Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2015 All rights reserved

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2015 All rights reserved"

Transkrypt

1

2

3 Seria: PSYCHIATRIA I PSYCHOTERAPIA Tytuł oryginału: Substance Abuse Treatment and the Stages of Change. Selecting and Planning Interventions. Second Edition Copyright 2013 The Guilford Press A Division of Guilford Publications, Inc. Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2015 All rights reserved Redaktor naukowy dr hab. Barbara Bętkowska-Korpała Projekt okładki Marcin Bruchnalski Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , tel./fax Dystrybucja: tel , tel./fax tel. kom , Konto: PEKAO SA, nr

4 Dla Marissy Lyn, Cary i Anny Jerry ego, Keitha, Daniela, Heather oraz Cali Ann, Collina i Angie

5 O autorach Dr Gerard J. Connors jest pracownikiem naukowym i byłym dyrektorem Uniwersytetu w Instytucie Badań nad Uzależnieniami w Buffalo. Prowadzone przez niego badania kliniczne dotyczą między innymi leczenia zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji psychoaktywnych, dopasowywania terapii do pacjenta, wczesnych interwencji u osób silnie uzależnionych od alkoholu, roli zespołów terapeutycznych w leczeniu uzależnień oraz analizy rezultatów terapii. Dr Connors jest autorem lub współautorem ponad 100 artykułów, rozdziałów książek oraz publikacji dotyczących alkoholizmu i zachowań nałogowych. Dr Carlo C. DiClemente jest przewodniczącym zespołu badań i profesorem Wydziału Psychologii Uniwersytetu Maryland w Baltimore County (UMBC) oraz dyrektorem MDQuit Tobacco Resource Center oraz Center for Community Collaboration na tymże uniwersytecie. Jest współtwórcą modelu etapów zmian oraz autorem wielu publikacji naukowych na temat roli motywacji i zmian zachowania w przypadku różnych problemów zdrowotnych i nałogów. Dr DiClemente został uhonorowany nagrodami Fundacji Roberta Wooda Johnsona dla Innowatorów w zakresie Zwalczania Nadużywania Substancji Psychoaktywnych (Innovators Combating Substance Abuse Award) oraz McGovern Award Amerykańskiego Towarzystwa Leczenia Uzależnień (American Society of Addiction Medicine). Dr Mary Marden Velasquez jest profesorem, prodziekanem Wydziału Badań, dyrektorem Center for Social Work Research oraz dyrektorem Health Behavior Research and Training Institute w School of Social Work na Uniwersytecie Texas w Austin. Jej prace dotyczą między in-

6 O autorach 7 nymi rozwoju interwencji w takich obszarach jak terapia Płodowego Zespołu Alkoholowego, nadużywanie alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, grupowa terapia uzależnień od substancji psychoaktywnych, zapobieganie wirusowi HIV oraz rzucanie palenia. Dr Velasquez jest autorem wielu artykułów i rozdziałów książek na temat terapii krótkoterminowych mających na celu zachęcenie do rozpoczęcia leczenia i zmiany zachowań. Jest także członkiem Motivational Interviewing Network of Trainers. Dr Dennis M. Donovan jest dyrektorem Alcohol and Drug Abuse Institute oraz profesorem na Wydziale Psychiatrii i Nauk Społecznych Szkoły Medycznej Uniwersytetu w Waszyngtonie. Opublikował ponad 200 prac, w tym pięć książek dotyczących uzależnień od alkoholu i narkotyków. Pełnił funkcję Przewodniczącego Stowarzyszenia Psychologów ds. Zachowań Uzależniających (Society of Psychologists in Addictive Behaviors). Jest członkiem Oddziału 28 (Psychopharmacology and Substance Abuse) oraz Oddziału 50 (Society of Addiction Psychology) Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego.

7 Spis treści Rozdział 1. Tło i przegląd zagadnień Rozdział 2. Etapy zmian Rozdział 3. Metody oceny Rozdział 4. Planowanie terapii Rozdział 5. Terapia indywidualna Rozdział 6. Terapia grupowa Rozdział 7. Terapia par i udział rodziny w leczeniu Rozdział 8. Grupy osób o szczególnych potrzebach. Przypadki kobiet uzależnionych od alkoholu lub narkotyków i osób popełniających przestępstwa drogowe pod wpływem substancji psychoaktywnych Rozdział 9. Nawrót Rozdział 10. Środowiska sprzyjające interwencjom Rozdział 11. Uwagi końcowe i kierunki rozwoju Bibliografia Indeks

8 ROZDZIAŁ 1 TŁO I PRZEGLĄD ZAGADNIEŃ Spożywanie alkoholu i zażywanie narkotyków * jest dziś powszechnym zjawiskiem społecznym, które często wiąże się z różnego rodzaju problemami zdrowotnymi, psychologicznymi i społecznymi (Galanter i Kleber 2008). Jak zaznaczamy nieco później w tym rozdziale, ponoszone przez społeczeństwo koszty finansowe tych zjawisk są bardzo wysokie, a stopień ludzkiego cierpienia z nimi związany jest ogromny. Z tych powodów pokłada się nadzieję w terapii jako jednej z dróg zmiany nawyków zażywania substancji psychoaktywnych przez pojedyncze osoby oraz rozwiązywania towarzyszących temu problemów. Niniejsza książka jest praktycznym podręcznikiem leczenia zaburzeń wynikających z nadużywania alkoholu i narkotyków u osób dorosłych, opartym na najnowszych teoriach i badaniach naukowych. Jej pierwszy rozdział stanowi wprowadzenie, w którym podkreślamy, jak powszechne jest zażywanie narkotyków, oraz przedstawiamy związane z tym konsekwencje. Następnie opisujemy sposoby identyfikacji wzorców spożywania alkoholu i zażywania narkotyków, które są charakterystyczne dla osób biorących udział w specjalistycznych programach leczenia. Dostrzegamy też, że w terapii uzależnień od alkoholu * Terminy alkohol i narkotyki oraz narkotyki są w tej książce traktowane jako pojęcia równoważne. Używanie sformułowania alkohol i narkotyki jest zbędne, ponieważ alkohol jest narkotykiem. Mimo to ze względu na sposób, w jaki są przedstawiane wyniki badań naukowych i klinicznych oraz informacje zawarte w literaturze dotyczącej tej dziedziny, czasem rozróżniamy terminy alkohol i narkotyki. Należy również podkreślić, że alkohol i substancje psychoaktywne są najczęściej postrzegane przez społeczeństwo jako dwa zupełnie odrębne pojęcia.

9 14 Etapy zmiany w terapii uzależnień i narkotyków zwraca się obecnie dużą uwagę na pilną potrzebę zmiany wzorców zażywania substancji psychoaktywnych, które są szkodliwe zarówno dla poszczególnych osób, jak i całego społeczeństwa. Dlatego przedstawiamy model etapów zmian konceptualne podejście do zmiany zachowań, które w znacznym stopniu wpłynęło na leczenie osób nadużywających substancji psychoaktywnych i stanowi centralny punkt odniesienia dla informacji zawartych w tej książce. SPOŻYWANIE ALKOHOLU I ZAŻYWANIE NARKOTYKÓW Niniejsza książka jest poświęcona nadmiernemu spożywaniu alkoholu i zażywaniu narkotyków, które zakłócają normalne funkcjonowanie. Przyjrzenie się wzorcom zażywania narkotyków przez pojedynczą osobę w szerszym kontekście społecznym pomaga je zrozumieć. Przydatnych informacji na ten temat dostarczają badania krajowe na temat zażywania alkoholu i narkotyków, przeprowadzane cyklicznie przez kilka ostatnich dziesięcioleci w USA *. W ramach Narodowych Badań na temat Zażywania Narkotyków i Zdrowia z 2010 roku (Substance Abuse and Mental Health Services Administration 2011) dane dotyczące zażywania narkotyków w Stanach Zjednoczonych zostały zebrane wśród osób należących do cywilnej, niezinstytucjonalizowanej ludności USA w wieku od 12 lat. Prezentują one między innymi ogólny poziom zażywania różnych narkotyków, w tym spożywania alkoholu i palenia papierosów, w okresach poprzedzających badanie o rok i o miesiąc. Termin zażywanie oznacza w tym przypadku to, że ankietowana osoba przyjęła konkretną substancję przynajmniej raz w danym okresie (zwykle w ciągu ostatnich 30 dni lub ostatniego roku poprzedzającego przeprowadzenie badania). Niektóre z wyników tej ankiety zasługują na szczególną uwagę. Na pierwszym miejscu listy zażywanych substan- * Na potrzeby tego fragmentu wykorzystujemy dane z narodowej ankiety na temat zażywania narkotyków i zdrowia z 2010 r. (Substance Abuse and Mental Health Services Administration 2011). Została ona wypełniona przez ponad osób w wieku od 12 lat, należących do cywilnej, niezinstytucjonalizowanej ludności USA. Chociaż w próbie tej znalazły się osoby mieszkające w takich miejscach jak przytułki, miejsca tymczasowego zamieszkania czy akademiki, nie było w niej osób przebywających w więzieniach ani też pełniących czynną służbę wojskową. Ogólnokrajowe ankiety przeprowadzane w gospodarstwach domowych dają najlepszy obraz częstotliwości i ilości zażywania różnego rodzaju substancji psychoaktywnych przez obywateli USA.

