Rak gruczołu krokowego

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rak gruczołu krokowego"

Transkrypt

1 Rak gruczołu krokowego Rak stercza (PCa - prostatic cancer) należy do najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. W Polsce pod względem zapadalności ustępuje jedynie rakowi płuca i wyprzedza raka pęcherza moczowego. Gruczoł krokowy (stercz, prostata) należy do układu męskich narządów płciowych. Znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie pęcherza i otacza bliższy (sterczowy) odcinek cewki (ryc. 1). Dlatego większość objawów i dolegliwości towarzyszących chorobom tego narządu dotyczy oddawania moczu. Istnieją trzy grupy chorób gruczołu krokowego: - zapalenie ostre lub przewlekłe; - łagodny rozrost stercza; - nowotwory złośliwe, wśród których dominuje rak Rak stercza (PCa - prostatic cancer) należy do najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. W Polsce pod względem zapadalności ustępuje jedynie rakowi płuca i wyprzedza raka pęcherza moczowego (ryc. 2) Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 1/6

2 W 2005 roku, raka stercza rozpoznano u ponad 7 tys. mężczyzn, a liczba zmarłych z jego powodu wyniosła prawie Zapadalność PCa jest w różnych krajach odmienna, przy czym w Ameryce Północnej, Europie Zachodniej i niektórych częściach Afryki jest on najczęściej rozpoznawanym nowotworem u mężczyzn (ryc. 3). W ostatnich kilkunastu latach obserwuje się stopniowy wzrost liczby nowych rozpoznań raka gruczołu krokowego, również w Polsce (ryc.4). Tendencję tę można przypisać kilku czynnikom: - poprawie świadomości zdrowotnej społeczeństwa i tym samym zwiększeniu liczby mężczyzn zgłaszających się do urologa z powodu dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych lub nawet bez dolegliwości, a tylko w celu przeprowadzenia badania okresowego; - upowszechnieniu oznaczania stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA - prostate specific Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 2/6

3 antigen) w surowicy; - poprawie metod rozpoznawania tego nowotworu, a zwłaszcza udoskonaleniu biopsji stercza. Zasadniczymi czynnikami ryzyka wystąpienia tego raka są wiek oraz dziedziczność. O znaczeniu tego pierwszego świadczy dodatnia zależność między współczynnikiem zapadalności na PCa i wiekiem mężczyzn (ryc. 5). Za istotnym znaczeniem dziedziczenia przemawia większe ryzyko wystąpienia PCa u krewnych Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 3/6

4 pierwszego stopnia mężczyzn chorujących na ten nowotwór. Ryzyko zachorowania na PCa zwiększa się, w zależności od liczby krewnych pierwszego stopnia, dotkniętych tym nowotworem: w przypadku mężczyzny, którego jeden krewny pierwszego stopnia (ojciec lub brat) chorował lub choruje na PCa, jest ono dwukrotnie większe, zaś w przypadku mężczyzny, którego co najmniej dwóch krewnych pierwszego stopnia chorowało lub choruje na ten nowotwór jest większe 5-11-krotnie, niż ryzyko dotyczące mężczyzn pochodzących z rodzin, w których PCA nie występował. Rak stercza jest nowotworem rozwijającym się powoli. Czas, który upływa od momentu wystąpienia pierwszych cech przemiany nowotworowej w pojedynczych komórkach do ukształtowania się guza o objętości 1 ml wynosi około 10 lat, zaś czas podwojenia liczby komórek raka sięga około 4 lat. Początkowo rak jest ograniczony do stercza. W toku dalszego rozwoju nacieka tkanki otaczające gruczoł krokowy i tworzy przerzuty w węzłach chłonnych oraz w narządach odległych, zwłaszcza w kościach. PCa rozpoznaje się na podstawie biopsji gruczołu krokowego, wykonywanej przez odbytnicę pod kontrolą ultrasonografii przezodbytniczej. Wskazania do biopsji stercza obejmują: - nieprawidłowości wykryte w sterczu na podstawie badania palcem przez odbytnicę, sugerujące istnienie raka; - podwyższone stężenie PSA; - zmiany w sterczu ujawnione przez ultrasonografię przez odbytnicę, sugerujące istnienie raka. Czułość badania stercza palcem w wykrywaniu PCa jest ograniczona - potwierdzenie istnienia raka na podstawie biopsji uzyskuje się bowiem tylko u niespełna 50% mężczyzn, u których wynik tego badania jest nieprawidłowy. Niemniej, jest ono podstawowym elementem badania urologicznego mężczyzn, zwłaszcza po 50 roku życia, niezależnie od powodu, który sprawił, że zgłosili się do urologa lub lekarza rodzinnego. PSA jest glikoproteiną produkowaną niemal wyłącznie przez komórki nabłonkowe stercza. Dlatego uznaje się go za znacznik swoisty dla gruczołu krokowego, jednak nie dla PCa. Do wzrostu stężenia PSA w surowicy może bowiem dojść nie tylko w następstwie raka, ale także w wyniku łagodnego rozrostu stercza - choroby występującej u bardzo wielu mężczyzn po 50 roku życia, jak również w wyniku zapalenia gruczołu krokowego lub urazu mechanicznego (związanego, np. z wykonaniem ultrasonografii przezodbytniczej lub zabiegu przezcewkowego). Jakkolwiek, znaczne zwiększenie stężenia PSA jest czynnikiem bardzo mocno przemawiającym za istnieniem PCa. "Celem badania pod mikroskopem wycinków pobranych ze stercza (biopsja) jest nie tylko wykrycie raka, ale także określenie jego złośliwości i rozległości. Po rozpoznaniu nowotworu na podstawie biopsji, należy ocenić stopień jego zaawansowania, czyli określić, jaka jest rozległość miejscowa raka (czy jest ograniczony do stercza, czy nacieka tkanki sąsiadujące ze sterczem) oraz czy występują przerzuty w węzłach chłonnych lub i narządach odległych, zwłaszcza kościach. " Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 4/6

5 Chorych na raka ograniczonego do stercza, których czas przeżycia naturalnego nie jest krótszy niż 10 lat, można poddać leczeniu radykalnemu, mającemu na celu zupełne wyeliminowanie nowotworu. Zasadniczymi metodami leczenia radykalnego są: - leczenie chirurgiczne, polegające na całkowitym wycięciu gruczołu krokowego wraz z pęcherzykami nasiennymi i węzłami chłonnymi miednicy (prostatektomia radykalna); - radykalne napromienianie stercza z pól zewnętrznych; - radioterapia polegająca na wprowadzeniu (czasowym lub na stałe) radioizotopu do gruczołu krokowego (brachyterapia). Prostatektomii radykalnej, wykonywanej w sposób klasyczny (operacja,,otwarta") lub metodą laparoskopową, przypisuje się największą skuteczność. Jednak jest ona najbardziej inwazyjnym (zwłaszcza operacja,,otwarta") sposobem radykalnego leczenia PCa. Skuteczność obydwu wymienionych form radioterapii radykalnej u odpowiednio dobranych chorych jest zbliżona do skuteczności radykalnego leczenia chirurgicznego. Wobec dostępności kilku różnych metod radykalnego leczenia PCa, ostatecznego wyboru definitywnego sposobu leczenia powinien dokonać chory, po przedstawieniu mu wszystkich zalet i wad każdej z nich. Raka naciekającego poza stercz oraz raka z przerzutami nie można wyleczyć radykalnie. W przypadku raka zaawansowanego, wykorzystując zależność hormonalną PCa (hormony męskie - androgeny stymulują rozwój tego nowotworu), stosuje się leczenie hormonalne, mające na celu zmniejszenie oddziaływania androgenów na stercz. Można je uzyskać, blokując odpowiednimi lekami (antyandrogenami) receptory androgenowe komórek, w tym także komórek raka, co uniemożliwia łączenie się z nimi androgenów endogennych (powstających naturalnie w organizmie mężczyzny) lub eliminując wytwarzanie androgenów przez jądra. Drugi z wymienionych sposobów leczenia polega na chirurgicznym usunięciu jąder lub na stosowaniu leków, które wpływają hamująco na wytwarzanie testosteronu przez jądra. Dzięki różnym formom leczenia hormonalnego można uzyskać zahamowanie progresji PCa przez wiele lat. Niemniej, hormonoterapia nie jest w stanie doprowadzić do zupełnego wyeliminowania PCa. Po kilku latach jej stosowania dochodzi z reguły do uniezależnienia się PCa od leczenia hormonalnego. W takiej sytuacji stosuje się szczególne metody leczenia paliatywnego, mające na celu uzyskanie poprawy jakości życia chorego. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem radykalnego wyleczenia PCa jest wczesne rozpoznanie nowotworu. Służy mu poddanie mężczyzn w wieku >= 50 lat, również tych, którzy nie odczuwają dolegliwości ze strony układu moczowego, badaniu urologicznemu i oznaczeniu u nich stężenia PSA w surowicy, wykonywanym w odstępach rocznych. Warto zatem propagować tę informację w społeczeństwie. Okresowe oznaczanie stężenia PSA w surowicy jest podstawowym narzędziem badań mających na celu rozpoznanie PCa w okresie,,bezobjawowym", gdy jest ograniczony do gruczołu krokowego i gdy można go wyleczyć radykalnie. Stosowanie testu PSA w odniesieniu do całej populacji mężczyzn w wieku lat ma charakter badania przesiewowego (skrining). Udowodniono, że prowadzenie skriningu tego rodzaju przyczyniło się do zwiększenia liczby mężczyzn, zwłaszcza w młodym wieku, u których rozpoznaje się PCa o małym zaawansowaniu, stwarzającym możliwość całkowitego wyleczenia nowotworu. Prowadzenie skriningu PCa opartego na oznaczeniu stężenia PSA w surowicy, mimo wielu korzyści, które przynosi, nie jest jednak wolne od wad. Ich przedstawienie wykracza poza ramy niniejszego opracowania, może jednak stanowić - wraz z omówieniem możliwości zapobiegania wystąpieniu raka stercza - interesujący wątek dyskusji Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 5/6

6 Temat miesiąca powstał przy współpracy z agencją GREEN PR Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 6/6

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty

Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty Człowiek najlepsza inwestycja Projekt pn. Opracowanie i wdrożenie programu profilaktycznego w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów

Bardziej szczegółowo

Rak prostaty męska sprawa. Dr med. Piotr Machoy

Rak prostaty męska sprawa. Dr med. Piotr Machoy Rak prostaty męska sprawa Dr med. Piotr Machoy Wstęp Rocznie w Europie ok. 10% zgonów u mężczyzn z powodu chorób nowotworowych spowodowanych jest przez raka prostaty Rak prostaty (RS) jest jednym z trzech

Bardziej szczegółowo

1. Gruczoł krokowy... 2. 3. Łagodny rozrost gruczołu krokowego.. 3. 3.1. Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego... 5

1. Gruczoł krokowy... 2. 3. Łagodny rozrost gruczołu krokowego.. 3. 3.1. Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego... 5 Spis treści 1. Gruczoł krokowy... 2 2. Przepona moczowo-płciowa... 3 3. Łagodny rozrost gruczołu krokowego.. 3 3.1. Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego... 5 3.1.1. Leczenie farmakologiczne...

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego - diagnostyka morfologiczna. Zrozumieć PSA

Rak gruczołu krokowego - diagnostyka morfologiczna. Zrozumieć PSA Rak gruczołu krokowego - diagnostyka morfologiczna. Zrozumieć PSA Krzysztof Bardadin Katedra i Zakład Patomorfologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 2 lipiec 2015 Polacy nie gęsi i swój język mają.

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać.

Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać. W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać. Program realizowany

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki raka prostaty.

Program profilaktyki raka prostaty. Program profilaktyki raka prostaty. I. Opis Programu: 1. Przesłanki dla realizacji Programu: Badania przesiewowe w celu wczesnego wykrycia raka stercza są równie waŝną metodą kontroli choroby, jak profilaktyka

Bardziej szczegółowo

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego może być stosowana łącznie z leczeniem operacyjnym chemioterapią. Na podstawie literatury anglojęzycznej

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Profilaktyczny Wczesnego Wykrywania Raka Prostaty na lata

Powiatowy Program Profilaktyczny Wczesnego Wykrywania Raka Prostaty na lata Załącznik do Uchwały Nr XVIII/187/2012 Rady Powiatu Brzeskiego z dnia 30 sierpnia 2012 r. Powiatowy Program Profilaktyczny Wczesnego Wykrywania Raka Prostaty na lata 2012-2013 BRZESKO 2012 Opracował Zespół

Bardziej szczegółowo

Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza)

Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza) Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza) Karolina Skóra Gruczoł krokowy Gruczoł krokowy (prostata) jest częścią męskich narządów moczowo-płciowych. Znajduje się on

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

Mam haka na raka! edycja 3

Mam haka na raka! edycja 3 Mam haka na raka! edycja 3 Posłuchaj małolata! Sprawdź, czy zdrowa twa prostata! Więcej informacji na: www.mamhaka.zsti.pl 1 SPIS TREŚCI Co to jest prostata? Choroby prostaty... 3 Leczenie..... 7 Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKI DOTYCZĄCE RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO

STATYSTYKI DOTYCZĄCE RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO bioprognos OncoPROSTATE Nieinwazyjne badanie krwi umożliwiające zasugerowanie diagnozy u pacjentów z podejrzeniem nowotworu złośliwego gruczołu krokowego oraz ograniczenie liczby nieadekwatnych badań diagnostycznych,

Bardziej szczegółowo

Klinika Urologii i Onkologii Urologicznej. Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego. 70-111 Szczecin, al. Powstańców Wlkp. 72

Klinika Urologii i Onkologii Urologicznej. Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego. 70-111 Szczecin, al. Powstańców Wlkp. 72 Klinika Urologii i Onkologii Urologicznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego 70-111 Szczecin, al. Powstańców Wlkp. 72 tel/fax 91 4661100 / 91 4661101 Rak prostaty PCa (ang. Prostate Cancer) Prostata anatomia

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 36/2012 z dnia 25 czerwca 2012 r. w zakresie usunięcia z wykazu świadczeń gwarantowanych/zmiany poziomu lub sposobu

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 136/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. o projekcie programu Program profilaktyki i wczesnego wykrywania chorób układu

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 149/2016 z dnia 12 sierpnia 2016 r. o projekcie programu polityki

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 123/2013 z dnia 13 maja 2013 r. o projekcie programu Program wczesnego wykrywania i zapobiegania rakowi gruczołu

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w uro-onkologii

Jakość życia w uro-onkologii Jakość życia w uro-onkologii Dr Roman Sosnowski Urolog Oddział Urologii Laparoskopowej, Szpital im. dr J. Biziela, Bydgoszcz Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa subiektywna obiektywna Jakość

Bardziej szczegółowo

Rak prostaty m skoêç nie musi byç zagro ona

Rak prostaty m skoêç nie musi byç zagro ona III Warsztaty Dziennikarskie Rak prostaty m skoêç nie musi byç zagro ona ORGANIZATORZY PARTNER MERYTORYCZNY PARTNER STRATEGICZNY PATRONI MEDIALNI Prof. dr hab.n.med. Andrzej Borówka Chirurg urolog kierownik

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 139/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. o projekcie programu Program profilaktyczny wczesnego wykrywania raka prostaty

Bardziej szczegółowo

Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet

Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet Barbara Radecka Opolskie Centrum Onkologii Amadeo Modigliani (1884-1920) 1 Młode chore Kto to taki??? Daniel Gerhartz (1965-) 2 3 Grupy wiekowe

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 96/2016 z dnia 25 maja 2016 r. o projekcie programu polityki zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 224/2014 z dnia 22 września 2014 r. o projekcie programu Zdążyć przed rakiem - program wczesnego wykrywania raka

Bardziej szczegółowo

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000 Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Korzystny wpływ skryningu na zmniejszenie umieralności z powodu raka

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19 Przedmowa Barbara Czerska.................................. 11 Autorzy.................................................... 17 Wykaz skrótów.............................................. 19 Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

Badania laboratoryjne (i inne) są wykonywane w jednych z najlepszych na świecie laboratoriów.

Badania laboratoryjne (i inne) są wykonywane w jednych z najlepszych na świecie laboratoriów. {jcomments off} BADANIA KLINICZNE 1. W badaniach klinicznych testuje się nowe leki. 2. Badania kliniczne są często jedyną okazją do podjęcia leczenia w przypadku nieskuteczności lub niskiej sktutecznosći

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 153/2011 z dnia o projekcie programu zdrowotnego Profilaktyka chorób nowotworowych w ramach Programu Zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu ON NR OWU/ON12/1/2014

Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu ON NR OWU/ON12/1/2014 Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu ON Umowa dodatkowa ON jest zawierana na podstawie Warunków oraz Ogólnych warunków ubezpieczenia umowy dodatkowej na wypadek nowotworu ON. Przeczytaj uważnie poniższe

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny. wczesnego wykrywania raka prostaty. u mężczyzn w wieku 50-65 roku życia. na terenie. Powiatu Lubińskiego 2014-2016

Program profilaktyczny. wczesnego wykrywania raka prostaty. u mężczyzn w wieku 50-65 roku życia. na terenie. Powiatu Lubińskiego 2014-2016 Załącznik nr 3 do uchwały Nr CCXXX/870/2014 Zarządu Powiatu w Lubinie z dnia 15 września 2014 r. Program profilaktyczny wczesnego wykrywania raka prostaty u mężczyzn w wieku 50-65 roku życia na terenie

Bardziej szczegółowo

Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn

Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn 2 Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn Informacje o ulotce Niniejsza ulotka zawiera wskazówki adresowane do mężczyzn. Wyjaśniamy

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry.

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry. NOWOTWORY SKÓRY Nowotwory skóry są zmianami zlokalizowanymi na całej powierzchni ciała najczęściej w miejscach, w których nastąpiło uszkodzenie skóry. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym jest promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Kurs dla studentów i absolwentów

Kurs dla studentów i absolwentów Kurs dla studentów i absolwentów Profilaktyka, rozpoznanie i leczenie raka piersi. Etapy postępowania fizjoterapeutycznego u pacjentek po mastektomii Cel główny kursu: Przygotowanie do praktycznej pracy

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Kilka ważnych porad dla kobiet chorych na raka piersi Konsultacja merytoryczna: dr hab. n. med. Lubomir Bodnar Warto wiedzieć więcej o swojej

Bardziej szczegółowo

Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski.

Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski. Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski. Program MOTO-BIP /PM_L_0257/ Ocena wyników programu epidemiologicznego. Dr n. med. Bartosz Małkiewicz

Bardziej szczegółowo

SpiS TreśCi chirurgia narządowa 51. nowotwory układu pokarmowego VII

SpiS TreśCi chirurgia narządowa 51. nowotwory układu pokarmowego VII Spis treści CHIRURGIA NARZĄDOWA... 1005 51. Nowotwory układu pokarmowego... 1007 51.1. Nowotwory przełyku Andrzej W. Szawłowski... 1007 51.1.1. Wstęp... 1007 51.1.2. Patologia... 1008 51.1.3. Rozpoznanie...

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 13/2011 Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie usunięcia z wykazu świadczeń gwarantowanych albo

Bardziej szczegółowo

Rak prostaty i przerzuty nowotworowe do kości Prostate cancer and bone metastases

Rak prostaty i przerzuty nowotworowe do kości Prostate cancer and bone metastases Rak prostaty i przerzuty nowotworowe do kości Prostate cancer and bone metastases Pytania i odpowiedzi Materiał przygotowali na podstawie informacji z The Paget Foundation: Lek. med. Dorota Bartuszek Katedra

Bardziej szczegółowo

Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica.

Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica. Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica. - W przeciwnym razie pozostaje nam umrzeć z desperacji. Philip Pullman

Bardziej szczegółowo

Agata Abramowicz Centrum Badań Translacyjnych i Biologii Molekularnej Nowotworów Seminarium magisterskie 2013

Agata Abramowicz Centrum Badań Translacyjnych i Biologii Molekularnej Nowotworów Seminarium magisterskie 2013 Agata Abramowicz Centrum Badań Translacyjnych i Biologii Molekularnej Nowotworów Seminarium magisterskie 2013 Standaryzowane według wieku współczynniki zachorowalności na nowotwory złośliwe piersi w skali

Bardziej szczegółowo

Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym?

Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym? Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym? Piotr Potemski Klinika Chemioterapii Nowotworów Katedry Onkologii Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Niniejsza broszura zawiera informacje na temat sposobów diagnozowania i leczenia raka prostaty (gruczołu krokowego, stercza).

Niniejsza broszura zawiera informacje na temat sposobów diagnozowania i leczenia raka prostaty (gruczołu krokowego, stercza). Prostate cancer: Polish Rak prostaty (gruczołu krokowego, stercza) Niniejsza broszura zawiera informacje na temat sposobów diagnozowania i leczenia raka prostaty (gruczołu krokowego, stercza). W języku

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 88/2013 z dnia 15 kwietnia 2013 r. o projekcie programu Rak jajnika cichy zabójca. Program badań dla wczesnego

Bardziej szczegółowo

Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia

Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia Zachorowania i zgony na nowotwory złośliwe narzadu płciowego u kobiet w Polsce w latach 1987, 1996, 3 i szacunkowe na 1 r. 1987 1996 3 1 Zachorowania

Bardziej szczegółowo

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych.

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych. EDUKACYJNO-INFORMACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH SKÓRY SKÓRA POD LUPĄ MATERIAŁ EDUKACYJNY DLA NAUCZYCIELI SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 2014 Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane

Bardziej szczegółowo

Ablatherm HIFU. Leczenie raka prostaty wysokoskoncentrowanymi ultradźwiękami INFORMACJE DLA PACJENTA

Ablatherm HIFU. Leczenie raka prostaty wysokoskoncentrowanymi ultradźwiękami INFORMACJE DLA PACJENTA Ablatherm HIFU Leczenie raka prostaty wysokoskoncentrowanymi ultradźwiękami INFORMACJE DLA PACJENTA Ablatherm HIFU biuro@tommymedical.pl Spis treści Wstęp Prostata Czym jest rak? Rak prostaty Ocena i diagnoza

Bardziej szczegółowo

Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów.

Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów. Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów. Program DAL-SAFE /ALFUS_L_01798/ Ocena wyników programu epidemiologicznego.

Bardziej szczegółowo

Leczenie i przeżycia 5-letnie dolnośląskich kobiet chorych na nowotwory złośliwe piersi z lat 2004-2008

Leczenie i przeżycia 5-letnie dolnośląskich kobiet chorych na nowotwory złośliwe piersi z lat 2004-2008 Leczenie i przeżycia 5-letnie dolnośląskich kobiet chorych na nowotwory złośliwe piersi z lat 2004-2008 W latach 2004-2008 w Dolnośląskim Rejestrze Nowotworów zarejestrowaliśmy 6.125 zachorowań na inwazyjne

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i klasyfikacja raka gruczołu krokowego

Diagnostyka i klasyfikacja raka gruczołu krokowego Informacje dla pacjentów Język polski 32 Diagnostyka i klasyfikacja raka gruczołu krokowego Podkreślone słowa znajdują się w słowniczku. W większości przypadków rak prostaty przebiega bezobjawowo, co oznacza,

Bardziej szczegółowo

Rak piersi - zagrożenie cywilizacyjne

Rak piersi - zagrożenie cywilizacyjne Rak piersi - zagrożenie cywilizacyjne dr n. med. Marcin Wiszniewski, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. M. Kopernika w Łodzi Regionalny Ośrodek Onkologiczny II Ogólnopolska Konferencja Medycyny Pracy

Bardziej szczegółowo

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY W.S.H.E w Łodzi Kierunek Pielęgniarstwo Poziom B Mariola Krakowska Nr Albumu 42300 PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY TEMAT PRACY: UDZIAŁ PIELĘGNIARKI W PROFILAKTYCE

Bardziej szczegółowo

Załącznik do OPZ nr 8

Załącznik do OPZ nr 8 Załącznik do OPZ nr 8 Lista raportów predefiniowanych Lp. Tytuł raportu Potencjalny użytkownik raportu 1. Lista chorych na raka stercza w zależności od poziomu antygenu PSA (w momencie stwierdzenia choroby)

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w zakresie zachorowań na nowotwory złośliwe gruczołu krokowego w woj. dolnośląskim w latach

Sytuacja w zakresie zachorowań na nowotwory złośliwe gruczołu krokowego w woj. dolnośląskim w latach Sytuacja w zakresie zachorowań na nowotwory złośliwe gruczołu krokowego w woj. dolnośląskim w latach 2001-2011 W latach 1998-2002 trzy umiejscowienia stanowiły w Europie pierwszoplanowy problem nowotworów

Bardziej szczegółowo

Prostata: kiedy zapobieganie prowadzi do katastrofy

Prostata: kiedy zapobieganie prowadzi do katastrofy Prostata: kiedy zapobieganie prowadzi do katastrofy Choć tak we Francji jak i w Polsce nie było o tym głośno, trzy lata temu w czasopiśmie British Medical Journal opublikowano sensacyjne wyniki badania

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) <[logo podmiotu odpowiedzialnego]>

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) <[logo podmiotu odpowiedzialnego]> ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku. - Należy zachować

Bardziej szczegółowo

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu On OWU/ON12/2/2016

Ogólne warunki ubezpieczenia Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu On OWU/ON12/2/2016 Ogólne warunki ubezpieczenia Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu On OWU/ON12/2/2016 Informacje dotyczące: Ogólne warunki ubezpieczenia Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu On nr OWU/ON12/2/2016 (OWU)

Bardziej szczegółowo

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE Marcin Hetnał Centrum Onkologii Instytut im. MSC; Kraków Ośrodek Radioterapii Amethyst RTCP w Krakowie Radioterapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

Czy potrzebne jest powołanie w Polsce wyspecjalizowanych ośrodków leczenia chorych na raka jelita grubego ("colorectal units")?

Czy potrzebne jest powołanie w Polsce wyspecjalizowanych ośrodków leczenia chorych na raka jelita grubego (colorectal units)? Czy potrzebne jest powołanie w Polsce wyspecjalizowanych ośrodków leczenia chorych na raka jelita grubego ("colorectal units")? Lucjan Wyrwicz Centrum Onkologii Instytut im M. Skłodowskiej-Curie w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z fizjoterapeutką - Badanie piersi

Spotkanie z fizjoterapeutką - Badanie piersi 1 / 5 Rozpoczęliśmy kolejny cykl spotkań. Tym razem artykuły dla Państwa przygotowywać będzie Paulina Frajtag, która jest fizjoterapeutą. Pracuje w Stowarzyszeniu Pniewskich Amazonek "Razem Raźniej". Doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 12/2011 Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie usunięcia z wykazu świadczeń gwarantowanych albo

Bardziej szczegółowo

Męska profilaktyka: o czym należy pamiętać

Męska profilaktyka: o czym należy pamiętać Męska profilaktyka: o czym należy pamiętać Statystycznie, na dobrowolne badania kontrolne mężczyźni zgłaszają się zdecydowanie rzadziej, niż kobiety. Niestety profilaktyka w tej części naszego społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

leczenie miejscowe leczenie systemowe leczenie skojarzone Leczenie chirurgiczne wznowy miejscowej leczenie radykalne

leczenie miejscowe leczenie systemowe leczenie skojarzone Leczenie chirurgiczne wznowy miejscowej leczenie radykalne Leczenie W terapii raka jelita grubego stosuje się trzy podstawowe metody leczenia onkologicznego: chirurgię, radioterapię oraz chemioterapię. Dwie pierwsze określa się jako leczenie miejscowe, ostania

Bardziej szczegółowo

Programy przesiewowe w onkologii. Badam się więc mam pewność

Programy przesiewowe w onkologii. Badam się więc mam pewność Programy przesiewowe w onkologii Badam się więc mam pewność Badanie przesiewowe zorganizowane przeprowadzenie testu medycznego lub wywiadu u osób, które nie zgłaszają się po pomoc kwalifikowaną w związku

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder

Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz Klinika Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Efektywna kontrola ścisła obserwacja po leczeniu

Bardziej szczegółowo

HPV......co to jest?

HPV......co to jest? HPV......co to jest? HPV- wirus brodawczaka ludzkiego Wirus z rodziny papillomawirusów. Szacuje się, że istnieje od 100 do 200 typów tego wirusa, które wywołują różne choroby. CHOROBY WYWOŁYWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

na temat BPH RAPORT KOŃCOWY Z PROGRAMU EDUKACYJNEGO

na temat BPH RAPORT KOŃCOWY Z PROGRAMU EDUKACYJNEGO RAPORT KOŃCOWY Z PROGRAMU EDUKACYJNEGO na temat BPH W przypadku jakiegokolwiek prezentowania, udostępniania, bądź rozpowszechniania raportu bądź jego części firma VALEANT Pharmaceuticals International

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKI DOTYCZĄCE RAKA PŁUCA

STATYSTYKI DOTYCZĄCE RAKA PŁUCA bioprognos OncoLUNG Nieinwazyjne badanie krwi umożliwiające zasugerowanie diagnozy u pacjentów z podejrzeniem nowotworu złośliwego płuca oraz ograniczenie liczby nieadekwatnych badań diagnostycznych, skrócenie

Bardziej szczegółowo

Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 98/2011 z dnia o programie zdrowotnym

Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 98/2011 z dnia o programie zdrowotnym Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 98/2011 z dnia o programie zdrowotnym Profilaktyka w walce z rakiem szyjki macicy i prostaty w gminie w latach

Bardziej szczegółowo

Mam Haka na Raka. Chłoniak

Mam Haka na Raka. Chłoniak Mam Haka na Raka Chłoniak Nowotwór Pojęciem nowotwór określa się niekontrolowany rozrost nieprawidłowych komórek w organizmie człowieka. Nieprawidłowość komórek oznacza, że różnią się one od komórek otaczających

Bardziej szczegółowo

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Guz neuroendokrynny żołądka typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Mariusz I.Furmanek CSK MSWiA i CMKP Warszawa Ocena wyjściowa, metody strukturalne WHO 2 (rak wysoko zróżnicowany); Endoskopia i/lub EUS;

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki raka piersi

Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki raka piersi Program profilaktyki raka piersi 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA PIERSI, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Rak piersi jest najczęściej występującym

Bardziej szczegółowo

Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu?

Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu? Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu? Wiele czynników na które mamy bezpośredni wpływ, zwiększa ryzyko zachorowania

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET)

OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET) Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 88/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 18 grudnia 2013 r. OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET) 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii IV posiedzenie Zespołu do spraw Bezpieczeństwa Zdrowotnego przy Wojewodzie

Bardziej szczegółowo

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii Jerzy Błaszczyk Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-213 lat obserwacji epidemii Dane w opracowaniu pochodzą z Dolnośląskiego Rejestru Nowotworów. Oparte są na Karcie Zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKI DOTYCZĄCE RAKA JAJNIKA

STATYSTYKI DOTYCZĄCE RAKA JAJNIKA bioprognos OncoOVARIAN Dx Nieinwazyjne badanie krwi umożliwiające zasugerowanie diagnozy u pacjentek z podejrzeniem nowotworu złośliwego jajnika oraz ograniczenie liczby nieadekwatnych badań diagnostycznych,

Bardziej szczegółowo

Cykl kształcenia 2013-2016

Cykl kształcenia 2013-2016 203-206 SYLABUS Nazwa Fizjoterapia kliniczna w chirurgii, onkologii i medycynie paliatywnej. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Czym jest nowotwór złośliwy?

Czym jest nowotwór złośliwy? Czym jest nowotwór złośliwy? Nowotwór złośliwy-nowotwór o małym zróżnicowaniu tkanek, za to o skłonności do odrywania się komórek. Nowotwór złośliwy często jest utożsamiany z rakiem, który jest tylko jedną

Bardziej szczegółowo

Lublin, 26 maja, 2015 roku

Lublin, 26 maja, 2015 roku Lublin, 26 maja, 2015 roku Recenzja pracy doktorskiej lek. Iwony Kubickiej- Mendak pt. Ocena przyczyn niepowodzenia leczenia i ryzyka późnych powikłań brachyterapii LDR i HDR chorych na raka szyjki macicy

Bardziej szczegółowo

RAK STERCZA (Carcinoma of the Prostate Gland) Agnieszka Powała, Agnieszka Hałoń

RAK STERCZA (Carcinoma of the Prostate Gland) Agnieszka Powała, Agnieszka Hałoń RAK STERCZA (Carcinoma of the Prostate Gland) Agnieszka Powała, Agnieszka Hałoń 1. Materiał chirurgiczny: stercz, pęcherzyki nasienne, węzły chłonne, inne, brak moŝliwości określenia 2. Procedura chirurgiczna:

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych Nr 58/2011 z dnia o programie zdrowotnym Program badań przesiewowych w kierunku wczesnego wykrywania zmian przednowotworowych

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Program Profilaktyki Raka Piersi Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Onkologii) 13.06.2006

Bardziej szczegółowo

Mam haka na raka. Wcześnie wykryty rak prostaty jest całkowicie wyleczalny.

Mam haka na raka. Wcześnie wykryty rak prostaty jest całkowicie wyleczalny. Mam haka na raka Wcześnie wykryty rak prostaty jest całkowicie wyleczalny. Co to jest ra k prosta ty? Jest chorob ą bardzo groźn ą i niestety bardzo częst ą: stanowi jedn ą z głównych przyczyn śmierci.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki raka szyjki macicy

Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki raka szyjki macicy Program profilaktyki raka szyjki macicy 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego Rak szyjki macicy jest drugim,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełniania karty zgłoszenia nowotworu złośliwego MZ/N-1a

Instrukcja wypełniania karty zgłoszenia nowotworu złośliwego MZ/N-1a Instrukcja wypełniania karty zgłoszenia nowotworu złośliwego MZ/N-1a UWAGI OGÓLNE 1. Karty Zgłoszenia Nowotworów Złośliwych (KZNZ) powinny być wypełniane przez wszystkie placówki słuŝby zdrowia (MZiOS,

Bardziej szczegółowo

Urologia. Szanowni Państwo,

Urologia. Szanowni Państwo, Szanowni Państwo, Zdaję sobie sprawę, że nie każdego stać na leczenie prywatne, dlatego przez cały czas staram się, zarówno przez swoje staranne, wieloletnie wykształcenie, wiedzę i doświadczenie zawodowe,

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia. nr OWU/ON12/1/2015

Ogólne warunki ubezpieczenia. nr OWU/ON12/1/2015 Ogólne warunki ubezpieczenia Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu On nr OWU/ON12/1/2015 Umowa dodatkowa On jest zawierana na podstawie Warunków oraz Ogólnych warunków ubezpieczenia Umowy dodatkowej na

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo