Polityka nr 17 (2702) z artykuł: Biologia i socjologia strachu s.74

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polityka nr 17 (2702) z 25.04.2009 www.polityka.pl artykuł: Biologia i socjologia strachu s.74"

Transkrypt

1 Najwyższy czas, aby mądrzy i uczciwi naukowcy - psychiatrzy i psychologowie przestali biernie zezwalać na czynienie zła przez tych oszustów - wyłudzaczy, przy okazji rujnujących całe życie oskarżonych w polskich fatalnych sądach. Bo nic nie robiąc, w siedmiu krokach sami przyczyniamy się do czynienia zła. Swoją biernością. Opisał to tak trafnie prof. Philip Zimbardo w artykule Zło uwodzi w siedmiu krokach. Pierwszy krok nic nie rób. ( wrzesień 2008). Ten mądry artykuł zamieszczam w dodatku. Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie to doskonała placówka. Niestety: Obok każdego żłobu, w którym zbawiciel przychodzi na świat, stoi również jakiś osioł, który spokojnie żre. Heinrich Heine A to jest ten drugi specjalista - Janusz Heitzman przyjaciel Gierowskiego z UJ i jednocześnie rozdzielnik intratnych zleceń, jako kierownik zakładu psychiatrii sądowej w warszawskim IPiN. Bez psychiatry, zlecającemu psychologowi Gierowskiemu podwykonawstwo sam Gierowski nie mógłby opiniować psychiatrycznie. Gierowski jest związany z psychiatrą Heitzmanem, jak grzybica z paznokciem. A swoją drogą, to zamiast opiniować to, co wymaga kodeks postępowania karnego od psychiatry Heitzmana, czyli stan poczytalności oskarżonego w chwili czynu, te wszystkie opinie opisują osobowość człowieka. Całkowicie nieprzydatną w rzetelnym procesie karnym. Bo człowieka powinno się sądzić za to, co zrobił niezgodnie z prawem i jaka była jego poczytalność w chwili czynu (świadomość faktu złamania prawa i jego konsekwencji), a nie za to, jaki ten człowiek na co dzień jest (nawet, gdyby te zaburzenia osobowości faktycznie istniały). Bo to nakazuje wprost podstawowe pojęcie w polskim prawie karnym pojęcie winy. Ale w polskiej chorej Temidzie (żywym skansenie PRL-u) wszystko stoi na głowie. Heitzman przepisuje z innych podręczników opisy reakcji na ciężki stres, ale u mnie podręcznikowego przypadku ciężkiej ostrej reakcji na stres nie widzi. Jak to było? Widzimy to, co chcemy widzieć. Nie widzimy tego, co jest. I widzimy zawsze to, czego oczekuje od tych 2 oszustów sąd, prokurator i brukowe media żądne zawsze krwi, igrzysk i ekstremalnie surowych wyroków. To zawsze są dla Heitzmana i Gierowskiego jedyni zleceniodawcy tych ekstremalnie drogich opinii. Zawsze tak było od 2 tysięcy lat, że za 30 srebrników rodacy Gierowskiego, Heitzmana, Woleńskiego i sędzi Hanny Nowickiej przehandlowywali prawdę. Ale gdy o tym się dzisiaj głośno powie ( obrażanie sądu ), to od razu zostanie się nazwanym antysemitą. Dzisiaj nawet w popularnych tygodnikach opisuje się mechanizm, który u mnie spowodował tragedię w dniu (zdarzeniu dwa tygodnie po ataku z na WTC). Przykład: Polityka nr 17 (2702) z artykuł: Biologia i socjologia strachu s.74 Natura nie wykazała nadmiernego zaufania do ludzkiego rozumu i wyposażyła nas w liczne mechanizmy sterowane prymitywnymi emocjami, które w sytuacjach krytycznych działają jak automatyczny pilot. 11

2 ( ) Natura, projektując nas w toku biologicznej ewolucji, najwyraźniej nie wykazała nadmiernego zaufania do ludzkiego rozumu, pozostawiając na naszym psychicznym wyposażeniu liczne automatyczne odruchy, sterowane prymitywnymi emocjami, które kontrolują nasze postawy i zachowania w stopniu znacznie większym, niż się wydaje. Dobry lęk ( ) Nie wnikając w szczegóły neurofizjologicznych procesów leżących u podłoża strachu, wystarczy powiedzieć, że na pewnym etapie ewolucji mózgi zwierząt wyposażone zostały w mechanizm, który w sytu acji śmiertelnego zagrożenia zatrzymuje normalne procesy analizy docierających informacji i przełącza organizm na automatycznego pilota", który nakazuje mu jedno z zachowań obronnych, takich jak znieruchomienie, ucieczka bądź agre sja. Jednocześnie ulegają zmianie procesy fizjologiczne - podnosi się we krwi poziom hormonu strachu - adrenaliny, przygotowując organizm do wzmożonego wysiłku. Ustaje proces trawienia, [s.75] wydzielania śliny, a w skrajnych przypadkach następuje odruchowe wypróżnienie. Mądrość natury, która mechanizm ten stworzyła, polega na tym, że racjonalne myślenie jest procesem zbyt powolnym, by zmobilizować organizm do walki o przetrwanie w chwilach nagłego zagrożenia. Tym automatycznym pilotem, który chwilowo przejmuje zadania myślącego mózgu, jest tzw. układ limbiczny - archaiczna część mózgu, której fragment stanowi jądro migdałowate, odgrywające centralną rolę w regulacji zachowań emocjonalnych. Jądro to posiada własną pamięć - w szczególności zarejestrowane są w nim bodźce wywołujące strach. Niektóre z nich mają charakter wrodzony. Strach przed ciemnością i obcymi, jaki odczuwa wiele dzieci, nie wydaje się wyuczony. Podobnie naturalny jest dla człowieka strach przed wężami czy pająkami (czy też, u wielu kobiet, myszami), głośnymi niespodziewanymi hałasami, a także lęk przestrzeni. Są to - jak sądzą psycholodzy ewolucyjni - lęki zakodowane w naszych genach w zamierzchłych czasach paleolitu, kiedy gatunek nasz stawiał pierwsze kroki na afrykańskiej sawannie. Lęków można się jednak uczyć i jądro migdałowate zapamiętuje budzące grozę zdarzenia z naszego życia, by potem, kiedy się powtórzą, wyzwo lić w mózgu odpowiednią reakcję. Jądro migdałowate ma bezpośrednie połączenie z korą czołową, która jest siedliskiem wyższych funkcji umysłowych i strach może się skojarzyć nie tylko z określonymi bodźcami zmysłowymi, lecz z abstrakcyjnymi pojęciami. ( ) Zbiorowe psychozy Uczeni do niedawna nie byli zgodni co do tego, czy ludzki gatunek - który odznacza się większą niż u innych zwierząt ciekawością, odkrywczością i nowatorstwem - wyzwolił się z charakterystycznej dla niższych gatunków neofobii. Wiele wskazuje jednak na to, że strach przed nowymi nieznanym nadal w dużej mierze kieruje naszym życiem. Strach ten wyzwalają często bodźce o symbolicznym charakterze. ( ) Obdarzeni jesteśmy atawistyczną - i ewolucyjnie uzasadnioną - skłonnością do silniejszego reagowania na złe wiadomości niż na dobre. Obce jest też naszej naturze myślenie w kategoriach matematycznych i statystycznych, toteż rzadko jesteśmy w stanie zważyć obiektywnie i porównać ze sobą korzyści i ryzyko. W obliczu zidentyfikowanych - prawdziwych lub fikcyjnych - zagro żeń popadamy więc często w zbiorową psychozę, która sprawia, że zachowanie nasze staje się nieracjonalne i, zamiast zwiększać nasze bezpieczeństwo, zwiększa ryzyko utraty życia lub zdrowia. Znanym przykładem takiej psychozy - o której pisze w swej wydanej w zeszłym roku książce The Science of Fear" kanadyjski dziennikarz Daniel Gardner - był strach przez lataniem samolotami, który 12