10 1. Tło i przegląd zagadnień 15 cji znalazł się alkohol (spożywany w ciągu poprzedzającego ankietę roku przez 66% osób), drugie, odległe miejsce zajęły papierosy (27% badanych). Marihuana i haszysz (12% badanych) uplasowały się najwyżej na liście substancji nielegalnych. Powyższe dane procentowe są identyczne zarówno dla substancji zażywanych w poprzedzającym ankietę miesiącu, jak i roku. W przypadku substancji nielegalnych (kategorii obejmującej marihuanę/haszysz, kokainę w tym krak heroinę, substancje halucynogenne, substancje wziewne lub leki na receptę stosowane niezgodnie z zaleceniami) 8,9% badanych zażywało je obecnie (tj. w ciągu ostatniego miesiąca przed badaniem). Najczęściej branym narkotykiem w tym przedziale czasowym była marihuana (6,9% badanych). Wyniki dotyczące innych substancji nielegalnych, obecnie zażywanych przez ankietowanych, były znacznie niższe: 2,7% z nich zażywało niezgodnie z zaleceniami leki psychoterapeutyczne wydawane na receptę, a mniej niż 1% kokainę (0,6%), substancje halucynogenne (0,5%) oraz metaamfetaminę (0,2%). Wyniki procentowe nie zawsze jednak oddają rzeczywistą liczbę osób, o których mowa. Na przykład zażywanie niezgodnie z zaleceniami leków psychoterapeutycznych wydawanych na receptę przez 2,7% badanych odpowiada siedmiu milionom osób w Stanach Zjednoczonych. Część ankiety dotycząca spożywania alkoholu pokazała, że nieco ponad połowa (52%) badanych w wieku 12 lat lub starszych piła alkohol w ciągu ostatniego miesiąca przed badaniem, co odpowiada szacunkowej liczbie 131,3 miliona ludzi. Prawie jedna czwarta badanych (23,1%) odnotowała upijanie się (rozumiane jako wypijanie pięciu lub więcej napojów alkoholowych przynajmniej raz podczas miesiąca poprzedzającego badanie). Dzięki ankiecie zebrano też ważne informacje na temat nadużywania substancji psychoaktywnych, uzależnienia od nich oraz metod leczenia. W 2010 roku około 8,7% ludności USA zakwalifikowało się do grupy osób nadużywających substancji psychoaktywnych lub od nich uzależnionych w roku wcześniejszym na podstawie kryteriów określonych w czwartym wydaniu Podręcznika Diagnostyki i Statystyki Zaburzeń Psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego z 1994 roku (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, American Psychiatric Association 1994). Ponad dwie trzecie tych osób (67,8%) nadużywało alkoholu lub było od niego uzależnionych, ale nie od narkotyków. Pozostałe zostały sklasyfikowane jako

11 16 Etapy zmiany w terapii uzależnień osoby nadużywające zarówno alkoholu, jak i narkotyków lub uzależnione od tych substancji (13,1%) albo jako nadużywające wyłącznie narkotyków bądź uzależnione od nich (19,0%). Najpowszechniej nadużywanym narkotykiem w ciągu ostatniego roku przed badaniem była marihuana, a tuż za nią uplasowały się leki przeciwbólowe i kokaina. W odniesieniu do leczenia oszacowano, że 9,3% badanych (co odpowiada 23,5 milionom osób) wymagało leczenia z powodu zażywania narkotyków lub alkoholu. Tylko 2,6 miliona z 23,1 miliona osób, które potrzebowały pomocy, rzeczywiście ją otrzymywało (co odpowiada 1% badanych w ogóle i 11,2% osób wymagających leczenia). Oznacza to, że w 2009 roku przeważająca większość osób zaliczanych do grupy wymagającej leczenia z powodu zażywania narkotyków lub alkoholu nie otrzymała odpowiedniej pomocy. Warto zauważyć, że wśród wymagających leczenia, ale go nieotrzymujących tylko 5% zgłosiło taką potrzebę. Dane pozyskane z krajowych badań dotyczących zażywania narkotyków i zdrowia dają klinicystom najlepszą płaszczyznę odniesienia, pozwalającą na dokładniejszą ocenę i interpretację poziomu zażywania substancji psychoaktywnych przez ich klientów *. Jakość interpretacji tych danych rośnie, kiedy zwracamy uwagę na różnice w poszczególnych podgrupach. W związku z tym wzorzec zażywania substancji psychoaktywnych przez każdego z klientów najlepiej jest rozpatrywać na tle jego podgrupy zdefiniowanej przez takie cechy jak wiek lub płeć. Na tej samej zasadzie można też brać pod uwagę inne cechy danej osoby, na przykład socjodemograficzne (takie jak lata edukacji). Problem zażywania substancji psychoaktywnych występuje u osób należących do wszystkich warstw i grup społecznych i żadnej z nich nie można określić mianem typowego uzależnionego. Niemniej jednak znajomość norm zażywania substancji psychoaktywnych w podgrupie, do której zalicza się klient, może pomóc w określeniu celów leczenia i przewidzeniu potencjalnych przeszkód, a także czynników wspierających go w osiągnięciu i podtrzymaniu zmiany. * Specjaliści leczenia zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji psychoaktywnych stosują terminy pacjent i klient w stosunku do osób zgłaszających się na leczenie z pewną niekonsekwencją. Często wybór jednego z tych pojęć zależy od miejsca, w którym odbywa się leczenie osoby podejmujące terapię w zamkniętych ośrodkach szpitalnych są częściej nazywane pacjentami, a osoby leczące się w ośrodkach środowiskowych w systemie ambulatoryjnym klientami. W niniejszej książce terminy pacjent i klient są używane zamiennie i określają osoby leczące się z uzależnień od substancji psychoaktywnych.

12 Bibliografia Addiction Research Foundation (1993). Directory of client outcome measures for addictions treatment programs. Toronto: Author. Agency for Health Care Policy and Research (1996). Clinical practice guideline for smoking cessation. AHCPR Guideline Number 18. Washington, DC: Author. Agrawal A., Lynskey M.T. (2006). The genetic epidemiology of cannabis use, abuse and dependence. Addiction, 101, s Agrawal A., Lynskey M.T. (2008). Are there genetic influences on addiction? Evidence from family, adoption and twin studies. Addiction, 103, s Ahijevych K., Wewers M.E. (1992). Processes of change across five stages of smoking cessation. Addictive Behaviors, 17, s Allan C.A., Cooke D.J. (1985). Stressful life events and alcohol misuse in women: A critical review. Journal of Studies on Alcohol, 46, s Allen J.C., Columbus M. (red.) (1995). Assessing alcohol problems. Rockville, MD: National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Allen J.P., Litten R.Z. (1992). Techniques to enhance compliance with disulfiram. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 16, s Allen J.P., Sillanaukee P., Strid N., Litten R.Z. (2003). Biomarkers of heavy drinking, [w:] J.P. Allen, V. Wilson (red.), Assessing alcohol problems: A guide for clinicians and researchers (wyd. 2, s ). Bethesda, MD: National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Allen J.P., Wilson V. (red.) (2003). Assessing alcohol problems: A guide for clinicians and researchers (wyd. 2). Bethesda, MD: National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Alvanzo A.A., Storr C.L., La Flair L., Green K.M., Wagner F.A., Crum R.M. (2011). Race/ethnicity and sex differences in progression from drinking initiation to the development of alcohol dependence. Drug and Alcohol Dependence, 118, s American College of Surgeons (2006). Resources for optimal care of the injured patient. Chicago: Author. American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (wyd. 4). Washington, DC: Author. Amrhein P.C., Miller W.R., Yahne C.E., Palmer M., Fulcher L. (2003). Client commitment language during motivational interviewing predicts drug use outcomes. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 71, s

