SPIS TREŚCI W S T Ę P

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPIS TREŚCI W S T Ę P"

Transkrypt

1 SPIS TREŚCI W S T Ę P Przedsteziając niniejszy program nauczania etyki w liceum ogólnokształcącym, autor zdaje sobie sprawę z trudności na jakie może natknąć się nauczyciel etyki, Szczególnie obecnie, kiedy mamy do czynienia z kryzysem wartości i coraz powszechniejszym utrwalaniem się wartości negatywnych. Dotyczy to szczególnie młodego pokolenia, któremu brakuje wzorców osobowych i trwałego systemu wartości, do którego można się w każdej chwili i przy każdej wątpliwości odwołać. Brak temu poko- leniu także autorytetów, które,mogły by stanowić wzorzec i wskazać odpowiednią drogę postępowania. I choć wątpienie i negacja są dzisiaj bardzo ważnym problemem nie jest to jednak tylko problem dzisiejszego świata. Dzieje filozofii liczą sobie bowiem już ponad dwa i pół tysiąca lat. I tak samo długo trwa szukanie odpowiedzi na pytania: co jest dobrem?, jak-żyć?, w co wierzyć?, jak postepować?. Te pytania można mnożyć. I właśnie przedstawiony program ma pomóc nauczycielowi we wspólnej z uczniami wędrówce w poszukiwaniu tych i innych odpowiedzi. Od tego, jak będziemy kształtować młode umysły, ich postawy etyczne, zależy jak oni będą postępować w dorosłym życiu, jaki świat zbudują. Aby ułatwić prowadzącemu-zajęcia niniejszy program został ułożony według pewnego klucza. Ujmuje on teorie etyki normatywnej, przedstawione w historycznym rozwoju, od starożytności po czasy współczesne - nie jak w tradycyjnych podejściach, poprzez wskazywanie na szkoły /kierunki/ etyczne i ich reprezentantów, ale w sposób problemowy, poprzez analizę kategorii dobra i zła, szczęścia i cnoty jako głównych pojęć etyki naormatywnej w przeszłości i jako odgrywających równie ważną rolę w dyskusji aksjologiczno-etycznej współcześnie. 1 / 9

2 Podane ilości godzin są czasem orientacyjnym. Jeśli etyka będzie uczona jako samodzielny przedmiot, to czas wskazany w programie jest czasem minimum. Jeśli natomiast etyka będzie uczona wraz z filozofią, to podane godziny mogą ulec zmniejsze- niu, ponieważ pewne tematy z programu filozofii powtarzają się w niniejszym programie. Pozytywny skutek osiągnięty przez autora tego programu we wdrążaniu przedstawionych w nim treści stanowi gwarancję znalezienia wspólnego Języka z uczniami. DZIAŁ I. HISTORIA ETYKI godzin Część I. Dobro i zło TEMATY: - Dobro samo w sobie - idea dobra / Platon/ - Dobro jako cel ludzkiego dążenia / Arystoteles / - Przyjemność jako najwyższe dobro - mądrość jako początek wszelkiego dobra / Epikur / - Doskonałe dobro - życie zgodne z naturą / Zenon z Kitionu / - Dobro powstaje przez połączenie się z cnotą / Seneka / - Czy istnieje rzeczywiste dobro i zło? / Sekstus Empir / - Najwyższym dobrem jest Bóg / Augustyn / - Dobro jako działanie zgodne z dobrą intencją / P. Abelard / - Dobro jako związek człowieka z Bogiem / Tomasz z Akwinu / - Dobro jako dobra wola / Kant / - Etyczność jako wiedza o tym, co dobre samo w sobie i dla siebie / Hegel / - Dobro jako użyteczność / J. Bentham / - Przyjemność a dobro / J.S. Mill / - Najwyższy dobrem "ludzki" człowiek / K. Marks / - Dobro jako twórcza wola życia / Nietzsche / - Dobro jako cześć dla życia w ogóle / Schweitzer / - Dobro jako odpowiedzialność za siebie i ludzkość / Sartre / - Dobro obiektywne, dobro własnego bytu, dobro świata, dobro Boga / K. Wojtyła/ - Dobro jako pojęcie proste, niedefiniowalne / Moore / 2 / 9

3 Część II. Szczęście TEMATY: - Szczęście jako najwyższe dobro i to, co moralnie najpiękniejsze / Arystoteles / - Życie szczęśliwe to życie zgodne z naturą człowieka / Seneka / - Szczęście jako radowanie się Bogiem / św. Augustyn / - Jak najwięcej szczęścia dla jak największej liczby ludzi / J.S. Mili / - Doznaje szcęścia ten, który sam je daje / Russell / Część III. Jak żyć? Rola Cnoty TEMATY: - Co wybrać / Ksenofont / - Cnota jako odmiana mądrości, występek-głupoty / Ksenofont / - Wiedzieć, to wybierać dobro? / Platon / - Cnoty jako trwałe dyspozycje do czynienia dobra - dobrego postępowania /Arystoteles / - Przyjaźń jako dla ludzi coś najkonieczniejszego /Arystoteles/ - Cnota jako dobro najwyższe i doskonałe / Seneka / - Cztery cnoty kardynalne / Tomasz z Akwinu / - Cnota jako wartość autonomiczna, niezależna od nagród i kar / Pomponacjusz / - Niebo gwiaździste nade mną i prawo moralne we mnie / Kant / - Cnota jako moralne dobre usposobienie / Kant / - Użyteczność jako zasada dobrego postępowania /Bentham/ - Wypaczenie hierarchii wartości i treści cnót w mentalności przemysłowej i kupieckiej / M. Scheler / - Miłość i sprawiedliwość jako podstawa systemu cnót w etyce chrześcijańskiej / K. Wojtyła / - Cnota jako etyczna sprawność, cnoty jako ucieleśniona etyka / Tischner / - Niebezpieczeństwo monizmu moralnego / Kołakowski / - Minimalny kodeks etyczny / Kołakowski / - Dwa style pojmowania świata i systemu ludzkich powinności: Zachodu i Wschodu. Rozmowa z Guru / L.Pawłowska / DZIAŁ II. ETYKA - 30 godzin 3 / 9

4 Część I - W świecie wartości Tematy: - Podział dziedziny tego co wiąże się z moralnością i etyką. Mo- ralność i etyka. Podział etyki. Metaetyka, etyka właściwa, etyka teoretyczna, etyka praktyczna, etyka opisowa. Spory wokół etyki. Metaetyka jako dziedzina klasyfikacji i próba systematyzacji systemów etycznych. - Przykładowe typy etyk: etyka wyrzeczenia, etyka sytuacyjna, pryncypializm, perfekcjonizm, utylitaryzm, etyka afirmacji. - Wartość jako pierwotny i fundamentalny obiekt dla etyki. Teoria wartości /aksjologia/ jako podstawa systemów etyki właściwej. Etyka wartości. Koncepcje wartości Schelera,Moore'a, Elzenberga. - Wsrtość a wartość moralna. Dobro jako podstawowa wartaść moralna. Różne rodzaje dóbr. Dobro a dobra i wartości. Kryterium dobra i zła. - Problem relatywności wartości i ich absolutności. Problem relatywizmu. Absolutność zasad preferencji i względność realizacji wartości. Subiektywność i Obiektywność. - Norma jako podstawa etyki normatywnej. Norma a wartość. Norma a ocena. Sąd wartościujący. Wartość a ocena. - Człowiek jako przedmiot działań moralnych. Motywacje działań moralnych. Pelacje podmiotu etycznego do wartości i norm moralnych. Poznawanie, tworzenie, realizacja wartości. Słażenie wartościom. Podporządkowanie normom. Uzasadnianie normy. - Spory i konflikty w etyce. Część II - Etyki alternatywne i pozaeuropejskie. TEMATY: - Etyka środowiskowa i narty w jej obrębie. Podstawowe tezy i ich odmienność w stosunku do etyk klasycznych. - Etyka buddyjska - Etyka indyjska - Etyka wegetariańska. Etyka czci dla życia. Etyka Gandhiego. Część III - Etyczne problemy współczesności TEMATY 4 / 9

5 - Aborcja i eutanazja - Śmierć, kara śmierci, samobójstwo. - Prawa zwierząt - Wojna i pacyfizm. Przemoc i terroryzm - Czy myślenie jest niemoralne? - Transplantacje, Transfuzje. Eksperymenty medyczne i genetyczne - Tolerancja - Etyczne i moralne problemy paidei DZIAŁ III. MORALNOŚĆ A SPOŁECZEŃSTWO TEMATY - Socjologia w poszukiwaniu źródeł dobra i zła - Działanie systemu moralnych norm i wartści - Typy moralności a zróżnicowanie społeczne - Konflikty i zmiany społeczne jako źródła przemian moralności - Moralność upolityczniona a polityczne funkcje moralistykii stereotypów moralnych - Proces socjalizacji moralnej - od naśladownictwa do atonomii - "Dobry nastrój i złe społeczeństwo, zły ustrój i dobre społeczeństwo" - dzieje 45-letniego eksperymentu. - Inteligencja w Polsce powojennej - między służebnością a klerykalizmem - Pluralizm ekonomiczny i polityczny a przewartościowania moralne w społeczeństwie III Rzeczypospolitej. - Młode pokolenie wobec kryzysu instytucji wychowania i kultury - Wzory osobowe i autorytety moralne współczesnej młodzieży PROPONOWANA LITERATURA DO POSZCZEGÓLNYCH DZIAŁÓW: DZIAŁ I, część I - III Przy poszczególnych tematach wskazano nazwisko filozofa, do którego należy się odwołać omawiając dany problem. Na końcu wykazu literatury i tekstów źródłowych wskazane zostaną pozycje do całości etyki. 5 / 9

6 DZIAŁ II. do części I: ad.1 J. Pawlica, Podstawowe pojęcia etyki, Kraków 1972 R. Ingarden, Wykłady z etyki, Warszawa 1989 M. Schlick, Zagadnienia etyki, Warszawa 1960 I. Lszari-Pawłowska, Metaetyka i jej główne kierunki, w:metaetyka, Warszawa 1975 S. Soldenhoff, '..prowadzenie do etyki, Warszawa 1972 Etyka, Kraków 1992 I.Lazari, Pisma wybrane, Warszawa 1992 ad.2 I. Łazari, Pisma wybrane, Warszawa 1992 H. Elzenberg, Pisma z filozofii kultury, Kraków 1991; lub Wartość i człowiek, Toruń,1966 M. Środa, Idea godności w kulturze i etyce, Warszawa 1993 W. Stróżewski, Istnienie i wartość, Kraków 1981 ad.3 R. Ingarden, Wykłady z etyki, Warszawa 1989 H. Elzenberg, O wartościach, normach i problemach moralnych, Warszawa 1995 B. Wolniewcz, Filozofia i wartości, Warszawa 1993 ad.4 G. E. Moore, Etyka, Warszawa, 1980 H. Elzenberg, "Studia filozoficzne" nr 12/1986 M. Scheler, Z fenomenologii wartości, Kraków 1988 R. Ingarden, wykłady z etyki, Warszawa 1989 W. Galewicz, Spór o dobro, "Znak" 427/12/1990 "Znak" 427 w całości poświęcony problematyce Zła i Dobra W. stróżewski, Istnienie i wartość, Kraków 1981 M. Schlick, Zagadnienia etyki, Warszawa 1960 ad.5 M. Sohlik, Zagadnienia etyki, Warszawa 1960 R. Ingarden, Wykłady z etyki, Warszawa 1989 M. Scheler, Resentyment a moralność, Warszawa 1977 W. Tatarkiewicz, Droga do filozofii, Warszawa 1968 ad.6 M. 0ssowska, Normy moralne, Warszawa 1970 Z. Najder, 'Wartości i oceny, Warszawa 1971 M. Ossowska, O człowieku, moralności i nauce, Warszawa / 9

7 ad.7 D.von Hildebrand, Serce, Poznań 1987 M. Ossowska, Motywy postępowania, Warszawa 1968 K. Ingarden, Książeczka o człowieku, Kraków 1987 A. Węgrzecki, O poznawaniu drugiego człowieka,kraków 1992 ad.8 M.Scheler, O tragedii i tragiczności,arystoteles,hume, Scheler, Kraków 1981 wymienione wcześniej pozycje I. Lezari-Pawłowskiej, Z. Najdera i M.Ossowskiej do części II: ad.1 M.Bonęnberg, Etyka środowiskowa, Krakowi 1992 Odpowiednie zeszyty "Zielonych brygad" ad.2 Ph. Kapleau, Zenświt na zachodzie, Warszawa 1985 Thich Nhst Hanh, Każdy krok niesie pokój, Warszawa 1991 Cud uważności, Warszawa 1992 Aśwaghosza, Ossolineum 1966 ad.3 L. Gyboran,Klasyczna joga indyjska, Warszawa 1986 I. Lazari, Nehru, Warszawa 1991 ad.4 M. Gródecka, Zmierzch świadomości łowcy. Wszystko o wegetarianiźmie, Katowice 1991 I. Lazari, A. Schweitzer, Warszawa 1976 H. Elzenberg, Próby kontaktu, Kraków 1966 do częsci III: ad.1 A.Chmielewski, Czy aborcja jest niemoralna, w: "Odre" 5/1991 J. J. Thompson, Nikt nie rodzi się kobietą, Warszawa 1982 Z. Szarawarski, W kręgu życia i śmierci, Warszawa 1987 R. Tokarczyk, Prawa narodzin i śmierci, Lublin 1982 "Archiwum Historii i Filozofii Medycyny, t.55, zeszyt 2, 1992, dyskusja o eutanazji Ch. Chabanis, śmierć,kres czy początek, Warszawa 7 / 9

8 ad.2 Ch. Chabanis, Śmierc, kres czy początek, Warszawa "Etyka", t.23, poświęcony problemom śmierci ad.3 "Etyka", t.18, poświęcony prawom zwierząt ad.4 M.Ossowska, Socjologia moralności, Warszawa 1986 M.Zdziechowski, O okrucieństwie, Kraków 1993 J.I.M. Bocheński, "De Virtute Militari. Zarys etyki wojskowej, Kraków 1993 ad.5 M. Heller, Moralność myślenia, Siek, Pranie mózgów ad.6 "Chrześcijanin w świecie współczesnym", 3/1987 T.Slipko, Granice życia. Dylematy współczesnej bioetyki, Warszawa 1988 ad.7 "Znak" nr.457,/6/1993/ ad.8 "Znak",numery 54/12/1958/ i 436 /9/1991/ Krawcewicz, Rozważania nad etyką zawodu nauczyciela, Warszawa 1987 Ponadto, do części III fragmenty z "Problemów etyki" /wyb.pod red.s.sarnowskiego, Bydgoszcz 1993 Do całości odpowiednie fragmenty""o wartościach normach i prob- lemach moralnych /wyb.pod red. M.Środy, Warszawa 1994/. DZIAŁ III - "Etyka. ŚWiat wartości moralnych",pr.zb.jarco, M. Semp, Zdz. Kalita, Warszawa-Wrocław Pozycje z przewodnika po literaturze, wymienione w w/wym, książce według wyboru nauczyciela. - Arystoteles, Etyka Nikomachejska, Warszawa św. Augustyn, Wyznania, Warszawa / 9

9 - Jankoaski /red./,etyka, Warszawa Tototarbiński, Pisma etyczne, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, M. 0ssowska, Normy moralne, Warszawa, J. P. Sartre, Egzystencjalizm jest humanizmem, Warszawa Seneka, Dialogi, Warszawa Seneka, Listy moralne do Lucyliusza, Warszawa Słownik etyczny, red. S. Jedynak, Lublin Zb. Szarawarski, Rozmowy o etyce, Warszawa J.Szczepański, Sprawy ludzkie, Warszawa Wł. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 1,t.2, Warszawa Wł. Tatarkiewicz, O szczęściu, Warszawa K. Wojtyła/Jan Paweł II/, Elementarz etyczny, Wrocław Wolter/Francois Marie Arouet/, Traktat o tolerancji, Warszawa 1991 opracowanie Adam Trzciński 9 / 9

Wstęp. Cele kształcenia

Wstęp. Cele kształcenia Paweł Kołodziński Etyka Wstęp Przedmiot etyka jest nieobowiązkowy. Można go wybrać zarówno zamiast religii, jak i równolegle z religią (patrz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Etyka pomiędzy teorią a praktyką. Dr Mariusz Szynkiewicz Instytut Filozofii UAM, ZFTiRC

Etyka pomiędzy teorią a praktyką. Dr Mariusz Szynkiewicz Instytut Filozofii UAM, ZFTiRC Etyka pomiędzy teorią a praktyką Dr Mariusz Szynkiewicz Instytut Filozofii UAM, ZFTiRC marszyn@amu.edu.pl Normy Moralne Obyczajowe Prawne Różnice: - Źródło - Sankcja - Zakres (za: M.Ś.) Etyka (ethos) Dział

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu

Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) Kod przedmiotu 06.4-WI-ArchKP-wyb.zag.z filozofii-

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań można uzyskać maksymalnie 50 punktów (w tym za rozwiązanie zadań

Bardziej szczegółowo

Etyka problem dobra i zła

Etyka problem dobra i zła Etyka problem dobra i zła Plan wykładu Definicje i podstawowe odróżnienia Problem dobrego życia w klasycznej etyce Arystotelesowskiej Chrześcijańska interpretacja etyki Arystotelesowskiej Etyka - problem

Bardziej szczegółowo

Historia doktryn etycznych - opis przedmiotu

Historia doktryn etycznych - opis przedmiotu Historia doktryn etycznych - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Historia doktryn etycznych Kod przedmiotu 08.1-WH-F-HDE-2-S16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filozofia Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. Do egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu)

Przewodnik. Do egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Przewodnik Do egzaminu z Filozofii Człowieka Kierunek Filozofia semestr III opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Katedra Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej Warszawa 2004 Treści

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia 2. KIERUNEK: Filologia, specjalność Filologia angielska 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok, 5 semestr 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016. Filozofia i bioetyka

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016. Filozofia i bioetyka Jednostka Organizacyjna: Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016 Katedra Nauk Społecznych Kierunek: Fizjoterapia Rodzaj studiów i profil (I stopień/ii stopień,

Bardziej szczegółowo

ETYKA. Dr Adam Gogacz

ETYKA. Dr Adam Gogacz ETYKA Dr Adam Gogacz Etyka Ethos sposób zachowania Pochodzi od Sokratesa, ale jako nauka ustalona przez Arystotelesa. Nauka praktyczna Etyka ETYKA OPISOWA Bada istotę dobra, moralnego postępowania, pyta

Bardziej szczegółowo

MODUŁY TEMATYCZNE. A. Wprowadzenie do etyki

MODUŁY TEMATYCZNE. A. Wprowadzenie do etyki Program zajęć etyki dla gimnazjum na ro szkolny2014/15 Etyka dla szkół ponadgimnazjalnych. Autor: Paweł Kołodziński, MEN 408/2011 Nauczyciel : Bernadeta Obrębowska są podzielone wg modułów tematycznych.

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej Przewodnik do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej Instytut Filozofii Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego WARSZAWA 2005 ZAKRES EGZAMINU

Bardziej szczegółowo

Etyka zagadnienia wstępne

Etyka zagadnienia wstępne Etyka zagadnienia wstępne Plan 1. Czy jest etyka? 2. Czym etyka nie jest 3. Historyczne postacie etyki Etyka - zagadnienia wstępne 2 Określenie etyki Jest dyscypliną filozoficzną Jej przedmiotem są zasady

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z filozofii poziom podstawowy Zadanie 1. (0 3) Obszar standardów A. Zenon z Kition

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. konwersatoria 16 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. konwersatoria 16 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Opiekun: dr Anna Pawlak Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów: Niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Żeby istnieć trzeba myśleć (Kartezjusz) Żywiołem filozofii jest powaga myślenia. Mówimy potocznie:

Żeby istnieć trzeba myśleć (Kartezjusz) Żywiołem filozofii jest powaga myślenia. Mówimy potocznie: Żeby istnieć trzeba myśleć (Kartezjusz) Żywiołem filozofii jest powaga myślenia. Mówimy potocznie: ale z Ciebie filozof! Też mi filozof! Nie filozofuj! Ale czy rozumiemy sens tych słów, poza oczywiście

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Maciej Witek Instytut Filozofii, Uniwersytet Szczeciński.

Dr hab. Maciej Witek Instytut Filozofii, Uniwersytet Szczeciński. Dr hab. Maciej Witek Instytut Filozofii, Uniwersytet Szczeciński http://mwitek.univ.szczecin.pl pok. 174, gmach Wydziału Humanistycznego US przy ul. Krakowskiej etyka moralność etyka moralność reguły,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii Przewodnik do egzaminów doktorskich z filozofii Instytut Filozofii Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego WARSZAWA 2010 ZAKRES EGZAMINU 1. Elementy metafilozofii

Bardziej szczegółowo

LEGENDA. Kolory pomarańczowy lub czarny oznaczają tematy i wiedzę obowiązkowe.

LEGENDA. Kolory pomarańczowy lub czarny oznaczają tematy i wiedzę obowiązkowe. LEGENDA Kolory pomarańczowy lub czarny oznaczają tematy i wiedzę obowiązkowe. Kolor niebieski oznacza tematy dodatkowe (będzie można otrzymać za nie dodatkowe punkty, które będą mogły pozytywnie wpłynąć

Bardziej szczegółowo

GENERATOR MYŚLI HUMANISTYCZNEJ

GENERATOR MYŚLI HUMANISTYCZNEJ Autorka: Małgorzata Kacprzykowska ETYKA W GIMNAZJUM Temat (1): Czym jest etyka? Cele lekcji: - zapoznanie z przesłankami etycznego opisu rzeczywistości, - pobudzenie do refleksji etycznej. Normy wymagań

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Św. Augustyn i państwo Boże

Rozdział 8. Św. Augustyn i państwo Boże Słowo wstępne Rozdział 1. Filozofia i jej podstawowe zagadnienia Wstępne pojęcie filozofii Działy filozofii Filozofia a inne formy ludzkiego poznania Praktyczny wymiar filozofii Rozdział 2. Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych 2 Podział dyscyplin filozoficznych Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych:

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Kształtowanie postaw etycznych u dziecka dr Maria Sroczyńska Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 9 listopada 2011 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

1. Dyscypliny filozoficzne. Andrzej Wiśniewski Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016

1. Dyscypliny filozoficzne. Andrzej Wiśniewski Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016 1. Dyscypliny filozoficzne Andrzej Wiśniewski Andrzej.Wisniewski@amu.edu.pl Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016 Pochodzenie nazwy filozofia Wyraz filozofia pochodzi od dwóch greckich słów:

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY

FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z filozofii Część I (20 punktów) Zadanie 1. (0 3) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Filozofia i etyka zawodu pielęgniarki

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Filozofia i etyka zawodu pielęgniarki SYLABUS MOUŁU (PRZEMIOTU) Informacje ogólne Kod modułu BFEP Nazwa modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Semestr studiów Liczba przypisanych

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne S YL AB US MOUŁ U ( PRZEMIOTU) I nforma cje ogólne Kod BFEP modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu FILOZOFIA I ETYKA ZAWOU PIELĘGNIARKI

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU CECHA PRZEDMIOTU INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Jednostka realizująca Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek

KARTA PRZEDMIOTU CECHA PRZEDMIOTU INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Jednostka realizująca Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek KARTA PRZEDMIOTU CECHA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Jednostka realizująca Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek Pielęgniarstwo Profil kształcenia Praktyczny Poziom realizacji Studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

Współczesne koncepcje filozofii i etyki Kod przedmiotu

Współczesne koncepcje filozofii i etyki Kod przedmiotu Współczesne koncepcje filozofii i etyki - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Współczesne koncepcje filozofii i etyki Kod przedmiotu 08.1-WP-PEDD-WKF-W_pNadGenWTMYY Wydział Kierunek Wydział

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. Do wykładów i egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu)

Przewodnik. Do wykładów i egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Przewodnik Do wykładów i egzaminu z Filozofii Człowieka Kierunek Filozofia semestr III opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Katedra Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej Warszawa

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu FILOZOFIA I ETYKA ZAWODU PIELĘGNIARKI Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka

Bardziej szczegółowo

pielęgniarstwo praktyczny 1/1 Specjalność Przedmiot oferowany w języku: Kurs (obligatoryjny/obieralny) Obszar(y) kształcenia

pielęgniarstwo praktyczny 1/1 Specjalność Przedmiot oferowany w języku: Kurs (obligatoryjny/obieralny) Obszar(y) kształcenia KARTA OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA Kierunek studiów Profil kształcenia (ogólnoakademicki, praktyczny) Rok / Semestr pielęgniarstwo praktyczny 1/1 Specjalność Przedmiot oferowany w języku: Kurs (obligatoryjny/obieralny)

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU

PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU ETYKA I METODA NAUKOWA Metoda naukowa uniwersalne narzędzie poznania prawdy. pozwala ustalić prawdę ponad wszelką wątpliwość powoduje bardzo dynamiczny rozwój

Bardziej szczegółowo

M agdalena R usin. P sta' >m i zasady etyczne Sizj terapeuty

M agdalena R usin. P sta' >m i zasady etyczne Sizj terapeuty M agdalena R usin P sta' >m i zasady etyczne Sizj terapeuty Postawa i zasady etyczne fizjoterapeuty Magdalena Rusin Bielsko-Biała 2013 Spis treści Przedmowa... 3 W stęp... 11 Rozdział 1 Rehabilitacja medyczna

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Filozofia i etyka zawodu pielęgniarki

Bardziej szczegółowo

Katedra Teorii i Filozofii Prawa Poznań, dnia 27 września 2016 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

Katedra Teorii i Filozofii Prawa Poznań, dnia 27 września 2016 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) Katedra Teorii i Filozofii Prawa Poznań, dnia 27 września 2016 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Standardy etyczne służby publicznej na kierunku Administracja I. Informacje ogólne 1.

Bardziej szczegółowo

FENOMENOLOGIA POLSKA Roman Ingarden ij jego uczniowie. Artur Andrzejuk

FENOMENOLOGIA POLSKA Roman Ingarden ij jego uczniowie. Artur Andrzejuk FENOMENOLOGIA POLSKA Roman Ingarden ij jego uczniowie i Artur Andrzejuk Plan wykładu Roman Ingarden Fenomenologia Edmunda Husserla Tzw. druga fenomenologia Ingardena Uczniowie Ingardena Fenomenologia dzisiaj

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wartości w wychowaniu prof. Ewa Chmielecka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 października 2009 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTETDZIECIECY.PL O czym

Bardziej szczegółowo

2. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych (jeśli obowiązują)

2. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych (jeśli obowiązują) I. Informacje ogólne OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa modułu : Etyka. Kod modułu 1-DDS0-1; 1-DDS0-3. Rodzaj modułu : obowiązkowy 4. Kierunek studiów: Dialog i Doradztwo Społeczne 5. Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 8 z 9 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Filozofia 2. Kod przedmiotu: 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ETYKI DLA GIMNAZJUM - ROK SZKOLNY 2014/2015

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ETYKI DLA GIMNAZJUM - ROK SZKOLNY 2014/2015 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ETYKI DLA GIMNAZJUM - ROK SZKOLNY 2014/2015 Podstawa prawna do opracowania Przedmiotowego Systemu Oceniania: Statut Szkoły Wewnątrzszkolny System Oceniania Podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS. Obowiązkowy dla specjalności nauczycielskiej. 3 Instytut Instytut Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki

SYLLABUS. Obowiązkowy dla specjalności nauczycielskiej. 3 Instytut Instytut Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki SYLLABUS Lp. Element Opis 1 2 Nazwa Typ Etyka zawodu nauczyciela Obowiązkowy dla specjalności nauczycielskiej 3 Instytut Instytut Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki 4 Kod PPWSZ FP-1-212-s 5 Kierunek,

Bardziej szczegółowo

AUTORSKI PROGRAM NAUCZANIA ETYKI W GIMNAZJUM. KLASY I -III.

AUTORSKI PROGRAM NAUCZANIA ETYKI W GIMNAZJUM. KLASY I -III. AUTORSKI PROGRAM NAUCZANIA ETYKI W GIMNAZJUM. KLASY I -III. 1.Lekcja organizacyjna. Wymagania edukacyjne, kryteria oceniania i program zajęć. Czym jest etyka? 2.Etyka nauka o moralności. Rodzaje etyki.

Bardziej szczegółowo

przypomnienie filozofia nowożytna: filozofia współczesna: f. spekulatywna f. pozytywna

przypomnienie filozofia nowożytna: filozofia współczesna: f. spekulatywna f. pozytywna przypomnienie filozofia nowożytna: filozofia współczesna: racjonalizm woluntaryzm idealizm materializm uniwersalizm indywidualizm f. spekulatywna f. pozytywna John N. Gray (ur. 1948): wiele odmian liberalizmu

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Przedmiot fakultatywny. Uczniów, którzy nie wybrali etyki, obowiązuje religia, nauczana według odrębnych przepisów.

Wstęp. Przedmiot fakultatywny. Uczniów, którzy nie wybrali etyki, obowiązuje religia, nauczana według odrębnych przepisów. Etyka projekt A Wstęp Przedmiot fakultatywny. Uczniów, którzy nie wybrali etyki, obowiązuje religia, nauczana według odrębnych przepisów. 1. Refleksyjna postawa wobec życia, wrażliwość etyczna. 2. Umiejętności

Bardziej szczegółowo

Problemy filozofii - opis przedmiotu

Problemy filozofii - opis przedmiotu Problemy filozofii - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Problemy filozofii Kod przedmiotu 08.1-WH-FP-PF-S16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filozofia Profil ogólnoakademicki Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Sylabus Etyka zawodu

Sylabus Etyka zawodu Sylabus Etyka zawodu 1. Metryczka Nazwa Wydziału Program kształcenia Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Farmacja, jednolite studia magisterskie, forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne,

Bardziej szczegółowo

I Z A B E L L A A N D R Z E J U K

I Z A B E L L A A N D R Z E J U K I Z A B E L L A A N D R Z E J U K bo bez przyjaciół nikt nie mógłby pragnąć żyć, chociażby posiadał wszystkie inne dobra; wszak i ci, którzy mają bogactwa, stanowisko i władzę, zdają się najbardziej potrzebować

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16 SPIS TREŚCI P r z e d m o w a... 5 P r z e d m o w a do d r u g i e g o w y d a n i a... 7 P r z e d m o w a do t r z e c i e g o w y d a n i a... 9 P r z e d m o w a do c z w a r t e g o w y d a n i a...

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TS-13-FEB)

Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TS-13-FEB) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TS-13-FEB) 1. Informacje ogólne koordynator modułu ks. dr Witold

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z filozofii Część I (20 punktów) Zadanie 1. (0 2) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Kształtowanie postaw etycznych u dziecka Beata Szynalska-Skarżyńska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 11 maja 2015 r. CZYM JEST ETYKA? Etyka, zgodnie z europejską tradycją,

Bardziej szczegółowo

AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI

AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI FUNDACJA NA RZECZ NAUKI POLSKIEJ EWA NOWAK-JUCHACZ AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI KANT, FICHTE, HEGEL WROCŁAW 2002 SPIS TREŚCI Przedmowa. WOLNOŚĆ I FILOZOFIA 7 Część I. KANT 13 Rozdział I. WOLA I JEJ

Bardziej szczegółowo

Czym jest zło? Materiały do lekcji z podstawowych zagadnieo z etyki

Czym jest zło? Materiały do lekcji z podstawowych zagadnieo z etyki Czym jest zło? Materiały do lekcji z podstawowych zagadnieo z etyki Rodzaje zła według Leibniza: Zło moralne grzech Czyn nieetyczny Zło Zło fizyczne cierpienie ból Zło metafizyczne niedoskonałośd Wybrakowanie

Bardziej szczegółowo

COŚ TY ATENOM ZROBIŁ SOKRATESIE. Paweł Bortkiewicz

COŚ TY ATENOM ZROBIŁ SOKRATESIE. Paweł Bortkiewicz COŚ TY ATENOM ZROBIŁ SOKRATESIE Paweł Bortkiewicz bortpa@amu.edu.pl Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie, Że ci ze złota statuę lud niesie, Otruwszy pierwej... REWOLUCJA SOKRATEJSKA uwydatnienie sprzeczności

Bardziej szczegółowo

Etyka filozoficzna. Wymiar godzin: 30 godzin (stacjonarne i niestacjonarne)

Etyka filozoficzna. Wymiar godzin: 30 godzin (stacjonarne i niestacjonarne) Etyka filozoficzna Tryb studiów: stacjonarne i niestacjonarne. Wszystkie treści programowe przewidziane dla studiów stacjonarnych są realizowane na studiach niestacjonarnych. Wymiar godzin: 30 godzin (stacjonarne

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA. Studia stacjonarne

FILOZOFIA. Studia stacjonarne FILOZOFIA Studia stacjonarne I stopnia Studia filozoficzne I stopnia na kierunku filozofia prowadzone są w ramach dwóch specjalności: Filozofia teoretyczna Kognitywistyka Studia na każdej specjalności

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2013/2014

Sylabus na rok 2013/2014 Sylabus na rok 013/01 (1) Nazwa przedmiotu Filozofia i etyka zawodu położnej () Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Ku wolności jako odpowiedzialności

Ku wolności jako odpowiedzialności Marcin Kilanowski Ku wolności jako odpowiedzialności Dewey, Rorty, Habermas o nowej jakości w demokracji Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Toruń 2013 Spis treści Od Autora 11 Wstęp 13

Bardziej szczegółowo

I nforma c j e ogólne ETYKA ZAWODU FIZJOTERAPEUTY

I nforma c j e ogólne ETYKA ZAWODU FIZJOTERAPEUTY Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr /2012 S YL AB US MOUŁ U (PRZEMIOTU) I nforma c j e ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Historia filozofii 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek ) realizującej

Bardziej szczegółowo

Etyka społeczna - opis przedmiotu

Etyka społeczna - opis przedmiotu Etyka społeczna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Etyka społeczna Kod przedmiotu 08.1-WH-FD-ES-S16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filozofia Profil ogólnoakademicki Rodzaj studiów

Bardziej szczegółowo

Estetyka - opis przedmiotu

Estetyka - opis przedmiotu Estetyka - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Estetyka Kod przedmiotu 08.1-WA-AWP-ESKA-W-S14_pNadGen6EBPL Wydział Kierunek Wydział Artystyczny Architektura wnętrz Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

OPERA PHILOSOPHORUM MEDII AEVI

OPERA PHILOSOPHORUM MEDII AEVI OPERA PHILOSOPHORUM MEDII AEVI TOM 14 TEXTUS ET STUDIA 2015 Michał Zembrzuski, Magdalena Płotka, Andrzej M. Nowik, Adam M. Filipowicz, Izabella Andrzejuk, Artur Andrzejuk Z METODOLOGII HISTORII FILOZOFII

Bardziej szczegółowo

Osoba podstawą i zadaniem pedagogiki. Izabella Andrzejuk

Osoba podstawą i zadaniem pedagogiki. Izabella Andrzejuk Osoba podstawą i zadaniem pedagogiki Izabella Andrzejuk Plan wystąpienia 1. Człowiek jako osoba 1. Relacje osobowe 2. Istota wychowania 1. Znaczenie relacji osobowych w wychowaniu 3. Pedagogika, filozofia

Bardziej szczegółowo

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki 1.1. Podstawowe pojęcia etyki ogólnej, niezbędne do zrozumienia zasad etyki lekarskiej i bioetyki..................................... 1 1.2. Pojęcia dobra

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS 2015/2016. Studium Filozofii i Psychologii Człowieka

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS 2015/2016. Studium Filozofii i Psychologii Człowieka Załącznik nr 5b do Uchwały nr 86/2015 Senatu KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS 2015/2016 Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek RATOWNICTWO MEDYCZNE Profil kształcenia ogólnoakademicki praktyczny inny jaki. Nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Filozofia. Kod Punktacja ECTS* 2. Koordynator Dr Czesław Wróbel Zespół dydaktyczny

KARTA KURSU. Filozofia. Kod Punktacja ECTS* 2. Koordynator Dr Czesław Wróbel Zespół dydaktyczny KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Filozofia Philosophy Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Czesław Wróbel Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia) Poznanie procesów rozwojowych filozofii z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Przedmiot: etyka Klasy: VI Rok szkolny: 2015/2016 Szkoła: Szkoła Podstawowa im. Batalionów AK Gustaw i Harnaś w Warszawie ul. Cyrklowa 1 Nauczyciel prowadzący: mgr Piotr

Bardziej szczegółowo

Dr Adam K. Gogacz ETYKA ZAWODU NAUCZYCIELA

Dr Adam K. Gogacz ETYKA ZAWODU NAUCZYCIELA Dr Adam K. Gogacz ETYKA ZAWODU NAUCZYCIELA Etyka Dziedzina aksjologiczna (aksjologia nauka o wartościach) Ethos (gr.) sposób zachowania Zapoczątkowana przez Sokratesa, do grona nauk wprowadzona prze Arystotelesa

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Kod przedmiotu w języku polskim Nazwa przedmiotu w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW

KARTA PRZEDMIOTU. Kod przedmiotu w języku polskim Nazwa przedmiotu w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW KARTA PRZEDMIOTU Kod przedmiotu E w języku polskim Etyka Nazwa przedmiotu w języku angielskim Ethics USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek studiów Pedagogika Forma studiów Poziom studiów Profil

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei

Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei 2010-10-01 Tematyka wykładu 1 Metafora jaskini 2 Świat materialny - świat pozoru Świat idei - świat prawdziwy Relacja między światem idei i światem

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS 2015/2016. Studium Filozofii i Psychologii Człowieka

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS 2015/2016. Studium Filozofii i Psychologii Człowieka Załącznik nr 5b do Uchwały nr 86/2015 Senatu Wydział Nauk o Zdrowiu KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS 2015/2016 Kierunek Dietetyka Profil kształcenia ogólnoakademicki x praktyczny inny jaki. Nazwa jednostki realizującej

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TN-12-FEB)

Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TN-12-FEB) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TN-12-FEB) 1. Informacje ogólne koordynator modułu Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Szkolenie regionalne dla szkolnych liderów edukacji wczesnoszkolnej województwa łódzkiego

Szkolenie regionalne dla szkolnych liderów edukacji wczesnoszkolnej województwa łódzkiego Szkolenie regionalne dla szkolnych liderów edukacji wczesnoszkolnej województwa łódzkiego Łódź 2014 Realizacja zagadnień etycznych i antykorupcyjnych w edukacji wczesnoszkolnej w świetle podstawy programowej

Bardziej szczegółowo

Pojęcie bezpieczeństwa Miejsce bezpieczeństwa w hierarchii wartości Filozofia bezpieczeństwa i związane z nią dyscypliny badawcze

Pojęcie bezpieczeństwa Miejsce bezpieczeństwa w hierarchii wartości Filozofia bezpieczeństwa i związane z nią dyscypliny badawcze Elementy filozofii bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo z perspektywy historii filozofii i filozofii polityki. Wojciech Rechlewicz Celem publikacji jest realizacja trzech zadań. Pierwszym z nich jest wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Podstawy etyki. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć

Podstawy etyki. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć Podstawy etyki Kod przedmiotu: ETK Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Specjalność (specjalizacja): - Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów:

Bardziej szczegółowo

I nforma c j e ogólne ETYKA ZAWODU DIETETYKA. nie dotyczy

I nforma c j e ogólne ETYKA ZAWODU DIETETYKA. nie dotyczy Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr /2012 S YL AB US MODUŁ U (PRZEDMIOTU) I nforma c j e ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY

FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 016/017 FORMUŁA OD 015 ( NOWA MATURA ) FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ MFI-R1 MAJ 017 Uwaga: akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra FIZJOTERAPII I NAUK O ZDROWIU. Kierunek: FIZJOTERAPIA

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra FIZJOTERAPII I NAUK O ZDROWIU. Kierunek: FIZJOTERAPIA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra FIZJOTERAPII I NAUK O ZDROWIU Kierunek: FIZJOTERAPIA SYLABUS Nazwa przedmiotu Wybrane zagadnienia z filozofii,

Bardziej szczegółowo

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu. Etyka kompromisu Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.pl 20.IX.2013 Struktura problemu Ład społeczny Konflikt Kompromis Ład

Bardziej szczegółowo

P R O G R A M W Y C H O W A W C Z Y

P R O G R A M W Y C H O W A W C Z Y Szkoła winna stać się kuźnią cnót społecznych, tak bardzo potrzebnych naszemu narodowi. Jan Paweł II P R O G R A M W Y C H O W A W C Z Y Zespołu Szkół Techniczno Ekonomicznych im. Mikołaja Reja w Myślenicach

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Filozofia 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Philosophy 3. Jednostka prowadząca przedmiot Wydział Nauk Społecznych, Instytut Filozofii

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Przedmowa. Wprowadzenie. Podziękowania. Rozdział 1. ETYKA DZIENNIKARSKA A ETYKA MEDIÓW

Spis treści: Przedmowa. Wprowadzenie. Podziękowania. Rozdział 1. ETYKA DZIENNIKARSKA A ETYKA MEDIÓW Etyka dziennikarska Jan Pleszczyński Książka podejmuje szczególnie istotną w ostatnim okresie problematykę etyki dziennikarskiej. Dzięki temu zapełnia wyraźnie odczuwaną lukę, ponieważ do tej pory nie

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie. Historia filozofii w zarysie

Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie. Historia filozofii w zarysie Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie Historia filozofii w zarysie (skrypt) Autor Dorota Łażewska Copyright by Wydawnictwo WSGE Józefów 2008 Wydawnictwo Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Lp. K_W01 K_W02 Nazwa Wydziału: Wydział Filozoficzny Nazwa kierunku

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wstęp 3.

SPIS TREŚCI. Wstęp 3. SPIS TREŚCI Wstęp 3 I. ROZWAŻANIA WSTĘPNE 23 1. Luteranizm i jego znaczenie dla filozofii 23 1.1. Główne założenia doktrynalne luteranizmu 24 1.2. Luter i filozofia 33 2. Reakcja na Reformację - racjonalizacje

Bardziej szczegółowo

Podstawowe systemy etyczne: eudajmonizm, deontonomizm, personalizm. Paweł Bortkiewicz

Podstawowe systemy etyczne: eudajmonizm, deontonomizm, personalizm. Paweł Bortkiewicz Podstawowe systemy etyczne: eudajmonizm, deontonomizm, personalizm Paweł Bortkiewicz ETYKA ETYKA normatywną nauką o moralności w jej centrum człowiek = podmiot działania moralnego {antropologia etyka}

Bardziej szczegółowo

Ateizm. Czy ateista może być zbawiony?

Ateizm. Czy ateista może być zbawiony? Ateizm Czy ateista może być zbawiony? Podstawy biblijne Lecz kto się Mnie zaprze przed ludźmi, tego zaprę się i Ja przed moim Ojcem, który jest w niebie (Mt 10, 33). Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie.

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie. 2010-10-01 Plan wykładu 1 Czym jest filozofia Klasyczna definicja filozofii Inne próby zdefiniowania filozofii 2 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady 3 Metafizyka Ontologia Epistemologia

Bardziej szczegółowo

Co naprawdę jest dobre?

Co naprawdę jest dobre? Co naprawdę jest dobre? 17 1 Cele katechetyczne wymagania ogólne: pogłębienie znajomości różnych praw człowieka, ich wzajemnej relacji oraz związku z dobrem; uświadomienie uczniom konieczności postępowania

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wydawnictwo WAM, 2008 Recenzenci prof. dr hab. Józef Jaroń ks. prof. dr hab. Jan Orzeszyna Korekta Dariusz Godoś Projekt okładki i stron tytułowych Jadwiga Mączka ISBN 978-83-7505-191-9 WYDAWNICTWO WAM

Bardziej szczegółowo

Nr programu DKW /00 Etyka. Program lekcji etyki. Gimnazjum.

Nr programu DKW /00 Etyka. Program lekcji etyki. Gimnazjum. Program zajęć etyki w gimnazjum na rok szkolny 2014/15. Nr programu DKW 4014 63/00 Etyka. Program lekcji etyki. Gimnazjum. Autor: Magdalena Środa. Nauczyciel: Bernadeta Obrębowska. Treści nauczania są

Bardziej szczegółowo

teoretyczne, wskazujące na systemy, które starają się je - każdy na swój sposób - rozwiązać, lub też stanowią metaetyczny opis stanowisk i argumentów,

teoretyczne, wskazujące na systemy, które starają się je - każdy na swój sposób - rozwiązać, lub też stanowią metaetyczny opis stanowisk i argumentów, Zajęcia z etyki będą prowadzone w oparciu o program lekcji etyki prof. Magdaleny Środy dla poziomu gimnazjalnego. (Program dopuszczony do użytku szkolnego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej(DKW-4014-63/00).

Bardziej szczegółowo

Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PONADPODSTAWOWYCH

Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PONADPODSTAWOWYCH Kościół Boży w Chrystusie PODSTAWA PROGRAMOWA DLA SZKÓŁ PONADPODSTAWOWYCH CHARAKTERYSTYKA: Program przeznaczony jest dla uczniów szkół ponadpodstawowych: liceum, technikum oraz szkół zawodowych. Katechezy

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin/zjazd: 2W, 1S

Liczba godzin/zjazd: 2W, 1S Nazwa przedmiotu: Kierunek: Rodzaj przedmiotu: Ogólny nietechniczny do wyboru Rodzaj zajęć: Wyk., Sem. FILOZOFIA, PHILOSOPHY Inżynieria Materiałowa Poziom studiów: forma studiów: Studia I stopnia studia

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA ŚCIEŻKI FILOZOFICZNEJ

REALIZACJA ŚCIEŻKI FILOZOFICZNEJ II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA WE WŁOCŁAWKU REALIZACJA ŚCIEŻKI FILOZOFICZNEJ Koordynator ścieżki ks. mgr Maciej Korczyński Szczegółowe cele kształcenia i wychowania dla ścieżki filozoficznej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z etyki klasy 4-8 KLASA CZWARTA I PÓŁROCZE II PÓŁROCZE. Uczeń: Uczeń: Poznaje, czego będzie się uczyć na etyce;

Wymagania edukacyjne z etyki klasy 4-8 KLASA CZWARTA I PÓŁROCZE II PÓŁROCZE. Uczeń: Uczeń: Poznaje, czego będzie się uczyć na etyce; Wymagania edukacyjne z etyki klasy 4-8 KLASA CZWARTA Poznaje, czego będzie się uczyć na etyce; Umie przekazać wrażenia nt wakacji; Umie powiedzieć kim jestem, zna swoje korzenie; Umie określać siebie w

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Forma zajęć, liczba realizowanych godzin. Wykład - 15 godz. Ćwiczenia - 15 godz.

SYLABUS. Forma zajęć, liczba realizowanych godzin. Wykład - 15 godz. Ćwiczenia - 15 godz. SYLABUS Nazwa przedmiotu Filozofia z etyką Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Wychowania Fizycznego Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Turystyka i Rekreacja

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U

K A R T A P R Z E D M I O T U K A R T A P R Z E D M I O T U AKADEMIA MARYNARKI WOJENNEJ WYDZIAŁ DOWODZENIA I OPERACJI MORSKICH I. CHARAKTERYSTYKA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu: Filozofia bezpieczeństwa Kod: Ifb Kierunek studiów: Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo