Skąd się wzięła długa szyja żyrafy? Karol Darwin i jego teoria ewolucji.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Skąd się wzięła długa szyja żyrafy? Karol Darwin i jego teoria ewolucji. www.uniwersytetdzieci.pl"

Transkrypt

1 Skąd się wzięła długa szyja żyrafy? Karol Darwin i jego teoria ewolucji

2 Karol Darwin

3 W roku 2009 obchodzimy dwusetną rocznicę urodzin Karola Darwina Wszyscy o nim słyszeli, prawie każdy potrafiłby powiedzieć, że był on wielkim brytyjskim przyrodnikiem...

4 ...ale co on właściwie takiego odkrył?

5 ...ale co on właściwie takiego odkrył? Ewolucję? To znaczy to, że gatunki zwierząt i roślin nie są takie same od początku świata, ale mogą powstawać nowe (a niektóre wymierać)?

6 Nie, na to wpadli już inni wcześniej (między innymi rodzony dziadek Karola, Erazm Darwin)... Karol Darwin zaproponował dobre wyjaśnienie tego procesu. To znaczy wyjaśnił, jak to się dzieje, że się gatunki mogą zmieniać, a nawet mogą z nich powstawać nowe gatunki...

7 Posługując się przykładem popularnym w tamtych czasach można powiedzieć, że wyjaśnił, skąd się wzięła długa szyja żyrafy. Czyli moja szyja!

8 No bo istnienie takiej szyi przyznacie sami wprost domagało się wyjaśnienia......zwłaszcza, że żyrafa ma w swojej szyi tyle samo kręgów, ile większość ssaków zaledwie siedem! Zresztą my, ludzie, też mamy siedem kręgów szyjnych.

9 Jedno proponowane wtedy wyjaśnienie było takie: kiedyś żyrafy (pra-żyrafy) miały krótkie szyje,

10 Jedno proponowane wtedy wyjaśnienie było takie: kiedyś żyrafy (pra-żyrafy) miały krótkie szyje,

11 Jedno proponowane wtedy wyjaśnienie było takie: kiedyś żyrafy (pra-żyrafy) miały krótkie szyje, ale tak się starały sięgać wysoko do najwyższych gałęzi drzew......i tak bardzo się starały wyciągać szyje...

12 Jedno proponowane wtedy wyjaśnienie było takie: kiedyś żyrafy (pra-żyrafy) miały krótkie szyje, ale tak się starały sięgać wysoko do najwyższych gałęzi drzew... Jak ja bym chciała mieć długą szyję!...i tak bardzo się starały wyciągać szyje...

13 ...że stopniowo ich szyje wydłużały się... i wydłużały... i wydłużały......aż wreszcie stały się takie długie jak u dzisiejszych żyraf.

14 Ale z tym wyjaśnieniem jest jeden bardzo duży problem: Jeśli rodzice kogoś z Was świetnie mówią po francusku, to Wy sami i tak będziecie się musieli od podstaw tego francuskiego nauczyć inaczej nie będziecie go znać. Dziedziczy się po rodzicach takie cechy, które oni mają w swoich genach, a nie takie, których nabyli w ciągu swojego życia. Gdyby zatem jakaś żyrafa drogą usilnych starań wydłużyła sobie szyję, to jej dzieci by tego po niej nie odziedziczyły tak jak dzieci mistrza kulturystyki nie odziedziczą po nim rozrośniętych mięśni. (ale widzicie, oni w czasach Darwina nie wiedzieli jeszcze nic a nic o genach)

15 Darwin natomiast zaproponował...

16 Darwin natomiast zaproponował... Ale może wyjaśnijmy po kolei...

17 Słusznie, po kolei. Po kolei to było tak, że Darwin zwrócił uwagę na kilka rzeczy, które właściwie wszyscy wokół siebie widzieli, ale nie dostrzegli ich znaczenia. Pierwsze, na co zwrócił uwagę, to była wielka rozmaitość hodowlanych odmian zwierząt takich jak psy, konie, kury, krowy i temu podobne.

18 No bo spójrzcie tylko sami: To są wszystko psy

19 A to są wszystko świnie

20 I widząc to wszystko Darwin powiedział:

21 I widząc to wszystko Darwin powiedział: Skoro od czasu, gdy ludzie udomowili zwierzęta, pojawiło się tyle dających się hodować odmian, to trudno przypuścić, by nowe odmiany nie pojawiały się również w naturze...

22 Bo przecież istnieje zmienność... No właśnie, zmienność żywych organizmów to była druga ważna rzecz, zauważona przez Darwina.

23 Chodzi o to, że jeśli się uważnie przyjrzeć, to się okaże, że nawet w obrębie jednego gatunku czy jednej odmiany organizmy choć trochę się od siebie różnią.

24 Chodzi o to, że jeśli się uważnie przyjrzeć, to się okaże, że nawet w obrębie jednego gatunku czy jednej odmiany organizmy choć trochę się od siebie różnią. Jeden zając troszkę mniejszy,

25 Chodzi o to, że jeśli się uważnie przyjrzeć, to się okaże, że nawet w obrębie jednego gatunku czy jednej odmiany organizmy choć trochę się od siebie różnią. Jeden zając troszkę mniejszy, drugi troszkę większy,

26 Chodzi o to, że jeśli się uważnie przyjrzeć, to się okaże, że nawet w obrębie jednego gatunku czy jednej odmiany organizmy choć trochę się od siebie różnią. Jeden zając troszkę mniejszy, drugi troszkę większy, jeden ma troszkę krótsze uszy,

27 Chodzi o to, że jeśli się uważnie przyjrzeć, to się okaże, że nawet w obrębie jednego gatunku czy jednej odmiany organizmy choć trochę się od siebie różnią. Jeden zając troszkę mniejszy, drugi troszkę większy, jeden ma troszkę krótsze uszy, drugi troszkę dłuższe...

28 Chodzi o to, że jeśli się uważnie przyjrzeć, to się okaże, że nawet w obrębie jednego gatunku czy jednej odmiany organizmy choć trochę się od siebie różnią. Jeden zając troszkę mniejszy, drugi troszkę większy, jeden ma troszkę krótsze uszy, drugi troszkę dłuższe......i tak dalej.

29 Jeśli przyjrzymy się sobie samym, to też zauważymy, że różnimy się od siebie. Ci z Was, którzy byli na wykładzie, odcisnęli w plastelinie swoje przednie górne zęby.

30 Jeśli na tych odciskach zmierzyć każdemu szerokość jego przednich górnych siekaczy (tzw. jedynek )... O tak:

31 A potem policzyć, ile osób ma zęby o szerokości 14 mm, ile o szerokości 15 mm i tak dalej...

32 A potem policzyć, ile osób ma zęby o szerokości 14 mm, ile o szerokości 15 mm i tak dalej......i zrobić wykres, na którym będzie to widać w postaci słupków...

33 liczba osób To będzie to wyglądało tak: , , , , , , , , ,9 klasy wielkości [mm] Co widać na tym rysunku? Przede wszystkim to, że chociaż wszyscy słuchacze wykładu byli w podobnym wieku, to wcale nie mają jednakowych zębów.

34 liczba osób To będzie to wyglądało tak: , , , , , , , , ,9 klasy wielkości [mm] Jedni mają większe zęby, inni mniejsze. Zauważcie, że najwięcej jest osób mających takie średnie ani bardzo małe, ani bardzo wielkie...

35 liczba osób To będzie to wyglądało tak: , , , , , , , , ,9 klasy wielkości [mm] I to jest bardzo typowy obraz, jeśli się coś zmierzyło w naturze... Gdybyśmy zamiast Waszych zębów zmierzyli uszy zajęcy, albo liście dębów, albo zważyli słonie wykres byłby bardzo podobny!

36 liczba osób To będzie to wyglądało tak: , , , , , , , , ,9 klasy wielkości [mm] Tak właśnie wygląda zmienność osobników tego samego gatunku, na którą zwrócił uwagę Karol Darwin. Oczywiście nie musi zawsze chodzić o rozmiary może to być zmienność ubarwienia, szybkości biegu i tak dalej...

37 I jeszcze jedna ważna uwaga: nie wszystkie młode organizmy mogą przeżyć...

38 No bo zastanówmy się: jedna mucha domowa może w ciągu swojego życia złożyć około 2000 jajeczek. Czyli z jednej muchy mamy po kilku tygodniach 1000 par i każda z nich może dać kolejne 1000 par (to już milion) i... Strasznie dużo liczenia.

39 Dość powiedzieć, że potomstwo sześciu much po dziesięciu pokoleniach ważyłoby mniej więcej tyle, ile... kula ziemska.

40 A skoro nie żyjemy pod zwałami much (ani żadnych innych organizmów), to jasne jest, że nie wszystkie młode muchy (ani zające, ani dęby, ani wieloryby), które przychodzą na świat, mają okazję pozostawić potomstwo. Ważne pytanie brzmi: skoro nie wszystkim może się udać, to którym z nich się to udaje?

41 Udaje się tym, które są najlepiej przystosowane do warunków, w jakich żyją.

42 Udaje się tym, które są najlepiej przystosowane do warunków, w jakich żyją. Ale co to znaczy: przystosowane?

43 Wróćmy może do naszej żyrafy...

44 No właśnie, wróćmy. Nareszcie. Żyrafy, jak wiadomo, żywią się roślinami.

45 A żyją w Afryce, gdzie co roku jest susza i po jakimś czasie cała trawa jest zjedzona albo wyschnięta i pozostają do zjedzenia liście na drzewach

46 No i zjawiają się różni chętni na te liście (wśród nich nasza pra-żyrafa o niezbyt długiej szyi)

47 I wkrótce wszystkie liście, do których dało się dosięgnąć, są już zjedzone.

48 Ale gdyby w tym towarzystwie pojawiła się długoszyja kuzynka naszej pra-żyrafy, to wszystkie liście z najwyższych gałęzi miałaby dla siebie.

49 Zatem jeśli się zastanowimy nad naszymi dwoma żyrafami:

50 Zatem jeśli się zastanowimy nad naszymi dwoma żyrafami: tą z krótszą szyją

51 Zatem jeśli się zastanowimy nad naszymi dwoma żyrafami: tą z krótszą szyją i tą z dłuższą szyją...

52 Zatem jeśli się zastanowimy nad naszymi dwoma żyrafami: tą z krótszą szyją i tą z dłuższą szyją... (różnice na tych rysunkach są oczywiście mocno przerysowane Darwin mówił o różnicach rzędu kilku czy kilkunastu centymetrów)

53 ...a właściwie nie nad nimi samymi, tylko nad ich potomstwem, to dojdziemy do wniosku, że żyrafa o dłuższej szyi, jako lepiej odżywiona, zdoła pozostawić więcej potomstwa, niż jej kuzynka o nieco krótszej szyi...

54 O właśnie!

55 O właśnie! W ten sposób żyrafy o długich szyjach pozostawią więcej potomstwa, które - tak jak one będzie miało długie szyje.

56 I stopniowo coraz więcej i więcej będzie żyraf z długimi szyjami, aż pozostaną tylko takie. Bo były lepiej przystosowane to znaczy w ich przypadku: lepiej się potrafiły najeść.

57 No i do dziś nikt nie zaproponował lepszego rozwiązania. I pewnie najbardziej podziwiamy Darwina za to, że całą swoją teorię opracował w gruncie rzeczy na podstawie faktów, które wszystkim były znane od dawna. Tylko, że wszyscy nie potrafili z nich wyciągnąć wniosków. A on potrafił.

58 No dobrze, ale czy cokolwiek nam wiadomo o jakichś krótkoszyich pra-żyrafach? Owszem, znamy z wykopalisk kilka gatunków, które musiały być przodkami dzisiejszych żyraf. Ale jest coś znacznie lepszego...

59 Żyjący obecnie kuzyn żyrafy OKAPI!

60 Okapi, choć jest kuzynem żyrafy, ma, jak widać, niezbyt długą szyję. Czyżby w swoim naturalnym środowisku nie musiał wysoko zadzierać głowy?

61 Zgadza się! Bo o ile żyrafy żyją na sawannach, czyli w okolicach wyglądających tak: To okapi zamieszkują dżungle, gdzie jest znacznie więcej do zjedzenia dla roślinożerców z krótką szyją:

62 No i w przypadku okapi te z nieco krótszą szyją nie były nic a nic gorzej przystosowane do życia w swoim środowisku niż te z nieco dłuższą. I okapi mają takie zwyczajne szyje, choć są bliskimi krewnymi żyraf. Całkiem tak, jakby można zgadywać na podstawie teorii Darwina. Tylko wiecie co? Darwin nie miał pojęcia, że istnieje na świecie okapi. Europejczycy odkryli to zwierzę dopiero kilkadziesiąt lat po jego śmierci.

63

Jak powstają nowe gatunki. Katarzyna Gontek

Jak powstają nowe gatunki. Katarzyna Gontek Jak powstają nowe gatunki Katarzyna Gontek Powstawanie gatunków (specjacja) to proces biologiczny, w wyniku którego powstają nowe gatunki organizmów. Zachodzi na skutek wytworzenia się bariery rozrodczej

Bardziej szczegółowo

Opracował Arkadiusz Podgórski

Opracował Arkadiusz Podgórski Ewolucja jako źródło róŝnorodności biologicznej Opracował Arkadiusz Podgórski Ewolucja Ewolucja (łac. evilutio rozwinięcie) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych

Bardziej szczegółowo

Olaf Tumski: Tomkowe historie 3. Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN

Olaf Tumski: Tomkowe historie 3. Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN Olaf Tumski Olaf Tumski: Tomkowe historie 3 Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN 978-83-63080-60-0 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Kontakt:

Bardziej szczegółowo

SP Klasa VI, temat 2

SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 zagiąć NAUKOWCY SP Klasa VI, temat

Bardziej szczegółowo

Śladami mamutów. W wykładzie szczegółowo poruszone zostały następujące zagadnienia: 1. Przynależność systematyczna mamutów

Śladami mamutów. W wykładzie szczegółowo poruszone zostały następujące zagadnienia: 1. Przynależność systematyczna mamutów Śladami mamutów. W dniu 20.10.2012 r. tj. sobota, wybraliśmy się z nasza Panią od geografii do Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego na tegoroczną XI już edycję cyklu Tajemnice Ziemi

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF W EGIPCIE 12. JÓZEF W EGIPCIE

STARY TESTAMENT. JÓZEF W EGIPCIE 12. JÓZEF W EGIPCIE JÓZEF W EGIPCIE 57 Po długiej podróży Józef trafił do Egiptu. Kupił go Potyfar, który był dowódcą straży faraona. Józef mieszkał u Potyfara i tak mijał dzień za dniem. Jednak Potyfar widział, że Pan Bóg

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Wizja teorii ewolucji człowieka Karola Darwina. SP Klasa VI, temat 3

Wizja teorii ewolucji człowieka Karola Darwina. SP Klasa VI, temat 3 Wizja teorii ewolucji człowieka Karola Darwina Wizja biblijnego stworzenia Adama według Michała Anioła Grupa 1 i 2 Z pewnością każdy z nas zastanawiał się, jak powstał człowiek. Czy to Bóg go stworzył,

Bardziej szczegółowo

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci!

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! W samo południe 14 Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! przed czytaniem 1. W internecie można znaleźć wiele rzeczy. W internecie, czyli właściwie gdzie? Opracujcie hasło INTERNET na podstawie własnych skojarzeń

Bardziej szczegółowo

Chłopcy i dziewczynki

Chłopcy i dziewczynki Chłopcy i dziewczynki Maja leżała na plaży. Zmarzła podczas kąpieli w morzu i cała się trzęsła. Mama Zuzia owinęła ją ręcznikiem. Maja położyła się na boku i przesypuje piasek w rączce. Słońce razi ją

Bardziej szczegółowo

(forskere) twierdzą, że powodem wyginięcia był wielki meteoryt, który spadł na Ziemię i spowodował ogromne zniszczenia oraz zmianę klimatu.

(forskere) twierdzą, że powodem wyginięcia był wielki meteoryt, który spadł na Ziemię i spowodował ogromne zniszczenia oraz zmianę klimatu. DINOZAURY DINOSAURER Wiele milionów lat temu, zanim na Ziemi pojawili się ludzie, żyły na naszej planecie inne zwierzęta niż obecnie. Między innymi były to dinozaury. Zwierzęta te były gadami (krypdyr)

Bardziej szczegółowo

Rodzinki. Prawda: Noe wprowadził do arki po parze zwierząt, aby po wyjściu z niej zapełniły ziemię.

Rodzinki. Prawda: Noe wprowadził do arki po parze zwierząt, aby po wyjściu z niej zapełniły ziemię. Rodzinki Prawda: Bóg umieścił dzieci w rodzinie, aby rodzice troszczyli się o nie. Materiały: kolorowe rozcięte i naklejone na grubszy kartonik rodzinki zwierząt. Zwierzątka te można wykorzystać do wielu

Bardziej szczegółowo

Demografia członków PAN

Demografia członków PAN NAUKA 3/2007 163-167 ANDRZEJ KAJETAN WRÓBLEWSKI Demografia członków PAN O niektórych sprawach dotyczących wieku nowych i odchodzących członków Polskiej Akademii Nauk mówiłem już w dyskusji podczas Zgromadzenia

Bardziej szczegółowo

Karolina Anna Berent. Burunduk w domu. Wydawnictwo EscapeMagazine.pl

Karolina Anna Berent. Burunduk w domu. Wydawnictwo EscapeMagazine.pl Karolina Anna Berent Burunduk w domu Wydawnictwo EscapeMagazine.pl Burunduk w domu Karolina Anna Berent Wydanie pierwsze, Toruń 2014 ISBN: 978-83-61744-67-2 Wszelkie prawa zastrzeżone! Autorzy oraz Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 6

Scenariusz zajęć nr 6 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Nasze stolice Scenariusz zajęć nr 6 I. Tytuł scenariusza zajęć: Uroki wsi i miasta. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące).

Bardziej szczegółowo

Program lojalnościowy w Hufcu ZHP Katowice

Program lojalnościowy w Hufcu ZHP Katowice Program lojalnościowy w Hufcu ZHP Katowice Co z tego będziesz miał, jak to działa i dlaczego, i co do tego ma hufiec Karolina Chrobok Program, którego dotyczy ta prezentacja jest częścią programu ogólnoświatowego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Bunt nastolatka

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Bunt nastolatka Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Bunt nastolatka Magdalena Łabuś Akademia Ekonomiczna w Katowicach 22 marca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Jak przetrwać trudny

Bardziej szczegółowo

1. 2. F S 3. 5. 1. S Ł 8 7 N I E W T K E O 4. U 2. N I E D Ź W 4 I E D Ź P O 1 L A R N 6 Y E A G 5 R Z Y M I 3. A Ł P Y 4.

1. 2. F S 3. 5. 1. S Ł 8 7 N I E W T K E O 4. U 2. N I E D Ź W 4 I E D Ź P O 1 L A R N 6 Y E A G 5 R Z Y M I 3. A Ł P Y 4. 1.. F S 3.. 1. S Ł 8 7 N I E W O T K E O U. N I E D Ź W 4 I E D Ź P O 1 L A R N 6 Y E A G 3. A Ł P Y O L 3 M B N R Z Y M I Pionowo: 1. Zadanie 11. Zadanie 7 3. Zadanie 4 Zadanie 1. Zadanie Poziomo: 1.

Bardziej szczegółowo

Człowiek, który nie wierzy własnym zmysłom, jest równie szalony jak człowiek, który nie wierzy niczemu innemu oprócz własnych zmysłów.

Człowiek, który nie wierzy własnym zmysłom, jest równie szalony jak człowiek, który nie wierzy niczemu innemu oprócz własnych zmysłów. Wybitny myśliciel angielski, felietonista, redaktor i pisarz. Znany jako mistrz paradoksu. Jego książki wywarły wielki wpływ na wiarę jemu współczesnych w tym na autora Opowieści z Narnii C. S. Lewisa.

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

17. Naprzemienne odejmowanie

17. Naprzemienne odejmowanie 17. Naprzemienne odejmowanie W starej chińskiej księdze Dziewięć Działów Arytmetyki znajduje się przepis na skracanie ułamków, który w skrócie przytoczymy tak: Chcesz skrócić ułamek Najpierw zobacz, czy

Bardziej szczegółowo

TMR: Zwierzęta zyskały komfort, ja niższe koszty produkcji

TMR: Zwierzęta zyskały komfort, ja niższe koszty produkcji .pl TMR: Zwierzęta zyskały komfort, ja niższe koszty produkcji Autor: Anna Klimecka Data: 28 stycznia 2016 Czy warto mieć w gospodarstwie wóz paszowy i co można zyskać, stosując mieszaninę TMR? O hodowli

Bardziej szczegółowo

Plan testu dwustopniowego z przyrody kl. VI dział - krajobrazy Ziemi

Plan testu dwustopniowego z przyrody kl. VI dział - krajobrazy Ziemi Opracowała: mgr Danuta Słaboń. Plan testu dwustopniowego z przyrody kl. VI dział - krajobrazy Ziemi Wymagania programowe Cele nauczania. Zakres materiału. Podstawowe (P) Rozszerzające (R) Waga materiału.

Bardziej szczegółowo

i na matematycznej wyspie materiały dla ucznia, klasa II, pakiet 133, s. 1 KARTA:... Z KLASY:...

i na matematycznej wyspie materiały dla ucznia, klasa II, pakiet 133, s. 1 KARTA:... Z KLASY:... Ad@ i J@ś na matematycznej wyspie materiały dla ucznia, klasa II, pakiet 133, s. 1 1 Dinozaury Przeczytaj uważnie informacje o dinozaurach. Dinozaury fascynujące stworzenia sprzed setek milionów lat wciąż

Bardziej szczegółowo

Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach

Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Przedmowa To opracowanie jest napisane z myślą o uczniach klas 4 szkół podstawowych którzy po raz pierwszy spotykają się z dodawaniem ułamków

Bardziej szczegółowo

LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili

LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili papierosy a później wieczorem po szkole tez Ŝeśmy się

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ SPOTKANIA Z UCZNIAMI WOLSKICH SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NA TEMAT PROBLEMÓW MŁODZIEŻY I KOMUNIKACJI

SCENARIUSZ SPOTKANIA Z UCZNIAMI WOLSKICH SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NA TEMAT PROBLEMÓW MŁODZIEŻY I KOMUNIKACJI SCENARIUSZ SPOTKANIA Z UCZNIAMI WOLSKICH SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NA TEMAT PROBLEMÓW MŁODZIEŻY I KOMUNIKACJI [czas trwania wywiadu do 120 minut] Ogólne wskazówki odnośnie przeprowadzania wywiadu: Pytania

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie WPROWADZENIE D zień dobry, Przyjaciele. Pragnę powitać tych wszystkich, któ rzy kroczą drogą dalszego energoinformacyjnego rozwoju oraz tych, którzy stawiają na niej dopiero pierwsze kroki. Czy gotowi

Bardziej szczegółowo

Symetria w klasie i na podwórku

Symetria w klasie i na podwórku Symetria w klasie i na podwórku TEMATYKA ZAGADNIENIA Układy symetryczne. OBSZAR EDUKACJI I KLASA uczymy się współpracujemy ruszamy się robimy własnymi rękami CELE CELE W JĘZYKU UCZNIA ćwiczenie z uczniami

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Czy dobór naturalny działa. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Czy dobór naturalny działa. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Czy dobór naturalny działa. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty

Bardziej szczegółowo

Matematyk Ci powie, co łączy Eugeniusza Oniegina i gry hazardowe

Matematyk Ci powie, co łączy Eugeniusza Oniegina i gry hazardowe Matematyk Ci powie, co łączy Eugeniusza Oniegina i gry hazardowe Empik każdego inspiruje inaczej Aleksander Puszkin (1799 1837) Andrey (Andrei) Andreyevich Markov (1856 1922) Wśród 20 tysięcy początkowych

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym.

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym. KOSMICZNA ŚWIADOMOŚĆ Kiedy mowa jest o braku świadomi, przeciętny człowiek najczęściej myśli sobie: O czym oni do licha mówią? Czy ja nie jesteś świadomy? Przecież widzę, słyszę i myślę. Tak mniej więcej

Bardziej szczegółowo

Jakie są najważniejsze treningi w przygotowaniach do maratonu?

Jakie są najważniejsze treningi w przygotowaniach do maratonu? Jakie są najważniejsze treningi w przygotowaniach do maratonu? 07-02-2013 Adam Klein Kwiecień coraz bliżej, a zatem zbliża się wysyp maratonów. Z tej okazji przedstawiamy w skrócie różne formy treningów

Bardziej szczegółowo

W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej

W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej Chcielibyśmy podzielić się z wami naszymi przeżyciami, zmartwieniami, oraz pokazać jak wyglądała nasza fantastyczna przygoda w obcym ale

Bardziej szczegółowo

Jakieś 12 godzin później dotarliśmy do miasta Darwin w Australii. Zostaliśmy tam 2 dni, dlatego że byliśmy zmęczeni i potrzebowaliśmy odpoczynku.

Jakieś 12 godzin później dotarliśmy do miasta Darwin w Australii. Zostaliśmy tam 2 dni, dlatego że byliśmy zmęczeni i potrzebowaliśmy odpoczynku. Dnia 24 września 1984 roku postanowiłam wyruszyć w podróż. Ustaliłam z moją załogą, że przyjmiemy nowego majtka do sprzątania pokładu. Po 2 dniach zgłosił się do nas pewien chłopak. Miał 14 lat. Nie przedstawił

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 To jest moje ukochane narzędzie, którym posługuję się na co dzień w Fabryce Opowieści, kiedy pomagam swoim klientom - przede wszystkim przedsiębiorcom, właścicielom firm, ekspertom i trenerom - w taki

Bardziej szczegółowo

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 3. Chodzenie przy nodze

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 3. Chodzenie przy nodze Jak wytresować swojego psa? Częs ć 3 Chodzenie przy nodze Chodzenie przy nodze Idąc z psem na spacer pragniemy, aby ten wspólnie spędzony czas wiązał się zarówno dla nas, jak i dla czworonoga z przyjemnością.

Bardziej szczegółowo

Zadania do planszy PRACE W LESIE JESIEŃ

Zadania do planszy PRACE W LESIE JESIEŃ 1 Ewa Sulejczak Zadania do planszy PRACE W LESIE JESIEŃ 1. Przyjrzyj się planszy i napisz, jakie zabiegi wykonuje się w lesie jesienią. Określ także ich cel. Uzupełnij tabelę, wpisując swoje spostrzeżenia.

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki zadania ze złożoności obliczeniowej z rozwiązaniami

Wstęp do Informatyki zadania ze złożoności obliczeniowej z rozwiązaniami Wstęp do Informatyki zadania ze złożoności obliczeniowej z rozwiązaniami Przykład 1. Napisz program, który dla podanej liczby n wypisze jej rozkład na czynniki pierwsze. Oblicz asymptotyczną złożoność

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

2/17/2015 ELEMENTY SOCJOLOGII PODRĘCZNIKI STARE WYDANIE PODRĘCZNIKA. Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012

2/17/2015 ELEMENTY SOCJOLOGII PODRĘCZNIKI STARE WYDANIE PODRĘCZNIKA. Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012 ELEMENTY SOCJOLOGII dr Agnieszka Kacprzak PODRĘCZNIKI Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012 PODRĘCZNIKI UZPEŁNIAJĄCE: Piotr Sztompka Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków, 2003 Krystyna

Bardziej szczegółowo

Ewolucjonizm NEODARWINIZM. Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach

Ewolucjonizm NEODARWINIZM. Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach Ewolucjonizm NEODARWINIZM Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach Główne paradygmaty biologii Wspólne początki życia Komórka jako podstawowo jednostka funkcjonalna

Bardziej szczegółowo

2/18/2016 ELEMENTY SOCJOLOGII CO TO JEST SOCJOLOGIA? GORĄCA SOCJOLOGIA A SOCJOLOGIA NAUKOWA

2/18/2016 ELEMENTY SOCJOLOGII CO TO JEST SOCJOLOGIA? GORĄCA SOCJOLOGIA A SOCJOLOGIA NAUKOWA ELEMENTY SOCJOLOGII dr Agnieszka Kacprzak CO TO JEST SOCJOLOGIA? socjologia (societas i logos nauka o społeczeństwie) Społeczeństwo jest to pewna liczba ludzi, którzy w określonych czasach i pod pewnymi

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień dary niesie Scenariusz nr 3 I. Tytuł scenariusza: Co tworzą rośliny w lesie? II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

Fragment nadchodzącej książki: Zdrowie na Zawsze: czyli, czego nie powie Ci doktor Zbigniew Bryła

Fragment nadchodzącej książki: Zdrowie na Zawsze: czyli, czego nie powie Ci doktor Zbigniew Bryła Tak wielu ludzi marzy o dobrym zdrowiu, inni je mają. Gratuluje Ci że jesteś tutaj. Większość tylko marzy, Ty zaś wiozłeś sprawy w swoje ręce. Wiara bez działania jest jak studnia bez wody. Nikt nie zadba

Bardziej szczegółowo

Poniżej: wysokość pokrywy śnieżnej na 26 stycznia, model GFS.

Poniżej: wysokość pokrywy śnieżnej na 26 stycznia, model GFS. Idzie zima? Ostatnimi czasy model GFS sugeruje, jakoby po 20 stycznia temperatury znacznie spadły, a co więcej, na niektórych obszarach naszego kraju pokrywa śnieżna miałaby na nizinach przekroczyć 10cm,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

Dziękuję za pełen pakiet informacji!

Dziękuję za pełen pakiet informacji! Dziękuję za pełen pakiet informacji! 1. Stan zdrowia jest u Ciebie w porządku, z tego co piszesz nie widać żadnych przeciwwskazań do uprawiania sportu na tym poziomie, jaki nas interesuje. Jako trener

Bardziej szczegółowo

Jezus Wspaniałym Nauczycielem

Jezus Wspaniałym Nauczycielem Jezus Wspaniałym Nauczycielem Biblia dla Dzieci przedstawia Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej:

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: Ania (23 l.) Gdybym tylko mogła, nie słuchałabym wiadomości o polityce. Nie interesuje mnie to

Bardziej szczegółowo

Otrzymaliśmy w ten sposób ograniczenie na wartości parametru m.

Otrzymaliśmy w ten sposób ograniczenie na wartości parametru m. Dla jakich wartości parametru m dziedziną funkcji f ( x) = x + mx + m 1 jest zbiór liczb rzeczywistych? We wzorze funkcji f(x) pojawia się funkcja kwadratowa, jednak znajduje się ona pod pierwiastkiem.

Bardziej szczegółowo

O co chodzi z tym MATLAB'em?!

O co chodzi z tym MATLAB'em?! O co chodzi z tym MATLAB'em?! Część 1. SIMULINK W pliku data.mat jest zapisany przebieg. Gdzieś tam i kiedyś tam zarejestrowany. Widać go na fioletowo poniżej. Powstał on z obiektu, co ciekawe wiemy jak

Bardziej szczegółowo

Najprostsze z zadań z prawdopodobieństwa robi się korzystając z dystrybuanty. Zacznijmy od tego - tu mamy rozkład (wyniki pomiarów):

Najprostsze z zadań z prawdopodobieństwa robi się korzystając z dystrybuanty. Zacznijmy od tego - tu mamy rozkład (wyniki pomiarów): Najprostsze z zadań z prawdopodobieństwa robi się korzystając z dystrybuanty. Zacznijmy od tego - tu mamy rozkład (wyniki pomiarów): Ok. Średnia to środek zbioru. Zazwyczaj mamy podane także odchylenie

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

W ten dzień prowadziłem lekcję w dwóch klasach pierwszych.

W ten dzień prowadziłem lekcję w dwóch klasach pierwszych. 1.Przygotowanie Wybierając temat lekcji LDL kierowałem się moimi zainteresowaniami. Wybór nie mógł być inny niż sport. Znalazłem w Internecie nazwy różnych popularnych dyscyplin sportowych po polsku i

Bardziej szczegółowo

Obrazek Pana Marka z Żarowa, przedstawiający pałac w Domanicach. Wszystkie fotografie są również jego własnością.

Obrazek Pana Marka z Żarowa, przedstawiający pałac w Domanicach. Wszystkie fotografie są również jego własnością. Mamy zatem pierwszego odważnego, który pod wrażeniem podwójnego odkrycia łażańskiego, oraz naszego własnego, skromnego odkrycia "obrazu w obrazie" (linki do poszczególnych opracowań na dole strony), postanowił

Bardziej szczegółowo

Dział programu : Poznajemy nasze otoczenie

Dział programu : Poznajemy nasze otoczenie SCENARIUSZ WYCIECZKI DO LASU ( ZAJĘCIA TERENOWE ) Dział programu : Poznajemy nasze otoczenie Temat : Las domem zwierząt ZAKRES TREŚCI : 1. Piętra roślinne w lesie i warunki w nich panujące. 2. Zwierzęta

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec Wstęp Historia Fizyki dr Ewa Pawelec 1 Co to jest historia, a co fizyka? Po czym odróżnić fizykę od reszty nauk przyrodniczych, nauki przyrodnicze od humanistycznych a to wszystko od magii? Szkolne przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

Pakiet edukacyjny - W słowach kilku o wydrze, bobrze i wilku. Wydra - opis

Pakiet edukacyjny - W słowach kilku o wydrze, bobrze i wilku. Wydra - opis Wydra - opis oczy chronione są trzecią powieką, która podczas nurkowania chroni je nie ograniczając jednocześnie widzenia długie smukłe ciało umożliwia wysoką zwinność i zwrotność w wodzie mała spłaszczona

Bardziej szczegółowo

SZKÓŁKA SZYCIA SUTASZU

SZKÓŁKA SZYCIA SUTASZU SZKÓŁKA SZYCIA SUTASZU : Koronka z koralików/ozdabianie (poziom 1). Przygotowała: ka.ma.mi tworczynielad@wp.pl www.tworczynielad.blogspot.com Kurs został przygotowany do użytku prywatnego. Nie wyrażam

Bardziej szczegółowo

Strona 1 z 7

Strona 1 z 7 1 z 7 www.fitnessmozgu.pl WSTĘP Czy zdarza Ci się, że kiedy spotykasz na swojej drodze nową wiedzę która Cię zaciekawi na początku masz duży entuzjazm ale kiedy Wchodzisz głębiej okazuje się, że z różnych

Bardziej szczegółowo

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr )

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr ) AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr 4-5 2009) Ten popularny aktor nie lubi udzielać wywiadów. Dla nas jednak zrobił wyjątek. Beata Rayzacher:

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA Emerytury indywidualne, renta rodzinna dla wdów i wdowców, waloryzacja według zysków takie emerytury kapitałowe proponuje rząd. Dlaczego? Dlatego, że taki system

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji patriotycznej. Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota?

Scenariusz lekcji patriotycznej. Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota? Scenariusz lekcji patriotycznej Szkoła: Gimnazjum Czas: 45 min. Temat: Co to znaczy być patriotą? Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota?

Bardziej szczegółowo

Zawodowa Akcja JA JEŻELI MNIE OSWOISZ, BĘDZIEMY SIĘ NAWZAJEM POTRZEBOWAĆ. powiedział Lis do Małego Księcia.

Zawodowa Akcja JA JEŻELI MNIE OSWOISZ, BĘDZIEMY SIĘ NAWZAJEM POTRZEBOWAĆ. powiedział Lis do Małego Księcia. Zawodowa Akcja JA JEŻELI MNIE OSWOISZ, BĘDZIEMY SIĘ NAWZAJEM POTRZEBOWAĆ powiedział Lis do Małego Księcia. Wstęp Firmy regularnie współzawodniczą ze sobą o tytuł najbardziej pożądanego pracodawcy. Robią

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3 Oblicz jeżeli wiadomo, że liczby 8 2,, 1, , tworzą ciąg arytmetyczny. Wyznacz różnicę ciągu. Rozwiązanie:

Zadanie 3 Oblicz jeżeli wiadomo, że liczby 8 2,, 1, , tworzą ciąg arytmetyczny. Wyznacz różnicę ciągu. Rozwiązanie: Zadanie 3 Oblicz jeżeli wiadomo, że liczby 8 2,, 1, 6 11 6 11, tworzą ciąg arytmetyczny. Wyznacz różnicę ciągu. Uprośćmy najpierw liczby dane w treści zadania: 8 2, 2 2 2 2 2 2 6 11 6 11 6 11 26 11 6 11

Bardziej szczegółowo

KARTA PRACY - SAWANNA klasa IV-VI

KARTA PRACY - SAWANNA klasa IV-VI Imie i nazwisko kl. 1. Uzupe³nij poni szy tekst wyrazami z ramki. Gnu to jedna z najliczniejszych antylop afrykañskiej.... yje w du ych.... Wystêpuje najczêœciej z zebrami, yrafami i innymi gatunkami antylop.

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO ZOO. 1. Tata 2. Mama 3. Witek 4. Jacek 5. Zosia 6. Azor 7. Słoń

WYCIECZKA DO ZOO. 1. Tata 2. Mama 3. Witek 4. Jacek 5. Zosia 6. Azor 7. Słoń WYCIECZKA DO ZOO 1 Tata 2 Mama 3 Witek 4 Jacek 5 Zosia 6 Azor 7 Słoń Uczestnicy zabawy siadają na krzesłach (krzesła należy ułożyć jak na rysunku powyżej) Prowadzący zabawę ma za zadanie czytać tekst a

Bardziej szczegółowo

Podstawowe prawa ekologiczne. zasady prawa teorie

Podstawowe prawa ekologiczne. zasady prawa teorie Podstawowe prawa ekologiczne zasady prawa teorie przykładowe teorie teoria ewolucji teoria dynamiki biocenoz teoria sukcesji teoria monoklimaksu teoria poliklimaksu przykładowe prawa prawo czynników ograniczających

Bardziej szczegółowo

JAK POMÓC DZIECKU KORZYSTAĆ Z KSIĄŻKI

JAK POMÓC DZIECKU KORZYSTAĆ Z KSIĄŻKI JAK POMÓC DZIECKU KORZYSTAĆ Z KSIĄŻKI ŻEBY WYNIOSŁO Z NIEJ JAK NAJWIĘCEJ KORZYŚCI www.sportowywojownik.pl KORZYŚCI - DLA DZIECI: Korzyści, jakie książka Sportowy Wojownik zapewnia dzieciom, można zawrzeć

Bardziej szczegółowo

Przekształcanie wykresów.

Przekształcanie wykresów. Sławomir Jemielity Przekształcanie wykresów. Pokażemy tu, jak zmiana we wzorze funkcji wpływa na wygląd jej wykresu. A. Mamy wykres funkcji f(). Jak będzie wyglądał wykres f ( ) + a, a stała? ( ) f ( )

Bardziej szczegółowo

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ekologia wyk. 1 wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ochrona środowiska Ekologia jako dziedzina nauki jest nauką o zależnościach decydujących

Bardziej szczegółowo

Zestaw 1. Rozmiary kątowe str. 1 / 5

Zestaw 1. Rozmiary kątowe str. 1 / 5 Materiały edukacyjne Tranzyt Wenus 2012 Zestaw 1. Rozmiary kątowe Czy zauważyliście, że drzewo, które znajduje się daleko wydaje się być dużo mniejsze od tego co jest blisko? To zjawisko nazywane jest

Bardziej szczegółowo

Budowanie drzewa filogenetycznego

Budowanie drzewa filogenetycznego Szkoła Festiwalu Nauki 134567 Wojciech Grajkowski Szkoła Festiwalu Nauki, ul. Ks. Trojdena 4, 02-109 Warszawa www.sfn.edu.pl sfn@iimcb.gov.pl Budowanie drzewa filogenetycznego Cel Ćwiczenie polega na budowaniu

Bardziej szczegółowo

6 godz. (edukacja polonistyczna, edukacja matematyczna, plastyczna) 2 godz. (prezentacja projektu i jego ocena)

6 godz. (edukacja polonistyczna, edukacja matematyczna, plastyczna) 2 godz. (prezentacja projektu i jego ocena) SCENARIUSZ PROJEKTU EDUKACYJNEGO NR 1/II Tytuł: Klasa: Kształtowane kompetencje: Efekty kształcenia: Szkoła dawniej i dziś druga - społeczne, - językowe, - matematyczne. Uczeń: - podaje temat projektu

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Podchody o bioróżnorodności

Podchody o bioróżnorodności Podchody o bioróżnorodności Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Przekrojowo przez całość Pośrednie nawiązania do treści nauczania z PP: wymienia i charakteryzuje czynniki warunkujące

Bardziej szczegółowo

Tajemnice podwodnego świata, czyli matematyka w przyrodzie

Tajemnice podwodnego świata, czyli matematyka w przyrodzie Beata Bugajska-Jaszczołt Aneta Gogół Tajemnice podwodnego świata, czyli matematyka w przyrodzie Biotop Azji Narysuj trzy ryby płynące w prawą stronę oraz dwie płynące z prawej do lewej. Najmniejszą rybką

Bardziej szczegółowo

Gry hazardowe, gry ewolucyjne, ekspresja genów, tak czy owak łańcuchy Markowa

Gry hazardowe, gry ewolucyjne, ekspresja genów, tak czy owak łańcuchy Markowa Po co nam matematyka? 7 kwietnia 2016 Gry hazardowe, gry ewolucyjne, ekspresja genów, tak czy owak łańcuchy Markowa Jacek Miękisz Instytut Matematyki Stosowanej i Mechaniki Uniwersytet Warszawski Empik

Bardziej szczegółowo

Karta pracy do doświadczeń

Karta pracy do doświadczeń Karta pracy do doświadczeń (Karta pracy do eksperymentów, obserwacji oraz zajęć z pytaniem problemowym.) Pola zielone - wypełnia tworzący Kartę. Pola niebieski wypełniają uczniowie uczestniczący w zajęciach.

Bardziej szczegółowo

Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98

Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98 Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98 Nadchodzi dla Miłosza czas przełomowy zmierzenie się ze sławą i popularnością. Milczenie krytyki polskiej na temat Miłosza ; nieśmiałe upominanie się o jego miejsce.

Bardziej szczegółowo

Programowanie genetyczne, gra SNAKE

Programowanie genetyczne, gra SNAKE STUDENCKA PRACOWNIA ALGORYTMÓW EWOLUCYJNYCH Tomasz Kupczyk, Tomasz Urbański Programowanie genetyczne, gra SNAKE II UWr Wrocław 2009 Spis treści 1. Wstęp 3 1.1. Ogólny opis.....................................

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować się do ważnego sprawdzianu w krótkim czasie?

Jak przygotować się do ważnego sprawdzianu w krótkim czasie? Jak przygotować się do ważnego sprawdzianu w krótkim czasie? Wcale nie jest za późno! Do końca roku szkolnego pozostały dwa miesiące. Wielu z Was pewnie myśli, że skoro nie nauczyliście się czegoś do tej

Bardziej szczegółowo

Dziennik laboratoryjny.

Dziennik laboratoryjny. Dziennik laboratoryjny. Zespół. Kto jest w naszym zespole i jakie ma zainteresowania? Tę część Dziennika wypełniacie podczas tworzenia zespołu. Podajcie swoje imiona i jeśli chcecie, napiszcie kilka słów

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych

Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych Biuro Kolegium ds. Służb Specjalnych, KPRM Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych Na podstawie art. 180a i 180c ustawy Prawo telekomunikacyjne operatorzy telekomunikacyjni

Bardziej szczegółowo

Tutorial. HTML Rozdział: Ramki

Tutorial. HTML Rozdział: Ramki Autor: Mateusz Wojtyna Opis ogólny Tutorial HTML Rozdział: Ramki Ramki są bardzo pomocnym narzędziem przy tworzeniu strony internetowej jeżeli na przykład chcemy stworzyć sobie menu wszystkich podstron

Bardziej szczegółowo

Jezus Wspaniałym Nauczycielem. Biblia dla Dzieci przedstawia

Jezus Wspaniałym Nauczycielem. Biblia dla Dzieci przedstawia Jezus Wspaniałym Nauczycielem Biblia dla Dzieci przedstawia Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible

Bardziej szczegółowo

Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H

Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H ZAMIAST ZAPRZECZAĆ UCZUCIOM NAZWIJ JE ZAMIAST -Tu jest za dużo słów. -Bzdura. Wszystkie słowa są łatwe.

Bardziej szczegółowo

Eksperci Tesco na Facebooku

Eksperci Tesco na Facebooku ., a jeśli nagle jawi Ci się ponad 100 000 fanów na Facebooku to wiedz, że tam się coś bardzo mocno dzieje. Autorzy: Dr Jan Zając Marta Gołyś Eksperci Tesco na Facebooku 1 Henio, brand hero marki Tesco

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Opatrzności w Platońskim Timajosie

Koncepcja Opatrzności w Platońskim Timajosie Koncepcja Opatrzności w Platońskim Timajosie Dialog czy monolog? Timajos jest monologiem zawierającym opowiadanie o powstaniu świata człowieka (opowiadanie fantastyczne?) Akcja rozgrywa się pomiędzy fikcyjnym

Bardziej szczegółowo

OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016

OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016 OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016 Drodzy nauczyciele! Serdecznie zapraszamy do korzystania z oferty Centrum Edukacji Przyrodniczej w Lubinie w nowym roku szkolnym 2015/2016. Poniżej przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

Dla Nurii Początek, czyli skąd Nuria, Antonia i ja wzięliśmy się w Puszczy Nie chcę takiego psa! oświadczyłem stanowczo Nurii. Nie chcę i już. Coś, co Nuria właśnie mi przedstawiała, wyglądało kiczowato:

Bardziej szczegółowo

J O N A T H A N G R A Y ZAGINIONY ŚWIAT GIGANTÓW

J O N A T H A N G R A Y ZAGINIONY ŚWIAT GIGANTÓW J O N A T H A N G R A Y ZAGINIONY ŚWIAT GIGANTÓW ODKRYWCA, BADACZ, ARCHEOLOG I AUTOR, JONATHAN GRAY PRZEMIERZYŁ ŚWIAT ZBIERAJĄC DOWODY NA ISTNIENIE MISTERIÓW STAROŻYTNOŚCI. Wydawnictwo Psychoskok, 2013

Bardziej szczegółowo

Zakładka Żyrafa. Materiały:

Zakładka Żyrafa.  Materiały: Zakładka Żyrafa Materiały: Szydełko,mm Włóczka Scheepies Catona żółta, brązowa, beżowa i biała Kordonek brązowy Oczka czarne przyszywane mm Wypełnienie Brązowy filc Oznaczenia: MR- magiczne kółko płs-

Bardziej szczegółowo