13 362 Bibliografia Anderson C.M., Stewart S. (1983). Mastering resistance: A practical guide to family therapy. New York: Guilford Press. Anderson D.J. (1981). The psychopathology of denial. Minneapolis: Hazelden. Annis H.M. (1982a). Inventory of Drinking Situations. Toronto: Addiction Research Foundation. Annis H.M. (1982b). Situational Confidence Questionnaire. Toronto: Addiction Research Foundation. Annis H.M. (1986). A relapse prevention model for treatment of alcoholics, [w:] W. Miller, R.N. Heather (red.), Treating addictive behaviors (s ). New York: Plenum Press. Annis H.M. (1987). Situational Confidence Questionnaire (SCQ-39). Toronto: Addiction Research Foundation. Annis H.M., Graham J.M. (1988). Situational Confidence Questionnaire (SCQ- -39) user s guide. Toronto: Addiction Research Foundation. Annis H.M., Graham J.M. (1995). Profile types on the Inventory of Drinking Situations: Implications for relapse prevention counseling. Psychology of Addictive Behaviors, 9, s Annis H.M., Graham J.M., Davis C.S. (1987). Inventory of Drinking Situations (IDS) user s guide. Toronto: Addiction Research Foundation. Annis H.M., Martin G. (1985). Drug-Taking Confidence Questionnaire. Toronto: Addiction Research Foundation. Annis H.M., Martin G. (1993a). The Inventory of Drug-Taking Situations. Toronto: Addiction Research Foundation. Annis H.M., Martin G. (1993b). The Drug-Taking Confidence Questionnaire. Toronto: Addiction Research Foundation. Annis H.M., Ogborne A.C. (1983). The temporal stability of alcoholism treatment outcome results. Tekst nieopublikowany. Addiction Research Foundation, Toronto. Annis H.M., Schober R., Kelly E. (1996). Matching addiction outpatient counseling to client readiness for change: The role of structured relapse prevention counseling. Experimental and Clinical Psychopharmacology, 4, s Annis H.M., Turner N.E., Sklar S.M. (1997). Inventory of Drug-Taking Situations: User s guide. Toronto: Addiction Research Foundation. Anton R.F., Lieber C., Tabakoff C., CDTect Study Group (2002). Carbohydrate deficient transferrin (CDT) and gamma glutamyltransferase for the detection and monitoring of alcoholics. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 26, s Anton R.F., Litten R.Z., Allen J.P. (1995). Biological assessment of alcohol consumption, [w:] J.P. Allen, M. Columbus (red.), Assessing alcohol problems (s ). Rockville, MD: National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Anton R.F., O Malley S.S., Ciraulo D.A., Cisler R.A., Couper D., Donovan D.M. et al. (2006). Combined pharmacotherapies and behavioral interventions for alcohol dependence: The COMBINE Study: A randomized controlled trial. Journal of the American Medical Association, 295, s Apodaca T.R., Schermer C.R. (2003). Readiness to change alcohol use after trauma. Journal of Trauma, Injury, Infection, and Critical Care, 54, s Armor D., Polich J., Stambul H. (1978). Alcoholism and treatment. New York: Wiley.

14 Bibliografia 363 Ashley O.S., Marsden M.E., Brady T.M. (2003). Effectiveness of substance abuse treatment programming for women: A review. American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 29, s Azrin N.H. (1976). Improvements in the community-reinforcement approach to alcoholism. Behaviour Research and Therapy, 14, s Babor T.F. (1993). Alcohol and drug use history, patterns, and problems, [w:] B.J. Rounsaville, F.M. Tims, A.M. Horton, B.J. Sowder (red.), Diagnostic source book on drug abuse research and treatment (s ). Bethesda, MD: National Institute on Drug Abuse. Babor T.F., Higgins-Biddle J.C. (2000). Alcohol screening and brief intervention: Dis-semination strategies for medical practice and public health. Addiction, 95, s Babor T.F., Higgins-Biddle J.C. (2001). Brief intervention for hazardous and harmful drinking: A manual for use in primary care. Geneva, Switzerland: World Health Organization. Babor T.F., McRee B.G., Kassebaum P.A., Grimaldi P.L., Ahmed K., Bray J. (2007). Screening, brief intervention, and referral to treatment (SBIRT): Toward a public health approach to the management of substance abuse. Substance Abuse, 28, s Backinger C.L., Thorton-Bullock A., Miner C., Orleans C.T., Siener K., DiClemente C.C. et al. (2010). Building consumer demand for tobacco-cessation products and services. American Journal of Preventive Medicine, 38, S307 S311. Baer J.S., Peterson P.L., Wells E.A. (2004). Rationale and design of a brief substance use intervention for homeless adolescents. Addiction Research and Theory, 12, s Bailey K.A., Baker A.L., Webster R.A., Lewin T.J. (2004). Pilot randomized controlled trial of a brief alcohol intervention group for adolescents. Drug and Alcohol Review, 23, s Balgopal P.R., Hull R.F. (1973). Keeping secrets: Group resistance for patients and therapists. Psychotherapy: Theory, Research, and Practice, 10, s Ballesteros J., Duffy J.C., Querejeta I., Ariño J., González-Pinto A. (2004). Efficacy of brief interventions for hazardous drinkers in primary care: Systematic review and meta-analyses. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 28, s Bandura A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84, s Bandura A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall; wyd. pol. Teoria społecznego uczenia się, przeł. J. Kowalczewska, J. Radzicki. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa Bandura A. (1997). The anatomy of stages of change (artykuł wstępny). American Journal of Health Promotion, 12, s Barber J.G., Gilbertson R. (1997). Unilateral interventions for women living with heavy drinkers. Social Work, 42, s Barnett N.P., Lebeau-Craven R., O Leary T.A., Colby S.M., Woolard R., Rohsenow D.J. et al. (2002). Predictors of motivation to change after medical treatment for drinking-related events in adolescents. Psychology of Addictive Behaviors, 16, s

15 364 Bibliografia Barrie K. (1991). Motivational counseling in groups, [w:] R. Davidson, S. Rollnick, I. MacEwan (red.), Counseling problem drinkers (s ). London: Tavistock/Routledge. Barry K.L. (1999). Brief interventions and brief therapies for substance abuse (Treatment Improvement Protocol Series, No. 34, DHHS Publication No. [SMA] ). Rockville, MD: U.S. Department of Health and Human Services. Basu D., Ball S.A., Feinn R., Gelernter J., Kranzler H.R. (2004). Typologies of drug dependence: Comparative validity of a multivariate and four univariate models. Drug and Alcohol Dependence, 73, s Baumberg B. (2006). The global economic burden of alcohol: A review. Drug and Alcohol Review, 25, s Beckman L.J. (1984). Treatment needs of women alcoholics. Alcoholism Treatment Quarterly, 1, s Beckman L.J. (1994). Treatment needs of women with alcohol problems. Alcohol Health and Research World, 18, s Beckman L.J., Amaro H. (1986). Personal and social difficulties faced by women and men entering alcoholism treatment. Journal of Studies on Alcohol, 47, s Beitman B.D., Beck N.C., Deuser W., Carter C., Davidson J., Maddock R. (1994). Patient stages of change predicts outcome in a panic disorder medication trial. Anxiety, 1, s Belding M., Iguchi M., Lamb R.J. (1996). Stages of change in methadone maintenance: Assessing the convergent validity of two measures. Psychology of Addictive Behaviors, 10, s Belding M.A., Iguchi M.Y., Lamb R.J. (1997). Stages and processes of change as predictors of drug use among methadone maintenance patients. Experimental and Clinical Psychopharmacology, 5, s Bellack A.S., DiClemente C.C. (1999). Treating substance abuse among patients with schizophrenia. Psychiatric Services, 50, s Benishek L.A., Kirby K.C., Dugosh K.L. (2011). Prevalence and frequency of problems of concerned family members with a substance-using loved one. American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 37, s Berg I.K., Miller S.D. (1992). Working with the problem drinker: A solution-focused approach. New York: Norton; wyd. pol. Terapia krótkoterminowa skoncentrowana na rozwiązaniu: pomaganie osobom z problemem alkoholowym, przeł. M. Pawlikowska. Galaktyka, Łódź Bernstein J., Bernstein E., Tassiopoulos K., Heeren T., Levenson S., Hingson R. (2005). Brief motivational intervention at a clinic visit reduces cocaine and heroin use. Drug and Alcohol Dependence, 77, s Bertholet N., Horton N.J., Saitz R. (2009). Improvements in readiness to change and drinking in primary care patients with unhealthy alcohol use: A prospective study. BMC Public Health, 9, s Beutler L.E., Clarkin J.F. (1990). Systematic treatment selection. New York: Brunner/Mazel. Bien T., Miller W., Boroughs J. (1993). Motivational interviewing with alcohol outpatients. Behavioral and Cognitive Psychotherapy, 21, s Biener L., Abrams D.B. (1991). The Contemplation Ladder: Validation of a measure of readiness to consider smoking cessation. Health Psychology, 10, s

16 Bibliografia 365 Bierut L.J., Dinwiddie S.H., Begleiter H., Crowe R.R., Hesselbrock V., Nurnberger J.I. Jr. et al. (1998). Familial transmission of substance dependence: Alcohol, marijuana, cocaine, and habitual smoking. Archives of General Psychiatry, 55, s Birke S.A., Edelmann R.J., Davis P.E. (1990). An analysis of the abstinence violation effect in a sample of illicit drug users. British Journal of Addiction, 85, s Bischof G., Rumpf H.J., Hapke U., Meyer C., John U. (2001). Factors influencing remission from alcohol dependence without formal help in a representative population sample. Addiction, 96, s Bland R.C., Newman S.C., Orn H. (1997). Help-seeking for psychiatric disorders. Canadian Journal of Psychiatry, 42, s Blume A.W., Morera O.F., Garcia de la Cruz B. (2005). Assessment of addictive behaviors in ethnic-minority populations, [w:] D.M. Donovan, G.A. Marlatt (red.), Assessment of addictive behaviors (wyd. 2, s ). New York: Guilford Press. Blume A.W., Resor M.R., Kantin A.V. (2009). Addiction treatment disparities among ethnic and sexual minority populations, [w:] P.M. Miller (red.), Evidence-based addiction treatment (s ). San Diego: Elsevier; wyd. pol. Terapia uzależnień: metody oparte na dowodach naukowych, przeł. E. Józefowicz. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa Bolton J.M., Robinson J., Sareen J. (2009). Self-medication of mood disorders with alcohol and drugs in the National Epidemiologic Survey on Alcohol and Related Conditions. Journal of Affective Disorders, 115, s Booth P.G., Dale B., Ansari J. (1984). Problem drinkers goal choice and treatment outcome: A preliminary study. Addictive Behaviors, 9, s Bowen A., Trotter R. (1995). HIV risk in intravenous drug users and crack cocaine smokers: Predicting stage of change for condom use. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 63, s Bradley K.A., Boyd-Wickize J., Powel S.H., Burman M.L. (1998). Alcohol screening questionnaires in women: A critical review. Journal of the American Medical Association, 280, s Bradley K.A., Bush K.R., Epler A.J., Dobie D.J., Davis T.M., Sporleder J.L. et al. (2003). Two brief alcohol-screening tests from the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT): Validation in a female Veterans Affairs patient population. Archives of Internal Medicine, 163, s Bradley K.A., DeBenedetti A.F., Volk R.J., Williams E.C., Frank D., Kivlahan D.R. (2007). AUDIT-C as a brief screen for alcohol misuse in primary care. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 31, s Brady K.T., Randall C.L. (1999). Gender differences in substance use disorders. Psychiatric Clinics of North America, 22, s Brady K.T., Verduin M.L., Tolliver B.K. (2007). Treatment of patients comorbid for addiction and other psychiatric disorders. Current Psychiatry Reports, 9, s Breslin F.C., Sobell L.C., Sobell M.B., Agrawal S. (2000). A comparison of a brief and long version of the Situational Confidence Questionnaire. Behaviour Research and Therapy, 38, s Brook D.W. (2008). Group therapy, [w:] M. Galanter, H.D. Kleber (red.), The American Psychiatric Publishing textbook of substance abuse treatment (wyd. 4, s ). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.

17 Indeks Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS), krótkie interwencje 316 abstynencja a wpadka 145 AASE czynniki prognozujące 288 dzielenie się informacjami na temat 177 grupy AA/terapia ABCT 237 heterogeniczność pod względem poziomu jako cel terapii 128, , 136 jako wyznacznik etapu zmiany 149 Kalendarz Oceny Ilości Wypitego Alkoholu 105 koszty leczenia 211 na podstawie skali URICA prognozowanie nakłanianie do 165, 222, nawrót po długim okresie 167 (zob. także nawroty; zapobieganie nawrotom) Program PARC i u kobiet zapobieganie nawrotom 35 Addiction Research Foundation 109 afirmacja 63, 63, 66, 131 alkoholizm, ryzyko rozwoju 207 amfetaminy zażywanie, przykład osoby analiza funkcjonalna 161 analiza moczu Anonimowi Alkoholicy (AA); zob. także Grupy samopomocowe kobiety z wykorzystaniem ABCT 237 ARISE zob. program ARISE badania kosztów chorób 17 badania krwi badanie COMBINE, wyniki 327 badanie STARRS 321 Bandura Albert 324 Behawioralna Terapia Małżeństw (BMT) kontrakty trzeźwości 232 nagradzanie pożądanych zachowań 229 bezdomność, powszechność biologiczne metody oceny analiza moczu badanie krwi test wydychanego powietrza cele terapii czynności terapeutyczne dobrze sformułowane identyfikacja i porządkowanie osiągalność wspólne opracowywanie , zindywidualizowane (zob. także terapia indywidualna) cele zmiany, konkretne zachowania docelowe 21 cele zob. cele terapii choroba rodzinna, nadużywanie substancji psychoaktywnych jako choroby, spożywanie alkoholu 17 ciąża rzucanie palenia zagrożona płodowym zespołem alkoholowym, krótkie interwencje

18 412 Indeks czynniki genetyczne, wpływające na nadużywanie alkoholu/narkotyków czynniki środowiskowe, wpływające na spożywanie alkoholu/zażywanie narkotyków czynniki zatrzymujące klientów na etapie prekontemplacji 31, 61 dialog motywujący 22 a tradycyjne podejścia 153 dostosowany do potrzeb terapii grupowej gotowość na zmianę 301 osoby popełniające przestępstwa drogowe w stanie upośledzonej uwagi potrzeba dodatkowych badań na temat 357 strategie 159 techniki efekt złamania abstynencji a własna skuteczność 282 a zapobieganie nawrotom 281 etap działania 15 16, a etap podtrzymania 53 badania dotyczące cechy kojarzone z 23 definicja 47 krótkie interwencje 308 ocena okres trwania 50 problemy kliniczne 65, 66 przykład przykład osoby Skala SOCRATES 76 Skala URICA 73 terapia grupowa 196 terapia indywidualna u kobiet właściwości 47 zasadnicze zadania 140 etap kontemplacji 19, analiza przypadku cechy kojarzone 23 charakterystyka 36, 37 krótkie interwencje 307 narzędzia oceny na 82, okres trwania osoby nieustannie rozważające zmianę plan terapii podstawowe zadania 140, 140 problemy kliniczne przykład Skala SOCRATES 76 Skala URICA 73 terapia grupowa terapia indywidualna u kobiet etap podtrzymania 15, analiza przypadku cechy kojarzone 23 ocena na problemy kliniczne 20, 66 Skala SOCRATES 76 Skala URICA 73 terapia grupowa 197 terapia indywidualna terapia małżeństw/par/zaangażowanie rodziny u kobiet w porównaniu z etapem działania właściwości 53, 54 wpadka a nawrót 53 zadania zasadnicze zadania 140 zerwanie kontaktu 167 etap prekontemplacji 19, badania dotyczące cechy kojarzone 23 czynniki zatrzymujące klientów 31 krótkie interwencje na 307 narzędzia oceny 82, negatywne strategie 22 problemy kliniczne przykład osoby 36, 38 Skala SOCRATES 76 Skala URICA i 73 terapia grupowa terapia indywidualna , 155 terapia tradycyjna 152 w terapii indywidualnej niewskazane strategie 156 zadania i strategie 155 właściwości 31, 32 zasadnicze zadania 140 etap przygotowania 20 21, analiza przypadku cechy kojarzone 23 krótkie interwencje 308

19 Indeks 413 narzędzia oceny 82, problemy kliniczne Skala SOCRATES 76 terapia grupowa terapia indywidualna podczas właściwości 43 wzmacnianie zobowiązania zasadnicze zadania 140, 140 etapy zmian a proces ciągły charakter 348 czynniki wpływające na 330 definicja 30 działania zob. etap działania identyfikacja 69 kontemplacji zob. etap kontemplacji ocena zob. ocena, etap zmian klienta płynność granic 337 podtrzymania zob. etap podtrzymania pomiar 71 72; zob. także narzędzia oceny prekontemplacja zob. etap prekontemplacji problemy kliniczne na etapach działania i podtrzymania na etapach prekontemplacji, kontemplacji i przygotowania procesy zmian kojarzone 34, 252 przygotowania zob. etap przygotowania rozwój samodzielna identyfikacja klienta ułatwianie przechodzenia do kolejnych w porównaniu z teorią etapów, jako cech 343 wyniki wyraźne zadania 337 farmakoterapia istotne kwestie dotyczące na etapie podtrzymania 168 formularz bilansu decyzyjnego 157 głodu i utraty kontroli model nawrotu 279 gotowość na zmianę krótkie interwencje osoby popełniające przestępstwa drogowe w stanie upośledzonej uwagi 262 pewność siebie 357 projektu MATCH analiza przykładowa podziałka oceny 309 zaangażowanie rodziny grupa dla kobiet wychodzących z nałogu (Women s Recovery Group) 255 grupy motywujące 178 grupy osób o szczególnych potrzebach ; zob. także osoby kierowane na leczenie na mocy wyroków sądowych kobiety nadużywające substancji psychoaktywnych: definicja 244 rodzaje 245 grupy psychoedukacyjne 177 grupy psychoterapeutyczne grupy rozwijające umiejętności 177 grupy samopomocowe skierowania 170 terapia grupowa zapobieganie nawrotom 236 grupy wsparcia 177 interakcja osoba sytuacja w modelu nawrotu 279 interwencja Instytutu Johnsona interwencje Engagement-Primary 212 interwencje motywujące interwencje podwójnego przeznaczenia (dual-purpose) 213 interwencje; zob. także specjalne interwencje ARISE CRAFT Instytutu Johnsona jednostronna terapia rodzinna krótkie zob. krótkie interwencje Inwentarz Sytuacji Związanych z Piciem (IDS) 114, 117 Inwentarz Sytuacji Związanych z Zażywaniem Narkotyków (IDTS) 114, 117 Jednostronna terapia rodzinna

20 414 Indeks Język Chęci, Umiejętności, Przyczyn i Potrzeb (DARN) 150 język podtrzymania w porównaniu z oporem 63 język zmiany180 Kalendarz Oceny Ilości Wypitego Alkoholu (TLFB) kierowane samoleczenie 181 klient/ci różnorodność 137 zadania kobiety dla trzeźwości 258 kobiety nadużywające substancji psychoaktywnych i brak wsparcia ze strony otoczenia , 253 następstwa zażywania substancji psychoaktywnych nieidentyfikowane przypadki obszary wymagające interwencji podtrzymanie zmiany, nawroty problemy zdrowotne przechodzenie z etapu kontemplacji do etapu działania przyczyny zażywania substancji psychoaktywnych stygmatyzacja/napiętnowanie 249 terapia wyłącznie dla kobiet w porównaniu z terapią mieszaną utrudnienia w podejmowaniu leczenia w porównaniu z uzależnionymi mężczyznami konfrontacja, opór wobec 152 kontrakty behawioralne behawioralne w opiece po leczeniu trzeźwości kontrakty behawioralne w opiece po leczeniu kontrakty trzeźwości kontrola bodźców podsumowanie 23 techniki wzmacniające 188 krajowa ankieta na temat zażywania narkotyków i zdrowia (2010) (National Survey on Drug Use and Health) 14 Krajowy Instytut Walki z Nadużywaniem Alkoholu i Alkoholizmem USA (NIAAA), zalecenia 304 krak zob. zażywanie kokainy Krótki Kwestionariusz Radzenia sobie w Sytuacjach Ryzykownych 116 krótkie interwencje dostosowane do poziomu gotowości na zmianę konstruowanie przykłady w ośrodkach pomocy doraźnej w ośrodkach służby zdrowia w placówkach dla bezdomnych w placówkach pomocy społecznej i środowiskowej wśród kobiet zagrożonych zajściem w ciążę, w której płód jest wystawiony na działanie alkoholu wśród mężczyzn zagrożonych zakażeniem HIV zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia 304 Kwestionariusz Gotowości do Zmiany (RTCQ) 71 opis osoby popełniające przestępstwa drogowe w stanie upośledzonej uwagi 262 Kwestionariusz Procesów Zmian (Processes of Change Questionnaire) 82, 83 Kwestionariusz Radzenia sobie w Sytuacjach Ryzykownych (SCQ) , 289 Kwestionariusz Radzenia sobie z Zażywaniem Narkotyków (Drug-Taking Confidence Questionnaire) 117, 289 Kwestionariusz Wzorców Picia (Drinking Patterns Questionnaire) 119 leki wydawane na receptę, niezgodne z zaleceniami zażywanie 14, 16 leki zob. farmakoterapia listy korzyści i strat 156

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Szkolenia dla Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Szkolenia dla Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 2015/2016 Szkolenia dla Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 2015/2016 Komisja ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych - zadania i zakres działań 1. Alkohol etylowy jako: substancja psychoaktywna substancja

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 43, Kwiecień 1999, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism.

Źródło: Alcohol Alert, nr: 43, Kwiecień 1999, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. tłum. Monika Lewicka i Katarzyna Kurza Rok: 1999 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: 1 Źródło: Alcohol Alert, nr: 43, Kwiecień 1999, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2010/2011 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do terapii uzależnień opartej na dowodach naukowych 21

Wprowadzenie do terapii uzależnień opartej na dowodach naukowych 21 Spis treści Część 1 Przedmowa 13 Autorzy 17 Wprowadzenie do terapii uzależnień opartej na dowodach naukowych 21 Rozdział 1 Co to jest terapia oparta na dowodach naukowych? 23 James L. Sorensen, Jennifer

Bardziej szczegółowo

System wsparcia osoby uzależnionej mieszkańca Domu Pomocy Społecznej, w celu wzmocnienia działań terapeutyczno rehabilitacyjnych.

System wsparcia osoby uzależnionej mieszkańca Domu Pomocy Społecznej, w celu wzmocnienia działań terapeutyczno rehabilitacyjnych. Załącznik nr 1 do Zarządzenia Prezydenta Miasta Krakowa nr 1028/2013 z dnia 2013-04-16 System wsparcia osoby uzależnionej mieszkańca Domu Pomocy Społecznej, w celu wzmocnienia działań terapeutyczno rehabilitacyjnych.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie przygotowujące do zawodu profilaktyka uzależnień. Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce

Szkolenie przygotowujące do zawodu profilaktyka uzależnień. Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce Szkolenie przygotowujące do zawodu profilaktyka uzależnień Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce Boguslawa Bukowska Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii

Bardziej szczegółowo

Nazwy zadań ujęte w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Miejskim Programie Przeciwdziałania Narkomanii

Nazwy zadań ujęte w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Miejskim Programie Przeciwdziałania Narkomanii Załącznik do Zarządzenia nr 22/2014 Prezydenta Miasta Zamość z dnia 17 stycznia 2014 r. Zasady finansowania realizacji zadań ujętych w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr 56, kwiecień 2002, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism.

Źródło: Alcohol Alert, nr 56, kwiecień 2002, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. tłum. Bogusław Włodawiec Rok: 2003 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: Źródło: Alcohol Alert, nr 56, kwiecień 2002, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2014 All rights reserved

Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2014 All rights reserved Seria: PSYCHIATRIA I PSYCHOTERAPIA Tytuł oryginału: Treating Addiction. A Guide for Professionals Copyright 2011 The Guilford Press A Division of Guilford Publications, Inc. Copyright for Polish Translation

Bardziej szczegółowo

Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce

Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce Minimalne standardy jakości w redukcji popytu na narkotyki Boguslawa Bukowska Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r.

Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r. Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Żarów na 2015 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o

SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o potwierdzenie statusu osoby uczestniczącej w programie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Bibliografia

Wprowadzenie. Bibliografia Profilaktyka Profilaktyczna, Program Domowych Detektywów. Aktualnie w bazie jest prezentowanych sześć programów. Polskie programy profilaktyczne rekomendowane przez EDDRA były prezentowane w Serwisie Informacyjnym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVI/116/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 22 grudnia 2015 r.

UCHWAŁA NR XVI/116/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 22 grudnia 2015 r. UCHWAŁA NR XVI/116/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Żarów na 2016 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 30, Październik 1995, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov

Źródło: Alcohol Alert, nr: 30, Październik 1995, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov tłum. Magdalena Ślósarska Rok: 2000 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: 7 Źródło: Alcohol Alert, nr: 30, Październik 1995, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov Diagnozowanie

Bardziej szczegółowo

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Informacje o usłudze Numer usługi 2016/02/03/7294/2820 Cena netto 6 300,00 zł Cena brutto 6 300,00 zł Cena netto za godzinę 0,00 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov

Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov tłum. Magdalena Prokop Rok: 2005 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov W odróżnieniu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LVII/255/10 RADY GMINY KAMPINOS z dnia 8 listopada 2010 r.

UCHWAŁA NR LVII/255/10 RADY GMINY KAMPINOS z dnia 8 listopada 2010 r. UCHWAŁA NR LVII/255/10 RADY GMINY KAMPINOS z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie: zatwierdzenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2011 r. Na podstawie art. 4 1 ust.

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Inwentarza Sytuacji zwi¹zanych z Piciem (IDS) oraz Kwestionariusza...

Zastosowanie Inwentarza Sytuacji zwi¹zanych z Piciem (IDS) oraz Kwestionariusza... Alkoholizm i Narkomania 2009, Tom 22: nr 3, 271 285 2009 Instytut Psychiatrii i Neurologii Zastosowanie Inwentarza Sytuacji zwi¹zanych z Piciem (IDS) oraz Kwestionariusza Radzenia sobie w Sytuacjach Ryzykownych

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2010

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2010 Załącznik do Uchwały Nr XXVIII/134/10 Rady Miejskiej w Bisztynku z dnia 25 lutego 2010r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2010 Zgodnie z art. 1 Ustawy o wychowaniu

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO Załącznik nr 1 ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO I Program szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania profesjonalnej pomocy psychologicznej obejmuje: 1) Trening interpersonalny

Bardziej szczegółowo

Dz. U. nr 3/2000 Poz 44

Dz. U. nr 3/2000 Poz 44 Dz. U. nr 3/2000 Poz 44 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 grudnia 1999 r. w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad funkcjonowania i rodzajów zakładów lecznictwa odwykowego oraz udziału

Bardziej szczegółowo

Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny

Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny PCEA-czy wpływa na czas pobytu chorego w szpitalu? Hanna Misiołek Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny ZALECENIA DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA Z BÓLEM POOPERACYJYM

Bardziej szczegółowo

Miejsce profilaktyki uzależnień w ochronie zdrowia

Miejsce profilaktyki uzależnień w ochronie zdrowia Miejsce profilaktyki uzależnień w ochronie zdrowia Krzysztof Ostaszewski Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie Zagadnienia 1. Ryzyko jako punkt odniesienia 2. Poziomy i granice profilaktyki 3.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 Specjaliści terapii uzależnień i współuzależnienia zatrudnieni w Punkcie Pomocy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LECZENIA W OŚRODKU PSYCHOTERAPII UZALEŻNIEŃ I WSPÓŁUZALEŻNIENIA KCTU

PROGRAM LECZENIA W OŚRODKU PSYCHOTERAPII UZALEŻNIEŃ I WSPÓŁUZALEŻNIENIA KCTU PROGRAM LECZENIA W OŚRODKU PSYCHOTERAPII UZALEŻNIEŃ I WSPÓŁUZALEŻNIENIA KCTU PROCES DIAGNOSTYCZNY I KONSULTACJA SPECJALISTY PSYCHOTERAPII/TERAPII UZALEŻNIEŃ > wstępna diagnoza nozologiczna > analiza kontekstu

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego Recenzent: prof. dr hab. Zygfryd Juczyński Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

Wywiad motywujący. Wprowadzenie

Wywiad motywujący. Wprowadzenie Wywiad motywujący Wywiad motywujący nie aspiruje do wszechstronnej metody leczenia. Jest skoncentrowany wyłącznie na budowaniu wewnętrznej motywacji klienta. Może on stanowić samodzielny element oddziaływań,

Bardziej szczegółowo

Monitoring problemu narkotyków i narkomanii w Polsce

Monitoring problemu narkotyków i narkomanii w Polsce Monitoring problemu narkotyków i narkomanii w Polsce Marta Struzik Centrum Informacji o Narkotykach i Narkomanii Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Spotkanie z przedstawicielami gmin z terenu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR II/13/2014 RADY GMINY KRASNOPOL. z dnia 22 grudnia 2014 r.

UCHWAŁA NR II/13/2014 RADY GMINY KRASNOPOL. z dnia 22 grudnia 2014 r. UCHWAŁA NR II/13/2014 RADY GMINY KRASNOPOL z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Gminy Krasnopol na 2015rok. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVIII/258/2013 RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH. z dnia 13 lutego 2013 r.

UCHWAŁA NR XVIII/258/2013 RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH. z dnia 13 lutego 2013 r. UCHWAŁA NR XVIII/258/2013 RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie przyjęcia gminnego programu przeciwdziałania narkomanii na 2013 r. stanowiącego część składową strategii rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RG.0007.214.2013 RADY GMINY KOWALE OLECKIE. z dnia 27 grudnia 2013 r.

UCHWAŁA NR RG.0007.214.2013 RADY GMINY KOWALE OLECKIE. z dnia 27 grudnia 2013 r. UCHWAŁA NR RG.0007.214.2013 RADY GMINY KOWALE OLECKIE z dnia 27 grudnia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Kowale Oleckie na rok

Bardziej szczegółowo

Kontemplacja stadium rozmyślań

Kontemplacja stadium rozmyślań Kontemplacja Zainteresowanie zmianą zachowania Postawa ambiwalentna (świadomość wad i zalet) Większa podatność na wpływy, niestabilna postawa stadium rozmyślań, kiedy to osoba rozważa możliwość zmiany

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

NARKOTYKI. Placówki ambulatoryjne dzienne

NARKOTYKI. Placówki ambulatoryjne dzienne NARKOTYKI Placówki ambulatoryjne dzienne 1. TRiDPU Powrót z U Poradnia Profilaktyki Środowiskowej Kontakt ul. Elektoralna 26 00 892 Warszawa tel. (22) 620 64 35 Czynne: pon. czw. 9.00 19.00; pt. 9.00 18.00

Bardziej szczegółowo

GMINNY ROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY KOŚCIERZYNA W 2009 ROKU

GMINNY ROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY KOŚCIERZYNA W 2009 ROKU Załącznik nr 1 Do uchwały Nr X/167/08 Rady Gminy Kościerzyna z dnia 30 grudnia 2008 r. GMINNY ROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY KOŚCIERZYNA W 2009 ROKU Kościerzyna 2009

Bardziej szczegółowo

tłum. Katarzyna Kurza Rok: 2002 Czasopismo: Alcohol Alert Numer:

tłum. Katarzyna Kurza Rok: 2002 Czasopismo: Alcohol Alert Numer: tłum. Katarzyna Kurza Rok: 2002 Czasopismo: Alcohol Alert Numer: Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, jak powszechnym i destrukcyjnym zjawiskiem jest picie alkoholu w kampusach college ów. Rozmiary

Bardziej szczegółowo

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15 Plan of Study : call for 0/0 and subsequent Field of study: Specialty: Type of study: System: Academic year: PUBLIC HEALTH PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION I degree full-time 0/0 and subsequent YEAR I NUMBER

Bardziej szczegółowo

IV. Termin składania ofert Oferty należy składać w Wydziale Kultury i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Zamość w terminie do dnia 6 maja 2014 r.

IV. Termin składania ofert Oferty należy składać w Wydziale Kultury i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Zamość w terminie do dnia 6 maja 2014 r. Załącznik do Zarządzenia nr 74/2014 Prezydenta Miasta Zamość z dnia 9 kwietnia 2014 r. Zasady finansowania realizacji zadania ujętego w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Bardziej szczegółowo

Trend in drug use in Poland

Trend in drug use in Poland Prevalence and patterns of drug use among general population Indicator (GPS) Annual Expert Meeting 214 Trend in drug use in Poland Janusz Sierosławski Institute of Psychiatry i Neurology Warsaw Lisbon,

Bardziej szczegółowo

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób Dziennik Ustaw 22 Poz. 1386 Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki

Bardziej szczegółowo

Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla

Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla Seria: PSYCHIATRIA I PSYCHOTERAPIA Tytuł oryginału: Building Motivational Interviewing Skills: A Practitioner Workbook Copyright 2009 The Guilford Press A Division of Guilford Publications, Inc. Materiały

Bardziej szczegółowo

Motywacja do leczenia i utrzymywania abstynencji a ukończenie terapii przez mężczyzn uzależnionych od alkoholu

Motywacja do leczenia i utrzymywania abstynencji a ukończenie terapii przez mężczyzn uzależnionych od alkoholu P R A C E O R Y G I N A L N E Alkoholizm i Narkomania 2013, Tom 26, nr 2, 119 136 2013, Instytut Psychiatrii i Neurologii Motywacja do leczenia i utrzymywania abstynencji a ukończenie terapii przez mężczyzn

Bardziej szczegółowo

Podejmowane działania przez samorząd województwa kujawsko-pomorskiego w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom.

Podejmowane działania przez samorząd województwa kujawsko-pomorskiego w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom. Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Podejmowane działania przez samorząd województwa kujawsko-pomorskiego w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom. Elżbieta Rachowska Toruń 26 październik

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII (IPiN) i POLSKIE TOWARZYSTWO TERAPII MOTYWUJĄCEJ (PTTM) Im. VICTORA MEYERA

INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII (IPiN) i POLSKIE TOWARZYSTWO TERAPII MOTYWUJĄCEJ (PTTM) Im. VICTORA MEYERA INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII (IPiN) i POLSKIE TOWARZYSTWO TERAPII MOTYWUJĄCEJ (PTTM) Im. VICTORA MEYERA THE INSTITUTE OF PSYCHIATRY AND NEUROLOGY (IPiN) AND POLISH ASSOCIATION OF MOTIVATIONAL ENHANCEMENT

Bardziej szczegółowo

Wykaz placówek pomocowych

Wykaz placówek pomocowych Wykaz placówek pomocowych Wykaz placówek leczenia odwykowego lub rehabilitacyjnego i prowadzących terapeutyczne oraz realizujących programy korekcyjno-edukacyjne w obszarze właściwości Sądu Okręgowego

Bardziej szczegółowo

Jednolita konwencja o środkach odurzających sporządzona w Nowym Jorku, dnia 30 marca 1961 r. (z późniejszymi zmianami)

Jednolita konwencja o środkach odurzających sporządzona w Nowym Jorku, dnia 30 marca 1961 r. (z późniejszymi zmianami) Kierując się wolą niesienia pomocy ludziom uzależnionym od substancji psychoaktywnych przebywającym w warunkach izolacji więziennej, jak również mając na uwadze międzynarodowe konwencje, przepisy i zalecenia

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia..(poz. ) WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 1 Lp. Nazwa

Bardziej szczegółowo

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2011 rok

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2011 rok Uchwała Nr VI/32/11 Rady Gminy Dąbrowa z dnia 17 marca 2011 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2011 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego PROMOCJA ZDROWIA I EDUKACJA ZDROWOTNA Leo Barić, Halina Osińska NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego Wydanie I Warszawa

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski. Instytut Psychiatrii i Neurologii. ODZIEŻ W 2011 r.

Janusz Sierosławski. Instytut Psychiatrii i Neurologii. ODZIEŻ W 2011 r. Janusz Sierosławski Instytut Psychiatrii i Neurologii UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEM ODZIEŻ W 11 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Kiełczygłów w 2009 r.

Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Kiełczygłów w 2009 r. Załącznik do Uchwały Nr XIX/110/2009 z dnia 26 marca 2009r. Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Kiełczygłów w 2009 r. Podstawowym celem programu jest: 1. 1. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/250/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI. z dnia 28 listopada 2013 r.

UCHWAŁA NR XLVI/250/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI. z dnia 28 listopada 2013 r. UCHWAŁA NR XLVI/250/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii w Łagiewnikach

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, 28.01.2015 r.

Zielona Góra, 28.01.2015 r. Zielona Góra, 28.0.205 r. INFORMACJA PEŁNOMOCNIKA DS. PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH O ROZSTRZYGNIĘCIU ZAPROSZENIA DO SKŁADANIA OFERT DOTYCZĄCYCH ZAKUPU USŁUG W 205 ROKU W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja VetCo Medycyna kotów 11-12 kwietnia 2015 Warszawa Materiały konferencyjne

Międzynarodowa Konferencja VetCo Medycyna kotów 11-12 kwietnia 2015 Warszawa Materiały konferencyjne Międzynarodowa Konferencja VetCo Medycyna kotów 11-12 kwietnia 2015 Warszawa Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al. 3 Maja 7/2, 00-401 Warszawa tel. 22 127

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR. RADY GMINY PIĄTNICA z dnia.

UCHWAŁA NR. RADY GMINY PIĄTNICA z dnia. UCHWAŁA NR. RADY GMINY PIĄTNICA z dnia. W sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2010 Na podstawie art.18 ust.2

Bardziej szczegółowo

GMINNYM PROGRAMEM PRZECIWDZIAŁANIA UZALEŻNIENIOM

GMINNYM PROGRAMEM PRZECIWDZIAŁANIA UZALEŻNIENIOM Załącznik do uchwały nr.../2012 Rady Miejskiej w Przemyślu z dnia... 2012r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI i ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH oraz PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII zwanym w dalszej części GMINNYM

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny technologii Medycznych nr 15/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r. o projekcie programu Uzależnienie, współuzależnienie i co dalej Miasta Rybnik

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIX/353/2014 RADY MIEJSKIEJ W NOWEJ DĘBIE. z dnia 29 stycznia 2014 r.

UCHWAŁA NR XXXIX/353/2014 RADY MIEJSKIEJ W NOWEJ DĘBIE. z dnia 29 stycznia 2014 r. UCHWAŁA NR XXXIX/353/2014 RADY MIEJSKIEJ W NOWEJ DĘBIE z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2014 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Szkolenia dla Zespołów Interdyscyplinarnych 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Szkolenia dla Zespołów Interdyscyplinarnych 2015/2016 Szkolenia dla Zespołów Interdyscyplinarnych 2015/2016 Kontakt z osobą doznającą przemocy - motywowanie do podjęcia zmiany 1. Pierwszy kontakt z osobą doznającą przemocy: a. diagnoza problemu - formy przemocy

Bardziej szczegółowo

BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY

BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY Narkotyki i prawo Posiadanie narkotyków jest czynem karalnym, ale łamanie prawa przez dziecko biorące narkotyki związane bywa także ze zdobywaniem pieniędzy.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr V/16/15. Rady Gminy Kamienna Góra. z dnia 25 lutego 2015 r.

Uchwała Nr V/16/15. Rady Gminy Kamienna Góra. z dnia 25 lutego 2015 r. Uchwała Nr V/16/15 Rady Gminy Kamienna Góra z dnia 25 lutego 2015 r. w sprawie Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Kamienna

Bardziej szczegółowo

Standardy Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Standardy Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Załącznik nr 2 do ogłoszenia konkursu dla podmiotów leczniczych na wybór realizatorów świadczeń opieki zdrowotnej w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T

WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T CO TO JEST MONAR? Stowarzyszenie MONAR działa na terenie całej Polski. W 2013 r. prowadziło 35 poradni profilaktyki i terapii uzależnień,

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski na 2015 rok

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski na 2015 rok Załącznik do uchwały Nr II/8/2014 Rady Miasta Tomaszów Lubelski z dnia 19 grudnia 2014 roku Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Długość szkolenia do wyboru: 4h szkoleniowe (4x45 min.) 6h szkoleniowych (6x45 min.) 8h szkoleniowych (8x45 min.

Szanowni Państwo. Długość szkolenia do wyboru: 4h szkoleniowe (4x45 min.) 6h szkoleniowych (6x45 min.) 8h szkoleniowych (8x45 min. Szanowni Państwo Katarzyna Kudyba Centrum Szkoleń Profilaktycznych EDUKATOR z Krakowa oferuje Państwu szkolenia które mają na celu zwiększenie i usystematyzowanie wiedzy pracowników Komisji Rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 13/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r. o projekcie programu Program wczesnej interwencji wobec młodzieży zagrożonej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2012 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2012 r. Dz.U.2012.734 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, sposobu funkcjonowania i rodzajów podmiotów leczniczych wykonujących świadczenia

Bardziej szczegółowo

Liceum Ogólnokształcącego im. Janka z Czarnkowa w Czarnkowie. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI okres 2011-2014

Liceum Ogólnokształcącego im. Janka z Czarnkowa w Czarnkowie. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI okres 2011-2014 Liceum Ogólnokształcącego im. Janka z Czarnkowa w Czarnkowie. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI okres 2011-2014 Spis treści WPROWADZENIE... 3 1. Podstawa prawna do działań profilaktycznych szkole.... 3 2. Adresaci

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Dla używających substancji psychoaktywnych: Kody Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych odpowiadające

Dla używających substancji psychoaktywnych: Kody Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych odpowiadające Dziennik Ustaw 46 Poz. 1386 Załącznik nr 5 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 734 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2012 r.

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 734 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 734 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, sposobu funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 rok

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 rok Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 rok UCHWAŁA NR IV/8/2015 RADY MIEJSKIEJ W MIELCU z dnia 28 stycznia 2015 r. w sprawie uchwalenia

Bardziej szczegółowo

1/ PROFILAKTYKA I ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

1/ PROFILAKTYKA I ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH Zał. Nr.1 do Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 r. HARMONOGRAM REALIZACJI ZADAŃ GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW

Bardziej szczegółowo

Formularz TDI Belgijski rejestr wskaźnika zgłaszalności do leczenia problemów narkotykowych lub alkoholowych (wersja dla szpitali 3.

Formularz TDI Belgijski rejestr wskaźnika zgłaszalności do leczenia problemów narkotykowych lub alkoholowych (wersja dla szpitali 3. Formularz TDI Belgijski rejestr wskaźnika zgłaszalności do leczenia problemów narkotykowych lub alkoholowych (wersja dla szpitali 3.0) IDENTYFIKACJA REJESTRACJI CI2. CI4. PI1. Nazwa programu/jednostki/placówki,

Bardziej szczegółowo

Kardiologia małych zwierząt

Kardiologia małych zwierząt Międzynarodowa Konferencja VetCo Kardiologia małych zwierząt 5-6 września 2015 Warszawa Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al. 3 Maja 7/2, 00-401 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r.

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r. Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 215 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW ESPAD Badanie zostało wykonane przez

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE Z PODSTAW DIALOGU MOTYWUJĄCEGO (MOTIVATIONAL INTERVIEWING) Przygotowujące do pracy z klientem/pacjentem dla studentów psychologii.

SZKOLENIE Z PODSTAW DIALOGU MOTYWUJĄCEGO (MOTIVATIONAL INTERVIEWING) Przygotowujące do pracy z klientem/pacjentem dla studentów psychologii. SZKOLENIE Z PODSTAW DIALOGU MOTYWUJĄCEGO (MOTIVATIONAL INTERVIEWING) Przygotowujące do pracy z klientem/pacjentem dla studentów psychologii. Dlaczego stworzyliśmy ofertę dla studentów psychologii? Studia

Bardziej szczegółowo

Służba do Zapobiegania Upadkom

Służba do Zapobiegania Upadkom Służba do Zapobiegania Upadkom Ważne informacje dla osób, które doznały uszkodzeń ciała w wyniku upadku, lub którym grozi upadek Dzieci i Rodziny Lokalne Ośrodki Zdrowia Zdrowie Psychiczne Usługi Ochrony

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA

GMINNY PROGRAM KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA GMINNY PROGRAM KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2015 rok. Gminny program rozwiązywania problemów alkoholowych jest opracowywany na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

PI BSFT Innowacyjna metoda terapeutyczna w stacjonarnym leczeniu uzależnień alkoholowych osób dorosłych nr WND-POKL.07.02.

PI BSFT Innowacyjna metoda terapeutyczna w stacjonarnym leczeniu uzależnień alkoholowych osób dorosłych nr WND-POKL.07.02. PANEL DYSKUSYJNY 18.02.2013 rok - Hotel Mercure w Częstochowie Panel dyskusyjny jako jedno z wielu działań w zakresie upowszechniania i włączania do głównego nurtu polityki (ang. mainstreaming) na wszystkich

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia kliniczna dorosłego Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek psychologia

Bardziej szczegółowo

Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie kobiety i płodu

Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie kobiety i płodu Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie kobiety i płodu Literatura Alkohol a zdrowie, Kobiety i alkohol, PARPA, Warszawa 1997. Alkohol a zdrowie, Pacjenci z problemami alkoholowymi w podstawowej opiece

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencja Oceny Technologii Medycznych nr 16/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r. o projekcie programu Terapia Dzieci i Młodzieży Uzależnionej od Alkoholu i

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE BODZECHÓW NA ROK 2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE BODZECHÓW NA ROK 2013 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXXI/86/2012 Rady Gminy Bodzechów z dnia 13 grudnia 2012 roku GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE BODZECHÓW NA ROK 2013 1. Wstęp Gminny Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Problemy substancji psychoaktywnych w ocenie mieszkańców Gminy Czempiń

Problemy substancji psychoaktywnych w ocenie mieszkańców Gminy Czempiń Problemy substancji psychoaktywnych w ocenie mieszkańców Gminy Czempiń Na podstawie ankiet przeprowadzonych w maju 27 roku wśród 356 mieszkańców Gminy Czempiń. Populacja Gminy Czempiń Liczba mieszkańców

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Dzienny Oddział Terapii Uzależnień

Dzienny Oddział Terapii Uzależnień Dzienny Oddział Terapii Uzależnień Dzienny Oddział Terapii zajmuje Uzależnień się terapią uzależnień w ciągu od dnia alkoholu, w godzinach narkotyków, (od od poniedziałku 8.00 hazardu do 15.00 do w systemie

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII GMINY ŁUBNIANY NA 2015 ROK

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII GMINY ŁUBNIANY NA 2015 ROK Załącznik do Uchwały Nr XLIII/298/14 Rady Gminy Łubniany z dnia 12 listopada 2014 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII GMINY ŁUBNIANY NA 2015 ROK 1 Wstęp 1. Narkomania stanowi jeden z najpoważniejszych

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM REALIZACJI

HARMONOGRAM REALIZACJI Załącznik Nr 2 do GPPU na 2015 r. HARMONOGRAM REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2015 Lp. Zamierzenia (zadania) Sposoby

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 425/XLVII/2005. Rady Miejskiej w Ostrołęce. w sprawie uchwalenia Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2006 rok.

Uchwała Nr 425/XLVII/2005. Rady Miejskiej w Ostrołęce. w sprawie uchwalenia Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2006 rok. Uchwała Nr 425/XLVII/2005 Rady Miejskiej w Ostrołęce z dnia 8 grudnia 2005 roku w sprawie uchwalenia Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2006 rok. Na podstawie art.4¹ ust. 2

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku

UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2015. Na podstawie: art.

Bardziej szczegółowo