i dlaczego staliśmy się dwunożni; kiedy przestaliśmy mieszkad na drzewach; kiedy powstały pierwsze ludzkie rodziny; jaką rolę w życiu ludzi odgrywa miłośd bliźniego i współczucie oraz jakie mamy dowody ich istnienie w przeszłości; jaką rolę w życiu człowieka odgrywają ceremonie i wierzenia; jakie były początkowe przyczyny dewastacji środowiska naturalnego spowodowane przez ludzi; kiedy człowiek zaczął stosowad żelazo i inne metale; jak powstała ludzka mowa. Uczniowie poznają: dziwne gatunki karłowatych i gigantycznych ludzi; ostatniego wspólnego przodka wszystkich współczesnych ludzi; kulturę neandertalczyków;

10 Strona10 kulturę kromaniooczyków; jak ciężko pracował człowiek prehistoryczny. Uczniowie wyciągają wnioski z poznanych treści: jak konkurencja innych gatunków wpłynęła na naszą społecznośd; jak zmiany diety człowieka wpłynęły na jego rozwój; jak zmiany klimatyczne na Ziemi wpłynęły na naszą ewolucję. Uczniowie uświadamiają sobie: jaką rolę odgrywa harmonia we współistnieniu człowieka z naturą; jaką rolę odgrywa sztuka w naszym życiu. Uczniowie szukają związków: pomiędzy odkryciem ognia a rozwojem naszego społeczeostwa; pomiędzy zastosowaniem krzemieni i krzemu a rozwojem ludzkości. Uczniowie wyobrażają sobie: przyszły rozwój społeczeostwa ludzkiego (podbój Kosmosu); jak będzie wyglądał człowiek przyszłości. Uczniowie poszerzają słownictwo językowe: wzdłuż wystawy ustawione są tablice z charakterystycznymi słówkami w czterech językach (angielski, czeski, niemiecki, polski) odnoszącymi się do danego okna prehistorii. Temat realizowany w PNiEC: ŚWIADECTWA EWOLUCJI. Wyboru zagadnieo dokonuje przewodnik i dostosowuje je do grupy. Uczniowie dowiadują się: jak zdobywamy wiedzę o przeszłości; na czym polega praca geologa, paleontologa i archeologa; dowiadują się czym jest zapis geologiczny i paleontologiczny; jak odczytad informacje o środowisku naturalnym na podstawie skał; na czym polega proces powstania skamieniałości; jak genetyka pomaga ustalid pokrewieostwo pomiędzy gatunkami;

11 Strona11 jak wyglądały migracje ludzi w ciągu ostatnich lat; jak rozwijały się najważniejsze dziedziny działalności człowieka; jak wyglądał rozwój narzędzi; jak wyglądał rozwój naczyo; jak wyglądał rozwój sztuki; jak wyglądał rozwój pisma. Uczniowie poznają: specjalistyczne słownictwo związane z naukami o Ziemi; źródła wiedzy o przeszłości; okazy paleontologiczne zwierząt morskich (zęby i szkielety), które później zobaczą w Oceanarium; etapy zasiedlania kuli ziemskiej; główne etapy ewolucji człowieka; różne gatunki małp. Uczniowie oglądają: eksponaty szkieletowe różnych gatunków małp; eksponaty szkieletowe przodków człowieka; najstarszą mumia na Świecie Oetzi ; pochówek księcia z kultury mierzanowickiej wraz darami grobowymi. Uczniowie oglądają i dotykają: okazów skał i minerałów z całego Świata i przyglądają im się przez lupy; okazów paleontologicznych z całego Świata i przyglądają im się przez lupy. Uczniowie uświadamiają sobie: że wszyscy ludzie są bardzo blisko z sobą spokrewnieni. Uczniowie udowadniają: że skamieniałości są bezpośrednimi świadectwami ewolucji życia na Ziemi; że problem rasizmu nie ma uzasadnienia naukowego. Temat realizowany w PNiEC i JuraParku: TAJEMNICE NAUKI.

12 Strona12 Uczniowie klas młodszych I-III oglądają (OPCJONALNIE): film animowany 3D o życiu ludzi prehistorycznych utrzymany w konwencji bajkowej. Uczniowie klas młodszych I-III wykonują na warsztatach (OPCJONALNIE): wykonują samodzielną rekonstruują wygląd człowieka prehistorycznego w oparciu o zdobyta wiedzę i własną wyobraźnię. Uczniowie oglądają: prehistoryczne zwierzęta morskie w cyfrowym oceanarium. Uczniowie porównują: morską faunę kopalną z współczesną. animowane rekonstrukcje wielkich wymarłych zwierząt morskich z ich skamieniałymi szczątkami, które oglądali wcześniej w preparatorni. 6. Metody i techniki pracy służące osiągnięciu efektów opisanych w celach szczegółowych. ODBIORCA. Wystawa jest skierowana dla widzów w każdym wieku powyżej 6 lat i o każdych zainteresowaniach. GRUPA. Praca z całym zespołem klasowym odbywa się w grupach do 54 osób. Tylko niektóre zajęcia wymagają podziału grupy na dwa zespoły złożone z 27 osób. TECHNIKI PRACY Z GRUPĄ METODY WIODĄCE. Pokazy multimedialne korzystają z technik obrazu animowanego i statycznego 2D oraz 3D; rzeźbiarskich dioram 3D; scenografii filmowej, po której i wśród której uczeo się porusza. Ewenementem w skali europejskiej jest zmieszanie technik przestrzenności cyfrowej z fizyczną np. system jaskio i kopalo, po którym wędrują uczniowie, a przez okna jaskiniowe wyglądają na zewnątrz tych światów i obserwują przeszłośd zilustrowaną materiałem filmowym. W oknach jaskiniowych są dyskretnie zamontowane i wtopione w dekorację systemy projekcji 3D STEREO, poprzez które emituje się właśnie ten materiał filmowy. Metody problemowe narracja: non ex cathedra, prowadzący pokazuje, że nauka nie rozwiązała wszystkich problemów i inspiruje dzieci do zainteresowania się nią. Prowadzący wskazuje problemy i nierozwiązane zagadki nauki, zachęca do zadawania pytao i uczy ich

13 Strona13 zadawania. Ekspozycje ułożone liniowo samoistnie narzucają grupie kolejnośd poznawanych treści. Ekspozycje ułożone nieliniowo pozwalają na dokonanie wyboru tego co uczeo chce obejrzed. Wystawa "Okna prehistorii zwiedzana jest liniowo. Odpowiada na pytanie Jak staliśmy się ludźmi? Wystawa "Świadectwa ewolucji zwiedzana jest w sposób dowolny. Odpowiada na pytanie Skąd czerpiemy wiedzę dotyczącą ewolucji człowieka? Wystawa "Prehistoryczne oceanarium 3D zwiedzana jest liniowo. Odpowiada na pytanie Jak wyglądali i żyli mieszkaocy prehistorycznych mórz i oceanów? Preparatornia pozwala obejrzed i dotknąd eksponaty. Zajęcia praktyczne (warsztaty) uczniowie dotykają eksponatów geologicznych, mineralogicznych i paleontologicznych. Dokonują obserwacji przez duże wolnostojące lupy. Wzbogacenie słownictwa. Wzdłuż wystawy ustawione są tablice z charakterystycznymi słówkami w czterech językach (angielski, czeski, niemiecki, polski) odnoszącymi się do danego okna prehistorii. UNIKALNY CHARAKTER PROWADZENIA ZAJĘD. Scenariusz skupia się przede wszystkim na ewolucji człowieka. Każdy uczestnik zajęd staje się częścią scenariusza filmowego członkiem wyprawy badawczej. Zwiedzający zwani są TEMPONAUTAMI (podróżnikami w czasie), a poszczególne stanowiska zwane są OKNAMI PREHISTORII. Temponauci poruszają się po scenografii filmowej, a film jest dosłownie dokoła nich. Dzieci starsze skorzystają z hełmów wirtualnych oraz z narracji przewodnika cyfrowego. Dzieci młodsze skorzystają z samodzielnych, lekkich okularów 3D, a narracja zostanie przekazana ustnie przez opiekuna (przewodnika). Sposób oprowadzania grup przedstawiono szczegółowo w tabelach: TAB. V. KOMPONENTY JURAPARKU W KRASIEJOWIE I SPOSÓB ICH ZWIEDZANIA. TAB. VI. KOMPONENTY PNiEC I SPOSÓB ICH ZWIEDZANIA. 7. Materiały dydaktyczne oraz środki (np. prezentacje, teksty, karty pracy, słuchowiska, filmy, nagrania itp.). MATERIAŁY DYDAKTYCZNE. Do najważniejszych można zaliczyd: hełmy wirtualne dla dzieci starszych zaopatrzone w okulary 3D i słuchawki;

14 Strona14 samodzielne, lekkie okulary 3D dla dzieci młodszych; samodzielne, lekkie okulary 3D dla kina; trójwymiarowy Animowany Przewodnik Cyfrowy; tablice edukacyjne z słówkami opracowanymi w czterech językach (angielski, czeski, polski, niemiecki); teksty i tabliczki z opisami muzealnymi; teksty interaktywne dostępne poprzez system ekranów dotykowych; karty pracy nauczyciela; systemy nagłośnienia stereo i 5.1 w całym obiekcie PNiEC; klipy dźwiękowe nagrane w czterech językach (angielski, czeski, polski, niemiecki); muzyka skomponowana specjalnie dla PNiEC; dźwięki natury nagrane specjalnie dla każdej z wystaw PNiEC z osobna; klipy animowane QTVR (środowisko rzeczywistości wirtualnej); klipy animowane 3D STEREO wyświetlane w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej; klipy tradycyjne 3D STEREO wyświetlane w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej; filmy pełnometrażowe animowane i tradycyjne wyświetlane w technologii polaryzacji aktywnej; rysunki statyczne 3D STEREO przystosowane do wyświetlania w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej (ponad ilustracji); rysunki 2D (kilkaset sztuk); rysunki będące tłem dioram największy z nich ma 30 m długości i 10,5 m wysokości w jednym kawałku (tło dioramy afrykaoskiej); fotografie statyczne 3D STEREO przystosowane do wyświetlania w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej (kilkaset sztuk); fotografie 2D okazów i różnych zwierząt głównie małp (kilka tysięcy sztuk); prezentacje 2D i 3D przystosowane do wyświetlania w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej; wykłady multimedialne; fotorealistyczne rzeźby ludzi, zwierząt i roślin; nowa strona internetowa dedykowana specjalnie dla JuraParku i PNiEC; oprogramowanie interaktywne dedykowane specjalnie dla JuraParku i PNiEC; oprogramowanie kinetyczne dedykowane specjalnie dla PNiEC; cyfrowe gry edukacyjne napisane specjalnie dla PNiEC;

15 Strona15 gry na komórkę i tablet dedykowana specjalnie dla JuraParku i PNiEC; oprogramowanie nauczycielskie (konsola do tworzenia własnych prezentacji); setki eksponatów muzealnych; czaszki małp i praludzi wykonane z dokładnością 1/10 mm (kopie cyfrowe wykonano w USA na zamówienie); setki eksponatów archeologicznych; setki eksponatów oryginalnych skały, minerały i skamieniałości z całego Świata; dioramy rzeźbiarskie 3D; dioramy rzeźbiarskie 3D zmieszane z techniką stereoskopii pasywnej; gigantyczna scenografia filmowa, po której widzowie poruszają się przez 45 minut (promy kosmiczne; wnętrze kosmicznego wehikułu czasu; jaskinie; kopalnie i inne); jedno kino 3D Stereo; dwa kina 5D Stereo z ruchomą podłogą (jedyne takie platformy w Europie zabierające jednocześnie 54 osoby); cyfrowy system zarządzania ruchem turystycznym. 8. Przebieg zajęd. I. PRZEBIEG ZAJĘD. Opis, jak powinny wyglądad warsztaty-może byd np. z podziałem na wstęp, II. Grupa pozostaje pod nieustanną opieką kadry PNiEC i nauczycieli, którzy przyjechali z dziedmi. częśd główną i koocową. Powinien zawierad takie elementy jak: - sformułowanie problemu; - zmotywowanie do pracy nad jego rozwiązaniem z pomocą różnorodnych ZADANIE minut. metod i technik pracy (im bardziej zróżnicowane zadania, tym lepsze efekty Przyjazd i przywitanie grupy w recepcji PNiEC. kształcenia) ukierunkowanych na odkrywanie, przeżywanie, analizowanie, Przejście do sali gastronomicznej. dociekanie, dyskusję, zabawę, doświadczenie, eksperyment; - rozwiązanie problemu; Śniadanie. - wspólne podsumowanie zajęd; - koocowe uznanie wspólnych osiągnięd. ZADANIE minut Przejście do Poczekalni odlotu promów kosmicznych i pobranie kasków Udział w grach edukacyjnych w oczekiwaniu na odlot promu (lista dostępnych gier edukacyjnych znajduje się w tekście opisowym w rozdziale: POCZEKALNIE I ICH WZBOGACENIE CYFROWE). ZADANIE minut. Temat realizowany w PNiEC: JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI.

16 Sformułowanie problemów: Główne etapy ewolucji człowieka. Czym różnią się ludzie od małp i innych zwierząt Zmotywowanie do pracy. Uczestnicy, stają się częścią ekspedycji naukowej, która podróżując w czasie ma poznad przeszłośd gatunku ludzkiego. Zgodnie ze scenariuszem stają się temponautami, czyli podróżnikami w czasie. Temponauci zajmują miejsca w promie kosmicznym (sala kinowa 5D) i uczestniczą w spektaklu Zagłada wielkich dinozaurów. Sala kinowa swoją scenografią i treścią nawiązuje do lotu w przestrzeni kosmicznej. Ruchoma podłoga i efekty specjalne potęgują symulację lotu. Prom kieruje się w stronę Wehikułu Czasu, który orbituje wokół Ziemi, jednocześnie dokonują przeskoku w czasie (szczegóły patrz rozdział: WYSTAWA OKNA PREHISTORII ) Rozwiązanie problemów uczeo poznaje stopniowo w trakcie wędrówki poprzez wehikuł czasu i prehistoryczne światy, do których zagląda zgodnie z fabułą scenariusza zwiedzania obiektu. Zwiedzanie Okien prehistorii ten etap uczestnicy pokonują pieszo, przemieszczając się poprze scenografię filmową. Wędrówką steruje przewodnik cyfrowy i sygnalizacja świetlna. Okna prehistorii to zasadnicza częśd wystawy. Poprzez nie temponauci zaglądają w przeszłośd gatunku ludzkiego. W pewnym momencie przekraczają fizykalnośd Świata ludzi prehistorycznych i wędrują całym systemem jaskio i kopalo. (szczegóły patrz rozdział: WYSTAWA OKNA PREHISTORII ) Okno prehistorii: Zagłada wielkich dinozaurów. Uczniowie dowiadują się kiedy powstały ssaki i dlaczego zaczęły panowad na Ziemi. Jednocześnie wystawa jest nawiązaniem do kooca ścieżki edukacyjnej w JuraParku, która właśnie kooczy się 66 milionów lat temu na momencie zagłady wielkich dinozaurów Okno prehistorii: Początki dwunożności Uczniowie dowiadują się kiedy i dlaczego staliśmy się dwunożni Okno prehistorii: Zejście z drzew Uczniowie poznają różnice pomiędzy ludźmi a małpami oraz w relacji do innych zwierząt. Dowiadują się także kiedy przestaliśmy mieszkad na drzewach Okno prehistorii: Pierwsza rodzina Uczniowie dowiadują się jak powstała pierwsza rodzina Okno prehistorii: Zabójcy i ofiary Uczniowie przekonują się, że chociaż życie praludzi było bardzo ciężkie i niebezpieczne, to przeciwności losu tak ich zahartowały, że obecnie mogliśmy Strona16

17 opanowad cały Świat Okno prehistorii: Pierwsza miłośd Uczniowie uświadamiają sobie, że najważniejszym elementem rozwoju człowieka jest jego bogate życie emocjonalne. Dowiadują się, że miłośd i współczucie pojawiły się bardzo dawno temu i wpłynęły na humanizację naszego rodzaju Okno prehistorii: Konkurencja Uczniowie wyciągają wnioski z historii opowiadającej o tym, że człowiek pierwotny miał wielu konkurentów, z którymi musiał rywalizowad o pokarm i przestrzeo do życia. Jednocześnie uczniowie zostają uświadomieni jak ważną jest harmonia we współistnieniu człowieka z naturą Okno prehistorii: Karły Uczniowie poznają dziwne gatunki ludzi, którzy przez krótki czas współistnieli razem z nami. Przykładem jest tutaj karłowaty człowiek z indonezyjskiej wyspy Flores Okno prehistorii: Giganci Uczniowie stykają się z rekonstrukcją człowieka z Heidelbergu ostatniego wspólnego przodka wszystkich ludzi Okno prehistorii: Łowcy mamutów Uczniowie wyciągają wioski - jak zmiany diety człowieka wpłynęły na jego rozwój. Poznają przyczyny zmian klimatycznych na Ziemi i ich wpływ na naszą ewolucję. Spotykają się z kulturą neandertalczyków Okno prehistorii: Pierwszy pogrzeb Uczniowie dowiadują się jak ważną rolę w życiu człowieka odgrywają ceremonie, zwyczaje, wierzenia oraz tzw. życie duchowe Okno prehistorii: Początki sztuki W replice fragmentu jaskini Chauveta uczniowie spotykają się z prehistoryczną sztuką naskalną. Poznają kulturę kromaniooczyków naszych bezpośrednich przodków Okno prehistorii: Epoka kamienia Poruszając się po zrekonstruowanej replice kopalni krzemieni pasiastych uczniowie poznają kultury ludzkie posługujące się narzędziami krzemiennymi. Dowiadują się jak wytwarzano narzędzia krzemienne. Poznają przyczyny początków dewastacji środowiska naturalnego przez człowieka Okno prehistorii: Epoka żelaza Uczniowie dowiadują jak i kiedy człowiek zaczął stosowad żelazo i inne metale Okno prehistorii: Cywilizacja ognia i krzemu Uczniowie uświadamiają sobie znaczenie odkrycia ognia i zastosowania krzemu i krzemieni na różnych etapach dziejów ludzkości. Zostaje rozbudzona ich wyobraźnia Strona17

18 Strona18 w kwestii przyszłego rozwoju człowieka. Wspólne podsumowanie pierwszych dwóch problemów i ich wyjaśnienie odbywa w trakcie lotu powrotnego. Podsumowania dokonuje kapitan wyprawy wraz z załogą ekspedycji czyli temponautami (tu uczniowie). Uczestnicy zajmują miejsca w promie kosmicznym (sala kinowa 5D), którym zgodnie z fabułą filmowa powrócą na Ziemię. Biorą udział w spektaklu Cywilizacja ognia i krzemu. Sala kinowa swoją scenografią i treścią nawiązuje do lotu w przestrzeni kosmicznej. Ruchoma podłoga i efekty specjalne potęgują symulację lotu. (szczegóły patrz rozdział: WYSTAWA OKNA PREHISTORII ). ZADANIE minut. Temat realizowany w PNiEC: ŚWIADECTWA EWOLUCJI Sformułowanie nowych problemów, które pojawiają się samoistnie po I części: Jak zdobywamy wiedzę o przeszłości? Jakie znamy źródła wiedzy o przeszłości? Przejście z wystawy Okna prehistorii do Preparatorni 5 minut. A. Preparatornia (do 26 osób zamiennie z punktem B. Sala Wystaw Tematycznych) 20 minut Jak zdobywamy wiedzę o przeszłości. Uczniowie dowiadują się na czym polega praca geologa, paleontologa i archeologa. Uczestnicy poznają specjalistyczne słownictwo związane z naukami o Ziemi (dostępnych jest kilka języków do wyboru, w zależności od tego, którego języka się uczą). Ważne z punktu widzenia uczniów przynależnych do mniejszości narodowych. Źródła wiedzy o przeszłości Dowody geologiczne minerały i skały. Uczniowie oglądają unikalny zbiór skał i minerałów. Dotykają okazów i przyglądają im się przez lupy. Dowiadują się czym jest zapis geologiczny i jak odczytad informacje o środowisku naturalnym, w którym te skały powstawały Dowody paleontologiczne skamieniałości. Uczniowie oglądają zbiór skamieniałości z całego Świata.

19 Strona19 Dotykają okazów i przyglądają się im przez lupę. Dowiadują się czym jest zapis paleontologiczny i jak odczytad informacje o środowisku naturalnym, w którym żyły organizmy dostarczające skamielin oraz o tym jak były zbudowane te organizmy za życia i jak się odżywiały. Uczestnicy pokazu dowiadują się na czym polega proces powstania skamieniałości. Uczniowie udowadniają, że skamieniałości są bezpośrednimi świadectwami ewolucji życia na Ziemi Przejście z Preparatorni do wystawy Świadectwa Ewolucji. B. Sala Wystaw Tematycznych (do 26 osób zamiennie z punktem A. Preparatornia) 20 minut. Zakres materiału wybiera prowadzący Dowody genetyczne wystawa Wszyscy jesteśmy bradmi. Dowiadują się jak genetyka pomaga ustalid pokrewieostwo pomiędzy gatunkami. Dowiadują się także jak wyglądały migracje ludzi w ciągu ostatnich lat. Poznają problem rasizmu i dowiadują się na czym polega zróżnicowanie etniczne ludzi. Poznają etapy zasiedlania kuli ziemskiej. Uświadamiają sobie, że wszyscy ludzie są bardzo blisko z sobą spokrewnieni Dowody filogenetyczne wystawa Drzewo rodowe ssaków naczelnych. Uczniowie poznają główne etapy ewolucji człowieka. Przeglądają galerię znanych rodzajów małp w postaci eksponatów fizycznych oraz cyfrowych. Przeglądają galerię przodków człowieka w postaci eksponatów fizycznych oraz cyfrowych Dowody archeologiczne, etniczne i kulturowe obejmują wystawy: Rozwój noża ; Rozwój naczyo ; Rozwój sztuki ; Rozwój pisma ; Oetzi najstarsza mumia ; Pochówek księcia z kultury mierzanowickiej. Uczniowie dowiadują się jak człowiek rozwijał najważniejsze dziedziny swojej działalności. Porównują najstarsze wytwory tej działalności z najnowszymi.

20 Strona20 Temat realizowany w PNiEC: TAJEMNICE NAUKI. ZADANIE 05A 5 minut. (OPCJONALNIE) Przejście z Sali Wystaw Tematycznych do kina 3D PNiEC. ZADANIE 05B 25 minut. (OPCJONALNIE) Sala kinowa 3D PNiEC projekcja filmu Jak odtworzyd przeszłośd - 20 minut. Podsumowania dokonuje wykwalifikowany pracownik PNiEC w trakcie krótkiej prezentacji: Sposoby odtwarzania prehistorii. Krótki film dokumentalny wykonany w technice 3D Stereo pokazujący jak powstały rekonstrukcje przeszłości w Parku Nauki i Ewolucji Człowieka w Krasiejowie, czyli jak odtwarza się przeszłośd w sposób naukowy. ZADANIE 05C 60 minut. (OPCJONALNIE) Sformułowanie problemu: Jak żyli ludzie prehistoryczni. Poznajemy życie ludzi prehistorycznych Kino 3D w PNiEC. (OPCJONALNIE) Film 3D. Temat realizowany w JuraParku Prehistoryczne Oceanarium: TAJEMNICE NAUKI. ZADANIE minut. 06. Przejazd do Prehistorycznego Oceanarium w JuraParku. ZADANIE minut Sformułowanie problemu, które pojawia się automatycznie po I części: Czy zwierzęta rekonstruuje się podobnie jak ludzi? Pobyt w Prehistorycznym Oceanarium. Poznajemy prehistoryczne zwierzęta morskie. Uczniowie zapoznają się z różnymi prehistorycznymi organizmami. Porównują faunę współczesną i kopalną. Porównują animowane rekonstrukcje wielkich wymarłych zwierząt morskich z ich

21 Strona21 skamieniałymi szczątkami, które oglądali wcześniej w preparatorni. ZADANIE 08 5 minut. 08. Przejście do sali gastronomicznej w JuraParku. ZADANIE minut. (OPCJONALNIE) Tematyczne warsztaty plastyczne do wyboru. Samodzielna rekonstrukcja praczłowieka. Każde dziecko dostaje od przewodnika replikę czaszki prehistorycznego człowieka. Przy pomocy plasteliny i wiedzy zdobytej na zajęciach rekonstruują wygląd człowieka prehistorycznego. Uczniowie naklejają ciało na twarz tej postaci. Samodzielne przedstawienie człowieka przyszłości. Każde dziecko dostaje od przewodnika replikę czaszki prehistorycznego człowieka. Przy pomocy plasteliny i wiedzy zdobytej na zajęciach rekonstruują wygląd człowieka prehistorycznego. Uczniowie naklejają ciało na twarz tej postaci. Preparowanie dinozaura (tylko dzieci młodsze). Preparowanie z gipsowego bloku (ewentualnie jaja) szkieletu dinozaura. Opiekun opowiada historie o prawdziwych wyprawach i wykopaliskach paleontologicznych. Preparowanie dinozaura (tylko dzieci młodsze). Warsztaty plastyczno-paleontologiczne, polegają na malowaniu figurek dinozaurów i amonitów. Podczas zajęd dzieci zapoznają się z ciekawostkami z życia dinozaurów. Opiekun weryfikuje również wiedzę uczestników na temat dinozaurów (pytania uzależnione są od tego, czy warsztaty obywają się przed czy po zwiedzaniu JuraParku. Warsztaty kooczą się wręczeniem wszystkim uczniom dyplomów i certyfikatów. ZADANIE minut Podsumowanie całego dnia pracy odbędzie się na terenie sali gastronomicznej w JuraParku Obiad, rozwiązanie wycieczki i rozdanie upominków edukacyjnych. ZADANIE minut. 11. Rozdanie upominków edukacyjnych i pożegnanie.

22 Strona22 9. Opis miejsca realizacji zajęd. z uwzględnieniem warunków jakie muszą byd spełnione w czasie zajęd, tzn. strefy socjalnej, sposobu realizacji zajęd w razie niepogody, dostępu dla osób niepełnosprawnych, itp. Park Nauki i Ewolucji Człowieka; Oceanarium oraz JuraPark Krasiejów. Opis warunków realizacji zajęd: wszystkie pomieszczenia są swobodnie dostępne dla osób niepełnosprawnych; tylko budynek PNiEC ma jedno piętro, ale oprócz normalnej klatki schodowej prowadzi na nie winda dostosowana dla osób na wózkach inwalidzkich; na terenie całego kompleksu edukacyjnego spośród wszystkich toalet 7 jest przystosowanych dla osób niepełnosprawnych (3 toalety w PNiEC i 4 toalety w JuraParku i Oceanarium; wszystkie pomieszczenia oraz strefy są zaopatrzone w drzwi i drogi ewakuacyjne; budynek PNiEC ze względu na swoją specyfikę jest wyposażony dodatkowo w interkom informujący o ewentualnych zagrożeniach; w okresie jesienno-zimowym oraz wczesną wiosną zajęcia odbywają się tylko w pomieszczeniach zamkniętych i ogrzewanych; obiekty posiadają własne kuchnie i sale gastronomiczne; przerwy na posiłki mogą byd ruchome i dostosowane do przebiegu zajęd; obiekty posiadają własne szatnie oraz przebieralnie; sale kinowe z ruchomą podłogą mogą pomieścid do 54 osób jednocześnie; w ciągu jednej godziny przez PNiEC mogą przejśd 4 zmiany po 54 osoby czyli 220 osób; przez JuraPark może przejśd w ciągu jednej godziny nawet 1000 osób; obiekt pracuje przez cały rok, we wszystkie dni tygodnia od 10:00 do 17:00 lub dłużej w sezonie letnim lub po ustaleniu tego z Dyrekcją; sale kinowe z ruchomą podłogą mają dwa miejsca przystosowane do mocowania wózków inwalidzkich; informacje na temat bezpieczeostwa i higieny odbioru obrazu 3D i dźwięku przestrzennego znajdują się w rozdziale: TECHNOLOGIA PRZEKAZU, KOMFORT ZWIEDZANIA, HIGIENA I BEZPIECZEOSTWO; w obiekcie nie ma scen emanujących przemocą czy rozlewem krwi patrz rozdział: ELEMENTY EMOCJONALNE; na wystawie sceny prezentujące nagośd człowieka nie emanują seksualnością, a cechy płciowe są przedstawione dyskretnie lub są przysłonięte patrz rozdział: ELEMENTY EMOCJONALNE; obiekt cechuje bardzo zaawansowany, cyfrowy system zarządzania ruchem turystycznym, który wspomaga w istotny sposób pracę przewodników ( w zasadzie obiekt może działad samodzielne), patrz rozdział ZARZĄDZANIE RUCHEM TURYSTYCZNYM W JURAPARKU oraz ZARZĄDZANIE RUCHEM TURYSTYCZNYM W

23 Strona23 PNiEC I ANIMOWANY PRZEWODNIK CYFROWY; cały kompleks zajmuje ponad 40 hektarów i dysponuje wieloma innymi atrakcjami edukacyjnymi, nie wymienionymi w tym scenariuszu ze względu na ograniczenia czasowe zwiedzania lub z powodu gorszej dostępności w tzw. zimnych miesiącach np. gigantyczne obszarowo Wystawy Plenerowe; Pawilon z Kośdmi; Wykopaliska; Tunel Czasu; Kino Emocji 5D, Parki Rozrywki i inne patrz rozdziały w tekście poniżej; wszystkie komponenty kompleksu edukacyjnego w Krasiejowie są unikalne i nie maja swoich odpowiedników gdzie indziej; na terenie wszystkich obiektów jest dużo miejsca, co gwarantuje swobodę oglądania i przekazu merytorycznego. 10. Ilośd uczniów, którzy mogą jednorazowo wziąd udział w zajęciach (wraz z uzasadnieniem) JuraPark i PNiEC 1. Minimalna ilośd uczniów 20 osób w grupie. Uzasadnienie. Grupy nie powinny byd mniejsze ze względu na ekonomikę działania obiektu. 2. Maksymalna ilośd uczniów 54 osoby w grupie. Uzasadnienie. Istotną częścią zajęd jest odpowiednie przyswojenie przekazywanych treści i odbiór obrazu, dlatego taka ilośd dzieci gwarantuje dostępnośd miejsca i kompletnośd przekazu. Sale kinowe z ruchomą podłogą zabierają jednorazowo 54 osoby (jedyne takie w Europie), co zapewnia integralnośd typowej grupy autokarowej w trakcie zwiedzania. 3. Zwiedzanie Preparatorni i Sali Wystaw Tematycznych odbywa się w podgrupach złożonych maksymalnie z 27 osób ze względu na dostępnośd miejsca w Preparatorni. Uzasadnienie. W praktyce jedna duża grupa dzielona jest dwie, które pracują symultanicznie i wymiennie w tym samym czasie. Pomieszczenia znajdują się obok siebie, co stwarza komfort dla nauczyciela, który z oddzielającego je korytarza, stojąc pośrodku widzi jednocześnie wszystkie dzieci. Oczywiście poszczególne podgrupy pozostają pod oddzielną kontrolą przewodnika.

24 Warsztaty paleontologiczne preparowanie szkieletu dinozaura. Warsztaty paleontologiczne malowanie figurek dinozaurów. Warsztaty paleontologiczne malowanie odlewów amonitów. Strona24

25 Strona25 TAB. III. Przebieg zajęd dla dzieci objętych II etapem nauczania Klasy IV-VI. Temat Zadania Grupa Miejsce realizacji JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI (90 minut) ŚWIADECTWA EWOLUCJI (50 minut) TAJEMNICE NAUKI (90 minut) Czas trwania zajęd podstawowych w minutach Czas trwania zajęd uzupełniających w minutach 0 01 Przyjazd i przywitanie grupy w recepcji. Przejście do sali gastronomicznej. Cała PNiEC Recepcja PNiEC 30 0 Śniadanie. PNiEC sala gastronomiczna 0 02 Przejście do Poczekalni odlotu promów kosmicznych i pobranie PNiEC Poczekalnia odlotu promów 0 kasków. kosmicznych Cała 15 PNiEC Poczekalnia odlotu promów Udział w grach edukacyjnych w oczekiwaniu na odlot promu. 0 kosmicznych 03 Udział w wyprawie naukowej OKNA PREHISTORII. Cała PNiEC wystawa Okna prehistorii 45 0 Przejście z wystawy Okna prehistorii do Preparatorni. do 26 PNiEC Warsztaty w Preparatorni. osób PNiEC Preparatornia 20 0 Przejście z Preparatorni do wystawy Świadectwa Ewolucji. do 26 PNiEC 5 0 Pobyt na wystawie Świadectwa Ewolucji. osób PNiEC Sala Wystaw Tematycznych A Przejście do Sali Kinowej. OPCJONALNIE. Cała PNiEC B Projekcja filmu 3D Jak odtworzyd przeszłośd. OPCJONALNIE. Cała PNiEC Kino 3D C Poznajemy Układ Słoneczny film edukacyjny 3D dla dzieci starszych. OPCJONALNIE. Cała PNiEC Kino 3D Przejazd do Prehistorycznego Oceanarium w JuraParku. Cała JuraPark Pobyt w Prehistorycznym Oceanarium. Cała JuraPark Przejście do sali gastronomicznej w JuraParku. Cała JuraPark Warsztaty plastyczne. OPCJONALNIE. Cała JuraPark Podsumowanie całego dnia pracy. Cała JuraPark 0 30 Obiad. Cała JuraPark 0 Rozdanie upominków edukacyjnych. Cała JuraPark 0 15 Pożegnanie i odjazd. Cała JuraPark 0 należy doliczyd SUMA 240 minut dodatkowy czas

26 Strona26 TAB. IV. Scenariusz zajęd dla dzieci objętych II etapem nauczania Klasy IV-VI. 11. Temat zajęd (4 godziny dydaktyczne) TEMATY realizowane w Parku Nauki i Ewolucji Człowieka (PNiEC) w Krasiejowie oraz w JuraParku Krasiejów: 12. JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI 1 godzina lekcyjna. 13. ŚWIADECTWA EWOLUCJI 1 godzina lekcyjna. 14. TAJEMNICE NAUKI 2 godziny lekcyjne. 15. Opis treści podstawy programowej realizowanych w ramach zajęd (z rozróżnieniem na przedmioty humanistyczne, matematycznoprzyrodnicze, uczniów zdolnych oraz uczniów z dysfunkcjami /trudnościami w nauce, a także uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych) Punkty podstawy programowej i odpowiadające im tematy materiału realizowanego w II etapie edukacyjnym w klasie IV, V i VI w ramach przedmiotu Przyroda. Temat realizowany w PNiEC: JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI. Odnosi się do następujących zagadnieo realizowanych w ramach przedmiotu Przyroda i odpowiednich punktów podstawy programowej: 53. Twoje ciało Podaje nazwy układów budujących organizm człowieka: kostny, oddechowy, pokarmowy, krwionośny, rozrodczy; wskazuje główne narządy tych układów Wymienia podstawowe funkcje poznanych układów człowieka. 54. Jak się poruszamy? 8.1. (...) a) układ kostny elementy układu: czaszka, kręgosłup, klatka piersiowa, kooczyny górne, kooczyny dolne. 55. Jak się odżywiamy? 8.1. (...) b) układ pokarmowy jama ustna, przełyk, żołądek, jelito cienkie, jelito grube, odbytnica. 56. Jak oddychamy? 8.1. (...) c) układ oddechowy jama nosowa, krtao, tchawica, oskrzela, płuca.

27 Strona Krew drogi i autostrady organizmu (...) d) układ krwionośny serce, naczynia krwionośne: żyły i tętnice. 59. Co to znaczy byd kobietą i mężczyzną (...) e) układ rozrodczy żeoski jajniki, jajowody, macica, pochwa i układ rozrodczy męski jądra, nasieniowody, prącie. 62. Jak widzimy? 1.6. nazywa zmysły człowieka i wyjaśnia ich rolę w poznawaniu przyrody, stosuje zasady bezpieczeostwa podczas obserwacji przyrodniczych Opisuje rolę zmysłów w odbieraniu wrażeo ze środowiska zewnętrznego. 64. Dźwięki wokół nas Opisuje rolę zmysłów w odbieraniu wrażeo ze środowiska zewnętrznego Lasy równikowe Przyroda tropików Sawanny Pustynie Przyroda pustyni Stepy Przyroda stepu Nad Morzem Śródziemnym Przyroda śródziemnomorska Lasy liściaste Tajga Przyroda tajgi Tundra Przyroda tundry Pustynia lodowa Przyroda blisko biegunów Charakteryzuje warunki klimatyczne i przystosowania do nich wybranych organizmów w różnych krajobrazach strefowych Opisuje krajobrazy świata: lasu równikowego, sawanny, pustyni gorącej, stepu, tajgi,

28 Strona28 tundry, pustyni lodowej, rozpoznaje je na ilustracji i wskazuje na mapie Rozpoznaje i nazywa rośliny i zwierzęta typowe dla poznanych krajobrazów. 51. Jak pogoda i klimat wpływają na istoty żywe Podaje przykłady współzależności między składnikami krajobrazu, a rozmieszczeniem roślin i zwierząt Czy przyroda wpływa na ludzi? 5.5. podaje przykłady pozytywnego i negatywnego wpływu środowiska na zdrowie człowieka Podaje przykłady zależności między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka. 82. Jak ludzie zmieniają krajobraz Podaje przykłady miejsc w najbliższym otoczeniu, w których zaszły korzystne i niekorzystne zmiany pod wpływem działalności człowieka Podaje przykłady zależności między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka Jak ludzie zagrażają przyrodzie podaje przykłady pozytywnego i negatywnego wpływu środowiska na zdrowie człowieka Zmiany klimatu Prowadzi obserwacje i proste doświadczenia wykazujące zanieczyszczenie najbliższego otoczenia (powietrza, wody i gleby) Temat realizowany w PNiEC: ŚWIADECTWA EWOLUCJI. Odnosi się do następujących zagadnieo realizowanych w ramach przedmiotu Przyroda i odpowiednich punktów podstawy programowej: 83. Nie każda skała jest twarda Rozpoznaje i nazywa skały typowe dla miejsca zamieszkania (piasek, glina i inne charakterystyczne dla okolicy) Bada właściwości ogniskujące lupy, powstawanie obrazu widzianego przez lupę i podaje przykłady zastosowania lupy. Tematy realizowane w PNiEC:

29 Strona29 TAJEMNICE NAUKI Jak odtwarza się prehistorię (OPCJONALNIE). Tematyka jest rozszerzeniem ponadprogramowym. TAJEMNICE NAUKI Trójwymiarowy Układ Słoneczny (OPCJONALNIE). Odnosi się do następujących zagadnieo realizowanych w ramach przedmiotu Przyroda i odpowiednich punktów podstawy programowej: 116. Układ Słoneczny Jak urządzony jest Wszechświat Wymienia nazwy planet Układu Słonecznego i porządkuje je według odległości od Słooca Wyjaśnia założenia teorii heliocentrycznej Kopernika TAJEMNICE NAUKI Tajemnice Oceanów. Odnosi się do następujących zagadnieo realizowanych w ramach przedmiotu Przyroda i odpowiednich punktów podstawy programowej: 138. Ryby Płazy Gady Ptaki Ssaki Opisuje przystosowania budowy zewnętrznej i czynności życiowych organizmów lądowych do środowiska na wybranych przykładach Jak żyje się pod wodą? Wymienia i charakteryzuje czynniki warunkujące życie w wodzie Przedstawia proste zależności pokarmowe występujące w środowisku wodnym, posługując się modelem lub schematem Wodnista Ziemia Wskazuje na mapie świata bieguny, równik, kontynenty, oceany, równik, południki zerowy i 180, bieguny W morskiej toni.

30 Strona Charakteryzuje wybrane organizmy oceanu, opisuje ich przystosowania w budowie zewnętrznej do życia na różnych głębokościach. 16. Cele ogólne Uczeo: przyswaja podstawową wiedzę o ewolucji człowieka; poznaje ewolucję małp; uczy się czytania dziejów Ziemi; rozumie na czym polega znaczenie skamieniałości w badaniu ewolucji człowieka; wie na czym polegał proces uczłowieczenia; dotyka skał, minerałów i skamieniałości w preparatorni; potrafi odpowiedzied na pytanie jak staliśmy się ludźmi. 17. Cele szczegółowe (określające umiejętności uczniów jakie nabędą w ramach zajęd) Temat realizowany w PNiEC: JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI. Poznanie głównych etapów ewolucji człowieka. Czym różnią się ludzie od małp i innych zwierząt. Temat realizowany w PNiEC: ŚWIADECTWA EWOLUCJI. Jak zdobywamy wiedzę o przeszłości. Źródła wiedzy o przeszłości. Temat realizowany w PNiEC i w JuraParku: TAJEMNICE NAUKI. Sposoby odtwarzania prehistorii. Poznajemy Układ Słoneczny. Poznajemy prehistoryczne zwierzęta morskie. Temat realizowany w PNiEC: JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI. Wystawa edukacyjna Okna prehistorii. Uczniowie dowiadują się: jak staliśmy się ludźmi; co odróżnia nas od małp i innych zwierząt; kiedy powstały ssaki; kiedy i dlaczego staliśmy się dwunożni; kiedy przestaliśmy mieszkad na drzewach; kiedy powstały pierwsze ludzkie rodziny;

31 Strona31 jaką rolę w życiu ludzi odgrywa miłośd bliźniego i współczucie oraz jakie mamy dowody ich istnienie w przeszłości; jaką rolę w życiu człowieka odgrywają ceremonie i wierzenia; jakie były początkowe przyczyny dewastacji środowiska naturalnego spowodowane przez ludzi; kiedy człowiek zaczął stosowad żelazo i inne metale; jak powstała ludzka mowa. Uczniowie klas starszych (w szczególności z klasy VI) powtarzają materiał do egzaminu szóstoklasisty: z zakresu historii życia na Ziemi; obserwując jak zmieniał się człowiek, mają okazję do powtórki z budowy i funkcji różnych układów narządów ludzkiego ciała; przystosowania naszego ciała do życia (patrz punkty podstawy programowej powyżej). Uczniowie poznają: dziwne gatunki karłowatych i gigantycznych ludzi; ostatniego wspólnego przodka wszystkich współczesnych ludzi; kulturę neandertalczyków; kulturę kromaniooczyków; jak ciężko pracował człowiek prehistoryczny. Uczniowie wyciągają wnioski z poznanych treści: jak konkurencja innych gatunków wpłynęła na naszą społecznośd; jak zmiany diety człowieka wpłynęły na jego rozwój; jak zmiany klimatyczne na Ziemi wpłynęły na naszą ewolucję. Uczniowie uświadamiają sobie: jaką rolę odgrywa harmonia we współistnieniu człowieka z naturą; jaką rolę odgrywa sztuka w naszym życiu. Uczniowie szukają związków: pomiędzy odkryciem ognia a rozwojem naszego społeczeostwa; pomiędzy zastosowaniem krzemieni i krzemu a rozwojem ludzkości. Uczniowie wyobrażają sobie:

32 Strona32 przyszły rozwój społeczeostwa ludzkiego (podbój Kosmosu); jak będzie wyglądał człowiek przyszłości. Uczniowie poszerzają słownictwo językowe: wzdłuż wystawy ustawione są tablice z charakterystycznymi słówkami w czterech językach (angielski, czeski, niemiecki, polski) odnoszącymi się do danego okna prehistorii. Temat realizowany w PNiEC: ŚWIADECTWA EWOLUCJI. Uczniowie dowiadują się: jak zdobywamy wiedzę o przeszłości; na czym polega praca geologa, paleontologa i archeologa; dowiadują się czym jest zapis geologiczny i paleontologiczny; jak odczytad informacje o środowisku naturalnym na podstawie skał; na czym polega proces powstania skamieniałości; jak genetyka pomaga ustalid pokrewieostwo pomiędzy gatunkami; jak wyglądały migracje ludzi w ciągu ostatnich lat; jak rozwijały się najważniejsze dziedziny działalności człowieka; jak wyglądał rozwój narzędzi; jak wyglądał rozwój naczyo; jak wyglądał rozwój sztuki; jak wyglądał rozwój pisma. Uczniowie poznają: specjalistyczne słownictwo związane z naukami o Ziemi; źródła wiedzy o przeszłości; okazy paleontologiczne zwierząt morskich (zęby i szkielety), które później zobaczą w Oceanarium; etapy zasiedlania kuli ziemskiej; główne etapy ewolucji człowieka; różne gatunki małp.

33 Strona33 Uczniowie oglądają: eksponaty szkieletowe różnych gatunków małp; eksponaty szkieletowe przodków człowieka; najstarszą mumia na Świecie Oetzi ; pochówek księcia z kultury mierzanowickiej wraz darami grobowymi. Uczniowie oglądają i dotykają: okazów skał i minerałów z całego Świata i przyglądają im się przez lupy; okazów paleontologicznych z całego Świata i przyglądają im się przez lupy. Uczniowie uświadamiają sobie: że wszyscy ludzie są bardzo blisko z sobą spokrewnieni. Uczniowie udowadniają: że skamieniałości są bezpośrednimi świadectwami ewolucji życia na Ziemi; że problem rasizmu nie ma uzasadnienia naukowego. Temat realizowany w PNiEC i JuraParku: TAJEMNICE NAUKI. Uczniowie klas starszych (w szczególności z klasy VI) powtarzają materiał do egzaminu szóstoklasisty (OPCJONALNIE): film dokumentalny 3D pokazujący jak odtwarza się przeszłośd w sposób naukowy; film dokumentalny 3D o powstaniu i budowie Układu Słonecznego dla dzieci starszych. Uczniowie oglądają: prehistoryczne zwierzęta morskie w cyfrowym oceanarium. Uczniowie porównują: morską faunę kopalną z współczesną. animowane rekonstrukcje wielkich wymarłych zwierząt morskich z ich skamieniałymi szczątkami, które oglądali wcześniej w preparatorni. 18. Metody i techniki pracy służące osiągnięciu efektów opisanych w celach szczegółowych. ODBIORCA. Wystawa jest skierowana dla widzów w każdym wieku powyżej 6 lat i o każdych

34 Strona34 zainteresowaniach. GRUPA. Praca z całym zespołem klasowym odbywa się w grupach do 54 osób. Tylko niektóre zajęcia wymagają podziału grupy na dwa zespoły złożone z 27 osób. TECHNIKI PRACY Z GRUPĄ METODY WIODĄCE. Pokazy multimedialne korzystają z technik obrazu animowanego i statycznego 2D oraz 3D; rzeźbiarskich dioram 3D; scenografii filmowej, po której i wśród której uczeo się porusza. Ewenementem w skali europejskiej jest zmieszanie technik przestrzenności cyfrowej z fizyczną np. system jaskio i kopalo, po którym wędrują uczniowie, a przez okna jaskiniowe wyglądają na zewnątrz tych światów i obserwują przeszłośd zilustrowaną materiałem filmowym. W oknach jaskiniowych są dyskretnie zamontowane i wtopione w dekorację systemy projekcji 3D STEREO, poprzez które emituje się właśnie ten materiał filmowy. Metody problemowe narracja: non ex cathedra, prowadzący pokazuje, że nauka nie rozwiązała wszystkich problemów i inspiruje dzieci do zainteresowania się nią. Prowadzący wskazuje problemy i nierozwiązane zagadki nauki, zachęca do zadawania pytao i uczy ich zadawania. Ekspozycje ułożone liniowo samoistnie narzucają grupie kolejnośd poznawanych treści. Ekspozycje ułożone nieliniowo pozwalają na dokonanie wyboru tego co uczeo chce obejrzed. Wystawa "Okna prehistorii zwiedzana jest liniowo. Odpowiada na pytanie Jak staliśmy się ludźmi? Wystawa "Świadectwa ewolucji zwiedzana jest w sposób dowolny. Odpowiada na pytanie Skąd czerpiemy wiedzę dotyczącą ewolucji człowieka? Wystawa "Prehistoryczne oceanarium 3D zwiedzana jest liniowo. Odpowiada na pytanie Jak wyglądali i żyli mieszkaocy prehistorycznych mórz i oceanów? Preparatornia pozwala obejrzed i dotknąd eksponaty. Zajęcia praktyczne (warsztaty) uczniowie dotykają eksponatów geologicznych, mineralogicznych i paleontologicznych. Dokonują obserwacji przez duże wolnostojące lupy. Powtórka materiału. Materiał edukacyjny przedstawiony w Parku Nauki i Ewolucji Człowieka oraz w JuraParku w Krasiejowie został specjalnie dopasowany do powtórki z przedmiotu Przyroda, co przyda się podczas zdawania egzaminu po szkole podstawowej Sprawdzian szóstoklasisty.

35 Strona Materiały dydaktyczne oraz środki (np. prezentacje, teksty, karty pracy, słuchowiska, filmy, nagrania itp.). Wzbogacenie słownictwa. Wzdłuż wystawy ustawione są tablice z charakterystycznymi słówkami w czterech językach (angielski, czeski, niemiecki, polski) odnoszącymi się do danego okna prehistorii. UNIKALNY CHARAKTER PROWADZENIA ZAJĘD. Scenariusz skupia się przede wszystkim na ewolucji człowieka. Każdy uczestnik zajęd staje się częścią scenariusza filmowego członkiem wyprawy badawczej. Zwiedzający zwani są TEMPONAUTAMI (podróżnikami w czasie), a poszczególne stanowiska zwane są OKNAMI PREHISTORII. Temponauci poruszają się po scenografii filmowej, a film jest dosłownie dokoła nich. Dzieci starsze skorzystają z hełmów wirtualnych oraz z narracji przewodnika cyfrowego. Dzieci młodsze skorzystają z samodzielnych, lekkich okularów 3D, a narracja zostanie przekazana ustnie przez opiekuna (przewodnika). Sposób oprowadzania grup przedstawiono szczegółowo w tabelach: TAB. V. KOMPONENTY JURAPARKU W KRASIEJOWIE I SPOSÓB ICH ZWIEDZANIA. TAB. VI. KOMPONENTY PNiEC I SPOSÓB ICH ZWIEDZANIA. MATERIAŁY DYDAKTYCZNE. Do najważniejszych można zaliczyd: hełmy wirtualne dla dzieci starszych zaopatrzone w okulary 3D i słuchawki; samodzielne, lekkie okulary 3D dla dzieci młodszych; samodzielne, lekkie okulary 3D dla kina; trójwymiarowy Animowany Przewodnik Cyfrowy; tablice edukacyjne z słówkami opracowanymi w czterech językach (angielski, czeski, polski, niemiecki); teksty i tabliczki z opisami muzealnymi; teksty interaktywne dostępne poprzez system ekranów dotykowych; karty pracy nauczyciela; systemy nagłośnienia stereo i 5.1 w całym obiekcie PNiEC; klipy dźwiękowe nagrane w czterech językach (angielski, czeski, polski, niemiecki); muzyka skomponowana specjalnie dla PNiEC; dźwięki natury nagrane specjalnie dla każdej z wystaw PNiEC z osobna; klipy animowane QTVR (środowisko rzeczywistości wirtualnej); klipy animowane 3D STEREO wyświetlane w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej;

36 Strona36 klipy tradycyjne 3D STEREO wyświetlane w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej; filmy pełnometrażowe animowane i tradycyjne wyświetlane w technologii polaryzacji aktywnej; rysunki statyczne 3D STEREO przystosowane do wyświetlania w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej (ponad ilustracji); rysunki 2D (kilkaset sztuk); rysunki będące tłem dioram największy z nich ma 30 m długości i 10,5 m wysokości w jednym kawałku (tło dioramy afrykaoskiej); fotografie statyczne 3D STEREO przystosowane do wyświetlania w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej (kilkaset sztuk); fotografie 2D okazów i różnych zwierząt głównie małp (kilka tysięcy sztuk); prezentacje 2D i 3D przystosowane do wyświetlania w technologii polaryzacji pasywnej i aktywnej; wykłady multimedialne; fotorealistyczne rzeźby ludzi, zwierząt i roślin; nowa strona internetowa dedykowana specjalnie dla JuraParku i PNiEC; oprogramowanie interaktywne dedykowane specjalnie dla JuraParku i PNiEC; oprogramowanie kinetyczne dedykowane specjalnie dla PNiEC; cyfrowe gry edukacyjne napisane specjalnie dla PNiEC; gry na komórkę i tablet dedykowana specjalnie dla JuraParku i PNiEC; oprogramowanie nauczycielskie (konsola do tworzenia własnych prezentacji); setki eksponatów muzealnych; czaszki małp i praludzi wykonane z dokładnością 1/10 mm (kopie cyfrowe wykonano w USA na zamówienie); setki eksponatów archeologicznych; setki eksponatów oryginalnych skały, minerały i skamieniałości z całego Świata; dioramy rzeźbiarskie 3D; dioramy rzeźbiarskie 3D zmieszane z techniką stereoskopii pasywnej; gigantyczna scenografia filmowa, po której widzowie poruszają się przez 45 minut (promy kosmiczne; wnętrze kosmicznego wehikułu czasu; jaskinie; kopalnie i inne); jedno kino 3D Stereo; dwa kina 5D Stereo z ruchomą podłogą (jedyne takie platformy w Europie zabierające jednocześnie 54 osoby); cyfrowy system zarządzania ruchem turystycznym.

37 Strona Przebieg zajęd. Opis, jak powinny wyglądad warsztaty-może byd np. z podziałem na wstęp, częśd główną i koocową. Powinien zawierad takie elementy jak: - sformułowanie problemu; - zmotywowanie do pracy nad jego rozwiązaniem z pomocą różnorodnych metod i technik pracy (im bardziej zróżnicowane zadania, tym lepsze efekty kształcenia) ukierunkowanych na odkrywanie, przeżywanie, analizowanie, dociekanie, dyskusję, zabawę, doświadczenie, eksperyment; - rozwiązanie problemu; - wspólne podsumowanie zajęd; - koocowe uznanie wspólnych osiągnięd. PRZEBIEG ZAJĘD. Grupa pozostaje pod nieustanną opieką kadry PNiEC i nauczycieli, którzy przyjechali z dziedmi. ZADANIE minut Przyjazd i przywitanie grupy w recepcji PNiEC Przejście do sali gastronomicznej Śniadanie. ZADANIE minut Przejście do Poczekalni odlotu promów kosmicznych i pobranie kasków Udział w grach edukacyjnych w oczekiwaniu na odlot promu (lista dostępnych gier edukacyjnych znajduje się w tekście opisowym w rozdziale: POCZEKALNIE I ICH WZBOGACENIE CYFROWE). ZADANIE minut. Temat realizowany w PNiEC: JAK STALIŚMY SIĘ LUDŹMI Sformułowanie problemów: Główne etapy ewolucji człowieka. Czym różnią się ludzie od małp i innych zwierząt Zmotywowanie do pracy. Uczestnicy, stają się częścią ekspedycji naukowej, która podróżując w czasie ma poznad przeszłośd gatunku ludzkiego. Zgodnie ze scenariuszem stają się temponautami, czyli podróżnikami w czasie. Temponauci zajmują miejsca w promie kosmicznym (sala kinowa 5D) i uczestniczą w spektaklu Zagłada wielkich dinozaurów. Sala kinowa swoją scenografią i treścią nawiązuje do lotu w przestrzeni kosmicznej. Ruchoma podłoga i efekty specjalne potęgują symulację lotu. Prom kieruje się w stronę Wehikułu Czasu, który orbituje wokół Ziemi, jednocześnie dokonują przeskoku w czasie (szczegóły patrz rozdział: WYSTAWA OKNA PREHISTORII ) Rozwiązanie problemów uczeo poznaje stopniowo w trakcie wędrówki poprzez wehikuł czasu i prehistoryczne światy, do których zagląda zgodnie z fabułą scenariusza zwiedzania obiektu.

38 Zwiedzanie Okien prehistorii ten etap uczestnicy pokonują pieszo, przemieszczając się poprze scenografię filmową. Wędrówką steruje przewodnik cyfrowy i sygnalizacja świetlna. Okna prehistorii to zasadnicza częśd wystawy. Poprzez nie temponauci zaglądają w przeszłośd gatunku ludzkiego. W pewnym momencie przekraczają fizykalnośd Świata ludzi prehistorycznych i wędrują całym systemem jaskio i kopalo. (szczegóły patrz rozdział: WYSTAWA OKNA PREHISTORII ) Okno prehistorii: Zagłada wielkich dinozaurów. Uczniowie dowiadują się kiedy powstały ssaki i dlaczego zaczęły panowad na Ziemi. Jednocześnie wystawa jest nawiązaniem do kooca ścieżki edukacyjnej w JuraParku, która właśnie kooczy się 66 milionów lat temu na momencie zagłady wielkich dinozaurów Okno prehistorii: Początki dwunożności Uczniowie dowiadują się kiedy i dlaczego staliśmy się dwunożni Okno prehistorii: Zejście z drzew Uczniowie poznają różnice pomiędzy ludźmi a małpami oraz w relacji do innych zwierząt. Dowiadują się także kiedy przestaliśmy mieszkad na drzewach Okno prehistorii: Pierwsza rodzina Uczniowie dowiadują się jak powstała pierwsza rodzina Okno prehistorii: Zabójcy i ofiary Uczniowie przekonują się, że chociaż życie praludzi było bardzo ciężkie i niebezpieczne, to przeciwności losu tak ich zahartowały, że obecnie mogliśmy opanowad cały Świat Okno prehistorii: Pierwsza miłośd Uczniowie uświadamiają sobie, że najważniejszym elementem rozwoju człowieka jest jego bogate życie emocjonalne. Dowiadują się, że miłośd i współczucie pojawiły się bardzo dawno temu i wpłynęły na humanizację naszego rodzaju Okno prehistorii: Konkurencja Uczniowie wyciągają wnioski z historii opowiadającej o tym, że człowiek pierwotny miał wielu konkurentów, z którymi musiał rywalizowad o pokarm i przestrzeo do życia. Jednocześnie uczniowie zostają uświadomieni jak ważną jest harmonia we współistnieniu człowieka z naturą Okno prehistorii: Karły Uczniowie poznają dziwne gatunki ludzi, którzy przez krótki czas współistnieli razem z nami. Przykładem jest tutaj karłowaty człowiek z indonezyjskiej wyspy Flores Okno prehistorii: Giganci Uczniowie stykają się z rekonstrukcją człowieka z Heidelbergu ostatniego wspólnego przodka wszystkich ludzi. Strona38

39 Strona Okno prehistorii: Łowcy mamutów Uczniowie wyciągają wioski - jak zmiany diety człowieka wpłynęły na jego rozwój. Poznają przyczyny zmian klimatycznych na Ziemi i ich wpływ na naszą ewolucję. Spotykają się z kulturą neandertalczyków Okno prehistorii: Pierwszy pogrzeb Uczniowie dowiadują się jak ważną rolę w życiu człowieka odgrywają ceremonie, zwyczaje, wierzenia oraz tzw. życie duchowe Okno prehistorii: Początki sztuki W replice fragmentu jaskini Chauveta uczniowie spotykają się z prehistoryczną sztuką naskalną. Poznają kulturę kromaniooczyków naszych bezpośrednich przodków Okno prehistorii: Epoka kamienia Poruszając się po zrekonstruowanej replice kopalni krzemieni pasiastych uczniowie poznają kultury ludzkie posługujące się narzędziami krzemiennymi. Dowiadują się jak wytwarzano narzędzia krzemienne. Poznają przyczyny początków dewastacji środowiska naturalnego przez człowieka Okno prehistorii: Epoka żelaza Uczniowie dowiadują jak i kiedy człowiek zaczął stosowad żelazo i inne metale Okno prehistorii: Cywilizacja ognia i krzemu Uczniowie uświadamiają sobie znaczenie odkrycia ognia i zastosowania krzemu i krzemieni na różnych etapach dziejów ludzkości. Zostaje rozbudzona ich wyobraźnia w kwestii przyszłego rozwoju człowieka. Wspólne podsumowanie pierwszych dwóch problemów i ich wyjaśnienie odbywa w trakcie lotu powrotnego. Podsumowania dokonuje kapitan wyprawy wraz z załogą ekspedycji czyli temponautami (tu uczniowie). Uczestnicy zajmują miejsca w promie kosmicznym (sala kinowa 5D), którym zgodnie z fabułą filmowa powrócą na Ziemię. Biorą udział w spektaklu Cywilizacja ognia i krzemu. Sala kinowa swoją scenografią i treścią nawiązuje do lotu w przestrzeni kosmicznej. Ruchoma podłoga i efekty specjalne potęgują symulację lotu. (szczegóły patrz rozdział: WYSTAWA OKNA PREHISTORII ). ZADANIE minut. Temat realizowany w PNiEC: ŚWIADECTWA EWOLUCJI.

40 Strona Sformułowanie nowych problemów, które pojawiają się automatycznie po I części: Jak zdobywamy wiedzę o przeszłości? Jakie znamy źródła wiedzy o przeszłości? Przejście z wystawy Okna prehistorii do Preparatorni. C. Preparatornia (do 26 osób zamiennie z punktem B. Sala Wystaw Tematycznych) 20 minut Jak zdobywamy wiedzę o przeszłości. Uczniowie dowiadują się na czym polega praca geologa, paleontologa i archeologa. Uczestnicy poznają specjalistyczne słownictwo związane z naukami o Ziemi (dostępnych jest kilka języków do wyboru, w zależności od tego, którego języka się uczą). Ważne z punktu widzenia uczniów przynależnych do mniejszości narodowych. Źródła wiedzy o przeszłości Dowody geologiczne minerały i skały. Uczniowie oglądają unikalny zbiór skał i minerałów. Dotykają okazów i przyglądają im się przez lupy. Dowiadują się czym jest zapis geologiczny i jak odczytad informacje o środowisku naturalnym, w którym te skały powstawały Dowody paleontologiczne skamieniałości. Uczniowie oglądają zbiór skamieniałości z całego Świata. Dotykają okazów i przyglądają się im przez lupę. Dowiadują się czym jest zapis paleontologiczny i jak odczytad informacje o środowisku naturalnym, w którym żyły organizmy dostarczające skamielin oraz o tym jak były zbudowane te organizmy za życia i jak się odżywiały. Uczestnicy pokazu dowiadują się na czym polega proces powstania skamieniałości. Uczniowie udowadniają, że skamieniałości są bezpośrednimi świadectwami ewolucji życia na Ziemi Przejście z Preparatorni do wystawy Świadectwa Ewolucji. D. Sala Wystaw Tematycznych (do 26 osób zamiennie z punktem A. Preparatornia) 20 minut. Zakres materiału wybiera prowadzący Dowody genetyczne wystawa Wszyscy jesteśmy bradmi. Dowiadują się jak genetyka pomaga ustalid pokrewieostwo pomiędzy gatunkami. Dowiadują się także jak wyglądały migracje ludzi w ciągu ostatnich lat.

41 Strona41 Poznają problem rasizmu i dowiadują się na czym polega zróżnicowanie etniczne ludzi. Poznają etapy zasiedlania kuli ziemskiej. Uświadamiają sobie, że wszyscy ludzie są bardzo blisko z sobą spokrewnieni Dowody filogenetyczne wystawa Drzewo rodowe ssaków naczelnych. Uczniowie poznają główne etapy ewolucji człowieka. Przeglądają galerię znanych rodzajów małp w postaci eksponatów fizycznych oraz cyfrowych. Przeglądają galerię przodków człowieka w postaci eksponatów fizycznych oraz cyfrowych Dowody archeologiczne, etniczne i kulturowe obejmują wystawy: Rozwój noża ; Rozwój naczyo ; Rozwój sztuki ; Rozwój pisma ; Oetzi najstarsza mumia ; Pochówek księcia z kultury mierzanowickiej. Uczniowie dowiadują się jak człowiek rozwijał najważniejsze dziedziny swojej działalności. Porównują najstarsze wytwory tej działalności z najnowszymi. Temat realizowany w PNiEC: TAJEMNICE NAUKI. ZADANIE 05A 5 minut. (OPCJONALNIE) Przejście z Sali Wystaw Tematycznych do kina 3D PNiEC. ZADANIE 05B 25 minut. (OPCJONALNIE) Sformułowanie problemu: Jak robi się rekonstrukcje prehistorycznych światów. Projekcja filmu Jak odtworzyd przeszłośd Sala kinowa 3D PNiEC (OPCJONALNIE). Podsumowania dokonuje wykwalifikowany pracownik PNiEC w trakcie krótkiej prezentacji: Sposoby odtwarzania prehistorii. Krótki film dokumentalny (10 minut) wykonany w technice 3D Stereo pokazujący jak powstały rekonstrukcje przeszłości w Parku Nauki i Ewolucji

42 Strona42 Człowieka w Krasiejowie, czyli jak odtwarza się przeszłośd w sposób naukowy. ZADANIE 05C 60 minut. (OPCJONALNIE) Sformułowanie problemu: Jak zbudowany jest Układ Słoneczny. Powtórka materiału z Przyrody do egzaminu szóstoklasisty. Poznajemy Układ Słoneczny Kino 3D w PNiEC (OPCJONALNIE). Nowy film dokumentalny wykonany w technice 3D Stereo. Uczniowie mają okazję do powtórzenia materiału dotyczącego powstania i budowy Układy Słonecznego w bardzo atrakcyjnej i przystępnej formie. ZADANIE minut. Przejazd do Prehistorycznego Oceanarium w JuraParku. ZADANIE minut. Temat realizowany w JuraParku Prehistoryczne Oceanarium: TAJEMNICE NAUKI Sformułowanie problemu, które pojawia się automatycznie po I części: Czy zwierzęta rekonstruuje się podobnie jak ludzi? Wspólne podsumowanie problemów i ich wyjaśnienie odbywa w JuraParku w Prehistorycznym Oceanarium. Poznajemy prehistoryczne zwierzęta morskie. Uczniowie zapoznają się z różnymi prehistorycznymi organizmami. Porównują faunę współczesną i kopalną. Porównują animowane rekonstrukcje wielkich wymarłych zwierząt morskich z ich skamieniałymi szczątkami, które oglądali wcześniej w preparatorni. ZADANIE 08 5 minut. Przejście do sali gastronomicznej w JuraParku. ZADANIE minut. (OPCJONALNIE) Warsztaty plastyczne. Samodzielna rekonstrukcja praczłowieka. Każde dziecko dostaje od przewodnika replikę czaszki prehistorycznego człowieka. Przy

43 Strona43 pomocy plasteliny i wiedzy zdobytej na zajęciach rekonstruują wygląd człowieka prehistorycznego. Uczniowie naklejają ciało na twarz tej postaci. Samodzielne przedstawienie człowieka przyszłości. Każde dziecko dostaje od przewodnika replikę czaszki prehistorycznego człowieka. Przy pomocy plasteliny i wiedzy zdobytej na zajęciach rekonstruują wygląd człowieka prehistorycznego. Uczniowie naklejają ciało na twarz tej postaci. Warsztaty kooczą się wręczeniem wszystkim uczniom dyplomów i certyfikatów. ZADANIE minut Podsumowanie całego dnia pracy odbywa się na terenie sali gastronomicznej w JuraParku Obiad, rozwiązanie wycieczki i rozdanie upominków edukacyjnych. ZADANIE minut. Rozdanie upominków edukacyjnych i pożegnanie. 21. Opis miejsca realizacji zajęd. z uwzględnieniem warunków jakie muszą byd spełnione w czasie zajęd, tzn. strefy socjalnej, sposobu realizacji zajęd w razie niepogody, dostępu dla osób niepełnosprawnych, itp. Park Nauki i Ewolucji Człowieka; Oceanarium oraz JuraPark Krasiejów. Opis warunków realizacji zajęd: wszystkie pomieszczenia są swobodnie dostępne dla osób niepełnosprawnych; tylko budynek PNiEC ma jedno piętro, ale oprócz normalnej klatki schodowej prowadzi na nie winda dostosowana dla osób na wózkach inwalidzkich; na terenie całego kompleksu edukacyjnego spośród wszystkich toalet 7 jest przystosowanych dla osób niepełnosprawnych (3 toalety w PNiEC i 4 toalety w JuraParku i Oceanarium; wszystkie pomieszczenia oraz strefy są zaopatrzone w drzwi i drogi ewakuacyjne; budynek PNiEC ze względu na swoją specyfikę jest wyposażony dodatkowo w interkom informujący o ewentualnych zagrożeniach; w okresie jesienno-zimowym oraz wczesną wiosną zajęcia odbywają się tylko w pomieszczeniach zamkniętych i ogrzewanych; obiekty posiadają własne kuchnie i sale gastronomiczne; przerwy na posiłki mogą byd ruchome i dostosowane do przebiegu zajęd; obiekty posiadają własne szatnie oraz przebieralnie; sale kinowe z ruchomą podłogą mogą pomieścid do 54 osób jednocześnie; w ciągu jednej godziny przez PNiEC mogą przejśd 4 zmiany po 54 osoby czyli 220 osób;

44 Strona44 przez JuraPark może przejśd w ciągu jednej godziny nawet 1000 osób; obiekt pracuje przez cały rok, we wszystkie dni tygodnia od 10:00 do 17:00 lub dłużej w sezonie letnim lub po ustaleniu tego z Dyrekcją; sale kinowe z ruchomą podłogą mają dwa miejsca przystosowane do mocowania wózków inwalidzkich; informacje na temat bezpieczeostwa i higieny odbioru obrazu 3D i dźwięku przestrzennego znajdują się w rozdziale: TECHNOLOGIA PRZEKAZU, KOMFORT ZWIEDZANIA, HIGIENA I BEZPIECZEOSTWO; w obiekcie nie ma scen emanujących przemocą czy rozlewem krwi patrz rozdział: ELEMENTY EMOCJONALNE; na wystawie sceny prezentujące nagośd człowieka nie emanują seksualnością, a cechy płciowe są przedstawione dyskretnie lub są przysłonięte patrz rozdział: ELEMENTY EMOCJONALNE; obiekt cechuje bardzo zaawansowany, cyfrowy system zarządzania ruchem turystycznym, który wspomaga w istotny sposób pracę przewodników ( w zasadzie obiekt może działad samodzielne), patrz rozdział ZARZĄDZANIE RUCHEM TURYSTYCZNYM W JURAPARKU oraz ZARZĄDZANIE RUCHEM TURYSTYCZNYM W PNiEC I ANIMOWANY PRZEWODNIK CYFROWY; cały kompleks zajmuje ponad 40 hektarów i dysponuje wieloma innymi atrakcjami edukacyjnymi, nie wymienionymi w tym scenariuszu ze względu na ograniczenia czasowe zwiedzania lub z powodu gorszej dostępności w tzw. zimnych miesiącach np. gigantyczne obszarowo Wystawy Plenerowe; Pawilon z Kośdmi; Wykopaliska; Tunel Czasu; Kino Emocji 5D, Parki Rozrywki i inne patrz rozdziały w tekście poniżej; wszystkie komponenty kompleksu edukacyjnego w Krasiejowie są unikalne i nie maja swoich odpowiedników gdzie indziej; na terenie wszystkich obiektów jest dużo miejsca, co gwarantuje swobodę oglądania i przekazu merytorycznego. 22. Ilośd uczniów, którzy mogą jednorazowo wziąd udział w zajęciach (wraz z uzasadnieniem) JuraPark i PNiEC 4. Minimalna ilośd uczniów 20 osób w grupie. Uzasadnienie. Grupy nie powinny byd mniejsze ze względu na ekonomikę działania obiektu. 5. Maksymalna ilośd uczniów 54 osoby w grupie. Uzasadnienie. Istotną częścią zajęd jest odpowiednie przyswojenie przekazywanych treści i odbiór obrazu, dlatego taka ilośd dzieci gwarantuje dostępnośd miejsca i kompletnośd

45 przekazu. Sale kinowe z ruchomą podłogą zabierają jednorazowo 54 osoby (jedyne takie w Europie), co zapewnia integralnośd typowej grupy autokarowej w trakcie zwiedzania. 6. Zwiedzanie Preparatorni i Sali Wystaw Tematycznych odbywa się w podgrupach złożonych maksymalnie z 27 osób ze względu na dostępnośd miejsca w Preparatorni. Uzasadnienie. W praktyce jedna duża grupa dzielona jest dwie, które pracują symultanicznie i wymiennie w tym samym czasie. Pomieszczenia znajdują się obok siebie, co stwarza komfort dla nauczyciela, który z oddzielającego je korytarza, stojąc pośrodku widzi jednocześnie wszystkie dzieci. Oczywiście poszczególne podgrupy pozostają pod oddzielną kontrolą przewodnika. Strona45

46 Strona46 Krótka historia powstawania obiektów naukowo-dydaktycznych zbudowanych przez Stowarzyszenie Delta. Najstarszym w Polsce i najbardziej znanym jest JuraPark w Bałtowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego, położony we wschodniej części Gór Świętokrzyskich. JuraPark w Bałtowie ma tylko cztery hektary powierzchni i powstał w 2004 roku. Obecnie cały kompleks turystyczno-edukacyjny (Bałtowski Kompleks Turystyczny) ma blisko dwierd tysiąca hektarów. Sam zwierzyniec bałtowski ma około 60 hektarów powierzchni, gdzie żyje około 1500 zwierząt z całego Świata. Dodajmy do tego małe, ale piękne muzeum prehistorii, badawcze stanowiska naukowe z tropami dinozaurów, zabytki, spływ tratwami, ścieżki edukacyjne, trasy turystyczne, hipodrom, stok narciarski, kino, drugi tzw. mały zwierzyniec z ptakami i mniejszymi zwierzętami, oceanarium, place zabaw, restauracje, sklepiki, parkingi, hotele, a przede wszystkim życzliwych gospodarzy i przepiękny krajobraz Gór Świętokrzyskich. Oto turystyczny i edukacyjny Raj. Bałtów Czarcia stopka. Na zdjęciu dr Gerard Gierlioski odkrywca tropu. Bałtów Żydowski Jar w tym miejscu odkryto kolejne tropy dinozaurów. Bałtowski Kompleks Turystyczny z lotu ptaka. Bałtów Zwierzyniec Bałtowski Bałtów - Kolejka grawitacyjna Rollercoaster. Stacja narciarska Szwajcaria Bałtowska

47 Strona47 Drugim naszym obiektem jest siostrzany JuraPark w Solcu Kujawskim, położony w pobliżu Torunia i Bydgoszczy. Został otwarty w 2008 roku i chociaż znany jest z wielu atrakcji, jego wizytówką jest piękne muzeum paleontologiczne. Na wystawach zaprezentowane są oryginalne eksponaty z całego Świata. Między innymi można tam zobaczyd dużą kolekcję skamieniałości dinozaurów i prehistorycznych bestii. Słynna na całą okolicę jest Restauracja Jaskiniowa. JuraPark Solec Muzeum Ziemi im. Karola Sabatha JuraPark Solec Ogród zimowy JuraPark Solec Restauracja Jaskiniowa JuraPark w Krasiejowie otwarto w czerwcu 2010 roku. To największy plenerowy park prehistoryczny w Europie i byd może na Świecie. JuraPark w Krasiejowie ma powierzchnię około 40 hektarów. Od 1993 czyli od momentu odkrycia cmentarzyska kości kręgowców w Krasiejowie było wiadomo, że ziemia ta skrywa naukowe skarby. Lata prac terenowych zaowocowały unikalnymi odkryciami wielkich zwierząt sprzed ponad 220 milionów lat. Krasiejów to tak zwane Muzeum żywe jedno z niewielu na Świecie, gdzie na terenie muzeum prowadzone są regularne wykopaliska naukowe. Z gliny krasiejowskiej wydobyto tysiące kości wielkich, prehistorycznych zwierząt, a niektóre z nich można zobaczyd w Pawilonie Wystawienniczym. Co roku dokonuje się tutaj prawdziwych odkryd to wielka nadzieja polskiej nauki i edukacji. Stanowisko paleontologiczne w Krasiejowie to przysłowiowe oczko w głowie polskiej nauki. Park plenerowy i muzeum zachowują autentycznośd tego miejsca.

48 Strona48 JuraPark Krasiejów zdjęcie z lotu ptaka. JuraPark Krasiejów częśd ścieżki dydaktycznej. JuraPark Krasiejów Kapsuła Czasu. Wszystkie obiekty są autentyczne i stworzone wyłącznie rękami pracowników i współpracowników Stowarzyszenia Delta. Siłą tych obiektów jest to, że na każdym etapie ich powstawania brali udział zawodowcy: naukowcy, dokumentaliści, budowlaocy, inżynierowie i biznesmeni, artyści plastycy, a przede wszystkim życzliwi ludzie. Bez tych wszystkich osób JuraParki nie powstałyby. Budowane są tam, gdzie żyły prehistoryczne zwierzęta i dlatego każdy obiekt jest unikalny.

52 ODBIORCA. 52 UNIKALNY CHARAKTER OBIEKTU. 52 WARTOŚD EDUKACYJNA. 52 OGÓLNE ZAŁOŻENIA SCENARIUSZA. 52 ELEMENTY EMOCJONALNE. 53 TAB. V.

52 ODBIORCA. 52 UNIKALNY CHARAKTER OBIEKTU. 52 WARTOŚD EDUKACYJNA. 52 OGÓLNE ZAŁOŻENIA SCENARIUSZA. 52 ELEMENTY EMOCJONALNE. 53 TAB. V. Strona1 JURAPARK oraz PARK NAUKI i EWOLUCJI CZŁOWIEKA w Krasiejowie STOWARZYSZENIE DELTA ul. 1 Maja 10, 46-040 Krasiejów, Telefony. PNiEC: 774654815, 774654816; JuraPark: 774651467 e-mail: rezerwacja.krasiejow@jurapark.pl

Bardziej szczegółowo

Oferta Edukacyjna Zajęcia przeznaczone dla dzieci objętych I i II etapem nauczania, w okresie jesienno-zimowym i wczesną wiosną. ZAŁOŻENIA WSTĘPNE.

Oferta Edukacyjna Zajęcia przeznaczone dla dzieci objętych I i II etapem nauczania, w okresie jesienno-zimowym i wczesną wiosną. ZAŁOŻENIA WSTĘPNE. Strona1 JuraPark Krasiejów oraz Park Nauki i Ewolucji Człowieka w Krasiejowie Opiekę naukową, merytoryczną i edukacyjną sprawuje autor projektu dr Andrzej Boczarowski Oferta Edukacyjna Zajęcia przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Nowa podstawa programowa na lekcjach przyrody. Anna Kimak-Cysewska 2012

Nowa podstawa programowa na lekcjach przyrody. Anna Kimak-Cysewska 2012 Nowa podstawa programowa na lekcjach przyrody Anna Kimak-Cysewska 2012 Podstawa programowa to dokument w randze rozporządzenia, w którym zapisano to, czego państwo zobowiązuje się nauczyć przeciętnie zdolnego

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA

WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA Po ukończeniu klasy IV WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA Uczeń: wymienia czynniki warunkujące dobre samopoczucie w szkole i w domu, konstruuje własny plan dnia i tygodnia, stosuje w praktyce zasady zdrowego

Bardziej szczegółowo

Warsztaty szkoleniowe dla nauczycieli i trenerów. Zbigniew Kaczkowski, Zuzanna Oleksińska

Warsztaty szkoleniowe dla nauczycieli i trenerów. Zbigniew Kaczkowski, Zuzanna Oleksińska Całkowity budżet projektu: 1 244 319 Koszt kwalifikowany: 1 011 069 Udział finansowy KE: 489 157 Udział finansowy NFOŚiGW: 451 612 Wkład własny beneficjentów: 303 550 (w tym udział finansowy WFOŚiGW: 1

Bardziej szczegółowo

Teresa Rup. Zespół Szkół w Ozimku. Klasa III AG

Teresa Rup. Zespół Szkół w Ozimku. Klasa III AG Teresa Rup Zespół Szkół w Ozimku Klasa III AG Stanowisko paleontologiczne sprzed ok. 225 mln lat, odkryte na początku lat osiemdziesiątych XX wieku w Krasiejowie, ukazało prehistoryczny świat, jakiego

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Spotkanie z lasem. Mali tropiciele zwierząt na szlaku Dotyczy I etapu edukacyjnego: klas I-III Zaproponowany scenariusz spełnia zapisy z Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Temat tygodniowy Temat dnia Zagadnienia z podstawy programowej Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Wakacyjne plany. To już lato. Dokąd pojedziemy

Bardziej szczegółowo

Witaj pierwsza klaso!

Witaj pierwsza klaso! Witaj pierwsza klaso! Aktywność sześciolatka w przedszkolu i w szkole: Przedszkole - dziecko: rozwija się emocjonalnie i społecznie, rozwija motorykę dużą i małą, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Temat: Obcojęzyczne zasoby Internetu. II etap edukacyjny, zajęcia komputerowe. Treści kształcenia: Cele zoperacjonalizowane:

Scenariusz zajęć. Temat: Obcojęzyczne zasoby Internetu. II etap edukacyjny, zajęcia komputerowe. Treści kształcenia: Cele zoperacjonalizowane: Scenariusz zajęć II etap edukacyjny, zajęcia komputerowe Temat: Obcojęzyczne zasoby Internetu Treści kształcenia: Zajęcia komputerowe: 6. Wykorzystywanie komputera oraz programów i gier edukacyjnych do

Bardziej szczegółowo

KARTA PRACY Z PRZYRODY NR 1 KLASA VI MIESIĄC: wrzesień DZIAŁ: Ziemia częścią Wszechświata (podręcznik str.8 20).

KARTA PRACY Z PRZYRODY NR 1 KLASA VI MIESIĄC: wrzesień DZIAŁ: Ziemia częścią Wszechświata (podręcznik str.8 20). KARTA PRACY Z PRZYRODY NR 1 MIESIĄC: wrzesień DZIAŁ: Ziemia częścią Wszechświata (podręcznik str.8 20). 1. Wymieniam różnice między geocentryczną, a heliocentryczną teorią budowy wszechświata. 2. Wyjaśniam

Bardziej szczegółowo

Zasady uzyskiwania ocen z przyrody - rok szkolny 2015/2016

Zasady uzyskiwania ocen z przyrody - rok szkolny 2015/2016 Zasady uzyskiwania ocen z przyrody - rok szkolny 2015/2016 1. Na końcową ocenę z przedmiotu PRZYRODA składają się oceny bieżące. Uczeń może je uzyskać za: a. odpowiedzi ustne b. sprawdziany pisemne i kartkówki

Bardziej szczegółowo

Założenia programowe

Założenia programowe Założenia programowe Nauczanie języków obcych w szkole jest ograniczone czasowo (wymiarem godzin lekcyjnych) i tematycznie (programem nauczania) i z przyczyn oczywistych skupia się często na zagadnieniach

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PEDAGOGICZNA PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 24 W OLSZTYNIE

INNOWACJA PEDAGOGICZNA PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 24 W OLSZTYNIE INNOWACJA PEDAGOGICZNA PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 24 W OLSZTYNIE 1. Tytuł innowacji Z angielskim za pan brat już od najmłodszych lat 2. Typ innowacji Programowa i organizacyjna: - wprowadzenie zajęć z języka

Bardziej szczegółowo

The world around us. przygotowany w ramach projektu Coaching i tutoring- w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej.

The world around us. przygotowany w ramach projektu Coaching i tutoring- w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej. Program nauczania języka angielskiego The world around us przygotowany w ramach projektu Coaching i tutoring- w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej. Anna Popiela 1. Charakterystyka programu oraz jego

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Znaczenie wybranych gatunków zwierząt dla człowieka oraz dostrzeganie walorów kulturowych i turystycznych naszego regionu Dotyczy II etapu edukacyjnego:

Bardziej szczegółowo

Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość

Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość Nr projektu : POKL.09.01.02-02-128/12 pt: Nasza szkoła-moja Przyszłość Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość Wstęp Coraz częściej pragniemy dalekich

Bardziej szczegółowo

DINOLANDIA NAUKA, SPORT, ZABAWA

DINOLANDIA NAUKA, SPORT, ZABAWA DINOLANDIA NAUKA, SPORT, ZABAWA OFERTA SPECJALNA DLA SZKÓŁ Zapraszamy do Dinolandii na wycieczki połączone z nauką, sportem i zabawą. Nasi przewodnicy oprowadzą dzieci po parku, mogą też przeprowadzić

Bardziej szczegółowo

25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW

25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW 114 25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW Małgorzata Sieńczewska 25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW Cele ogólne w szkole podstawowej zdobycie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 5

Scenariusz zajęć nr 5 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Wycieczka do lasu Scenariusz zajęć nr 5 Temat dnia: U fotografa I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne II. Czynności przedlekcyjne: wyszukanie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Jak powstaje masło i ser Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Dotyczy I etapu edukacyjnego: klas I-III Zaproponowany scenariusz spełnia zapisy z Rozporządzenia Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA W JĘZYKU ANGIELSKIM- Założenia programowe w klasach dwujęzycznych

EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA W JĘZYKU ANGIELSKIM- Założenia programowe w klasach dwujęzycznych EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA W JĘZYKU ANGIELSKIM- Założenia programowe w klasach dwujęzycznych Wstęp Program nauczania edukacji wczesnoszkolnej w języku angielskim dotyczy uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Mali odkrywcy świata roślin i zwierząt Dotyczy I etapu edukacyjnego: klas I-III Zaproponowany scenariusz spełnia zapisy z Rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Oferta edukacyjna Mazurskiego Parku Krajobrazowego na rok szkolny 2015/2016

Oferta edukacyjna Mazurskiego Parku Krajobrazowego na rok szkolny 2015/2016 Oferta edukacyjna na rok szkolny 2015/2016 1. Dane teleadresowe Mazurski Park Krajobrazowy Krutyń 66, 11-710 Piecki Tel./fax 89 742 14 05, e-mail: krutyn@mazurskipark.pl Osoba do kontaktu: Martyna Kwiatkowska

Bardziej szczegółowo

Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną

Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE KLASA II GRUPA I I PÓŁROCZE Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną przedstawia - potrafi w praktyce zastosować

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania Przedmiotowy system oceniania Przedmiot: Przyroda Klasa: IV Imię i nazwisko nauczyciela: Sandra Solińska Opis wymagań edukacyjnych Celująca: planuje i przeprowadza doświadczenia i obserwacje przyrodnicze,

Bardziej szczegółowo

W ramach projektu realizowane będą następujących zadania:

W ramach projektu realizowane będą następujących zadania: Akwarium Gdyńskie MIR-PIB zaprasza uczniów sopockich szkół i przedszkoli na bezpłatne zajęcia edukacyjne w ramach projektu Spotkanie z Morzem Bałtyckim 2015 dofinansowanego przez Urząd Miasta Sopotu. Spotkanie

Bardziej szczegółowo

Edukacja przyrodnicza na różnych etapach kształcenia. Anna Kimak-Cysewska 2012

Edukacja przyrodnicza na różnych etapach kształcenia. Anna Kimak-Cysewska 2012 Edukacja przyrodnicza na różnych etapach kształcenia Anna Kimak-Cysewska 2012 Przebieg zajęć: 1. Analiza starej i nowej podstawy programowej 2. Omówienie przebiegu edukacji przyrodniczej na poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

Program Zielonej Szkoły

Program Zielonej Szkoły Program Zielonej Szkoły Ja i Mój Mikro i Makrokosmos Szkoła Podstawowa 1 etap edukacyjny Informacje Ogólne: Miejsce: Góry Świętokrzyskie, Suchedniów, Hotel Paradisio Termin: 08.06.2015-12.06.2015 Uczestnicy:

Bardziej szczegółowo

Język obcy nowożytny - KLASY IV-VI. Cele kształcenia wymagania ogólne

Język obcy nowożytny - KLASY IV-VI. Cele kształcenia wymagania ogólne Wyciąg z: Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych (str. 24 26 i str. 56) Załącznik nr 2 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram działań

Szczegółowy harmonogram działań Szczegółowy harmonogram działań Blok tematyczny 1/2009 16.10.2009r. Zwierzęta a zima 2-3/2009 23.10.2009r. 4-7/2009 30.10.2009r. Powietrze 8-9/2009 13.11.2009r. Pierwsza wizyta w muzeum 10-13/2009 27.11.2009r.

Bardziej szczegółowo

Sześciolatek w pierwszej klasie. Opracowała: Olga Ocetkiewicz

Sześciolatek w pierwszej klasie. Opracowała: Olga Ocetkiewicz Sześciolatek w pierwszej klasie Opracowała: Olga Ocetkiewicz Uczeń 6 letni w klasie I Cechy sześciolatka Jaki to uczeń? Stwarzamy możliwości Jak uczymy? Treści nauczania w kl.i Czego go uczymy? Cechy sześciolatka

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

KLUB MŁODEGO EKOLOGA

KLUB MŁODEGO EKOLOGA Przyroda cierpi z powodu człowieka Dar panowania nad przyrodą powinniśmy wykorzystywać w poczuciu odpowiedzialności, świadomości, że jest to wspólne dobro ludzkości. Jan Paweł II Papież KLUB MŁODEGO EKOLOGA

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO

STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO I. Zdający zna: 1) proste struktury leksykalno- -gramatyczne umożliwiające formułowanie wypowiedzi poprawnych pod względem fonetycznym, ortograficznym,

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE PROGRAM ZAJĘĆ Kamila Wyleżek ROK SZKOLNY 2015/2016 CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU Program zajęć szkolnego koła przyrodniczego przeznaczony jest dla uczniów klas gimnazjum oraz I przysposabiającej

Bardziej szczegółowo

ANKIETY DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ

ANKIETY DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ ANKIETY DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ ANKIETA DLA: Dyrektora szkoły Wychowawcy wskazanego oddziału klasy IV (czwartej) tj. oddziału A lub oddziału czwartej klasy w kolejności zgodnej z numeracją przyjętą w szkole

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół 29 maja 2014 r. Nowelizacja rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody

Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody Dział 1 CHROŃMY PRZYRODĘ wyjaśnia wpływ codziennych zachowań w domu, w szkole, w miejscu zabawy na stan środowiska, podaje przykłady miejsc w najbliższym otoczeniu,

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: notowanie postępów i osiągnięć ucznia, wspomaganie procesu

Bardziej szczegółowo

W ramach projektu realizowane będą następujących zadania:

W ramach projektu realizowane będą następujących zadania: Akwarium Gdyńskie MIR-PIB zaprasza uczniów sopockich szkół i przedszkoli na bezpłatne zajęcia edukacyjne w ramach projektu Spotkanie z Morzem Bałtyckim 2014 dofinansowanego przez Urząd Miasta Sopotu. Spotkanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ R. SZK. 2013/2014 Opracowała i realizuje Aneta Topczewska nauczyciel języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

Sześciolatek i siedmiolatek idą do szkoły

Sześciolatek i siedmiolatek idą do szkoły Sześciolatek i siedmiolatek idą do szkoły Dzieci 6-letnie obowiązkowo pójdą do szkoły 1 września 2012 roku W latach 2009-2011 o wcześniejszym pójściu dziecka do szkoły zdecydują RODZICE i Dyrektor Szkoły

Bardziej szczegółowo

Mapa niewyczerpane źródło informacji

Mapa niewyczerpane źródło informacji Mapa niewyczerpane źródło informacji Opis: Program powstał, ponieważ uczniowie mają problem w posługiwaniu się mapą i skalą. Mają kłopoty z orientacją na mapie oraz odczytywaniem informacji z różnych typów

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE. niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych. śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii.

WYMAGANIA EDUKACYJNE. niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych. śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii. WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii Klasa 1 Ocenę celująca otrzymuje uczeń, który: 1. opanował wiadomości

Bardziej szczegółowo

KARTA KONKURSOWA DLA GRUPY I

KARTA KONKURSOWA DLA GRUPY I Dane osoby do kontaktu KARTA KONKURSOWA DLA GRUPY I DANE O KLASIE/GRUPIE BIORĄCEJ UDZIAŁ W KONKURSIE Pełna nazwa placówki Ulica, nr Kod pocztowy Miasto Województwo www szkoły e-mail szkoły Dyrektor Imię

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Poznawanie właściwości i zastosowań magnesu. Rodzaj zajęć: lekcja wprowadzająca nowe pojęcia z zakresu oddziaływań (siły magnetyczne)

Temat zajęć: Poznawanie właściwości i zastosowań magnesu. Rodzaj zajęć: lekcja wprowadzająca nowe pojęcia z zakresu oddziaływań (siły magnetyczne) POZNAJEMY ZJAWISKO MAGNETYZMU Temat zajęć: Poznawanie właściwości i zastosowań magnesu Poziom nauczania: klasa VI Czas trwania zajęć: 2 x po 45 minut Rodzaj zajęć: lekcja wprowadzająca nowe pojęcia z zakresu

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Autorzy scenariusza: Krzysztof Sauter (informatyka), Marzena Wierzchowska (matematyka)

SCENARIUSZ LEKCJI. Autorzy scenariusza: Krzysztof Sauter (informatyka), Marzena Wierzchowska (matematyka) SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych

Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Tajemnice kropli miodu Scenariusz zajęć do realizacji w gospodarstwach edukacyjnych Dotyczy II etapu edukacyjnego: klasa IV-VI Zaproponowany scenariusz spełnia zapisy z Rozporządzenia Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

Tryb ustalania i podwyższania oceny semestralnej oceny semestralnej, końcoworocznej:

Tryb ustalania i podwyższania oceny semestralnej oceny semestralnej, końcoworocznej: Przedmiotowy system oceniania geografia gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z geografii w gimnazjum opracowany w oparciu o : 1. Podstawę programową. 2. Rozporządzenie MEN z dnia 21.03.2001r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia W lesie. W jesiennym lesie. Zagadnienia z podstawy programowej

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia W lesie. W jesiennym lesie. Zagadnienia z podstawy programowej SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat JESIENNE OBSERWACJE. JESIEŃ W PRZYRODZIE. tygodniowy Temat dnia W lesie. W jesiennym lesie. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA W SZKOLE PONADGIMNAZJALNEJ. Podstawa programowa w szkole ponadgimnazjalnej przyroda.

PRZYRODA W SZKOLE PONADGIMNAZJALNEJ. Podstawa programowa w szkole ponadgimnazjalnej przyroda. Podstawa programowa w szkole ponadgimnazjalnej przyroda. Podstawa prawna Rozporządzenie Ministra edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY. Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY. Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014 PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014 Pozostałe etapy (przykładowe zagadnienia) Gimnazjum 6. Wybrane zagadnienia geografii

Bardziej szczegółowo

"Stąd do przyszłości"

Stąd do przyszłości Strona1 Publikacja podsumowująca na zakończenie projektu "Stąd do przyszłości" Nr POKL.09.01.02-06-090/11 zajęcia: Zajęcia wyrównawcze z przyrody z elementami ekologii SP Trzeszczany Opracowała: Marzena

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY Danuta Rozmarynowska Gimnazjum Publiczne w Głuszycy PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY I. Wyjątki z rozporządzeń MENiS w sprawie programów nauczania.

Bardziej szczegółowo

KWARTALNIK ROZSTRZYGNIĘCIA KONKURSÓW: C.D. LISTY ZWYCIĘZCÓW ROK 2009, NR 2. 01.04.2009. Ważne tematy: KWIECIEŃ 2009

KWARTALNIK ROZSTRZYGNIĘCIA KONKURSÓW: C.D. LISTY ZWYCIĘZCÓW ROK 2009, NR 2. 01.04.2009. Ważne tematy: KWIECIEŃ 2009 ROK 2009, NR 2. KWARTALNIK 01.04.2009 Fi rma T RANSL AT OR Ważne tematy: Rozstrzygnięcia konkursów Scenariusz zajęć dla nauczycieli j. angielskiego Pomoce do nauki j. niemieckiego ROZSTRZYGNIĘCIA KONKURSÓW:

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach. Praca dydaktyczno wychowawcza w kl. II. Rok szkolny 2012/2013

Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach. Praca dydaktyczno wychowawcza w kl. II. Rok szkolny 2012/2013 Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach Praca dydaktyczno wychowawcza w kl. II Rok szkolny 2012/2013 Nauczyciel: Beata Sochacka Lekcja w rękach uczniów uczniowie aktywni podczas lekcji.

Bardziej szczegółowo

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej:

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: 1 1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: POZIOM OSIĄGNIĘĆ Wspaniały Bardzo dobry Dobry Wystarczający OCENA WYMAGANIA EDUKACYJNE WSPANIALE oznaczane literą A Wymagania dotyczą

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII W GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNYM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII W GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNYM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII W GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNYM I. Zasady ogólne 1. Oceny wystawione przez nauczyciela są jawne dla ucznia, jego rodziców lub prawnych opiekunów. 2. Ilość ocen bieżących

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Domy dawno temu i dziś Pożyteczne urządzenia dawniej i dziś Zagadnienia z

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE IIa INTEGRACYJNEJ

KONSPEKT ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE IIa INTEGRACYJNEJ Stanislawę Hącel, Jolanta Kucharska KONSPEKT ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE IIa INTEGRACYJNEJ KRĄG TEMATYCZNY: Odloty ptaków TEMAT DNIA: Gdzie są bociany i jaskółki? CZAS: 4 godz. lekcyjne CEL OGÓLNY: Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM Przedmiotowy system oceniania z języków obcych jest zgodny ze Statutem Zespołu

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE METODY PROJEKTU DO CODZIENNYCH DZIAŁAŃ SZKOŁY

WPROWADZENIE METODY PROJEKTU DO CODZIENNYCH DZIAŁAŃ SZKOŁY WPROWADZENIE METODY PROJEKTU DO CODZIENNYCH DZIAŁAŃ SZKOŁY Szkoła Podstawowa im. św. Wojciecha we Włodowicach woj. dolnośląskie, powiat kłodzki, gmina Nowa Ruda Dzień projektowy raz w tygodniu uczniowie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZYRODY

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZYRODY PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZYRODY Cele oceniania Sprawdzanie i ocenianie osiągnięć uczniów przez nauczyciela przyrody ma na celu nie tylko badanie efektywności kształcenia, ale także wspieranie

Bardziej szczegółowo

Ogólna tematyka zajęć w klasie II

Ogólna tematyka zajęć w klasie II Ogólna tematyka zajęć w klasie II Przygotowanie uczniów do udziału w przedstawieniu teatralnym. Udział w przedstawieniu teatralnym. Wizyta w pracowni lalkarza - zapoznanie się ze sposobami wykonania różnych

Bardziej szczegółowo

Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2)

Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2) 6 Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2) Pokazy prezentują dodatkowe zdjęcia i informacje wzbogacające treść lekcji służą utrwalaniu wiedzy i umiejętności poszerzają wiedzę i rozbudzają

Bardziej szczegółowo

Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III

Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III Szkoła Podstawowa Nr 41 im. Maksymiliana Golisza w Szczecinie Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III Autor programu: Anna Iskra Szczecin 2000r. Cobyłonamobce,będzie nam znane. Bo nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum Program zajęć artystycznych klasa II gimnazjum Moduł I. Zajęcia teatralne i literackie. Moduł II. Zajęcia muzyczno - ruchowe. Moduł III. Zajęcia plastyczne. Opracowała : Beata Sikora Sztuka jest wieczną

Bardziej szczegółowo

Zajęcia oferowane przez Mediatekę Start- Meta dla grup przedszkolnych w roku szkolnym 2014/2015.

Zajęcia oferowane przez Mediatekę Start- Meta dla grup przedszkolnych w roku szkolnym 2014/2015. Zajęcia oferowane przez Mediatekę Start- Meta dla grup przedszkolnych w roku szkolnym 2014/2015. Zajęcia dla grup przedszkolnych prowadzone są w Mediatece Start- Meta od poniedziałku do piątku w godzinach

Bardziej szczegółowo

Autor: Klasa I Temat lekcji: Edukacja: Cel/cele zajęć: Cele zajęć w języku ucznia/ dla ucznia: Kryteria sukcesu dla ucznia

Autor: Klasa I Temat lekcji: Edukacja: Cel/cele zajęć: Cele zajęć w języku ucznia/ dla ucznia: Kryteria sukcesu dla ucznia Autor: Magdalena Kubacka Klasa I Edukacja: przyrodnicza Cel/cele zajęć: - poszerzanie wiedzy o wodzie, jej stanach skupienia, występowaniu na Ziemi, przydatności, zagrożeniach, - poznanie trzech stanów

Bardziej szczegółowo

Z bezpiecznego domu do serca puszczy. Amazonia oczami małpki Sai.

Z bezpiecznego domu do serca puszczy. Amazonia oczami małpki Sai. Z bezpiecznego domu do serca puszczy. Amazonia oczami małpki Sai. Konspekt lekcji na temat filmu pt.: Amazonia. Przygody małpki Sai dla klas IV-VI Autor: Paulina Krześniak Gutek Film Sp. z o.o. Al. Wojska

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZYRODNICZY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POD HASŁEM: PATRONAT HONOROWY: ORGANIZATOR: SZANOWNI NAUCZYCIELE PRZYRODY

KONKURS PRZYRODNICZY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POD HASŁEM: PATRONAT HONOROWY: ORGANIZATOR: SZANOWNI NAUCZYCIELE PRZYRODY II MIĘDZYPOWIATOWY KONKURS PRZYRODNICZY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POD HASŁEM: WŚRÓD ŁĄK I LASÓW PATRONAT HONOROWY: BURMISTRZ RYGLIC DYREKTOR ZESPÓŁU PARKÓW KRAJOBRAZOWYCH WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO DYREKTOR

Bardziej szczegółowo

Are you superstitious? Przesądy w kulturze angielskiej i polskiej.

Are you superstitious? Przesądy w kulturze angielskiej i polskiej. Are you superstitious? Przesądy w kulturze angielskiej i polskiej. pogłębianie wiedzy w zakresie znajomości krajów anglojęzycznych oraz ich tradycji i kultury, pogłębianie wiedzy w zakresie słownictwa

Bardziej szczegółowo

Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968)

Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968) Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968) Minister Edukacji Narodowej ceni każdą inicjatywę, dzięki której uczniowie

Bardziej szczegółowo

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY Rok szkolny 2014/2015 Zapraszamy do zapoznania się z ofertą edukacyjną Muzeum Romantyzmu w Opinogórze. Zawiera ona propozycje lekcji muzealnych, warsztatów

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA OBSŁUGA INFORMATYCZNA W HOTELARSTWIE. kl. IIT i IIIT rok szkolny 2015/2016

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA OBSŁUGA INFORMATYCZNA W HOTELARSTWIE. kl. IIT i IIIT rok szkolny 2015/2016 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA OBSŁUGA INFORMATYCZNA W HOTELARSTWIE kl. IIT i IIIT rok szkolny 2015/2016 Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: 1. Wspieranie rozwoju ucznia przez diagnozowanie jego

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA BIEŻĄCA (W SEMESTRZE I) PROGRAMU WŁASNEGO Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO GRY I ZABAWY JĘZYKOWE koło zainteresowań.

EWALUACJA BIEŻĄCA (W SEMESTRZE I) PROGRAMU WŁASNEGO Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO GRY I ZABAWY JĘZYKOWE koło zainteresowań. EWALUACJA BIEŻĄCA (W SEMESTRZE I) PROGRAMU WŁASNEGO Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO GRY I ZABAWY JĘZYKOWE koło zainteresowań. DLA UCZNIÓW KLASY 5b SZKOŁY PODSTAWOWEJ ZESPOŁU SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH W LUBINIE Z KLASAMI

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do realizacji w instytucjach kultury

Scenariusz zajęć do realizacji w instytucjach kultury Scenariusz zajęć do realizacji w instytucjach kultury Dotyczy etapu edukacyjnego: IV-VI Zaproponowany scenariusz spełnia zapisy z Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w

Bardziej szczegółowo

Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery?

Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery? Autor: Bożena Sienkiewicz Dla kogo: gimnazjum, klasy I-III Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery? Cele lekcji: Uświadamianie zagrożeń ekologicznych związanych ze wzrostem

Bardziej szczegółowo

języka obcego i sprawności językowych. Korelacja języka angielskiego z innymi przedmiotami to

języka obcego i sprawności językowych. Korelacja języka angielskiego z innymi przedmiotami to W obecnych czasach dzieci i młodzież mają kontakt z językiem obcym w zasadzie cały czas. Od najmłodszych lat chodzą na kursy, konwersacje, uczą się języków z telewizji, płyt, gier komputerowych. Młodym

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Program składa się z kilku części

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Program składa się z kilku części PROGRAM WYCHOWAWCZY Celem programu wychowawczego jest wychowanie światłego człowieka, o otwartym umyśle, ale świadomego swoich korzeni i odczuwającego ścisły związek między przeszłością, teraźniejszością

Bardziej szczegółowo

Program Pracy Szkolnego Koła,,Towarzystwa Przyjaciół Lasu

Program Pracy Szkolnego Koła,,Towarzystwa Przyjaciół Lasu Program Pracy Szkolnego Koła,,Towarzystwa Przyjaciół Lasu Założenia programu: Program przeznaczony jest do realizacji w Szkole Podstawowej w formie nieobowiązkowych zajęć pozalekcyjnych Tematyka zajęć

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Temat szkolenia: Gryfikacja i inne innowacyjne metody

Bardziej szczegółowo

Turnus I : 02.07-06.07 TYDZIIEŃ Z EKSPERYMENTAMI

Turnus I : 02.07-06.07 TYDZIIEŃ Z EKSPERYMENTAMI Turnus I : 02.07-06.07 TYDZIIEŃ Z EKSPERYMENTAMI Nawet najprostsze doświadczenia wywołują zachwyt i dzieci często chcą je powtarzać nawet kilkanaście razy. Dzięki eksperymentom dzieci poznają w ciekawy

Bardziej szczegółowo

AUTORSKI PROGRAM ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-II GIMNAZJUM W STRONĘ NOWOCZESNEJ PRACY DYDAKTYCZNEJ

AUTORSKI PROGRAM ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-II GIMNAZJUM W STRONĘ NOWOCZESNEJ PRACY DYDAKTYCZNEJ AUTORSKI PROGRAM ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-II GIMNAZJUM W RAMACH PROJEKTU COACHING i TUTORING W STRONĘ NOWOCZESNEJ PRACY DYDAKTYCZNEJ Autor: mgr Krzysztof Otfinowski Tytuł: Poznawanie

Bardziej szczegółowo

Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu.

Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu. Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu. MODUŁ 1 Ocena niedostateczna -uczeń nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszego kształcenia, -nie potrafi rozwiązać zadań

Bardziej szczegółowo

Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego. w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum

Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego. w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum 1) Tytuł innowacji: ENGLISH the way to success. 2) Rodzaj innowacji: Programowa 3) Miejsce realizacji:

Bardziej szczegółowo

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość, Nasze przedszkole! Pięciolatek w grupie rówieśniczej ma szansę wcześniej wykorzystać swój naturalny zapał do poznawania świata. Szybciej stanie się samodzielny i odpowiedzialny. Bezstresowo zaakceptuje

Bardziej szczegółowo

Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość. Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku

Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość. Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku GORCE W 2004 r. GPN został włączony do sieci Natura 2000 jako Obszar Specjalnej

Bardziej szczegółowo

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym)

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program przeznaczony do realizacji w roku szkolnym 2003/04

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ 1. Umiejscowienie studiów w obszarze nauki Studia podyplomowe, realizowane są jako kierunek kształcenia obejmujący wybrane

Bardziej szczegółowo

Język angielski to klucz do sukcesu, który otwiera: okno na świat, drzwi do kariery, perspektywę dobrej pracy.

Język angielski to klucz do sukcesu, który otwiera: okno na świat, drzwi do kariery, perspektywę dobrej pracy. WSPÓLNY JĘZYK CZYLI JAK POMÓC DZIECKU W NAUCE JĘZYKA ANGIELSKIEGO I. ZAMIAST WSTĘPU KILKA CENNYCH REFLEKSJI Język angielski to klucz do sukcesu, który otwiera: okno na świat, drzwi do kariery, perspektywę

Bardziej szczegółowo

OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016

OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016 OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016 Drodzy nauczyciele! Serdecznie zapraszamy do korzystania z oferty Centrum Edukacji Przyrodniczej w Lubinie w nowym roku szkolnym 2015/2016. Poniżej przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V

KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V Temat lekcji: Wszechobecna woda. Czas realizacji: 90 minut I. Cele lekcji A. Cel ogólny: Wykazanie obecności wody w glebie, powietrzu, organizmach żywych i oddechu.

Bardziej szczegółowo