Opracował Arkadiusz Podgórski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Opracował Arkadiusz Podgórski"

Transkrypt

1 Ewolucja jako źródło róŝnorodności biologicznej Opracował Arkadiusz Podgórski

2 Ewolucja Ewolucja (łac. evilutio rozwinięcie) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieŝącej populacji.

3 Teoria ewolucji Darwina Darwinizm - teoria ewolucji wyjaśniająca mechanizm zmian organizmów na przestrzeni milionów lat oraz powstawanie gatunków zgodnie ze stanem wiedzy w połowie XIX wieku (1858r). Sformułowana została przez brytyjskiego przyrodnika Karola Darwina na podstawie wieloletnich obserwacji róŝnych gatunków roślin i zwierząt, w tym kopalnych.

4 Teoria ewolucji Darwina Swoją teorię Darwin oparł na następujących prawach: a) prawo zmienności powszechnej i bezkierunkowej, które mówi, Ŝe gatunki charakteryzuje duŝa zmienność dziedziczna i nie dziedziczna, jedynie zmiany dziedziczne mają znaczenie w ewolucji,

5 Teoria ewolucji Darwina - b) prawo róŝnorodności organizmów, które mnoŝą się w szybkim tempie. - c) prawo walki o byt, która jest mechanizmem ograniczającym nadmierną liczbę organizmów, walka o byt moŝe się odbywać bezpośrednio między dwoma róŝnymi gatunkami w układzie ofiara - drapieŝnik lub pośrednio, w obrębie jednego gatunku w wyniku konkurencji o tę samą niszę ekologiczną

6 Teoria ewolucji Darwina - d) prawo dziedziczenia, które mówi, Ŝe osobniki które przeŝyły przekazują korzystne cechy swemu potomstwu. - e) prawo doboru naturalnego - w walce o byt przeŝywają osobniki najlepiej przystosowane, formy pośrednie wymierają, co prowadzi do coraz większej rozbieŝności cech w następnych pokoleniach i powstania z czasem form bardzo róŝniących się od form wyjściowych i powstawania nowych gatunków.

7 Teoria ewolucji Darwina Podobizna Darwina przedstawiona przez przeciwników jego teorii

8 Dowody na ewolucję BEZPOŚREDNIE to dowody w oparciu o badania paleontologiczne POŚREDNIE to dane dostarczane z róŝnych dziedzin, tj. z anatomii porównawczej, embriologii, systematyki, biogeografii, fizjologii i biochemii, które wskazują na jedność świata Ŝywego.

9 Dowody bezpośrednie 1) Skamieniałości - fragmenty oraz ślady Ŝycia organizmów w minionych epokach geologicznych. typowe skamieniałości - szczątki roślin i zwierząt w stanie fosylnym odciski i odlewy, najczęściej w skałach osadowych np. karbońskich paproci drzewiastych szczątki kopalne w postaci kłów, kości, zębów np. dinozaurów inkluzje - zatopione np. w bursztynie owady, zachowany w wiecznej zmarzlinie mamut

10 Dowody bezpośrednie

11 Dowody bezpośrednie

12 Dowody bezpośrednie II)śywe skamieniałości. Są to organizmy, które często od milionów lat nie zmieniły się i przetrwały tylko w niektórych miejscach na świecie. Najbardziej znanym przykładem jest latimeria występująca w Oceanie Indyjskim - przedstawiciel, uwaŝanych za wymarłe, ryb trzonopłetwych. Innym przykładem jest hatteria Ŝyjąca na wysepkach Nowej Zelandii - jest to przedstawiciel rzędu ryjogłowych. Hatteria wyglądem przypomina jaszczurkę z rodziny agam.

13 Dowody bezpośrednie Hatteria Latimeria Miłorząb

14 Dowody bezpośrednie III) Formy przejściowe kręgowców Ichthyostega - forma przejściowa między rybami a płazami

15 Dowody bezpośrednie Seymouria - forma przejściowa między płazami a gadami

16 Dowody bezpośrednie Archeopteryx - forma przejściowa między gadami a ptakami

17 Dowody bezpośrednie Cynognathus - forma przejściowa między gadami a sakami

18 Dowody pośrednie Narządy szczątkowe - u form współczesnych zredukowane, u przodków dobrze rozwinięte narządy. U człowieka narządami szczątkowymi są np. kość ogonowa, zęby mądrości, wyrostek robaczkowy.

19 Dowody pośrednie Narządy homologiczne - o wspólnym pochodzeniu i planie budowy, ale róŝne moŝe być ich wykorzystanie. Przykładem są łuski rogowe u gadów i pióra ptaków. Dla taksonoma ustalenie homologii w budowie jest podstawowym kryterium klasyfikacji do danej grupy systematycznej.

