Klimat w Polsce w 21. wieku

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Klimat w Polsce w 21. wieku"

Transkrypt

1 Klimat w Polsce w 21. wieku na podstawie numerycznych symulacji regionalnych Małgorzata Liszewska Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UNIWERSYTET WARSZAWSKI 1/42

2 POGODA i KLIMAT 2/42

3 POGODA i KLIMAT Climate lasts all the time and weather only a few days (Mark Twain) Climate is what you expect, weather is what you get (Robert Heinlein) 3/42

4 POGODA ewolucja atmosfery w ciągu kilku (kilkunastu) dni bardzo ważna jest znajomość stanu początkowego PROGNOZY KLIMAT ewolucja statystycznych właściwości systemu klimatycznego w skali miesięcy, lat, stuleci związana z wewnętrzną dynamiką układu oraz zmianami wymuszeń zewnętrznych PROJEKCJE, SCENARIUSZE 4/42

5 POGODA 5/42

6 POGODA KLIMAT 6/42

7 NARZĘDZIA: hydrodynamiczne modele ogólnej cyrkulacji atmosfery i oceanu (GCMs) 7/42

8 200 km MODELE GLOBALNE (GCMs) MODELE REGIONALNE (RCMs) km Statystyczna interpretacja 10 km punkty Statystyczna interpretacja SKALE LOKALNE 8/42

9 9/42

10 modele dają spójny i prawdopodobny opis świata każdy model stanowi pewną idealizację rzeczywistości przy pewnych założeniach i uproszczeniach nie istnieje model doskonały! NIEPEWNOŚCI 10/42

11 modele dają spójny i prawdopodobny opis świata każdy model stanowi pewną idealizację rzeczywistości przy pewnych założeniach i uproszczeniach nie istnieje model doskonały! NIEPEWNOŚCI zastosowanie podejścia wiązkowego różne modele globalne różne modele regionalne (warunki brzegowe) 11/42

12 PRZYKŁAD: WIATR 12/42

13 SERWIS KLIMATYCZNY 13/42

14 wiązka 8 symulacji przeprowadzonych w projekcie UE ENSEMBLES ( ) 7 modeli regionalnych z warunkami brzegowymi z 4 modeli globalnych scenariusz emisji SRES A1B Model regionalny Referencje Model globalny Referencje 1 RM5.1 Radu et al, 2008 ARPEGE 2 DMI HIRHAM5 Christensen et al 2007 ARPEGE /arpege.html 3 MPI M REMO Jacob 2001, Jacob et al, 2001 ECHAM5 4 KNMI RACMO2 Meijgaard et al, 2008 ECHAM5 5 SMHIRCA Kjellström et al, 2005 BCM 6 DMI HIRHAM5 Christensen et al 2007 BCM 7 METO HC_HadRM3Q0 Collins et al, 2006 HadCM3Q0 8 ETHZ CLM Böhm et all, 2006 HadCM3Q0 haft/modelle/echam/echam5.html Furevik et al odelling systems/unified model/climate models/hadcm3 14/42

15 15/42

16 Strumienie danych EOBS A1B Obserwacyjne dane w siatce regularnej A1B DB Symulacje skorygowane (debiased), wybrane * zmienne Bezpośrednie wyniki symulacji dla scenariusza * emisji SRES A1B * ze względu na niedostępność niektórych danych dla dwóch ostatnich lat 21. wieku i w związku z koniecznością ujednolicenia wiązki zakres kończy się na 2098 roku 16/42

17 Zestawienie danych w bazie scenariuszy Parametry Temperatura średnia dobowa [C] Temperatura maksymalna dobowa [C] Temperatura minimalna dobowa [C] Opad [mm/d] Wiatr średni [m/s] Wilgotność [1] Wilgotność minimalna [1] Promieniowanie (SW) [W/m2] Promieniowanie (LW) [W/m2] Indeksy x x x x Najdłuższy okres z Tmax > 25 C Liczba dni w roku z Tmax > 25 C Najdłuższy okres z Tmin < 0 C Liczba dni w roku z Tmin < 0 C Okres wegetacyjny, T > 5 C, T > 10 C Start okresu wegetacyjnego, T > 5 C, T > 10 C Stopniodni, T < 17 C, T < 20 C Najdłuższy okres z opadem < 1 mm/d Liczba okresów z opadem < 1 mm/d w roku dłuższych od 5 dni Najdłuższy okres z opadem > 1 mm/d Liczba okresów z opadem > 1 mm/d dłuższych od 5 dni Maksymalny opad dobowy [mm/d] Liczba dni z pokrywą śnieżną Liczba dni z wiatrem max > 10,15,20 m/s Najdłuższy okres z wiatrem max > 10,15,20 m/s x x x x x x x x x x x x x EOBS, dane skorygowane 17/42

18 Rozdzielczość przestrzenna: ~25x25 km Dane dobowe Dane uśrednione miesięcznie sezonowo wskaźniki obliczone dla kolejnych lat 18/42

19 Symulacje A1B i A1B DB RM5.1_ARPEGE DMI HIRHAM5_ARPEGE MPI M REMO_ECHAM5 KNMI RACMO2_ECHAM5 r3 SMHIRCA_BCM DMI HIRHAM5_BCM METO HC_HadRM3Q0_HadCM3Q0 ETHZ CLM_HadCM3Q0 Statystyki min max średnia percentyl 5 percentyl 10 mediana percentyl 90 percentyl 95 19/42

