Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie"

Transkrypt

1 Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, r. Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

2 Dlaczego klimat jest istotny?

3 Ocieplenie, a może ochłodzenie? Argumenty dla sceptyków (a) Obserwowane zmiany temperatury powierzchni Ziemi i wyniki modelowania z uwzględnieniem czynników antropogenicznych (Źródło: IPCC 2007) (b) Obserwowane zmiany temperatury powierzchni Ziemi i wyniki modelowania bez uwzględnienia czynników antropogenicznych (czynniki słoneczne i wulkaniczne)

4 Niepokojące doniesienia

5 12 najcieplejszych lat od 1850 roku ± ±0.018 (Źródło: IPCC 2007)

6 Zasięg lodu na biegunie północnym (średnia z 10 lat)

7 Zasięg lodu na biegunie północnym (średnia z 10 lat)

8 Podstawowe pojęcia (1) Klimat jest to charakterystyczny dla danego obszaru zespół zjawisk atmosferycznych, kształtujących się pod wpływem właściwości fizycznych i geograficznych tego obszaru, określony na podstawie wyników wieloletnich obserwacji. (Źródło: Polski Słownik Meteorologiczny, 2003)

9 Podstawowe pojęcia (2) Efekt cieplarniany, nazywany również efektem szklarniowym, to zjawisko podwyższenia temperatury Ziemi powodowane obecnością gazów cieplarnianych w atmosferze. (Źródło: IPCC 2007)

10 Efekt cieplarniany Ziemi (Źródło: IPCC 2007) Źródłem energii dla Ziemi jest Słońce 50% energii słonecznej jest odbijana przez atmosferę i powierzchnię Ziemi Część promieniowania podczerwonego Ziemi jest wypromieniowywane a część pochłaniana w atmosferze. 50% energii słonecznej jest absorbowane przez powierzchnię Ziemi Ziemia emituje promieniowanie podczerwone ogrzewające atmosferę Gdyby Ziemia nie miała atmosfery średnia temperatura jej powierzchni wynosiłaby 23 o C, zamiast obserwowanych+15 o C

11 Antropogeniczny efekt cieplarniany Człowiek poprzez swoją działalność spowodował,że dwutlenek węgla zmagazynowany przez miliony lat w surowcach naturalnych, takich jak: węgiel kopalny czy ropa naftowa, ale również zgromadzony w glebie w postaci próchnicy, znalazł się w krótkim czasie (wraz z rozwojem naszej cywilizacji) w atmosferze.

12 Zmiany zawartości gazów cieplarnianych w atmosferze wg badań paleoklimatycznych

13 Źródła emisji gazów cieplarnianych Do głównych gazów cieplarnianych dostarczanych do atmosfery w wyniku działalności człowieka zalicza się dwutlenek węgla (CO 2 ), metan (CH 4 ), podtlenek azotu (N 2 O) oraz grupę związków chemicznych zawierającą fluorki, chlorki i bromki. (Źródło: IPCC 2007) IPCC 2007

14 Uwaga na cyrkulację!!!!! (Źródło: IPCC 2007) Wyższe od normalnego ciśnienie atmosferyczne nad Centralnym Atlantykiem, powoduje wzmocnienie cyrkulacji zachodniej, która powoduje napływ nad Północną Europę gorącego i wilgotnego powietrza. Cieplej niż normalnie Chłodniej niż normalnie Bardziej sucho Wilgotniej

15 Obserwowane zmiany (Źródło: IPCC 2007) Średnia temperatura powierzchni Ziemi Średni poziom oceanów Powierzchnia pokrywy śnieżnej na Półkuli Północnej Gdyby Ziemia nie miała atmosfery średnia temperatura jej powierzchni wynosiłaby 23 o C, zamiast obserwowanych+15 o C

16 Trendy temperatury (Źródło: IPCC 2007)

17 Prognozy ocieplenia (1) Ocieplenie powierzchni Ziemi w stosunku do temperatury z lat lata (Źródło: IPCC 2007) FAR Pierwszy Raport IPCC Observed dane pomiarowe SAR Drugi Raport IPCC B1, A1B, A2 scenariusze ocieplenia SRES TAR Trzeci Raport IPCC Commitment scenariusz ocieplenia SRES Czwarty Raport IPCC po wprowadzeniu w życie Protokołu z Kioto

18 Prognozy ocieplenia (2) (Źródło: IPCC 2007)

19 Prognoza sum opadu atmosferycznego na lata w stosunku do lat Zmiany średniej rocznej sumy opadu atmosferycznego Żródło: GREEN PAPER... Adapting to climate change in Europe options for EU action. Scenariusz zmian na lata w stosunku do średnich wielolecia IPCC SRES scenariusz A2. Scenariusze klimatyczne DMI/PRUDENCE (http://prudence.dmi.dk), opracowane JRC w projekcie PESETA (http://peseta.jrc.es

20 Obserwowane tendencje w Polsce (1) 1 Różnica od średniej temperatury w latach ( o C) Anomalie- Globalne Anomalie- Stacja Puławy Serie3

21 Obserwowane tendencje w Polsce (2) 25 o C I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII

22 Obserwowane tendencje w Polsce (3) Klimatyczny bilans wodny (mm) Klimatyczny Bilans Wodny (KBW) od maja do czerwca w Polsce w latach , obliczony na podstawie danych z 30 stacji meteorologicznych położonych poniżej 500 m n.p.m. w Polsce.

