Krzysztof Kompa Katedra Ekonometrii i Statystyki SGGW. Rynek Kapitałowy a Koniunktura Gospodarcza

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Krzysztof Kompa Katedra Ekonometrii i Statystyki SGGW. Rynek Kapitałowy a Koniunktura Gospodarcza"

Transkrypt

1 Krzysztof Kompa Katedra Ekonometrii i Statystyki SGGW Efektywność informacyjna wybranych instrumentów notowanych na GPW Rynek Kapitałowy a Koniunktura Gospodarcza Łódź, grudzień

2 Wykonano w ramach grantu MNiSW nr N /1848 Analiza polskiego rynku kapitałowego w latach w Zakładzie Inżynierii Finansowej Katedry Ekonometrii i Statystyki SGGW w zespole: Krzysztof Kompa Aleksandra Matuszewska-Janica Dorota Witkowska 2

3 Wprowadzenie GPW publikuje on-line informacje transakcyjne służące m.in. do oceny aktywności i dynamiki: całego rynku, jego segmentów i sektorów oraz wszystkich notowanych instrumentów finansowych Publikowane są notowania: indeksów (cenowych i dochodowych) cen papierów wartościowych i derywatywów 3

4 Wprowadzenie Badanie szeregów czasowych cen i indeksów pozwala wnioskować o zjawiskach istotnych dla teorii i praktyki inwestowania Do zjawisk najważniejszych zalicza się: występowanie okresowej lub trwałej informacyjnej efektywności rynku oraz występowanie relacji przyczynowoskutkowych między rynkiem, jego segmentami i sektorami. 4

5 Wprowadzenie Poziom dojrzałości rynku rozpatruje się zwykle w aspekcie jego efektywności informacyjnej, weryfikując hipotezę o efektywności rynku EMH (Efficient Market Hypothesis [Fama 1970, Fama 1991]). Uwzględnia się przy tym zakres dyskontowania w cenach informacji historycznych i bieżących, dotyczących rynku i jego instrumentów. 5

6 Wprowadzenie W konsekwencji wyróżnia się trzy formy efektywności informacyjnej: silną, półsilną i słabą. Hipoteza słabej informacyjnej efektywności rynku zakłada, że bieżące ceny dyskontują wszystkie informacje zawarte w ich notowaniach historycznych. 6

7 Wprowadzenie Występowanie słabej formy efektywności informacyjnej uważa się za charakterystyczną cechę dojrzałych rynków finansowych. 7

8 Wprowadzenie Jeśli hipoteza jest spełniona, to m.in. : na podstawie dostępnych informacji z przeszłości nie można skutecznie przewidywać cen, tj. układać strategii inwestycyjnych o stopach zwrotu wyższych niż przeciętne z rynku Oznacza to, że badane: szeregi notowań cen (w tym indeksów) albo szeregi notowań stóp zwrotu z inwestycji w instrument finansowy (np. w ndeksy) są realizacją procesu błądzenia przypadkowego RW (Random Walk) ([Lo, MacKinlay 2002], [Chaudhuri, Wu 2003] [Malkiel 2003], [Singal 2004]). 8

9 Wyróżnia się trzy rodzaje błądzenia losowego: Pierwszego rodzaju (RW1): przyrosty procesu są niezależne i mają identyczne rozkłady normalne o zerowej wartości oczekiwanej oraz tej samej wariancji (są IID(0,σ 2 ) - independently and identically distributed). O procesie drugiego rodzaju (RW2) mówi się gdy przyrosty są niezależne ale o różnych rozkładach; INID-independent but not identically distributed. Dla błądzenia losowego trzeciego rodzaju RW3 (najogólniejszego przypadku błądzenia losowego, obejmującego dwa poprzednie) przyrosty procesu nie są skorelowane.

10 Przesłanki podjęcia badania: Ranga implikacji EMH dla teorii oraz praktyki inwestowania Dynamika liczebności i kapitalizacji spółek na GPW Zmienność w otoczeniu (politycznym i gospodarczym) rynku kapitałowego Zasadne wydaje się stałe monitorowanie polskiego rynku kapitałowego w aspekcie efektywności informacyjnej. 10

11 Cel badania: Weryfikacja hipotezy o słabej efektywności informacyjnej dla wybranych indeksów i instrumentów notowanych na GPW w okresie od r. do r. * z wykorzystaniem testu serii i testu ilorazów wariancji * w rzeczywistości do lipca 2008r. 11

12 Opis Danych Zakres czasowy próby: od początku roku 2000 do końca roku 2006 * w całości oraz w podziale na podpróby: okres bessy (rynek niedźwiedzia) r r., stagnację ( r r.) i okres hossy (rynek byka) r r. * * w rzeczywistości do lipca 2008r. 12

13 Opis Danych Do badania wybrano notowania: WIG, WIG20 oraz MIDWIG w kompozycji sprzed r. oraz ceny zamknięcia wybranych złotych spółek, wchodzących w skład kompozycji indeksu WIG20 w marcu 2007r. 13

14 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other AGORA media POLIMEX construction KETY metals TOTAL źródło: 14

15 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other AGORA media POLIMEX construction KETY metals TOTAL źródło: 15

16 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other AGORA media POLIMEX construction TOTAL źródło: 16

17 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other AGORA media TOTAL źródło: 17

18 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT CEZ other TOTAL źródło: 18

19 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom PROKOM IT TOTAL źródło: 19

20 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals NETIA telecom TOTAL źródło: 20

21 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas BIOTON Chemicals TOTAL źródło: 21

22 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking LOTOS oil and gas TOTAL źródło: 22

23 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction BRE banking TOTAL źródło: 23

24 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media GTC construction TOTAL źródło: 24

25 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TVN media TOTAL źródło: 25

26 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TOTAL źródło: 26

27 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TOTAL źródło: 27

28 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 1 PKOBP Banking PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking PGNIG oil and gas BZWBK banking TOTAL źródło: 28

29 Specyfikacja indeksu WIG20 (07 marzec 2007) Lp. Spółka Sektor Udział w indeksie (%) Udział w obrotach (%) 2 PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom ORLEN oil and gas BPH banking BZWBK banking TOTAL źródło: 29

30 Opis Danych Specyfikacja Spółek z WIG20 Lp. Spółka Sektor Udział w Udział w indeksie (%) obrotach (%) 1 PEKAO banking KGHM metals TPSA telecom oil and 4 ORLEN gas BPH banking BZWBK banking TOTAL

31 Opis i organizacja badania Badanie podzielono na kilka etapów: (a)przygotowanie danych w postaci dziennych logarytmicznych stóp zwrotu i wyznaczenie ich statystyk opisowych, (b)weryfikacja hipotez o występowaniu w badanych szeregach stóp zwrotu tzw. efektów kalendarzowych, (c)weryfikacja hipotezy o występowaniu słabej efektywności informacyjnej na podstawie testu serii oraz (d)weryfikacja hipotezy o występowaniu słabej efektywności informacyjnej na podstawie testu ilorazów wariancji. 31

32 Test Serii Hipoteza zerowa H 0 o losowości zmian stóp zwrotu z wybranych S ( K ~ ) do badania akcji i indeksów oraz statystyka testowa mają postać: E ( K ~ ) ( ~ E K ) K U = ~ S gdzie: K empiryczna liczba serii, n ~ E( K ) ( K ) wartość oczekiwana liczb serii dwu-elementowych wyznaczona jako: 2n n + n 1 2 = przy oznaczeniach: n liczba elementów w badanym szeregu, n 1 liczba dodatnich stóp zwrotu, n 2 liczba stóp zerowych [Jajuga (red.) 2000], [Papla 2001], [Osińska 2006], [Witkowska i in. 2008]

33 Test Serii Hipoteza zerowa H 0 o losowości zmian stóp zwrotu z wybranych S ( K ~ ) do badania akcji i indeksów oraz statystyka testowa mają postać: E ( K ~ ) K U = ~ S gdzie: K empiryczna liczba serii, ~ E( K ) ( K ) wartość oczekiwana liczb serii trój-elementowych wyznaczona jako: E ~ ( K ) = n j= 1 n n 2 j przy oznaczeniach: n liczba elementów w badanym szeregu, n 1 liczba dodatnich stóp zwrotu, n 2 liczba stóp zerowych n 3 liczba stóp ujemnych

34 Test Serii Hipoteza zerowa H 0 o losowości zmian stóp zwrotu z wybstoranych S ( K ~ ) do badania akcji i indeksów oraz statystyka tewa mają postać: E ( K ~ ) K U = ~ S gdzie: K empiryczna liczba serii, S ( K ~ ) ~ E( K ) ( K ) wartość oczekiwana liczb serii odchylenie standardowe liczby serii wyznaczone z wariancji dla serii dwu-elementowych jako: S 2 ~ 2n1n 2 ( ) ( 2n1n 2 n) K = ( n 1) n 2 przy oznaczeniach jak poprzednio

35 Test Serii Hipoteza zerowa H 0 o losowości zmian stóp zwrotu z wybranych S ( K ~ ) do badania akcji i indeksów oraz statystyka testowa mają postać: E ( K ~ ) K U = ~ S gdzie: K empiryczna liczba serii, S ( K ~ ) ~ E( K ) ( K ) wartość oczekiwana liczb serii odchylenie standardowe liczby serii wyznaczone z wariancji dla serii trój-elementowych jako: n j n j + n + n 2n n j n 2 ~ j= ( ) = j= j= S K 2 n( n 1) przy oznaczeniach jak poprzednio

36 Test Ilorazów Wariancji Test wykorzystuje właściwość błądzenia losowego polegającą na liniowym wzroście wariancji w funkcji czasu. Oznacza to, że wariancja szeregu sum k sąsiednich 2 obserwacji S ( y y + y 1) t + t 1 + t k+ 2 będzie k razy większa od wariancji S ( y t ) szeregu y t, a proces błądzenia losowego rozpoznany być może przez porównanie sum wariancji w sąsiednich okresach czasu. 36

37 Test Ilorazów Wariancji ( ) ( ) 1 ) ( ; ) ( = + k VR y S k y y y S k VR t k t t t ) ( 2 y t S ( ) = = T t t y t T y S ) ( µ ( 1 ) k t t t y y y S k t t t y y y ( ) = = T k k t t t k t t t k y y y T y y y S ) ( µ = = T t y t T 1 1 µ - wariancja szeregu y t ;, przy czym ; - wariancja szeregu, w którym obserwacje są sumami k kolejnych stóp zwrotu:, przy czym T długość próby

38 Test Ilorazów Wariancji H 0 :VR(k) = 1 analizowany proces jest procesem klasy RW H 1 :VR(k) = 1 analizowany proces nie jest procesem klasy RW

39 Test Ilorazów Wariancji ) ( 1 ) ( ) 1( k k VR k M φ = ( ) Tk k k k 3 1) 1)( (2 2 = φ ) ( 1 ) ( ) 2( k k VR k M = φ = = + = = ) ( ) ( ) ( ) 2( ) ( k j T t t T j t j t t y y y y y y k j k k φ gdzie: Obie statystyki, M 1 (k) i M 2 (k) mają normalizowany rozkład (~N(0,1)) Testuje się występowanie dwóch rodzajów błądzenia losowego RW1 i RW3. Wykorzystuje się następujące statystyki testowe: gdzie: Testowanie RW1 Testowanie RW3

40 . WYNIKI Miary opisowe dla wybranych instrumentów notowanych na GPW w okresie od 2000r. do 2006r. i w podokresach WIG WIG20 P1 P2 P3 P4 Okres P1 P2 P3 P T ,0006-0,0011 0,0007 0,0013 y śr 0,0003-0,0014 0,0004 0,0011 0,0681 0,1518 0,2336 0,0007 p-value 0,3830 0,1395 0,5659 0,0173 * * * P3; P4 P2 P4 SVT P3; P4 P2, P4 P2; P3-0,2397-0,3070 0,5128-0,3030 A ,10-2,64 4,35-3,67 SA -0,02-0,08 5,06-2,44 0 0, ,0002 p-value 0,9823 0, ,0147 * * * * * * * 2,35 1,95 1,16 1,57 K 1,36 0,62 1,25 1,28 20,07 8,37 4,91 9,51 SK 11,63 2,64 5,31 7, p-value 0 0, * * * * * * * * * Źródło: Opracowanie własne. Uwaga: SVT oznacza test równości wariancji. * oznacza odrzucenie hipotezy zerowej na poziomie istotności 0,05

41 . WYNIKI Miary opisowe dla wybranych instrumentów notowanych na GPW w okresie od 2000r. do 2006r. i w podokresach MIDWIG BPH P1 P2 P3 P4 Okres P1 P2 P3 P T ,0007-0,0006 0,0003 0,0015 y śr 0,0009-0,0005 0,0012 0,0013 0,0028 0,2600 0, p-value 0,0779 0,6088 0,2413 0,0395 * * * * P3; P4 P2, P4 P2, P3 SVT P4 P4 P2; P3-0,5214-0,3374 0,0307-0,6925 A -0,1167-0,3486 0,1569-0,1456-8,92-2,90 0,26-8,34 SA -2,00-3,00 1,33-1,76 0 0,0037 0, p-value 0,0459 0,0027 0,1835 0,0780 * * * * * * 4,54 4,55 0,86 3,49 K 2,15 1,44 1,20 3,31 38,86 19,54 3,65 21,12 SK 18,41 6,19 5,09 20, , p-value * * * * * * * * * Źródło: Opracowanie własne. Uwaga: SVT oznacza test równości wariancji. * oznacza odrzucenie hipotezy zerowej na poziomie istotności 0,05

42 . WYNIKI Miary opisowe dla wybranych instrumentów notowanych na GPW w okresie od 2000r. do 2006r. i w podokresach ORLEN TPSA P1 P2 P3 P4 Okres P1 P2 P3 P T ,0003-0,0012 0,0004 0,0010 y śr -0,0001-0,0019 0,0001 0,0007 0,4664 0,1897 0,6384 0,1266 p-value 0,9121 0,1704 0,9034 0,2593 * P3 P2; P4 P3 SVT P3; P4 P2; P4 P2, P3 0,0887 0,0730 0,5086-0,0773 A 0,1649 0,2108 0,3559-0,0588 1,52 0,63 4,31-0,94 SA 2,82 1,81 3,02-0,71 0,1290 0, ,3490 p-value 0,0048 0,0701 0,0026 0,4764 * * * * 1,12 0,33 2,38 1,12 K 1,09-0,06 1,29 0,62 9,57 1,42 10,07 6,76 SK 9,31-0,26 5,49 3,80 0 0, p-value 0 0, ,0002 * * * * * * * Źródło: Opracowanie własne. Uwaga: SVT oznacza test równości wariancji. * oznacza odrzucenie hipotezy zerowej na poziomie istotności 0,05

43 . WYNIKI Miary opisowe dla wybranych instrumentów notowanych na GPW w okresie od 2000r. do 2006r. i w podokresach KGHM PEKAO P1 P2 P3 P4 Okres P1 P2 P3 P T ,0007-0,0022 0,0006 0,0021 y śr 0,0008 0,0003 0,0011 0,0009 0,2524 0,0962 0,5986 0,0119 p-value 0,0969 0,7884 0,2527 0,1956 * * P3; P4 P2 P2 SVT -0,1399 0,0499 0,2485-0,3988 A 0,2031 0,0590 0,1115 0,3350-2,39 0,43 2,11-4,83 SA 3,47 0,51 0,95 4,06 0,0167 0,6679 0, p-value 0,0005 0,6119 0, * * * * * * 2,57 3,97 1,39 2,12 K 1,62 1,66 0,67 2,02 22,00 17,07 5,90 12,85 SK 13,84 7,15 2,85 12, p-value 0 0 0, * * * * * * * * * Źródło: Opracowanie własne. Uwaga: SVT oznacza test równości wariancji. * oznacza odrzucenie hipotezy zerowej na poziomie istotności 0,05

44 Wyniki testu serii Instrument Okres badania Test losowości 2 Serie Test losowości 3 Serie U p-value U p-value WIG P1: ,2468 0,8051 1,1058 0,2688 P2: ,9957 0,3194-0,6541 0,513 P3: ,075 0,2824 0,4783 0,6324 P4: ,0422 0,9664 1,7548 0,0793 WIG20 P1: ,1832 0,8547 0,2383 0,8117 P2: ,2093 0,2266-0,8312 0,4059 P3: ,4533 0,6503-0,3145 0,7532 P4: ,6988 0,4847 1,2124 0,2253 MIDWIG P1: ,134 0 * 1,7767 0,0756 P2: ,3652 0,1722-0,7375 0,4608 P3: ,244 0,8073 0,0658 0,9475 P4: , * 3,2733 0,0011 * BPH P1: ,6222 0,5338-3,3571 0,0008 * P2: ,4649 0,143-3,1347 0,0017 * P3: ,4989 0,6178-2,1909 0,0285 * P4: ,3608 0,1736-1,0096 0,

45 Wyniki testu serii Instrument Okres badania Test losowości 2 Serie Test losowości 3 Serie U p-value U p-value KGHM P1: ,4568 0,6478-2,5308 0,0114 * P2: ,1827 0,8551-2,8294 0,0047 * P3: ,3891 0,1648-2,3485 0,0189 * P4: ,1395 0,8891 0,2017 0,8402 PEKAO P1: ,7944 0,427-4,0319 0,0001 * P2: ,4251 0,6708-1,9185 0,0551 P3: ,5057 0,6131-1,851 0,0642 P4: ,4775 0,633-3,1309 0,0017 * ORLEN P1: ,4527 0,6508-3,8351 0,0001 * P2: ,0238 0,3059-2,7663 0,0057 * P3: ,4703 0,1415-2,5501 0,0108 * P4: ,6085 0,5428-1,7001 0,0891 TPSA P1: ,1342 0,0328 * -5, * P2: ,0361 0,3002-2,8232 0,0048 * P3: ,7988 0,4244-3,1795 0,0015 * P4: ,8419 0,0655-3,6796 0,0002 * 45

46 Wyniki testu ilorazów wariancji 46

47 Wyniki testu ilorazów wariancji 47

48 Wnioski (1) W badanym okresie P1: styczeń 2000 lipiec 2007 stwierdza się brak podstaw do odrzucenia hipotezy słabej formy efektywności informacyjnej w zakresie indeksów: WIG i WIG20, a także w zakresie najbardziej znaczących na rynku spółek parkietu, o udziale w indeksie WIG20 większym niż 5%: TPSA (sektor telekomunikacyjny), ORLEN (sektor paliwowo-energetyczny) oraz KGHM (metalurgia), BPH (finanse). 48

49 Wnioski (2) Notowania indeksu średnich spółek MIDWIG nie wydają się być błądzeniem losowym ani w całym badanym okresie P1, ani w podpróbach: P3 czy P4. Oznacza to brak występowania na tym rynku efektywności informacyjnej w formie słabej i wskazuje na możliwość osiągania z inwestycji ponadprzeciętnych zysków w jego instrumenty. 49

50 Wnioski (3) Analiza uwzględniająca podział próby na podokresy: P2- rynek niedźwiedzia, P3 - rynek neutralny (stagnacja na GPW) oraz P4 - rynek byka także pokazuje że oba główne indeksy mogą być traktowane jako procesy błądzenia losowego z wyłączeniem zmian WIG-u w okresie hossy P4. 50

51 Wnioski (4) Wstępne wyniki analiz szeregów stóp zwrotu z wybranych indeksów WIG, WIG20 oraz MIDWIG i akcji złotych spółek : BPH, KGHM, PEKAO, ORLEN oraz TPSA pokazują celowość kontynuacji badań w zakresie identyfikacji procesów błądzenia losowego RW1 i RW3 na GPW w Warszawie. 51

52 WIG INDEKS WIG r. do r r. do r. Okres badania r. do r. X r. do r. mwig40 X X X swig80 X X X WIGBANKI X X X WIGINFO X X WIGSPOŻ X X X WIGBUD X X WIGPALIWA WIGTELECOM Wyniki rozszerzonej weryfikacji EMH w formie słabej X Źródło: Opracowanie własne. X oznacza odrzucenie EMH w formie słabej na poziomie istotności 0,05 52

53 Testowanie EMH po co? Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, mimo znacznego rozwoju i cech charakterystycznych dla rynku dojrzałego, uważana jest za rynek wschodzący. Na takim rynku postulaty EMH mogą nie być spełnione bądź w zakresie całego rynku, bądź w poszczególnych jego segmentach lub sektorach, chwilowo bądź w dłuższych okresach czasu. 53

54 Testowanie EMH po co? Inaczej mówiąc, w warunkach braku słabej efektywności informacyjnej (rynku, segmentu rynku lub sektora) wykorzystanie nawet prostych, mechanicznych strategii inwestycyjnych może dawać wysokie stopy zwrotu, podczas gdy zastosowanie tych samych strategii w warunkach rynku efektywnego może nie być ekonomicznie uzasadnione. Prezentowane teraz badanie poświęcone jest wstępnej weryfikacji tak sformułowanej tezy. 54

55 Testowanie EMH po co? W tym celu przeprowadzono symulację zastosowania prostych, mechanicznych systemów transakcyjnych do wspomagania inwestycji w indeksy Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Wybrano przy tym te indeksy, dla których wcześniej przeprowadzono badania ich własności statystycznych i zweryfikowano ich efektywność informacyjną. 55

56 Systemy transakcyjne Określenie dokładnego momentu zakupu lub sprzedaży akcji na podstawie przewidywania przyszłego zachowania się ich cen należy do najbardziej usilnych starań inwestorów. Wykorzystuje się w tym celu zarówno metody ekonometrii finansowej i dynamicznej, jak i coraz bardziej zaawansowane metody analizy technicznej. 56

57 Systemy transakcyjne Analiza techniczna dostarcza technologii budowy systemów transakcyjnych (tj. systemów automatycznej generacji sygnałów kupna i sprzedaży), opartych: na analizie rynkowych zachowań instrumentów finansowych oraz na wskaźnikach analizy technicznej, dotyczących tych instrumentów. 57

58 Systemy transakcyjne SMA Średnie kroczące (ruchome) dobrze nadają się do wyodrębniania tendencji rozwojowych występujących w szeregach finansowych. Są wskaźnikiem podążającym za trendem, tj. potwierdzają tendencję rynkową i mogą służyć do sygnalizowania zmian jej kierunku. Właściwości średnich kroczących i ich zastosowanie do budowy systemów transakcyjnych omawiają m.in. [Tarczyński 2001], [Witkowska i in. 2008]. 58

59 Systemy transakcyjne SMA Ta klasa systemów wykorzystuje: wolne, długookresowe średnie kroczące, które dobrze oddają tendencję rozwojową w badanym szeregu cenowym i są niewrażliwe na krótkotrwałe korekty, oraz średnie kroczące szybkie, krótkookresowe, dobrze dopasowane do szeregu notowań, dostatecznie eliminujące przypadkowe zaburzenia cenowe. 59

60 Systemy transakcyjne SMA W systemach SMA impuls kupna generowany jest przy zmianie znaku różnicy wartości średnich szybkich i średnich wolnych z ujemnego na dodatni, a sygnał sprzedaży - przez zmianę znaku tej różnicy z dodatniego na ujemny Bogata bibliografia przedmiotu zamieszczona została w pracy [Borowski 2007] 60

61 Sygnały transakcyjne SMA * szybka średnia ruchoma Sprzedaż + + wolna średnia krocząca - - Kupno Źródło: na podstawie [Reuters 2001], s * Simple Moving Average 61

62 Systemy transakcyjne oscylatorowe Oscylatory to wskaźniki techniczne, których wartości wahają się wokół pewnych poziomów - najczęściej wokół zera ([Tarczyński 2001], s.95). Są matematyczną miarą dynamiki zachowań rynkowych ([Schwager 2002], s. 523). Umożliwiają badanie poziomów wykupienia i wyprzedania instrumentu finansowego oraz analizę punktów zwrotnych. 62

63 Systemy transakcyjne oscylatorowe Wstęga wahań oscylatora biegnie równolegle do osi czasu, podczas gdy ceny instrumentu, którego oscylator dotyczy mogą: rosnąć (trend wzrostowy), maleć (trend spadkowy) lub poruszać się w trendzie neutralnym. Podstawę koncepcji generowania sygnałów kupna-sprzedaży stanowi zbieżność punktów zwrotnych oscylatora z maksimami i minimami lokalnymi w szeregu notowań. 63

64 Systemy transakcyjne oscylatorowe Zmiana znaku różnicy wskaźnika i poziomu wykupienia na ujemny, tj. przecięcie linii wykupienia przez krzywą wskaźnika od góry, z wejściem wskaźnika do wnętrza wstęgi wahań, jest dla analizowanego instrumentu sygnałem sprzedaży. Analogicznie, zmiana znaku różnicy wskaźnika i poziomu wyprzedania na dodatni, tj. przecięcie linii wyprzedania od dołu przez krzywą wskaźnika i wejście tej krzywej wnętrza wstęgi, jest sygnałem kupna. W obu przypadkach kierunek trendu musi potwierdzać sygnały wskaźnika. 64

65 Systemy transakcyjne RSI * Przykładem oscylatora używanego do wykrywania stanów wyprzedania i wykupienia rynku jest oscylator RSI (Relative Strength Index). Wartości tego oscylatora należą do przedziału [0, 100]. Są obliczane jako stosunek średniej ceny wzrostów do sumy średnich cen wzrostów i spadków w okresie arbitralnie wybranej liczby sesji (k). Wartość RSI można wyliczać w oparciu o dowolną liczbę sesji pamiętając, że czułość oscylatora na zmiany rynkowe jest tym mniejsza, im dłuższy jest krok uśredniania. * Relative Strength Index 65

66 Systemy transakcyjne RSI * Za krok dobrze dobrany ([Tarczyński 2001], s. 105) przyjmuje się krok o długości k=14 i dopuszcza stosowanie ustawień bardziej czułych k=5, 7, 9 sesji ([Schwager 2002], s. 542) lub mniej wrażliwych k=21, 28, sesji czy 8 lub 26 tygodni ([Lewandowski, Michalski 2001], s. 92). Fakt, że RSI przyjmuje wartości ze stałego przedziału pozwala na wyznaczenie linii wykupienia i wyprzedania na stałych poziomach, zazwyczaj 70 i 30 punktów lub 80 i 20 punktów ([Schwager 2002], s.542, [Witkowska i in. 2008], str.174). 66

67 Systemy transakcyjne RSI * linie wykupienia i wyprzedania Linia wykupienia + _ Linia równowagi Obszar neutralny _ + Linia wyprzedania Źródło: na podstawie [Reuters 2001], s * Relative Strength Index 67

68 Systemy transakcyjne MACD * Oscylator MACD wykorzystuje analizę zbieżności i rozbieżności średnich ruchomych. Łączy w sobie cechy oscylatorów z cechami wskaźników podążających za trendem (metoda przecięcia dwóch średnich). Opisują go dwie linie MACD: szybka i sygnalna. Linia szybka MACD to różnica dwóch ruchomych średnich wykładniczych o różnej długości, zwykle 12- i 26-krokowych. Jest różnicą wartości średniej krótszej i wartości średniej dłuższej. Linia sygnalna MACD jest EMA linii szybkiej o najczęściej 9-sesyjnym kroku uśredniania. 68

69 Systemy transakcyjne MACD * Sygnały transakcyjne generowane są na przecięciach MACD i linii sygnalnej. Impuls sprzedaży występuje wtedy, gdy przy dodatnich wartościach średnich linia MACD przecina od góry linię sygnalną. Jeśli natomiast, przy ujemnych wartościach średnich, następuje przecięcie od dołu linii sygnalnej przez wskaźnik MACD to generowany jest sygnał kupna ([Witkowska i in. 2008] s.108). Przykład budowy systemu transakcyjnego wykorzystującego oscylator MACD przedstawiono w pracy [Witkowska i in. 2008], str

70 Systemy transakcyjne MACD * Sygnał kupna Sygnał sprzedaży Linia MACD Linia sygnału Linia zero Linia zero Linia sygnału Linia MACD Źródło: na podstawie [Ruters 2001], s *Moving Average Convergence Divergence 70

71 Organizacja badania W prezentowanym badaniu indeksy traktuje się jak instrumenty finansowe - portfele o kompozycji równoważnej składowi indeksu (albo złożone z wybranych spółek z kompozycji indeksu przy założeniu, że bety portfela i indeksu nie różnią się od siebie w sposób istotny). Jednostka indeksowa (JI), przez analogię do konstrukcji rozliczeń instrumentów pochodnych na bazie WIG20, ma wartość równą iloczynowi indeksu (w punktach) i mnożnika (w PLN). Przyjęto, że wartość jednego punktu indeksowego wynosi jeden PLN. 71

ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH

ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH ARKADIUSZ SKOWRON OPOLE 2007 Arkadiusz Skowron Analiza techniczna rynków finansowych 1 ANALIZA TECHNICZNA

Bardziej szczegółowo

MACD wskaźnik trendu

MACD wskaźnik trendu MACD wskaźnik trendu Opracowany przez Geralda Appela oscylator MACD (Moving Average Convergence/Divergence) to jeden z najpopularniejszych wskaźników analizy technicznej. Jest on połączeniem funkcji oscylatora

Bardziej szczegółowo

System transakcyjny oparty na średnich ruchomych. ś h = + + + + gdzie, C cena danego okresu, n liczba okresów uwzględnianych przy kalkulacji.

System transakcyjny oparty na średnich ruchomych. ś h = + + + + gdzie, C cena danego okresu, n liczba okresów uwzględnianych przy kalkulacji. Średnie ruchome Do jednych z najbardziej znanych oraz powszechnie wykorzystywanych wskaźników analizy technicznej, umożliwiających analizę trendu zaliczyć należy średnie ruchome (ang. moving averages).

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence). Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence). MACD (zbieżność i rozbieżność średnich kroczących) - jest jednym z najczęściej używanych wskaźników. Jego popularność

Bardziej szczegółowo

ROC Rate of Charge. gdzie ROC wskaźnik szybkości zmiany w okresie n, x n - cena akcji na n-tej sesji,

ROC Rate of Charge. gdzie ROC wskaźnik szybkości zmiany w okresie n, x n - cena akcji na n-tej sesji, ROC Rate of Charge Analityk techniczny, który w swej analizie opierałby się wyłącznie na wykresach uzyskiwałby obraz możliwości inwestycyjnych obarczony sporym ryzykiem. Wnioskowanie z wykresów bazuje

Bardziej szczegółowo

Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski

Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski Książka jest nowoczesnym podręcznikiem przeznaczonym dla studentów uczelni i wydziałów ekonomicznych. Wykład podzielono na cztery części. W pierwszej

Bardziej szczegółowo

Budowa portfela inwestycyjnego za pomocą siły relatywnej i elementy pairs trading

Budowa portfela inwestycyjnego za pomocą siły relatywnej i elementy pairs trading Budowa portfela inwestycyjnego za pomocą siły relatywnej i elementy pairs trading Krzysztof Borowski KBC Securities Krzysztof Borowski - Analiza techniczna 1 AT / AF Metody analizy na giełdzie: Analiza

Bardziej szczegółowo

System transakcyjny oparty na wskaźnikach technicznych

System transakcyjny oparty na wskaźnikach technicznych Druga połowa ubiegłego stulecia upłynęła pod znakiem dynamicznego rozwoju rynków finansowych oraz postępującej informatyzacji społeczeństwa w skali globalnej. W tym okresie, znacząco wrosła liczba narzędzi

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIK RUCHU KIERUNKOWEGO (DMI) ŚREDNI INDEKS RUCHU KIERUNKOWEGO (ADX)

WSKAŹNIK RUCHU KIERUNKOWEGO (DMI) ŚREDNI INDEKS RUCHU KIERUNKOWEGO (ADX) WSKAŹNIK RUCHU KIERUNKOWEGO (DMI) ŚREDNI INDEKS RUCHU KIERUNKOWEGO (ADX) Wszelkie wskaźniki i oscylatory zostały stworzone z myślą pomocy w identyfikowaniu pewnych stanów rynku i w ten sposób generowaniu

Bardziej szczegółowo

Testy popularnych wskaźników - RSI

Testy popularnych wskaźników - RSI Testy popularnych wskaźników - RSI Wskaźniki analizy technicznej generują wskazania kupna albo sprzedaży pomagając przy tym inwestorom podjąć odpowiednie decyzje. Chociaż przeważnie patrzy się na co najmniej

Bardziej szczegółowo

ZMIDEX analiza zdolności prognostycznej

ZMIDEX analiza zdolności prognostycznej ZMIDEX analiza zdolności prognostycznej 1 KURS ZAMKNIECIA WIG 40000 45000 50000 55000 ZMIDEX, a poziom indeksu ZMIDEX vs. WIG Regresja Liniowa (KMRL) Istotny dodatni związek ZMIDEX-u ze wszystkimi badanymi

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. na koniec roku 3276 kontraktów i była o 68% wyższa niż na zakończenie 2010 r.

Kontrakty terminowe. na koniec roku 3276 kontraktów i była o 68% wyższa niż na zakończenie 2010 r. Rocznik Giełdowy 2012 algorytmu kalkulacji kursu rozliczeniowego oraz dni wykonania jednostek. Giełda uruchomiła serwis internetowy dedykowany rynkowi instrumentów pochodnych. Serwis dostępny jest pod

Bardziej szczegółowo

Efektywność informacyjna rynku w formie słabej w okresie prywatyzacji GPW w Warszawie *

Efektywność informacyjna rynku w formie słabej w okresie prywatyzacji GPW w Warszawie * Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 86 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 75 (015) DOI: 10.1876/frfu.015.75-48 s. 589 597 Efektywność informacyjna rynku w formie słabej w okresie prywatyzacji

Bardziej szczegółowo

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE S.A. WPROWADZENIE INDEKSU WIG30 SIERPIEŃ 2013 Zmiany na warszawskiej giełdzie Nowe indeksy na GPW Zmiany na GPW Nowy mnożnik w kontraktach terminowych na WIG20

Bardziej szczegółowo

ANALIZA TECHNICZNA WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS

ANALIZA TECHNICZNA WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS ANALIZA TECHNICZNA WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS Agenda 1. Wykres od tego trzeba zacząć. 2. Jak rozpoznać trend ujarzmić byka, oswoić niedźwiedzia. 3. Poziomy wsparć i oporów jak jedno bywa drugim

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w styczniu 2013 r.

Rynek instrumentów pochodnych w styczniu 2013 r. Warszawa, 6 lutego 2013 Rynek instrumentów pochodnych w styczniu 2013 r. Komunikat Prasowy W styczniu 2013 roku wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 929,9 tys. sztuk wobec 878,2 tys.

Bardziej szczegółowo

Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20

Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20 Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20 (1) Dane wejściowe. Greckie współczynniki kalkulowane są po zamknięciu sesji na podstawie następujących danych: S wartość indeksu WIG20

Bardziej szczegółowo

Oscylator Stochastyczny

Oscylator Stochastyczny Oscylator Stochastyczny Wprowadzenie Oscylator stochastyczny jest jednym z bardziej znanych narzędzi analizy technicznej. Został skonstruowany w latach 50. przez George a Lane a prezesa Investment Educators

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w kwietniu 2012 r.

Rynek instrumentów pochodnych w kwietniu 2012 r. Warszawa, 9 maja 2012 r. Rynek instrumentów pochodnych w kwietniu 2012 r. INFORMACJA PRASOWA W kwietniu wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 793 tys. sztuk. Liczba otwartych pozycji

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek

MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek Tytuł: Autor: MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek Wstęp Książka "Modelowanie polskiej gospodarki z pakietem R" powstała na bazie materiałów, które wykorzystywałem przez ostatnie

Bardziej szczegółowo

Greckie współczynniki kalkulowane są po zamknięciu sesji na podstawie następujących danych:

Greckie współczynniki kalkulowane są po zamknięciu sesji na podstawie następujących danych: Metodologia wyznaczania greckich współczynników. (1) Dane wejściowe. Greckie współczynniki kalkulowane są po zamknięciu sesji na podstawie następujących danych: S wartość zamknięcia indeksu WIG20 (pkt),

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Chevron Corp. (CVX) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Chevron Corp. (CVX)- jest jedna z największych firm energetycznych na świecie. Główna siedziba znajduje się

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 5 grudnia 2011 r. Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA W listopadzie 2011 roku wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 1,27 mln sztuk, wobec

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko.

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko. Inwestycje finansowe Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. yzyko. Inwestycje finansowe Instrumenty rynku pieniężnego (np. bony skarbowe). Instrumenty rynku walutowego. Obligacje. Akcje. Instrumenty pochodne.

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez statystycznych. Wnioskowanie statystyczne

Testowanie hipotez statystycznych. Wnioskowanie statystyczne Testowanie hipotez statystycznych Wnioskowanie statystyczne Hipoteza statystyczna to dowolne przypuszczenie co do rozkładu populacji generalnej (jego postaci funkcyjnej lub wartości parametrów). Hipotezy

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZY TECHNICZNEJ W PROCESIE PODEJMOWANIA DECYZJI INWESTYCYJNYCH NA PRZYKŁADZIE KGHM POLSKA MIEDŹ S.A.

WYKORZYSTANIE ANALIZY TECHNICZNEJ W PROCESIE PODEJMOWANIA DECYZJI INWESTYCYJNYCH NA PRZYKŁADZIE KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Zarządzania Finansami Studia Stacjonarne Ekonomii pierwszego stopnia Krzysztof Maruszczak WYKORZYSTANIE

Bardziej szczegółowo

Strategie arbitrażowe w praktyce Tomasz Korecki

Strategie arbitrażowe w praktyce Tomasz Korecki Strategie arbitrażowe w praktyce Tomasz Korecki Kwotowania EUR/USD u brokera A: Kupno: 1,4001 Sprzedaż: 1,4002 Kwotowania EUR/USD u brokera B: Kupno: 1,4003 Sprzedaż: 1,4005 Ile możemy zarobić na transakcji

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja narzędzi analizy technicznej w projekcie

Specyfikacja narzędzi analizy technicznej w projekcie Specyfikacja narzędzi analizy technicznej w projekcie Poniższy dokument opisuje parametry poszczególnych narzędzi analizy technicznej, na podstawie których generowane są sygnały kupna i sprzedaży spółek

Bardziej szczegółowo

Statystyka matematyczna dla leśników

Statystyka matematyczna dla leśników Statystyka matematyczna dla leśników Wydział Leśny Kierunek leśnictwo Studia Stacjonarne I Stopnia Rok akademicki 03/04 Wykład 5 Testy statystyczne Ogólne zasady testowania hipotez statystycznych, rodzaje

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Colgate-Palmolive Co. (CL) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Colgate-Palmolive jest jednym z wiodących producentów z kategorii zdrowia jamy ustnej, pielęgnacji

Bardziej szczegółowo

Zmienność. Co z niej wynika?

Zmienność. Co z niej wynika? Zmienność. Co z niej wynika? Dla inwestora bardzo ważnym aspektem systemu inwestycyjnego jest moment wejścia na rynek (moment dokonania transakcji) oraz moment wyjścia z rynku (moment zamknięcia pozycji).

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na GPW

Kontrakty terminowe na GPW Kontrakty terminowe na GPW Czym jest kontrakt terminowy? Umowa między 2 stronami: nabywcą i sprzedawcą Nabywca zobowiązuje się do kupna instrumentu bazowego w określonym momencie w przyszłości po określonej

Bardziej szczegółowo

Analiza Techniczna Andrzej Klempka komentarz po sesji

Analiza Techniczna Andrzej Klempka komentarz po sesji Amerykanie powrócili do lekceważenia złych danych Dzisiejsza sesja zakończyła się wzrostem indeksu WIG20 o 1,65% do 2391,15pkt. Obroty na spółkach wchodzących w skład indeksu WIG20 wyniosły 670 milionów

Bardziej szczegółowo

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV)

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Wskaźnik cenadowartości księgowej (ang. price to book value ratio) jest bardzo popularnym w analizie fundamentalnej. Informuje on jaką cenę trzeba zapład za 1 złotówkę

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Opcja jest to prawo przysługujące nabywcy opcji wobec jej wystawcy do:

Opcja jest to prawo przysługujące nabywcy opcji wobec jej wystawcy do: Jesteś tu: Bossa.pl Opcje na WIG20 - wprowadzenie Opcja jest to prawo przysługujące nabywcy opcji wobec jej wystawcy do: żądania w ustalonym terminie dostawy instrumentu bazowego po określonej cenie wykonania

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

3. Modele tendencji czasowej w prognozowaniu

3. Modele tendencji czasowej w prognozowaniu II Modele tendencji czasowej w prognozowaniu 1 Składniki szeregu czasowego W teorii szeregów czasowych wyróżnia się zwykle następujące składowe szeregu czasowego: a) składowa systematyczna; b) składowa

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

WIG Control. zarabiaj na zmienności Indeksu WIG20 ze 100% gwarancją kapitału na koniec okresu ubezpieczenia

WIG Control. zarabiaj na zmienności Indeksu WIG20 ze 100% gwarancją kapitału na koniec okresu ubezpieczenia WIG Control zarabiaj na zmienności Indeksu WIG20 ze 100% gwarancją kapitału na koniec okresu ubezpieczenia Charakterystyka ubezpieczenia WIG Control Charakterystyka produktu ubezpieczeniowego WIG Control

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH

RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska Równoważność metod??? 2 Zgodność wyników analitycznych otrzymanych z wykorzystaniem porównywanych

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ PO SESJI

KOMENTARZ PO SESJI 2011.01.21 - KOMENTARZ PO SESJI Europa nie wymusiła na nas wzrostu Witam. Dzisiejsza sesja zakończyła się wzrostem indeksu WIG20 o 0,26% do 2733,31pkt. Obroty na spółkach wchodzących w skład indeksu WIG20

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

Depozyt zabezpieczający wnoszony przez inwestora (waluty) - MPKR

Depozyt zabezpieczający wnoszony przez inwestora (waluty) - MPKR Jesteś tu: Bossa.pl Depozyt zabezpieczający wnoszony przez inwestora (waluty) - MPKR Zasady wnoszenia depozytów zabezpieczających są takie same dla wszystkich klas kontraktów terminowych notowanych na

Bardziej szczegółowo

Podstawy przedsiębiorczości kolokwium zakres materiału

Podstawy przedsiębiorczości kolokwium zakres materiału Podstawy przedsiębiorczości kolokwium zakres materiału - zadania obliczeniowe (zgodne z zawartością plików PP_Cw1.pdf, PP_Cw2.pdf i PP_Cw3.pdf) - analiza fundamentalna i techniczna (podstawowe różnice),

Bardziej szczegółowo

Vodafone Group plc (VOD)- spółka notowana na giełdzie londyńskiej.

Vodafone Group plc (VOD)- spółka notowana na giełdzie londyńskiej. Vodafone Group plc (VOD)- spółka notowana na giełdzie londyńskiej. Czym zajmuje się firma? Vodafone (VOice - DAta - FONE) - to międzynarodowy operator telefonii komórkowej, którego zarząd znajduje się

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) jedna z największych ogólnoświatowych firm w branży bankowości inwestycyjnej pełniąca profesjonalne

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA FUNDAMENTALNA ORAZ TECHNICZNA NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Zakres materiału na egzamin

ANALIZA FUNDAMENTALNA ORAZ TECHNICZNA NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Zakres materiału na egzamin ANALIZA FUNDAMENTALNA ORAZ TECHNICZNA NA RYNKU KAPITAŁOWYM Zakres materiału na egzamin Podstawowe pojęcia - terminy - analiza fundamentalna i techniczna (podstawy, różnice), - trader, makler (cechy, różnice),

Bardziej szczegółowo

Certyfikat Polska. Na indeksie giełdowym WIG20 Kod GPW: UCW20AOPEN

Certyfikat Polska. Na indeksie giełdowym WIG20 Kod GPW: UCW20AOPEN Certyfikat Polska Na indeksie giełdowym WIG20 Kod GPW: UCW20AOPEN Innowacyjny sposób na inwestycje Dlaczego warto kupić "Certyfikat Polska"? Kupując jeden certyfikat nabywasz instrument odzwierciedlający

Bardziej szczegółowo

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek Wycena opcji Dr inż. Bożena Mielczarek Stock Price Wahania ceny akcji Cena jednostki podlega niewielkim wahaniom dziennym (miesięcznym) wykazując jednak stały trend wznoszący. Cena może się doraźnie obniżać,

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) to obecnie największa firma świata świadcząca usługi w zakresie finansów. Główna siedziba

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy na rynkach finansowych. wykład systemy mechaniczne

Komputerowe systemy na rynkach finansowych. wykład systemy mechaniczne Komputerowe systemy na rynkach finansowych wykład systemy mechaniczne Automatyczne systemy transakcyjne - Expert Advisors Aby odnosić sukcesy na rynkach finansowych należy opracować system transakcyjny,

Bardziej szczegółowo

Przykład 2. Stopa bezrobocia

Przykład 2. Stopa bezrobocia Przykład 2 Stopa bezrobocia Stopa bezrobocia. Komentarz: model ekonometryczny stopy bezrobocia w Polsce jest modelem nieliniowym autoregresyjnym. Podobnie jak model podaŝy pieniądza zbudowany został w

Bardziej szczegółowo

Indeksy giełdowe. Bohdan Wyżnikiewicz. Sopot, 12 marca 2015 r.

Indeksy giełdowe. Bohdan Wyżnikiewicz. Sopot, 12 marca 2015 r. Indeksy giełdowe Bohdan Wyżnikiewicz Sopot, 12 marca 2015 r. Plan wykładu Indeksy Giełdy Papierów Wartościowych Historia i charakterystyka indeksów GPW Metodologia indeksów GPW od 19-03-2007 i formuły

Bardziej szczegółowo

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? ebay - portal internetowy prowadzący największy serwis aukcji internetowych na świecie. ebay został założony

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. kontraktów. Liczba otwartych pozycji w 2012 roku była najwyższa w listopadzie kiedy to wyniosła 18,1 tys. sztuk.

Kontrakty terminowe. kontraktów. Liczba otwartych pozycji w 2012 roku była najwyższa w listopadzie kiedy to wyniosła 18,1 tys. sztuk. Rocznik Giełdowy 2013 Kontrakty terminowe W roku 2012 handlowano na giełdzie kontraktami terminowymi na indeksy WIG20, mwig40, na kursy walut dolara amerykańskiego, euro, franka szwajcarskiego oraz na

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Market Multiples Review

Market Multiples Review Sierpień Market Multiples Review Sektor energetyczny Charakterystyka sektora sektor energetyczny Zapraszamy Państwa do zapoznania się z raportem Market Multiples Review na temat kształtowania się mnożników

Bardziej szczegółowo

Oscylator Stochastyczny (Stochastic)

Oscylator Stochastyczny (Stochastic) Oscylator Stochastyczny (Stochastic) Wielu traderów stosuje strategie gry z trendem, jesteśmy przekonani, że można poprawić regularność, z jaką nasz system będzie przynosił zyski, stosując wskaźniki sprawdzające

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). McDonald's Corp. (MCD) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). McDonald's Corp. (MCD) największa na świecie sieć barów szybkiej obsługi. Założona 15 maja 1940 r. w San Bernardino w Kalifornii

Bardziej szczegółowo

Futures na WIG20 z mnożnikiem

Futures na WIG20 z mnożnikiem Futures na WIG20 z mnożnikiem 20 www.sig.edu.pl 1 Pozycja długa - long Inwestor dokonał ZAKUPU kontraktu FW20U1320 na indeks WIG20 w chwili, gdy kurs tego kontraktu wynosił 2.479 punktów. Otworzył pozycję

Bardziej szczegółowo

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E "MATEMATYKA NAJPEWNIEJSZYM KAPITAŁEM ABSOLWENTA" projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego K O N T R A K T Y T E R M I N O W E Autor: Lic. Michał Boczek

Bardziej szczegółowo

Opcje na akcje Zasady obrotu

Opcje na akcje Zasady obrotu Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Opcje na akcje Zasady obrotu Krzysztof Mejszutowicz Zespół Instrumentów Pochodnych Dział Notowań i Rozwoju Rynku Zasady obrotu (1) Instrumenty bazowe (akcje

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez statystycznych związanych ą z szacowaniem i oceną ą modelu ekonometrycznego

Testowanie hipotez statystycznych związanych ą z szacowaniem i oceną ą modelu ekonometrycznego Testowanie hipotez statystycznych związanych ą z szacowaniem i oceną ą modelu ekonometrycznego Ze względu na jakość uzyskiwanych ocen parametrów strukturalnych modelu oraz weryfikację modelu, metoda najmniejszych

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie na podstawie modelu ekonometrycznego

Prognozowanie na podstawie modelu ekonometrycznego Prognozowanie na podstawie modelu ekonometrycznego Przykład. Firma usługowa świadcząca usługi doradcze w ostatnich kwartałach (t) odnotowała wynik finansowy (yt - tys. zł), obsługując liczbę klientów (x1t)

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 8 maja 2014 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Zadanie 1 Eksploracja (EXAMINE) Informacja o analizowanych danych Obserwacje Uwzględnione Wykluczone Ogółem

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: y t. X 1 t. Tabela 1.

Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: y t. X 1 t. Tabela 1. tel. 44 683 1 55 tel. kom. 64 566 811 e-mail: biuro@wszechwiedza.pl Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: gdzie: y t X t y t = 1 X 1

Bardziej szczegółowo

Psychologia a analiza techniczna

Psychologia a analiza techniczna Psychologia a analiza techniczna Rynek tworzą ludzie AT jako popularny instrument analizy rynku Analiza Techniczna, a Analiza Fundamentalna Analiza Techniczna opiera się na samej zmianie cen Analiza Fundamentalna

Bardziej szczegółowo

DYWIDENDY. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

DYWIDENDY. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych DYWIDENDY Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Podstawowe prawa akcjonariuszy: 1) Prawo do dywidendy - prawo do udziału w zyskach spółki 2) Prawo poboru - prawo do zakupu akcji nowej emisji 3)

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Coca-Cola Co. (KO) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Coca-Cola Co. (KO) - (w USA, Kanadzie, Australii i Wielkiej Brytanii powszechnie znana jako coke) to marka bezalkoholowego napoju gazowanego

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIE PRZEPŁYWÓW MAKSYMALNYCH ROCZNYCH O OKREŚLONYM PRAWDOPODOBIEŃSTWIE PRZEWYŻSZENIA. z wykorzystaniem programu obliczeniowego Q maxp

OBLICZENIE PRZEPŁYWÓW MAKSYMALNYCH ROCZNYCH O OKREŚLONYM PRAWDOPODOBIEŃSTWIE PRZEWYŻSZENIA. z wykorzystaniem programu obliczeniowego Q maxp tel.: +48 662 635 712 Liczba stron: 15 Data: 20.07.2010r OBLICZENIE PRZEPŁYWÓW MAKSYMALNYCH ROCZNYCH O OKREŚLONYM PRAWDOPODOBIEŃSTWIE PRZEWYŻSZENIA z wykorzystaniem programu obliczeniowego Q maxp DŁUGIE

Bardziej szczegółowo

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela 1. Założenia pracy 1 Założeniem niniejszej pracy jest stworzenie portfela inwestycyjnego przy pomocy modelu W.Sharpe a spełniającego następujące warunki: - wybór akcji 8 spółek + 2 papiery dłużne, - inwestycja

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Microsoft Corp. (MSFT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Microsoft - na początku XXI wieku jest największą na świecie firmą branży komputerowej. Najbardziej znana

Bardziej szczegółowo

Spis treści 3 SPIS TREŚCI

Spis treści 3 SPIS TREŚCI Spis treści 3 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 1. WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE JAKO DYSCYPLINA MATEMATYCZNA... Metody statystyczne w analizie i prognozowaniu zjawisk ekonomicznych... Badania statystyczne podstawowe

Bardziej szczegółowo

statystyczne dowodzące, że w istocie rozkład zmian cen nie jest rozkładem normalnym.

statystyczne dowodzące, że w istocie rozkład zmian cen nie jest rozkładem normalnym. Jesteś tu: Bossa.pl» Edukacja» AT» Techniki» Transformata Fishera Zastosowanie transformaty Fishera na rynku kapitałowym Krzysztof Borowski Katedra Bankowości SGH Wprowadzenie Wiele metod statystycznych

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Hewlett-Packard Co. (HPQ) to obecnie największa firma informatyczna świata. Magazym Wired uznał HP za twórcę pierwszego komputera

Bardziej szczegółowo

Strategia Ichimokudla początkujących i zaawansowanych inwestorów. Analiza bieżącej sytuacji na rynkach.

Strategia Ichimokudla początkujących i zaawansowanych inwestorów. Analiza bieżącej sytuacji na rynkach. Strategia Ichimokudla początkujących i zaawansowanych inwestorów. Analiza bieżącej sytuacji na rynkach. Kamil Oziemczuk Analityk Dom Maklerski IDM SA (www.idmtrader.pl) Agenda prezentacji 1) Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku

Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku Do najważniejszych wskaźników polskiej giełdy zaliczamy Warszawski Indeks Giełdowy oraz WIG-20, który jest indeksem dużych spółek. Oprócz dwóch wyżej wymienionych

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym dr Dominika Kordela Uniwersytet Szczeciński 31 marzec 2016 r. Plan wykładu Rynek kapitałowy a rynek finansowy Instrumenty rynku kapitałowego

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład Parametry przedziałowe rozkładów ciągłych określane na podstawie próby (przedziały ufności) Przedział ufności dla średniej s X t( α;n 1),X + t( α;n 1) n s n t (α;

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT. Weryfikacja hipotez statystycznych. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY

SIGMA KWADRAT. Weryfikacja hipotez statystycznych. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Weryfikacja hipotez statystycznych Statystyka i demografia PROJEKT DOFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO URZĄD STATYSTYCZNY

Bardziej szczegółowo

Test spółek o niskim poziomie zadłużenia

Test spółek o niskim poziomie zadłużenia Test spółek o niskim poziomie zadłużenia W poprzedniej części naszych testów rozpoczęliśmy od przedstawienia w jaki sposób zachowują się spółki posiadające niski poziom zobowiązań. W tym artykule kontynuować

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oferuje inwestorom nową możliwość zawierania transakcji.

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oferuje inwestorom nową możliwość zawierania transakcji. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oferuje inwestorom nową możliwość zawierania transakcji. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oferuje inwestorom nową możliwość zawierania transakcji. Od

Bardziej szczegółowo

Analiza Techniczna Andrzej Klempka komentarz po sesji

Analiza Techniczna Andrzej Klempka komentarz po sesji Wzrost obaw o Europę i kraje PIIGS Dzisiejsza sesja zakończyła się spadkiem indeksu WIG20 o 3,53% do 2276,52pkt. Obroty na spółkach wchodzących w skład indeksu WIG20 wyniosły 524 miliony złotych. Największy

Bardziej szczegółowo