3 ogarnął Amerykanów po terrorystycznych atakach 11 września 2001 r. Jak wykazał po starannej analizie statystycznej psycholog z berlińskiego Instytutu Ludzkiego Rozwoju im. Maxa Plancka Gerd Gigerenzer, bezpośrednim skutkiem faktu, że wielu Amerykanów przesiadło się z samolotów do samochodów, było 1,5 tys. dodatkowych śmiertelnych ofiar wypadków drogowych w ciągu następnego roku. Mimo groźby terroryzmu samolot pozostaje znacznie bezpieczniejszym od samochodu środkiem komunikacji - w wypadkach lotniczych ginie w Ameryce przeciętnie 100 osób rocznie, na drogach ponad 40 tys. ( ) [s.76] Nasza ostatnia godzina Przypadek psychozy szczepieniowej ilustruje zjawisko znacznie ogólniejsze. Przeciętny człowiek nie czyta publikacji naukowych i nie podejmuje na ich podstawie życiowych decyzji. Opinia publiczna jest zadziwiająco odporna na racjonalne, wyważone argumenty. Przedstawiciele prasy - a także niektórzy naukowcy - wiedzą dobrze, że najskuteczniejszym sposobem jej kształtowania jest odwołanie się do emocji - szczególnie do strachu. ( ) Ludzie potrafią docenić tych, którzy ich dobrze nastraszą. Krzysztof Szymborski [prof. dr hab. Krzysztof Szymborski jest fizykiem i psychologiem, Skidmore College w Saratoga Springs, w USA] Niestety krakowscy sędziowie i skorumpowani biegli nigdy nie widzą tego, co faktycznie jest. Niestety także nie widzą aktualnego stanu wiedzy o działaniu ludzkiego mózgu. Widzimy to, co chcemy widzieć, nie widzimy tego, co jest. PRL to był system totalnego kłamstwa. Dzisiejsi sędziowie, profesorowie prawa, biegli ( i ich dzieci na sędziowskich synekurach) to żywe relikty PRL-owskiego systemu totalnego kłamstwa i bezprawia. Niestety zmiana systemowa z 1989 roku nie tknęła nawet polskiego wymiaru sprawiedliwości. A władza to są 3 filary. Jeden z nich, to władza sądownicza. Szkoda, że dzisiaj nie pamiętamy, jak powstało stalinowskie sądownictwo, a tylko naiwni mogą wierzyć, że totalitarny system komunistyczny zaniedbałby tak ważny element władzy realnej i szambo oczyściło się samo. Krakowscy sędziowie i biegli także nie mają pojęcia o tym, że dzisiejszy system prymitywnego przypisywania ludziom winy za ich czyny, bez względu na sytuację, jest obecne równie aktualny, jak procesy czarownic z XVI wieku. Poniżej zacytuję fragmenty światowego bestsellera z 2008 roku prof. Philipa Zimbardo Efekt Lucyfera, PWN 2008 (www.pwn.pl) strony 316, Odkrycie przez prof. Zimbardo efektu Lucyfera zostało ogłoszone za jedno z najważniejszych odkryć naukowych roku s. 316 kontrolującą i monitorowanie spójności, stosując techniki, które zmieniają stan świadomości danej osoby. Osiąga się to przez przyjmowanie alkoholu lub narkotyków, wzbudzanie silnych emocji, podejmowanie hiperintensywnych działań, przyjmowanie orientacji rozszerzonej teraźniejszości, gdzie nie ma żadnego zainteresowania przeszłością ani przyszłością, oraz projekcję odpowiedzialności na zewnątrz - przypisywanie jej innym, a nie do wewnątrz - nieprzyjmowanie jej samemu. 13