23 Konsekwencje zmian klimatu (1)

24 Konsekwencje zmian klimatu (2)

Zmiany agroklimatu w Polsce

Zmiany agroklimatu w Polsce Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Zmiany agroklimatu w Polsce Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1

Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1 2016 Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1 Elżbieta Niemierka Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Wrocławskiej 2016-01-07 1. SPIS TREŚCI 2. Gaz cieplarniany - definicja...

Bardziej szczegółowo

Zmiana klimatu konsekwencje dla rolnictwa. Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

Zmiana klimatu konsekwencje dla rolnictwa. Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach SZKOLENIE CENTRALNE Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Gospodarowanie wodą w rolnictwie w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych Zmiana klimatu konsekwencje dla

Bardziej szczegółowo

Zmiany w środowisku naturalnym

Zmiany w środowisku naturalnym Zmiany w środowisku naturalnym Plan gospodarki niskoemisyjnej jedną z form dążenia do czystszego środowiska naturalnego Opracował: Romuald Meyer PGK SA Czym jest efekt cieplarniany? Ziemia posiada atmosferę

Bardziej szczegółowo

Początki początków - maj br.

Początki początków - maj br. Dotychczasowe doświadczenia w zakresie egzekwowania i ujmowania zagadnień klimatycznych w składanych dokumentach na etapie ooś w województwie kujawsko - pomorskim Rdoś Bydgoszcz Początki początków - maj

Bardziej szczegółowo

Diagnoza klimatu oraz scenariusze zmian klimatu w zlewni Nysy Łużyckiej i jej otoczeniu

Diagnoza klimatu oraz scenariusze zmian klimatu w zlewni Nysy Łużyckiej i jej otoczeniu Konferencja końcowa projektu Neymo Diagnoza klimatu oraz scenariusze zmian klimatu w zlewni Nysy Łużyckiej i jej otoczeniu Irena Otop, Bartłomiej Miszuk, Marzenna Strońska Goerlitz, 17.11.2014 PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

7. EFEKT CIEPLARNIANY

7. EFEKT CIEPLARNIANY 7. EFEKT CIEPLARNIANY 7.01. Efekt cieplarniany-wprowadzenie 7.02. Widmo promieniowania docierającego do powierzchni Ziemi i emitowanego z powierzchni Ziemi 7.03. Temperatura efektywna Ziemi 7.04. Termiczny

Bardziej szczegółowo

Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu

Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu Zmiany klimatu Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu Duża zmienność w przeszłości Problem z odzieleniem wpływów naturalnych i antropogenicznych Mechanizm sprzężeń zwrotnych Badania naukowe Scenariusze

Bardziej szczegółowo

Układ klimatyczny. kriosfera. atmosfera. biosfera. geosfera. hydrosfera

Układ klimatyczny. kriosfera. atmosfera. biosfera. geosfera. hydrosfera Układ klimatyczny kriosfera atmosfera biosfera geosfera hydrosfera 1 Klimat, bilans energetyczny 30% 66% T=15oC Bez efektu cieplarnianego T=-18oC 2 Przyczyny zmian klimatycznych Przyczyny zewnętrzne: Zmiana

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

Bez względu na powód zmian jest cieplej

Bez względu na powód zmian jest cieplej -170-430 C 350 C 20 C -140-20 C ~ -150 C ~ -180 C ~ -250 C ~ -210 C 2013-01-21 Bez względu na powód zmian jest cieplej Jean Baptiste Joseph Fourier (ur. 21 marca 1768 w Auxerre - zm. 16 maja 1830 r. w

Bardziej szczegółowo

ZMIENIAJCIE POLITYKĘ A NIE KLIMAT!

ZMIENIAJCIE POLITYKĘ A NIE KLIMAT! ZMIENIAJCIE POLITYKĘ A NIE KLIMAT! IPCC Sprawozdania Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (The Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC) to jak dotąd najbardziej kompleksowe globalne spojrzenie

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 1. Koordynator Dr Eligiusz Brzeźniak Zespół dydaktyczny Dr Eligiusz Brzeźniak

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 1. Koordynator Dr Eligiusz Brzeźniak Zespół dydaktyczny Dr Eligiusz Brzeźniak Ochrona środowiska II stopnia studia stacjonarne KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Globalne zmiany klimatu Global change of climate Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Dr Eligiusz Brzeźniak Zespół dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

Zmiany klimatu a rolnictwo

Zmiany klimatu a rolnictwo Zmiany klimatu a rolnictwo Jerzy Kozyra IUNG-PIB Bratoszewice, 07.06.2013 Referat opracowano w ramach Programu Wieloletniego IUNG-PIB Zadanie 1.1. System informacji o wpływie zmian klimatycznych na rolnictwo

Bardziej szczegółowo

Co mówią wieloletnie serie obserwacji meteorologicznych na temat zmian klimatu w Europie?

Co mówią wieloletnie serie obserwacji meteorologicznych na temat zmian klimatu w Europie? Co mówią wieloletnie serie obserwacji meteorologicznych na temat zmian klimatu w Europie? Robert TWARDOSZ Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet Jagielloński Współczesny monitoring klimatu

Bardziej szczegółowo

Zmiany klimatu ATMOTERM S.A. Gdański Obszar Metropolitalny 2015. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska

Zmiany klimatu ATMOTERM S.A. Gdański Obszar Metropolitalny 2015. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska ATMOTERM S.A. Inteligentne rozwiązania aby chronić środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Zmiany klimatu Gdański Obszar Metropolitalny 2015 Projekt "Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego

Bardziej szczegółowo

Pojęcie klimatu jest różnie definiowane. Najczęściej jest on rozumiany jako zjawiska i procesy w atmosferze, charakterystyczne dla danego obszaru,

Pojęcie klimatu jest różnie definiowane. Najczęściej jest on rozumiany jako zjawiska i procesy w atmosferze, charakterystyczne dla danego obszaru, 1 2 Pojęcie klimatu jest różnie definiowane. Najczęściej jest on rozumiany jako zjawiska i procesy w atmosferze, charakterystyczne dla danego obszaru, kształtowane pod wpływem czynników fizycznych i geograficznych

Bardziej szczegółowo

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność TEMPERATURA Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze

Bardziej szczegółowo

Klimat i pogoda poznaj różnice!

Klimat i pogoda poznaj różnice! Klimat i pogoda poznaj różnice! Pogoda to ogół zjawisk atmosferycznych Klimat to przebieg pogody występujących w ciągu roku w danym miejscu i czasie na danym obszarze, określony na podstawie wieloletnich

Bardziej szczegółowo

Prognoza temperatury i opadów w rejonie Bydgoszczy do połowy XXI wieku. Bogdan Bąk, Leszek Łabędzki

Prognoza temperatury i opadów w rejonie Bydgoszczy do połowy XXI wieku. Bogdan Bąk, Leszek Łabędzki Prognoza temperatury i opadów w rejonie Bydgoszczy do połowy XXI wieku Bogdan Bąk, Leszek Łabędzki Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Kujawsko-Pomorski Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy www.itp.edu.pl Aktualne

Bardziej szczegółowo

Dwutlenek węgla a zmiany klimatyczne

Dwutlenek węgla a zmiany klimatyczne Ryszard Wilk Sławomir Sładek Politechnika Śląska Dwutlenek węgla a zmiany klimatyczne Streszczenie W referacie przedstawiono w skrócie główne kierunki polityki energetycznej Unii Europejskiej. Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

scenariusz dla Polski Zbigniew W. Kundzewicz

scenariusz dla Polski Zbigniew W. Kundzewicz Seminarium Bioróżnorodność a zmiany klimatyczne zagrożenia, szanse, kierunki działań, Warszawa, Ministerstwo Środowiska, 25 listopada 2010 Prognozowane kierunki zmian klimatycznych scenariusz dla Polski

Bardziej szczegółowo

Dlaczego klimat się zmienia?

Dlaczego klimat się zmienia? Dlaczego klimat się zmienia? WSTĘP Pogoda i klimat są nierozerwalnie związane ze wszystkimi procesami zachodzącymi w atmosferze, których siłą napędową jest energia słoneczna. Ziemia zachowuje równowagę

Bardziej szczegółowo

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Promieniowanie ciała doskonale czarnego Ciało doskonale czarne ciało pochłaniające całkowicie każde promieniowanie, które padnie na jego powierzchnię, niezależnie od

Bardziej szczegółowo

Atmosfera. struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi

Atmosfera. struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi Atmosfera struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi Składniki stałe Ziemia Mars Wenus Nitrogen (N2) Oxygen (O2) Argon (Ar) Neon, Helium, Krypton 78.08% 20.95% 0.93%

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY

KONKURS GEOGRAFICZNY KOD UCZNIA KONKURS GEOGRAFICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW I ETAP SZKOLNY 22 października 2012 Ważne informacje: 1. Masz 60 minut na rozwiązanie wszystkich 21 zadań. 2. Zapisuj szczegółowe obliczenia i komentarze

Bardziej szczegółowo

Ocieplenie gobalne. fakty, mity, interpretacje... Ocieplenie globalne. Czy współczesne ocieplenie globalne jest faktem? Mit Fakt

