Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla"

Transkrypt

1

2

3

4 Seria: PSYCHIATRIA I PSYCHOTERAPIA Tytuł oryginału: Motivational Interviewing, Third Edition: Helping People Change Copyright 2013 The Guilford Press A Division of Guilford Publications, Inc. Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2014 All rights reserved Redaktor naukowy dr Małgorzata Adamczyk-Zientara Projekt okładki Marcin Bruchnalski Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , tel./fax Dystrybucja: tel , tel./fax tel. kom , Konto: PEKAO SA, nr

5 Dla naszego przyjaciela i kolegi, dr. Guya Azoulaia, który odszedł przedwcześnie WRM Z serdecznymi podziękowaniami dla Jacoba, Stefana, Mai, Nathana i Niny SR

6 Nota o autorach William R. Miller, PhD, jest emerytowanym profesorem wydziałów psychologii i psychiatrii Uniwersytetu Nowego Meksyku (Stany Zjednoczone). Metodę dialogu motywującego przedstawił w artykule w Behavioral Psychotherapy z 1983 roku oraz w pierwszym wydaniu książki Motivational Interviewing, napisanej wspólnie ze Stephenem Rollnickiem w 1991 roku. Głównym przedmiotem badań dr. Millera jest leczenie i profilaktyka uzależnień, wraz z szerokimi zastosowaniami w dziedzinie psychologii zmiany. Otrzymał on wiele nagród i wyróżnień, m.in. międzynarodową nagrodę Jellinek Memorial Award, dwa wyróżnienia za osiągnięcia zawodowe od Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego oraz Innovators in Combating Substance Abuse Award od Robert Wood Johnson Foundation. Instytut Filadelfijski wymienia dr. Millera jako jednego z najczęściej cytowanych naukowców na świecie. Stephen Rollnick, PhD, wykłada komunikację w służbie zdrowia na wydziale medycznym uniwersytetu w Cardiff w Walii (Wielka Brytania). Przez wiele lat pracował jako psycholog kliniczny w psychiatrycznej i podstawowej opiece zdrowotnej, po czym zwrócił się ku zastosowaniom dialogu motywującego do ulepszenia trudnych konsultacji w służbie zdrowia i opiece społecznej. Swoje badania i wytyczne dotyczące dobrej praktyki przedstawił w licznych publikacjach. Obecnie nadal pracuje nad wdrażaniem dialogu motywującego, skupiając się na dzieciach z HIV/AIDS w Afryce oraz ciężarnych nastolatkach z ubogich środowisk. Dr Rollnick i dr Miller otrzymali wspólnie Engel Award od American Academy on Communication in Healthcare.

7 Przedmowa do trzeciego wydania Wydanie to ukazuje się 30 lat po powstaniu dialogu motywującego (DM). Pojęcie DM narodziło się w czasie rozmów, które odbywały się w Norwegii w 1982 roku. Ich rezultatem był artykuł z 1983 roku, w którym po raz pierwszy opisano tę metodę. Pierwsze wydanie niniejszej książki, skupiające się przede wszystkim na uzależnieniach, zostało opublikowane w 1991 roku. Drugie wydanie, z 2002 roku, było całkiem inną pracą poświęconą przygotowywaniu ludzi do zmiany w szerokim zakresie obszarów problemowych. Po upływie kolejnej dekady ukazuje się trzecie wydanie, które jest tak różne od drugiego jak drugie od pierwszego. Dotychczas opublikowano ponad 25 tysięcy artykułów powołujących się na DM oraz 200 randomizowanych badań klinicznych dotyczących tej metody większość z nich po drugim wydaniu. Badania dostarczyły nowych, ważnych informacji na temat procesów i rezultatów DM, psycholingwistyki zmiany oraz uczenia się DM przez terapeutów. Biorąc pod uwagę wszystkie te zmiany, stało się jasne, że nadszedł czas na napisanie nowego wydania. Nasz sposób konceptualizacji i nauczania DM uległ znacznej ewolucji. Podobnie jak drugie, niniejsze wydanie jest poświęcone wspomaganiu zmiany w szerokim zakresie zagadnień i warunków. Zawiera ono jak dotąd najpełniejsze objaśnienie DM poza jego bardziej konkretnymi zastosowaniami, które są przedmiotem innych prac (Arkowitz, Westra, Miller i Rollnick, 2008; Hohman, 2012; Naar-King i Suarez, 2011; Rollnick, Miller i Butler, 2008; Westra, 2012). Wiele w tym wydaniu się zmieniło jego treść jest w ponad 90% nowa. Zamiast przedstawić fazy i zasady DM, opisaliśmy tutaj cztery ogólne procesy, które składają się na to podejście angażowanie, ukierunkowywanie, wywoływanie, planowanie i wokół

8 10 Przedmowa do trzeciego wydania nich uporządkowaliśmy treść tej książki. Mamy nadzieję, że ten czteroprocesowy model pomoże wyjaśnić przebieg DM w praktyce. Analizujemy, w jaki sposób procesy DM można wykorzystać w toku całej zmiany, i to nie tylko zmiany zachowania. Zostały uwzględnione nowe, ważne informacje na temat procesów leżących u podłoża DM i szkolenia w zakresie tej metody. Przedstawiliśmy język podtrzymania jako przeciwieństwo języka zmiany i odróżniliśmy go od oznak niezgody w relacji między klientem a terapeutą, rezygnując z naszych wcześniejszych wyjaśnień odwołujących się do pojęcia oporu. Omówiliśmy także dwie szczególne sytuacje spotykane w terapii *, które różnią się nieco od DM głównego nurtu, niemniej jednak wykorzystują jego ramy pojęciowe i metody: pomaganie przy zachowaniu bezstronności (rozdział 17) oraz rozwijanie rozbieżności u osób, które nie doświadczają (jeszcze) ambiwalencji (rozdział 18). Znalazły się tutaj nowe przypadki kliniczne, słowniczek terminów związanych z DM oraz uaktualniona bibliografia. Dodatkowe źródła są dostępne na stronie Celowo przyznaliśmy priorytet praktycznym aspektom i zastosowaniu DM, zostawiając omówienie historii, teorii, badań empirycznych i oceniania wierności wdrażania na koniec książki. Chociaż wiemy znacznie więcej niż 10 lat temu na temat metodologii DM, tym, co nie uległo zmianie (i nie mogło ulec), jest duch DM, umysłowe i emocjonalne nastawienie, z jakim się go praktykuje. Podobnie jak w muzyce mamy temat i wariacje, istnieje także stały motyw przewijający się przez te trzy wydania, mimo że poszczególne opisy DM z czasem się zmieniają. Nadal podkreślamy, że DM wymaga partnerskiej współpracy z klientem, pełnego szacunku wywoływania w nim jego własnej motywacji i mądrości oraz bezwzględnej akceptacji zakładającej uznanie, że to, czy dojdzie do zmiany, zależy ostatecznie od decyzji każdej osoby autonomii tej nie można jej odebrać, niezależnie od tego, jak bardzo byśmy niekiedy chcieli. Do tego dodaliśmy nacisk na współczucie ** jako czwarty element tego z gruntu humanitarnego ducha, w jakim chcielibyśmy, aby DM był praktykowany. Erich Fromm opisał bezinteresowną, * W tłumaczeniu anglojęzycznego pojęcia counseling stosujemy określenie terapia. Szersze wyjaśnienie na ten temat Czytelnik znajdzie w przypisie na s. 45 w rozdziale 2 [przyp. red. nauk.]. ** Inne tłumaczenie tego terminu, a mianowicie troska proponuje Polskie Towarzystwo Terapii Motywującej (PTTM). Wyjaśnienie dotyczące takiego ujęcia Czytelnik znajdzie w przypisie na s. 41 w rozdziale 2 [przyp. red. nauk.].