4 Deindywiduacja wytwarza jedyny w swym rodzaju stan psychiczny, w którym zachowanie przechodzi pod kontrolę bezpośrednich wymogów sytuacji i biologicznych, hormonalnych pożądań. Działanie zastępuje myślenie, dążenie do natychmiastowej przyjemności dominuje nad odraczaniem gratyfikacji, a rozsądnie powściągliwe decyzje ustępują miejsca bezmyślnym reakcjom emocjonalnym. Stan wzbudzenia jest często zarówno prekursorem, jak i konsekwencją deindywiduaacji. Jego efekty są silniejsze w nowych i nieustruk turalizowanych sytuacjach, w których typowe nawyki reagowania i cechy charakteru tracą na znaczeniu. Podatność danej osoby na wpływ modeli społecznych i sygnałów sytuacyjnych zostaje zwiększona; tak więc równie łatwo jest wtedy czynić miłość, jak i czynić wojnę - wszystko zależy od tego, czego wymaga lub co wywołuje sytuacja. W skrajnym przypadku nie ma poczucia dobra i zła, żadnych myśli o karze za czyny bezprawie, czy o piekle za niemoralne 8. Gdy wewnętrzne ograniczenia zostają zawieszone, zachowanie jest całkowicie pod zewnętrzną sytuacyjną kontrolą; to, co zewnętrzne, dominuje nad wewnętrznym. To, co możliwe i dostępne, przeważa nad tym, co dobre i słuszne. Przejście od mentalności apollińskiej do dionizyjskiej bywa szybkie i nieoczekiwane, sprawiając, że dobrzy ludzie robią złe rzeczy, gdyż żyją tymczasowo, w rozszerzonej chwili obecnej, nie troszcząc się o przyszłe konsekwencje swych działań. W ekscesach desindywiduacji znikają zwykle ograniczenia, nakładane na okrucieństwo i impulsy libidalne. Jest to tak, jak gdyby w mózgu następowało krótkie spięcie, odcinające funkcję płatów czołowych kory - planowanie i podejmowanie decyzji, podczas gdy kontrolę przejmują bardziej pierwotne części układu limbicznego mózgu, a zwłaszcza ośrodek emocji i agresji w ciałach migdałowatych. ( ) s. 328 im zachowaniem, działają, kierując się wolną wolą i racjonalnym wyborem, a więc są osobiście odpowiedzialne za wszystkie swoje działania. Jednostki, które postępują źle, jeśli nie są niepoczytalne i nie mają ograniczonej zdolności prawnej, powinny wiedzieć, że postępują źle i zostać odpowiednio ukarane. Przyjmuje się, że czynniki sytuacyjne to niewiele więcej niż zbiór zewnętrznych okoliczności o minimalnym znaczeniu. Przy ocenianiu różnych czynników wpływających na dane zachowanie, dyspozycjonaliści przywiązują dużą wagę do Osoby, a małą do Sytuacji. Pogląd ten na pozór honoruje godność jednostek, które powinny odznaczać się wewnętrzną silą i mieć silną wolę, żeby oprzeć się wszelkim pokusom i sytuacyjnym zachętom. Ci z nas, którzy podzielają odmienną koncepcję, są przekonani, że taki punkt widzenia nie uznaje realnego istnienia naszych ludzkich słabości. Uświadomienie sobie, jak powszechne są takie słabości w obliczu tych rodzajów sił sytuacyjnych, których przeglądu dokonaliśmy dotychczas, jest pierwszym krokiem do zwiększenia odporności na takie ujemne wpływy i do rozwinięcia skutecznych strategii umacniających tę odporność zarówno u pojedynczych ludzi, jak i w społeczeństwach. Podejście sytuacyjne powinno zachęcać nas wszystkich do podzielania głębokiego poczucia pokory, kiedy staramy się zrozumieć niewyobrażalne", "nie do pomyślenia", bezsensowne" akty zła - przemoc, wandalizm, samobójczy terroryzm, tortury czy gwałt. Zamiast zajmować natychmiast wysoką pozycję moralną, która podkreśla dystans dzielący nas, dobrych ludzi, od złych i odrzuca analizy czynników przyczynowych związanych z sytuacją, podejście sytuacyjne okazuje tym innym" miłosierdzie atrybucyjne". Głosi ono, że każdy czyn, dobry czy zły, którego kiedykolwiek dokonała jakakolwiek istota ludz ka, ty i ja moglibyśmy popełnić również - gdyby siły sytuacyjne były takie same. Nasz wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych zbyt silnie opiera się na zdroworozsądkowych, przyjmowanych przez ogół społeczeństwa poglądach na przyczyny popełniania przestępstw - 14

5 zwykle uwzględnia się tylko determinanty motywacyjne i osobowościowe. Jest czas, żeby system wymiaru sprawiedliwości wziął pod uwagę poważny materiał dowodowy zgromadzony przez nauki behawioralne, a dotyczący silnego wpływu kontekstu społecznego na zachowanie - zarówno na działania przestępcze, jak i moralne. Moi współpracownicy, Lee Ross i Donna Shestowsky, przedstawili wnikliwą analizę wyzwań, jakie współczesna psychologia rzuca teorii prawnej i praktyce sądowej. Dochodzą oni do wniosku, że system prawny mógłby przyjąć model nauk medycznych i praktyki lekarskiej, wykorzystując aktualne badania, zarówno nad niewłaściwym, jak i właściwym funkcjonowaniem umysłu i ciała: System wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych nie powinien w swym działaniu kierować się nadal złudzeniami co do międzysytuacyjnej spójności zachowania, błędnymi koncepcjami dotyczącymi względnej siły wpływu dyspozycji i sytuacji na zachowanie, ani nieudanymi przemyśleniami logiki interakcji 'osoba x sytuacja', ani nawet podnoszącymi na duchu, lecz w dużej mierze fantastycznymi koncepcjami wolnej woli, tak samo, jak nie powinien się kierować powszechnymi niegdyś poglądami na temat czarów lub opętania przez demony" 30. Oszacowanie siły sytuacji Na poziomie subiektywnym możemy powiedzieć, że musisz sam znaleźć się w danej sytu acji, aby ocenić jej wpływ na Ciebie i innych, którzy są w podobnym położeniu. Rozpatry wanie jej z zewnątrz nie umożliwi tego. Abstrakcyjna wiedza o sytuacji, nawet gdy jest s. 329 szczegółowa, nie oddaje afektywnego zabarwienia miejsca, jego niewerbalnych cech, wyłaniających się norm, ani też zaangażowania ego i pobudzenia spowodowanego tym, że jest się aktywnym uczestnikiem. Jest różnica między oglądaniem teleturnieju z widowni a występowaniem na scenie jako zawodnik. (...) 15

6 16

7 17

8 18

9 19

10 A to kolejne potwierdzenie moich tez o oszuście z tytułem profesora zwyczajnego UJ. 20

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów Wykaz skrótów................................................. 11 Wstęp.......................................................... 13 CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU Pojęcie stresu wprowadzone zostało przez Hansa Hugona Selve`a, który u podłoża wielu chorób somatycznych upatrywał niezdolność człowieka do radzenia sobie ze stresem.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MOTYWACYJNY W KLASACH I - III

SYSTEM MOTYWACYJNY W KLASACH I - III SYSTEM MOTYWACYJNY W KLASACH I - III MOTYWACJA UCZNIA DO NAUKI 1. Pojęcie motywacji 2. Procesy motywacyjne 3. Rodzaje motywacji 4. Motywowanie ucznia w klasach I - III Pojęcie motywacji Motywacja rozumiana

Bardziej szczegółowo

Zachowania organizacyjne

Zachowania organizacyjne Zachowania organizacyjne Sprawy organizacyjne Mail: weronika.wegielnik@wsl.com.pl Literatura: S. P. Robbins Zasady zachowania w organizacjach S. P. Robbins Zachowania w organizacji B. Kożusznik Zachowania

Bardziej szczegółowo

Kary i nagrody w wychowaniu dziecka

Kary i nagrody w wychowaniu dziecka Kary i nagrody w wychowaniu dziecka W dzisiejszych czasach, w których wszystko jest tak względne, trudne i skomplikowane, co może być oparciem dla dzieci? Pozostali jedynie rodzice. W żadnej innej epoce

Bardziej szczegółowo

Konwencja Stambulska KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD

Konwencja Stambulska KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD KONWENCJA RADY EUROPY O ZAPOBIEGANIU I ZWALCZANIU PRZEMOCY WOBEC KOBIET I PRZEMOCY DOMOWEJ Konwencja Stambulska BEZPIECZNI OD STRACHU BEZPIECZNI OD PRZEMOCY JAKI JEST CEL KONWENCJI? Konwencja Rady Europy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Kryminologia jako nauka Rozdział 2 Jednostka i społeczeństwo Rozdział 3 Teorie kryminologiczne

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Kryminologia jako nauka Rozdział 2 Jednostka i społeczeństwo Rozdział 3 Teorie kryminologiczne SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 Rozdział 1 Kryminologia jako nauka... 15 1.1. Pojęcie i zakres nauki kryminologii... 15 1.2. Kryminologia a inne nauki... 15 1.3. Podstawowe nurty w kryminologii...

Bardziej szczegółowo

Cechy dobrego negocjatora NEGOCJACJE

Cechy dobrego negocjatora NEGOCJACJE NEGOCJACJE AGENDA 1. Istota negocjacji wprowadzenie 2. Konflikty i ich uwarunkowania 3. Style i strategie negocjacyjne 4. Proces i reguły negocjacji 5. Komunikacja w negocjacjach 6. Trudne sytuacje negocjacyjne

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz stylu komunikacji

Kwestionariusz stylu komunikacji Kwestionariusz stylu komunikacji Z każdego stwierdzenia wybierz jedno, które uważasz, że lepiej pasuje do twojej osobowości i zaznacz jego numer. Stwierdzenia w parach nie są przeciwstawne, przy wyborze

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia konsumenta Mgr Beata Skowrońska psycholog, coach Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki)

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki) DIAGNOZA WSTĘPNA Motywacja do uczenia się definiowana jest jako znaczenie i wartość nauki dla danego człowieka, jaką ów człowiek jej przypisuje, i charakteryzowana przez długoterminowe zaangażowanie się

Bardziej szczegółowo

Neurologiczne podłoże zachowań emocjonalnych. Halszka Kwiatkowska

Neurologiczne podłoże zachowań emocjonalnych. Halszka Kwiatkowska Neurologiczne podłoże zachowań emocjonalnych Halszka Kwiatkowska Co to są emocje? Termin wywodzi się od łacińskiego czasownika movere oznaczającego poruszyć Każde poruszenie czy zakłócenie umysłu, każdy

Bardziej szczegółowo

G. Morgan, Obrazy organizacji, Warszawa 1997

G. Morgan, Obrazy organizacji, Warszawa 1997 3. Metafory organizacyjne Morgana G. Morgan, Obrazy organizacji, Warszawa 1997 przedstawia specyficzny sposób postrzegania, myślenia i mówienia o organizacji; ujmuje istotę utrwalonego typu doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu

Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu Redakcja i korekta: Magdalena Ziarkiewicz Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2010 Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Dialog Motywujący. skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej

Dialog Motywujący. skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej Dialog Motywujący skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej Jarosław Banaszak Pracownia Motywacji i Zmian www.pmiz.pl, kontakt@pmiz.pl Gdy przyjmujemy ludzi takimi jakimi są, czynimy

Bardziej szczegółowo

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Konferencja szkoleniowa dla nauczycieli i pedagogów Życie z FAS Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Beata Stebnicka Fundacja FASTRYGA Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu Zaburzenia więzi Nie ma takiego

Bardziej szczegółowo

INTELIGENCJA EMOCJONALNA

INTELIGENCJA EMOCJONALNA INTELIGENCJA EMOCJONALNA JAKO KLUCZOWA KOMPETENCJA WSPÓŁCZESNEGO DYREKTORA Wiesława Krysa Nauczyciel dyplomowany Coach Trener w edukacji Lilianna Kupaj Coach Master Trainer ICI, Trener Transforming Comunication

Bardziej szczegółowo

Łatwiej pomóc innym niż sobie

Łatwiej pomóc innym niż sobie Łatwiej pomóc innym niż sobie Spośród wszystkich chorób nowotwory wywierają najsilniejszy wpływ na psychikę człowieka. Fazy przeżywania, adaptacji do choroby, ich kolejność i intensywność zależy od wielu

Bardziej szczegółowo

Nowe pytania egzaminacyjne

Nowe pytania egzaminacyjne Nowe pytania egzaminacyjne 1. Jakie jest znaczenie genetyki behawioralnej w badaniach psychologicznych? 2. Wyjaśnij pojęcie funkcjonalnej asymetrii mózgu i omów jak zmieniały się poglądy na ten temat.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Kształtowanie postaw etycznych u dziecka Beata Szynalska-Skarżyńska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 11 maja 2015 r. CZYM JEST ETYKA? Etyka, zgodnie z europejską tradycją,

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA KRYZYSOWA W SZKOLE/PLACÓWCE W OBLICZU ZDARZEŃ O DRAMATYCZNYM PRZEBIEGU. Katarzyna Grzeskowiak

INTERWENCJA KRYZYSOWA W SZKOLE/PLACÓWCE W OBLICZU ZDARZEŃ O DRAMATYCZNYM PRZEBIEGU. Katarzyna Grzeskowiak INTERWENCJA KRYZYSOWA W SZKOLE/PLACÓWCE W OBLICZU ZDARZEŃ O DRAMATYCZNYM PRZEBIEGU Katarzyna Grzeskowiak SYTUACJA KRYZYSOWA W SZKOLE Przygotowanie do sytuacji kryzysowej: planowanie, trening, działanie

Bardziej szczegółowo

to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji

to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji ze swoim otoczeniem i poczucia spełnienia się w życiu.

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia Finansowa Dr Marta Karbowa Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 16 października 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Racjonalny

Bardziej szczegółowo

Psychologia zdrowia i choroby S T R E S I R A D Z E N I E S O B I E Z E S T R E S E M

Psychologia zdrowia i choroby S T R E S I R A D Z E N I E S O B I E Z E S T R E S E M Psychologia zdrowia i choroby S T R E S I R A D Z E N I E S O B I E Z E S T R E S E M Skala zdarzeń życiowych (Holmes i Rahe, 1967) 150 punktów kryzys życiowy 300 punktów bardzo poważny kryzys życiowy

Bardziej szczegółowo

MOTYWOWANIE W ZARZĄDZANIU

MOTYWOWANIE W ZARZĄDZANIU WYKŁAD 9 MOTYWOWANIE W ZARZĄDZANIU 1 1. Istota motywacji i motywowania: Motywacja jest to ogół bodźców, pobudek oraz stan gotowości ludzi, do określonego zachowania się i działania. Motywacja wewnętrzna

Bardziej szczegółowo

STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki.

STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki. Barbara Małek STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki.! NIE NALEŻY Y UNIKAĆ STRESU Dwa rodzaje reakcji na

Bardziej szczegółowo

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk Zmiana przekonań ograniczających Opracowała Grażyna Gregorczyk Główny wpływ na nasze emocje mają nasze przekonania na temat zaistniałych faktów (np. przekonania na temat uprzedzenia do swojej osoby ze

Bardziej szczegółowo

Prawo w psychiatrii. Marcin Wojnar

Prawo w psychiatrii. Marcin Wojnar Prawo w psychiatrii Marcin Wojnar Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego (z dnia 19 sierpnia 1994 r.) Art. 22 1. Przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego następuje za jej

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Dobre praktyki w psychologii

Bardziej szczegółowo

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność Mówiąc o zagrożeniu mamy na myśli każdy czynnik, który może spowodować wystąpienie szkody. Powszechnie przyjęto podział na zagrożenia:

Bardziej szczegółowo

Sposoby reagowania zamach samobójczy ucznia. mgr Krystyna Gieburowska

Sposoby reagowania zamach samobójczy ucznia. mgr Krystyna Gieburowska Sposoby reagowania zamach samobójczy ucznia mgr Krystyna Gieburowska Ogólny schemat zarządzania kryzysem w szkole: okres przed kryzysem działania uprzedzające okres kryzysu i bezpośrednio po kryzysie działania

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia psychospołeczne

Zagrożenia psychospołeczne Zagrożenia psychospołeczne 1. Wstęp Zarządzanie stresem nie jest dla pracodawców jedynie obowiązkiem moralnym i dobrą inwestycją, jest to wymóg prawny określony w dyrektywie ramowej 89 /391/EWG 3 2. Przeciwdziałanie

Bardziej szczegółowo

Analiza zjawiska i aspekt prawny.

Analiza zjawiska i aspekt prawny. Analiza zjawiska i aspekt prawny. Wywieranie wpływu na proces myślowy, zachowanie lub stan fizyczny osoby pomimo braku jej przyzwolenia przy użyciu środków komunikacji interpersonalnej. Typowe środki przemocy

Bardziej szczegółowo

Szkolny Ośrodek Psychoterapii

Szkolny Ośrodek Psychoterapii Szkolny Ośrodek Psychoterapii Kiedy zgłosić się na psychoterapię? Gdy czujesz, że wszystko idzie nie tak jak chcesz i nie potrafisz tego zmienić. Podstawowym wskaźnikiem tego, że powinniśmy rozważyć psychoterapię

Bardziej szczegółowo

1 Stres wróg czy przyjaciel? Zbigniew Karapuda

1 Stres wróg czy przyjaciel? Zbigniew Karapuda 1 2 Spis treści O Autorze...... 5 Wstęp: Nie strzelać do posłańca! Stres wróg czy przyjaciel?...... 7 Stres...... 9 Co to jest stres?...... 9 Kiedy występuje stres?...... 12 Co powoduje stres?...... 14

Bardziej szczegółowo

Firma EDU-INNOWACJA. zaprasza Państwa na Warsztaty. Uwolnij swój stres - znajdź pokłady relaksu. Jesteśmy przekonani, iż

Firma EDU-INNOWACJA. zaprasza Państwa na Warsztaty. Uwolnij swój stres - znajdź pokłady relaksu. Jesteśmy przekonani, iż Firma EDU-INNOWACJA zaprasza Państwa na Warsztaty Uwolnij swój stres - znajdź pokłady relaksu. Jesteśmy przekonani, iż przyniesą one Państwu wiele korzyści przekładając się na harmonizację całego ciała.

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił?

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dwie rzeczywistości Dobro i zło Inicjatywa królestwa światłości Inicjatywa królestwa światłości Chrześcijanin Zaplecze Zadanie Zaplecze w Bogu Ef. 1, 3-14 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Sygn. akt II KK 326/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 12 grudnia 2012 r. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami ludzkimi

Zarządzanie zasobami ludzkimi Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Człowiek w firmie czyli kto i jak tu rządzi? Style kierowania i ich wpływ na nasze życie Emilia Kijanka Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 6 marca 2013 r. EKONOMICZNY

Bardziej szczegółowo

Arkusz ćwiczeń. z różnymi. osobowościami. typy osobowości mocne strony. Obszary do rozwoju

Arkusz ćwiczeń. z różnymi. osobowościami. typy osobowości mocne strony. Obszary do rozwoju współpraca typy osobowości mocne strony i obszary do rozwoju Mój typ osobowości: Analityczny Kierujący Ekspresywny Przyjacielski Zakreśl swój typ osobowości zacznij od posiadanych informacji na temat swojego

Bardziej szczegółowo

Pieniądz jest to towar, który w wyniku ogólnej zgody został uznany jako środek wymiany gospodarczej.

Pieniądz jest to towar, który w wyniku ogólnej zgody został uznany jako środek wymiany gospodarczej. Pieniądz jest to towar, który w wyniku ogólnej zgody został uznany jako środek wymiany gospodarczej. łatwość przenoszenia z miejsca na miejsce, trwałość ( odporność na zniszczenie), rozpoznawalność, jednorodność,

Bardziej szczegółowo

Błędy wychowawcze. Koncepcja Antoniny Guryckiej. Opr. Karolina Torebko

Błędy wychowawcze. Koncepcja Antoniny Guryckiej. Opr. Karolina Torebko Błędy wychowawcze Koncepcja Antoniny Guryckiej Opr. Karolina Torebko Błąd wychowawczy to takie zachowanie wychowawcy, które stanowi realną przyczynę (lub ryzyko) powstania szkodliwych dla rozwoju wychowanka

Bardziej szczegółowo

Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego

Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego Dorota Merecz Zakład Psychologii Pracy Psychologiczne konsekwencje uczestnictwa w wypadku

Bardziej szczegółowo

Reakcja ciała na stres

Reakcja ciała na stres 1.8.3 Ciało a stres Reakcja ciała na stres Człowiek jest wyposażony w specjalny mechanizm reagowania na stres. Mechanizm ten został opisany przez dr Cannona, który nazwał go reakcją walki lub ucieczki,

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia... 1) w art. 10 dotychczasową treść oznacza się art. 10 ust. 1 i dodaje się ustęp 2 w brzmieniu:

Ustawa z dnia... 1) w art. 10 dotychczasową treść oznacza się art. 10 ust. 1 i dodaje się ustęp 2 w brzmieniu: Ustawa z dnia... PROJEKT o zmianie ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony

Bardziej szczegółowo

dr Magdalena Gieras Kompetencje psychospołeczne kierowców i managerów w transporcie międzynarodowym

dr Magdalena Gieras Kompetencje psychospołeczne kierowców i managerów w transporcie międzynarodowym dr Magdalena Gieras Kompetencje psychospołeczne kierowców i managerów w transporcie międzynarodowym KOMPETENCJE KIEROWCÓW 2 Kompetencje Kompetencja (łac. competentia) najogólniej oznacza: uprawnienia do

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia

Opis modułu kształcenia Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Zdrowia Publicznego Opis modułu kształcenia Nazwa modułu (przedmiotu) Psychologia Kod podmiotu Kierunek studiów Ratownictwo medyczne Profil kształcenia

Bardziej szczegółowo

Praca ze sprawcą przemocy

Praca ze sprawcą przemocy Praca ze sprawcą przemocy stawianie granic w stosowaniu przemocy motywowanie do korzystania z pomocy Anna Wojciechowska Plan pracy Ogólne informacje nt przemocy w rodzinie Psychologiczna charakterystyka

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA

ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA KARINA OWSIANKO PSYCHOLOG, PEDAGOG RESOCJALIZACYJNY DZIECKO KRZYWDZONE. Zamknij się! Uspokój się albo pożałujesz, że się urodziłeś

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 września 2003 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 września 2003 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 września 2003 r. w sprawie badań psychiatrycznych i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na nabywanie oraz przechowywanie materiałów

Bardziej szczegółowo

Rola wspomagania na etapie. i ewaluacji potrzeb szkoły/placówki.

Rola wspomagania na etapie. i ewaluacji potrzeb szkoły/placówki. Rola wspomagania na etapie diagnozowania, planowania, monitorowania i ewaluacji potrzeb szkoły/placówki. MOTYWOWANIE ZESPOŁU Cel trzeciego dnia szkolenia: Motywowanie zespołu Celem tego modułu jest poszerzenie

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Tolerancja (łac. tolerantia - "cierpliwa wytrwałość ) termin stosowany w socjologii, badaniach nad kulturą i religią. W sensie najbardziej ogólnym

Tolerancja (łac. tolerantia - cierpliwa wytrwałość ) termin stosowany w socjologii, badaniach nad kulturą i religią. W sensie najbardziej ogólnym TOLERANCJA Tolerancja (łac. tolerantia - "cierpliwa wytrwałość ) termin stosowany w socjologii, badaniach nad kulturą i religią. W sensie najbardziej ogólnym oznacza on postawę wykluczającą dyskryminację

Bardziej szczegółowo

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM ,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM UZALEŻNIENIE UZALEŻNIENIE TO NABYTA SILNA POTRZEBA WYKONYWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI LUB ZAŻYWANIA JAKIEJŚ SUBSTANCJI. WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA TRAKTUJE POJĘCIE UZALEŻNIENIA

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Psychologia. w indywidualnej organizacji toku studiów. Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży

Psychologia. w indywidualnej organizacji toku studiów. Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży immatrykulacja 1/17 NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie graficznych metod prezentacji wniosków diagnostycznych w nauczaniu diagnozy

Zastosowanie graficznych metod prezentacji wniosków diagnostycznych w nauczaniu diagnozy Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Instytut Psychologii Anna Słysz Zastosowanie graficznych metod prezentacji wniosków diagnostycznych w nauczaniu diagnozy III Ogólnopolska konferencja Diagnoza

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC

PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC DROGI RODZICU! Buduj solidny fundament jakim jest dla dziecka Rodzina. Tylko bliski kontakt z dzieckiem może uchronić je od problemu uzależnienia.

Bardziej szczegółowo

Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu!

Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu! Sukces na Twoich warunkach Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu! "Naszą najgłębszą obawą nie jest to, że jesteśmy zbyt słabi, ale to, że jesteśmy zbyt potężni. To nasz blask nas przeraża, nie ciemność.

Bardziej szczegółowo

Raport z testu osobowościowego SOFTSkill

Raport z testu osobowościowego SOFTSkill Raport z testu osobowościowego SOFTSkill Sporządzony dla: HR 24 SP. Z O.O. / ŚCIŚLE POUFNE / Osoba badana: Jan Kowalski Data wykonania testu: 2012-07-20 Data sporządzenia raportu: 2012-07-25 i Informacje

Bardziej szczegółowo

EFEKT LUCYFERA. Krańcowa, kosmiczna przemiana ulubionego anioła Boga, LUCYFERA w ZŁEGO, SZATANA

EFEKT LUCYFERA. Krańcowa, kosmiczna przemiana ulubionego anioła Boga, LUCYFERA w ZŁEGO, SZATANA EFEKT LUCYFERA Krańcowa, kosmiczna przemiana ulubionego anioła Boga, LUCYFERA w ZŁEGO, SZATANA ZŁO Wykorzystanie WŁADZY, aby z rozmysłu, intencjonalnie ZADAWAĆ BÓL PSYCHICZNY RANIĆ FIZYCZNIE NISZCZYĆ DUCHOWO

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK

Bardziej szczegółowo

Układ limbiczny. Przetwarzanie informacji przez mózg. kognitywistyka III. Jacek Salamon Tomasz Starczewski

Układ limbiczny. Przetwarzanie informacji przez mózg. kognitywistyka III. Jacek Salamon Tomasz Starczewski Jacek Salamon Tomasz Starczewski Przetwarzanie informacji przez mózg kognitywistyka III Co to takiego? Inaczej układ rąbkowy lub układ brzeżny. Jest zbiorczą nazwą dla różnych struktur korowych i podkorowych.

Bardziej szczegółowo

Czytanie, to odkrywanie świata wciąż na nowo. Książ ążka jest częś ęści cią naszego dziedzictwa kulturowego. Dzięki niej mamy wspólne doświadczenia i

Czytanie, to odkrywanie świata wciąż na nowo. Książ ążka jest częś ęści cią naszego dziedzictwa kulturowego. Dzięki niej mamy wspólne doświadczenia i Książka, to pierwsze spotkanie z literaturą- nieograniczonym światem, z którego czerpiemy przez całe życie. To bardzo ważne spotkanie, gdyż jeśli nie zostanie zmarnowane, pokaże, ile może dać dobra literatura.

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Zuzanna Krząkała- psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu Uzależnienie od gier

Bardziej szczegółowo

WOS - KLASA I. umieć wyrażać (wypowiadać) własne zdanie w prosty sposób oraz je uzasadniać (chociaż dwoma argumentem)

WOS - KLASA I. umieć wyrażać (wypowiadać) własne zdanie w prosty sposób oraz je uzasadniać (chociaż dwoma argumentem) WOS - KLASA I Ocena dopuszczający wskazać chociaż jeden przykład cech, które mogą świadczyć o tym, że osoba jest dobrym obywatelem wymienić chociaż jeden przykład osób, które są dobrymi obywatelami podać

Bardziej szczegółowo

Budowanie dobrej relacji rodzic - nauczyciel warunkiem współuczestniczenia w wychowaniu dziecka. Renata Wolińska

Budowanie dobrej relacji rodzic - nauczyciel warunkiem współuczestniczenia w wychowaniu dziecka. Renata Wolińska Budowanie dobrej relacji rodzic - nauczyciel warunkiem współuczestniczenia w wychowaniu dziecka. Renata Wolińska Rodzice są jak ogrodnicy, którzy kupują nasiona. Tyle, że w przypadku dzieci nie ma takich

Bardziej szczegółowo

Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak

Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak 1 Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak 2 W rozwoju człowieka sfera uczuciowa jest niezmiernie delikatna i wymaga wielkiej troski oraz uwagi ze strony

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE

KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE Program Szkoła Promująca Zdrowie (SzPZ) realizowany jest obecnie w 47 krajach Europy w Polsce od 1991 r. Popularyzację idei SzPZ w Polsce rozpoczęto od trzyletniego

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY

WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY 1. Obywatelstwo polskie i unijne - wyjaśnia znaczenie terminów: obywatelstwo, społeczeństwo obywatelskie, - wymienia dwa podstawowe sposoby nabywania obywatelstwa (prawo

Bardziej szczegółowo

Po co nam uwaga? Podstawowe zadania uwagi to:

Po co nam uwaga? Podstawowe zadania uwagi to: Uwaga Po co nam uwaga? Podstawowe zadania uwagi to: Orientowanie się organizmu ku bodźcom sensorycznym (szczególnie wzrokowym) Badanie elementów przestrzeni (zewnętrznej i wewnętrznej) Utrzymywanie organizmu

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ

PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ To nie rzeczy nas smucą, ale sposób w jaki je widzimy (Epiktet 55 135). Powyższe stwierdzenie wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Penalizacja życia gospodarczego - czy spółki powinny brać pod rozwagę ryzyko odpowiedzialności karnej?

Penalizacja życia gospodarczego - czy spółki powinny brać pod rozwagę ryzyko odpowiedzialności karnej? Penalizacja życia gospodarczego - czy spółki powinny brać pod rozwagę ryzyko odpowiedzialności karnej? 19 października 2016 r. Janusz Tomczak Adwokat, Partner Warszawa Penalizacja życia gospodarczego argumenty

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie emocjami

Zarządzanie emocjami Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Zarządzanie emocjami Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 9 grudnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Co to jest inteligencja

Bardziej szczegółowo

Misją naszej szkoły jest przygotowanie młodych ludzi do życia w nowoczesnym świecie. Edukacja zdrowotna jest w szkole podstawowym prawem każdego

Misją naszej szkoły jest przygotowanie młodych ludzi do życia w nowoczesnym świecie. Edukacja zdrowotna jest w szkole podstawowym prawem każdego Misją naszej szkoły jest przygotowanie młodych ludzi do życia w nowoczesnym świecie. Edukacja zdrowotna jest w szkole podstawowym prawem każdego człowieka. Chcemy, aby nasi uczniowie zdobyli wystarczającą

Bardziej szczegółowo

bez względu na to jak się ubierasz, jakiej słuchasz muzyki, gdzie mieszkasz i z kim się przyjaźnisz,

bez względu na to jak się ubierasz, jakiej słuchasz muzyki, gdzie mieszkasz i z kim się przyjaźnisz, Światowy Dzień AIDS obchodzony jest co roku 1 grudnia. Uroczyste obchody niosą przesłanie współczucia, nadziei, solidarności z ludźmi żyjącymi z HIV i AIDS, a także zrozumienia problemów związanych z HIV,

Bardziej szczegółowo

Psychologiczne konsekwencje braku pewności pracy

Psychologiczne konsekwencje braku pewności pracy Psychologiczne konsekwencje braku pewności pracy Sylwiusz Retowski Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Wydział w Sopocie Niepewność pracy jako uboczny skutek zmian na globalnym rynku pracy Globalne zmiany

Bardziej szczegółowo

WINA jako element struktury przestępstwa

WINA jako element struktury przestępstwa WINA jako element struktury przestępstwa Art. 1 k.k. 1 Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. 2. Nie

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Prof. Bolesław Rok Centrum Etyki Biznesu i Innowacji Społecznych ALK

Prof. Bolesław Rok Centrum Etyki Biznesu i Innowacji Społecznych ALK O słusznych lecz rzadkich aktach heroizmu moralnego w obliczu powszechnej polskiej nieodpowiedzialności. Czyli dlaczego zasady etyki w biznesie pozostają u nas na poziomie deklaracji? Prof. Bolesław Rok

Bardziej szczegółowo

Jak wychować człowieka? STYLE WYCHOWAWCZE. Opracowanie: Ewelina Maćkowiak

Jak wychować człowieka? STYLE WYCHOWAWCZE. Opracowanie: Ewelina Maćkowiak Jak wychować człowieka? STYLE WYCHOWAWCZE Opracowanie: Ewelina Maćkowiak DLACZEGO PODEJMUJEMY TEN TEMAT? PRZEDE WSZYSTKIM: LICZYMY NA WSPÓŁPRACĘ! LICZYMY NA WSPÓŁPRACĘ! POZA TYM 1. W obliczu różnych, często

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Prośby dziecka według Korczaka. Marta Gerlach-Malczewska psycholog

Prośby dziecka według Korczaka. Marta Gerlach-Malczewska psycholog Prośby dziecka według Korczaka Marta Gerlach-Malczewska psycholog Nie psuj mnie. Dobrze wiem, że nie powinienem mieć tego wszystkiego, czego się domagam. To tylko próba sił z mojej strony. Wymuszanie w

Bardziej szczegółowo

CZEGO DZIECI POTRZEBUJĄ? 1

CZEGO DZIECI POTRZEBUJĄ? 1 CZEGO DZIECI POTRZEBUJĄ? 1 Wprawdzie nie jesteśmy rodzicami doskonałymi, ale wystarczająco dobrymi, jeżeli kochamy nasze dzieci i staramy się, najlepiej jak potrafimy, dobrze je wychować. Bruno Bettelheima

Bardziej szczegółowo

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Anna Skuzińska Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Elblągu Plan wystąpienia Charakterystyka psychologiczna sytuacji bez

Bardziej szczegółowo

Mediacja w sprawach karnych

Mediacja w sprawach karnych Mediacja w sprawach karnych Etapy mediacji selekcja spraw i skierowanie sprawy do mediacji spotkanie mediatora osobno ze stronami wspólne spotkanie sprawcy i pokrzywdzonego w obecności mediatora kontrola

Bardziej szczegółowo

Rozwój ku pełni człowieczeństwa w nauczaniu Papieża Jana Pawła II

Rozwój ku pełni człowieczeństwa w nauczaniu Papieża Jana Pawła II Rozwój ku pełni człowieczeństwa w nauczaniu Papieża Jana Pawła II Wojciech Kosek Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka, Bielsko-Biała, 10. kwietnia 2014 r. Konferencja Personalistyczna koncepcja wychowania

Bardziej szczegółowo

Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie.

Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie. Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie. Karierę zawodową trzeba świadomie zaplanować. Warto wyznaczyć sobie cel bądź cele, do których będziemy dążyć. Zanim to jednak nastąpi, należy poznać szereg czynników

Bardziej szczegółowo

FITNESS INTELIGENCJI

FITNESS INTELIGENCJI FITNESS INTELIGENCJI Aleksander Dydel ABC TEORII I ĆWICZEŃ WSTĘP Ancora imparo. Michał Anioł Inteligencja jest piękną i wartościową cechą umysłu, którą można rozwinąć. Sama z siebie nie jest gwarantem

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna i zdrowia NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK SEMESTR

Bardziej szczegółowo

Autorytet i wywieranie wpływu

Autorytet i wywieranie wpływu Autorytet i wywieranie wpływu Terminy szkolenia 6-7 październik 2016r., Poznań - Hotel Platinum Palace Residence**** 8-9 grudzień 2016r., Zakopane - Wydarzenie specjalne Cele szkolenia Celem jest nauczenie

Bardziej szczegółowo

Szkolenia rozmiękczające czyli o szarlatanerii i manipulacji w czasie szkoleń biznesowych. Krzysztof Filarski

Szkolenia rozmiękczające czyli o szarlatanerii i manipulacji w czasie szkoleń biznesowych. Krzysztof Filarski Szkolenia rozmiękczające czyli o szarlatanerii i manipulacji w czasie szkoleń biznesowych Krzysztof Filarski SŁOWNICZEK, A JEDNOCZEŚNIE PLAN SPOTKANIA Cokolwiek powiesz, może być użyte SZKOLENIA ROZMIĘKCZAJĄCE

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka uzależnień?

Profilaktyka uzależnień? Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie Krzysztof Ostaszewski Profilaktyka uzależnień? Co to jest profilaktyka? Profilaktyka to zapobieganie problemom zanim one wystąpią Dlatego, profilaktyka ma

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE

Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 53 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 6 października 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 53 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 6 października 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 53 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 6 października 2014 r. w sprawie metod i form wykonywania niektórych zadań służbowych przez psychologów pełniących służbę lub zatrudnionych w jednostkach

Bardziej szczegółowo