20 Dowody pośrednie Dowody z embriologii, czyli z rozwoju zarodka i płodu. Najlepiej znaczenie tego typu dowodów tłumaczy prawo biogenetyczne, mówiące iŝ w trakcie ontogenezy, czyli rozwoju osobniczego, organizm przechodzi przez główne etapy, które w filogenezie, czyli w rozwoju rodowym przechodził cały ród.

21 Dzieje Ziemi Uproszczona tabela stratygraficzna

22

23

24

Jak powstają nowe gatunki. Katarzyna Gontek

Jak powstają nowe gatunki. Katarzyna Gontek Jak powstają nowe gatunki Katarzyna Gontek Powstawanie gatunków (specjacja) to proces biologiczny, w wyniku którego powstają nowe gatunki organizmów. Zachodzi na skutek wytworzenia się bariery rozrodczej

Bardziej szczegółowo

I. Genetyka. Dział programu Lp. Temat konieczny podstawowy rozszerzający

I. Genetyka. Dział programu Lp. Temat konieczny podstawowy rozszerzający I. Genetyka 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów wyjaśnia, że jego podobieństwo do rodziców jest wynikiem dziedziczenia cech definiuje pojęcia genetyka oraz

Bardziej szczegółowo

Wspólne pochodzenie. Ślady ewolucji.

Wspólne pochodzenie. Ślady ewolucji. Wspólne pochodzenie Ślady ewolucji. Wspólne pochodzenie Wspólni przodkowie Dla wszystkich organizmów na Ziemi można odnaleźć wspólnego przodka przeszłość Wspólny przodek Drzewo i klasyfikacja hierarchiczna

Bardziej szczegółowo

Historia myśli ewolucyjnej. Dodowy ewolucji.

Historia myśli ewolucyjnej. Dodowy ewolucji. Historia myśli ewolucyjnej. Dodowy ewolucji. Ewolucja topowolny, nieodwracalny i kierunkowy proces Ewolucja topowolny, nieodwracalny i kierunkowy proces rozwoju organizmów. Efektem jest różnorodność organizmów

Bardziej szczegółowo

KARTA ODPOWIEDZI KONKURS BIOLOGICZNY ETAP WOJEWÓDZKI D B D C B B B D C D B C A A B A B D C D

KARTA ODPOWIEDZI KONKURS BIOLOGICZNY ETAP WOJEWÓDZKI D B D C B B B D C D B C A A B A B D C D Nr zad. KARTA ODPOWIEDZI KONKURS BIOLOGICZNY ETAP WOJEWÓDZKI zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 D B D C B B B D C D B C A A B A B D C D poprawna odpowiedź W zadaniach 1-20 za każdą

Bardziej szczegółowo

Ewolucjonizm NEODARWINIZM. Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach

Ewolucjonizm NEODARWINIZM. Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach Ewolucjonizm NEODARWINIZM Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach Główne paradygmaty biologii Wspólne początki życia Komórka jako podstawowo jednostka funkcjonalna

Bardziej szczegółowo

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DZIAŁ I, II i III: RÓŻNORODNOŚĆ ŻYCIA Uczeń umie wymienić niektóre czynności żywego organizmu. Uczeń wie, co to jest komórka. Uczeń umie wymienić niektóre czynności

Bardziej szczegółowo

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ekologia wyk. 1 wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ochrona środowiska Ekologia jako dziedzina nauki jest nauką o zależnościach decydujących

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Teoria ewolucji. Podstawowe pojęcia. Wspólne pochodzenie.

Teoria ewolucji. Podstawowe pojęcia. Wspólne pochodzenie. Teoria ewolucji Podstawowe pojęcia. Wspólne pochodzenie. Ewolucja Znaczenie ogólne: zmiany zachodzące stopniowo w czasie W biologii ewolucja biologiczna W astronomii i kosmologii ewolucja gwiazd i wszechświata

Bardziej szczegółowo

Różnorodność życia na Ziemi

Różnorodność życia na Ziemi Różnorodność życia na Ziemi dr Joanna Piątkowska-Małecka Cechy istoty żywej Autoreplikacja zdolność do reprodukcji (samoodtwarzania) Autoregulacja zdolność do podtrzymywania wewnętrznych reakcji chemicznych

Bardziej szczegółowo

Ewolucja człowieka. Czy człowiek pochodzi od małpy?

Ewolucja człowieka. Czy człowiek pochodzi od małpy? Dnia 6 czerwca 2013 roku odbyła się prezentacja projektów edukacyjnych przygotowanych przez uczniów klasy II gimnazjum. Ewolucja człowieka. Czy człowiek pochodzi od małpy? Uczennice próbowały odpowiedzieć

Bardziej szczegółowo

Teoria Darwina o powstawaniu gatunków a paradygmat ewolucjonizmu Profesor Janusz.S. Keller(SGGW-Warszawa) Wiara i wiedza, to dwie dziedziny myśli

Teoria Darwina o powstawaniu gatunków a paradygmat ewolucjonizmu Profesor Janusz.S. Keller(SGGW-Warszawa) Wiara i wiedza, to dwie dziedziny myśli Teoria Darwina o powstawaniu gatunków a paradygmat ewolucjonizmu Profesor Janusz.S. Keller(SGGW-Warszawa) Wiara i wiedza, to dwie dziedziny myśli ludzkiej, które powinny być komplementarne. Konflikt między

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii klasa III

Wymagania edukacyjne z biologii klasa III Wymagania edukacyjne z biologii klasa III Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra DZIAŁ I. EKOLOGIA podaje przykłady

Bardziej szczegółowo

Ślady wspólnego pochodzenia

Ślady wspólnego pochodzenia Ślady wspólnego pochodzenia Główne elementy teorii ewolucji Organizmy żywe są spokrewnione i połączone relacjami wspólnego pochodzenia (drzewo życia) Zmiany mają charakter stopniowy Podstawowym mechanizmem

Bardziej szczegółowo

KARTA ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP WOJEWÓDZKI B A B D B C C B B A B B D C D B B B

KARTA ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP WOJEWÓDZKI B A B D B C C B B A B B D C D B B B KARTA ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP WOJEWÓDZKI zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 B A B D B C C B B A B B D C D B B B poprawna odpowiedź Nr zad. W zadaniach 1-18 za każdą poprawną

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z biologii dla klasy III gimnazjum

Kryteria ocen z biologii dla klasy III gimnazjum Kryteria ocen z biologii dla klasy III gimnazjum Uczeń, który otrzymuje ocenę dopuszczającą : Dział: VII. Ekologia podaje przykłady czynników biotycznych i abiotycznych wymienia czynniki środowiska niezbędne

Bardziej szczegółowo

Temat: systematyczny podział organizmów. Ile gatunków organizmów żyje na Ziemi? W 1995r., z polecenia ONZ oszacowano, że na Ziemi żyje około 14

Temat: systematyczny podział organizmów. Ile gatunków organizmów żyje na Ziemi? W 1995r., z polecenia ONZ oszacowano, że na Ziemi żyje około 14 Temat: systematyczny podział organizmów. Ile gatunków organizmów żyje na Ziemi? W 1995r., z polecenia ONZ oszacowano, że na Ziemi żyje około 14 milionów gatunków organizmów żywych. Inne źródła podają,

Bardziej szczegółowo

Skąd się wzięła długa szyja żyrafy? Karol Darwin i jego teoria ewolucji. www.uniwersytetdzieci.pl

Skąd się wzięła długa szyja żyrafy? Karol Darwin i jego teoria ewolucji. www.uniwersytetdzieci.pl Skąd się wzięła długa szyja żyrafy? Karol Darwin i jego teoria ewolucji www.uniwersytetdzieci.pl Karol Darwin 1809-1882 W roku 2009 obchodzimy dwusetną rocznicę urodzin Karola Darwina Wszyscy o nim słyszeli,

Bardziej szczegółowo

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia?

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Dr inż. Krzysztof Klimaszewski Warszawa, 10.09.2014 r. Projekt "O bioróżnorodności dla przyszłości - czyli jak uczyć, że sarna nie jest żoną jelenia" korzysta

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Systematyka strunowców I Taonomy of Chordates Kod Punktacja ECTS* 2 Zespół dydaktyczny Dr Łukasz Binkowski Koordynator Dr Marek Guzik Dr Lucjan Schimscheiner Dr Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU wyróżnia elementy żywe i nieożywione w obserwowanym ekosystemie oblicza zagęszczenie wybranej rośliny na badanym terenie określa znaczenie wiedzy ekologicznej w życiu

Bardziej szczegółowo

Wizja teorii ewolucji człowieka Karola Darwina. SP Klasa VI, temat 3

Wizja teorii ewolucji człowieka Karola Darwina. SP Klasa VI, temat 3 Wizja teorii ewolucji człowieka Karola Darwina Wizja biblijnego stworzenia Adama według Michała Anioła Grupa 1 i 2 Z pewnością każdy z nas zastanawiał się, jak powstał człowiek. Czy to Bóg go stworzył,

Bardziej szczegółowo

I. BIOLOGIA NAUKA O ŻYCIU Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący - wymienia czynniki. - podaje przykłady niezbędne do życia

I. BIOLOGIA NAUKA O ŻYCIU Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący - wymienia czynniki. - podaje przykłady niezbędne do życia BIOLOGIA KLASA I I PÓŁROCZE I. BIOLOGIA NAUKA O ŻYCIU Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący - wymienia czynniki niezbędne do życia zastosowania w życiu - przedstawia etapy wiedzy biologicznej

Bardziej szczegółowo

DINOLANDIA NAUKA, SPORT, ZABAWA

DINOLANDIA NAUKA, SPORT, ZABAWA DINOLANDIA NAUKA, SPORT, ZABAWA OFERTA SPECJALNA DLA SZKÓŁ Zapraszamy do Dinolandii na wycieczki połączone z nauką, sportem i zabawą. Nasi przewodnicy oprowadzą dzieci po parku, mogą też przeprowadzić

Bardziej szczegółowo

Zadanie 4 (0-2p) A.. Powyższy schemat przedstawia: a) łańcuch troficzny b) łańcuch pokarmowy c) obieg materii d) sieć pokarmową D G.

Zadanie 4 (0-2p) A.. Powyższy schemat przedstawia: a) łańcuch troficzny b) łańcuch pokarmowy c) obieg materii d) sieć pokarmową D G. Zadanie 1 (0-1p) Przedmiotem zainteresowania ekologii są a) działania mające na celu właściwe wykorzystanie i odnawianie zasobów przyrody b) relacje między organizmami i zależności między organizmami a

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy nauczania biologii w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i technikum. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym

Plan wynikowy nauczania biologii w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i technikum. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym Plan wynikowy nauczania biologii w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i technikum. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym CZĘŚĆ III Dział programowy: MATERIALNE PODSTAWY DZIEDZICZNOŚCI. NOWOCZESNE

Bardziej szczegółowo

Teoria ewolucji. Ślady wspólnego pochodzenia. Dobór sztuczny i naturalny.

Teoria ewolucji. Ślady wspólnego pochodzenia. Dobór sztuczny i naturalny. Teoria ewolucji. Ślady wspólnego pochodzenia. Dobór sztuczny i naturalny. Dowody wspierające wspólne pochodzenie Skamieniałości Homologia Cechy szczątkowe Hierarchiczna klasyfikacja Zgodność drzew dla

Bardziej szczegółowo

Opis kierunkowych efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych na I stopniu kierunku BIOLOGIA

Opis kierunkowych efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych na I stopniu kierunku BIOLOGIA Opis kierunkowych efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych na I stopniu kierunku BIOLOGIA Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów BIOLOGIA o profilu ogólnoakademickim

Bardziej szczegółowo

Historia zwierząt t na Ziemi. Dr Joanna Piątkowska-Małecka

Historia zwierząt t na Ziemi. Dr Joanna Piątkowska-Małecka Historia zwierząt t na Ziemi Dr Joanna Piątkowska-Małecka Eon archaiczny Eon archaiczny Dominują bakterie (głównie nitkowate formy) Pojawiają się najstarsze stromatolity Eon proterozoiczny (paleoproterozoik,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który: Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum Dział progra mu I. Genetyka Lp. Temat Ocenę dopuszczającą otrzymuje 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Punktacja ECTS* Dr Marek Guzik

KARTA KURSU. Punktacja ECTS* Dr Marek Guzik KARTA KURSU Nazwa Ćwiczenia terenowe z zoologii Nazwa w j. ang. Kod Punktacja ECTS* Koordynator Dr Marek Guzik Zespół dydaktyczny Dr Łukasz Binkowski Dr Marek Guzik Dr Lucjan Schimscheiner Dr Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW w dyscyplinie UNIHOKEJ Toruński Związek Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej Lipiec 2014 l. Cele i zadania; - zapoznanie uczestników z teoretycznymi, metodycznymi i

Bardziej szczegółowo

Biologia. Opis kierunku

Biologia. Opis kierunku Opis kierunku jest to gałąź nauki zajmująca się badaniem Ŝycia. Nauka ta skupia się na charakterystyce, klasyfikacji oraz zachowaniu organizmów Ŝywych, jak równieŝ sposobie powstawania nowych gatunków

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia

Kierunkowe efekty kształcenia Kierunkowe efekty kształcenia nazwa kierunku studiów: biologia człowieka poziom kształcenia: I stopień profil kształcenia: ogólnoakademicki suma 50 efektów: (21 wiedza; 19 umiejętności; 10 kompetencje

Bardziej szczegółowo

ANTROZOOLOGIA Arachnologia - dziedzina nauki zajmująca się badaniem różnych gatunków pajęczaków.

ANTROZOOLOGIA Arachnologia - dziedzina nauki zajmująca się badaniem różnych gatunków pajęczaków. Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) gałąź nauki zajmująca się badaniem życia. Nauka ta skupia się na charakterystyce, klasyfikacji oraz zachowaniu organizmów żywych, jak

Bardziej szczegółowo

SP Klasa VI, temat 2

SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 zagiąć NAUKOWCY SP Klasa VI, temat

Bardziej szczegółowo

Projekt Jak wykorzystać zasoby Internetu do efektywnej nauki biologii w gimnazjum?

Projekt Jak wykorzystać zasoby Internetu do efektywnej nauki biologii w gimnazjum? Projekt Jak wykorzystać zasoby Internetu do efektywnej nauki biologii w gimnazjum? Autorzy: Weronika Frąckowiak Katarzyna Dobrowolska Paulina Dominiak Agata Bukowiecka Opiekun: Katarzyna Kowalska Spis

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z BIOLOGII W KLASIE III GIMNAZJUM. Program nauczania biologii w gimnazjum PULS ŻYCIA

WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z BIOLOGII W KLASIE III GIMNAZJUM. Program nauczania biologii w gimnazjum PULS ŻYCIA WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z BIOLOGII W KLASIE III GIMNAZJUM Program nauczania biologii w gimnazjum PULS ŻYCIA autor: Anna Zdziennicka Program realizowany przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum rozróżnia elementy przyrody żywej i nieożywionej wymienia czynniki niezbędne do życia wskazuje źródła wiedzy biologicznej określa, jakiego sprzętu można

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Choroby genetyczne o złożonym

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z biologii dla klasy IIIB gimnazjum W roku szkolnym 2016/2017

Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z biologii dla klasy IIIB gimnazjum W roku szkolnym 2016/2017 Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z biologii dla klasy IIIB gimnazjum W roku szkolnym 2016/2017 1 OCENA SEMESTRALNA I SEMESTR Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe

Bardziej szczegółowo

KLASA III. Wymagania podstawowe (ocena dostateczna)

KLASA III. Wymagania podstawowe (ocena dostateczna) KLASA III Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania Świat Biologii dla gimnazjum autorstwa Małgorzaty Liśkiewicz, wydawnictwo Nowa Era. Dział Zagadnienia Wymagania

Bardziej szczegółowo

Podstawowe prawa ekologiczne. zasady prawa teorie

Podstawowe prawa ekologiczne. zasady prawa teorie Podstawowe prawa ekologiczne zasady prawa teorie przykładowe teorie teoria ewolucji teoria dynamiki biocenoz teoria sukcesji teoria monoklimaksu teoria poliklimaksu przykładowe prawa prawo czynników ograniczających

Bardziej szczegółowo

Historia naturalna zwierząt O częściach zwierząt O pochodzeniu zwierząt.

Historia naturalna zwierząt O częściach zwierząt O pochodzeniu zwierząt. ZOOLOGIA Autorem pierwszych prac zoologicznych był Arystoteles. W jego 300 dziełach opisanych jest ponad 500 gatunków zwierząt. Nazwany ojcem zoologii napisał m.in.: Historia naturalna zwierząt O częściach

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI:

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: 1. Szczeble organizacji materii żywej (komórki, tkanki roślinne i zwierzęce, narządy i układy narządów). 2. Budowa chemiczna

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY Opracowany w oparciu o program DKOS /02 KLASA III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY Opracowany w oparciu o program DKOS /02 KLASA III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY Opracowany w oparciu o program DKOS 4015 5/02 ZAKRES WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE KLASA III DZIAŁ PROGRAMOWY I. Informacja genetyczna II. Przekazywanie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Czy dobór naturalny działa. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Czy dobór naturalny działa. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Czy dobór naturalny działa. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD. 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17

Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD. 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17 Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD zakres rozszerzony LO 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17 Biologia na czasie 2 zakres rozszerzony nr dopuszczenia 564/2/2012 Biologia na czasie 3 zakres rozszerzony

Bardziej szczegółowo

A. Buczek, E. Dzika. Ćwiczenia z parazytologii dla studentów dietetyki 2011, Lublin, Koliber

A. Buczek, E. Dzika. Ćwiczenia z parazytologii dla studentów dietetyki 2011, Lublin, Koliber LITERATURA A. Buczek, E. Dzika. Ćwiczenia z parazytologii dla studentów dietetyki 2011, Lublin, Koliber A. Buczek Choroby pasożytnicze epidemiologia, diagnostyka, objawy Lublin 2005 wyd. III, 2010 wyd.

Bardziej szczegółowo

rczość pokarmowa Optymalizacja Ŝerowania

rczość pokarmowa Optymalizacja Ŝerowania Wybiórczo rczość pokarmowa Optymalizacja Ŝerowania I. prawo termodynamiki Energia nie moŝe powstawać z niczego II. prawo termodynamiki Podczas przemian pewna ilość energii jest tracona I. prawo termodynamiki

Bardziej szczegółowo

Podstawy biologii. Informacja genetyczna. Co to jest ewolucja.

Podstawy biologii. Informacja genetyczna. Co to jest ewolucja. Podstawy biologii Informacja genetyczna. Co to jest ewolucja. Zarys biologii molekularnej genu Podstawowe procesy genetyczne Replikacja powielanie informacji Ekspresja wyrażanie (realizowanie funkcji)

Bardziej szczegółowo

Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne SEMESTR V

Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne SEMESTR V Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne Zakres rozszerzony Obowiązujący podręcznik: Biologia na czasie 2 oraz Biologia na czasie 3, Podręczniki

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum Dział Czym jest genetyka? genetyka jako nauka o dziedziczeniu cech oraz zmienności organizmów cechy dziedziczne i niedziedziczne cechy gatunkowe

Bardziej szczegółowo

Podstawy biologii. Informacja genetyczna

Podstawy biologii. Informacja genetyczna Podstawy biologii Informacja genetyczna Ewolucja Znaczenie ogólne: zmiany zachodzące stopniowo w czasie W biologii ewolucja biologiczna W astronomii i kosmologii np. ewolucja gwiazd i wszechświata W naukach

Bardziej szczegółowo

Co to jest wyspa? W sensie geograficznym: część lądu otoczona ze wszystkich stron wodą

Co to jest wyspa? W sensie geograficznym: część lądu otoczona ze wszystkich stron wodą Zoogoegrafia wysp Co to jest wyspa? W sensie geograficznym: część lądu otoczona ze wszystkich stron wodą Co to jest wyspa? W sensie biogeograficznym: ekosystem otoczony innymi, stanowiącymi wyraźne bariery

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: I. Genetyka Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3 Materiał nauczania L.g. Czym jest genetyka? genetyka jako nauka o dziedziczeniu cech oraz zmienności

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przyrody dla wątku biologia w klasach 2 i 3 Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Splot im. Jana Karskiego

Wymagania edukacyjne z przyrody dla wątku biologia w klasach 2 i 3 Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Splot im. Jana Karskiego Wątek tematyczny Wielcy rewolucjoniści nauki Dylematy moralne w nauce Lp. Temat lekcji 1. Arystoteles i początki biologii. Linneusz i porządek przyrody 2. Darwin i wyjaśnianie różnorodności 3. Socjobiologia

Bardziej szczegółowo

Program studiów podyplomowych STUDIA PODYPLOMOWE DLA NAUCZYCIELI KWALIFIKUJĄCE DO NAUCZANIA PRZEDMIOTU BIOLOGIA OPIS OGÓLNY STUDIÓW

Program studiów podyplomowych STUDIA PODYPLOMOWE DLA NAUCZYCIELI KWALIFIKUJĄCE DO NAUCZANIA PRZEDMIOTU BIOLOGIA OPIS OGÓLNY STUDIÓW Program studiów podyplomowych STUDIA PODYPLOMOWE DLA NAUCZYCIELI KWALIFIKUJĄCE DO NAUCZANIA PRZEDMIOTU BIOLOGIA OPIS OGÓLNY STUDIÓW Wydział/Jednostka prowadząca studia podyplomowe Nazwa studiów Typ studiów

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Nauczycielki: B Cholewczuk, M. Ostrowska Poziom wymagań Dział programu Temat Ocena dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: I. Genetyka Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Nauczyciel- Ewa Baran Po każdym dziale programowym odbędzie się sprawdzian poprzedzony powtórzeniem

Bardziej szczegółowo

Biologia Klasa 3. - określa zakres ekologii, - wymienia biotyczne i abiotyczne

Biologia Klasa 3. - określa zakres ekologii, - wymienia biotyczne i abiotyczne Biologia Klasa 3 Dział :Wzajemne zależności między organizmami a środowiskiem Numer lekcji Temat lekcji Osiągnięcia ucznia podstawowe Osiągnięcia ucznia ponadpodstawowe 1 2 3 4 1. Charakterystyka środowiska

Bardziej szczegółowo

Algorytm genetyczny (genetic algorithm)-

Algorytm genetyczny (genetic algorithm)- Optymalizacja W praktyce inżynierskiej często zachodzi potrzeba znalezienia parametrów, dla których system/urządzenie będzie działać w sposób optymalny. Klasyczne podejście do optymalizacji: sformułowanie

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

(forskere) twierdzą, że powodem wyginięcia był wielki meteoryt, który spadł na Ziemię i spowodował ogromne zniszczenia oraz zmianę klimatu.

(forskere) twierdzą, że powodem wyginięcia był wielki meteoryt, który spadł na Ziemię i spowodował ogromne zniszczenia oraz zmianę klimatu. DINOZAURY DINOSAURER Wiele milionów lat temu, zanim na Ziemi pojawili się ludzie, żyły na naszej planecie inne zwierzęta niż obecnie. Między innymi były to dinozaury. Zwierzęta te były gadami (krypdyr)

Bardziej szczegółowo

Śladami mamutów. W wykładzie szczegółowo poruszone zostały następujące zagadnienia: 1. Przynależność systematyczna mamutów

Śladami mamutów. W wykładzie szczegółowo poruszone zostały następujące zagadnienia: 1. Przynależność systematyczna mamutów Śladami mamutów. W dniu 20.10.2012 r. tj. sobota, wybraliśmy się z nasza Panią od geografii do Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego na tegoroczną XI już edycję cyklu Tajemnice Ziemi

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z BIOLOGII KLASA III GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z BIOLOGII KLASA III GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z BIOLOGII KLASA III GIMNAZJUM Dział nauczania Numer i temat lekcji Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) Wymagania podstawowe (ocena dostateczna) Wymagania

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum.

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. DZIAŁ VI PRZYRODA WOKÓŁ NAS - 5 NR I TEMAT LEKCJI 1. Lasy liściaste i iglaste WYMAGANIA PODSTAWOWE Uczeń: wymienia warstwy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII W KLASIE VI PODRĘCZNIK : E.

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII W KLASIE VI PODRĘCZNIK : E. WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII W KLASIE VI PODRĘCZNIK : E. Pyłka-Gutowska, E. Jastrzębska Bliżej biologii. Część 3. Nr dop.: 74/3/2010. Opracowała: Urszula Sobecka ROK SZKOLNY: 2015/2016 Dział VII. EKOLOGIA

Bardziej szczegółowo

III Harmonogramy przebiegu studiów biologicznych I stopnia III Specjalności realizowane od III roku studiów. I rok

III Harmonogramy przebiegu studiów biologicznych I stopnia III Specjalności realizowane od III roku studiów. I rok III... Harmonogramy przebiegu studiów biologicznych I stopnia III.... Specjalności realizowane od III roku studiów Ćwiczenia: K konwersatoria, L lektoraty, T ćwicz. terenowe; pozostałe laboratoria. KP

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU wyróżnia elementy żywe i nieożywione w obserwowanym ekosystemie oblicza zagęszczenie wybranej rośliny na badanym terenie określa znaczenie wiedzy ekologicznej w życiu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Z BIOLOGII dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia I PÓŁROCZE Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń,

Bardziej szczegółowo

KATEDRA BOTANIKI I EKOLOGII

KATEDRA BOTANIKI I EKOLOGII KATEDRA BOTANIKI I EKOLOGII PRACOWNICY I BADANIA NAUKOWE Katedra Botaniki i Ekologii prowadzi badania w dwóch obszarach: Florystyki i fitosocjologii Ekofizjologii Florystyka i fitosocjologia zróżnicowanie

Bardziej szczegółowo

Wykład Bioinformatyka 2012-09-24. Bioinformatyka. Wykład 7. E. Banachowicz. Zakład Biofizyki Molekularnej IF UAM. Ewolucyjne podstawy Bioinformatyki

Wykład Bioinformatyka 2012-09-24. Bioinformatyka. Wykład 7. E. Banachowicz. Zakład Biofizyki Molekularnej IF UAM. Ewolucyjne podstawy Bioinformatyki Bioinformatyka Wykład 7 E. Banachowicz Zakład Biofizyki Molekularnej IF UAM http://www.amu.edu.pl/~ewas 1 Plan Bioinformatyka Ewolucyjne podstawy Bioinformatyki Filogenetyka Bioinformatyczne narzędzia

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody. Test podsumowujący rozdział III. Wersja A

Ochrona przyrody. Test podsumowujący rozdział III. Wersja A ..................................... Imię i nazwisko Wersja A Test podsumowujący rozdział III Ochrona przyrody.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 15 zadań. rzy każdym poleceniu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne śródroczne z biologii dla klasy III gimnazjum

Wymagania edukacyjne śródroczne z biologii dla klasy III gimnazjum I. Genetyka Wymagania edukacyjne śródroczne z biologii dla klasy III gimnazjum 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów wyjaśnia, że jego podobieństwo do rodziców

Bardziej szczegółowo

Czy znaczna niestabilność postrzegania atrakcyjności twarzy podważa adaptacjonistyczną interpretację tego zjawiska?

Czy znaczna niestabilność postrzegania atrakcyjności twarzy podważa adaptacjonistyczną interpretację tego zjawiska? Czy znaczna niestabilność postrzegania atrakcyjności twarzy podważa adaptacjonistyczną interpretację tego zjawiska? Krzysztof Kościński Zakład Ekologii Populacyjnej Człowieka, UAM Charles Darwin, 1871,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY)

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY) WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY) Rozdział Sposób zapisywania i odczytywania informacji genetycznej. Przypomnienie przedstawia strukturę podwójnej helisy DNA, wykazuje jej

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA, KLASA III GIMNAZJUM. Wymagania ogólne na poszczególne stopnie szkolne:

BIOLOGIA, KLASA III GIMNAZJUM. Wymagania ogólne na poszczególne stopnie szkolne: BIOLOGIA, KLASA III GIMNAZJUM Wymagania ogólne na poszczególne stopnie szkolne: Ocenę celującą na semestr/ koniec roku otrzymuje uczeń, który: - opanował wiadomości i umiejętności znacznie wykraczające

Bardziej szczegółowo

EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ Teoria niszy, teoria neutralna

EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ Teoria niszy, teoria neutralna EKOSYSTEMY LĄDOWE WBNZ - 700 Teoria niszy, teoria neutralna SPECJACJA historia = przypadek NIEBYT PULA GATUNKÓW WYMIERANIE ewolucyjna skala czasu ograniczenia dyspersji ograniczenia środowiskowe interakcje

Bardziej szczegółowo

KONSEKWENCJE PŁCIOWOŚCI (dlaczego osobniki są podobne?)

KONSEKWENCJE PŁCIOWOŚCI (dlaczego osobniki są podobne?) Wstęp do biologii 6. KONSEKWENCJE PŁCIOWOŚCI (dlaczego osobniki są podobne?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2016 PŁEĆ OGRANICZA bioróżnorodność horyzontalny przepływ i rekombinacja

Bardziej szczegółowo

BLIŻEJ BIOLOGII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA 3. WYMAGANIA EDUKACYJNE z BIOLOGII

BLIŻEJ BIOLOGII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA 3. WYMAGANIA EDUKACYJNE z BIOLOGII BLIŻEJ BIOLOGII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA 3 WYMAGANIA EDUKACYJNE z BIOLOGII SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH UCZNIÓW: W ciągu półrocza uczeń może uzyskać oceny za: 1. sprawdzian wiadomości

Bardziej szczegółowo

Dział programu I. Biologia nauka o życiu

Dział programu I. Biologia nauka o życiu Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka konieczny podstawowy rozszerzający Uczeń: potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy rozróżnia próbę kontrolną i badawczą Uczeń:

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia

Kierunkowe efekty kształcenia Kierunek: ogrodnictwo Obszar kształcenia: nauki rolnicze, leśne i weterynaryjne Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Uzyskane kwalifikacje: inŝynier Kierunkowe

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW NA KIERUNKU BIOLOGIA, studia I stopnia rok akademicki 2016/2017. Rodzaj zajęć dydaktycznych wykład konwersatoria ćwiczenia O/F

PLAN STUDIÓW NA KIERUNKU BIOLOGIA, studia I stopnia rok akademicki 2016/2017. Rodzaj zajęć dydaktycznych wykład konwersatoria ćwiczenia O/F PLAN STUDIÓW NA KIERUNKU BILGIA, studia I stopnia rok akademicki 01/017 ŚCIEŻKA BILGIA RGANIZMÓW II RK STUDIÓW Semestr III: Lp. Nazwa modułu kształcenia 1. Chemia organiczna /F. Genetyka. Biologia komórki.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej DZIAŁ PROGRAMU: EKOLOGIA UCZEŃ konieczny ocena dopuszczająca UCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji Plan wynikowy z biologii- zakres podstawowy, dla klasy III LO i III i IV Technikum LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciel: Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Dział

Bardziej szczegółowo

Wyk. 2 Ekologia behawioralna

Wyk. 2 Ekologia behawioralna Wyk. 2 Ekologia behawioralna Be or not to be? How be to be? Pytania o zachowanie Dlaczego to zachowanie wyewoluowało? Gody przed kopulacją Życie samotnie lub w grupie Pieśni ptaków składają się z gwizdów

Bardziej szczegółowo

I. rozkład treści nauczania klasa 3

I. rozkład treści nauczania klasa 3 I. rozkład treści nauczania klasa 3 6 8 Dział VII. Ekologia nauka o środowisku 8 10 Dział VIII. Dziedziczenie cech 11 12 Dział IX. Ewolucja życia 12 13 Dział X. Globalne i lokalne problemy środowiska 13

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3

Rozkład materiału z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3 Rozkład materiału z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3 Dział programu Materiał nauczania Wymagania podstawowe ( na 2 i 3) uczeń : Wymagania ponadpodstawowe ( na 4 i 5)

Bardziej szczegółowo

WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY

WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY ODPOWIEDNIA ODZIEŻ - OBUWIE SPORTOWE - WYGODNE UBRANIE WIERZCHNIE, PRZYSTOSOWANE DO WARUNKÓW POGODOWYCH I TERENOWYCH. - OKRYCIE GŁOWY - WYGODNA TORBA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 5A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU

ZAŁĄCZNIK NR 5A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU ZAŁĄCZNIK NR 5A DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot.1. Zabudowa wielorodzinna

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis wszystkich sprawdzanych czynności wraz z poziomem ich wykonania zawiera poniższa tabela.

Szczegółowy opis wszystkich sprawdzanych czynności wraz z poziomem ich wykonania zawiera poniższa tabela. Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego w części matematyczno-przyrodniczej z zakresu przedmiotów przyrodniczych przeprowadzonego w roku szkolnym 2012/2013 Arkusz egzaminacyjny z przedmiotów przyrodniczych

Bardziej szczegółowo

Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego. Krzysztof Kujawa

Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego. Krzysztof Kujawa Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego Krzysztof Kujawa Różnorodność biologiczna Zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi

Bardziej szczegółowo

WSZYSTKIE GRUPY WIEKOWE

WSZYSTKIE GRUPY WIEKOWE Serdecznie zapraszamy do udziału w warsztatach edukacyjnych. Tematykę warsztatów dostosowaliśmy dla poszczególnych grup wiekowych: WSZYSTKIE GRUPY WIEKOWE Egzotyczne zwierzaki rozpoznawanie gatunków zwierząt

Bardziej szczegółowo