Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków"

Transkrypt

1 Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Witold Zatoński Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Seminarium edukacyjne pt.: Innowacje w systemie szczepień ochronnych Warszawa, 5 kwietnia 2013

2 Prawdopodobieństwo zgonu przed 65 r.ż., 2008* Kobiety Mężczyźni 25 21, ,6 16,0 16,8 12,5 13,4 13,4 14,3 15,0 15 * 2006: Belgia, Dania 9,8 10,6 11,0 12,0 8,1 8,2 8,4 8,4 8,7 8,7 8,8 9,1 9,3 9,4 6,8 7,0 7,1 7,8 7,9 10 % 5 0 Hiszpania Włochy Grecja Luksemburg Szw ecja Austria Portugalia UE15 Francja Finlandia Słow enia Niemcy Irlandia Holandia Belgia Wlk. Bryt. Czechy Dania Słow acja Polska Estonia UE10 Bułgaria Rumunia Węgry Łotw a Litw a Rosja Szw ecja Holandia Włochy Luksemburg Irlandia Wlk. Bryt. Hiszpania UE15 Austria Grecja Niemcy Belgia Francja Dania Portugalia Finlandia Słow enia Czechy Słow acja Polska UE10 Bułgaria Rumunia Węgry Estonia Łotw a Litw a Rosja W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 1 12,2 12,8 12,9 14,1 14,1 15,1 15,4 15,5 15,8 15,9 16,1 16,9 17,6 17,7 18,2 19,0 19,8 22,5 29,0 29,6 30,4 31,6 32,1 33,8 35,5 39,6 42,3 50, % 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% Odsetek zgonów przed 5 rokiem życia w Polsce 0%

3 XXI wiek rak zabójcą nr 1 nowotwory pierwszą przyczyną przerywającą przedwcześnie ludzkie życie W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 2

4 Wsp. std. na 100,000 pop. Wsp. std. na 100,000 pop. Nowotwory główna przyczyna przedwczesnej umieralności 900 Mężczyźni 900 Kobiety Nowotwory Choroby ukł. krążenia Nowotwory Choroby ukł. krążenia Umieralność z powodu nowotworów i chorób ukł. krążenia*, UE15, 0+ * Standaryzowane (na populację Europy) współczynniki umieralności na 100,000 pop. W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 3

5 Wsp. std. na 100,000 pop. Nowotwory są dwukrotnie częściej przyczyną przedwczesnego zgonu u kobiet przed 65 r.ż. niż CVD Kobiety Nowotwory Choroby ukł. krążenia Umieralność z powodu nowotworów i chorób ukł. krążenia*, Polska, 0-64 * Standaryzowane (na populację Europy) współczynniki umieralności na 100,000 pop. W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 4

6 Jak kontrolować raka? Badania podstawowe / ustalenie przyczyny Prewencja pierwotna Prewencja wtórna Leczenie Nadzór, opieka terminalna W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 5

7 Naturalna historia choroby i różne poziomy prewencji Faza przedkliniczna Faza kliniczna Punkt końcowy: Ekspozycja Choroba Przedkliniczne objawy Objawy kliniczne Leczenie Inwalidztwo Zgon Czas Prewencja pierwotna zapobieganie chorobie Prewencja wtórna (wczesna diagnostyka i leczenie) Prewencja trzeciej fazy (leczenie kliniczne) Medycyna zapobiegawcza Medycyna kuratywna W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 6

8 1/3 nowotworów złośliwych można zapobiec 1/3 nowotworów złośliwych można wyleczyć 1/3 nowotworów złośliwych można polepszyć jakość życia chorych W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 7

9 W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 8

10 W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 9

11 Wsp. std. na 100,000 pop. Umieralność z powodu nowotworów wśród kobiet w USA, Żołądek Jelito grube Macica Rak szyjki macicy: z pierwszego na ostatnie miejsce Czy rak szyjki macicy zniknie? Pierś Trzustka Jajnik Płuco W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 10

12 Wsp. std. na 100,000 pop. Umieralność z powodu nowotworów macicy, USA, Cytologia szyjki macicy Organizacja populacyjnych badań przesiewowych z użyciem badania cytologicznego (Kraje skandynawskie zapoczątkowały organizacje takich programów w latach sześćdziesiątych) Etiologia HPV i jego rola w powstawaniu nowotworów Harald zur Hausen (Nobel w 2008 r.) 2006 Szczepienia ochronne przeciw HPV Źródło: US Mortality Data , US Mortality Volumes , National Center for Health Statistics, Centers for Disease Control and Prevention, 2006; SEER CANCER STATISTICS REVIEW W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 11