20 Przykłady analizy wiązki symulacji klimatycznych dla Polski 20/42

21 TEMPERATURA POWIETRZA różnice rozkładów percentylowych ZIMA LATO 21/42

22 TEMPERATURA POWIETRZA I OPAD uśredniony dla regionu Belska w lecie i zimie TEMPERATURA OPAD 22/42

23 TEMPERATURA [oc] OPAD [%] 23/42

24 TEMPERATURA OPAD 24/42

25 TEMPERATURA OPAD 25/42

26 Najdłuższy okres z ujemną temperatura minimalna i temperaturą maksymalną większą od 25 OC dla Polski środkowej T minimalna < 0 OC T maksymalna > 25 OC 26/42

27 Liczba dni w roku z Tmin < 0oC 27/42

28 Liczba dni w roku z Tmax > 25oC 28/42

29 Długość okresu wegetacyjnego, T > 5 OC, w regionach SW i NE Region Wrocławia: SW Region Suwałk: NE 29/42

30 Okres wegetacyjny, T > 5oC, średnia 30/42

31 Stopniodni (heating degree days per time period) dla T < Tprogowa zdefiniowane jako (Tprogowa T) w określonym czasie T < 17 oc T < 20 oc 31/42

32 OPAD: tendencje są trudne do uchwycenia pewne zwiększenie opadów zimowych i zmniejszenie opadów letnich pod koniec stulecia pewien wzrost długości okresów bezopadowych powodujących susze można zaobserwować nieznaczny wzrost wysokości maksymalnych opadów dobowych 32/42

33 Względne zmiany opadu [%] dla zimy, lata, wiosny i jesieni pomiędzy okresami oraz a okresem referencyjnym ZIMA WIOSNA LATO JESIEŃ 33/42

34 Najdłuższy okres z opadem mniejszym od 1 mm/d i większym od 1 mm/dzień dla Polski środkowej Opad dobowy < 1 mm/dzień Opad dobowy > 1 mm/dzień 34/42

35 Najdłuższy okres z opadem mniejszym od 1 mm/d, średnia 35/42

36 Maksymalne opady dobowe Region Suwałk: Polska NE cała Polska 36/42

37 37/42

38 INTERPRETACJA wyników modeli klimatycznych nie istnieje jeden scenariusz konieczne jest rozważenie zakresu prawdopodobnych zmian wiązka symulacji regionalnych statystyki percentylowe, minimum, maksimum, średnia bezpośrednie wyniki symulacji są spójne hydrodynamicznie symulacje skorygowane po redukcji błędów systematycznych dają bardziej realistyczne rozkłady zmiennych zagregowanych (np. wskaźników klimatycznych) ale tracą spójność należy ostrożnie rozważyć, które z tych zmiennych powinny stanowić dane wejściowe do dalszych obliczeń dane o różnej rozdzielczości czasowej: dobowe, miesięczne, sezonowe, roczne dane dobowe mogą stanowić wejście do niektórych modeli wpływu ale konieczna jest późniejsza agregacja wyników takich modeli w przypadku oszacowań klimatycznych rozważa się dłuższe horyzonty czasowe 38/42

39 INTERPRETACJA wyników modeli klimatycznych nie istnieje jeden scenariusz konieczne jest rozważenie zakresu prawdopodobnych zmian wiązka symulacji regionalnych statystyki percentylowe, minimum, maksimum, średnia bezpośrednie wyniki symulacji są spójne hydrodynamicznie symulacje skorygowane po redukcji błędów systematycznych dają bardziej realistyczne rozkłady zmiennych zagregowanych (np. wskaźników klimatycznych) ale tracą spójność należy ostrożnie rozważyć, które z tych zmiennych powinny stanowić dane wejściowe do dalszych obliczeń dane o różnej rozdzielczości czasowej: dobowe, miesięczne, sezonowe, roczne dane dobowe mogą stanowić wejście do niektórych modeli wpływu ale konieczna jest późniejsza agregacja wyników takich modeli w przypadku oszacowań klimatycznych rozważa się dłuższe horyzonty czasowe 39/42

40 INTERPRETACJA wyników modeli klimatycznych nie istnieje jeden scenariusz konieczne jest rozważenie zakresu prawdopodobnych zmian wiązka symulacji regionalnych statystyki percentylowe, minimum, maksimum, średnia bezpośrednie wyniki symulacji są spójne hydrodynamicznie symulacje skorygowane po redukcji błędów systematycznych dają bardziej realistyczne rozkłady zmiennych zagregowanych (np. wskaźników klimatycznych) ale tracą spójność należy ostrożnie rozważyć, które z tych zmiennych powinny stanowić dane wejściowe do dalszych obliczeń dane o różnej rozdzielczości czasowej: dobowe, miesięczne, sezonowe, roczne dane dobowe mogą stanowić wejście do niektórych modeli wpływu ale konieczna jest późniejsza agregacja wyników takich modeli w przypadku oszacowań klimatycznych rozważa się dłuższe horyzonty czasowe 40/42

41 SERWIS KLIMATYCZNY Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UNIWERSYTET WARSZAWSKI 41/42

42 42/42

Magdalena Głogowska OŚRODEK ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

Magdalena Głogowska OŚRODEK ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Magdalena Głogowska OŚRODEK ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU KATOWICE, 03.10.2013 Bieruń 2010 Bielsko Biała 2010 Czechowice 2013 Gliwice 2010 Nawałnice w województwie śląskim, 2012 http://www.tvs.pl/40299,zerwane_dachy_powalone_drzewa_domy_bez_pradu_slask_po_przejsciu_nawalnic.html,galeria,67083

Bardziej szczegółowo

Panel Ekspertów KLIMAT 1. LASY I DREWNO A ZMIANY KLIMATYCZNE: ZAGROŻENIA I SZANSE Termin: 18 czerwca 2013 SESJA 1