9 Przedmowa do trzeciego wydania 11 bezwarunkową formę miłości, która dąży do dobrostanu i rozwoju drugiej osoby. W etyce lekarskiej określa się to jako dobroczynność, w buddyzmie jako metta, w judaizmie jako hesed (cecha porządnego człowieka), w islamie jako rahmah, a pierwsi chrześcijanie używali określenia agape (Lewis, 1960; Miller, 2000; Richardson, 2012). Niezależnie od nazwy polega to na traktowaniu tych, którym pomagamy, w sposób uznający ich wartość, co zostało opisane przez Bubera (1971) jako relacja ja ty, a nigdy jako przedmiotów, którymi można manipulować (ja ono). Niektóre procesy wpływu interpersonalnego opisane w DM zachodzą (często bez udziału świadomości) w codziennym dyskursie, a niektóre są celowo stosowane w takich kontekstach jak sprzedaż, marketing i polityka, w których współczucie może nie odgrywać istotnej roli (chociaż jest możliwe). W odniesieniu do ducha DM pokrywa się częściowo z liczącą tysiące lat mądrością na temat współczucia, które przekracza czas i kultury, oraz na temat sposobów prowadzenia negocjacji w sprawie zmiany. Być może dlatego klinicyści, którzy stykają się z DM, mają niekiedy wrażenie, że to rozpoznają, tak jakby było to coś, co znali cały czas. W pewnym sensie tak jest. Tym, co staraliśmy się zrobić z DM, było uczynienie go definiowalnym, wyuczalnym, obserwowalnym i przydatnym. W KWESTII JĘZYKA DM jest obecnie stosowany w bardzo różnych miejscach i sytuacjach. W zależności od kontekstu odbiorcy DM mogą być określani jako klienci, pacjenci, uczniowie, superwizanci, konsumenci, przestępcy lub pensjonariusze. Podobnie osobami świadczącymi DM mogą być terapeuci, wychowawcy, trenerzy, opiekunowie, klinicyści lub pielęgniarki. W niniejszej książce używaliśmy niekiedy terminu specyficznego dla danego kontekstu, ale większość naszych rozważań na temat DM ma charakter ogólny i odnosi się do wielu różnych warunków. W ramach przyjętej konwencji używaliśmy zwykle terminów klinicysta lub terapeuta * na określenie usługodawców oraz klient albo po prostu osoba na określenie tych, którym DM * W oryginale counselor, clinician, or practitioner. W polskim tłumaczeniu stosujemy określenie terapeuta jako odpowiednik obydwu angielskich terminów: counselor i practitioner. Bardziej szczegółowe wyjaśnienia dotyczące tłumaczenia pojęcia counselor i counseling zob. przypis na s. 45 w rozdziale 2 [przyp. red. nauk.].

10 12 Przedmowa do trzeciego wydania ma służyć. W celu zachowania spójności w wielu przykładach rozmów klinicznych rozproszonych po całej tej książce oznaczyliśmy je jako wymiany pomiędzy osobą prowadzącą a klientem, bez względu na kontekst. Termin dialog motywujący (motivational interviewing) pojawia się ponad tysiąc razy na kartach tej książki, zamiast więc rozwijać to określenie za każdym razem, postanowiliśmy posługiwać się prostym skrótem DM (MI), choć zdajemy sobie sprawę, że ma on także inne specyficzne znaczenia *. Rozmaite inne terminy używane w języku codziennym mają szczególne znaczenia w kontekście DM. Większość czytelników z łatwością zrozumie te znaczenia dzięki naszym wstępnym wyjaśnieniom, a potem na podstawie kontekstu. W razie wątpliwości zawsze można sięgnąć do słowniczka terminów związanych z DM, zamieszczonego w Dodatku A. PODZIĘKOWANIA Jesteśmy wdzięczni niezwykłej społeczności kolegów znanej jako MINT Motivational Interviewing Network of Trainers za pobudzanie dyskusji, które inspirowały nas w ciągu tych lat, gdy opracowywaliśmy drugie i trzecie wydanie Motivational Interviewing. Jeff Allison jest niewyczerpanym źródłem pomysłów i twórczego myślenia na temat DM, a jego wkładem są metafory, przejrzystość pojęciowa oraz wiele dobrych rozwiązań związanych z przekazywaniem DM innym. Psycholingwista Paul Amrhein wniósł znaczną wiedzę na temat procesów językowych leżących u podłoża DM, istotnie wpływając na nasz sposób rozumienia języka zmiany. Profesor Theresa Moyers, przodująca w badaniach nad procesem DM i szkoleniem w jego zakresie, poszerza naszą wiedzę na temat mechanizmów działania DM za pomocą metody naukowej, choć jednocześnie dostrzega wyraźnie jej ograniczenia. Jest to dziewiąta książka, którą napisaliśmy lub zredagowaliśmy dla wydawnictwa Guilford Press, oprócz pełnienia funkcji redaktorów serii w przypadku innych książek Guilforda na temat DM. Ma- * Angielski skrót MI jest używany m.in. jako skrót nazwy stanu Michigan, zawału mięśnia sercowego (myocardial infarction) czy popularnej serii filmowej Mission Impossible. Również polski skrót DM ma różnorakie znaczenia, na przykład jest używany jako skrót łacińskiej nazwy cukrzycy (diabetes mellitus), nazwy dom maklerski czy zespołu muzycznego Depeche Mode [przyp. red. nauk.].

11 Przedmowa do trzeciego wydania 13 jąc doświadczenie we współpracy z wieloma innymi wydawcami, nadal jesteśmy pod wrażeniem niezwykłego poziomu staranności, rzetelnej redakcji oraz troski o szczegóły, z jakimi mieliśmy stale do czynienia w Guilfordzie. Praca z takimi redaktorami jak Jim Nageotte i Kitty Moore była dla nas w ciągu tych lat wielką przyjemnością niekoniecznie wtedy, gdy byliśmy w trakcie kolejnej przeróbki tekstu, ale zawsze w odniesieniu do jakości końcowego produktu. Tak jak poprzednio redaktorka prowadząca tę książkę, Jennifer DePrima, bardzo nam pomogła w szczegółowym opracowaniu tekstu pod względem językowym. Na koniec jesteśmy bardzo wdzięczni Theresie Moyers za staranne przejrzenie oryginalnego tekstu i zasugerowanie zmian poprawiających jego płynność i przejrzystość.

12 Spis treści Nota o autorach... 7 Przedmowa do trzeciego wydania... 9 CZĘŚĆ I. CO TO JEST DIALOG MOTYWUJĄCY? Rozdział 1. Rozmowy na temat zmiany Rozdział 2. Duch dialogu motywującego Rozdział 3. Metoda dialogu motywującego CZĘŚĆ II. ANGAŻOWANIE UGRUNTOWANIE W RELACJI Rozdział 4. Zaangażowanie i wycofywanie się Rozdział 5. Słuchanie zrozumienie dylematu osoby Rozdział 6. Podstawowe umiejętności związane z prowadzeniem dialogu Rozdział 7. Badanie wartości i celów CZĘŚĆ III. UKIERUNKOWYWANIE WYZNACZANIE CELÓW STRATEGICZNYCH Rozdział 8. Dlaczego ukierunkowywać? Rozdział 9. Znajdowanie horyzontu Rozdział 10. Kiedy cele są różne Rozdział 11. Wymiana informacji

13 16 Spis treści CZĘŚĆ IV. WYWOŁYWANIE PRZYGOTOWANIE DO ZMIANY Rozdział 12. Ambiwalencja język zmiany i język podtrzymania Rozdział 13. Wywoływanie u osoby jej własnej motywacji Rozdział 14. Reagowanie na język zmiany Rozdział 15. Reagowanie na język podtrzymania i niezgodę Rozdział 16. Wywoływanie nadziei i pewności siebie Rozdział 17. Pomaganie z zachowaniem postawy neutralnej Rozdział 18. Rozwijanie rozbieżności CZĘŚĆ V. PLANOWANIE POMOST NA DRODZE DO ZMIANY Rozdział 19. Od wywoływania do planowania Rozdział 20. Opracowanie planu zmiany Rozdział 21. Wzmacnianie zobowiązania Rozdział 22. Wspieranie zmiany CZĘŚĆ VI. DIALOG MOTYWUJĄCY W CODZIENNEJ PRAKTYCE Rozdział 23. Doświadczanie dialogu motywującego Rozdział 24. Uczenie się dialogu motywującego Rozdział 25. Stosowanie dialogu motywującego Rozdział 26. Integrowanie dialogu motywującego CZĘŚĆ VII. EMPIRYCZNA OCENA DIALOGU MOTYWUJĄCEGO Rozdział 27. Dowody empiryczne oraz ewolucja dialogu motywującego Rozdział 28. Ocena rozmów motywujących Dodatek A. Słowniczek terminów związanych z dialogiem motywującym Dodatek B. Bibliografia prac poświęconych dialogowi motywującemu Christopher J. McLouth Bibliografia Indeks

14 Na stronie internetowej zamieszczono pełniejszy wykaz prac na temat DM, dwa opatrzone uwagami przykłady kliniczne, pytania do refleksji dla każdego rozdziału, karty do sortowania z osobistymi wartościami oraz słowniczek terminów związanych z DM.

15 Część I CO TO JEST DIALOG MOTYWUJĄCY? Nasze rozważania rozpoczynają się na najogólniejszym poziomie od zdefiniowania, wytyczenia i opisania klinicznej metody dialogu motywującego (DM). W tych rozdziałach proponujemy nie jedną, ale trzy definicje o wzrastającym stopniu złożoności. W rozdziale 1 przedstawiamy niefachową definicję, która odnosi się do pytania: Do czego to służy?. W rozdziale 2 opisujemy ducha DM, czyli leżące u jego podłoża nastawienie umysłowe, które naszym zdaniem jest niezbędnym warunkiem dobrej praktyki. Przedstawiamy tutaj praktyczną, fachową definicję DM, która jest istotna dla pytania: Dlaczego chcę się tego nauczyć i jak będę tym się posługiwać?. Następnie w rozdziale 3 przedstawiamy w zarysie samą metodę kliniczną, opisując nowe ramy pojęciowe DM i proponując techniczną, terapeutyczną definicję, która odnosi się do sposobu jego działania.

16 DODATEK B Bibliografia prac poświęconych dialogowi motywującemu * Christopher J. McLouth ** Uwaga: Pełną bibliografię liczącą ponad 1200 pozycji, w tym badania nad skutecznością i analizy kliniczne ułożone tematycznie, można znaleźć na stronie internetowej KSIĄŻKI Arkowitz H., Westra H.A., Miller W.R., Rollnick S. (2008). Motivational interviewing in the treatment of psychological problems. New York: Guilford Press. Botelho R. (2004). Motivational practice: Promoting healthy habits and selfcare of chronic diseases (wyd. 2). Rochester, NY: MHH Publications. Dart M. A. (2010). Motivational interviewing in nursing practice: Empowering the patient. Sudbury, MA: Jones & Bartlett. * Pełny spis polskiej literatury dotyczącej DM można znaleźć na stronie Polskiego Towarzystwa Terapii Motywującej [przyp. red. nauk.]. ** Christopher J. McLouth pisze obecnie doktorat z psychologii klinicznej na Uniwersytecie Nowego Meksyku, a także pracuje jako researcher w uniwersyteckim Center on Alcoholism, Substance Abuse and Addictions. Przedmiotem jego zainteresowań badawczych są przyczynowe mechanizmy działania DM oraz statystyczne modelowanie zmiany behawioralnej.

17 534 Bibliografia prac poświęconych dialogowi motywującemu Dimeff L.A., Baer J.S., Kivlahan D.R., Marlatt G.A. (1999). Brief alcohol screening and intervention for college students (BASICS): A harm reduction approach. New York: Guilford Press. Engle D.E., Arkowitz H. (2006). Ambivalence in psychotherapy: Facilitating readiness to change. New York: Guilford Press. Fields A.E. (2004). Curriculum-based motivation group: A five-session motivational interviewing group intervention. Vancouver, WA: Hollifiend Associates. Fields A.E. (2006). Enrolling our adult learners back into school: A five-session motivational interviewing engagement process. Vancouver, WA: Hollifield Associates. Fields A.E. (2006). Motivational enhancement therapy for problem and pathological gamblers: A five-session curriculum-based group intervention. Vancouver, WA: Hollifield Associates. Fields A.E. (2006). Paradigm shifts and corporate change All on board?: Motivational interviewing in the business world. Vancouver, WA: Hollifield Associates. Fields A.E. (2006). Resolving patient ambivalence: A five-session motivational interviewing intervention. Vancouver, WA: Hollifield Associates. Fuller C., Taylor P. (2008). A toolkit of motivational skills: Encouraging and supporting change in individuals (wyd. 2). New York: Wiley. Hibbard J., Lawson K., Moore M., Wolever R. (2010). Three pillars of health coaching: Patient activation motivational interviewing and positive psychology. Manasquan, NJ: Healthcare Intelligence Network. Hohman M. (2012). Motivational interviewing in social work practice. New York: Guilford Press. Lawson K., Wolever R., Donovan P., Greene L.M. (2009). Health coaching for behavior change: Motivational interviewing methods and practice. Manasquan, NJ: Healthcare Intelligence Network. Levounis P., Arnaout B. (2010). Handbook of motivation and change: A practical guide for clinicians. Arlington, VA: American Psychiatric. Maiuro R.D., Murphy C. (2002). Motivational interviewing and stages of change in intimate partner violence. New York: Springer. Mason P.G., Butler C.C. (2010). Health behavior change: A guide for practitioners (wyd. 2). Edinburgh, Scotland: Churchill Livingstone. Matulich B. (2010). How to do motivational interviewing: A guidebook for beginners. Kindle Edition: McMurran M. (2002). Motivating offenders to change: A guide to enhancing engagement in therapy. West Sussex, UK: Wiley. McNamara E. (2009). Motivational interviewing: Theory, practice and applications with children and young people. Ainsdale, UK: Positive Behaviour Management. Miller W.R., Rollnick S. (1991). Motivational interviewing: Preparing people to change addictive behavior. New York: Guilford Press. Miller W.R., Rollnick S. (2002). Motivational interviewing: Preparing people for change (wyd. 2). New York: Guilford Press; wyd. pol. Wywiad motywujący: jak przygotowywać ludzi do zmiany, przeł. A. Pokojska. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010.

18 Bibliografia prac poświęconych dialogowi motywującemu 535 Murphy C.M., Maiuro R.D. (2009). Motivational interviewing and stages of change in intimate partner violence. New York: Springer. Naar-King S., Suarez M. (2010). Motivational interviewing with adolescents and young adults. New York: Guilford Press; wyd. pol. Wywiad motywujący z młodzieżą i młodymi dorosłymi, przeł. M. Kapera. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków Reinke K., Herman K.C., Sprick R. (2011). Motivational interviewing for effective classroom management: The classroom check-up. New York: Guilford Press. Rollnick S., Mason P.G., Butler C.C. (1999). Health behavior change: A guide for practitioners. London: Churchill Livingstone. Rollnick S., Miller W.R., Butler C.C. (2008). Motivational interviewing in health care: Helping patients change behavior. New York: Guilford Press; wyd. pol. Wywiad motywujący w opiece zdrowotnej: jak pomóc pacjentom w zmianie złych nawyków i ryzykownych zachowań, przeł. M. Sobczak. Wydawnictwo Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej Academica, Warszawa Rosengren D.B. (2009). Building motivational interviewing skills: A practitioner workbook. New York: Guilford Press; wyd. pol. Rozwijanie umiejętności w dialogu motywującym. Podręcznik praktyka z ćwiczeniami, przeł. M. Cierpisz. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków Schmidt U., Treasure J. (1997). Clinician s guide to getting better bit(e) by bit(e): A survival kit for sufferers of bulimia nervosa and binge eating disorders. Hove, UK: Psychology Press. Tober G., Raistrick D. (2007). Motivational dialogue: Preparing addiction professionals for motivational interviewing practice. New York: Routledge. Tomlin K.M., Richardson R. (2004). Motivational interviewing and stages of change: Integrating best practices for substance abuse professionals. Center City, MN: Hazelden. Walters S.T., Baer J. S. (2005). Talking with college students about alcohol: Motivational strategies for reducing abuse. New York: Guilford Press. Walters S.T., Clark M.D., Gingerich R., Meltzer M.L. (2007). Motivating offenders to change: A guide for probation and parole. Washington, DC: National Institute of Corrections, U.S. Dept. of Justice. Weinstein P. (2002). Motivate your dental patients: A workbook. Seattle, University of Washington. Available from the author: edu. Wolf S. (2009). Retaining addicted and HIV infected clients in treatment services. Saärbrucken, Germany: VDM Verlag. Polskie opracowanie dotyczące DM Jaraczewska J.M., Krasiejko I. (2012). Dialog motywujący w teorii i praktyce. Motywowanie do zmiany w pracy socjalnej i terapii. Toruń: Wydawnictwo Edukacyjne Akapit.

19 536 Bibliografia prac poświęconych dialogowi motywującemu SYSTEMATYCZNE PRZEGLĄDY oznacza prace zawierające metaanalizy statystyczne. Apodaca T.R., Longabaugh R. (2009). Mechanisms of change in motivational interviewing: A review and preliminary evaluation of the evidence. Addiction, 104(5), Armstrong M.J., Mottershead T.A., Ronksley P.E., Sigal R.J., Campbell T.S., Hemmelgarn B.R. (2011). Motivational interviewing to improve weight loss in overweight and/or obese patients: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Obesity Reviews, 12(9), Baker A., Hambridge J. (2002). Motivational interviewing: Enhancing engagement in treatment for mental health problems. Behaviour Change, 19(3), Baker A., Lee N. K. (2003). A review of psychosocial interventions for amphetamine use. Drug and Alcohol Review, 22(3), Baker A., Turner A., Kay-Lambkin F.J., Lewin T.J. (2009). The long and the short of treatments for alcohol or cannabis misuse among people with severe mental disorders. Addictive Behaviors, 34(10), Barkhof E., De Haan L., Meijer C.J., Fouwels A.J., Keet I.P.M., Hulstijn K.P. i in. (2006). Motivational interviewing in psychotic disorders. Current Psychiatry Reviews, 2(2), Barnett N.P., Tevyaw T.O L., Fromme K., Borsari B., Carey K.B., Corbin W.R. i in. (2004). Brief alcohol interventions with mandated or adjudicated college students. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 28(6), Bechdolf A., Pohlmann B., Geyer C., Ferber C., Klosterkotter J., Gouzoulis- Mayfrank E. (2005). Motivational interviewing for patients with comorbid schizophrenia and substance abuse disorders: A review. Fortschritte der Neurologie-Psychiatrie, 73(12), Bernstein E., Bernstein J. (2008). Effectiveness of alcohol screening and brief motivational intervention in the emergency department setting. Annals of Emergency Medicine, 51(6), Bien T.H., Miller W.R., Tonigan J.S. (1993). Brief interventions for alcohol problems: A review. Addiction, 88(3), Branscum P., Sharma M. (2010). A review of motivational interviewing-based interventions targeting problematic drinking among college students. Alcoholism Treatment Quarterly, 28(1), Britt E., Blampied N., Hudson S. (2003). Motivational interviewing: A review. Australian Psychologist, 38(3), Britt E., Hudson S.M., Blampied N.M. (2004). Motivational interviewing in health settings: A review. Patient Education and Counseling, 53(2), Burke B.L. (2011). What can motivational interviewing do for you? Cognitive and Behavioral Practice, 18(1), Burke B.L., Arkowitz H., Menchola M. (2003). The efficacy of motivational interviewing: A meta-analysis of controlled clinical trials. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 71(5),

20 Bibliografia Agostinelli G., Brown J.M., Miller W.R. (1995). Effects of normative feedback on consumption among heavy drinking college students. Journal of Drug Education, 25, Aharonovich E., Amrhein P.C., Bisaga A., Nunes E.V., Hasin D.S. (2008). Cognition, commitment language, and behavioral change among cocainedependent patients. Psychology of Addictive Behaviors, 22, Aharonovich E., Brooks A.C., Nunes E.V., Hasin D.S. (2008). Cognitive deficits in marijuana users: Effects on motivational enhancement therapy plus cognitive behavioral therapy treatment outcome. Drug and Alcohol Dependence, 95(3), Aharonovich E., Hatzenbuehler M.L., Johnston B., O Leary A., Morgenstern J., Wainberg M.L. i in. (2006). A low-cost, sustainable intervention for drinking reduction in the HIV primary care setting. AIDS Care, 18(6), Ajzen I. (1985). From intentions to actions: A theory of planned behavior. W: J. Kuhl, J. Beckmann (red.), Action control: From cognition to behavior (s ). Berlin: Springer-Verlag. Ajzen I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50, Ali N., Hagshenas L., Reza M.R., Ira B., Maryam F. (2011). Comparing the effectiveness of group cognitive behavior therapy and its integration with motivational interviewing on symptoms of patients with obsessive compulsive disorder. Journal of Research in Behavioural Sciences, 9(1 (17), Allen J.P. (2001). Prospects for matching clients to alcoholism treatments based on conceptual level. W: R. Longabaugh, P.W. Wirtz (red.), Project MATCH hypotheses: Results and causal chain analyses (s ). Bethesda, MD: National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Allport G.W. (1961). Pattern and growth in personality. New York: Holt, Rinehart & Winston. Almomani F., Williams K., Catley D., Brown C. (2009). Effects of an oral health promotion program in people with mental illness. Journal of Dental Research, 88(7), Amrhein P.C., Miller W.R., Yahne C.E., Palmer M., Fulcher L. (2003). Client commitment language during motivational interviewing predicts drug

21 554 Bibliografia use outcomes. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 71(5), Ang D., Kesavalu R., Lydon J.R., Lane K.A., Bigatti S. (2007). Exercise based motivational interviewing for female patients with fibromyalgia: A case series. Clinical Rheumatology, 26(11), Anshel M.H., Kang M. (2008). Effectiveness of motivational interviewing on changes in fitness, blood lipids, and exercise adherence of police officers: An outcome-based action study. Journal of Correctional Health Care, 14(1), Antiss B., Polaschek D.L.L., Wilson M. (2011). A brief motivational interviewing intervention with prisoners: When you lead a horse to water, can it drink for itself? Psychology, Crime and Law, 17(8), Antiss T., Passmore J. (2012). Motivational interviewing coaching. W: J. Passmore, D. Peterson, T. Freire (red.), The Wiley Blackwell handbook of the psychology of coaching and mentoring. Chichester, UK: Wiley Blackwell. Anton R., Moak D.H., Latham P., Waid L.R., Myrick H., Voronin K. i in. (2005). Naltrexone combined with either cognitive behavioral or motivational enhancement therapy for alcohol dependence. Journal of Clinical Psychopharmacology, 25(4), Anton R.F., O Malley S.S., Ciraulo D.A., Couper D., Donovan D.M., Gastfriend D.R. i in. (2006). Combined pharmacotherapies and behavioral interventions for alcohol dependence. The COMBINE study: A randomized controlled trial. Journal of the American Medical Association, 295, APA Presidential Task Force on Evidence-Based Practice. (2006). Evidencebased practice in psychology. American Psychologist, 61(4), Arkowitz H., Westra H.A. (2004). Integrating motivational interviewing and cognitive behavioral therapy in the treatment of depression and anxiety. Journal of Cognitive Psychotherapy, 18(4), Arkowitz H., Westra H.A., Miller W.R., Rollnick S. (red.). (2008). Motivational interviewing in the treatment of psychological problems. New York: Guilford Press. Armstrong M.J., Mottershead T.A., Ronksley P.E., Sigal R.J., Campbell T.S., Hemmelgarn B.R. (2011). Motivational interviewing to improve weight loss in overweight and/or obese patients: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Obesity Reviews, 12(9), Atkinson C., Woods K. (2003). Motivational interviewing strategies for disaffected secondary school students: A case example. Educational Psychology in Practice, 19(1), Aubrey L.L. (1998). Motivational interviewing with adolescents presenting for outpatient substance abuse treatment. Niepublikowana rozprawa doktorska, University of New Mexico, Albuquerque. Azrin N.H., Sisson R.W., Meyers R.J., Godley M. (1982). Alcoholism treatment by disulfiram and community reinforcement therapy. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 13, Babor T.F., Del Boca F.K. (red.). (2003). Treatment matching in alcoholism. Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla

Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla Seria: PSYCHIATRIA I PSYCHOTERAPIA Tytuł oryginału: Building Motivational Interviewing Skills: A Practitioner Workbook Copyright 2009 The Guilford Press A Division of Guilford Publications, Inc. Materiały

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII (IPiN) i POLSKIE TOWARZYSTWO TERAPII MOTYWUJĄCEJ (PTTM) Im. VICTORA MEYERA

INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII (IPiN) i POLSKIE TOWARZYSTWO TERAPII MOTYWUJĄCEJ (PTTM) Im. VICTORA MEYERA INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII (IPiN) i POLSKIE TOWARZYSTWO TERAPII MOTYWUJĄCEJ (PTTM) Im. VICTORA MEYERA THE INSTITUTE OF PSYCHIATRY AND NEUROLOGY (IPiN) AND POLISH ASSOCIATION OF MOTIVATIONAL ENHANCEMENT

Bardziej szczegółowo

Wywiad motywujący. Wprowadzenie

Wywiad motywujący. Wprowadzenie Wywiad motywujący Wywiad motywujący nie aspiruje do wszechstronnej metody leczenia. Jest skoncentrowany wyłącznie na budowaniu wewnętrznej motywacji klienta. Może on stanowić samodzielny element oddziaływań,

Bardziej szczegółowo

Kontemplacja stadium rozmyślań

Kontemplacja stadium rozmyślań Kontemplacja Zainteresowanie zmianą zachowania Postawa ambiwalentna (świadomość wad i zalet) Większa podatność na wpływy, niestabilna postawa stadium rozmyślań, kiedy to osoba rozważa możliwość zmiany

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE Z PODSTAW DIALOGU MOTYWUJĄCEGO (MOTIVATIONAL INTERVIEWING) Przygotowujące do pracy z klientem/pacjentem dla studentów psychologii.

SZKOLENIE Z PODSTAW DIALOGU MOTYWUJĄCEGO (MOTIVATIONAL INTERVIEWING) Przygotowujące do pracy z klientem/pacjentem dla studentów psychologii. SZKOLENIE Z PODSTAW DIALOGU MOTYWUJĄCEGO (MOTIVATIONAL INTERVIEWING) Przygotowujące do pracy z klientem/pacjentem dla studentów psychologii. Dlaczego stworzyliśmy ofertę dla studentów psychologii? Studia

Bardziej szczegółowo

Marzena Świgoń. Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009

Marzena Świgoń. Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009 Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009 Marzena Świgoń Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Personal Knowledge Management (PKM) 1998 2009 termin,

Bardziej szczegółowo

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15 Plan of Study : call for 0/0 and subsequent Field of study: Specialty: Type of study: System: Academic year: PUBLIC HEALTH PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION I degree full-time 0/0 and subsequent YEAR I NUMBER

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 43, Kwiecień 1999, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism.

Źródło: Alcohol Alert, nr: 43, Kwiecień 1999, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. tłum. Monika Lewicka i Katarzyna Kurza Rok: 1999 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: 1 Źródło: Alcohol Alert, nr: 43, Kwiecień 1999, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

Résumé. Department of Psychology, Raffles College of Higher Education, Singapore Stanowisko: Psychology Lecturer marzec 2009 obecnie

Résumé. Department of Psychology, Raffles College of Higher Education, Singapore Stanowisko: Psychology Lecturer marzec 2009 obecnie Résumé Imię i nazwisko: Dariusz Piotr Skowroński Data urodzenia: 23 marca 1971 r. Kontakt: Email: Skype: dariusz.sko@gmail.com dariuszs1971 Zatrudnienie Department of Psychology, Raffles College of Higher

Bardziej szczegółowo

Sposoby i formy oceny kompetencji klinicznych

Sposoby i formy oceny kompetencji klinicznych Sposoby i formy oceny kompetencji klinicznych WYBRANE FORMY EGZAMINOWANIA JAKO NARZĘDZIA KONTROLI EFEKTÓW I JAKOŚCI KSZTAŁCENIA 14 MARCA 2014 dr n. farm. Mariusz Panczyk mariusz.panczyk@wum.edu.pl Zakład

Bardziej szczegółowo

Czy psychoterapia może być jeszcze bardziej skuteczna? Co podpowiadają nam na ten temat wyniki badań naukowych?

Czy psychoterapia może być jeszcze bardziej skuteczna? Co podpowiadają nam na ten temat wyniki badań naukowych? Dlaczego taki temat wystąpienia? Czy psychoterapia może być jeszcze bardziej skuteczna? Co podpowiadają nam na ten temat wyniki badań naukowych? Tytuł konferencji: Psychoterapia działa. Jak? Refleksje

Bardziej szczegółowo

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31]

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] 994. pracy w Polsce do standardów Unii Europejskiej : Część A. Program realizacji badań naukowych i prac rozwojowych 1.01 31.12.2002.

Bardziej szczegółowo

Przeglądy systematyczne Cochrane Cochrane Collaboration w Polsce

Przeglądy systematyczne Cochrane Cochrane Collaboration w Polsce Przeglądy systematyczne Cochrane Cochrane Collaboration w Polsce Małgorzata Bała Polska Filia Nordic Cochrane Centre Kraków, 2014 1 Cochrane Collaboration www.cochrane.org Międzynarodowa organizacja non-profit

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Kardiologia małych zwierząt

Kardiologia małych zwierząt Międzynarodowa Konferencja VetCo Kardiologia małych zwierząt 5-6 września 2015 Warszawa Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al. 3 Maja 7/2, 00-401 Warszawa

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne S YL AB US MODUŁ U ( PRZDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod PDPK modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Psychodietetyka z elementami

Bardziej szczegółowo

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili.

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. (Sokrates) Czym jest pomaganie? Pomaganie jest działaniem, w które

Bardziej szczegółowo

dr Monika Baryła-Matejczuk

dr Monika Baryła-Matejczuk dr Monika Baryła-Matejczuk 1. Przebieg wykształcenia i rozwoju naukowego: 1. Doktorat z psychologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2015) Osobowościowe korelaty ponadstandardowej

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2015 All rights reserved

Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2015 All rights reserved Seria: PSYCHIATRIA I PSYCHOTERAPIA Tytuł oryginału: Substance Abuse Treatment and the Stages of Change. Selecting and Planning Interventions. Second Edition Copyright 2013 The Guilford Press A Division

Bardziej szczegółowo

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego Recenzent: prof. dr hab. Zygfryd Juczyński Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp / 13. Introduction / 19

Spis treści. Wstęp / 13. Introduction / 19 Spis treści Wstęp / 13 Introduction / 19 I II III IV Zasady dydaktyczne procesu kształcenia w uniwersytecie / 27 Istota i geneza zasad dydaktycznych oraz ich klasyfikacja / 30 Treści zasad dydaktycznych

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Szulman-Wardal

Aleksandra Szulman-Wardal Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 3, s. 363-374 Aleksandra Szulman-Wardal ETHICAL PROBLEMS IN HEALTH SCIENCES ON THE EXAMPLE OF CLINICAL PSYCHOLOGY AND REHABILITATION PSYCHOLOGY Summary.

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy. Cena jednostkowa. Wydawnictwo. Lp. Ilość Cena netto. Cena. 1. A. Davies, The handbook of applied linguistics BLACKWELL 2

Formularz cenowy. Cena jednostkowa. Wydawnictwo. Lp. Ilość Cena netto. Cena. 1. A. Davies, The handbook of applied linguistics BLACKWELL 2 DA/MB/-232 232-40/14 Załącznik nr 3 Formularz cenowy Lp. Autor Tytuł Wydawnictwo Cena jednostkowa Ilość Cena netto 1. A. Davies, The handbook of applied linguistics BLACKWELL 2 C. Elder 2. J. Holmes, The

Bardziej szczegółowo

Etyka w psychoterapii sylabus 2013/2014

Etyka w psychoterapii sylabus 2013/2014 1 Etyka w psychoterapii sylabus 2013/2014 1. Rozwiązywanie dylematów etycznych w psychoterapii Bond, T. (2012). Rozwiązywanie problemów etycznych. W C. Feltham i I. Horton (red.), Psychoterapia i poradnictwo.

Bardziej szczegółowo

Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2014 All rights reserved

Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2014 All rights reserved Seria: PSYCHIATRIA I PSYCHOTERAPIA Tytuł oryginału: Treating Addiction. A Guide for Professionals Copyright 2011 The Guilford Press A Division of Guilford Publications, Inc. Copyright for Polish Translation

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Badania naukowe w pielęgniarstwie

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Badania naukowe w pielęgniarstwie S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu SBN Nazwa modułu Badania naukowe w pielęgniarstwie Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok

Bardziej szczegółowo

Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość

Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość dr Katarzyna Mikołajczyk Dział Rozwoju Edukacji Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Czym jest

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Szkolenia dla Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Szkolenia dla Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 2015/2016 Szkolenia dla Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 2015/2016 Komisja ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych - zadania i zakres działań 1. Alkohol etylowy jako: substancja psychoaktywna substancja

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Konsultacja psychologiczna - pierwszy kontakt z klientem./ Moduł 186.: Pomoc psychologiczna w praktyce

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Konsultacja psychologiczna - pierwszy kontakt z klientem./ Moduł 186.: Pomoc psychologiczna w praktyce SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Konsultacja psychologiczna - pierwszy kontakt z klientem./ Moduł 186.: Pomoc psychologiczna w praktyce 2. Nazwa przedmiotu w języku

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov

Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov tłum. Magdalena Prokop Rok: 2005 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov W odróżnieniu

Bardziej szczegółowo

Intensywna terapia i choroby układu oddechowego małych zwierząt w praktyce

Intensywna terapia i choroby układu oddechowego małych zwierząt w praktyce Międzynarodowa Konferencja VetCo Intensywna terapia i choroby układu oddechowego małych zwierząt w praktyce 18-19 maja 2013, Falenty k. Warszawy Materiały konferencyjne 1 Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Perfekcyjny Szef Karty Sytuacji Autor: Tomasz Dulewicz Kraków, 2014

Tytuł: Perfekcyjny Szef Karty Sytuacji Autor: Tomasz Dulewicz Kraków, 2014 Wydanie I copyright 2014 by Tomasz Dulewicz Business Consulting. All rights reserved. Tytuł: Perfekcyjny Szef Karty Sytuacji Autor: Tomasz Dulewicz Kraków, 2014 Niniejsza publikacja, ani żadna jej część,

Bardziej szczegółowo

Paramedycyna a postulaty evidence-based medicine

Paramedycyna a postulaty evidence-based medicine Paramedycyna a postulaty evidence-based medicine Celem jest pokazanie jak postulaty koncepcji evidence- based medicine wpłynęły na współcześnie podejmowane dyskusje dotyczące paramedycyny 1) Ustalenia

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGIA COACHINGU. dr Jacek Kozłowski jacek.kozlowski@coachview.pl. Coaching a psychologia

PSYCHOLOGIA COACHINGU. dr Jacek Kozłowski jacek.kozlowski@coachview.pl. Coaching a psychologia PSYCHOLOGIA COACHINGU dr Jacek Kozłowski jacek.kozlowski@coachview.pl Coaching a psychologia Coaching to specyficzny rodzaj relacji, której celem jest wspieranie rozwoju jednej osoby (klienta) przez drugą

Bardziej szczegółowo

WNZZ-4052-5/2015 Poznań, 2015-06-18

WNZZ-4052-5/2015 Poznań, 2015-06-18 WNZZ-4052-5/2015 Poznań, 2015-06-18 Dziekan Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu ogłasza K O N K U R S na stanowisko adiunkta w Katedrze Higieny Żywienia Człowieka

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH DLA STUDENTÓW IP podstawowe informacje jak korzystać

BAZY DANYCH DLA STUDENTÓW IP podstawowe informacje jak korzystać BAZY DANYCH DLA STUDENTÓW IP podstawowe informacje jak korzystać Opracowanie: Łukasz Budzicz (Instytut Psychologii UAM) Wszelkie naukowe eksploracje w obszarze psychologii warto zacząć od bazy PsycINFO

Bardziej szczegółowo

PRZELICZ TO NA PIENIĄDZE. Darmowy fragment www.bezkartek.pl

PRZELICZ TO NA PIENIĄDZE. Darmowy fragment www.bezkartek.pl PRZELICZ TO NA PIENIĄDZE W serii Recepta na biznes Jeffrey J. Fox napisał następujące książki: 1. Jak zostać mistrzem marketingu, czyli o zasadach, dzięki którym dzwoni kasa 2. Jak zarobić duże pieniądze

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA:. Podstawy Kod przedmiotu: 104 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota)

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota) Ośrodek Rozwoju Edukacji Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Koninie wpisany w rejestr ewidencji Marszałka Województwa Wielkopolskiego Nr DE.III.1.5471.54/3/2014 działający przy Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

NAUKA JĘZYKÓW OBCYCH. JĘZYKOZNAWSTWO

NAUKA JĘZYKÓW OBCYCH. JĘZYKOZNAWSTWO NAUKA JĘZYKÓW OBCYCH. JĘZYKOZNAWSTWO WZ 007644-WZ BEC VANTAGE BEC Vantage Masterclass Upper Intermediate : Workbook with key / Ed. Nick Brieger Oxford : University Press, 2009. - 96 s. ; 30 cm. + CD ISBN

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna. Spis treści

Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna. Spis treści Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna Spis treści Wprowadzenie (Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski)....... 11 Część I. Teoria 1. Inteligencja emocjonalna:

Bardziej szczegółowo

Podejście ukierunkowane na potrzeby osoby w wyznaczaniu celów rehabilitacyjnych www.leonardo.org.pl www.leonardo.org.uk www.leonardodavinci.

Podejście ukierunkowane na potrzeby osoby w wyznaczaniu celów rehabilitacyjnych www.leonardo.org.pl www.leonardo.org.uk www.leonardodavinci. Podejście ukierunkowane na potrzeby osoby w wyznaczaniu celów rehabilitacyjnych Julia Johnson Zespół Rehabilitacji w SM Walkergate Park International Centre for Neuro-rehabilitation and Neuro-psychiatry

Bardziej szczegółowo

dr Kazimierz Gelleta dr Kazimierz Gelleta

dr Kazimierz Gelleta dr Kazimierz Gelleta (1) Nazwa przedmiotu Podstawy psychoterapii (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Rok akademicki 2015/2016 Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

Kardiologia małych zwierząt w praktyce

Kardiologia małych zwierząt w praktyce Międzynarodowa Konferencja VetCo Kardiologia małych zwierząt w praktyce 21-22 września 2013, Falenty k. Warszawy Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al. 3 Maja

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo. Nauki społeczne

Pielęgniarstwo. Nauki społeczne Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS IWONA KOCEMBA WSPARCIE SPOŁECZNE A KONTROLA POZIOMU CUKRU WE KRWI W CUKRZYCY TYPU 2

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS IWONA KOCEMBA WSPARCIE SPOŁECZNE A KONTROLA POZIOMU CUKRU WE KRWI W CUKRZYCY TYPU 2 ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA PSYCHOLOGICA 11, 2007 Zakład Psychopatologii i Psychologii Klinicznej Instytut Psychologii UŁ IWONA KOCEMBA WSPARCIE SPOŁECZNE A KONTROLA POZIOMU CUKRU WE KRWI W CUKRZYCY

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Uczestnictwo społeczne w erze niepewności Ewa Leś, Uniwersytet Warszawski... 9

Spis treści. Uczestnictwo społeczne w erze niepewności Ewa Leś, Uniwersytet Warszawski... 9 Spis treści Od redaktor naczelnej Zeszytów Naukowych Zakładu Społeczeństwa Obywatelskiego IPS UW Społeczeństwo obywatelskie. Badania. Praktyka. Polityka...................................................

Bardziej szczegółowo

Prace proszę wysyłać na psychodietetyka@gmail.com

Prace proszę wysyłać na psychodietetyka@gmail.com Wydział Zamiejscowy SWPS we Wrocławiu Kierunek studiów: psychologia Rok akademicki 2013/2014, semestr zimowy Psychodietetyka/ Psychology and Dietetics Forma: seminarium Liczba godzin: 30 (24 w sali i 6

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Terapia krótkoterminowa./ Moduł 103.: Psychoterapia - miedzy teorią a praktyką 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Brief therapy

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia i choroby zakaźne małych zwierząt w praktyce

Endokrynologia i choroby zakaźne małych zwierząt w praktyce Międzynarodowa Konferencja VetCo Endokrynologia i choroby zakaźne małych zwierząt w praktyce 10-11 stycznia 2015, Falenty k. Warszawy Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting

Bardziej szczegółowo

Centrum Języków Obcych. Obszary kształcenia. Nauki społeczne

Centrum Języków Obcych. Obszary kształcenia. Nauki społeczne Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Jednostka Kierunek Obszary kształcenia JĘZYK ANGIELSKI Z:02017C3 Centrum Języków Obcych Europeistyka Nauki społeczne Profil kształcenia ogólnoakademicki Rok studiów 2 Typ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEGÓŁOWY STUDIÓW PODYPLOMOWYCH PSYCHOLOGIA ZARZĄDZANIA

PROGRAM SZCZEGÓŁOWY STUDIÓW PODYPLOMOWYCH PSYCHOLOGIA ZARZĄDZANIA 168 godzin zajęć 9 miesięcy nauki 10 zjazdów PROGRAM SZCZEGÓŁOWY STUDIÓW PODYPLOMOWYCH PSYCHOLOGIA ZARZĄDZANIA 1. Style kierowania i przywództwo (12 godz.) przywództwo - kiedy warto być przywódcą praktyczne

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu MSzW w Brzesku MAŁOPOLSKA SZKOŁA WYŻSZA W BRZESKU. Wydział Nauk Stosowanych w Tarnowie

Sylabus przedmiotu MSzW w Brzesku MAŁOPOLSKA SZKOŁA WYŻSZA W BRZESKU. Wydział Nauk Stosowanych w Tarnowie JEDNOSTKA MAŁOPOLSKA SZKOŁA WYŻSZA W BRZESKU WYDZIAŁ Wydział Nauk Stosowanych w Tarnowie KIERUNEK Pedagogika specjalna, I rok, studia niestacjonarne STOPIEŃ (TYTUŁ) NAUKOWY mgr IMIĘ I NAZWISKO Izabela

Bardziej szczegółowo

Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami

Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Anna Karłyk-Ćwik Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Toruń 2009 Recenzenci ks. prof. dr hab. Czesław Kustra prof.

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

LISTA PODRĘCZNIKÓW - KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN COLLEGE 2015/2016. AUTOR (AUTHOR) M.Chmiel E.Kostrzewa

LISTA PODRĘCZNIKÓW - KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN COLLEGE 2015/2016. AUTOR (AUTHOR) M.Chmiel E.Kostrzewa LISTA PODRĘCZNIKÓW - KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN COLLEGE 2015/2016 KLASA I LO PRE-IB PRZEDMIOT JĘZYK NIEMIECKI (GERMAN) JĘZYK FRANCUSKI (FRENCH) M.Chmiel E.Kostrzewa Regine Boutegege, Magdalena

Bardziej szczegółowo

OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI www.magazynnauczyciela.pl AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE GRY. projektowanie konstruowanie. użycie. R. Duke, Gaming the Future s Language, SAGE Publications, New York, 1974

TWORZENIE GRY. projektowanie konstruowanie. użycie. R. Duke, Gaming the Future s Language, SAGE Publications, New York, 1974 TWORZENIE GRY Projektowanie gry jest połączeniem naśladownictwa istniejących już formatów gier, nieuchwytnej, ale prawdziwej sztuki i pewnych zasad projektowania, z których część jest już dobrze określona

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. I. KARTA PRZEDMIOTU: Metodyka seminarium licencjackie Rok III, stopień I

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. I. KARTA PRZEDMIOTU: Metodyka seminarium licencjackie Rok III, stopień I PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE I. KARTA PRZEDMIOTU: Metodyka seminarium licencjackie Rok III, stopień I CEL PRZEDMIOTU C1 Zapoznanie się z metodami prowadzenia badań w dziedzinie dydaktyki nauczania języka

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Pielęgniarstwo specjalistyczne - Psychiatria

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach Część I Szczecin 2013 Tytuł monografii naukowej: Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom

Bardziej szczegółowo

Audyt efektywności działań społecznościowych i mobilnych. Dedykowany workshop wg metodologii TRUE prowadzi dr Albert Hupa.

Audyt efektywności działań społecznościowych i mobilnych. Dedykowany workshop wg metodologii TRUE prowadzi dr Albert Hupa. workshops. Dedykowany workshop wg metodologii TRUE prowadzi dr Albert Hupa. Cel warsztatu: Przekazanie wiedzy i umiejętności potrzebnych do wypracowywania optymalnego sposobu pomiaru efektywności kampanii

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Warszawa

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Warszawa Warszawa 2015 Recenzje: prof. dr hab. Anna Matczak prof. dr hab. Bogdan Zawadzki Opracowanie naukowo-techniczne: Martyna Mikulska Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Magdalena Pluta Korekta:

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum dnia 21 maja 2013 r.

Załącznik nr 6 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum dnia 21 maja 2013 r. Specjalności w ramach studiów na kierunku psychologia studia jednolite magisterskie Program kształcenia przewiduje dwie specjalności do wyboru przez studentów począwszy od 6 semestru (3 roku studiów).

Bardziej szczegółowo

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl Copyright for Polish edition by Bartosz Goździeniak Data: 4.06.2013 Tytuł: Pytanie o czynność wykonywaną w czasie teraźniejszym Autor: Bartosz Goździeniak e-mail: bgozdzieniak@gmail.com Darmowy artykuł,

Bardziej szczegółowo

Projekt Własnego Pomysłu Badawczego

Projekt Własnego Pomysłu Badawczego Projekt badawczy Projekt Własnego Pomysłu Badawczego 1. Prezentacja publiczna (10 pkt) Krótkie wystąpienie mające na celu zapoznanie grupy z najistotniejszymi aspektami własnego pomysłu badawczego Ocenie

Bardziej szczegółowo

Dialog Motywujący metoda skutecznego pomagania

Dialog Motywujący metoda skutecznego pomagania Z okazji 5-lecia istnienia Polskie Towarzystwo Terapii Motywującej wraz z Krajowym Biurem ds. Przeciwdziałania Narkomanii i Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych serdecznie zaprasza na

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Program Studiów Zawodowych Coachingu

Program Studiów Zawodowych Coachingu Program Studiów Zawodowych Coachingu Instytutu Komunikacji i Rozwoju Mukoid Program jest w pełni zgodny ze standardami International Coach Federation (ICF). Jest to pełne profesjonalne przygotowanie do

Bardziej szczegółowo

Mission IELTS 1. ADVANCED LEVEL Bob Obee Mary Spratt

Mission IELTS 1. ADVANCED LEVEL Bob Obee Mary Spratt IELTS 82 FCE 84 CAE 86 CPE 86 BEC 87 KET/PET 87 City & Guilds IESOL/ISESOL 88 The Swansea Levels Test X_Lex 88 LAT: Language Aptitude Test 88 ISE II 89 IGCSE 89 nowość nowość Mission IELTS 1 ADVANCED LEVEL

Bardziej szczegółowo

SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia.

SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: pecjalności: YLABU Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Psychologia lekarska Kod modułu LK.3.D.002 I Wydział Lekarski z Oddziałem tomatologicznym

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGICZNE NARZĘDZIA PRACY Z TRUDNYM PACJENTEM

PSYCHOLOGICZNE NARZĘDZIA PRACY Z TRUDNYM PACJENTEM Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN:

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014-2015

Sylabus na rok 2014-2015 (1) Nazwa przedmiotu Podstawy psychoterapii () Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo EPROFESS Żory 2009. Wydanie I ISBN: 978-83-929643-0-8. Projekt okładki: Jacek Piekarczyk Skład: EPROFESS, Żory

Copyright by Wydawnictwo EPROFESS Żory 2009. Wydanie I ISBN: 978-83-929643-0-8. Projekt okładki: Jacek Piekarczyk Skład: EPROFESS, Żory Copyright by Wydawnictwo EPROFESS Żory 2009 Wydanie I ISBN: 978-83-929643-0-8 Projekt okładki: Jacek Piekarczyk Skład: EPROFESS, Żory Wydawnictwo EPROFESS Żory www.eprofess.pl email: wydawnictwo@eprofess.pl

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego. 2. KIERUNEK: Politologia. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego. 2. KIERUNEK: Politologia. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Lektorat języka angielskiego 2. KIERUNEK: Politologia 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 30 7. TYP

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. mgr M. Tomaszewska

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. mgr M. Tomaszewska Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest przedstawienie lekarzom i personelowi medycznemu technik właściwej komunikacji

Bardziej szczegółowo

WALIDACJA SKALI OCENY NADMIERNEGO KORZYSTANIA Z SIECI SPOŁECZNOŚCIOWYCH (SONKSS)

WALIDACJA SKALI OCENY NADMIERNEGO KORZYSTANIA Z SIECI SPOŁECZNOŚCIOWYCH (SONKSS) WALIDACJA SKALI OCENY NADMIERNEGO KORZYSTANIA Z SIECI SPOŁECZNOŚCIOWYCH (SONKSS) dr hab. Paweł Izdebski prof. nadzw. mgr Martyna Kotyśko Instytut Psychologii Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Grant: Osobowościowe

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 21 maja 2013 r.

Załącznik nr 2 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 21 maja 2013 r. Szczegółowy plan studiów NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH: PSYCHOLOGIA I ROK STUDIÓW: 4. 5. 6. 7. Wstęp do psychologii Historia myśli psychologicznej I semestr: wykład+dwiczenia O E 50 6 wykład O E 30 4 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Psychologiczne zagadnienia uzależnienia od alkoholu./ Moduł 131..: Patologia zachowań społecznych 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 Introduction... 11

Spis treści. Wstęp... 9 Introduction... 11 Spis treści Wstęp... 9 Introduction... 11 CZĘŚĆ I Obszar filozoficzno-antropologiczny... 13 Zuzana Chanasová Antropologické výzvy súčasného pedagóga primárneho vzdelávania........ 15 Grzegorz Hołub Od

Bardziej szczegółowo

Nefrologia i urologia małych zwierząt w praktyce

Nefrologia i urologia małych zwierząt w praktyce Międzynarodowa Konferencja VetCo Nefrologia i urologia małych zwierząt w praktyce 17-18 maja 2014, Falenty k. Warszawy Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al.

Bardziej szczegółowo

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013 Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL June 2013 KEY FACTS ON THE SECTOR KEY FACTS ON THE SECTOR 110 000 No. of employees in foreign capital BPO/ITO, SSC and R&D centres

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia rozwoju osobistego. Coaching NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: nauki o rodzinie, drugi stopień Sylabus modułu: Uzależnienia i współuzależnienie (11-R2S-12-r2_6) 1.

Kierunek i poziom studiów: nauki o rodzinie, drugi stopień Sylabus modułu: Uzależnienia i współuzależnienie (11-R2S-12-r2_6) 1. Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: nauki o rodzinie, drugi stopień Sylabus modułu: Uzależnienia i współuzależnienie (11-R2S-12-r2_6) 1. Informacje ogólne koordynator modułu,

Bardziej szczegółowo