Modelowanie kursu walutowego dla krajów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Modelowanie kursu walutowego dla krajów"

Transkrypt

1 SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA STUDIUM DYPLOMOWE KIERUNEK: FINANSE i BANKOWOŚĆ Michał Rubaszek Nr alb Europy Środkowo-Wschodniej Modelowanie kursu walutowego dla krajów Praca magisterska napisana w Katedrze Rynków Kapitalowych Pod kierunkiem naukowym Prof. Dr hab. Mieczysława Puławskiego Warszawa, maj 2002

2 SPIS TREŚCI Wstęp I. KURS WALUTOWY I SYSTEM KURSOWY 3.. Miary kursu walutowego Prosty i odwrotny nominalny kurs walutowy Bilateralny i multilateralny nominalny kurs walutowy Realny kurs walutowy Systemy kursowe Całkowita dolaryzacja Zarząd walutą Kurs stały Kurs pełzający System pełzającego pasma System suwającego pasma System kursu płynnego w paśmie Kurs płynny kierowany Czysty kurs płynny System kursowy w państwach CEFTA po 989 roku Czechy Polska Słowacja Węgry...2 II. PARTYTET SIŁY NABYWCZEJ Teoria parytetu siły nabywczej

3 2... Absolutna wersja teorii parytetu siły nabywczej Relatywna wersja teorii parytetu siły nabywczej

4 2.2. Teoria parytetu siły nabywczej a kurs walut państw CEFTA Czechy Polska Słowacja Węgry Dane panelowe...33 III. DŁUGOOKRESOWY POZIOM KURSU WALUTOWEGO Przyczyny zmienności kursu walutowego Model realnego kursu walutowego Czechy Polska Słowacja Węgry Dane panelowe ZAKOŃCZENIE 47 ZAŁĄCZNIK A: Stacjonarność szeregów czasowych 48 ZAŁĄCZNIK B: Kointegracja szeregów czasowych 50 ZAŁĄCZNIK C: Testy stacjonarności danych panelowych 5 ZAŁĄCZNK D: Testy kointegracji danych panelowych 53 BIBLIOGRAFIA 55 4

5 WSTĘP Celem pracy jest wyodrębnienie i przeanalizowanie czynników wpływających na poziom kursów walutowych państw Europy Środkowej w latach Przedstawione zostały zarówno rozwiązania administracyjno-prawne dotyczące sposobów ustalania kursu (tzw. systemy kursowe), jak również modele ekonometryczne, za pomocą których określić można poziom kursu równowagi. Charakterystyki systemów kursowych omówione są dosyć obszernie w szeregu prac, między innymi w opracowaniu Edwardsa i Savastano. Obowiązujące systemy kursowe dla krajów CEFTA są natomiast stosunkowo szczegółowo opisane w pracy Tomczyńskiej 2. Dla czterech badanych krajów w latach można zaobserwować prawidłowość odchodzenia od systemów kursu stałego do bardziej elastycznych sposobów ustalania poziomu kursu walutowego. Estymacja realnego kursu równowagi jest jednym z działów ekonomii, który opisany został stosunkowo obszernie w literaturze. Metodologię oraz osiągnięcia nauki w tym zakresie są bardzo szczegółowo opisane w pracy Hinkle a i Montiela 3, natomiast przegląd empirycznych osiągnięć jest zamieszczony w artykule autorstwa Edwardsa i Savastano 4. W ostatnich latach, w związku z rozwojem ekonometrycznych technik estymacji parametrów dla niestacjonarnych danych panelowych 5, wiele prac dotyczących kursu równowagi wykorzystuje modele kointegracji dla danych por. Edwards S., Savastano M.: Exchange Rates in Emerging Economies: What do we Know? What do we Need to Know?; NBER Working Paper No. 7228, National Bureau of Economic Research, Cambridge por. Tomczyńska M.: Exchange Rate Regimes in Transition Economies; Centrum Analiz Ekonomiczno Społecznych, Warszawa por. Hinkle L., Montiel P.: Exchange Rate Misalignment. Concepts and Measurement for Developing Countries; Oxford University Press, New York Edwards S., Savastano M.: Exchange Rates... op.cit. 5 Testy niestacjonarności dla danych panelowych zostały przedstawione m.in. w opracowaniach: Levin A., Lin C.: Unit Root Tests in Panel Data: New Results; University of California, San Diego 993, Im K., Pesaran M., Shin Y.: Testing for Unit Roots in Heterogenous Panels; University of Cambridge, Cambridge 997 oraz Pedroni P.: Panel Cointegration; Asymptotic and Finite Sample Properties of Pooled Time Series Tests with an Application to the PPP Hypothesis; Indiana University, Indiana 995 5

6 panelowych 6. Także to opracowanie stanowi próbę oszacowania kursu równowagi realnych kursów krajów CEFTA przy użyciu modeli dla danych panelowych. Praca jest skonstruowana w ten sposób, że w rozdziale pierwszym podane zostały metody pomiaru kursu walutowego oraz administracyjno-prawne sposoby ustalania jego poziomu. Następnie opisane zostały uregulowania prawne występujące w krajach CEFTA w latach W rozdziale drugim przedstawiona jest teoria parytetu siły nabywczej oraz jej empiryczna weryfikacja dla krajów CEFTA. Uzyskane wyniki wskazują, że kurs permanentnie odchyla się od poziomu parytetu siły nabywczej. Ustalenie źródeł tego odchylenia, a zarazem oszacowanie długookresowego poziomu równowagi dla kursu walutowego, jest tematem rozdziału trzeciego. Końcową część pracy stanowi podsumowanie uzyskanych wyników oraz wskazanie kierunków dalszych prac dotyczących opisanej tematyki. Dodatkowo, w załącznikach opisane zostały opisane testy niestacjonarności dla pojedynczych szeregów czasowych jak i dla danych panelowych. 6 Przykładami takich prac są: MacDonald R., Ricci L.: PPP and the Balassa Samuelson Effect: the Role of the Distribution Sector; IMF Working Paper WP/0/38, International Monetary Fund, Washington 200 oraz Hebermeier K., Mesquita M.: Long-Run Exchange Rate Dynamics: A Panel Data Study; IMF Working Paper WP/99/50, International Monetary Fund, Washington

7 ROZDZIAŁ I KURS WALUTOWY I SYSTEM KURSOWY.. Miary kursu walutowego Kurs walutowy jest ogólnie definiowany jako cena jednej waluty wyrażona w jednostkach innej waluty 7. Sytuacja komplikuje się, gdy badany jest kurs względem wielu walut lub gdy analiza dotyczy sektora realnego gospodarki i tym samym potrzebna jest miara realnego kursu walutowego. Dodatkowo, w celu zaprezentowania na wykresie historii kształtowania się kursu wskazane jest użycie kursu odwrotnego. Z powyższych (a także innych) względów analizę zmienności kursu powinien poprzedzać odpowiedni dobór jego miary. Poniżej przedstawione zostały różne definicje kursu walutowego. Omówione zostały problemy zarówno natury technicznej, jak i na poziomie koncepcyjnym.... Prosty i odwrotny nominalny kurs walutowy Najbardziej powszechną metodą notowania kursu jest tzw. nominalny kurs prosty. Wskazuje on cenę jednostki waluty obcej wyrażoną w jednostkach waluty krajowej. Przykładem kursu prostego jest : E dc = 4, 2 PLN (.) USD Sformułowanie (.) oznacza, że za jednego dolara amerykańskiego należy zapłacić 4,2 polskich złotych. Wykresy kursu prostego są sprzeczne z intuicją, gdyż wzrost na wykresie reprezentuje spadek wartości waluty krajowej 8. Wynika to z tego, że gdy kurs prosty zwiększa się, to jest to równoznaczne ze wzrostem wartości waluty obcej, czyli ze spadkiem wartości waluty krajowej. 7 por. Chrabonszczewska E., Kalicki K.: Teoria i polityka kursu walutowego; Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 996; s.8. 8 Spadek wartości waluty krajowej określany jest terminem deprecjacja, natomiast wzrost wartości - aprecjacja 7

8 Wykres.. Kurs polskiego złotego względem dolara amerykańskiego 4,8 0,26 4,6 4,4 0,24 PLN USD 4,2 0,22 4 3,8 sty-00 kwi-00 lip-00 paź-00 sty-0 kwi-0 lip-0 paź-0 0,2 Kurs prosty (skala lewa) Kurs odwrotny (skala prawa) Źródło: Narodowy Bank Polski, W celu przedstawienia na wykresie okresów aprecjacji i bardziej wskazane jest użycie kursu odwrotnego (E fc ), który równy jest odwrotności kursu prostego: E fc = (.2) E dc i jest interpretowany jako cena jednostki waluty krajowej wyrażona w jednostkach waluty obcej. Dla przykładu kursowi prostemu 4,2 PLN/USD odpowiada kurs odwrotny 0,243 USD/PLN. Analizując historię kursu złotego w stosunku do dolara amerykańskiego w okresie styczeń 2000r. grudzień 200r. (por. wykres..), można zauważyć, że w przedziale czasowym październik 2000r. czerwiec 200r. wystąpił okres silnej aprecjacji złotego. Dane zjawisko jest przedstawione na wykresie jako wzrost krzywej kursu odwrotnego (zgodne z intuicją) oraz spadek krzywej kursu prostego (sprzeczne z intuicją). 8

9 Decydując się na użycie jednego z dwóch wyżej wymienionych kursów, należy być świadomym, że kurs odwrotny nie jest symetryczny względem kursu prostego. Oznacza to, że skala aprecjacji mierzona za pomocą kursu odwrotnego jest różna od skali aprecjacji mierzonej za pomocą kursu prostego. Przykładowo, spadek ceny dolara o 0 procent (0 procentowa aprecjacja) z poziomu 4 PLN/USD do poziomu 3,6 PLN/USD jest równoznaczny wzrostowi ceny złotego z poziomu 0,25 USD/PLN do poziomu 0,278 USD/PLN, czyli o, procent (, procentowa aprecjacja). Jeżeli przez E & fc oznaczy się poziom aprecjacji według kursu odwrotnego, natomiast przez zmiennymi wynosi: E & dc - według kursu prostego, to ogólna zależność pomiędzy danymi E& fc = ( ) 00% (.3) E& dc..2. Bilateralny i multilateralny nominalny kurs walutowy Kurs walutowy może być zdefiniowany zarówno jako cena waluty krajowej wyrażona w jednostkach waluty pojedynczego kraju zagranicznego, jak również w jednostkach walut wielu krajów. Pierwszy z przypadków dotyczy kursu bilateralnego (przykładem jest 4,2 PLN/USD). Drugi z przypadków odnosi się do kursu multilateralnego, zwanego także kursem efektywnym, który obliczany jest jako średnia ważona kursów obustronnych. Kurs multilateralny jest zazwyczaj stosowany do badania powiązań handlowych bądź kapitałowych kraju z zagranicą ogółem (czyli z wieloma partnerami handlowymi). W takim przypadku każdej z walut przypisuje się odpowiednią wagę w i, która stanowi udział danej waluty w kursie multilateralnym. Wagi te spełniają następujący warunek: n w i i= =, (.4) który oznacza, że łączny udział kursów bilateralnych jest równy jedności. Dla znanych wag w i efektywny kurs walutowy oblicza się za pomocą wzoru: 9

10 EE = n i= w E i i, (.5) gdzie EE oznacza kurs efektywny, natomiast E i - kurs bilateralny wobec waluty i-tego kraju. W przypadku gdy E i są kursami prostymi, EE nazywany jest prostym efektywnym kursem walutowym. W sytuacji, kiedy E i są kursami odwrotnymi, EE jest odwrotnym efektywnym kursem walutowym. Interpretacja wartości kursu efektywnego jest stosunkowo trudna. Znaczenia nabiera dopiero tempo wzrostu kursu efektywnego ( E & E ), które oznacza, o ile waluta krajowa się osłabiła/umocniła na tle walut państw będących partnerami handlowymi. Aby skala aprecjacji obliczona za pomocą kursu efektywnego była miarodajna, należy pamiętać o właściwym doborze wag w i. Zazwyczaj przyjmuje się, że są one równe udziałowi i-tego kraju w wymianie handlowej. Należy zdać sobie jednak sprawę z mnogości problemów. Dla krajów z czarnym rynkiem walutowym oraz tych, dla których nie istnieją dokładne statystyki handlu zagranicznego trudno jest ustalić odpowiednie wagi oraz właściwie określić czy uwzględniony powinien być kurs oficjalny, czy czarnorynkowy. Dodatkowo, dla krajów, gdzie struktura geograficzna importu jest znacząco różna od struktury eksportu, wskazane jest obliczenie oddzielnych kursów efektywnych dla eksportu i importu, zamiast jednego kursu efektywnego dla całego handlu zagranicznego. Ponadto, należy uwzględnić zjawisko, że wymiana handlowa stosunkowo często rozliczana jest w walutach światowych takich jak dolar amerykański, euro czy jen japoński. W takim przypadku wagi powinny zostać ustalone w sposób najrzetelniej odzwierciedlający strukturę walutową handlu w miejsce jego struktury geograficznej. Co więcej, zarówno struktura geograficzna, jak i walutowa handlu są zazwyczaj zmienne w czasie. W rezultacie wagi krajów powinny być co pewien okres modyfikowane. Kurs efektywny możne być obliczany nie jako średnia geometryczna, lecz jako średnia arytmetyczna kursów dwustronnych: n EE = w i E i. (.6) i= 0

11 Preferowana jest jednak średnia geometryczna, ponieważ traktuje ona zmiany poszczególnych kursów E i w sposób symetryczny. Przykładowo, dla kursów dwustronnych 4 PLN/USD i 2 PLN/DEM oraz wag w USD =w DEM =0,5 zgodnie ze wzorem (.5) kurs efektywny wynosi: EE =2,83, zaś obliczony za pomocą wzoru (.6): EE 2 = 3. W przypadku wzrostu ceny dolara amerykańskiego o 0 procent do poziomu 4,4 PLN/USD i stabilnej cenie marki niemieckiej, zgodnie z intuicją mówimy o 5-procentowej deprecjacji kursu efektywnego złotego. Podstawiając nowe wartości kursów dwustronnych do wzorów, otrzymuje się odpowiednio: w przypadku średniej geometrycznej EE =2,97 (deprecjacja o 4,9 procent) oraz w przypadku średniej arytmetycznej EE 2 =3,20 (deprecjacja o 6,7 procent). Zawyżona miara deprecjacji w przypadku średniej arytmetycznej wynika z tego, że nominalny kurs dolara amerykańskiego jest dwukrotnie wyższy od kursu marki niemieckiej. Powoduje to automatyczne przypisanie wyższej wagi dolarowi amerykańskiemu niż to wynika ze wstępnie ustalonej wartości w USD = 0, Realny kurs walutowy. Realny kurs walutowy jest równy nominalnemu kursowi walutowemu skorygowanemu o różnicę cen pomiędzy analizowanymi krajami. Zapisuje się to w następujący sposób: Edc Pf RER dc =, (.7) P d gdzie P f, P d oznaczają poziomy cen zagranicą i w kraju, natomiast E dc jest nominalnym kursem prostym. Analogicznie do przypadku kursu nominalnego, odwrotny kurs realny można zdefiniować jako: RER fc = = RER dc E fc P f P d. (.8) Bardzo istotnym aspektem w procesie obliczania kursu realnego jest odpowiedni dobór indeksów cenowych P d oraz P f. Najczęściej używaną miarą jest wskaźnik cen

12 konsumpcyjnych (ang. Consumer Price Index, CPI) 9. Zaletą tego indeksu jest dostępność miesięcznych szeregów czasowych dla krajów zarówno rozwiniętych, jak i rozwijających się. Należy jednak zwrócić uwagę na skalę podatności wartości wskaźnika CPI na zmiany cen kontrolowanych, subsydiów, podatków pośrednich. Ponadto indeksy CPI dla różnych krajów oparte są na różnych koszykach dóbr, których wagi zależą od struktury wydatków społeczeństwa. Innymi miarami cen w stosunku do CPI są wskaźnik cen producentów (ang. Producer Price Index, PPI) oraz wskaźnik cen hurtowych (ang. Wholesale Price Index, WPI) 0. W skład koszyków tych indeksów wchodzi więcej dóbr podlegających wymianie handlowej. Wykres.2. Kursy realne wobec dolara amerykańskiego (marzec 995=00) Kurs prosty deflowany CPI (wzrost oznacza deprecjacje) Kurs odwrotny deflowany CPI (wzrost oznacza aprecjacje) mar-95 mar-96 mar-97 mar-98 mar-99 mar-00 mar-0 Polska Czechy Węgry Słowacja mar-95 mar-96 mar-97 mar-98 mar-99 mar-00 mar-0 Polska Czechy Węgry Słowacja Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (International Financial Statistics) 9 Indeks CPI był stosowany między innymi w następujących badaniach: Rybiński K.: Capital Inflows in Central and Eastern Europe: Inflation, Balance of Payments and Recommended Policy Responses; Centrum Analiz Ekonomiczno Społecznych, Warszawa 998; McNown R., Wallace M.: National Price Levels, Purchasing Power Parity and Cointegration: a test of four high inflation economies; Journal of International Money and Finance, Vol. 8, Butterworth-Heinemann Ltd., London 989; s oraz Bahmani-Oskooee M.: Real and Nominal Effective Exchange Rates for 22 LDCs: 97:-990:4; Applied Economics, Vol. 27, Taylor & Francis Group, London 995; s Indeks PPI został zastosowany w badaniu prowadzonym przez Rybiński K.: Capital inflows... op.cit.; natomiast indeks WPI przez Gan W.: Characterizing Real Exchange Behaviour of Selected East Asian Economies; Journal of Economic Development, Vol. 9, Chung-Ang University, Seoul 994; s

13 Wykres.2.c.d. Kursy realne wobec dolara amerykańskiego (marzec 995=00) Kurs prosty deflowany PPI (wzrost oznacza deprecjacje) Kurs odwrotny deflowany PPI (wzrost oznacza aprecjacje) mar-95 mar-96 mar-97 mar-98 mar-99 mar-00 mar-0 Polska Czechy Węgry Słowacja mar-95 mar-96 mar-97 mar-98 mar-99 mar-00 mar-0 Polska Czechy Węgry Słowacja Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IFS) O ważności aspektu doboru indeksu cenowego może świadczyć to, że w okresie I kw. 995r. I kw. 200r. kurs realny polskiego złotego w stosunku do dolara amerykańskiego aprecjonował się, jeżeli za wskaźnik cenowy przyjęto CPI, natomiast w przypadku PPI nastąpiła jego deprecjacja (por. wykres.2.).2. Systemy kursowe Rosnąca skala międzynarodowych powiązań handlowych i kapitałowych sprawia, że wpływ kursu walutowego na sferę realną gospodarki jest coraz większy, szczególnie w przypadku gospodarek otwartych na wymianę handlową. Wynika to z tego, że poziom kursu walutowego kształtuje konkurencyjność na rynkach międzynarodowych i w efekcie poziom aktywności gospodarczej. Kurs walutowy stosowany jest także przez władze monetarne jako jeden z instrumentów polityki antyinflacyjnej. Z powyższych powodów odpowiednie określenie jego poziomu może istotnie wpływać na rozwój gospodarczy kraju. 3

14 Poziom kursu w dużej mierze zależy od sytuacji na rynku walutowym, ale także od ograniczeń prawnych dotyczących jego zmienności. Ograniczenia te określane są przez tzw. system kursowy, czyli sposób ustalania kursu walutowego obowiązujący w danym kraju. W literaturze ekonomicznej wyodrębnia się kursy stałe, czyli regulowane przez władze monetarne, oraz kursy płynne, których poziom ustalany jest przez podaż oraz popyt na rynku walutowym. System kursu stałego występuje w przypadku, kiedy władze monetarne angażują się bezpośrednio w utrzymanie kursu na poziomie zgodnym z wcześniej wyznaczonymi regułami. Z jednej strony zmniejsza to elastyczność dostosowania się gospodarki (poprzez zmiany kursu) do szoków zewnętrznych, jak np. zmiany terms of trade, zmiany stóp procentowych czy spowolnienie gospodarcze u partnerów handlowych. Z drugiej strony podwyższa to wiarygodność kraju, gdyż podmioty działają w warunkach zwiększonej pewności dotyczącej przyszłego poziomu kursu. Ponadto, w przypadku gdy opinia publiczna wierzy, że głównym celem władz monetarnych jest zachowanie ustalonego poziomu kursu, maleją oczekiwania na wzrost płac oraz cen i w rezultacie spada poziom inflacji. W systemie kursu płynnego bank centralny nie przyjmuje poziomu kursu walutowego jako celu polityki pieniężnej. Kurs nominalny jest kształtowany przez siły podaży oraz popytu występujące na rynku walutowym. Zakładając, że siły te sprowadzają bieżący kurs do poziomu równowagi, można stwierdzić, że stanowi on swoistego rodzaju osłonę gospodarki przed szokami zewnętrznymi. Dana elastyczność jest uzyskiwana kosztem zwiększonej niepewności dotyczącej kształtowania się kursu w przyszłości. Poniżej przedstawiona została charakterystyka systemów kursowych w kolejności od czystej formy kursu stałego do czystej formy kursu płynnego Całkowita dolaryzacja (ang. full dollarization) Dolaryzacja jest ekstremalną formą polityki kursowej. Polega ona na wprowadzeniu waluty innego kraju do obiegu krajowego. Dany system gwarantuje Chrabonszczewska E., Kalicki K.: Teoria i polityka...,op.cit., s

15 maksymalną pewność dotyczącą przyszłego kursu. Dzieje się to kosztem zniesienia autonomii w zakresie polityki kursowej. Słabymi stronami dolaryzacji jest podatność realnej gospodarki na szoki zewnętrzne oraz utrata przez bank centralny funkcji pożyczkodawcy ostatniej instancji. W efekcie dolaryzacja jest systemem, który rzadko jest wprowadzany przez władze monetarne. Z jednej strony podobny system stosunkowo sprawnie został wprowadzony w Panamie. Z drugiej strony przypadek Libii wykazał, że w razie kłopotów wewnętrznych (wojna domowa) władze mogą zdecydować się na wprowadzenie waluty narodowej Zarząd walutą (ang. currency board) Kurs sztywny występuje gdy uregulowania prawne (nawet konstytucyjne) ograniczają swobodę władz monetarnych w zakresie zmiany parytetu kursu walutowego. W danym przypadku wzrost podaży waluty narodowej następuje jedynie, gdy wzrasta poziom rezerw walutowych (w związku np. z napływem kapitału). Podobnie, jak w przypadku pełnej dolaryzacji, kurs sztywny gwarantuje pełną wiarygodność kraju w zamian za zniesienie autonomii monetarnej w zakresie polityki kursowej i pieniężnej. Kurs sztywny powoduje, że gospodarka realna jest bardzo narażona na szoki zewnętrzne. Ponadto, podobnie jak w przypadku dolaryzacji, bank centralny nie pełni funkcji pożyczkodawcy ostatniej instancji. Wiele krajów zdecydowało się na wprowadzenie danego systemu, jednakże zazwyczaj szybko od niego odchodzono wraz z pojawieniem się szoków zewnętrznych. Przykładem kraju który ostatnio odszedł od kursu sztywnego jest Argentyna Kurs stały (ang. fixed-but-adjustable exchange rate) Kurs stały po raz pierwszy został wprowadzony w ramach układu z Bretton Woods. W danym systemie kurs nominalny jest stały względem waluty odniesienia (lub koszyka walut), ale bank centralny nie jest zobligowany do utrzymywania parytetu w długim okresie. Oznacza to, że władze monetarne oraz fiskalne mogą prowadzić politykę niezgodną z zachowaniem ustalonego wcześniej parytetu i dokonywać jego 2 Podział oparty jest na klasyfikacji zaproponowanej przez Edwardsa i Savastano, por. Edwards S. i Sevastano M.: Exchange Rates... op.cit. 5

16 zmian na drodze administracyjnej 3. W efekcie kurs walutowy stanowi jeden z ważniejszych instrumentów polityki monetarnej. Z jednej strony system kursu stałego zapewnia dyscyplinę makroekonomiczną poprzez utrzymywanie cen dóbr handlowych produkowanych w kraju na poziomie cen światowych. Z drugiej strony wbudowana klauzula o możliwości zmiany parytetu powoduje, że wiarygodność kraju jest mniejsza niż w przypadku kursu sztywnego czy pełnej dolaryzacji. Ponadto duże dewaluacje istotnie zwiększają presję inflacyjną oraz niepewność gospodarczą i w efekcie mogą one mieć destrukcyjny wpływ na całą gospodarkę. Zaleca się zatem, aby ustalanie parytetu było zadaniem niezależnych władz monetarnych Kurs pełzający (ang. crawling peg) W systemie kursu pełzającego poziom parytetu jest dostosowywany okresowo zgodnie z wcześniej ustalonymi zasadami. Zazwyczaj poziom dewaluacji jest równy różnicy inflacji w kraju i zagranicą. Jednakże jednym z wariantów (znanego jako system kursowy tablita ) jest ustalenie tempa dewaluacji na niższym poziomie, co obniża oczekiwania rynku dotyczące poziomu inflacji, jak również zwiększa wiarygodność kraju. Z jednej strony kurs pełzający umożliwia krajom o wysokiej inflacji uniknięcia znaczącego przewartościowania kursu realnego przy jednoczesnym wykorzystaniu kursu do walki z inflacją. Z drugiej strony system ten jest mało skuteczny w przypadku, gdy nie jest poparty odpowiednią polityką fiskalną oraz płacową System pełzającego pasma (ang. crawling band) Tak jak w przypadku kursu pełzającego poziom parytetu zmienia się zgodnie z wcześniej określonymi zasadami. Skala dewaluacji może być równa np. różnicy poziomów inflacji w kraju i zagranicą (które były zaobserwowane w przeszłości bądź też różnicy oczekiwań dotyczących poziomu inflacji w przyszłości). Dodatkowo zezwala się, aby kurs wahał się w określonym przedziale wokół parytetu centralnego. 3 Zmiany kursu dokonywane na drodze administracyjnej określane są terminami dewaluacja w przypadku spadku wartości waluty krajowej oraz rewaluacja w przypadku wzrostu jej wartości. 6

17 Dany system umożliwia krajom o wysokiej inflacji na wprowadzenie umiarkowanego zakresu wahań kursowych, przy jednoczesnym zmniejszeniu prawdopodobieństwa dokonywania znaczących dewaluacji (które wpływają destabilizująco na gospodarkę). Należy tutaj zaznaczyć, że bardzo ważny jest odpowiedni wybór schematu dewaluacji parytetu centralnego. Na przykład ustalenie tempa dewaluacji na poziomie różnicy inflacji zaobserwowanych w przeszłości łączy się z ryzykiem, że oczekiwania dotyczące inflacji pozostaną na niezmienionym poziomie i w rezultacie utrzyma się jej wysoki poziom. W przypadku dewaluacji opartej na oczekiwaniach inflacyjnych istnieje zagrożenie, że gdy okażą się one nietrafne (bardzo częsty przypadek), to może nastąpić spekulacyjny atak na daną walutę System suwającego się pasma (ang. sliding band) W tym systemie władze monetarne nie są zobowiązane do utrzymywania centralnego parytetu. Co więcej, parytet ten zmienia się bez z góry określonych reguł (może zależeć na przykład od konkurencyjności gospodarki na rynkach międzynarodowych). Tak jak w przypadku pełzającego pasma, dopuszcza się wahania kursu w określonym przedziale wokół parytetu centralnego. Z jednej strony wprowadzenie tego systemu pozwala krajom o wysokiej inflacji na umiarkowane upłynnienie kursu. Z drugiej strony, ponieważ czas oraz skala zmiany parytetu jest nieznana, wprowadza on bardzo dużą niepewność. Z tego powodu jest on mniej atrakcyjny od omówionego wcześniej systemu pełzającego pasma System kursu płynnego w paśmie (ang. floating within the band) W danym systemie dopuszcza się zmienność kursu nominalnego w z góry określonym przedziale wahań, tzw. paśmie. Środkiem danego przedziału jest kurs stały względem jednej waluty bądź odpowiednio skonstruowanego koszyka. Przykładem tego systemu był mechanizm kursu walutowego ERM wprowadzony w ramach europejskiego systemu monetarnego, zgodnie z którym zmienność kursów walutowych poszczególnych krajów mogła się wahać w przedziale +/-2,5 procent w stosunku do walut innych krajów należących do ERM. 7

18 Dany system łączy wysoką odporność gospodarki na szoki zewnętrzne (w związku ze zmianami kursu wewnątrz pasma) z małą niepewnością dotyczącą przyszłego poziomu kursowego. Ponadto za pomocą parametrów takich jak: poziom parytetu oraz szerokość pasma władze monetarne mogą kształtować oczekiwania podmiotów gospodarczych. Należy pamiętać, że zmiana tych parametrów powoduje spadek wiarygodności. Do wad systemu należy jego podatność na ataki spekulacyjne, w przypadku których utrzymanie poziomu pasma oraz parytetu może okazać się szkodliwe dla gospodarki Kurs płynny-kierowany (ang. dirty float) Poziom kursu jest zasadniczo ustalany przez wielkość podaży i popytu zgłaszanego przez podmioty gospodarcze na rynku walutowym. Nie wyklucza się jednak sporadycznych interwencji banku centralnego, których częstotliwość oraz skala zależą od celów polityki monetarnej. Wyróżnia się interwencje bezpośrednie, które wpływają na podaż/popyt poprzez sprzedaż/zakup walut na rynku i tym samym wpływają na zmianę poziomu rezerw dewizowych, oraz interwencje pośrednie kształtujące podaż/popyt za pomocą innych instrumentów (np. podniesienie stóp procentowych, zwiększenie podaży pieniądza) i w związku z tym nie powodujących zmian poziomu rezerw dewizowych. Z jednej strony wprowadzenie tego systemu powoduje niską podatność gospodarki na szoki zewnętrzne, gdyż ich wpływ jest amortyzowany poprzez odpowiednie dopasowanie się kursu do poziomu równowagi. Ponadto, poziom rezerw dewizowych nie musi być utrzymywany na tak wysokim poziomie jak w przypadku wyżej wymienionych systemów kursowych. Z drugiej strony brak przejrzystości polityki kursowej wprowadza bardzo dużą niepewność gospodarczą (jest to szczególnie dotkliwe dla przedsiębiorstw o szerokich powiązaniach międzynarodowych). Dodatkowo, interwencje są mało skuteczne i czasami powodują jedynie destabilizacje gospodarczą Czysty kurs płynny (ang. free float) Poziom kursu jest ustalany wyłącznie przez poziom popytu i podaży na rynku walutowym. Oznacza to, że wahania kursu są determinowane jedynie przez poziom 8

19 przepływów kapitałowych oraz towarowych. W rezultacie kurs walutowy nie jest instrumentem polityki pieniężnej. Do zalet tego systemu można zaliczyć, po pierwsze, ochronę gospodarki przed szokami zewnętrznymi poprzez odpowiednie dopasowanie się kursu do poziomu równowagi. Po drugie, kraj nie musi posiadać wysokiego poziomu rezerw walutowych, gdyż nie są one wykorzystywane do sterownia kursem i do realizowania zobowiązań wynikających z systemu. Wśród słabości można wymienić dużą zmienność kursu, co może powodować zwiększenie niepewności makroekonomicznej oraz zniekształcać alokację zasobów. Ponadto, znacząca deprecjacja wynikająca chociażby z odpływu kapitału spekulacyjnego może wywołać (szczególnie w przypadku gospodarki otwartej) nieuzasadnioną presję na wzrost cen..3. System kursowy w państwach CEFTA po 989 roku.3.. Czechy 4 Na początku okresu transformacji w Czechosłowacji obowiązywał system kursu stałego. Został on wprowadzony 28 grudnia 990 roku, kiedy władze monetarne postanowiły zakotwiczyć kurs korony wobec koszyka walut pięciu państw będących głównymi partnerami handlowymi. Skład tego koszyka był następujący: marka niemiecka (45,5%), dolar amerykański (3,4%), szyling austriacki (2,4%), frank szwajcarski (6,5%) oraz funt brytyjski (4,2%). System ten utrzymywał się jeszcze po rozpadzie Czechosłowacji ( styczeń 993r.) aż do 8 lutego 993 roku, kiedy nastąpił rozpad unii monetarnej ze Słowacją. W maju 993 roku nastąpiła zmiana kompozycji koszyka, który od tej pory składał się jedynie z marki niemieckiej (65%) oraz dolara amerykańskiego (35%). Zmiana ta z jednej strony wynikała ze wzrostu znaczenia 4 Wszystkie informacje dotyczące historii systemów kursowych w krajach CEFTA pochodzą z następujących opracowań: Tomczyńska M.: Exchange Rate..., op.cit.; Chrabonszczewska E., Kalicki K.: Teoria i Polityka..., op.cit.; Gaspar P.: Exchange Rate Policy in Hungary After 989; Hungarian Academy of Sciences, Budapest 995; Kominkova Z.: Monetary and Exchange Rate Policy in Slovakia; National Bank of Slovakia, Bratyslava 2000; Beaumont C., Corker R., van Elkan R., Iakova D.: Exchange Rate Regimes in Selected Advanced Transition Economies Coping with Transition, Capital Inflows, and EU Accession; IMF Policy Discussion Paper PDP/00/3, International Monetary Fund, Washington 2000 oraz stron internetowych banków centralnych: 9

20 Niemiec w handlu Czech, a z drugiej strony stanowiła jeden z pierwszych sygnałów integracji z Unią Europejską. W okresie od 99 roku, w związku ze stałym kursem walutowym (tj. niskim ryzykiem zmiany kursu), nastąpił znaczący napływ kapitału zagranicznego. Spowodowało to wzrost podaży pieniądza, co wywołało presję inflacyjną. W warunkach systemu kursu stałego wyższa inflacja w Czechach niż zagranicą przełożyła się na aprecjację realnego kursu korony. Spowodowało to pogorszenie bilansu handlowego oraz bilansu obrotów bieżących. W efekcie, 28 lutego 996 roku w celu zwiększenia ryzyka kursowego, zezwolono, aby kurs mógł wahać się w paśmie +/-7,5% wokół parytetu centralnego. Wprowadzenie systemu kursu płynnego w paśmie było przełomowym krokiem w czeskiej polityce kursowej. Pierwsze miesiące działania nowego reżimu kursowego były okresem lekkiej aprecjacji kursu realnego (por. wykres.2), natomiast w maju 997 roku atak spekulacyjny osłabił koronę do poziomu bliskiego dolnej granicy wahań. W rezultacie 26 maja 997 roku Narodowy Bank Czech zdecydował się upłynnić koronę (system kursu płynnego-kierowanego). Władze monetarne próbowały wpływać na poziom kursu jedynie w celu utrzymania stabilnej relacji z walutą niemiecką a obecnie czynią to z euro Polska Na początku okresu transformacji głównym celem polityki kursowej były: stabilizacja gospodarcza oraz wspieranie polityki pieniężnej w zakresie walki z inflacją. Z tego względu stycznia 990 roku nastąpiła dewaluacja złotego o 3,6 procenta, zaś kurs został ustalony na poziomie 9500 złotych za dolara amerykańskiego (system kursu stałego). Tego samego dnia złoty stał się walutą wewnętrznie wymienialną. Celem reformy była przede wszystkim walka z inflacją (kotwica antyinflacyjna) oraz odbudowa zaufania do waluty krajowej. Jako że rezerwy dewizowe Polski w tym okresie były bardzo niskie, operację wprowadzenia wymienialności ubezpieczał Fundusz Stabilizacyjny w wysokości miliarda dolarów amerykańskich (system kursu stałego wiąże się z posiadaniem wysokich rezerw - por. pkt.2.2.). Fundusz ten, utworzony 28 grudnia 989 przez 8 krajów OECD, w praktyce nie został wykorzystany. Oznacza to, 20

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW arytet siły nabywczej () arytet siły nabywczej jest wyprowadzany w oparciu o prawo jednej ceny. rawo jednej ceny zakładając,

Bardziej szczegółowo

Kursy walutowe wprowadzenie

Kursy walutowe wprowadzenie Kursy walutowe wprowadzenie Krzysztof Radojewski Koło Naukowe Zarządzania Finansami http://knmanager.ae.wroc.pl e-mail: knmanager@ae.wroc.pl Spis treści podstawowe pojęcia, ewolucja międzynarodowego systemu

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Parytet siły nabywczej prosta analiza empiryczna (materiał pomocniczy dla studentów CE UW do przygotowaniu eseju o wybranej gospodarce)

Parytet siły nabywczej prosta analiza empiryczna (materiał pomocniczy dla studentów CE UW do przygotowaniu eseju o wybranej gospodarce) Parytet siły nabywczej prosta analiza empiryczna (materiał pomocniczy dla studentów CE UW do przygotowaniu eseju o wybranej gospodarce) 1. Wprowadzenie Teoria parytetu siły nabywczej (purchaising power

Bardziej szczegółowo

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę Marcin Konarski EURO jako waluta międzynarodowa 1. Walutą euro posługuje się dziś około 330 milionów

Bardziej szczegółowo

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Jacek Kocerka / Departament Statystyki Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Łódź / 18 października 2013 Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze

Bardziej szczegółowo

Analiza kursu walutowego

Analiza kursu walutowego Micha Rubaszek Dobromi Serwa Redakcja naukowa Wanda Marcinkowska-Lewandowska Analiza kursu walutowego FINANSE Analiza kursu walutowego FINANSE Micha Rubaszek Dobromi Serwa Redakcja naukowa Wanda Marcinkowska-Lewandowska

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1. Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy

Makroekonomia 1. Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy Makroekonomia 1 Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy Plan wykładu 3. Bilans płatniczy Definicja Zasady księgowania transakcji Struktura bilansu Polski bilans płatniczy Kurs walutowy Systemy kursowe

Bardziej szczegółowo

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego Pieniądz jako waluta Waluta to pieniądz w rozliczeniach międzynarodowych Platon Prawa : Prywatny człowiek,

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok Grudzień 1996 Adam Koronowski Informacja

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Systemy kursowe i kryzysy walutowe

Systemy kursowe i kryzysy walutowe Systemy kursowe i kryzysy walutowe Wykład 11 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, CE UW Copyright Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Systemy walutowe (kursowe) W jaki sposób bank centralny utrzymuje

Bardziej szczegółowo

Wykład 21: Wybór systemu kursowego i problemy z nim związane. Gabriela Grotkowska

Wykład 21: Wybór systemu kursowego i problemy z nim związane. Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 21: Wybór systemu kursowego i problemy z nim związane Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2 CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunki dochodu narodowego i bilans płatniczy. 3 Rachunki

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Model ISLM w gospodarce otwartej Fundamentalne równania modelu: IS: Y = C(Y d ) + I(r) + G + NX(Y,Y*,q)

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Tomasz Gajderowicz Agenda Kartkówka Pieniądz Co to jest Inflacja? Zadania Agregaty pieniężne M0 = H = C (gotówka w obiegu) + R (rezerwy) M1 = C + D (wkłady na żądanie)

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Popularny w USA i Europie Zachodniej podręcznik przeznaczony do studiowania makroekonomii na pierwszych latach studiów. Obejmuje takie zagadnienia, jak rachunek

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk konomicznych UW Warunek arbitrażu Arbitraż jest możliwy jedynie w przypadku występowania różnic w cenie identycznych lub podobnych dóbr

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie systemu kursów płynnych

Funkcjonowanie systemu kursów płynnych Funkcjonowanie systemu kursów płynnych Kurs walutowy (cena dolara) Nadwyżka podaży Podaż dolarów Kurs równowagi Nadwyżka popytu Popyt na dolary Q 1 Q 2 Ilość dolarów (mld) Nadwyżka podaży dolarów na rynku

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Wykład 10 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Kurs walutowy

Bardziej szczegółowo

Zarówno parytet, jak i odchylenie kursu rzeczywistego od parytetu, liczone są przez Bloomberg przy zastosowaniu indeksu cen CPI i PPI.

Zarówno parytet, jak i odchylenie kursu rzeczywistego od parytetu, liczone są przez Bloomberg przy zastosowaniu indeksu cen CPI i PPI. 2012-05-14 Frank wciąż liderem Nieustanne zmiany kursów walutowych od dawna stawiają przed analitykami rynku walutowego pytanie o siłę danej waluty. Aby stwierdzić, iż waluta w danym momencie jest droga

Bardziej szczegółowo

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015 KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016 Warszawa, lipiec 2015 Produkt krajowy brutto oraz popyt krajowy (tempo wzrostu w stosunku do analogicznego

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008

MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008 MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008 INFORMACJA o sytuacji w handlu zagranicznym w maju 2008 roku i po 5 miesiącach b.r. (na podstawie

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY CZK/PLN Do końca 2013 roku złoty silniejszy względem korony.

RAPORT SPECJALNY CZK/PLN Do końca 2013 roku złoty silniejszy względem korony. CZK/PLN DO KOŃCA 2013 ROKU ZŁOTY SILNIEJSZY WZGLĘDEM KORONY Opracowany przez nas behawioralny model realnego kursu CZK/PLN wskazuje na aprecjację kursu złotego względem czeskiej korony do końca 2013 roku.

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych dr Leszek Wincenciak WNUW 2/30 Plan wykładu: Kurs walutowy i stopy procentowe Kursy walutowe i dochody z aktywów Rynek pieniężny i rynek walutowy fektywność

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek krajowy (18-09-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek krajowy (18-09-2006r.) FOREX - DESK: Rynek krajowy (18-09-2006r.) Dzisiejszy dzień na krajowym rynku walutowym przebiega w miarę spokojnie, choć przeważa presja wzrostu wartości złotego, co jest niejako pochodną zachowania się

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R.

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki Warszawa, dnia 12 września 2011 r. BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy

Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Przyczyny wymiany handlowej. Free trade is

Bardziej szczegółowo

Equilibrium Exchange Rates: Theoretical Concepts and Empirical Estimations. An Application to Transition Economies in Central and Eastern Europe

Equilibrium Exchange Rates: Theoretical Concepts and Empirical Estimations. An Application to Transition Economies in Central and Eastern Europe Equilibrium Exchange Rates: Theoretical Concepts and Empirical Estimations. An Application to Transition Economies in Central and Eastern Europe Łukasz Rawdanowicz Autoreferat pracy doktorskiej Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Katedra Rynków Kapitałowych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Jacek Tomaszewski ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Rynek kapitałowy, a koniunktura gospodarcza Łódź, 3 4 grudnia

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRYCZNE MODELE KURSÓW WALUTOWYCH

EKONOMETRYCZNE MODELE KURSÓW WALUTOWYCH Monografie i Opracowania 547 Ewa Marta Syczewska EKONOMETRYCZNE MODELE KURSÓW WALUTOWYCH Warszawa 2007 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie 15 Przegląd funkcjonowania kursów walutowych... 15

Bardziej szczegółowo

RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM

RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM N a r o d o w y B a n k P o l s k i Warszawa, 31 stycznia 2007 r. RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM 1. W bilansach banków centralnych, z racji pełnionych przez nie funkcji, po stronie aktywów dominują

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

CYKLE KONIUNKTURALNE. kryzysu depresji oŝywienia rozkwitu

CYKLE KONIUNKTURALNE. kryzysu depresji oŝywienia rozkwitu CYKLE KONIUNKTURALNE Wszystkie gospodarki rynkowe podlegają cyklom koniunkturalnym czyli powtarzającym się okresom pogorszenia i poprawy koniunktury (wahań wokół trendu). Cykl koniunkturalny: fluktuacje

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO Eksperci Eurosystemu opracowali projekcje rozwoju sytuacji makroekonomicznej w obszarze euro na podstawie informacji dostępnych na dzień

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/27 Plan wykładu: Warunek

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

EUR / USD 1,3615 / 1,3620

EUR / USD 1,3615 / 1,3620 EUR / USD 1,3615 / 1,3620 waluta kupno / sprzedaŝ bazowa / notowana BID / OFFER (ASK) Zadanie 1 Bank kwotuje następujący kurs walutowy: USD/SEK = 7,3020/40 Wyznacz: 1. walutę bazową.. 4. kurs sprzedaŝy

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku 25 kwietnia 2016 roku Bieżąca sytuacja gospodarcza Grzegorz Warzocha - AVANTA Auditors & Advisors www.avanta-audit.pl Międzynarodowa sytuacja gospodarcza 4,0% 3,5% 3,0% 2,5% Globalne tendencje gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Sytuacja gospodarcza Polski w 1989 r. W 1989

Bardziej szczegółowo

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy prof. dr hab. Roman SkarŜyński Część I. Stan aktualny Niesprawność międzynarodowego systemu finansowego u źródeł kryzysu finansowego 2008-2010 Rosnąca świadomość,

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

Koniunktura na kredyty

Koniunktura na kredyty Marzec PENGAB =. Wskaźnik Ocen. +. Wskaźnik Prognoz. -. -. Koniunktura na kredyty Index Pengab / / / Pengab wartość trendu cyklu / / / / / Ocena kredyty osób indywidualnych / / / / / / / / / / / / Listopadowy

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki Tomasz Poskrobko Produkt krajowy brutto (PKB) wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług produkowanych w kraju w danym okresie PKB od strony popytowej

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty pierwszy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

Wykład 6 Kurs walutowy Parytet siły nabywczej Model monetarystyczny Efekt Balassy-Samuelsona

Wykład 6 Kurs walutowy Parytet siły nabywczej Model monetarystyczny Efekt Balassy-Samuelsona Wykład 6 Kurs walutowy Parytet siły nabywczej Model monetarystyczny Efekt Balassy-Samuelsona dr Leszek Wincenciak WNEUW 2/32 Plan wykładu: Parytet siły nabywczej Parytet siły nabywczej w wersji absolutnej

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego rynku FX w dalszej części 2013 roku część analityków oczekuje trendu bocznego na EUR/PLN, część aprecjacji złotego

Perspektywy dla polskiego rynku FX w dalszej części 2013 roku część analityków oczekuje trendu bocznego na EUR/PLN, część aprecjacji złotego Perspektywy dla polskiego rynku FX w dalszej części 2013 roku część analityków oczekuje trendu bocznego na EUR/PLN, część aprecjacji złotego W I kwartale złoty w miarę stabilny wobec euro, słabnący wobec

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań KOMENTARZ Open Finance, 08.06.2010 r. Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań Indeks cen mieszkań stworzony przez Open Finance wzrósł w maju po raz piąty z rzędu tym razem o 0,7 proc. Towarzyszył temu wzrost

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 3. Reżimy kursowe

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 3. Reżimy kursowe Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 3 Reżimy kursowe http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Reżim kursowy (system walutowy) Reżim kursowy (= system

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży:

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży: Inflacja Inflacja - wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr w jakimś okresie. Jeśli ceny wszystkich dóbr i czynników produkcji wzrastają w takim samym tempie to mamy do czynienia z czystą inflacją. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Materiał informacyjny. nt. wybranych segmentów krajowego międzybankowego rynku walutowego w latach 2006-2010

Materiał informacyjny. nt. wybranych segmentów krajowego międzybankowego rynku walutowego w latach 2006-2010 N a r o d o w y B a n k P o l s k i D e p a r t a m e n t O p e r a c j i K r a j o w y c h Materiał informacyjny nt. wybranych segmentów krajowego międzybankowego rynku walutowego w latach 26-21 Marzec

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo