PIOTR JARZEMSKI SKRYNING RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO. ODDZIAŁ UROLOGII SZPITAL UNIWERSYTECKI nr 2 im dr. JANA BIZIELA w BYDGOSZCZY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PIOTR JARZEMSKI SKRYNING RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO. ODDZIAŁ UROLOGII SZPITAL UNIWERSYTECKI nr 2 im dr. JANA BIZIELA w BYDGOSZCZY"

Transkrypt

1 PIOTR JARZEMSKI SKRYNING RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO ODDZIAŁ UROLOGII SZPITAL UNIWERSYTECKI nr 2 im dr. JANA BIZIELA w BYDGOSZCZY

2 SKRYNING 1. Choroba musi stanowić poważny problem społeczny. 2. Musi byćefektywny sposób leczenia a wczesne rozpoznanie choroby w niskim stopniu zaawansowania zmniejsza ryzyko niepowodzenia terapii. 3. Skryning musi byćprosty, szybki, tani, powtarzalny, bezpieczny i powinien mieć wysoką czułość. UROLOGIA BYDGOSZCZ

3 SKRYNING SKRYNING: Prowadzenie zaplanowanych na szeroką skalę, aktywnych, masowych badańpopulacji potencjalnie zdrowych osób. WCZESNA DIAGNOSTYKA: Prowadzenie okresowych badańzaplanowanych przez lekarza lub/i pacjenta celem wczesnego wykrycia choroby. UROLOGIA BYDGOSZCZ

4 CELE SKRYNINGU 1. Zmniejszenie śmiertelności z powodu raka stercza. Celem nie może byćwyłącznie zwiększenie liczby wykrytych nowych przypadków raka ale wydłużenie dzięki temu przeżycia populacji, z założeniem, że przeżycie silnie zależy od wczesnego wykrycia nowotworu. 2. Utrzymanie wyrażonej w czasie odpowiedniej jakości życia. EUA GUDELINES 2009 UROLOGIA BYDGOSZCZ

5

6

7 NATURALNA HISTORIA RAKA STERCZA Jawna postać raka stercza. Ukryta postać raka stercza. Klinicznie niemy rak, prawdopodobnie bez wpływu na przeżycie, rozpoznawany przypadkowo podczas sekcji. UROLOGIA BYDGOSZCZ

8 SKRYNING Utajona postać raka stercza 30% rak podczas autopsji mężczyzn w wieku ok. 50 lat. 70% rak podczas autopsji mężczyzn w wieku ok. 80 lat. Podobna liczba jest rozpoznawana podczas cystoprostatektomii z powodu nowotworów pęcherza moczowego % raków może ujawnić się klinicznie. 3% liczba zgonów z powodu raka stercza aktualnie wynosi. UROLOGIA BYDGOSZCZ

9 SKRYNING Większośćraków stercza rozpoznawanych jest we wczesnym lub średnim stopniu zaawansowania. Dzisiaj nie dysponujemy danymi mogącymi odpowiedziećna pytanie czy i kiedy takie nowotwory mogąrozwinąćsięw formęagresywnąi staćsię przyczyna zgonu u mężczyzny. EUA GUDELINES 2009 UROLOGIA BYDGOSZCZ

10 SKRYNING U 50 letniego mężczyzny: 42% - prawdopodobieństwo posiadania mikroskopowych komórek raka stercza, 9,5% -prawdopodobieństwo rozwoju klinicznej postaci raka, 2,9% - prawdopodobieństwo zgonu na raka stercza. UROLOGIA BYDGOSZCZ

11 SKRYNING TAK 1. DRE+ w 30% sąto raki zaawansowane, rozsiane. 2. U 30% pacjentów choroba rozwinie sięw okresie do 10 lat niezależnie od leczenia. 3. U 1/3 mężczyzn rozpoznamy nowotwór zbyt późno. UROLOGIA BYDGOSZCZ

12 SKRYNING TAK 1. W latach 1988 do 1992 w USA obserwowano stały wzrost liczby zgonów z powodu raka stercza. 2. Aktualnie liczba zgonów z powodu raka stercza zmniejsza sięw USA o 1% rocznie. 3. Procent pacjentów z rozpoznanym nowotworem zaawansowanym zmniejszyłsięz 25,3% do 21,2%. UROLOGIA BYDGOSZCZ

13 SKRYNING TAK Udoskonalono metody terapii wczesnych postaci raka, pozwalając na zachować wysoka jakość życia. 1. Radykalna prostatektomia. 2. Laparoskopowa radykalna prostatektomia. 3. Laparoskopowa radykalna prostatektomia z użyciem robota. 4. Brachyterapia. 5. Radioterapia. UROLOGIA BYDGOSZCZ

14 SKRYNING RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO DRE (Digital Rectal Examination) PSA (Prostate-Specific Antigen)

15 SKRYNING RAKA STERCZA DRE (Digital rectal examination) W większości rak prostaty zlokalizowany jest strefie obwodowej. DRE+ jest absolutnym wskazaniem do biopsji. DRE potrafi rozpoznaćnowotwór o objętości powyżej 0,2 ml. U 18% z wszystkich pacjentów rak jest rozpoznawany na podstawie DRE. DRE+ i PSA > 2 ng/ml pozwala na rozpoznanie nowotworu z 5=30% pacjentów. UROLOGIA BYDGOSZCZ

16 SKRYNING RAKA STERCZA DRE (Prostate-Specific Antigen) Ryzyko rozpoznania raka w zależności od poziomu PSA PSA ng/ml Ryzyko raka stercza 0,0 0,5 6,6% 0,6 1 10,1% 1,1 2 17,0% 2,1 3 23,9% 3,1 4 26,9% UROLOGIA BYDGOSZCZ

17 Rola PSA w diagnozie klinicznej HEALTHY & BENIGN DISEASE CUTOFF PROSTATE CANCER PSA ng/ml? % FALSE NEG. 70% FALSE POS.

18 SKRYNING 1. Poniesiemy niewspółmiernie wysoki koszt. 2. Rozpoznamy dużo nowotworów niemych, utajonych. 3. Wiele osób narazimy na stres związany z potencjalnym podejrzeniem raka. UROLOGIA BYDGOSZCZ

19 EUA GUDELINES 1. Wykonanie badania PSA winno byćuzgodnione pomiędzy lekarzem a pacjentem. 2. PSA oraz DRE powinno byćoferowane mężczyznom powyżej 45 roku życia i z perspektywa przeżycia minimum 10 lat. 3. Skryning nie powinien byćoferowany mężczyznom powyżej 75 roku życia i z PSA < 3 ng/ml. EUA GUDELINES 2009 UROLOGIA BYDGOSZCZ

20 The NEW ENGLAND JOURNAL of MEDICINE Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial Gerald L. Andriole, M.D., Robert L. Grubb III, M.D., Saundra S. Buys, M.D., David Chia, Ph.D., Timothy R. Church, Ph.D., Mona N. Fouad, M.D., Edward P. Gelmann, M.D., Paul A. Kvale, M.D., Douglas J. Reding, M.D., Joel L. Weissfeld, M.D., Lance A. Yokochi, M.D., E. David Crawford, M.D., Barbara O Brien, M.P.H., Jonathan D. Clapp, B.S., Joshua M. Rathmell, M.S., Thomas L. Riley, B.S., Richard B. Hayes, Ph.D., Barnett S. Kramer, M.D., Grant Izmirlian, Ph.D., Anthony B. Miller, M.B., Paul F. Pinsky, Ph.D., Philip C. Prorok, Ph.D., John K. Gohagan, Ph.D., and Christine D. Berg, M.D., for the PLCO Project Team*

21 The NEW ENGLAND JOURNAL of MEDICINE Screening and Prostate-Cancer Mortality in a Randomized European Study Fritz H. Schröder, M.D., Jonas Hugosson, M.D., Monique J. Roobol, Ph.D., Teuvo L.J. Tammela, M.D., Stefano Ciatto, M.D., Vera Nelen,M.D., Maciej Kwiatkowski, M.D., Marcos Lujan, M.D., Hans Lilja, M.D., Marco Zappa, Ph.D., Louis J. Denis, M.D., Franz Recker, M.D., Antonio Berenguer, M.D., Liisa Määttänen, Ph.D., Chris H. Bangma, M.D., Gunnar Aus, M.D., Arnauld Villers, M.D., Xavier Rebillard, M.D., Theodorus van der Kwast, M.D., Bert G. Blijenberg, Ph.D., Sue M. Moss,Ph.D., Harry J. de Koning, M.D., and Anssi Auvinen, M.D., for the ERSPC Investigators*

22 The NEW ENGLAND JOURNAL of MEDICINE Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial Gerald L. Andriole, M.D., Robert L. Grubb III, M.D., Saundra S. Buys, M.D., David Chia, Ph.D., Timothy R. Church, Ph.D., Mona N. Fouad, M.D., Edward P. Gelmann, M.D., Paul A. Kvale, M.D., Douglas J. Reding, M.D., Joel L. Weissfeld, M.D., Lance A. Yokochi, M.D., E. David Crawford, M.D., Barbara O Brien, M.P.H., Jonathan D. Clapp, B.S., Joshua M. Rathmell, M.S., Thomas L. Riley, B.S., Richard B. Hayes, Ph.D., Barnett S. Kramer, M.D., Grant Izmirlian, Ph.D., Anthony B. Miller, M.B., Paul F. Pinsky, Ph.D., Philip C. Prorok, Ph.D., John K. Gohagan, Ph.D., and Christine D. Berg, M.D., for the PLCO Project Team*

23 PROSTATE, LUNG, COLORECTAL, OVARIAN (PLCO) CANCER SCREENING TRIAL mężczyzn w USA skryning grupa kontrolna Ocenędokonano po 7 i 10 latach UROLOGIA BYDGOSZCZ

24

25

26 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial SKRYNING 6 lat PSA (punkt odcięcia 4 ng/ml) 4 lata DRE wykonywane przez: lekarza, pielęgniarkę, asystenta lub lekarza (kryterium guzek lub asymetria stercza) GRUPA KONTROLNA Częstość wykonywania PSA (skryningu) w grupie kontrolnej wynosiła: 40% w pierwszym roku 52% w okresie 6 lat.

27 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial 7 letnie wyniki raków w grupie skryningowej (116 / 10 tys.) 2322 raków w grupie kontrolnej ( 96 / 10 tys.) Gleason: 5 6 głównie w rupie kontrolnej 8 10 więcej w grupie kontrolnej (289 do 341) T2 głównie w grupie skryningowej T3 i T4 podobne w obu grupach 122 i 134 UROLOGIA BYDGOSZCZ

28 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial

29 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial

30 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial ZGONYZ POWODU RAKA STERCZA W okresie 7 lat 50 w grupie skryningowej (2,0 / 10tys.) 44 w grupie kontrolnej (1,7 / 10tys.) W okresie 10 lat obserwacji (67% wyników) 92 w grupie skryningowej 82 w grupie kontrolnej.

31 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial Zgony związane ze stopniem zaawansowania Skryning 60% T1 lub 2 3% T3 36% T4 Grupa kontrolna 52% T1 lub T2 4% T3 39% T4

32 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial Ogólna liczba zgonów w okresie 7 lat 2544 w grupie skryningowej 2596 w grupie kontrolnej. Ogólna liczba zgonów w okresie 10 lat 3953 w grupie skryningowej 4058 w grupie kontrolnej.

33 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial

34 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial 7 letni sryning pozwoliłna wzrost wykrywalności raka stercza 22% w porównaniu z grupą kontrolną. Skryning nie spowodowałzmniejszenia zgonów z powodu raka stercza w okresie 7 i 10 lat badań. W okresie 10 lat zmarło z innych powodów niżrak 312 w grupie skryningowej i 225 w kontrolnej. Więcej w grupie skryningowej najprawdopodobniej z powodu przediagnozowania.

35 The NEW ENGLAND JOURNAL of MEDICINE Screening and Prostate-Cancer Mortality in a Randomized European Study Fritz H. Schröder, M.D., Jonas Hugosson, M.D., Monique J. Roobol, Ph.D., Teuvo L.J. Tammela, M.D., Stefano Ciatto, M.D., Vera Nelen,M.D., Maciej Kwiatkowski, M.D., Marcos Lujan, M.D., Hans Lilja, M.D., Marco Zappa, Ph.D., Louis J. Denis, M.D., Franz Recker, M.D., Antonio Berenguer, M.D., Liisa Määttänen, Ph.D., Chris H. Bangma, M.D., Gunnar Aus, M.D., Arnauld Villers, M.D., Xavier Rebillard, M.D., Theodorus van der Kwast, M.D., Bert G. Blijenberg, Ph.D., Sue M. Moss,Ph.D., Harry J. de Koning, M.D., and Anssi Auvinen, M.D., for the ERSPC Investigators*

36 Screening and Prostate-Cancer Mortality in a Randomized European Study SKRYNING mężczyzn w wieku 50 do 74 lata 162,243 w wieku lat Randomizacja na dwie grupy I Skryning co 4 lata II Bez skryningu

37 European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer (ERSPC)

38 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial MĘŻCZYŹNI WŁĄCZENI DO BADANIA KRAJ Liczba ogólna Skryning Kontrola Holandia Belgia Szwecja Finlandia Włochy Hiszpania Szwajcaria Suma

39 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial WYNIKI BADAŃ KRAJ PSA > 3-4 ng/ml % Biopsja % Holandia ,3 89,9 Belgia ,3 74 Szwecja ,5 86,6 Finlandia ,3 90,3 Włochy ,1 65,4 Hiszpania ,2 74,3 Szwajcaria ,7 77 Suma ,2 85,8

40 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial ROZPOZNANIE RAKA W GRUPIE SKRYNINGOWANEJ KRAJ Rak stercza % populacji % biopsji Holandia Belgia 363 8,4 25 Szwecja ,8 23,1 Finlandia ,8 29,6 Włochy 280 3,9 21,7 Hiszpania 68 6,4 22,8 Szwajcaria 353 7,1 18,6 Suma ,2 24,1 Fałszywie dodatni wynik 75,9%

41 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial ROZPOZNANIE RAKA W GRUPIE KONTROLNEJ KRAJ Rak stercza % populacji Holandia 685 3,9 Belgia 252 5,9 Szwecja 421 7,1 Finlandia ,4 Włochy 133 1,8 Hiszpania 24 2,1 Szwajcaria 160 3,2 Suma ,8

42 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial ROZPOZNANIE RAKA W GRUPIE KONTROLNEJ SUMA Liczba Skryning Gr kontrolna Suma Rak stercza % 8,2 4,8

43 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial Liczba rozpoznanych nowotworów z przerzutami do kości lub PSA > 100 ng/ml 0,23 / 1000 grupa skryningowana 0,39 / 1000 grupa kontrolnna Różnica 41% na korzyść grupy skryningowanej (p<0,001)

44 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial Gleason < 6 72,2% grupa skryningowana 54,8% grupa kontrolnna Gleason > 7 27,8% grupa skryningowana 45,2% grupa kontrolnna

45 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial ZGONY z powody raka stercza 214 grupa skryningowana 326 grupa kontrolna

46 Screening and Prostate-Cancer Mortality in a Randomized European Study

47 Screening and Prostate-Cancer Mortality in a Randomized European Study

48 Screening and Prostate-Cancer Mortality in a Randomized European Study

49 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial Współczynnik zgonów w grupie skryningowej wynosił0,80 i rozdziela sięod grupy kontrolnej po 7 8 latach obserwacji i powiększa się. Bezwzględna różnica pomiędzy grupąskryningowąa kontroląwynosi 0,71 zgonów z powodu raka na 1000 mężczyzn. Oznacza to żżeby zapobiec zgonom z powodu raka należy badać1410 średnio 1,7 raza na 9 lat. Rozpoznanie raka wzrośnie do 34 /1000 w porównaniu z grupąkontrolną. Oznacza to że 48 mężczyzn/1000(1410/1000x34) powinno być leczonych żeby zapobiec zgonowi na raka stercza.

50 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial 1. PSA skryning ma związek z redukujązgonów z powodu raka stercza 0,71/1000 w okresie 8,8 lat obserwacji. 2. Skryning relatywnie zmniejsza o 20% liczbęzgonów z powody raka. 3. Chcąc ograniczyćzgony z powodu raka na każde 1410 skryningowanych mężczyzn powinniśmy 48 leczyć. 4. Overdiagnosis (utajony guz) może wynosić50% w grupie skryningowej, stanowiąc największy problem. 5. Overdiagnosis, overtreatment, jakość życia, koszt. 6. Konieczny dłuższy okres badań.

51 ODDZIAŁ UROLOGII SZPITAL UNIWERSYTECKI nr 2 im dr. JANA BIZIELA w BYDGOSZCZY

52 Mortality Results from a Randomized Prostate-Cancer Screening Trial

Rak gruczołu krokowego - diagnostyka morfologiczna. Zrozumieć PSA

Rak gruczołu krokowego - diagnostyka morfologiczna. Zrozumieć PSA Rak gruczołu krokowego - diagnostyka morfologiczna. Zrozumieć PSA Krzysztof Bardadin Katedra i Zakład Patomorfologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 2 lipiec 2015 Polacy nie gęsi i swój język mają.

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w uro-onkologii

Jakość życia w uro-onkologii Jakość życia w uro-onkologii Dr Roman Sosnowski Urolog Oddział Urologii Laparoskopowej, Szpital im. dr J. Biziela, Bydgoszcz Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa subiektywna obiektywna Jakość

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000 Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Korzystny wpływ skryningu na zmniejszenie umieralności z powodu raka

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego

Rak gruczołu krokowego Rak gruczołu krokowego Rak stercza (PCa - prostatic cancer) należy do najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. W Polsce pod względem zapadalności ustępuje jedynie rakowi płuca i wyprzedza

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki raka prostaty.

Program profilaktyki raka prostaty. Program profilaktyki raka prostaty. I. Opis Programu: 1. Przesłanki dla realizacji Programu: Badania przesiewowe w celu wczesnego wykrycia raka stercza są równie waŝną metodą kontroli choroby, jak profilaktyka

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

Journal Club. HPV screening for cervical cancer in rural India Sankaranarayanan R, Nene BM, Shastri SS i wsp. N Engl J Med 2009; 360: 1385-1394

Journal Club. HPV screening for cervical cancer in rural India Sankaranarayanan R, Nene BM, Shastri SS i wsp. N Engl J Med 2009; 360: 1385-1394 NOWOTWORY Journal of Oncology 2009 volume 59 Number 2 149 153 Journal Club Screening and prostate-cancer mortality in a randomized european study Schröder FH, Hugosson J, Roobol MJ i wsp. N Engl. J Med

Bardziej szczegółowo

NASTĘPNY KROK W WALCE Z RAKIEM PŁUCA

NASTĘPNY KROK W WALCE Z RAKIEM PŁUCA NASTĘPNY Z RAKIEM PŁUCA Czy wiedzą Państwo, że: Rak płuca, z szacunkową liczbą 353 000 zgonów każdego roku, to niekwestionowany lider pod względem liczby zgonów spowodowanych przez choroby nowotworowe

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Profilaktyczny Wczesnego Wykrywania Raka Prostaty na lata

Powiatowy Program Profilaktyczny Wczesnego Wykrywania Raka Prostaty na lata Załącznik do Uchwały Nr XVIII/187/2012 Rady Powiatu Brzeskiego z dnia 30 sierpnia 2012 r. Powiatowy Program Profilaktyczny Wczesnego Wykrywania Raka Prostaty na lata 2012-2013 BRZESKO 2012 Opracował Zespół

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Prostata: kiedy zapobieganie prowadzi do katastrofy

Prostata: kiedy zapobieganie prowadzi do katastrofy Prostata: kiedy zapobieganie prowadzi do katastrofy Choć tak we Francji jak i w Polsce nie było o tym głośno, trzy lata temu w czasopiśmie British Medical Journal opublikowano sensacyjne wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Witold Zatoński Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Seminarium edukacyjne pt.: Innowacje w systemie szczepień

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry.

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry. NOWOTWORY SKÓRY Nowotwory skóry są zmianami zlokalizowanymi na całej powierzchni ciała najczęściej w miejscach, w których nastąpiło uszkodzenie skóry. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym jest promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 123/2013 z dnia 13 maja 2013 r. o projekcie programu Program wczesnego wykrywania i zapobiegania rakowi gruczołu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty

Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty Człowiek najlepsza inwestycja Projekt pn. Opracowanie i wdrożenie programu profilaktycznego w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów

Bardziej szczegółowo

Rak prostaty męska sprawa. Dr med. Piotr Machoy

Rak prostaty męska sprawa. Dr med. Piotr Machoy Rak prostaty męska sprawa Dr med. Piotr Machoy Wstęp Rocznie w Europie ok. 10% zgonów u mężczyzn z powodu chorób nowotworowych spowodowanych jest przez raka prostaty Rak prostaty (RS) jest jednym z trzech

Bardziej szczegółowo

Badania. przesiewowe stosowane w celu wczesnego wykrycia raka jelita grubego. zalecenia National Comprehensive Cancer Network (NCCN)

Badania. przesiewowe stosowane w celu wczesnego wykrycia raka jelita grubego. zalecenia National Comprehensive Cancer Network (NCCN) Badania przesiewowe stosowane w celu wczesnego wykrycia raka jelita grubego zalecenia National Comprehensive Cancer Network (NCCN) Badania przesiewowe stosowane w celu wykrycia raka jelita grubego Ocena

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego - znaczący postęp czy niespełnione nadzieje?

Rak gruczołu krokowego - znaczący postęp czy niespełnione nadzieje? Rak gruczołu krokowego - znaczący postęp czy niespełnione nadzieje? Elżbieta Senkus-Konefka Klinika Onkologii i Radioterapii Gdański Uniwersytet Medyczny Gdzie jesteśmy??? http://eco.iarc.fr/eucan Dokąd

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Guz neuroendokrynny żołądka typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Mariusz I.Furmanek CSK MSWiA i CMKP Warszawa Ocena wyjściowa, metody strukturalne WHO 2 (rak wysoko zróżnicowany); Endoskopia i/lub EUS;

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 149/2016 z dnia 12 sierpnia 2016 r. o projekcie programu polityki

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 139/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. o projekcie programu Program profilaktyczny wczesnego wykrywania raka prostaty

Bardziej szczegółowo

Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza)

Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza) Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza) Karolina Skóra Gruczoł krokowy Gruczoł krokowy (prostata) jest częścią męskich narządów moczowo-płciowych. Znajduje się on

Bardziej szczegółowo

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja Rak piersi Najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce 2004 r. ponad12 000 nowych zachorowań na raka piersi

Bardziej szczegółowo

Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym?

Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym? Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym? Piotr Potemski Klinika Chemioterapii Nowotworów Katedry Onkologii Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 96/2016 z dnia 25 maja 2016 r. o projekcie programu polityki zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011 Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 25-211 Ostatnie, opublikowane w roku 212 dane dla Polski [1] wskazują, że w latach 28-29 w woj. dolnośląskim stwierdzano

Bardziej szczegółowo

Badania przesiewowe w kierunku wykrywania raka stercza. Aktualny stan wiedzy i argumenty za skriningiem

Badania przesiewowe w kierunku wykrywania raka stercza. Aktualny stan wiedzy i argumenty za skriningiem Debaty onkologiczne Oncological debates NOWOTWORY Journal of Oncology 2013, volume 63, number 6, 486 492 DOI: 10.5603/NJO.2013.0053 Polskie Towarzystwo Onkologiczne ISSN 0029-540X www.nowotwory.viamedica.pl

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 136/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. o projekcie programu Program profilaktyki i wczesnego wykrywania chorób układu

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 224/2014 z dnia 22 września 2014 r. o projekcie programu Zdążyć przed rakiem - program wczesnego wykrywania raka

Bardziej szczegółowo

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE Marcin Hetnał Centrum Onkologii Instytut im. MSC; Kraków Ośrodek Radioterapii Amethyst RTCP w Krakowie Radioterapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

statystyka badania epidemiologiczne

statystyka badania epidemiologiczne statystyka badania epidemiologiczne Epidemiologia Epi = wśród Demos = lud Logos = nauka Epidemiologia to nauka zajmująca się badaniem rozprzestrzenienia i uwarunkowań chorób u ludzi, wykorzystująca tą

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 153/2011 z dnia o projekcie programu zdrowotnego Profilaktyka chorób nowotworowych w ramach Programu Zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 Alex.Celinski@gmail.com Rozkład wyników Przedziały 30-minutowe Lp. Przedział Liczebność Częstość czasowy Liczebność Częstość skumulowana skumulowana 1 2:00-2:30

Bardziej szczegółowo

Przeżycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe z lat w podregionach woj. dolnośląskiego

Przeżycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe z lat w podregionach woj. dolnośląskiego Przeżycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe z lat 2000- w podregionach woj. dolnośląskiego Analizie poddano 109.725 dolnośląskich na nowotwory złośliwe z lat 2000-, z pięcioletniej obserwacji stracone

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczne ośrodki diagnostyki i leczenia raka piersi

Specjalistyczne ośrodki diagnostyki i leczenia raka piersi Specjalistyczne ośrodki diagnostyki i leczenia raka piersi Tadeusz Pieńkowski Radpmskie Centrum Onkologii Centrum Medyczne Kształcenie Podyplomowego 2017 Specjalistyczne ośrodki diagnostyki i leczenia

Bardziej szczegółowo

Kto uzyskuje najlepsze efekty w wyniku leczenia CCSVI? Charakterystyka pacjenta

Kto uzyskuje najlepsze efekty w wyniku leczenia CCSVI? Charakterystyka pacjenta Kto uzyskuje najlepsze efekty w wyniku leczenia CCSVI? Charakterystyka pacjenta Copyright All rights reserved 211 AMEDS Centrum 2 PACJENCI W badaniu wzięła udział grupa 47 pacjentów ze Stwardnieniem Rozsianym

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim,

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, ze szczególnym uwzględnieniem raka płuca Prof. Jan Skokowski - prezes Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca Źródło: Pomorski Rejestr Nowotworów, Gdańsk 2014 Lista

Bardziej szczegółowo

Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski.

Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski. Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski. Program MOTO-BIP /PM_L_0257/ Ocena wyników programu epidemiologicznego. Dr n. med. Bartosz Małkiewicz

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STRUKTURY PROBABILISTYCZNEJ UBEZPIECZEŃ ŻYCIOWYCH Z OPCJĄ ADBS JOANNA DĘBICKA 1, BEATA ZMYŚLONA 2

MODELOWANIE STRUKTURY PROBABILISTYCZNEJ UBEZPIECZEŃ ŻYCIOWYCH Z OPCJĄ ADBS JOANNA DĘBICKA 1, BEATA ZMYŚLONA 2 JOANNA DĘBICKA 1, BEATA ZMYŚLONA 2 MODELOWANIE STRUKTURY PROBABILISTYCZNEJ UBEZPIECZEŃ ŻYCIOWYCH Z OPCJĄ ADBS X OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA AKTUARIALNA ZAGADNIENIA AKTUARIALNE TEORIA I PRAKTYKA WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Prof. ndzw Wojciech Apoznański

Dr hab. Prof. ndzw Wojciech Apoznański Ocena Pracy Doktorskiej lek med. Grzegorza Urbańczyka pt: Ocena efektywności dwóch rodzajów szwów zespolenia cewkowo-pęcherzowego wykorzystywanych podczas laparoskopowej radykalnej prostatectomii Rak stercza

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie. Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny

Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie. Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny Odsetek 5-letnich przeżyć w raku piersi w krajach Unii Europejskiej 100 90 80

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać.

Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać. W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać. Program realizowany

Bardziej szczegółowo

Zachorowalność i zgony na nowotwory złośliwe w powiecie szczecineckim w latach

Zachorowalność i zgony na nowotwory złośliwe w powiecie szczecineckim w latach Zachorowalność i zgony na nowotwory złośliwe w powiecie szczecineckim w latach 1999-2013 Działania Powiatu z zakresu promocji i ochrony zdrowia Wszelkie działania z zakresu promocji i ochrony zdrowia realizowane

Bardziej szczegółowo

Piotr Potemski. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi

Piotr Potemski. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi Piotr Potemski Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi VI Letnia Akademia Onkologiczna dla Dziennikarzy, Warszawa, 10-12.08.2016 1 Obserwowane są samoistne regresje zmian przerzutowych

Bardziej szczegółowo

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne dr n.med. Piotr Wojciechowski Szpiczak Mnogi Szpiczak Mnogi (MM) jest najczęstszą przyczyną pierwotnych nowotworów kości u dorosłych.

Bardziej szczegółowo

REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO

REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO mpmri multiparametric MRI affidea MR Warszawa Pracownia i sprzęt Pracownia Rezonansu Magnetycznego Affidea w Warszawie została uruchomiona latem 2012 roku. Wyposażona

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE Beata Brajer-Luftmann Katedra i Klinika Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej UM w Poznaniu TPT 30.11.2013r. Najczęstszy nowotwór na świecie (ok. 1,2 mln zachorowań i ok. 1,1ml zgonów)

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Raki: rak podstawnokomórkowy rak kolczystokomórkowy rak płakonabłonkowy Czerniak Nowotwory złośliwe skóryrak podstawnokomórkowy

Bardziej szczegółowo

Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza

Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza Rola brachyterapii w leczeniu wznowy miejscowej raka stercza dr hab. med. Roman Makarewicz, prof. UMK Katedra i Klinika Onkologii i Brachyterapii Collegium Medicum UMK Centrum Onkologii w Bydgoszczy JASTRZĘBIA

Bardziej szczegółowo

Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica.

Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica. Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica. - W przeciwnym razie pozostaje nam umrzeć z desperacji. Philip Pullman

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii IV posiedzenie Zespołu do spraw Bezpieczeństwa Zdrowotnego przy Wojewodzie

Bardziej szczegółowo

EBM w farmakoterapii

EBM w farmakoterapii EBM w farmakoterapii Dr Przemysław Niewiński Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM we Wrocławiu Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM Wrocław EBM Evidence Based Medicine (EBM) "praktyka medyczna

Bardziej szczegółowo

Lublin, 26 maja, 2015 roku

Lublin, 26 maja, 2015 roku Lublin, 26 maja, 2015 roku Recenzja pracy doktorskiej lek. Iwony Kubickiej- Mendak pt. Ocena przyczyn niepowodzenia leczenia i ryzyka późnych powikłań brachyterapii LDR i HDR chorych na raka szyjki macicy

Bardziej szczegółowo

Najważniejszym czynnikiem w istotny sposób wpływającym na wyniki leczenia jest wykrycie nowotworu w jak najwcześniejszym stadium rozwoju.

Najważniejszym czynnikiem w istotny sposób wpływającym na wyniki leczenia jest wykrycie nowotworu w jak najwcześniejszym stadium rozwoju. Warunki finansowania programu profilaktyki raka piersi I. Część A. 1. Opis problemu zdrowotnego. Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Stanowi około 23% wszystkich zachorowań

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 36/2012 z dnia 25 czerwca 2012 r. w zakresie usunięcia z wykazu świadczeń gwarantowanych/zmiany poziomu lub sposobu

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów Nowotwory złośliwe stanowią narastający problem zdrowotny i ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów.

Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów. Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów. Program DAL-SAFE /ALFUS_L_01798/ Ocena wyników programu epidemiologicznego.

Bardziej szczegółowo

LECZENIE RAKA BEZ LIMITU

LECZENIE RAKA BEZ LIMITU Warszawa, 21 marca 2014 r. LECZENIE RAKA BEZ LIMITU PAKIET ONKOLOGICZNY Pacjent, u którego podejrzewa się chorobę nowotworową, musi być jak najszybciej zdiagnozowany i rozpocząć leczenie. Na szybką terapię

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2252893. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 19.02.2009 09713301.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2252893. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 19.02.2009 09713301. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 222893 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 19.02.2009 09713301.1 (13) (1) T3 Int.Cl. G01N 33/74 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Niniejsza broszura zawiera informacje na temat sposobów diagnozowania i leczenia raka prostaty (gruczołu krokowego, stercza).

Niniejsza broszura zawiera informacje na temat sposobów diagnozowania i leczenia raka prostaty (gruczołu krokowego, stercza). Prostate cancer: Polish Rak prostaty (gruczołu krokowego, stercza) Niniejsza broszura zawiera informacje na temat sposobów diagnozowania i leczenia raka prostaty (gruczołu krokowego, stercza). W języku

Bardziej szczegółowo

Typ histopatologiczny

Typ histopatologiczny Typ histopatologiczny Wiek Stopieo zróżnicowania nowotworu Typ I (hormonozależny) Adenocarcinoma Adenoacanthoma Naciekanie przestrzeni naczyniowych Wielkośd guza Typ II (hormononiezależny) Serous papillary

Bardziej szczegółowo

Leczenie i przeżycia 5-letnie dolnośląskich kobiet chorych na nowotwory złośliwe piersi z lat 2004-2008

Leczenie i przeżycia 5-letnie dolnośląskich kobiet chorych na nowotwory złośliwe piersi z lat 2004-2008 Leczenie i przeżycia 5-letnie dolnośląskich kobiet chorych na nowotwory złośliwe piersi z lat 2004-2008 W latach 2004-2008 w Dolnośląskim Rejestrze Nowotworów zarejestrowaliśmy 6.125 zachorowań na inwazyjne

Bardziej szczegółowo

Urologia. Szanowni Państwo,

Urologia. Szanowni Państwo, Szanowni Państwo, Zdaję sobie sprawę, że nie każdego stać na leczenie prywatne, dlatego przez cały czas staram się, zarówno przez swoje staranne, wieloletnie wykształcenie, wiedzę i doświadczenie zawodowe,

Bardziej szczegółowo

Czy wykonywać badanie PSA w celu wykrycia raka stercza?

Czy wykonywać badanie PSA w celu wykrycia raka stercza? Debaty onkologiczne Oncological debates NOWOTWORY Journal of Oncology 2013, volume 63, number 6, 481 485 DOI: 10.5603/NJO.2013.0052 Polskie Towarzystwo Onkologiczne ISSN 0029 540X www.nowotwory.viamedica.pl

Bardziej szczegółowo

Piotr Potemski. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi

Piotr Potemski. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi Piotr Potemski Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi VI Letnia Akademia Onkologiczna dla Dziennikarzy, Warszawa, 10-12.08.2016 1 Konferencje naukowe a praktyka kliniczna Podstawowe

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

dzienniczek pacjenta rak nerki

dzienniczek pacjenta rak nerki dzienniczek pacjenta rak nerki Grafika i skład: Fundacja Wygrajmy Zdrowie Wydanie I Styczeń 2015 Wszelkie prawa zastrzeżone. Podstawowe dane Imię i nazwisko: Data urodzenia: Lekarz prowadzący: Palcówka

Bardziej szczegółowo

Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy

Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy Kobieta w XXI wieku wyzwania programy screeningowe Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy Joanna Didkowska Wrocław 12-13 października 21 PREWENCJA

Bardziej szczegółowo

Mężczyzna 45+ Projekt realizowany jest przez Departament Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia w latach 2010-2013

Mężczyzna 45+ Projekt realizowany jest przez Departament Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia w latach 2010-2013 Mężczyzna 45+ Projekt realizowany jest przez Departament Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia w latach 2010-2013 Partnerem projektu jest Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej

Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej Brak nawrotu choroby u pacjentów z rakiem prostaty leczonych terapią protonową w czeskim Centrum Terapii Protonowej w Pradze, Republice Czeskiej PhD. MD. Jiří Kubeš Dyrektor Medyczny Centrum Terapii Protonowej

Bardziej szczegółowo

Screening raka piersi

Screening raka piersi OCENA SCREENINGU RAKA PIERSI W POLSCE Radosław Tarkowski Katedra Onkologii A.M. we Wrocławiu Polska: 14 482 zachorowania 5 255 zgonów (na podstawie danych Centrum Onkologii w Warszawie) 137,8 78 61.2 Zapadalność

Bardziej szczegółowo

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

Rak stercza oporny na kastrację. leczenie ukierunkowane na przerzuty do kości

Rak stercza oporny na kastrację. leczenie ukierunkowane na przerzuty do kości Rak stercza oporny na kastrację leczenie ukierunkowane na przerzuty do kości Nowotwór Częstość przerzutów do kości Rak piersi 65 75% Rak stercza 65 75% Niedrobnokomórkowy rak płuca 30 40% Coleman RE. Cancer

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki raka piersi

Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki raka piersi Program profilaktyki raka piersi 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA PIERSI, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Rak piersi jest najczęściej występującym

Bardziej szczegółowo

Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn

Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn 2 Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn Informacje o ulotce Niniejsza ulotka zawiera wskazówki adresowane do mężczyzn. Wyjaśniamy

Bardziej szczegółowo

Sztum, dnia 10 lutego 2015r.

Sztum, dnia 10 lutego 2015r. Konferencja inaugurująca projekt pn. Uprzedź nowotwór i ciesz się życiem - efektywna profilaktyka chorób nowotworowych oraz promocja zdrowego stylu życia w powiecie sztumskim finansowany w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

BC LAPAROSKOPII PIOTR JARZEMSKI BYDGOSKIE WARSZTATY ENDOSKOPOWE

BC LAPAROSKOPII PIOTR JARZEMSKI BYDGOSKIE WARSZTATY ENDOSKOPOWE ALAPAROSKOPIA BC LAPAROSKOPII W UROLOGII PIOTR JARZEMSKI Sławomir Listopadzki A BYDGOSKIE WARSZTATY ENDOSKOPOWE ZESPÓŁ ODDZIAŁU UROLOGII SZPITALA UNIWERSYTECKIEGO NR 2 IM. DR. JANA BIZIELA W BYDGOSZCZY

Bardziej szczegółowo

Łagodny rozrost stercza (prostaty) i rak stercza zasady diagnostyki i leczenia

Łagodny rozrost stercza (prostaty) i rak stercza zasady diagnostyki i leczenia Prof. dr hab. n med. Sławomir Dutkiewicz Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach Łagodny rozrost stercza (prostaty) i rak stercza zasady diagnostyki

Bardziej szczegółowo

Ginekolodzy onkolodzy z całej Polski debatowali w ŚCO

Ginekolodzy onkolodzy z całej Polski debatowali w ŚCO Ginekolodzy onkolodzy z całej Polski debatowali w ŚCO O tym jak skutecznie leczyć nowotwory ginekologiczne oraz jak planować rodzinę w obliczu choroby nowotworowej rozmawiali ginekolodzy z ośrodków onkologicznych

Bardziej szczegółowo

Rak nerki. Patrycja Tudrej Biotechnologia, II rok USM

Rak nerki. Patrycja Tudrej Biotechnologia, II rok USM Rak nerki Patrycja Tudrej Biotechnologia, II rok USM Budowa nerki (http://www.cancerresearchuk.org/; zmodyfikowano) 2 Charakterystyka epidemiologiczna raka nerki 3 pod względem występowania nowotwór urologiczny

Bardziej szczegółowo

Jarosław B. Ćwikła. Wydział Nauk Medycznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Jarosław B. Ćwikła. Wydział Nauk Medycznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Nowe algorytmy oceny odpowiedzi na leczenie w badaniach strukturalnych, dużo dalej niż klasyczne kryteria RECIST Jarosław B. Ćwikła Wydział Nauk Medycznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Radiologiczna

Bardziej szczegółowo

Śląsk łączy siły w walce z rakiem prostaty

Śląsk łączy siły w walce z rakiem prostaty Katowice, 26 maja 2012 r. Informacja prasowa Śląsk łączy siły w walce z rakiem prostaty W środę, 23 maja 2012 r. w Katowicach, w ramach kampanii Prostata na lata, odbyła się debata medialna pt. Walka z

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009 Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-29 W 29 roku woj. dolnośląskie liczyło 2 874 88, w tym Wrocław 622 986 mieszkańców, mieszkańcy Wrocławia stanowili więc 21,7%

Bardziej szczegółowo

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego może być stosowana łącznie z leczeniem operacyjnym chemioterapią. Na podstawie literatury anglojęzycznej

Bardziej szczegółowo

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii Jerzy Błaszczyk Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-213 lat obserwacji epidemii Dane w opracowaniu pochodzą z Dolnośląskiego Rejestru Nowotworów. Oparte są na Karcie Zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Czy miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego może być leczony chirurgicznie? - TAK. Romuald Zdrojowy

Czy miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego może być leczony chirurgicznie? - TAK. Romuald Zdrojowy Czy miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego może być leczony chirurgicznie? - TAK Romuald Zdrojowy Definicje postaci raka stercza Rak ograniczony do narządu: T1-2N0M0 Przypadkowo wykryty T1a, b,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ONKOLOGII. im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy. VI Pomorskie Spotkanie Uro-Onkologiczne Jastrzębia Góra 2013

CENTRUM ONKOLOGII. im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy. VI Pomorskie Spotkanie Uro-Onkologiczne Jastrzębia Góra 2013 CENTRUM ONKOLOGII im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy VI Pomorskie Spotkanie Uro-Onkologiczne Jastrzębia Góra 2013 NOWE TECHNOLOGIE W LECZENIU NAWROTÓW RAKA STERCZA Krzysztof Kraśnicki, Jerzy

Bardziej szczegółowo

Weronika Dmuchowska I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Starogardzie Gdańskim

Weronika Dmuchowska I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Starogardzie Gdańskim Weronika Dmuchowska I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Starogardzie Gdańskim Szeroko rozpowszechniony wirus, który występuje w około 100 typach, z czego 30 może być niebezpieczne

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE

RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE Barbara Dziuk Prezes Fundacji na Rzecz Zapobiegania i Zwalczania Nowotworów v-ce Prezes Polskiego Komitetu Zwalczania Raka Oddz. Śląski w Gliwicach. Radna Sejmiku Województwa Śląskiego

Bardziej szczegółowo

Czy badania laboratoryjne mogą zidentyfikować raka stercza, czyli PSA to nie wszystko

Czy badania laboratoryjne mogą zidentyfikować raka stercza, czyli PSA to nie wszystko Krzysztof Szkarłat, Artur Gibas Czy badania laboratoryjne mogą zidentyfikować raka stercza, czyli PSA to nie wszystko Oddział Urologii i Urologii Onkologicznej im. prof. Kazimierza Adamkiewicza Szpital

Bardziej szczegółowo