13 Wsp. std. na 100,000 pop. Umieralność z powodu nowotworów szyjki macicy, Finlandia, Skokowy spadek wynikający z wprowadzonego zorganizowanego populacyjnego skryningu Indywidualna porada lekarska Prewencja wtórna skryning populacyjny : -3.3% Źródło: W. Zatoński, COI; Statystyka umieralności WHO Granice możliwości skryningu raka szyjki macicy? Czy rak szyjki macicy zniknie? Prewencja pierwotna: poprzez szczepienia ochronne przeciw HPV W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 12

14 Współczynniki std. na 100,000 pop. Współczynniki std. na 100,000 pop. Zachorowalność i umieralność na nowotwory złośliwe w Polsce, kobiety, Zachorowania Zgony płuco pierś jelito grube szyjka macicy jajnik chłoniaki żołądek pęcherz moczowy płuco pierś jelito grube jajnik szyjka macicy trzustka żołądek W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 13

15 Wsp. std. na 100,000 pop. Współczynniki zachorowalności na nowotwory złośliwe szyjki macicy, Polska, Kobiety Rozpoczęcie populacyjnego skryningu 2006 rok W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 14

16 Wsp. std. na 100,000 pop. Umieralność z powodu nowotworów szyjki macicy Polska, APC: -0.8% APC: -2.2% Źródło: W. Zatoński, COI; Statystyka WHO APC Annual Percent Change Roczna zmiana procentowa W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 15

17 Wsp. std. na 100,000 pop. Umieralność z powodu nowotworów macicy w Polsce, Finlandii i USA, USA Polska 15 Finlandia 10 Źródło USA: Nowotwory macicy - US Mortality Data , US Mortality Volumes ,National Center for Health Statistics, Centers for Disease Control and Prevention, 2006; SEER CANCER STATISTICS REVIEW Źródło Polska i Finlandia: Nowotwory macicy - W. Zatoński, COI; Statystyka WHO, Standaryzacja na pop. Świata W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 16

18 Nowotwory szyjki macicy, 2010 Polska, 2010 Std. współczynnik zachorowalności na 100,000 pop. Std. współczynnik umieralności na 100,000 pop. Kobiety Liczba zachorowań 3078 Liczba zgonów 1735 Chorobowość 5-letnia w W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 17

19 Wsp. std. na 100,000 pop. Umieralność na nowotwory szyjki macicy w Polsce według wykształcenia, kobiety w wieku lat, Wyższe Średnie Zawodowe Podstawowe ŹRÓDŁO: U. Wojciechowska: Stan zdrowia ludności Analiza wpływu wybranych cech społeczno-demograficznych na umieralność z powodu nowotworów złośliwych w Polsce, Warszawa 2005 W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 18

20 Wykonywanie badań cytologicznych w Polsce, 2012 Czy kiedykolwiek w życiu robiła Pani badanie cytologiczne? 80% 73% 70% 60% 50% 40% 30% 27% 20% 10% 0% Tak Nie Źródło: Zatoński W., Łobaszewski J., Wojtyła C., Społeczno-demograficzne determinanty uczestnictwa kobiet w badaniach cytologicznych w Polsce, praca w przygotowaniu do druku W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 19

21 Wykonywanie badań cytologicznych w Polsce, 2012 Jak często wykonywała Pani badanie cytologiczne? 50% 47% 45% 40% 35% 30% 25% 23% 20% 17% 15% 13% 10% 5% 0% Co roku Co 2-3 lata Co 4-5 lat Rzadziej niż co 5 lat Źródło: Zatoński W., Łobaszewski J., Wojtyła C., Społeczno-demograficzne determinanty uczestnictwa kobiet w badaniach cytologicznych w Polsce, praca w przygotowaniu do druku W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 20

22 Wykonywanie badań cytologicznych w Polsce, 2012 Odsetek kobiet w wieku 15 i więcej lat, które nigdy nie wykonywały badania cytologicznego, wg wykształcenia 60% 50% 49% 40% 30% 24% 25% 20% 14% 10% 0% Wyższe Średnie Zasadnicze Zawodowe Podstawowe Źródło: Zatoński W., Łobaszewski J., Wojtyła C., Społeczno-demograficzne determinanty uczestnictwa kobiet w badaniach cytologicznych w Polsce, praca w przygotowaniu do druku W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 21

23 Wykonywanie badań cytologicznych w Polsce, 2012 Odsetek kobiet w wieku 15 i więcej lat, które wykonują badanie cytologiczne rzadziej niż co 5 lat, wg wykształcenia 35% 30% 29% 25% 20% 20% 15% 16% 10% 8% 5% 0% Wyższe Średnie Zasadnicze Zawodowe Podstawowe Źródło: Zatoński W., Łobaszewski J., Wojtyła C., Społeczno-demograficzne determinanty uczestnictwa kobiet w badaniach cytologicznych w Polsce, praca w przygotowaniu do druku W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 22

24 Nowotwory szyjki macicy historia sukcesu Choroba zakaźna Efektywne narzędzia diagnostyczne Sukces w populacyjnych badaniach przesiewowych Identyfikacja czynnika sprawczego: HPV Szczepienie przeciw HPV / eradykacja schorzenia W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 23

25 Wnioski 1 Populacja wysokiego ryzyka: kobiety, które nigdy nie miały skryningu robiły ostatni skryning ponad 5 lat temu Wśród populacji, która umiera z powodu raka szyjki macicy, 50% to kobiety, które: nigdy nie wykonywały skryningu ostatni skryning wykonany był przed 5 laty. W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 24

26 Wnioski 2 Częstszy niż rekomendowany czas skryningu (tj. co 5 lat) nie tylko nie prowadzi do korzyści, ale może przynosić szkody. Częstsze badanie (23% Polek wykonuje badanie skryningowe co rok) może prowadzić do: psychologicznego stresu pokrwawiania i infekcji dróg rodnych zagrożenia przyszłych ciąży. Źródło: Kizer N, Peipert JF. Cervical cancer screening: primum non nocere. Ann Intern Med Jun 19;156(12): W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 25

27 Wnioski 3 HPV testing może być postępowaniem z wyboru po 35 roku życia, gdyż przewlekłe zakażenie HPV jest warunkiem cervical intraepithelial neoplasia (CIN) i inwazyjnego raka. W. Zatoński, Centrum Onkologii Instytut Publikowanie wyłącznie po powołaniu się na źródło! 26

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy

Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy Kobieta w XXI wieku wyzwania programy screeningowe Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy Joanna Didkowska Wrocław 12-13 października 21 PREWENCJA

Bardziej szczegółowo

Rak, dieta wyzwania. Witold Zatoński. Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie

Rak, dieta wyzwania. Witold Zatoński. Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Rak, dieta wyzwania Witold Zatoński Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Warszawa 7.12.212 Transformacja epidemiologiczna choroby zakaźne +++++ umieralność niemowląt i dzieci +++++ transformacja

Bardziej szczegółowo

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

Obecny Stan Zwalczania

Obecny Stan Zwalczania Obecny Stan Zwalczania Healthcare Nowotworów w Polsce Opracowane przez Wstęp Obecny Stan Zwalczania Nowotworów w Polsce został przygotowany w związku z realizacją projektu pn. Strategia Walki z Rakiem

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów Nowotwory złośliwe stanowią narastający problem zdrowotny i ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Czy potrzebujemy nowych. szczepionek. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04.

Czy potrzebujemy nowych. szczepionek. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04. Czy potrzebujemy nowych szczepionek Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04.2015 Ewa Bernatowska Klinika Immunologii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Bardziej szczegółowo

Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce

Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce Łukasz Zalicki Partner EY V Forum Ochrony Zdrowia Krynica, 2 września 214 Wyzwania stojące przed systemem ochrony zdrowia Analizując

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Program Profilaktyki Raka Piersi Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Onkologii) 13.06.2006

Bardziej szczegółowo

Screening w Europie. Europa. 46 krajów populacja: 822 000 000. Radosław Tarkowski Katedra Onkologii AM we Wrocławiu

Screening w Europie. Europa. 46 krajów populacja: 822 000 000. Radosław Tarkowski Katedra Onkologii AM we Wrocławiu Screening w Europie Radosław Tarkowski Katedra Onkologii AM we Wrocławiu Europa 46 krajów populacja: 822 000 000 27 krajów Populacja 499 723 520* Spodziewana długość Ŝycia dla urodzonych w 1960 r.: K 73,

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Ocena zagrożenia i perspektywy

Ocena zagrożenia i perspektywy III Międzynarodowa Konferencja Kobieta w XXI wieku wyzwania programy screeningowe Nowotwory złośliwe z u kobiet. Ocena zagrożenia i perspektywy Urszula Wojciechowska Krajowy Rejestr Nowotworów Centrum

Bardziej szczegółowo

Refleksje nad zdrowiem Polaków

Refleksje nad zdrowiem Polaków Refleksje nad zdrowiem Polaków zdrowe woj. świętokrzyskie i t k ki 2020 Prof. Witold Zatoński 18 marca 2011 Kielce 0 Przyrost zdrowia w XX wieku 1 Oczekiwana długość życia w wybranych krajach, obie płcie

Bardziej szczegółowo

Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015

Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015 FORUM INNOWACYJNA OCHRONA ZDROWIA Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015 Fundacja MSD dla Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat stanu zdrowia społeczeństwa Polski. mgr Rafał Halik Narodowy Instytut Zdrowi Publicznego- Państwowy Zakład Higieny

Informacja na temat stanu zdrowia społeczeństwa Polski. mgr Rafał Halik Narodowy Instytut Zdrowi Publicznego- Państwowy Zakład Higieny Informacja na temat stanu zdrowia społeczeństwa Polski mgr Rafał Halik Narodowy Instytut Zdrowi Publicznego- Państwowy Zakład Higieny Jak zdefiniować zdrowie? stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego,

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Zdążyć przed rakiem profilaktyka onkologiczna wyzwaniem dla samorządów.

Zdążyć przed rakiem profilaktyka onkologiczna wyzwaniem dla samorządów. Zdążyć przed rakiem profilaktyka onkologiczna wyzwaniem dla samorządów. Jak się z nimi zmierzyć na przykładzie profilaktyki raka szyjki macicy Piotr Knapp Klinika Ginekologii Uniwersytet Medyczny w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

Mierniki w ochronie zdrowia

Mierniki w ochronie zdrowia Mierniki w ochronie zdrowia doc. dr Zofia Skrzypczak Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015 PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015 Autor programu: Miasto Kielce, ul. Rynek 1, 25-303 Kielce 1 I. Opis problemu zdrowotnego Rak

Bardziej szczegółowo

Ograniczenie skutków zdrowotnych palenia najważniejszym strategicznym celem polityki zdrowia. Witold Zatoński Warszawa, 8-9 grudnia 2011

Ograniczenie skutków zdrowotnych palenia najważniejszym strategicznym celem polityki zdrowia. Witold Zatoński Warszawa, 8-9 grudnia 2011 Ograniczenie skutków zdrowotnych palenia najważniejszym strategicznym celem polityki zdrowia Witold Zatoński Warszawa, 8-9 grudnia 2011 Wprowadzenie w życie ograniczenia palenia w miejscach publicznych

Bardziej szczegółowo

Krajowy Rejestr Nowotworów 16 rejestrów wojewódzkich

Krajowy Rejestr Nowotworów 16 rejestrów wojewódzkich Joanna Didkowska Witold Zatoński Rada Naukowa przy Ministrze Zdrowia Warszawa, 16 marca 2011 Światowy system nowotworów złośliwych: Polska Sir Richard Doll Oxford William Haenszel NCI Bethesda Calum S.

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UŚWIADOMIENIE I ZACHOWANIA ZDROWOTNE KOBIET W ZAKRESIE PROFILAKTYKI RAKA PIERSI I SZYJKI MACICY

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UŚWIADOMIENIE I ZACHOWANIA ZDROWOTNE KOBIET W ZAKRESIE PROFILAKTYKI RAKA PIERSI I SZYJKI MACICY CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET: http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH

EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH Sylwia Grodecka-Gazdecka Katedra Onkologii AM w Poznaniu 2007 Powstanie nowotworu jest wypadkową predyspozycji genetycznych oraz stopnia narażenia

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów

Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów Programy profilaktyczne, a rzeczywistość Finansowanie szczepień ze środków publicznych Joanna Zabielska-Cieciuch Wśród 27 krajów Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii Jerzy Błaszczyk Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-213 lat obserwacji epidemii Dane w opracowaniu pochodzą z Dolnośląskiego Rejestru Nowotworów. Oparte są na Karcie Zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Promocja Zdrowia inwestycją w społeczeństwo XXI wieku

Promocja Zdrowia inwestycją w społeczeństwo XXI wieku Promocja Zdrowia inwestycją w społeczeństwo XXI wieku Prof. Witold Zatoński Warsztaty Promocji Zdrowia, Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa, Kielce, 21.03.2011 r. Cel Wzmocnienie i / stworzenie zespołu ł /ij

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002 STANISŁAW GÓŹDŹ URSZULA SIUDOWSKA KRZYSZTOF LIS EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002 ŚWIĘTOKRZYSKIE CENTRUM ONKOLOGII ZAKŁAD EPIDEMIOLOGII NOWOTWORÓW ŚWIĘTOKRZYSKI

Bardziej szczegółowo

statystyka badania epidemiologiczne

statystyka badania epidemiologiczne statystyka badania epidemiologiczne Epidemiologia Epi = wśród Demos = lud Logos = nauka Epidemiologia to nauka zajmująca się badaniem rozprzestrzenienia i uwarunkowań chorób u ludzi, wykorzystująca tą

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE DRZEWICA NA LATA 2013-2016

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE DRZEWICA NA LATA 2013-2016 PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE DRZEWICA NA LATA 2013-2016 Okres realizacji: wrzesień 2013 czerwiec 2016 Autor programu: Gmina i Miasto Drzewica, ul. Stanisława

Bardziej szczegółowo

Strategia medycyny prewencyjnej Polska 2008

Strategia medycyny prewencyjnej Polska 2008 Strategia medycyny prewencyjnej Polska 2008 Prof. Witold Zatoński 5 maja 2008 100 % 80 Prawdopodobieństwo zgonu w krajach UE w 2002 roku, grupa wieku 0-64 lata 60 kobiety 40 20 0 Rosja Rumunia Łotwa Węgry

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr III/39/2015 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach. z dnia 28 stycznia 2015r.

Uchwała Nr III/39/2015 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach. z dnia 28 stycznia 2015r. Uchwała Nr III/39/2015 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 28 stycznia 2015r. w sprawie przyjęcia programu polityki zdrowotnej Program profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) Miasta

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii IV posiedzenie Zespołu do spraw Bezpieczeństwa Zdrowotnego przy Wojewodzie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) NA LATA

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) NA LATA Załącznik do Uchwały Nr XXIII/479/2016 Rady Miasta Kielce z dnia 14 kwietnia 2016 r. PROGRAM POLITYKI ZDROWOTNEJ PN.: PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) NA LATA 2016-2020

Bardziej szczegółowo

Stan zdrowia mieszkańców Warszawy w latach

Stan zdrowia mieszkańców Warszawy w latach URZĄD MIASTA ST. WARSZAWY Biuro Polityki Zdrowotnej Stan zdrowia mieszkańców Warszawy w latach 1999 2008 Warszawa, styczeń 2011 1 Zakres merytoryczny opracowania: 1. Sytuacja demograficzna ludności Warszawy.

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Joanna Didkowska, Urszula Wojciechowska, Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011 Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 25-211 Ostatnie, opublikowane w roku 212 dane dla Polski [1] wskazują, że w latach 28-29 w woj. dolnośląskim stwierdzano

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia w

Wydatki na ochronę zdrowia w Wydatki na ochronę zdrowia w wybranych krajach OECD Seminarium BRE CASE Stan finansów ochrony zdrowia 12 czerwca 2008 r. Agnieszka Sowa CASE, IZP CM UJ Zakres analizy Dane OECD Health Data 2007 (edycja

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia gruźlicy w Polsce i na świecie. Maria Korzeniewska-Koseła Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

Epidemiologia gruźlicy w Polsce i na świecie. Maria Korzeniewska-Koseła Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Epidemiologia gruźlicy w Polsce i na świecie Maria KorzeniewskaKoseła Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Zapadalność na gruźlicę na świecie w 2013 roku 8,6 mln 9,4 mln nowych zachorowań Zapadalność

Bardziej szczegółowo

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Cel badania Identyfikacja zakresu wykorzystania handlu elektronicznego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy. Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r.

Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy. Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r. Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r. W grudniu 2011 roku potencjał ludności w województwie szacowany był na 4,6 mln

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku Urszula Wojciechowska Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Niniejsze opracowanie zawiera dane dotyczące

Bardziej szczegółowo

16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia?

16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia? 16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia? Marek Balicki Inauguracyjne posiedzenie Narodowej Rady Rozwoju Bezpieczeństwo zdrowotne Polaków diagnoza sytuacji Warszawa, 16 października

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV na lata 2014-2018

Program profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV na lata 2014-2018 Załącznik do Uchwały Nr LXV/661/2014 Rady Miejskiej Wałbrzycha z dnia 29 sierpnia 2014r. Program profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV na lata 2014-2018 I. Opis problemu zdrowotnego Wirus

Bardziej szczegółowo

Uratuj swoje zdrowie i życie!

Uratuj swoje zdrowie i życie! PRZECZYTAJ, PRZEKONAJ SIĘ! Zrób badanie cytologiczne. Uratuj swoje zdrowie i życie! MATERIAŁY INFORMACYJNE NA TEMAT PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY www.wok.wroclaw.pl W wielu krajach dzięki zorganizowanym,

Bardziej szczegółowo

Transformacja systemowa polskiej gospodarki

Transformacja systemowa polskiej gospodarki Transformacja systemowa polskiej gospodarki Wykład 12 WNE UW Jerzy Wilkin Główne cele transformacji Przejście od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej Przejście od autorytarnego socjalizmu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIX/155/2012 RADY GMINY W ŚWIERCZOWIE Z DNIA 28 GRUDNIA 2012 R.

UCHWAŁA NR XIX/155/2012 RADY GMINY W ŚWIERCZOWIE Z DNIA 28 GRUDNIA 2012 R. UCHWAŁA NR XIX/155/2012 RADY GMINY W ŚWIERCZOWIE Z DNIA 28 GRUDNIA 2012 R. w sprawie uchwalenia na lata 2013-2015 programu zdrowotnego pod nazwą Program Zdrowotny w Zakresie Profilaktyki Zakażeń Wirusami

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Marlena Piekut Oleksandra Kurashkevych Płock, 2014 Pracowanie Zarabianie pieniędzy Bawienie się INTERNET Dokonywanie zakupów Nawiązywanie kontaktów Tadao

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 22.12.2008 COM(2008) 882 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO, KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka raka szyjki macicy

Profilaktyka raka szyjki macicy Profilaktyka raka szyjki macicy Lek. Dominika Jasińska-Stasiaczek Katowice, 04.07.2015 Co to jest szyjka macicy? Macica zbudowana jest z trzonu i szyjki. Szyjka macicy składa się z części brzusznej i z

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim,

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, ze szczególnym uwzględnieniem raka płuca Prof. Jan Skokowski - prezes Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca Źródło: Pomorski Rejestr Nowotworów, Gdańsk 2014 Lista

Bardziej szczegółowo

PILOTAŻOWY PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE ZAGNAŃSK NA LATA 2013-2017

PILOTAŻOWY PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE ZAGNAŃSK NA LATA 2013-2017 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 68/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PILOTAŻOWY PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE ZAGNAŃSK NA LATA 2013-2017 Autor

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze

Bardziej szczegółowo

Badania przesiewowe szansą na wykrycie raka we wczesnym jego stadium rokowań inwazyjnych nowotworów w szyjki macicy

Badania przesiewowe szansą na wykrycie raka we wczesnym jego stadium rokowań inwazyjnych nowotworów w szyjki macicy Badania przesiewowe szansą na wykrycie raka we wczesnym jego stadium w aspekcie słabych s rokowań inwazyjnych nowotworów w szyjki macicy Kamila Kępska, K Jerzy BłaszczykB Wrocław 12-13.10.2010 Zakład ad

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia r. Projekt z dnia 29 marca 2016 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie uchwalenia programu polityki zdrowotnej pn.: Program profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka

Bardziej szczegółowo

I Katedra i Klinika Ginekologii Onkologicznej i Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

I Katedra i Klinika Ginekologii Onkologicznej i Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie PRZEGL EPIDEMIOL 2011; 65: 75-79 Problemy zakażeń Andrzej Marcin Nowakowski, Jan Kotarski rak szyjki macicy w polsce i na świecie - W ŚWIETLE DANYCH O ZAPADALNOŚCI I UMIERALNOŚCI cervical cancer in poland

Bardziej szczegółowo

Weronika Dmuchowska I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Starogardzie Gdańskim

Weronika Dmuchowska I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Starogardzie Gdańskim Weronika Dmuchowska I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Starogardzie Gdańskim Szeroko rozpowszechniony wirus, który występuje w około 100 typach, z czego 30 może być niebezpieczne

Bardziej szczegółowo

Pytania z zakresu ginekologii i opieki ginekologicznej

Pytania z zakresu ginekologii i opieki ginekologicznej Pytania z zakresu ginekologii i opieki ginekologicznej - 2017 1. Proszę wymienić zagrożenia zdrowotne dla kobiety jakie mogą wystąpić w okresie okołomenopauzalnym. 2. Proszę omówić rolę położnej w opiece

Bardziej szczegółowo

Zakażenie HPV w onkologii. Nowe wezwania

Zakażenie HPV w onkologii. Nowe wezwania Gorący temat: Zakażenie HPV w onkologii Nowe wezwania W. T. Olszewski LAO Warszawa 11 08 2016 RAK SZYJKI MACICY RAK JAMY USTNEJ I GARDŁA ( oropharynx ) POLSKA Populacja 38 milionów Rak szyjki macicy Zachorowalność

Bardziej szczegółowo

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY W.S.H.E w Łodzi Kierunek Pielęgniarstwo Poziom B Mariola Krakowska Nr Albumu 42300 PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY TEMAT PRACY: UDZIAŁ PIELĘGNIARKI W PROFILAKTYCE

Bardziej szczegółowo

r Vlp/. 2012-09- '1 2

r Vlp/. 2012-09- '1 2 to PROJEKT UCHWAL y Uchwala nr. Rady Miasta Katowice z dnia. I BIURO RADY MIASTA KATOWICE f;'.:.;~_i r Vlp/. 2012 09 '1 2 BRM w sprawie przyjęcia "Programu profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego

Bardziej szczegółowo

dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu E-mail: kamzaw@umk.pl 1 1. Sytuacja na europejskich rynkach pracy i w Polsce 2. Rynek pracy w województwie pomorskim 3. Prognozy zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Warunki mieszkaniowe ludności w poszczególnych krajach Unii Europejskiej

Warunki mieszkaniowe ludności w poszczególnych krajach Unii Europejskiej Nieprzeciekający dach, brak wilgoci w mieszkaniu, prysznic, wanna to podstawowe wymagania, które zgodnie z opinią większości bezsprzecznie powinna spełniać nieruchomość mieszkaniowa, bez względu na standard.

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZDROWOTNY W ZAKRESIE PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSAMI BRODAWCZAKA LUDZKIEGO( HPV )

PROGRAM ZDROWOTNY W ZAKRESIE PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSAMI BRODAWCZAKA LUDZKIEGO( HPV ) Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Miejskiej w Polanicy-Zdroju z dnia 28 lutego 2012 r. Nr XVIII/98/2012 PROGRAM ZDROWOTNY W ZAKRESIE PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSAMI BRODAWCZAKA LUDZKIEGO( HPV ) W GMINIE POLANICA-ZDRÓJ

Bardziej szczegółowo

Powołanie Narodowego Instytutu Onkologii i Hematologii warunek konieczny do skutecznej walki z rakiem w Polsce

Powołanie Narodowego Instytutu Onkologii i Hematologii warunek konieczny do skutecznej walki z rakiem w Polsce Artykuł poglądowy Review article NOWOTWORY Journal of Oncology 2013, volume 63, number 5, 375 381 DOI: 10.5603/NJO.2013.0033 Polskie Towarzystwo Onkologiczne ISSN 0029 540X www.nowotwory.viamedica.pl Powołanie

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok 2009 (wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r.)

Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok 2009 (wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r.) Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok (wg stanu na dzień stycznia r.) Statystyki ogólne Budżet programu "Młodzież w działaniu" w roku wg Akcji (wg stanu na dzień..),,,,,,, Akcja. Akcja. Akcja.

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Nowe wytyczne ESC/PTK w kardiologii Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Przemysław Trzeciak Częstochowa 11.12.2012 Umieralność z powodu chorób ukł. krążenia w latach

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr LIV/53/2014. z dnia 28 lipca 2014 roku. Rady Gminy Bodzechów

Uchwała Nr LIV/53/2014. z dnia 28 lipca 2014 roku. Rady Gminy Bodzechów Uchwała Nr LIV/53/2014 z dnia 28 lipca 2014 roku Rady Gminy Bodzechów w sprawie przyjęcia Gminnego programu zdrowotnego pod nazwą Program profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV u dziewcząt

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą

PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą Przygotował Jerzy Błaszczyk w ramach prac Komitetu ds. Epidemiologii:

Bardziej szczegółowo

Deficyt finansowania ochrony zdrowia

Deficyt finansowania ochrony zdrowia Deficyt finansowania ochrony zdrowia Łukasz Zalicki Warszawa, 19 marca 2013 Wydatki na ochronę zdrowia porównanie międzynarodowe Polska ma obecnie jeden z niższych poziomów wydatków na ochronę zdrowia

Bardziej szczegółowo

Apteki szpitalne 62. Apteki otwarte 945. Punkty apteczne 70

Apteki szpitalne 62. Apteki otwarte 945. Punkty apteczne 70 Struktura geograficzna i demograficzna aptek otwartych na Dolnym Śląsku na tle Polski oraz krajów Unii Europejskiej mgr farm. Piotr Bohater Apteki i punkty apteczne na Dolnym Śląsku Apteki szpitalne 62

Bardziej szczegółowo

WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ

WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ dr Anna Stępniak-Kucharska Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. 2. 3. 4. Cel referatu Dane źródłowe Pojęcie wolności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro dr Marta Musiał Katedra Bankowości i Finansów Porównawczych Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński 17 listopad 2016 r. PLAN

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

Zachorowalność i zgony na nowotwory złośliwe w powiecie szczecineckim w latach

Zachorowalność i zgony na nowotwory złośliwe w powiecie szczecineckim w latach Zachorowalność i zgony na nowotwory złośliwe w powiecie szczecineckim w latach 1999-2013 Działania Powiatu z zakresu promocji i ochrony zdrowia Wszelkie działania z zakresu promocji i ochrony zdrowia realizowane

Bardziej szczegółowo

Najważniejszym czynnikiem w istotny sposób wpływającym na wyniki leczenia jest wykrycie nowotworu w jak najwcześniejszym stadium rozwoju.

Najważniejszym czynnikiem w istotny sposób wpływającym na wyniki leczenia jest wykrycie nowotworu w jak najwcześniejszym stadium rozwoju. Warunki finansowania programu profilaktyki raka piersi I. Część A. 1. Opis problemu zdrowotnego. Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Stanowi około 23% wszystkich zachorowań

Bardziej szczegółowo

Szara strefa w Polsce

Szara strefa w Polsce Szara strefa w Polsce dr hab. prof. nadzw. Konrad Raczkowski Podsekretarz Stanu Ministerstwo Finansów www.mf.gov.pl Rodzaje nierejestrowanej gospodarki Szara strefa obejmuje działania produkcyjne w sensie

Bardziej szczegółowo

Program wczesnego wykrywania zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV Łódź, 2013 roku

Program wczesnego wykrywania zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV Łódź, 2013 roku Załącznik do Uchwały nr Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia Program wczesnego wykrywania zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV Łódź, 2013 roku Diagnoza problemu Nowotwory złośliwe stanowią zarówno

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Ekonomiczna

Wyższa Szkoła Ekonomiczna Współczesne tendencje na rynku pracy DrCecylia Sadowska Snarska Snarska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku 1. Uwarunkowania demograficzne rynku pracy. 2. Kierunki zmian w popytowej stronie rynku pracy.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

Badania. przesiewowe stosowane w celu wczesnego wykrycia raka szyjki macicy. zalecenia National Comprehensive Cancer Network (NCCN)

Badania. przesiewowe stosowane w celu wczesnego wykrycia raka szyjki macicy. zalecenia National Comprehensive Cancer Network (NCCN) Badania przesiewowe stosowane w celu wczesnego wykrycia raka szyjki macicy zalecenia National Comprehensive Cancer Network (NCCN) Zalecenia dotyczące badań przesiewowych stosowanych w celu wczesnego wykrycia

Bardziej szczegółowo

Wczesna diagnostyka chorób nowotworowych Rak szyjki macicy. lek. Agnieszka Wrzesińska

Wczesna diagnostyka chorób nowotworowych Rak szyjki macicy. lek. Agnieszka Wrzesińska Wczesna diagnostyka chorób nowotworowych Rak szyjki macicy lek. Agnieszka Wrzesińska Sytuacja epidemiologiczna na świecie i w Polsce Epidemiologia raka szyjki macicy Rak szyjki macicy jest DRUGIM po raku

Bardziej szczegółowo

Ile kosztuje leczenie z EKUZ w państwach UE oraz EFTA?

Ile kosztuje leczenie z EKUZ w państwach UE oraz EFTA? Kraj Pomoc lekarza Pobyt w szpitalu Leczenie stomatologiczne Transport na terenie kraju Transport do Polski Austria Bezpłatna 12 20,10 Częściowo odpłatne w sytuacji zależne od stomatologa Belgia Udział

Bardziej szczegółowo

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY @ www.stat.gov.pl W jakim stopniu jesteśmy wyposażeni w komputery, i urządzenia przenośne? Do jakich celów wykorzystujemy? Rozwój telekomunikacji i informatyki w ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000 Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Korzystny wpływ skryningu na zmniejszenie umieralności z powodu raka

Bardziej szczegółowo