Panel Ekspertów KLIMAT 1. LASY I DREWNO A ZMIANY KLIMATYCZNE: ZAGROŻENIA I SZANSE Termin: 18 czerwca 2013 SESJA 1 Panel Ekspertów KLIMAT 1 LASY I DREWNO A ZMIANY KLIMATYCZNE: ZAGROŻENIA I SZANSE Termin: 18 czerwca 2013 SESJA 1 KLIMAT W POLSCE W XXI WIEKU PRAWDOPODOBNE KIERUNKI ZMIAN; PERSPEKTYWA DLA KLIMATÓW LOKALNYCH

Bardziej szczegółowo

Diagnoza klimatu oraz scenariusze zmian klimatu w zlewni Nysy Łużyckiej i jej otoczeniu

Diagnoza klimatu oraz scenariusze zmian klimatu w zlewni Nysy Łużyckiej i jej otoczeniu Konferencja końcowa projektu Neymo Diagnoza klimatu oraz scenariusze zmian klimatu w zlewni Nysy Łużyckiej i jej otoczeniu Irena Otop, Bartłomiej Miszuk, Marzenna Strońska Goerlitz, 17.11.2014 PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Zmiana klimatu konsekwencje dla rolnictwa. Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

Zmiana klimatu konsekwencje dla rolnictwa. Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach SZKOLENIE CENTRALNE Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Gospodarowanie wodą w rolnictwie w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych Zmiana klimatu konsekwencje dla

Bardziej szczegółowo

Prognoza temperatury i opadów w rejonie Bydgoszczy do połowy XXI wieku. Bogdan Bąk, Leszek Łabędzki

Prognoza temperatury i opadów w rejonie Bydgoszczy do połowy XXI wieku. Bogdan Bąk, Leszek Łabędzki Prognoza temperatury i opadów w rejonie Bydgoszczy do połowy XXI wieku Bogdan Bąk, Leszek Łabędzki Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Kujawsko-Pomorski Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy www.itp.edu.pl Aktualne

Bardziej szczegółowo

Miejska Wyspa Ciepła w Warszawie w świetle zmian klimatu i zmian zagospodarowania przestrzennego

Miejska Wyspa Ciepła w Warszawie w świetle zmian klimatu i zmian zagospodarowania przestrzennego MIASTO IDEALNE MIASTO ZRÓWNOWAŻONE Warszawa 24.10.2014 Miejska Wyspa Ciepła w Warszawie w świetle zmian klimatu i zmian zagospodarowania przestrzennego Krzysztof Błażejczyk Magdalena Kuchcik Paweł Milewski

Bardziej szczegółowo

scenariusz dla Polski Zbigniew W. Kundzewicz

scenariusz dla Polski Zbigniew W. Kundzewicz Seminarium Bioróżnorodność a zmiany klimatyczne zagrożenia, szanse, kierunki działań, Warszawa, Ministerstwo Środowiska, 25 listopada 2010 Prognozowane kierunki zmian klimatycznych scenariusz dla Polski

Bardziej szczegółowo

Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB)

Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) IT SYSTEM GŁÓWNE KOMPONENTY SYSTEMU ISOK: Dane LIDAR (4- punktów/m ; >00

Bardziej szczegółowo

Cechy klimatu Polski Wschodniej na tle klimatu Polski, prognozy zmian klimatycznych

Cechy klimatu Polski Wschodniej na tle klimatu Polski, prognozy zmian klimatycznych Cechy klimatu Polski Wschodniej na tle klimatu Polski, prognozy zmian klimatycznych Bogusław M. Kaszewski Zakład Meteorologii i Klimatologii Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej UMCS Pogoda-

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Oddział we Wrocławiu. Görlitz

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Oddział we Wrocławiu. Görlitz Görlitz 17.11.2014 Pakiet programów MIKE opracowany na Politechnice Duńskiej, zmodyfikowany przez Duński Instytut Hydrauliki, Zasady działania modeli: MIKE NAM - model konceptualny o parametrach skupionych,

Bardziej szczegółowo

Zintegrowanego Systemu

Zintegrowanego Systemu Zintegrowany System Informacji o Zlewni - CRIS Dane meteorologiczne dla Zintegrowanego Systemu Informacji o Zlewni CRIS dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Projekt

Bardziej szczegółowo

Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie

Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia

Bardziej szczegółowo

Zmiany agroklimatu w Polsce

Zmiany agroklimatu w Polsce Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Zmiany agroklimatu w Polsce Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

Institute of Meteorology and Water Management National Research Institute

Institute of Meteorology and Water Management National Research Institute Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska nr 69, 2015: 257 272 (Prz. Nauk. Inż. Kszt. Środ. 69, 2015) Scientific Review Engineering and Environmental Sciences No 69, 2015: 257 272 (Sci. Rev.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi serwisu WplywKlimatu.sggw.pl

Instrukcja obsługi serwisu WplywKlimatu.sggw.pl Instrukcja obsługi serwisu WplywKlimatu.sggw.pl Spis treści 1 Wstęp... 1 2 Witryny internetowe... 1 2.1 Metadane - wyszukiwarka... 2 2.2 Pobierz... 3 3 Aplikacje mapowe... 3 3.1 Aplikacja obserwacje...

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza

Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza Paweł Durka (1) Joanna Strużewska (1,2) Jacek W. Kamiński (1,3) Grzegorz Jeleniewicz (1) Paweł Czapski (1) 1 IOŚ-PIB, Zakład Modelowania

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

Zmiany klimatu a rolnictwo

Zmiany klimatu a rolnictwo Zmiany klimatu a rolnictwo Jerzy Kozyra IUNG-PIB Bratoszewice, 07.06.2013 Referat opracowano w ramach Programu Wieloletniego IUNG-PIB Zadanie 1.1. System informacji o wpływie zmian klimatycznych na rolnictwo

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2016

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2016 REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2016 Katowice-Kraków 2017 Warunki meteorologiczne w Leśnictwie Wyrchczadeczka w 2015 W 2016 roku pogodę w Beskidzie

Bardziej szczegółowo

Lokalną Grupę Działania. Debata realizowana w ramach projektu. wdrażanego przez

Lokalną Grupę Działania. Debata realizowana w ramach projektu. wdrażanego przez Odchylenie od normy (1961-1990; o C) 2016-09-12 Debata realizowana w ramach projektu wdrażanego przez Lokalną Grupę Działania a finansowanego przez Fundację na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa ze środków

Bardziej szczegółowo

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery Menu Badania temperatury i wilgotności atmosfery Wilgotność W powietrzu atmosferycznym podstawową rolę odgrywa woda w postaci pary wodnej. Przedostaje się ona do atmosfery w wyniku parowania z powieszchni

Bardziej szczegółowo

Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich

Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich Problemy zanieczyszczenia powietrza w Polsce i innych krajach europejskich Barbara Toczko Departament Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektorat Ochrony Środowiska 15 listopada 2012 r. Wyniki

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie 2011 Miejsce obserwacji: Czarny Dunajec

Podsumowanie 2011 Miejsce obserwacji: Czarny Dunajec Podsumowanie 2011 Miejsce obserwacji: Czarny Dunajec 1. Temperatura Wartość Data Najwyższa temperatura: +31,5 C 24.08, 26.08 Najniższa temperatura: -23,0 C 06.01, 31.01 Nieoficjalne: -26,0 C 31.01 Amplituda

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza

Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza Paweł Durka (1) Joanna Strużewska (1,2) Jacek W. Kamiński (1,3) Grzegorz Jeleniewicz (1) 1 IOŚ-PIB, Zakład Modelowania Atmosfery i

Bardziej szczegółowo

Układ klimatyczny. kriosfera. atmosfera. biosfera. geosfera. hydrosfera

Układ klimatyczny. kriosfera. atmosfera. biosfera. geosfera. hydrosfera Układ klimatyczny kriosfera atmosfera biosfera geosfera hydrosfera 1 Klimat, bilans energetyczny 30% 66% T=15oC Bez efektu cieplarnianego T=-18oC 2 Przyczyny zmian klimatycznych Przyczyny zewnętrzne: Zmiana

Bardziej szczegółowo

Metody prognozowania produktywności i ich wpływ na wyniki prognozowania. Kamil Beker

Metody prognozowania produktywności i ich wpływ na wyniki prognozowania. Kamil Beker Metody prognozowania produktywności i ich wpływ na wyniki prognozowania Kamil Beker Szacowanie zasobów wiatru Faza developmentu Faza eksploatacji Pomiary wiatru Optymalizacja farmy wiatrowej Analiza produktywności

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia

Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia Irena Otop IMGW-PIB Warszawa, 24.02.2016 r. Seminarium PK GWP PLAN PREZENTACJI 1. Wprowadzenia: definicja suszy i fazy rozwoju suszy 2. Czynniki cyrkulacyjne

Bardziej szczegółowo

Pojęcie klimatu jest różnie definiowane. Najczęściej jest on rozumiany jako zjawiska i procesy w atmosferze, charakterystyczne dla danego obszaru,

Pojęcie klimatu jest różnie definiowane. Najczęściej jest on rozumiany jako zjawiska i procesy w atmosferze, charakterystyczne dla danego obszaru, 1 2 Pojęcie klimatu jest różnie definiowane. Najczęściej jest on rozumiany jako zjawiska i procesy w atmosferze, charakterystyczne dla danego obszaru, kształtowane pod wpływem czynników fizycznych i geograficznych

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja stopni zagrożenia dla zjawisk meteorologicznych stosowana w ostrzeżeniach meteorologicznych IMGW-PIB od

Klasyfikacja stopni zagrożenia dla zjawisk meteorologicznych stosowana w ostrzeżeniach meteorologicznych IMGW-PIB od Klasyfikacja stopni dla zjawisk meteorologicznych stosowana w ostrzeżeniach meteorologicznych IMGW-PIB od 1.11.2013 Zjawisko 1) 1 2 3 Silny wiatr Oblodzenie - - Przymrozki - - Roztopy Upał Silny mróz Intensywne

Bardziej szczegółowo

POGODA 2005 GMINY LIPOWIEC KOŚCIELNY. Pomiary dokonywane w Turzy Wielkiej (53 o N, 20 o E ; 130 m n.p.m.)

POGODA 2005 GMINY LIPOWIEC KOŚCIELNY. Pomiary dokonywane w Turzy Wielkiej (53 o N, 20 o E ; 130 m n.p.m.) POGODA 25 GMINY LIPOWIEC KOŚCIELNY Pomiary dokonywane w Turzy Wielkiej (53 o 6 3 N, 2 o 13 25 E ; 13 m n.p.m.) Opracowanie na podstawie własnych badań i obserwacji meteorologicznych Maria, Konrad i Janusz

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja stopni zagrożenia dla zjawisk meteorologicznych stosowana w ostrzeżeniach meteorologicznych IMGW-PIB

Klasyfikacja stopni zagrożenia dla zjawisk meteorologicznych stosowana w ostrzeżeniach meteorologicznych IMGW-PIB Klasyfikacja stopni dla zjawisk meteorologicznych stosowana w ostrzeżeniach meteorologicznych IMGW-PIB Zjawisko Silny wiatr Oblodzenie - - Przymrozki - - Roztopy Upał Silny mróz Intensywne opady deszczu

Bardziej szczegółowo

Sieć monitoringu miejskiej wyspy ciepła w Warszawie Zróżnicowanie mikroklimatyczne wybranych osiedli

Sieć monitoringu miejskiej wyspy ciepła w Warszawie Zróżnicowanie mikroklimatyczne wybranych osiedli Sieć monitoringu miejskiej wyspy ciepła w Warszawie Zróżnicowanie mikroklimatyczne wybranych osiedli Magdalena Kuchcik i Paweł Milewski oraz Krzysztof Błażejczyk i Jakub Szmyd IGiPZ PAN This project is

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

HABIT-CHANGE. Projekt współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach progamu Europa Środkowa.

HABIT-CHANGE. Projekt współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach progamu Europa Środkowa. Wszystkie elementy przyrody mokradeł Doliny Biebrzy są uzależnione od pogody i klimatu. Rozwój i obumieranie roślinności, sezonowe migracje ptaków i ssaków oraz cykle życiowe ryb i owadów są uwarunkowane

Bardziej szczegółowo

Opracowanie metody programowania i modelowania systemów wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenach nieprzemysłowych...

Opracowanie metody programowania i modelowania systemów wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenach nieprzemysłowych... 3.3. Energia słoneczna Najważniejszymi parametrami określającymi potencjał teoretyczny wykorzystania energii słonecznej na danym terenie jest ilość energii słonecznej docierającej do powierzchni ziemi

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY METEOROLOGICZNE NA POTRZEBY OSŁONY HYDROLOGICZNEJ. Teresa Zawiślak Operacyjny Szef Meteorologicznej Osłony Kraju w IMGW-PIB

PROGNOZY METEOROLOGICZNE NA POTRZEBY OSŁONY HYDROLOGICZNEJ. Teresa Zawiślak Operacyjny Szef Meteorologicznej Osłony Kraju w IMGW-PIB PROGNOZY METEOROLOGICZNE NA POTRZEBY OSŁONY HYDROLOGICZNEJ Teresa Zawiślak Operacyjny Szef Meteorologicznej Osłony Kraju w IMGW-PIB 11.12.2013 Prognoza pogody określenie przyszłego najbardziej prawdopodobnego

Bardziej szczegółowo

Globalne ocieplenie okiem fizyka

Globalne ocieplenie okiem fizyka Globalne ocieplenie okiem fizyka Szymon Malinowski Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz naukaoklimacie.pl 29 września 2016 Zmiany średniej temperatury powierzchni Ziemi (GISTEMP) Zmiany rozkładu

Bardziej szczegółowo

Opracowano scenariusz zmian średniego, maksymalnego (kwantyl 99% i kwantyl

Opracowano scenariusz zmian średniego, maksymalnego (kwantyl 99% i kwantyl PODZADANIE 6.1 Wpływ zmian klimatycznych na zmiany średniego poziomu i występowania jego ekstremalnych wartości w rejonie polskiego wybrzeża Morza Bałtyckiego oraz scenariusze zmian A. W ramach statystycznego

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza. EKOMETRIA Sp. z o.o.

Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza. EKOMETRIA Sp. z o.o. Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza EKOMETRIA Sp. z o.o. Metody oceny wstępnej i bieżą żącej Pomiary (automatyczne, manualne, wskaźnikowe) Modelowanie Obiektywne szacowanie emisji Modelowanie

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW:

Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW: Przedmioty realizowane w ramach studiów na różnych Wydziałach SGGW: AGROMETEOROLOGIA/ AGROMETEOROLOGY atmosfera oraz powierzchnia czynna - atmosfera. Promieniowanie Słońca, Ziemi i atmosfery; rola promieniowania

Bardziej szczegółowo

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt finansowany ze środków funduszy

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Konrad Garanty, Mieczysław Sowiński, Bogumiła Mysłek-Laurikainen, Jolanta Wojtkowska, Marek Kowalski

Autorzy: Konrad Garanty, Mieczysław Sowiński, Bogumiła Mysłek-Laurikainen, Jolanta Wojtkowska, Marek Kowalski OPRACOWANIA AUTORSKIE Zweryfikowane serie pomiarowe stężeń substancji oraz parametrów meteorologicznych są wykorzystywane przez wielu autorów prac magisterskich i rozpraw naukowych. Stanowią też przedmiot

Bardziej szczegółowo

Energia słoneczna i cieplna biosfery Zasoby energii słonecznej

Energia słoneczna i cieplna biosfery Zasoby energii słonecznej Dr inż. Mariusz Szewczyk Politechnika Rzeszowska im. I. Łukasiewicza Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Termodynamiki 35-959 Rzeszów, ul. W. Pola 2 Energia słoneczna i cieplna biosfery Zasoby energii

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

Środowisko symulacji parametry początkowe powietrza

Środowisko symulacji parametry początkowe powietrza Środowisko symulacji parametry początkowe powietrza Wstęp O wartości dobrze przygotowanego modelu symulacyjnego świadczy grupa odpowiednio opisanych parametrów wejściowych. Pozornie najbardziej widoczna

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT. TYTUŁ : Dane agrometeorologiczne w modelu SWAT

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT. TYTUŁ : Dane agrometeorologiczne w modelu SWAT INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT TYTUŁ : Dane agrometeorologiczne w modelu SWAT AUTOR: Danuta Kubacka, Urszula Opial - Gałuszka DATA: 23.03.2009 Dane

Bardziej szczegółowo

Model fizykochemiczny i biologiczny

Model fizykochemiczny i biologiczny Model fizykochemiczny i biologiczny dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Wykład 5: Statystyki opisowe (część 2)

Wykład 5: Statystyki opisowe (część 2) Wykład 5: Statystyki opisowe (część 2) Wprowadzenie Na poprzednim wykładzie wprowadzone zostały statystyki opisowe nazywane miarami położenia (średnia, mediana, kwartyle, minimum i maksimum, modalna oraz

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS PROMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO RAPORT KWARTALNY II/2014

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS PROMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO RAPORT KWARTALNY II/2014 REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS PROMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO RAPORT KWARTALNY II/2014 Katowice-Kraków 2014 1. Warunki pogodowe w 2 kwartale 2014 roku Średnia kwartalna

Bardziej szczegółowo

Analiza danych środowiskowych III rok OŚ

Analiza danych środowiskowych III rok OŚ Analiza danych środowiskowych III rok OŚ Wykład 6 Andrzej Leśniak KGIS, GGiOŚ AGH Kroskorelacja Cel wykładu Rozszerzenie idei autokorelacji na przypadek dwóch różnych szeregów czasowych oraz dyskusja koherencji

Bardziej szczegółowo

SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA

SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA Dr Marek Biesiada Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, Sosnowiec Główną trudnością metodologiczną w procesie ocen ryzyka zdrowotnego jest złożoność oddziaływań

Bardziej szczegółowo

STAN GEOEKOSYSTEMÓW POLSKI

STAN GEOEKOSYSTEMÓW POLSKI Dr Robert Kruszyk Instytut Badań Czwartorzędu i Geoekologii, WNGiG Uniwersytet im. A. Mickiewicza Fredry 10, 61-701 Poznań rlk@main.amu.edu.pl STAN GEOEKOSYSTEMÓW POLSKI W 2002 ROKU CHEMIZM POWIETRZA PROGRAM

Bardziej szczegółowo

Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach

Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach rocznych ocen jakości powietrza Informacje o modelu CALMET/CALPUFF

Bardziej szczegółowo

Zmiana klimatu w Polsce?

Zmiana klimatu w Polsce? Zmiana klimatu w Polsce? Tomasz Olechwir Instytut Nauk o Morzu, Wydział Nauk o Ziemi UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI Źródła: IV RAPORT IPCC SYNTETYCZNY http://www.ipcc.ch PROGRAM KLIMAT= http://www.klimat.org.pl

Bardziej szczegółowo

Klimat, ogólna cyrkulacja atmosfery, prognozy klimatu

Klimat, ogólna cyrkulacja atmosfery, prognozy klimatu Klimat, ogólna cyrkulacja atmosfery, prognozy klimatu Klimat definicje średnia pogoda wszystkie, charakterystyczne dla pewnego obszaru, stany atmosfery, występujące w przebiegu rocznym Przykład 1 Stacja

Bardziej szczegółowo

PAWEŁ SZOŁTYSEK WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

PAWEŁ SZOŁTYSEK WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH PROGNOZA WIELKOŚCI ZUŻYCIA CIEPŁA DOSTARCZANEGO PRZEZ FIRMĘ FORTUM DLA CELÓW CENTRALNEGO OGRZEWANIA W ROKU 2013 DLA BUDYNKÓW WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ PRZY UL. GAJOWEJ 14-16, 20-24 WE WROCŁAWIU PAWEŁ SZOŁTYSEK

Bardziej szczegółowo

MODELE I MODELOWANIE

MODELE I MODELOWANIE MODELE I MODELOWANIE Model układ materialny (np. makieta) lub układ abstrakcyjny (np..rysunki, opisy słowne, równania matematyczne). Model fizyczny (nominalny) opis procesów w obiekcie (fizycznych, również

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus Obszar objęty oceną jakości powietrza Ocena w 18 strefach dla: SO2, NO2, PM10,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie pomiarów sodarowych do oceny warunków anemologicznych Krakowa

Zastosowanie pomiarów sodarowych do oceny warunków anemologicznych Krakowa Zintegrowany system monitorowania danych przestrzennych dla poprawy jakości powietrza w Krakowie Zastosowanie pomiarów sodarowych do oceny warunków anemologicznych Krakowa Ewa Krajny, Leszek Ośródka Zakład

Bardziej szczegółowo

Pomiar gotowości szkolnej uczniów za pomocą skali quasi-obserwacyjnej

Pomiar gotowości szkolnej uczniów za pomocą skali quasi-obserwacyjnej Centralna Komisja Egzaminacyjna Pomiar gotowości szkolnej uczniów za pomocą skali quasi-obserwacyjnej Aleksandra Jasioska Zespół badawczy EWD, Centralna Komisja Egzaminacyjna Instytut Badao Edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2015

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2015 REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2015 Katowice-Kraków 2016 Warunki meteorologiczne w Leśnictwie Wyrchczadeczka w 2015 W roku 2015 pogodę w Beskidzie

Bardziej szczegółowo

Meteorologia i Klimatologia

Meteorologia i Klimatologia Meteorologia i Klimatologia Ćwiczenie I Poznań, 17.10.2008 mgr Bartosz Czernecki pok. 356 Instytut Geografii Fizycznej i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego (Zakład Klimatologii) Wydział Nauk Geograficznych

Bardziej szczegółowo

Zużycie paliw na ogrzewanie budynków w ostatnich sezonach grzewczych

Zużycie paliw na ogrzewanie budynków w ostatnich sezonach grzewczych Zużycie paliw na ogrzewanie budynków w ostatnich sezonach grzewczych Omówiono średnie miesięczne temperatury powietrza w sezonach grzewczych od 2006/2007 r. do 2010/31.03.2011 r. dla dziesięciu miast.

Bardziej szczegółowo

Pierwszy dzień wiosny i pory roku

Pierwszy dzień wiosny i pory roku Pierwszy dzień wiosny i pory roku W ostatnim czasie przygotowałem kilka skryptów GrADS, których zadaniem było obliczenie średnich wieloletnich wartości danego parametru. Głównie chodziło tu o średnie wieloletnie

Bardziej szczegółowo

Modelowanie warunków przewietrzania Krakowa

Modelowanie warunków przewietrzania Krakowa Modelowanie warunków przewietrzania Krakowa Leszek Ośródka, Ewa Krajny Kraków, 15 grudnia 2017 roku Projekt: Zintegrowany system monitorowania danych przestrzennych Zadanie 1: Ocena warunków przewietrzania

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z badań jakości powietrza wykonanych ambulansem pomiarowym w Tarnowskich Górach w dzielnicy Osada Jana w dniach

Sprawozdanie z badań jakości powietrza wykonanych ambulansem pomiarowym w Tarnowskich Górach w dzielnicy Osada Jana w dniach WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KATOWICACH DELEGATURA W CZĘSTOCHOWIE ul. Rząsawska 24/28 tel. (34) 369 41 20, (34) 364-35-12 42-200 Częstochowa tel./fax (34) 360-42-80 e-mail: czestochowa@katowice.wios.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Cele klimatyczne Warszawy\ kierunki rozwoju Miasta. Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury, Urząd m.st. Warszawy

Cele klimatyczne Warszawy\ kierunki rozwoju Miasta. Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury, Urząd m.st. Warszawy Cele klimatyczne Warszawy\ kierunki rozwoju Miasta Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury, Urząd m.st. Warszawy Wyzwania Warszawy związane z polityką klimatyczną Dostosowanie gospodarki do zaostrzających

Bardziej szczegółowo

Początki początków - maj br.

Początki początków - maj br. Dotychczasowe doświadczenia w zakresie egzekwowania i ujmowania zagadnień klimatycznych w składanych dokumentach na etapie ooś w województwie kujawsko - pomorskim Rdoś Bydgoszcz Początki początków - maj

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Zawilski, prof. P.Ł.

dr inż. Marek Zawilski, prof. P.Ł. UŻYTKOWANIE I OCHRONA ŚRODOWISKA W STRATEGII ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Ograniczenie emisji zanieczyszczeń z terenów zurbanizowanych do środowiska PROBLEMY OBLICZANIA PRZEPŁYWÓW MAKSYMALNYCH PRAWDOPODOBNYCH

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie wiedzy z danych

Pozyskiwanie wiedzy z danych Pozyskiwanie wiedzy z danych dr Agnieszka Goroncy Wydział Matematyki i Informatyki UMK PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Pozyskiwanie wiedzy

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Klejnowski, Leszek Ośródka

Krzysztof Klejnowski, Leszek Ośródka źródłó: nasa.gov/features/aerosols/printall.php Dyskusja - Blok tematyczny Skutki Zdrowotne Zanieczyszczeń Powietrza Badania aerozoli prowadzone przez IPIŚ PAN i IMGW PIB w woj. śląskim Krzysztof Klejnowski,

Bardziej szczegółowo

Co mówią wieloletnie serie obserwacji meteorologicznych na temat zmian klimatu w Europie?

Co mówią wieloletnie serie obserwacji meteorologicznych na temat zmian klimatu w Europie? Co mówią wieloletnie serie obserwacji meteorologicznych na temat zmian klimatu w Europie? Robert TWARDOSZ Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet Jagielloński Współczesny monitoring klimatu

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Zadanie 1 Eksploracja (EXAMINE) Informacja o analizowanych danych Obserwacje Uwzględnione Wykluczone Ogółem

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie zanieczyszczeń atmosferycznych przy użyciu sieci neuronowych

Prognozowanie zanieczyszczeń atmosferycznych przy użyciu sieci neuronowych Prognozowanie zanieczyszczeń atmosferycznych przy użyciu sieci neuronowych prof. zw. dr hab. inż. Stanisław Osowski dr inż. Krzysztof Siwek Politechnika Warszawska Kontynuacja prac Prace prowadzone w roku

Bardziej szczegółowo

Wykład 5: Analiza dynamiki szeregów czasowych

Wykład 5: Analiza dynamiki szeregów czasowych Wykład 5: Analiza dynamiki szeregów czasowych ... poczynając od XIV wieku zegar czynił nas najpierw stróżów czasu, następnie ciułaczy czasu, i wreszcie obecnie - niewolników czasu. W trakcie tego procesu

Bardziej szczegółowo

Związek klimatu Polski w drugiej połowie XX wieku z procesami w skali regionalnej i globalnej

Związek klimatu Polski w drugiej połowie XX wieku z procesami w skali regionalnej i globalnej PODZADANIE 1.1 Związek klimatu Polski w drugiej połowie XX wieku z procesami w skali regionalnej i globalnej 1. Cel badań Opisanie relacji pomiędzy warunkami termicznymi w Polsce a cyrkulacją atmosferyczną

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KLIMATU W POLSCE OWIE XX WIEKU

ZMIANY KLIMATU W POLSCE OWIE XX WIEKU ZMIANY KLIMATU W POLSCE W DRUGIEJ POŁOWIE OWIE XX WIEKU prof. dr hab. inŝ.. Marian Rojek Instytut Kształtowania towania i Ochrony Środowiska Zakład ad Agro- i Hydrometeorologii Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Typy strefy równikowej:

Typy strefy równikowej: Strefa równikowa: Duży dopływ energii słonecznej w ciągu roku, strefa bardzo wilgotna spowodowana znacznym parowaniem. W powietrzu występują warunki do powstawania procesów konwekcyjnych. Przykładem mogą

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ. Opracowała: Elżbieta Paluchowska

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ. Opracowała: Elżbieta Paluchowska SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ Opracowała: Elżbieta Paluchowska Temat: Charakterystyka klimatu Polski. Cele lekcji: uczeń zna czynniki kształtujące klimat w Polsce, potrafi podzielić je

Bardziej szczegółowo

URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO DEPARTAMENT POLITYKI REGIONALNEJ I PRZESTRZENNEJ. Referat Ewaluacji

URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO DEPARTAMENT POLITYKI REGIONALNEJ I PRZESTRZENNEJ. Referat Ewaluacji URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO DEPARTAMENT POLITYKI REGIONALNEJ I PRZESTRZENNEJ Referat Ewaluacji Ocena wpływu realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Jesionek Zastosowanie symulacji dynamiki cieczy oraz ośrodków sprężystych w symulatorach operacji chirurgicznych.

Katarzyna Jesionek Zastosowanie symulacji dynamiki cieczy oraz ośrodków sprężystych w symulatorach operacji chirurgicznych. Katarzyna Jesionek Zastosowanie symulacji dynamiki cieczy oraz ośrodków sprężystych w symulatorach operacji chirurgicznych. Jedną z metod symulacji dynamiki cieczy jest zastosowanie metody siatkowej Boltzmanna.

Bardziej szczegółowo

Analiza Zmian w czasie

Analiza Zmian w czasie Statystyka Opisowa z Demografią oraz Biostatystyka Analiza Zmian w czasie Aleksander Denisiuk denisjuk@euh-e.edu.pl Elblaska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna ul. Lotnicza 2 82-300 Elblag oraz Biostatystyka

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS PROMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO RAPORT KWARTALNY I/2014

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS PROMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO RAPORT KWARTALNY I/2014 EGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOOLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS POMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO APOT KWATALNY I/2014 Katowice-Kraków 2014 1. Warunki pogodowe w 1 kwartale 2014 roku Średnia kwartalna

Bardziej szczegółowo

Propozycje ograniczenia miejskiej wyspy ciepła i niezbędne działania adaptacyjne

Propozycje ograniczenia miejskiej wyspy ciepła i niezbędne działania adaptacyjne Propozycje ograniczenia miejskiej wyspy ciepła i niezbędne działania adaptacyjne Krzysztof Błażejczyk, Magdalena Kuchcik, Paweł Milewski, Jakub Szmyd IGiPZ PAN This project is implemented through the CENTRAL

Bardziej szczegółowo

Katedra Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt, UTP w Bydgoszczy

Katedra Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt, UTP w Bydgoszczy Ćwiczenie: Analiza zmienności prosta Przykład w MS EXCEL Sprawdź czy genotyp jagniąt wpływa statystycznie na cechy użytkowości rzeźnej? Obliczenia wykonaj za pomocą modułu Analizy danych (jaganova.xls).

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS PROMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO RAPORT KWARTALNY I/2015

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS PROMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO RAPORT KWARTALNY I/2015 EGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOOLOGICZNEJ LEŚNICTWA LEŚNY KOMPLEKS POMOCYJNY LASY BESKIDU ŚLĄKSIEGO APOT KWATALNY I/2015 Katowice-Kraków 2015 1. Warunki pogodowe w 1 kwartale 2015 roku Średnia kwartalna

Bardziej szczegółowo

Parametry statystyczne

Parametry statystyczne I. MIARY POŁOŻENIA charakteryzują średni lub typowy poziom wartości cechy, wokół nich skupiają się wszystkie pozostałe wartości analizowanej cechy. I.1. Średnia arytmetyczna x = x 1 + x + + x n n = 1 n

Bardziej szczegółowo

METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1

METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1 METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1 Wstęp Regulamin przedmiotu Efekty kształcenia Materiały na stronie www2.wt.pw.edu.pl/~akw Zaliczenie Dwie kartkówki punktowane: 1. W połowie zajęć. 2. Ostatnie zajęcia.

Bardziej szczegółowo

Obliczenia osiągów dyszy aerospike przy użyciu pakietu FLUENT Michał Folusiaak

Obliczenia osiągów dyszy aerospike przy użyciu pakietu FLUENT Michał Folusiaak Obliczenia osiągów dyszy aerospike przy użyciu pakietu FLUENT Michał Folusiaak WSTĘP Celem przeprowadzonych analiz numerycznych było rozpoznanie możliwości wykorzystania komercyjnego pakietu obliczeniowego

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ELEMENTÓW POGODY W GACI W 2002 ROKU

CHARAKTERYSTYKA ELEMENTÓW POGODY W GACI W 2002 ROKU Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Grażyna Dederko Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk CHARAKTERYSTYKA ELEMENTÓW POGODY W GACI W 2002 ROKU 1. Stacja Naukowo-Dydaktyczna Instytutu Geografii

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki klimatologiczne

Charakterystyki klimatologiczne Charakterystyki klimatologiczne Pomiary temperatury powietrza prowadzone są od ponad 250 lat. Nagromadzony materiał pomiarowy, o dość duŝej dokładności, sprawił, Ŝe metodyka opracowań klimatologicznych

Bardziej szczegółowo

KRÓTKOOKRESOWE PROGNOZOWANIE CENY EKSPORTOWEJ WĘGLA ROSYJSKIEGO W PORTACH BAŁTYCKICH. Sławomir Śmiech, Monika Papież

KRÓTKOOKRESOWE PROGNOZOWANIE CENY EKSPORTOWEJ WĘGLA ROSYJSKIEGO W PORTACH BAŁTYCKICH. Sławomir Śmiech, Monika Papież KRÓTKOOKRESOWE PROGNOZOWANIE CENY EKSPORTOWEJ WĘGLA ROSYJSKIEGO W PORTACH BAŁTYCKICH Sławomir Śmiech, Monika Papież email: smiechs@uek.krakow.pl papiezm@uek.krakow.pl Plan prezentacji Wprowadzenie Ceny

Bardziej szczegółowo

Zużycie energii na ogrzewanie budynków w województwie zachodniopomorskim w sezonie grzewczym 2015/16 r.

Zużycie energii na ogrzewanie budynków w województwie zachodniopomorskim w sezonie grzewczym 2015/16 r. Zużycie energii na ogrzewanie budynków w województwie zachodniopomorskim w sezonie grzewczym 21/16 Józef Dopke Słowa kluczowe: temperatura, średnia miesięczna temperatura, średnia temperatura w sezonie

Bardziej szczegółowo