Krzysztof Kompa Katedra Ekonometrii i Statystyki SGGW. Rynek Kapitałowy a Koniunktura Gospodarcza

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Krzysztof Kompa Katedra Ekonometrii i Statystyki SGGW. Rynek Kapitałowy a Koniunktura Gospodarcza"

Transkrypt

1 Krzysztof Kompa Katedra Ekonometrii i Statystyki SGGW Efektywność informacyjna wybranych instrumentów notowanych na GPW Rynek Kapitałowy a Koniunktura Gospodarcza Łódź, grudzień

2 Wykonano w ramach grantu MNiSW nr N /1848 Analiza polskiego rynku kapitałowego w latach w Zakładzie Inżynierii Finansowej Katedry Ekonometrii i Statystyki SGGW w zespole: Krzysztof Kompa Aleksandra Matuszewska-Janica Dorota Witkowska 2

3 Wprowadzenie GPW publikuje on-line informacje transakcyjne służące m.in. do oceny aktywności i dynamiki: całego rynku, jego segmentów i sektorów oraz wszystkich notowanych instrumentów finansowych Publikowane są notowania: indeksów (cenowych i dochodowych) cen papierów wartościowych i derywatywów 3

4 Wprowadzenie Badanie szeregów czasowych cen i indeksów pozwala wnioskować o zjawiskach istotnych dla teorii i praktyki inwestowania Do zjawisk najważniejszych zalicza się: występowanie okresowej lub trwałej informacyjnej efektywności rynku oraz występowanie relacji przyczynowoskutkowych między rynkiem, jego segmentami i sektorami. 4

5 Wprowadzenie Poziom dojrzałości rynku rozpatruje się zwykle w aspekcie jego efektywności informacyjnej, weryfikując hipotezę o efektywności rynku EMH (Efficient Market Hypothesis [Fama 1970, Fama 1991]). Uwzględnia się przy tym zakres dyskontowania w cenach informacji historycznych i bieżących, dotyczących rynku i jego instrumentów. 5

6 Wprowadzenie W konsekwencji wyróżnia się trzy formy efektywności informacyjnej: silną, półsilną i słabą. Hipoteza słabej informacyjnej efektywności rynku zakłada, że bieżące ceny dyskontują wszystkie informacje zawarte w ich notowaniach historycznych. 6

7 Wprowadzenie Występowanie słabej formy efektywności informacyjnej uważa się za charakterystyczną cechę dojrzałych rynków finansowych. 7

8 Wprowadzenie Jeśli hipoteza jest spełniona, to m.in. : na podstawie dostępnych informacji z przeszłości nie można skutecznie przewidywać cen, tj. układać strategii inwestycyjnych o stopach zwrotu wyższych niż przeciętne z rynku Oznacza to, że badane: szeregi notowań cen (w tym indeksów) albo szeregi notowań stóp zwrotu z inwestycji w instrument finansowy (np. w ndeksy) są realizacją procesu błądzenia przypadkowego RW (Random Walk) ([Lo, MacKinlay 2002], [Chaudhuri, Wu 2003] [Malkiel 2003], [Singal 2004]). 8

9 Wyróżnia się trzy rodzaje błądzenia losowego: Pierwszego rodzaju (RW1): przyrosty procesu są niezależne i mają identyczne rozkłady normalne o zerowej wartości oczekiwanej oraz tej samej wariancji (są IID(0,σ 2 ) - independently and identically distributed). O procesie drugiego rodzaju (RW2) mówi się gdy przyrosty są niezależne ale o różnych rozkładach; INID-independent but not identically distributed. Dla błądzenia losowego trzeciego rodzaju RW3 (najogólniejszego przypadku błądzenia losowego, obejmującego dwa poprzednie) przyrosty procesu nie są skorelowane.

10 Przesłanki podjęcia badania: Ranga implikacji EMH dla teorii oraz praktyki inwestowania Dynamika liczebności i kapitalizacji spółek na GPW Zmienność w otoczeniu (politycznym i gospodarczym) rynku kapitałowego Zasadne wydaje się stałe monitorowanie polskiego rynku kapitałowego w aspekcie efektywności informacyjnej. 10

11 Cel badania: Weryfikacja hipotezy o słabej efektywności informacyjnej dla wybranych indeksów i instrumentów notowanych na GPW w okresie od r. do r. * z wykorzystaniem testu serii i testu ilorazów wariancji * w rzeczywistości do lipca 2008r. 11

12 Opis Danych Zakres czasowy próby: od początku roku 2000 do końca roku 2006 * w całości oraz w podziale na podpróby: okres bessy (rynek niedźwiedzia) r r., stagnację ( r r.) i okres hossy (rynek byka) r r. * * w rzeczywistości do lipca 2008r. 12

13 Opis Danych Do badania wybrano notowania: WIG, WIG20 oraz MIDWIG w kompozycji sprzed r. oraz ceny zamknięcia wybranych złotych spółek, wchodzących w skład kompozycji indeksu WIG20 w marcu 2007r. 13

14 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other AGORA media POLIMEX construction KETY metals TOTAL źródło: 14

15 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other AGORA media POLIMEX construction KETY metals TOTAL źródło: 15

16 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other AGORA media POLIMEX construction TOTAL źródło: 16

17 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other AGORA media TOTAL źródło: 17

18 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other TOTAL źródło: 18

19 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT TOTAL źródło: 19

20 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom TOTAL źródło: 20

21 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals TOTAL źródło: 21

22 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas TOTAL źródło: 22

23 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking TOTAL źródło: 23

24 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction TOTAL źródło: 24

25 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media TOTAL źródło: 25

26 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TOTAL źródło: 26

27 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TOTAL źródło: 27

28 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TOTAL źródło: 28

29 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 2 PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking BZWBK banking TOTAL źródło: 29

30 Opis Danych Specyfikacja Spółek z WIG20 Lp. Spółka Sektor Udział w Udział w indeksie (%) obrotach (%) 1 PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom oil and 4 ORLEN gas BPH banking BZWBK banking TOTAL

31 Opis i organizacja badania Badanie podzielono na kilka etapów: (a)przygotowanie danych w postaci dziennych logarytmicznych stóp zwrotu i wyznaczenie ich statystyk opisowych, (b)weryfikacja hipotez o występowaniu w badanych szeregach stóp zwrotu tzw. efektów kalendarzowych, (c)weryfikacja hipotezy o występowaniu słabej efektywności informacyjnej na podstawie testu serii oraz (d)weryfikacja hipotezy o występowaniu słabej efektywności informacyjnej na podstawie testu ilorazów wariancji. 31

32 Test Serii Hipoteza zerowa H 0 o losowości zmian stóp zwrotu z wybranych S ( K ~ ) do badania akcji i indeksów oraz statystyka testowa mają postać: E ( K ~ ) ( ~ E K ) K U = ~ S gdzie: K empiryczna liczba serii, n ~ E( K ) ( K ) wartość oczekiwana liczb serii dwu-elementowych wyznaczona jako: 2n n + n 1 2 = przy oznaczeniach: n liczba elementów w badanym szeregu, n 1 liczba dodatnich stóp zwrotu, n 2 liczba stóp zerowych [Jajuga (red.) 2000], [Papla 2001], [Osińska 2006], [Witkowska i in. 2008]

33 Test Serii Hipoteza zerowa H 0 o losowości zmian stóp zwrotu z wybranych S ( K ~ ) do badania akcji i indeksów oraz statystyka testowa mają postać: E ( K ~ ) K U = ~ S gdzie: K empiryczna liczba serii, ~ E( K ) ( K ) wartość oczekiwana liczb serii trój-elementowych wyznaczona jako: E ~ ( K ) = n j= 1 n n 2 j przy oznaczeniach: n liczba elementów w badanym szeregu, n 1 liczba dodatnich stóp zwrotu, n 2 liczba stóp zerowych n 3 liczba stóp ujemnych

34 Test Serii Hipoteza zerowa H 0 o losowości zmian stóp zwrotu z wybstoranych S ( K ~ ) do badania akcji i indeksów oraz statystyka tewa mają postać: E ( K ~ ) K U = ~ S gdzie: K empiryczna liczba serii, S ( K ~ ) ~ E( K ) ( K ) wartość oczekiwana liczb serii odchylenie standardowe liczby serii wyznaczone z wariancji dla serii dwu-elementowych jako: S 2 ~ 2n1n 2 ( ) ( 2n1n 2 n) K = ( n 1) n 2 przy oznaczeniach jak poprzednio

35 Test Serii Hipoteza zerowa H 0 o losowości zmian stóp zwrotu z wybranych S ( K ~ ) do badania akcji i indeksów oraz statystyka testowa mają postać: E ( K ~ ) K U = ~ S gdzie: K empiryczna liczba serii, S ( K ~ ) ~ E( K ) ( K ) wartość oczekiwana liczb serii odchylenie standardowe liczby serii wyznaczone z wariancji dla serii trój-elementowych jako: n j n j + n + n 2n n j n 2 ~ j= ( ) = j= j= S K 2 n( n 1) przy oznaczeniach jak poprzednio

36 Test Ilorazów Wariancji Test wykorzystuje właściwość błądzenia losowego polegającą na liniowym wzroście wariancji w funkcji czasu. Oznacza to, że wariancja szeregu sum k sąsiednich 2 obserwacji S ( y y + y 1) t + t 1 + t k+ 2 będzie k razy większa od wariancji S ( y t ) szeregu y t, a proces błądzenia losowego rozpoznany być może przez porównanie sum wariancji w sąsiednich okresach czasu. 36

37 Test Ilorazów Wariancji ( ) ( ) 1 ) ( ; ) ( = + k VR y S k y y y S k VR t k t t t ) ( 2 y t S ( ) = = T t t y t T y S ) ( µ ( 1 ) k t t t y y y S k t t t y y y ( ) = = T k k t t t k t t t k y y y T y y y S ) ( µ = = T t y t T 1 1 µ - wariancja szeregu y t ;, przy czym ; - wariancja szeregu, w którym obserwacje są sumami k kolejnych stóp zwrotu:, przy czym T długość próby

38 Test Ilorazów Wariancji H 0 :VR(k) = 1 analizowany proces jest procesem klasy RW H 1 :VR(k) = 1 analizowany proces nie jest procesem klasy RW

39 Test Ilorazów Wariancji ) ( 1 ) ( ) 1( k k VR k M φ = ( ) Tk k k k 3 1) 1)( (2 2 = φ ) ( 1 ) ( ) 2( k k VR k M = φ = = + = = ) ( ) ( ) ( ) 2( ) ( k j T t t T j t j t t y y y y y y k j k k φ gdzie: Obie statystyki, M 1 (k) i M 2 (k) mają normalizowany rozkład (~N(0,1)) Testuje się występowanie dwóch rodzajów błądzenia losowego RW1 i RW3. Wykorzystuje się następujące statystyki testowe: gdzie: Testowanie RW1 Testowanie RW3

40 . WYNIKI Miary opisowe dla wybranych instrumentów notowanych na GPW w okresie od 2000r. do 2006r. i w podokresach WIG WIG20 P1 P2 P3 P4 Okres P1 P2 P3 P T ,0006-0,0011 0,0007 0,0013 y śr 0,0003-0,0014 0,0004 0,0011 0,0681 0,1518 0,2336 0,0007 p-value 0,3830 0,1395 0,5659 0,0173 * * * P3; P4 P2 P4 SVT P3; P4 P2, P4 P2; P3-0,2397-0,3070 0,5128-0,3030 A ,10-2,64 4,35-3,67 SA -0,02-0,08 5,06-2,44 0 0, ,0002 p-value 0,9823 0, ,0147 * * * * * * * 2,35 1,95 1,16 1,57 K 1,36 0,62 1,25 1,28 20,07 8,37 4,91 9,51 SK 11,63 2,64 5,31 7, p-value 0 0, * * * * * * * * * Źródło: Opracowanie własne. Uwaga: SVT oznacza test równości wariancji. * oznacza odrzucenie hipotezy zerowej na poziomie istotności 0,05

41 . WYNIKI Miary opisowe dla wybranych instrumentów notowanych na GPW w okresie od 2000r. do 2006r. i w podokresach MIDWIG BPH P1 P2 P3 P4 Okres P1 P2 P3 P T ,0007-0,0006 0,0003 0,0015 y śr 0,0009-0,0005 0,0012 0,0013 0,0028 0,2600 0, p-value 0,0779 0,6088 0,2413 0,0395 * * * * P3; P4 P2, P4 P2, P3 SVT P4 P4 P2; P3-0,5214-0,3374 0,0307-0,6925 A -0,1167-0,3486 0,1569-0,1456-8,92-2,90 0,26-8,34 SA -2,00-3,00 1,33-1,76 0 0,0037 0, p-value 0,0459 0,0027 0,1835 0,0780 * * * * * * 4,54 4,55 0,86 3,49 K 2,15 1,44 1,20 3,31 38,86 19,54 3,65 21,12 SK 18,41 6,19 5,09 20, , p-value * * * * * * * * * Źródło: Opracowanie własne. Uwaga: SVT oznacza test równości wariancji. * oznacza odrzucenie hipotezy zerowej na poziomie istotności 0,05

42 . WYNIKI Miary opisowe dla wybranych instrumentów notowanych na GPW w okresie od 2000r. do 2006r. i w podokresach ORLEN TPSA P1 P2 P3 P4 Okres P1 P2 P3 P T ,0003-0,0012 0,0004 0,0010 y śr -0,0001-0,0019 0,0001 0,0007 0,4664 0,1897 0,6384 0,1266 p-value 0,9121 0,1704 0,9034 0,2593 * P3 P2; P4 P3 SVT P3; P4 P2; P4 P2, P3 0,0887 0,0730 0,5086-0,0773 A 0,1649 0,2108 0,3559-0,0588 1,52 0,63 4,31-0,94 SA 2,82 1,81 3,02-0,71 0,1290 0, ,3490 p-value 0,0048 0,0701 0,0026 0,4764 * * * * 1,12 0,33 2,38 1,12 K 1,09-0,06 1,29 0,62 9,57 1,42 10,07 6,76 SK 9,31-0,26 5,49 3,80 0 0, p-value 0 0, ,0002 * * * * * * * Źródło: Opracowanie własne. Uwaga: SVT oznacza test równości wariancji. * oznacza odrzucenie hipotezy zerowej na poziomie istotności 0,05

43 . WYNIKI Miary opisowe dla wybranych instrumentów notowanych na GPW w okresie od 2000r. do 2006r. i w podokresach KGHM PEKAO P1 P2 P3 P4 Okres P1 P2 P3 P T ,0007-0,0022 0,0006 0,0021 y śr 0,0008 0,0003 0,0011 0,0009 0,2524 0,0962 0,5986 0,0119 p-value 0,0969 0,7884 0,2527 0,1956 * * P3; P4 P2 P2 SVT -0,1399 0,0499 0,2485-0,3988 A 0,2031 0,0590 0,1115 0,3350-2,39 0,43 2,11-4,83 SA 3,47 0,51 0,95 4,06 0,0167 0,6679 0, p-value 0,0005 0,6119 0, * * * * * * 2,57 3,97 1,39 2,12 K 1,62 1,66 0,67 2,02 22,00 17,07 5,90 12,85 SK 13,84 7,15 2,85 12, p-value 0 0 0, * * * * * * * * * Źródło: Opracowanie własne. Uwaga: SVT oznacza test równości wariancji. * oznacza odrzucenie hipotezy zerowej na poziomie istotności 0,05

44 Wyniki testu serii Instrument Okres badania Test losowości 2 Serie Test losowości 3 Serie U p-value U p-value WIG P1: ,2468 0,8051 1,1058 0,2688 P2: ,9957 0,3194-0,6541 0,513 P3: ,075 0,2824 0,4783 0,6324 P4: ,0422 0,9664 1,7548 0,0793 WIG20 P1: ,1832 0,8547 0,2383 0,8117 P2: ,2093 0,2266-0,8312 0,4059 P3: ,4533 0,6503-0,3145 0,7532 P4: ,6988 0,4847 1,2124 0,2253 MIDWIG P1: ,134 0 * 1,7767 0,0756 P2: ,3652 0,1722-0,7375 0,4608 P3: ,244 0,8073 0,0658 0,9475 P4: , * 3,2733 0,0011 * BPH P1: ,6222 0,5338-3,3571 0,0008 * P2: ,4649 0,143-3,1347 0,0017 * P3: ,4989 0,6178-2,1909 0,0285 * P4: ,3608 0,1736-1,0096 0,

45 Wyniki testu serii Instrument Okres badania Test losowości 2 Serie Test losowości 3 Serie U p-value U p-value KGHM P1: ,4568 0,6478-2,5308 0,0114 * P2: ,1827 0,8551-2,8294 0,0047 * P3: ,3891 0,1648-2,3485 0,0189 * P4: ,1395 0,8891 0,2017 0,8402 PEKAO P1: ,7944 0,427-4,0319 0,0001 * P2: ,4251 0,6708-1,9185 0,0551 P3: ,5057 0,6131-1,851 0,0642 P4: ,4775 0,633-3,1309 0,0017 * ORLEN P1: ,4527 0,6508-3,8351 0,0001 * P2: ,0238 0,3059-2,7663 0,0057 * P3: ,4703 0,1415-2,5501 0,0108 * P4: ,6085 0,5428-1,7001 0,0891 TPSA P1: ,1342 0,0328 * -5, * P2: ,0361 0,3002-2,8232 0,0048 * P3: ,7988 0,4244-3,1795 0,0015 * P4: ,8419 0,0655-3,6796 0,0002 * 45

46 Wyniki testu ilorazów wariancji 46

47 Wyniki testu ilorazów wariancji 47

48 Wnioski (1) W badanym okresie P1: styczeń 2000 lipiec 2007 stwierdza się brak podstaw do odrzucenia hipotezy słabej formy efektywności informacyjnej w zakresie indeksów: WIG i WIG20, a także w zakresie najbardziej znaczących na rynku spółek parkietu, o udziale w indeksie WIG20 większym niż 5%: TPSA (sektor telekomunikacyjny), ORLEN (sektor paliwowo-energetyczny) oraz KGHM (metalurgia), BPH (finanse). 48

49 Wnioski (2) Notowania indeksu średnich spółek MIDWIG nie wydają się być błądzeniem losowym ani w całym badanym okresie P1, ani w podpróbach: P3 czy P4. Oznacza to brak występowania na tym rynku efektywności informacyjnej w formie słabej i wskazuje na możliwość osiągania z inwestycji ponadprzeciętnych zysków w jego instrumenty. 49

50 Wnioski (3) Analiza uwzględniająca podział próby na podokresy: P2- rynek niedźwiedzia, P3 - rynek neutralny (stagnacja na GPW) oraz P4 - rynek byka także pokazuje że oba główne indeksy mogą być traktowane jako procesy błądzenia losowego z wyłączeniem zmian WIG-u w okresie hossy P4. 50

51 Wnioski (4) Wstępne wyniki analiz szeregów stóp zwrotu z wybranych indeksów WIG, WIG20 oraz MIDWIG i akcji złotych spółek : BPH, KGHM, PEKAO, ORLEN oraz TPSA pokazują celowość kontynuacji badań w zakresie identyfikacji procesów błądzenia losowego RW1 i RW3 na GPW w Warszawie. 51

52 WIG INDEKS WIG r. do r r. do r. Okres badania r. do r. X r. do r. mwig40 X X X swig80 X X X WIGBANKI X X X WIGINFO X X WIGSPOŻ X X X WIGBUD X X WIGPALIWA WIGTELECOM Wyniki rozszerzonej weryfikacji EMH w formie słabej X Źródło: Opracowanie własne. X oznacza odrzucenie EMH w formie słabej na poziomie istotności 0,05 52

53 Testowanie EMH po co? Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, mimo znacznego rozwoju i cech charakterystycznych dla rynku dojrzałego, uważana jest za rynek wschodzący. Na takim rynku postulaty EMH mogą nie być spełnione bądź w zakresie całego rynku, bądź w poszczególnych jego segmentach lub sektorach, chwilowo bądź w dłuższych okresach czasu. 53

54 Testowanie EMH po co? Inaczej mówiąc, w warunkach braku słabej efektywności informacyjnej (rynku, segmentu rynku lub sektora) wykorzystanie nawet prostych, mechanicznych strategii inwestycyjnych może dawać wysokie stopy zwrotu, podczas gdy zastosowanie tych samych strategii w warunkach rynku efektywnego może nie być ekonomicznie uzasadnione. Prezentowane teraz badanie poświęcone jest wstępnej weryfikacji tak sformułowanej tezy. 54

55 Testowanie EMH po co? W tym celu przeprowadzono symulację zastosowania prostych, mechanicznych systemów transakcyjnych do wspomagania inwestycji w indeksy Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Wybrano przy tym te indeksy, dla których wcześniej przeprowadzono badania ich własności statystycznych i zweryfikowano ich efektywność informacyjną. 55

56 Systemy transakcyjne Określenie dokładnego momentu zakupu lub sprzedaży akcji na podstawie przewidywania przyszłego zachowania się ich cen należy do najbardziej usilnych starań inwestorów. Wykorzystuje się w tym celu zarówno metody ekonometrii finansowej i dynamicznej, jak i coraz bardziej zaawansowane metody analizy technicznej. 56

57 Systemy transakcyjne Analiza techniczna dostarcza technologii budowy systemów transakcyjnych (tj. systemów automatycznej generacji sygnałów kupna i sprzedaży), opartych: na analizie rynkowych zachowań instrumentów finansowych oraz na wskaźnikach analizy technicznej, dotyczących tych instrumentów. 57

58 Systemy transakcyjne SMA Średnie kroczące (ruchome) dobrze nadają się do wyodrębniania tendencji rozwojowych występujących w szeregach finansowych. Są wskaźnikiem podążającym za trendem, tj. potwierdzają tendencję rynkową i mogą służyć do sygnalizowania zmian jej kierunku. Właściwości średnich kroczących i ich zastosowanie do budowy systemów transakcyjnych omawiają m.in. [Tarczyński 2001], [Witkowska i in. 2008]. 58

59 Systemy transakcyjne SMA Ta klasa systemów wykorzystuje: wolne, długookresowe średnie kroczące, które dobrze oddają tendencję rozwojową w badanym szeregu cenowym i są niewrażliwe na krótkotrwałe korekty, oraz średnie kroczące szybkie, krótkookresowe, dobrze dopasowane do szeregu notowań, dostatecznie eliminujące przypadkowe zaburzenia cenowe. 59

60 Systemy transakcyjne SMA W systemach SMA impuls kupna generowany jest przy zmianie znaku różnicy wartości średnich szybkich i średnich wolnych z ujemnego na dodatni, a sygnał sprzedaży - przez zmianę znaku tej różnicy z dodatniego na ujemny Bogata bibliografia przedmiotu zamieszczona została w pracy [Borowski 2007] 60

61 Sygnały transakcyjne SMA * szybka średnia ruchoma Sprzedaż + + wolna średnia krocząca - - Kupno Źródło: na podstawie [Reuters 2001], s * Simple Moving Average 61

62 Systemy transakcyjne oscylatorowe Oscylatory to wskaźniki techniczne, których wartości wahają się wokół pewnych poziomów - najczęściej wokół zera ([Tarczyński 2001], s.95). Są matematyczną miarą dynamiki zachowań rynkowych ([Schwager 2002], s. 523). Umożliwiają badanie poziomów wykupienia i wyprzedania instrumentu finansowego oraz analizę punktów zwrotnych. 62

63 Systemy transakcyjne oscylatorowe Wstęga wahań oscylatora biegnie równolegle do osi czasu, podczas gdy ceny instrumentu, którego oscylator dotyczy mogą: rosnąć (trend wzrostowy), maleć (trend spadkowy) lub poruszać się w trendzie neutralnym. Podstawę koncepcji generowania sygnałów kupna-sprzedaży stanowi zbieżność punktów zwrotnych oscylatora z maksimami i minimami lokalnymi w szeregu notowań. 63

64 Systemy transakcyjne oscylatorowe Zmiana znaku różnicy wskaźnika i poziomu wykupienia na ujemny, tj. przecięcie linii wykupienia przez krzywą wskaźnika od góry, z wejściem wskaźnika do wnętrza wstęgi wahań, jest dla analizowanego instrumentu sygnałem sprzedaży. Analogicznie, zmiana znaku różnicy wskaźnika i poziomu wyprzedania na dodatni, tj. przecięcie linii wyprzedania od dołu przez krzywą wskaźnika i wejście tej krzywej wnętrza wstęgi, jest sygnałem kupna. W obu przypadkach kierunek trendu musi potwierdzać sygnały wskaźnika. 64

65 Systemy transakcyjne RSI * Przykładem oscylatora używanego do wykrywania stanów wyprzedania i wykupienia rynku jest oscylator RSI (Relative Strength Index). Wartości tego oscylatora należą do przedziału [0, 100]. Są obliczane jako stosunek średniej ceny wzrostów do sumy średnich cen wzrostów i spadków w okresie arbitralnie wybranej liczby sesji (k). Wartość RSI można wyliczać w oparciu o dowolną liczbę sesji pamiętając, że czułość oscylatora na zmiany rynkowe jest tym mniejsza, im dłuższy jest krok uśredniania. * Relative Strength Index 65

66 Systemy transakcyjne RSI * Za krok dobrze dobrany ([Tarczyński 2001], s. 105) przyjmuje się krok o długości k=14 i dopuszcza stosowanie ustawień bardziej czułych k=5, 7, 9 sesji ([Schwager 2002], s. 542) lub mniej wrażliwych k=21, 28, sesji czy 8 lub 26 tygodni ([Lewandowski, Michalski 2001], s. 92). Fakt, że RSI przyjmuje wartości ze stałego przedziału pozwala na wyznaczenie linii wykupienia i wyprzedania na stałych poziomach, zazwyczaj 70 i 30 punktów lub 80 i 20 punktów ([Schwager 2002], s.542, [Witkowska i in. 2008], str.174). 66

67 Systemy transakcyjne RSI * linie wykupienia i wyprzedania Linia wykupienia + _ Linia równowagi Obszar neutralny _ + Linia wyprzedania Źródło: na podstawie [Reuters 2001], s * Relative Strength Index 67

68 Systemy transakcyjne MACD * Oscylator MACD wykorzystuje analizę zbieżności i rozbieżności średnich ruchomych. Łączy w sobie cechy oscylatorów z cechami wskaźników podążających za trendem (metoda przecięcia dwóch średnich). Opisują go dwie linie MACD: szybka i sygnalna. Linia szybka MACD to różnica dwóch ruchomych średnich wykładniczych o różnej długości, zwykle 12- i 26-krokowych. Jest różnicą wartości średniej krótszej i wartości średniej dłuższej. Linia sygnalna MACD jest EMA linii szybkiej o najczęściej 9-sesyjnym kroku uśredniania. 68

69 Systemy transakcyjne MACD * Sygnały transakcyjne generowane są na przecięciach MACD i linii sygnalnej. Impuls sprzedaży występuje wtedy, gdy przy dodatnich wartościach średnich linia MACD przecina od góry linię sygnalną. Jeśli natomiast, przy ujemnych wartościach średnich, następuje przecięcie od dołu linii sygnalnej przez wskaźnik MACD to generowany jest sygnał kupna ([Witkowska i in. 2008] s.108). Przykład budowy systemu transakcyjnego wykorzystującego oscylator MACD przedstawiono w pracy [Witkowska i in. 2008], str

70 Systemy transakcyjne MACD * Sygnał kupna Sygnał sprzedaży Linia MACD Linia sygnału Linia zero Linia zero Linia sygnału Linia MACD Źródło: na podstawie [Ruters 2001], s *Moving Average Convergence Divergence 70

71 Organizacja badania W prezentowanym badaniu indeksy traktuje się jak instrumenty finansowe - portfele o kompozycji równoważnej składowi indeksu (albo złożone z wybranych spółek z kompozycji indeksu przy założeniu, że bety portfela i indeksu nie różnią się od siebie w sposób istotny). Jednostka indeksowa (JI), przez analogię do konstrukcji rozliczeń instrumentów pochodnych na bazie WIG20, ma wartość równą iloczynowi indeksu (w punktach) i mnożnika (w PLN). Przyjęto, że wartość jednego punktu indeksowego wynosi jeden PLN. 71

ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH

ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH ARKADIUSZ SKOWRON OPOLE 2007 Arkadiusz Skowron Analiza techniczna rynków finansowych 1 ANALIZA TECHNICZNA

Bardziej szczegółowo

MACD wskaźnik trendu

MACD wskaźnik trendu MACD wskaźnik trendu Opracowany przez Geralda Appela oscylator MACD (Moving Average Convergence/Divergence) to jeden z najpopularniejszych wskaźników analizy technicznej. Jest on połączeniem funkcji oscylatora

Bardziej szczegółowo

System transakcyjny oparty na średnich ruchomych. ś h = + + + + gdzie, C cena danego okresu, n liczba okresów uwzględnianych przy kalkulacji.

System transakcyjny oparty na średnich ruchomych. ś h = + + + + gdzie, C cena danego okresu, n liczba okresów uwzględnianych przy kalkulacji. Średnie ruchome Do jednych z najbardziej znanych oraz powszechnie wykorzystywanych wskaźników analizy technicznej, umożliwiających analizę trendu zaliczyć należy średnie ruchome (ang. moving averages).

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence). Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence). MACD (zbieżność i rozbieżność średnich kroczących) - jest jednym z najczęściej używanych wskaźników. Jego popularność

Bardziej szczegółowo

System transakcyjny oparty na wskaźnikach technicznych

System transakcyjny oparty na wskaźnikach technicznych Druga połowa ubiegłego stulecia upłynęła pod znakiem dynamicznego rozwoju rynków finansowych oraz postępującej informatyzacji społeczeństwa w skali globalnej. W tym okresie, znacząco wrosła liczba narzędzi

Bardziej szczegółowo

Testy popularnych wskaźników - RSI

Testy popularnych wskaźników - RSI Testy popularnych wskaźników - RSI Wskaźniki analizy technicznej generują wskazania kupna albo sprzedaży pomagając przy tym inwestorom podjąć odpowiednie decyzje. Chociaż przeważnie patrzy się na co najmniej

Bardziej szczegółowo

ZMIDEX analiza zdolności prognostycznej

ZMIDEX analiza zdolności prognostycznej ZMIDEX analiza zdolności prognostycznej 1 KURS ZAMKNIECIA WIG 40000 45000 50000 55000 ZMIDEX, a poziom indeksu ZMIDEX vs. WIG Regresja Liniowa (KMRL) Istotny dodatni związek ZMIDEX-u ze wszystkimi badanymi

Bardziej szczegółowo

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE S.A. WPROWADZENIE INDEKSU WIG30 SIERPIEŃ 2013 Zmiany na warszawskiej giełdzie Nowe indeksy na GPW Zmiany na GPW Nowy mnożnik w kontraktach terminowych na WIG20

Bardziej szczegółowo

Efektywność informacyjna rynku w formie słabej w okresie prywatyzacji GPW w Warszawie *

Efektywność informacyjna rynku w formie słabej w okresie prywatyzacji GPW w Warszawie * Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 86 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 75 (015) DOI: 10.1876/frfu.015.75-48 s. 589 597 Efektywność informacyjna rynku w formie słabej w okresie prywatyzacji

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

ANALIZA TECHNICZNA WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS

ANALIZA TECHNICZNA WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS ANALIZA TECHNICZNA WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS Agenda 1. Wykres od tego trzeba zacząć. 2. Jak rozpoznać trend ujarzmić byka, oswoić niedźwiedzia. 3. Poziomy wsparć i oporów jak jedno bywa drugim

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek

MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek Tytuł: Autor: MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek Wstęp Książka "Modelowanie polskiej gospodarki z pakietem R" powstała na bazie materiałów, które wykorzystywałem przez ostatnie

Bardziej szczegółowo

Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20

Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20 Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20 (1) Dane wejściowe. Greckie współczynniki kalkulowane są po zamknięciu sesji na podstawie następujących danych: S wartość indeksu WIG20

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 5 grudnia 2011 r. Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA W listopadzie 2011 roku wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 1,27 mln sztuk, wobec

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV)

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Wskaźnik cenadowartości księgowej (ang. price to book value ratio) jest bardzo popularnym w analizie fundamentalnej. Informuje on jaką cenę trzeba zapład za 1 złotówkę

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZY TECHNICZNEJ W PROCESIE PODEJMOWANIA DECYZJI INWESTYCYJNYCH NA PRZYKŁADZIE KGHM POLSKA MIEDŹ S.A.

WYKORZYSTANIE ANALIZY TECHNICZNEJ W PROCESIE PODEJMOWANIA DECYZJI INWESTYCYJNYCH NA PRZYKŁADZIE KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Zarządzania Finansami Studia Stacjonarne Ekonomii pierwszego stopnia Krzysztof Maruszczak WYKORZYSTANIE

Bardziej szczegółowo

Strategie arbitrażowe w praktyce Tomasz Korecki

Strategie arbitrażowe w praktyce Tomasz Korecki Strategie arbitrażowe w praktyce Tomasz Korecki Kwotowania EUR/USD u brokera A: Kupno: 1,4001 Sprzedaż: 1,4002 Kwotowania EUR/USD u brokera B: Kupno: 1,4003 Sprzedaż: 1,4005 Ile możemy zarobić na transakcji

Bardziej szczegółowo

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko.

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko. Inwestycje finansowe Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. yzyko. Inwestycje finansowe Instrumenty rynku pieniężnego (np. bony skarbowe). Instrumenty rynku walutowego. Obligacje. Akcje. Instrumenty pochodne.

Bardziej szczegółowo

Zmienność. Co z niej wynika?

Zmienność. Co z niej wynika? Zmienność. Co z niej wynika? Dla inwestora bardzo ważnym aspektem systemu inwestycyjnego jest moment wejścia na rynek (moment dokonania transakcji) oraz moment wyjścia z rynku (moment zamknięcia pozycji).

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

ANALIZA FUNDAMENTALNA ORAZ TECHNICZNA NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Zakres materiału na egzamin

ANALIZA FUNDAMENTALNA ORAZ TECHNICZNA NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Zakres materiału na egzamin ANALIZA FUNDAMENTALNA ORAZ TECHNICZNA NA RYNKU KAPITAŁOWYM Zakres materiału na egzamin Podstawowe pojęcia - terminy - analiza fundamentalna i techniczna (podstawy, różnice), - trader, makler (cechy, różnice),

Bardziej szczegółowo

WIG Control. zarabiaj na zmienności Indeksu WIG20 ze 100% gwarancją kapitału na koniec okresu ubezpieczenia

WIG Control. zarabiaj na zmienności Indeksu WIG20 ze 100% gwarancją kapitału na koniec okresu ubezpieczenia WIG Control zarabiaj na zmienności Indeksu WIG20 ze 100% gwarancją kapitału na koniec okresu ubezpieczenia Charakterystyka ubezpieczenia WIG Control Charakterystyka produktu ubezpieczeniowego WIG Control

Bardziej szczegółowo

Podstawy przedsiębiorczości kolokwium zakres materiału

Podstawy przedsiębiorczości kolokwium zakres materiału Podstawy przedsiębiorczości kolokwium zakres materiału - zadania obliczeniowe (zgodne z zawartością plików PP_Cw1.pdf, PP_Cw2.pdf i PP_Cw3.pdf) - analiza fundamentalna i techniczna (podstawowe różnice),

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) jedna z największych ogólnoświatowych firm w branży bankowości inwestycyjnej pełniąca profesjonalne

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

Indeksy giełdowe. Bohdan Wyżnikiewicz. Sopot, 12 marca 2015 r.

Indeksy giełdowe. Bohdan Wyżnikiewicz. Sopot, 12 marca 2015 r. Indeksy giełdowe Bohdan Wyżnikiewicz Sopot, 12 marca 2015 r. Plan wykładu Indeksy Giełdy Papierów Wartościowych Historia i charakterystyka indeksów GPW Metodologia indeksów GPW od 19-03-2007 i formuły

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) to obecnie największa firma świata świadcząca usługi w zakresie finansów. Główna siedziba

Bardziej szczegółowo

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? ebay - portal internetowy prowadzący największy serwis aukcji internetowych na świecie. ebay został założony

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy na rynkach finansowych. wykład systemy mechaniczne

Komputerowe systemy na rynkach finansowych. wykład systemy mechaniczne Komputerowe systemy na rynkach finansowych wykład systemy mechaniczne Automatyczne systemy transakcyjne - Expert Advisors Aby odnosić sukcesy na rynkach finansowych należy opracować system transakcyjny,

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 8 maja 2014 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek Wycena opcji Dr inż. Bożena Mielczarek Stock Price Wahania ceny akcji Cena jednostki podlega niewielkim wahaniom dziennym (miesięcznym) wykazując jednak stały trend wznoszący. Cena może się doraźnie obniżać,

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Zadanie 1 Eksploracja (EXAMINE) Informacja o analizowanych danych Obserwacje Uwzględnione Wykluczone Ogółem

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

DYWIDENDY. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

DYWIDENDY. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych DYWIDENDY Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Podstawowe prawa akcjonariuszy: 1) Prawo do dywidendy - prawo do udziału w zyskach spółki 2) Prawo poboru - prawo do zakupu akcji nowej emisji 3)

Bardziej szczegółowo

Test spółek o niskim poziomie zadłużenia

Test spółek o niskim poziomie zadłużenia Test spółek o niskim poziomie zadłużenia W poprzedniej części naszych testów rozpoczęliśmy od przedstawienia w jaki sposób zachowują się spółki posiadające niski poziom zobowiązań. W tym artykule kontynuować

Bardziej szczegółowo

Strategia Ichimokudla początkujących i zaawansowanych inwestorów. Analiza bieżącej sytuacji na rynkach.

Strategia Ichimokudla początkujących i zaawansowanych inwestorów. Analiza bieżącej sytuacji na rynkach. Strategia Ichimokudla początkujących i zaawansowanych inwestorów. Analiza bieżącej sytuacji na rynkach. Kamil Oziemczuk Analityk Dom Maklerski IDM SA (www.idmtrader.pl) Agenda prezentacji 1) Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Coca-Cola Co. (KO) - (w USA, Kanadzie, Australii i Wielkiej Brytanii powszechnie znana jako coke) to marka bezalkoholowego napoju gazowanego

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Hewlett-Packard Co. (HPQ) to obecnie największa firma informatyczna świata. Magazym Wired uznał HP za twórcę pierwszego komputera

Bardziej szczegółowo

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela 1. Założenia pracy 1 Założeniem niniejszej pracy jest stworzenie portfela inwestycyjnego przy pomocy modelu W.Sharpe a spełniającego następujące warunki: - wybór akcji 8 spółek + 2 papiery dłużne, - inwestycja

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: y t. X 1 t. Tabela 1.

Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: y t. X 1 t. Tabela 1. tel. 44 683 1 55 tel. kom. 64 566 811 e-mail: biuro@wszechwiedza.pl Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: gdzie: y t X t y t = 1 X 1

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Microsoft Corp. (MSFT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Microsoft - na początku XXI wieku jest największą na świecie firmą branży komputerowej. Najbardziej znana

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). McDonald's Corp. (MCD) największa na świecie sieć barów szybkiej obsługi. Założona 15 maja 1940 r. w San Bernardino w Kalifornii

Bardziej szczegółowo

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E "MATEMATYKA NAJPEWNIEJSZYM KAPITAŁEM ABSOLWENTA" projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego K O N T R A K T Y T E R M I N O W E Autor: Lic. Michał Boczek

Bardziej szczegółowo

Oscylator Stochastyczny (Stochastic)

Oscylator Stochastyczny (Stochastic) Oscylator Stochastyczny (Stochastic) Wielu traderów stosuje strategie gry z trendem, jesteśmy przekonani, że można poprawić regularność, z jaką nasz system będzie przynosił zyski, stosując wskaźniki sprawdzające

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo

Ósemka WIG Control. 6,48%* gwarantowanego zysku juŝ po pierwszych 12 miesiącach ubezpieczenia plus zyski ze zmienności Indeksu WIG20

Ósemka WIG Control. 6,48%* gwarantowanego zysku juŝ po pierwszych 12 miesiącach ubezpieczenia plus zyski ze zmienności Indeksu WIG20 Ósemka WIG Control 6,48%* gwarantowanego zysku juŝ po pierwszych 12 miesiącach ubezpieczenia plus zyski ze zmienności Indeksu WIG20 Charakterystyka ubezpieczenia Ósemka WIG Control Charakterystyka produktu

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład Parametry przedziałowe rozkładów ciągłych określane na podstawie próby (przedziały ufności) Przedział ufności dla średniej s X t( α;n 1),X + t( α;n 1) n s n t (α;

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Opcje Giełdowe Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Warszawa, 7 maja 2014 Czym są opcje indeksowe (1) Kupno opcji Koszt nabycia Zysk Strata Prawo, lecz nie obligacja, do kupna lub sprzedaży instrumentu

Bardziej szczegółowo

* Szczegóły zlecenia kupna Hawe < 3,64 #DIV/0! średnia:

* Szczegóły zlecenia kupna Hawe < 3,64 #DIV/0! średnia: POTENCJALNE BYKI NA TEN TYDZIEŃ Nazwa spółki Warunki kupna STOP * Szczegóły zlecenia kupna Hawe wybicie 3,95 < 3,64 Nazwa spółki Data wydania ŚREDNIOTERMINOWY PORTFEL BYKÓW Cena kupna Cena obecna Zmiana

Bardziej szczegółowo

Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych

Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych dr Piotr Sulewski POMORSKA AKADEMIA PEDAGOGICZNA W SŁUPSKU KATEDRA INFORMATYKI I STATYSTYKI Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych Wprowadzenie Obecnie bardzo

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład 2) Dariusz Gozdowski

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład 2) Dariusz Gozdowski Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład ) Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Weryfikacja (testowanie) hipotez statystycznych

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku

Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku Do najważniejszych wskaźników polskiej giełdy zaliczamy Warszawski Indeks Giełdowy oraz WIG-20, który jest indeksem dużych spółek. Oprócz dwóch wyżej wymienionych

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. Kontrakty terminowe Slide 1 Podstawowe zagadnienia podstawowe informacje o kontraktach zasady notowania, depozyty zabezpieczające, przykłady wykorzystania kontraktów, ryzyko związane z inwestycjami w kontrakty,

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Exxon Mobil Corp. (XOM) zajmuje się eksploatacją złóż mineralnych, produkcją, transportem i sprzedażą ropy naftowej i gazu ziemnego.

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Pfizer Inc. (PFE) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Pfizer Inc. to firma farmaceutyczna o światowym zasięgu, prowadząca prace badawcze w celu opracowania nowych

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Walt Disney Co. (DIS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Walt Disney Co. (DIS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Walt Disney Co. (DIS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Walt Disney Co. (DIS) (znana po prostu jako Disney) jedna z największych na świecie korporacji medialnych i elektronicznych. Założona

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Tyco International Ltd. (TYC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Tyco International Ltd. (TYC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Tyco International Ltd. (TYC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Korporacja TYCO istnieje we wszystkich regionach świata dostarczając szeroką gamę produktów i usług, wśród których można

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie Twister

Karta informacyjna grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie Twister Karta informacyjna grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie Twister Grupowe ubezpieczenie na życie i dożycie Twister w pigułce: Zakres ubezpieczenia życie i dożycie Ubezpieczonego do końca okresu ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Apple Inc. (AAPL) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Apple Inc. (wcześniej Apple Computer Inc.) przedsiębiorstwo komputerowe założone 1 kwietnia 1976 roku przez

Bardziej szczegółowo

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Avon Products Inc. (AVP) światowa firma kosmetyczna zajmująca się produkcją i dystrybucją kosmetyków

Bardziej szczegółowo

Analiza wariancji. dr Janusz Górczyński

Analiza wariancji. dr Janusz Górczyński Analiza wariancji dr Janusz Górczyński Wprowadzenie Powiedzmy, że badamy pewną populację π, w której cecha Y ma rozkład N o średniej m i odchyleniu standardowym σ. Powiedzmy dalej, że istnieje pewien czynnik

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH DZIENNIK URZĘDOWY NBP NR 2-83 - poz. 3 Załącznik nr 8 do uchwały nr 1/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (poz. 3) OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Wal-Mart Stores Inc. (WMT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Wal-Mart Stores Inc. (WMT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Wal-Mart Stores Inc. (WMT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Wal-Mart Stores Inc. (WMT) amerykańska sieć supermarketów założona w 196 przez Sama Waltona, będąca obecnie największym na

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) Warszawa, dnia 13 czerwca 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) 1. w artykule 3 ust. 7 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

Giełda w liczbach. Warszawa, 28 sierpnia 2012 r.

Giełda w liczbach. Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. Giełda w liczbach Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. Plan prezentacji Giełda na przestrzeni 21 lat Giełda z perspektywy spółek notowanych na GPW Przedstawienie profilu statystycznego inwestora Porady inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Wykład 8 Rynek akcji nisza inwestorów indywidualnych Rynek akcji Jeden z filarów rynku kapitałowego (ok 24% wartości i ok 90% PK globalnie) Źródło: http://www.marketwatch.com (dn. 2015-02-12) SGH, Rynki

Bardziej szczegółowo

Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego

Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego Dorota Witkowska Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wprowadzenie Sztuczne

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO ANALIZY TECHNICZNEJ

WPROWADZENIE DO ANALIZY TECHNICZNEJ WPROWADZENIE DO ANALIZY TECHNICZNEJ Plan szkolenia 1) Podstawowe pojęcia i założenia AT, 2) Charakterystyka głównych typów wykresów, 3) Pojęcie linii trendu, 4) Obszary wsparcia/oporu, 5) Prezentacja przykładowej

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 50 2012 ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 50 2012 ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 5 212 EWA DZIAWGO ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE Wprowadzenie Proces globalizacji rynków finansowych stwarza

Bardziej szczegółowo

Teoria fal Elliotta i zastosowanie oscylatorów w praktyce

Teoria fal Elliotta i zastosowanie oscylatorów w praktyce Teoria fal Elliotta i zastosowanie oscylatorów w praktyce 3 Cel szkolenia - Poznamy założenia dotyczące budowy typowego schematu w teorii fal Elliotta. - Jakie rodzaje fal korekcyjnych występują i jak

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych British American Tobacco plc (BTI) - spółka notowana na giełdzie londyńskiej.

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych British American Tobacco plc (BTI) - spółka notowana na giełdzie londyńskiej. British American Tobacco plc (BTI) - spółka notowana na giełdzie londyńskiej. Koncern British American Tobacco powstał w 1902 roku i działa w 180 krajach. Do portfela międzynarodowych marek należą: Kent,

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NOTOWANE NA WARSZAWSKIEJ GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Streszczenie

INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NOTOWANE NA WARSZAWSKIEJ GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Streszczenie Karol Klimczak Studenckie Koło Naukowe Stosunków Międzynarodowych TIAL przy Katedrze Stosunków Międzynarodowych Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

Bardziej szczegółowo

Yahoo! Inc. (YHOO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Yahoo! Inc. (YHOO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Yahoo! Inc. (YHOO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Yahoo! Inc. (YHOO) jeden z najpopularniejszych i największych serwisów internetowych na świecie, posiadający wersje w kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie pierwszego roku notowań funduszy Lyxor ETF na warszawskim parkiecie

Podsumowanie pierwszego roku notowań funduszy Lyxor ETF na warszawskim parkiecie Podsumowanie pierwszego roku notowań funduszy Lyxor ETF na warszawskim parkiecie dr Tomasz Miziołek Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ www.etf.com.pl Program 1. Czym jest ETF? 2. Ekspozycja

Bardziej szczegółowo

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Agenda Wprowadzenie Definicja kontraktu Czynniki wpływające

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE O PRZEMYŚLE CENTRALNYCH BANKÓW PIENIĘŻNYCH

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE O PRZEMYŚLE CENTRALNYCH BANKÓW PIENIĘŻNYCH Wells Fargo & Co. (WFC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Wells Fargo & Co. (WFC) jest najbardziej zróżnicowaną firmą w zakresie oferowanych usług finansowych w USA. Główna siedziba banku

Bardziej szczegółowo

Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Caterpillar Inc. (CAT) amerykańska firma z siedzibą w Peorii (stan Illinois). Jeden z największych producentów maszyn budowlanych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SPÓŁEK 14.03.2006. Witam.

ANALIZA SPÓŁEK 14.03.2006. Witam. ANALIZA SPÓŁEK 14.03.2006 Witam. WIG TELEKOMUNIKACJA Wykres indeksu branżowego WIG telekomunikacja jest w bardzo niebezpiecznym punkcie. Na wykresie zaznaczyłem trzyletnią linię trendu. Praktycznie jest

Bardziej szczegółowo

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z podstawowymi metodami i technikami analizy finansowej na podstawie nowoczesnych instrumentów finansowych

Bardziej szczegółowo

www.invest24.pl Lekcja 5: Oscylatory i wskaźniki nastroju

www.invest24.pl Lekcja 5: Oscylatory i wskaźniki nastroju W przeciwieństwie do wskaźników takich jak średnie kroczące, MACD itp. oscylatory są wskaźnikami wyprzedzającymi albo równoczesnymi w stosunku do trendu. Nigdy natomiast nie są opóźnione w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH

Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH Charakterystyka kontraktu Co wchodzi w skład charakterystyki każdego kontraktu?

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej.

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej. Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej. Procter & Gamble Co. (P&G, NYSE: PG) to globalna grupa kapitałowa mająca swoją siedzibę w Cincinnati, Ohio, USA. Wytwarza dobra konsumpcyjne,

Bardziej szczegółowo