Ocieplenie gobalne. fakty, mity, interpretacje... Ocieplenie globalne. Czy współczesne ocieplenie globalne jest faktem? Mit Fakt Ocieplenie globalne Ocieplenie gobalne fakty, mity, interpretacje... Mit Fakt przyczyny naturalne skutek działalności człowieka nic nie moŝemy zrobić moŝemy zaradzić moŝemy przewidywać moŝemy regulować

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KLIMATU W POLSCE OWIE XX WIEKU

ZMIANY KLIMATU W POLSCE OWIE XX WIEKU ZMIANY KLIMATU W POLSCE W DRUGIEJ POŁOWIE OWIE XX WIEKU prof. dr hab. inŝ.. Marian Rojek Instytut Kształtowania towania i Ochrony Środowiska Zakład ad Agro- i Hydrometeorologii Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE CYKLE BIOGEOCHEMICZNE

GLOBALNE CYKLE BIOGEOCHEMICZNE GLOBALNE CYKLE BIOGEOCHEMICZNE GLOBAL BIOGEOCHEMICAL CYCLES Trąba powietrzna pod Częstochową, VII 2007 Wyjątkowe zjawiska meteorologiczne w ostatnich latach Źródło: Munich Re 2002 stuletnia powódź na Łabie

Bardziej szczegółowo

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery Menu Badania temperatury i wilgotności atmosfery Wilgotność W powietrzu atmosferycznym podstawową rolę odgrywa woda w postaci pary wodnej. Przedostaje się ona do atmosfery w wyniku parowania z powieszchni

Bardziej szczegółowo

2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006

2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006 Powietrze 17 2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006 Charakterystykę warunków meteorologicznych województwa małopolskiego w roku 2006 przedstawiono na podstawie

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Wprowadzenie do zagadnień ochrony. klimatu i gospodarki niskoemisyjnej Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Józefowa Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Zmiany klimatu W ostatnich latach termin

Bardziej szczegółowo

More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014. www.balticbiogasbus.eu 1

More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014. www.balticbiogasbus.eu 1 More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014 1 Autobusy napędzane biometanem i eco-driving dr inż. Wojciech Gis, ITS mgr Mikołaj Krupiński, ITS Jonas Forsberg, Biogas Öst dr inż. Jerzy Waśkiewicz, ITS dr inż.

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY RAPORT INWENTARYZACYJNY 2015

KRAJOWY RAPORT INWENTARYZACYJNY 2015 KRAJOWY RAPORT INWENTARYZACYJNY 2015 Inwentaryzacja gazów cieplarnianych w Polsce dla lat 1988-2013 Raport wykonany na potrzeby Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Klimaty kuli ziemskiej Klimaty kuli ziemskiej

Klimaty kuli ziemskiej Klimaty kuli ziemskiej Klimaty kuli ziemskiej 1 Zadanie Rysunki przedstawiają roczny rozkład temperatury i opadów w wybranych stacjach klimatycznych świata. Podpisz rysunki właściwymi dla nich nazwami klimatów, wybranymi spośród

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KLIMATU PRAWDY I MITY

ZMIANY KLIMATU PRAWDY I MITY ZMIANY KLIMATU PRAWDY I MITY Jacek Leśny Katedra Meteorologii Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Projekt realizowany przy wsparciu finansowym instrumentu finansowego LIFE+ Komisji Europejskiej oraz Narodowego

Bardziej szczegółowo

HABIT-CHANGE. Projekt współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach progamu Europa Środkowa.

HABIT-CHANGE. Projekt współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach progamu Europa Środkowa. Wszystkie elementy przyrody mokradeł Doliny Biebrzy są uzależnione od pogody i klimatu. Rozwój i obumieranie roślinności, sezonowe migracje ptaków i ssaków oraz cykle życiowe ryb i owadów są uwarunkowane

Bardziej szczegółowo

KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY. SYLABUS A. Informacje ogólne

KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY. SYLABUS A. Informacje ogólne KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu Język

Bardziej szczegółowo

Zmiana klimatu w Polsce?

Zmiana klimatu w Polsce? Zmiana klimatu w Polsce? Tomasz Olechwir Instytut Nauk o Morzu, Wydział Nauk o Ziemi UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI Źródła: IV RAPORT IPCC SYNTETYCZNY http://www.ipcc.ch PROGRAM KLIMAT= http://www.klimat.org.pl

Bardziej szczegółowo

Część I Zmiany klimatu

Część I Zmiany klimatu Część I Zmiany klimatu 1. Nazwij kontynenty i oceany 2. Najciemniejsze kraje są najbardziej rozwinięte, nowoczesne 3. Najjaśniejsze najmniej rozwinięte czyli najbiedniejsze, 2014_UN_Human_Development_Report

Bardziej szczegółowo

Cechy klimatu Polski Wschodniej na tle klimatu Polski, prognozy zmian klimatycznych

Cechy klimatu Polski Wschodniej na tle klimatu Polski, prognozy zmian klimatycznych Cechy klimatu Polski Wschodniej na tle klimatu Polski, prognozy zmian klimatycznych Bogusław M. Kaszewski Zakład Meteorologii i Klimatologii Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej UMCS Pogoda-

Bardziej szczegółowo

Klimat w Polsce w 21. wieku

Klimat w Polsce w 21. wieku Klimat w Polsce w 21. wieku na podstawie numerycznych symulacji regionalnych Małgorzata Liszewska Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UNIWERSYTET WARSZAWSKI 1/42 POGODA

Bardziej szczegółowo

1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach na tle zmian emisji w krajach UE

1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach na tle zmian emisji w krajach UE 1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach 1990-2005 na tle zmian emisji w krajach UE Skali emisji gazów cieplarnianych i zmian, jakie dokonały się na przestrzeni ostatnich lat w mieście Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Komunikat odnośnie wystąpienia warunków suszy w Polsce

Komunikat odnośnie wystąpienia warunków suszy w Polsce Komunikat odnośnie wystąpienia warunków suszy w Polsce Raport III (21.IV - 20.VI.2015) Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, zgodnie z wymogami Obwieszczenia

Bardziej szczegółowo

EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ

EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ Ryszard Purski Program prezentacji 1. Protokół montrealski ochrona

Bardziej szczegółowo

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic?

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Projekt realizuje: Zanieczyszczenia powietrza Projekt realizuje: Definicja Rodzaje zanieczyszczeń Przyczyny Skutki (dla człowieka,

Bardziej szczegółowo

Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia?

Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia? EMISJE GAZÓW CIEPLARNIANYCH: Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia? Zmiana klimatu Zaprzestanie stosowania gazów typu CFC (chlorofluorometanów)! Bardzo istotną rolę odegrały w tym gazy typu

Bardziej szczegółowo

METEOROLOGIA I KLIMATOLOGIA. SYLABUS A. Informacje ogólne

METEOROLOGIA I KLIMATOLOGIA. SYLABUS A. Informacje ogólne METEOROLOGIA I KLIMATOLOGIA SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu Język

Bardziej szczegółowo

Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach

Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach rocznych ocen jakości powietrza Informacje o modelu CALMET/CALPUFF

Bardziej szczegółowo

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995)

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995) Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Dariusz Baranowski Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Fizyka w chmurach

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Fizyka w chmurach SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU Fizyka w chmurach I. WPROWADZENIE Ciekawa lekcja to taka, która prowokuje ucznia do zadawania pytań. Dlatego tak ważne jest odejście od tradycyjnej formy

Bardziej szczegółowo

Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery?

Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery? Autor: Bożena Sienkiewicz Dla kogo: gimnazjum, klasy I-III Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery? Cele lekcji: Uświadamianie zagrożeń ekologicznych związanych ze wzrostem

Bardziej szczegółowo

Rysunek 2.5. Zmiany temperatury na Ziemi

Rysunek 2.5. Zmiany temperatury na Ziemi Globalne ocieplenie Klimat na Ziemi zawsze ulegał zmianom. Zaledwie 20 tysięcy lat temu, większość obszaru Europy Północnej była pokryta lądolodem, którego grubość przekraczała trzy kilometry. Analiza

Bardziej szczegółowo

Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce

Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce Katarzyna Mizak, Anna Nieróbca, Jerzy Kozyra, Andrzej Doroszewski WODA Dostępność wody jest warunkiem podtrzymania

Bardziej szczegółowo

MoŜliwe scenariusze rozwoju rolnictwa w Polsce oraz ich skutki dla produkcji biomasy stałej na cele energetyczne

MoŜliwe scenariusze rozwoju rolnictwa w Polsce oraz ich skutki dla produkcji biomasy stałej na cele energetyczne MoŜliwe scenariusze rozwoju rolnictwa w Polsce oraz ich skutki dla produkcji biomasy stałej na cele energetyczne Autor: Prof. dr hab. Antoni Faber doradca naukowy firmy Bio-Energia Sp. z o.o. Rolnik, który

Bardziej szczegółowo

Baza danych do oceny emisji gazów cieplarnianych podczas uprawy roślin na biopaliwa. Magdalena Borzęcka-Walker

Baza danych do oceny emisji gazów cieplarnianych podczas uprawy roślin na biopaliwa. Magdalena Borzęcka-Walker Baza danych do oceny emisji gazów cieplarnianych podczas uprawy roślin na biopaliwa Magdalena Borzęcka-Walker Polska, podobnie jak każdy inny kraj UE, zobowiązana jest do redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie. a ochrona klimatu

Obszary wiejskie. a ochrona klimatu Obszary wiejskie a ochrona klimatu 1 OBSZARY WIEJSKIE I ICH FUNKCJE Obszary wiejskie są bardzo zróżnicowane, co wynika z ich charakteru, położenia i historii społeczno-gospodarczej. Lasy oraz zadrzewienia

Bardziej szczegółowo

Udział Polski w atmosferycznym transporcie zanieczyszczeń powietrza na obszarze Europy

Udział Polski w atmosferycznym transporcie zanieczyszczeń powietrza na obszarze Europy Udział Polski w atmosferycznym transporcie zanieczyszczeń powietrza na obszarze Europy Anna Degórska Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy Przykład wykorzystania narzędzi opracowanych

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Biologia Realizowane treści podstawy programowej wymagania szczegółowe

Przedmiot: Biologia Realizowane treści podstawy programowej wymagania szczegółowe ĆWICZENIE 15 ĆWICZENIE 15 BIOLOGIA drzewo klimatyczne S 87 część opisowa Ćwiczenie to systematyzuje wiedzę na temat przyczyn i skutków zmian klimatycznych obserwowanych w minionym i tym stuleciu. Pozwala

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ. Opracowała: Elżbieta Paluchowska

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ. Opracowała: Elżbieta Paluchowska SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ Opracowała: Elżbieta Paluchowska Temat: Charakterystyka klimatu Polski. Cele lekcji: uczeń zna czynniki kształtujące klimat w Polsce, potrafi podzielić je

Bardziej szczegółowo

Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW:

Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW: Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW: AGROMETEOROLOGIA/ AGROMETEOROLOGY atmosfera oraz powierzchnia czynna - atmosfera. Promieniowanie Słońca, Ziemi i atmosfery; rola promieniowania

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo wobec zmian klimatu

Rolnictwo wobec zmian klimatu Rolnictwo wobec zmian klimatu Konrad Prandecki Jachranka 9-11 grudnia 2013 r. 1.Wprowadzenie Plan wystąpienia 2.Zmiany klimatyczne 3.Klimatyczne wyzwania dla rolnictwa 4.Wnioski 2 Wprowadzenie Procesy

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze 138 SPRAWDZIANY LEKCJI Sprawdzian z działu Relacje człowiek środowisko przyrodnicze Grupa I Zadanie 1 (0 4 p.) Każdemu terminowi przyporządkuj odpowiadającą mu definicję. 1. Zasoby przyrody A. Zasoby mające

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

Witold Lenart Globalne ocieplenie nieustanne kontrowersje. Cywilizacja ociepla klimat

Witold Lenart Globalne ocieplenie nieustanne kontrowersje. Cywilizacja ociepla klimat Witold Lenart Globalne ocieplenie nieustanne kontrowersje. Cywilizacja ociepla klimat W kręgach naukowo-badawczych i politycznych dość powszechnie uważa się, że obserwowane niekorzystne zjawiska atmosferyczne

Bardziej szczegółowo

Lipiec 2016 w Polsce

Lipiec 2016 w Polsce Lipiec 2016 w Polsce Czas na podsumowanie minionych miesięcy letnich, poczynając od lipca. Miało być razem wszystko, ale uznałem że post by się za bardzo roztył, więc będzie w kawałkach. Ponieważ było

Bardziej szczegółowo

Energia. Edukacji. Scenariusze lekcji Szkoła podstawowa, klasa VI

Energia. Edukacji. Scenariusze lekcji Szkoła podstawowa, klasa VI du uk kac a ji ac cji En ji En er i E Ene erg gia n r ia E ne erg gia Ed duk r ia E u a rg gia Ed duk kac cji ia E u a ji En ia Ed duk kac cji En er E u a ji En er gi Ed duk kac cji En er gia a E d E e

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Cechy systemu wczesnego ostrzegania i monitoringu Zbieranie i analiza danych w czasie rzeczywistym Systemy przewidywania zjawisk Rozmieszczenie czujników

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informacji o Rolniczej Przestrzeni Produkcyjnej (ZSIRPP)

Zintegrowany System Informacji o Rolniczej Przestrzeni Produkcyjnej (ZSIRPP) Zintegrowany System Informacji o Rolniczej Przestrzeni Produkcyjnej (ZSIRPP) GIS w rolnictwie Starachowice, 25-27 listopada 2015 r. Jan Jadczyszyn Rafał Pudełko Andrzej Doroszewski Artur Łopatka 150 lat

Bardziej szczegółowo

Antropogeniczne zmiany klimatu: mit czy rzeczywistość?

Antropogeniczne zmiany klimatu: mit czy rzeczywistość? Antropogeniczne zmiany klimatu: mit czy rzeczywistość? Kazimierz Różański Wydział Fizyki i Techniki Jądrowej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków 1. Wstęp W ostatnich latach coraz więcej pisze się i mówi

Bardziej szczegółowo

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt finansowany ze środków funduszy

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2015 w Polsce

Grudzień 2015 w Polsce Grudzień 2015 w Polsce Zeszłoroczny grudzień okazał się być najcieplejszym grudniem w historii pomiarów meteorologicznych. Jego anomalia temperatury policzona w stosunku do wielolecia 1961-1990 osiągnęła

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych dr inż. Henryk KLETA WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni Analiza

Bardziej szczegółowo

Ocieplenie klimatu. Przyczyny ocieplenia. Skutki ocieplenia. Przeciwdziałanie ociepleniu

Ocieplenie klimatu. Przyczyny ocieplenia. Skutki ocieplenia. Przeciwdziałanie ociepleniu Ocieplenie klimatu Przyczyny ocieplenia Skutki ocieplenia Przeciwdziałanie ociepleniu Co to Efekt cieplarniany?? Efekt cieplarniany To nic innego jak ocieplenie klimatu. Zjawisko to zachodzące w atmosferze

Bardziej szczegółowo

Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich

Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich Barbara Toczko Departament Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektorat Ochrony Środowiska 15 listopada 2012 r. Wyniki

Bardziej szczegółowo

Transport ciepła do Oceanu Arktycznego z wodami Prądu Zachodniospitsbergeńskiego

Transport ciepła do Oceanu Arktycznego z wodami Prądu Zachodniospitsbergeńskiego VI Doroczna Konferencja Naukowa INSTYTUTU OCEANOLOGII PAN W SOPOCIE Transport ciepła do Oceanu Arktycznego z wodami Prądu Zachodniospitsbergeńskiego Waldemar Walczowski Jan Piechura Schemat Globalnej Cyrkulacji

Bardziej szczegółowo

Szczyt, 1500 m npm. Miejscowość A - 1000 m npm, - 4 o C. Miejscowość B, 1000 m npm

Szczyt, 1500 m npm. Miejscowość A - 1000 m npm, - 4 o C. Miejscowość B, 1000 m npm Rozdział 4. ATMOSFERA poziom podstawowy Polecenie 1. Uporządkuj wymienione warstwy atmosfery zaczynając od powierzchni Ziemi i zaznacz je na przekroju powyżej: termosfera, mezosfera, troposfera, stratosfera,

Bardziej szczegółowo

Informacja o seminarium magisterskim z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach MSU Geografia fizyczna

Informacja o seminarium magisterskim z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach MSU Geografia fizyczna KATEDRA METEOROLOGII I KLIMATOLOGII INSTYTUT GEOGRAFII WYDZIAŁ OCEANOGRAFII I GEOGRAFII Informacja o seminarium magisterskim z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach MSU Geografia fizyczna SKŁAD

Bardziej szczegółowo

Światowa polityka klimatyczna

Światowa polityka klimatyczna Światowa polityka klimatyczna (emisja tlenku azotu w zależności od regionu) Wykonali : Magdalena Kulczyk oraz Piotr Wrzeszcz Efekt cieplarniany jako dobro publiczne Zasadaniewykluczalności -jeśli dobro

Bardziej szczegółowo

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Bardziej szczegółowo

Ocena obecnych i przyszłych warunków bioklimatycznych z punktu widzenia turystyki. Bartłomiej Miszuk, Irena Otop, Marzenna Strońska

Ocena obecnych i przyszłych warunków bioklimatycznych z punktu widzenia turystyki. Bartłomiej Miszuk, Irena Otop, Marzenna Strońska Ocena obecnych i przyszłych warunków bioklimatycznych z punktu widzenia turystyki Bartłomiej Miszuk, Irena Otop, Marzenna Strońska 26.11.213 Biometeorologia - nauka obejmująca badania bezpośrednich i pośrednich

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE. Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny

SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE. Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny ITP. Oddz. Warszawa /POLBIOM Anna Grzybek 23.-24.04.2015 r.,

Bardziej szczegółowo

,,WPŁYW GLOBALNYCH ZJAWISK KLIMATYCZNYCH NA KLIMAT ZIEMI CHRZANOWSKIEJ

,,WPŁYW GLOBALNYCH ZJAWISK KLIMATYCZNYCH NA KLIMAT ZIEMI CHRZANOWSKIEJ ,,WPŁYW GLOBALNYCH ZJAWISK KLIMATYCZNYCH NA KLIMAT ZIEMI CHRZANOWSKIEJ Plan wykładu: 1-Pojęcie klimatu i pogody oraz czynników klimatycznych. 2-Klimat Chrzanowa i Polski w ujęciu przez dzieje historyczne.

Bardziej szczegółowo

Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie galaktyk Zwiększenie masy słońca (większe przyciąganie słońca) Zderzenie dwóch planet

Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie galaktyk Zwiększenie masy słońca (większe przyciąganie słońca) Zderzenie dwóch planet Efekt cieplarniany Wzrost emisji CO Zanieczyszczanie gleby Zanieczyszczanie wody Zanieczyszczanie powietrza wycinanie lasów Niszczenie warstwy ozonowej Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie

Bardziej szczegółowo

Wiosna, wiosna. Autor: Dominik Kasperski

Wiosna, wiosna. Autor: Dominik Kasperski Wiosna, wiosna Autor: Dominik Kasperski Abstract Presentation briefly describes the terminology used in the analysis. Next, data about March and April are presented in context of definitions of the spring.

Bardziej szczegółowo

WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW

WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW 2 / NAGŁA POTRZEBA WPROWADZANIA DZIAŁAŃ ZWIĄZANYCH Z KLIMATEM 2 / NAGŁA POTRZEBA WPROWADZANIA DZIAŁAŃ ZWIĄZANYCH Z KLIMATEM Niepohamowana zmiana klimatu stanowi zagrożenie

Bardziej szczegółowo

Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza. EKOMETRIA Sp. z o.o.

Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza. EKOMETRIA Sp. z o.o. Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza EKOMETRIA Sp. z o.o. Metody oceny wstępnej i bieżą żącej Pomiary (automatyczne, manualne, wskaźnikowe) Modelowanie Obiektywne szacowanie emisji Modelowanie

Bardziej szczegółowo

Taką wartość osiągnęło 23 maja stężenie CO2 mierzone na biegunie południowym, najprawdopodobniej po raz pierwszy od 4 milionów lat.

Taką wartość osiągnęło 23 maja stężenie CO2 mierzone na biegunie południowym, najprawdopodobniej po raz pierwszy od 4 milionów lat. 400 ppm Taką wartość osiągnęło 23 maja stężenie CO2 mierzone na biegunie południowym, najprawdopodobniej po raz pierwszy od 4 milionów lat. Jednocześnie średnie majowe stężenie CO2 na Mauna Loa osiągnęło

Bardziej szczegółowo

Agata Gąsieniec Klasa V B

Agata Gąsieniec Klasa V B Agata Gąsieniec Klasa V B Nasza Ziemia jest zależna od równowagi, w której każda istota odgrywa jakąś rolę i istnieje tylko dzięki istnieniu innej istoty. To harmonia... Nasza Ziemia liczy ponad 4 mld

Bardziej szczegółowo

Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB)

Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) IT SYSTEM GŁÓWNE KOMPONENTY SYSTEMU ISOK: Dane LIDAR (4- punktów/m ; >00

Bardziej szczegółowo

grupa a Człowiek i środowisko

grupa a Człowiek i środowisko grupa a Człowiek i środowisko................................................. Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 18 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową

Bardziej szczegółowo

Globalne ocieplenie. Po ogłoszeniu w lutym 2007 roku

Globalne ocieplenie. Po ogłoszeniu w lutym 2007 roku Globalne ocieplenie Czy globalne ocieplenie i efekt cieplarniany to jedno i to samo? Czy człowiek jest w stanie wpływać na globalne zmiany klimatyczne? A może są one wywołane wyłącznie czynnikami naturalnymi?

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia. Ekologii Lasu 2015/2016

Zagadnienia. Ekologii Lasu 2015/2016 Zagadnienia z Ekologii Lasu 2015/2016 Spis ważniejszych zagadnień w ramach przedmiotu (rozszerzonego) EKOLOGIA LASU 1. EKOLOGIA OGÓLNA (wybrane zagadnienia) - Podstawowe pojęcia (ich znaczenie i wzajemne

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE OCIEPLENIE OKIEM FIZYKA

GLOBALNE OCIEPLENIE OKIEM FIZYKA GLOBALNE OCIEPLENIE OKIEM FIZYKA Szymon Malinowski Instytut Geofizyki Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego http://pl.wikipedia.org/wiki/globalne_ocieplenie Globalne ocieplenie obserwowane od połowy

Bardziej szczegółowo

Zał.3B. Wytyczne w zakresie określenia ilości ograniczenia lub uniknięcia emisji zanieczyszczeń do powietrza

Zał.3B. Wytyczne w zakresie określenia ilości ograniczenia lub uniknięcia emisji zanieczyszczeń do powietrza Zał.3B Wytyczne w zakresie określenia ilości ograniczenia lub uniknięcia emisji zanieczyszczeń do powietrza Wrocław, styczeń 2014 SPIS TREŚCI 1. Wytyczne w zakresie określenia ilości ograniczenia lub uniknięcia

Bardziej szczegółowo

Zmiany Klimatu i COP21. Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015

Zmiany Klimatu i COP21. Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015 Zmiany Klimatu i COP21 Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015 Program spotkania Zmiany klimatu: mity a nauka Zmiany klimatu: skutki Wysiłki w celu ograniczenia emisji Polska i

Bardziej szczegółowo

Prowadzący: dr hab. inż. Agnieszka Gubernat (tel. (0 12) 617 36 96; gubernat@agh.edu.pl)

Prowadzący: dr hab. inż. Agnieszka Gubernat (tel. (0 12) 617 36 96; gubernat@agh.edu.pl) TRANSPORT MASY I CIEPŁA Seminarium Transport masy i ciepła Prowadzący: dr hab. inż. Agnieszka Gubernat (tel. (0 12) 617 36 96; gubernat@agh.edu.pl) WARUNKI ZALICZENIA: 1. ZALICZENIE WSZYSTKICH KOLOKWIÓW

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura pomiarowo badawcza

Infrastruktura pomiarowo badawcza Temat statutowy: Klimat lokalny i konsekwencje oddziaływania na środowisko, obejmujący m.in. badania w zakresie: - ocena ilościowa i jakościowa chemizmu opadów i osadów atmosferycznych ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo