Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4"

Transkrypt

1 Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: Wydawca: Wydawnictwo AGH

2 Współczesny świat zna wiele osiągnięć pierwszych ludzi. Do tych najbardziej znanych i najpopularniejszych należą m.in.: wynalezienie koła, powstanie alfabetu, czy umiejętność wzniecenia ognia. Nie każdy z nas zdaje sobie sprawę, że w tych czasach swoje początki miała też analiza organoleptyczna. Właśnie ona jest najstarszym sposobem oceny jakości żywności. W najdawniejszych czasach człowiek w poszukiwaniu pożywienia kierował się swoimi zmysłami głównie węchem i smakiem. To właśnie one pozwalały mu ocenić przydatność znalezionego pokarmu, jego dojrzałość oraz odżywczość [2, s.143]. W miarę upływu czasu człowiek zdobywał coraz bardziej różnorodne pokarmy. Następnie uczył się je przyrządzać na różne sposoby oraz podejmował próby podnoszenia walorów smakowych, co robi po dziś dzień. Ważną rolę zaczęła odgrywać ocena oraz pożądanie/niechęć do danego rodzaju pożywienia. Ocenę tę można określić, jako subiektywną, intuicyjną i naturalną [2, s.143]. Tak wyglądały początki oceny organoleptycznej, czyli oceny cech produktów dokonywanej za pomocą zmysłów wzroku, węchu, smaku, słuchu i dotyku bez konkretnych wymagań w stosunku do osób dokonujących oceny i warunków jej przeprowadzenia [4, s. 10]. Wówczas pośród ludzi utrwalał się pogląd, że ocena takich podstawowych cech produktu, jak jego wygląd, zapach, konsystencja, czy smak jest subiektywna i dokonywana na tzw. intuicję, a jej wyniki nie są powtarzalne [2, s. 144]. W dzisiejszych czasach każdy z nas zasypywany jest ogromem produktów spożywczych, wytwarzanych i oferowanych nam przez dużą liczbę producentów. Wyroby te są na ogół do siebie bardzo zbliżone, nie sposób jednak powiedzieć, że są identyczne. To zmusza człowieka do dokonywania ocen organoleptycznych. Na ich podstawie wybiera on produkty i decyduje o stopniu ich przydatności w zaspokajaniu swoich potrzeb [4, s.9]. W połowie ubiegłego wieku, chcąc usystematyzować i sformalizować ocenę żywności rozpoczęto opracowywanie standardowych procedur oceny. Konieczność badania żywności m.in. w celu zapewnienia bezpieczeństwa jej spożywania, odpowiedniej wartości odżywczej oraz podnoszenia jej jakości, doprowadziła do poszukiwania metod, które pozwoliłyby na otrzymanie wyników precyzyjnych i odtwarzalnych [2, s.144]. Tak wygląda geneza analizy sensorycznej, która definiowana jest jako dyscyplina naukowa zajmująca się oceną jakości, 2

3 dokonywaną przez zespół oceniający o sprawdzonej, wysokiej wrażliwości sensorycznej, za pomocą zmysłów: wzroku, węchu, smaku, słuchu i dotyku, z zastosowaniem metod odpowiednich dla danego zadania wraz z zachowaniem określonych warunków zewnętrznych, które to czynniki zapewniają precyzję, powtarzalność i odtwarzalność jej wyników [4, s. 9-10]. Właśnie jakość sensoryczną uznaje się za cechę mającą dominujący wpływ na wybór produktu spożywczego. Atrakcyjność sensoryczna produktu, obok takich jego aspektów jak zdrowotność i dyspozycyjność jest najważniejszą cechą składającą się na jakość produktu. Pod pojęciem atrakcyjności sensorycznej rozumiemy wszystkie cechy produktu żywnościowego, które odbierane są przez człowieka za pomocą jego zmysłów i przekładane na stopień w jakim produkt spełnia oczekiwania konsumenta [1, s. 208]. Sama analiza sensoryczna zajmuje bardzo ważne miejsce wśród metod badania jakości produktów spożywczych. Trzeba pamiętać, że różni się ona zasadniczo od metod chemicznych, fizycznych, czy mikrobiologicznych. Dzięki tym wyżej wymienionym uzyskujemy informacje o wielkości bodźca, a trzeba pamiętać, że tylko dzięki analizie sensorycznej wiemy, jakie te bodźce wywołują wrażenia [2, s. 145]. Dzięki tej metodą możemy poznać odpowiedzi na takie pytania jak m.in.: dzięki jakim cechom produkt cieszy się wśród konsumentów większym powodzeniem niż konkurencyjne produkty? jakie czynniki mają największy wpływ na wybór produktu? jaka jest pozycja danego produktu w odniesieniu do konkurencji? dlaczego nasz produkt jest gorszy od produktów konkurencji? W XXI wieku, aby utrzymać się na rynku nie wystarczy już wprowadzić swój produkt na rynek, nadać mu odpowiednią cenę i zadbać o jego promocję. Trzeba aby był on odpowiednio wysokiej jakości, ponieważ aspekt ten staje się coraz ważniejszy w oczach współczesnych konsumentów. Obecnie niejednokrotnie zalicza się jakość do narzędzi, dzięki którym można skutecznie walczyć z konkurencją [5, s. 5]. Można to wywnioskować z regularnie przeprowadzanych badań nad zwyczajami zakupowymi Polaków. Wynika z nich, 3

4 że jakość towarów jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na wybór konsumenta. Właśnie zjawisku wzrostu poziomu jakości, który implikuje przyrost wielkości sprzedaży oraz zwyżkę zadowolenia konsumenta można przypisać stworzenie i wdrażanie systemów zarządzania jakością w przedsiębiorstwach. W przemyśle spożywczym funkcjonują takie systemy zapewniania jakości, jak: GMP (Good Manufacturing Practice), HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point), normy ISO serii 9000 oraz TQM (Total Quality Management). Jednak tylko jeden z systemów, nawiązujący do HACCP, jest systemem biorącym pod uwagę analizę sensoryczną. Jest to system SQCCP (Sensory Quality Critical Control Point) stworzony przez p. Ninę Baryłko-Pikielną w ramach programu Copernicus, finansowanego przez Unię Europejską, a prowadzonego we współpracy z Węgrami i Brytyjczykami [4, s ]. System ten zakłada kontrolowanie czynników surowcowych, recepturowych i technologicznych, co ma mieć pozytywny wpływ na jakość sensoryczną gotowego produktu. Aby otrzymać wyrób o wysokiej jakości sensorycznej producent powinien spełniać następujące założenia, które są jednocześnie wymaganiami systemu SQCCP: 1) określenie optymalnego (najbardziej preferowanego przez konsumenta) profilu sensorycznego produktu na podstawie badań konsumenckich i analizy profilowej produktu. 2) sprecyzowanie najważniejszych cech sensorycznych, decydujących o preferencji i akceptacji produktu.158 4

5 3) zbudowanie, dobre przygotować i odpowiednie przeszkolenie zespołu sensorycznego, który przeprowadzał będzie badania. 4) zdefiniowanie CCP krytycznych punktów kontroli w elementach surowcowych i technologicznych, które mogą mieć decydujący wpływ na jakość sensoryczną produktu. 5) zbadanie i określenie wpływu takich czynników jak: zmienność surowców, dodatki, parametry technologiczne na jakość sensoryczną gotowego produktu. 6) ustalenie rzeczywistych CCP oraz określenie sposobu ich monitorowania. 7) ustalenie sposobu i częstotliwości monitorowania zmienności jakości sensorycznej gotowego produktu. 8) określenie różnicy pomiędzy aktualnym, a optymalnym profilem sensorycznym na podstawie wyników otrzymanych dzięki systematycznej kontroli jakości produktu finalnego. 9) informowanie pracowników o wynikach badań i wcielonych w życie rozwiązaniach mających na celu osiągnięcie optymalnego profilu sensorycznego produktu. Zasadnicza różnica pomiędzy systemem SQCCP, a normami i innymi systemami zapewniania jakości polega na tym, że tylko ten zwraca uwagę na bardzo ważne czynniki socjologiczne i psychologiczne. Powodują one, że jakość jest kategorią subiektywną, wyrażaną stopniem zaspokojenia potrzeb konsumenta [4, s ]. Podsumowanie Właśnie jakość produktu będzie już niebawem (a być może nawet już jest) główną determinantą jego rynkowego powodzenia. Konkurencja między przedsiębiorstwami na początku XXI wieku sprowadza się przede wszystkim do rywalizacji pod kątem jakości oferowanych wyrobów. Różnice w cenie często stają się dla współczesnych konsumentów mniej istotne, żeby nie powiedzieć całkiem drugoplanowe. Dlatego też mimo, że wdrożenie systemu zarządzania jakością w przedsiębiorstwie wiąże się nieraz z poważnymi kosztami to 5

6 doskonalenie produktu przynosi zysk. Wyższa jakość pociąga za sobą wzrost sprzedaży, a więc warto w nią inwestować. Szczególnie w przemyśle spożywczym, gdzie wkracza analiza sensoryczna, która pełni ważną funkcję w ulepszaniu już znanych, czy też projektowaniu nowych artykułów spożywczych. System SQCCP, w którym pełni ona kluczową rolę pozwala zdefiniować optymalny profil produktu. Jest on celem, do osiągnięcia którego przedsiębiorstwo ma dążyć. System ten uwzględnia subiektywne aspekty jakości, których nie biorą pod uwagę normy i ustawy. Stanowi to jego wyższość nad innymi systemami, zwłaszcza w przemyśle spożywczym. Trzeba bowiem pamiętać, że to konsument decyduje o losach produktu na rynku, dlatego dążenie do stworzenia produktu zaspokajającego subiektywne potrzeby maksymalnej rzeszy konsumentów powinno być celem dążącej do sukcesu organizacji. Literatura: Baryłko-Pikielna N., 1. Sensoryczna analiza profilowa i ocena konsumencka w opracowaniu nowych produktów żywnościowych. Food Product Development opracowywanie nowych produktów żywnościowych, Wydawnictwo Akademii Rolniczej, Poznań Baryłko-Pikielna N., Gawęcki J., 2. Zmysły, a jakość żywności i żywienia, Wydawnictwo Akademii Rolniczej, Poznań Drummond H., 3. W pogoni za jakością: Total Quality Management, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa Jędryka T., 4. Metody sensoryczne, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Kraków Kędzior W., Ptasińska J., 5. Systemy jakości w przemyśle spożywczym. Zeszyty naukowe nr 678, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Kraków

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 09.09.2011 Wprowadzenie Ewolucja WPR - od zabezpieczenia potrzeb

Bardziej szczegółowo

Systemy Zapewnienia Jakości (HACCP i ISO 22000)

Systemy Zapewnienia Jakości (HACCP i ISO 22000) Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Zakład Towaroznawstwa mgr inż. Sławomir Stec Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Badania realizowane w ramach Programu:

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Cukiernik 751201 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE PROCESEM PRODUKCYJNYM W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE PROCESEM PRODUKCYJNYM W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM Adam Olszewski ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE PROCESEM PRODUKCYJNYM W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA INFORMATYKI I PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ŁOMŻY ŁOMŻA 2011 Spis Treści Wstęp... 7 1. Rola przemysłu

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1//2/ Zawód: Cukiernik; symbol 751201 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO

OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 349 353 Agata Szkiel OCENA SPEŁNIENIA WYMAGAŃ DOTYCZĄCYCH NADZORU NAD KRYTYCZNYMI PUNKTAMI KONTROLI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA NALEŻĄCEDO ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO Katedra

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA. Postępowania w sprawie przyznawania. Znaku towarowego Leszczyńskie Smaki

PROCEDURA. Postępowania w sprawie przyznawania. Znaku towarowego Leszczyńskie Smaki Strona 1 z 6 Postępowania w sprawie przyznawania Znaku towarowego Leszczyńskie Smaki SPIS TREŚCI: 1. CEL 2 2. ZAKRES 2 3. SPOSÓB POSTĘPOWANIA 2 4. CERTYFIKAT - ZNAK 5 5. ODPOWIEDZIALNOŚĆ 6 6. DOKUMENTY

Bardziej szczegółowo

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się: Technik żywienia i usług gastronomicznych 343404 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach. liczba godzin tygodniowo w trzyletnim cyklu kształcenia

RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach. liczba godzin tygodniowo w trzyletnim cyklu kształcenia Zasadnicza szkoła zawodowa zawód cukiernik-751201, 3-letni cykl nauczania, podbudowa programowa gimnazjum, liczba tygodni - 32 w ciągu roku szkolnego RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA INNOWACYJNA W PROCESIE PROJEKTOWANIA NOWYCH PRODUKTÓW. dr inż. Zbigniew Oczadły

STRATEGIA INNOWACYJNA W PROCESIE PROJEKTOWANIA NOWYCH PRODUKTÓW. dr inż. Zbigniew Oczadły STRATEGIA INNOWACYJNA W PROCESIE PROJEKTOWANIA NOWYCH PRODUKTÓW dr inż. Zbigniew Oczadły Innowacja (łac. innovatio odnowienie) stanowi nową (dla organizacji, społeczności czy cywilizacji), wprowadzoną

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych EDYTA WACŁAWIK Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych Tematem mojej pracy jest Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych. Dlaczego? Bo każdy z nas spożywa żywność i na co dzień ma z

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań aby zawarte

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż.

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Sławomir Stec Zakład Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Państwowa Wyższa

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia;

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG Zagadnienia: Czynniki ryzyka zdrowia i jakości żywności; Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; Ustawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1//2/ Zawód: kucharz; symbol 512001 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r. Dz.U.UE.L.06.384.75 2008.04.17 zm. Dz.U.UE.L.2008.86.9 art. 15 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów

Bardziej szczegółowo

Stan wdrażania systemów zapewnienia bezpieczeństwa i zarządzania jakością żywności w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego.

Stan wdrażania systemów zapewnienia bezpieczeństwa i zarządzania jakością żywności w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego. Stan wdrażania systemów zapewnienia bezpieczeństwa i zarządzania jakością żywności w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego dr Grażyna Morkis Wprowadzenie Jakość i bezpieczeństwo żywności są bardzo ważne

Bardziej szczegółowo

Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom

Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom TECHNIKA ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom Nr 2 Zapoznanie z programem i systemem oceniania. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) na lekcjach zajęć technicznych.

Bardziej szczegółowo

Cukiernik nr indeksu 751201

Cukiernik nr indeksu 751201 Cukiernik nr indeksu 751201 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie cukiernik

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1/ Zawód: kucharz ; symbol 512001 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Słownik pojęć prawa żywnościowego

Słownik pojęć prawa żywnościowego Słownik pojęć prawa żywnościowego analiza ryzyka proces składający się z trzech powiązanych elementów: oceny ryzyka, zarządzania ryzykiem i informowania o ryzyku; aromaty inaczej środki aromatyzujące substancje

Bardziej szczegółowo

profil ogólnoakademicki studia I stopnia

profil ogólnoakademicki studia I stopnia Opis na kierunku ŻYWIENIE CZŁOWIEKA z odniesieniem do oraz prowadzących profil ogólnoakademicki studia I stopnia Efekty NŻZ1_W01 NŻZ1_W02 NŻZ1_W03 NŻZ1_W04 WIEDZA Ma ogólną wiedzę z zakresu matematyki,

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Tab. 1. Ocena przydatności wdrożonych systemów zarządzania, w tym zarządzania jakością i standardów w przedsiębiorstwie % wskazań.

Tab. 1. Ocena przydatności wdrożonych systemów zarządzania, w tym zarządzania jakością i standardów w przedsiębiorstwie % wskazań. GAJEWSKA Teresa 1 Ocena przydatności wdrożonych systemów i standardów zarządzania w przedsiębiorstwach świadczących usługi logistyczne w zakresie transportu chłodniczego WSTĘP Zgodnie z ustaleniami Ustawy

Bardziej szczegółowo

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan Spis treści Przedmowa Część I. Wprowadzenie 1. Kluczowe czynniki sukcesu lub niepowodzenia nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań, aby zawarte

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa

Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa UNIWERSYTET WARMIŃSKO MAZURSKI W OLSZTYNIE Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa mgr Natalia Karolina Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Kwiecień 2015

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY HOTELARSTWA I SYSTEMY HOTELOWE

PODSTAWY HOTELARSTWA I SYSTEMY HOTELOWE ALMAMER WyŜsza Szkoła Ekonomiczna PODSTAWY HOTELARSTWA I SYSTEMY HOTELOWE Wykład IV Mgr inŝ. Witold Drogoń Tematy Jakość w hotelarstwie i gastronomii. Międzynarodowe hotelarskie organizacje gospodarcze.

Bardziej szczegółowo

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4 Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4 Wydawca: Wydawnictwo AGH Wstęp Skuteczność działań projakościowych

Bardziej szczegółowo

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego Good Manufacturing Practice - GMP Good Manufacturing Practice - GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania/Produkcji) połączenie efektywnych procedur produkcyjnych oraz skutecznej

Bardziej szczegółowo

Kod z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (***

Kod z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (*** STANDARD WYMAGAŃ EGZAMINACYJNYCH - CZELADNIK w zawodzie: CUKIERNIK Na bazie podstawy programowej kształcenia w zawodzie (* Kod z klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy (** Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem TÜVRheinland Polska Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności HACCP, BRC, IFS, ISO 22000 podsumowanie doświadczeń wdrożeniowych i auditorskich mgr inż. Zbigniew Oczadły

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA. Dla zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie : CUKIERNIK. Symbol cyfrowy: 751201. Nr programu: CUKIERNIK

PROGRAM NAUCZANIA. Dla zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie : CUKIERNIK. Symbol cyfrowy: 751201. Nr programu: CUKIERNIK PROGRAM NAUCZANIA Dla zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie : CUKIERNIK Symbol cyfrowy: 7520 Nr programu: CUKIERNIK Typ programu - turnusy zawodowe Rodzaj programu - liniowy Autorzy: Koweziu / Ewa Bogulas

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Bezpieczeństwo żywności stanowi jeden z priorytetów polityki żywieniowej i zajmuje centralne miejsce w obszarze ochrony zdrowia publicznego. Organizacja Narodów

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis.

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis. Sylabus przedmiotu: Specjalność: W: Dodatki do żywności Wszystkie specjalności Data wydruku: 23.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria produkcji Inżynieryjno-Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności 1 Do systemów tych należą: - Dobra Praktyka Higieniczna (Good Hygienic Practice - GHP) - Dobra Praktyka Produkcyjna

Bardziej szczegółowo

Przemysł farmaceutyczny: jakość, bezpieczeństwo, utrzymanie ruchu Zarządzanie przepływem informacji w systemach bezpiecznej i wydajnej produkcji

Przemysł farmaceutyczny: jakość, bezpieczeństwo, utrzymanie ruchu Zarządzanie przepływem informacji w systemach bezpiecznej i wydajnej produkcji Zarządzanie przepływem informacji w systemach bezpiecznej i wydajnej produkcji 1 Działania na rzecz bezpieczeństwa i jakości GHP/GMP Podstawowe wymagania HACCP Bezpieczeństwo żywności QACP ISO9000 Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Konsumenckie kryteria oceny jakości żywności ekologicznej

Konsumenckie kryteria oceny jakości żywności ekologicznej 678 Akademii Ekonomicznej w Krakowie 2005 Stanisław Popek Katedra Towaroznawstwa Żywności Aleksandra Filip Katedra Technologii i Ekologii Wyrobów Konsumenckie kryteria oceny jakości żywności ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie piekarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie piekarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Piekarz 751204 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

Piekarz nr indeksu 751204

Piekarz nr indeksu 751204 Piekarz nr indeksu 751204 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie piekarz

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia;

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG Zagadnienia: Czynniki ryzyka zdrowia i jakości żywności; Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; Ustawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Wykład: Błędy w planach monitoringu Krytycznych Punktów Kontroli (CCP) w produkcji i logistyce

Wykład: Błędy w planach monitoringu Krytycznych Punktów Kontroli (CCP) w produkcji i logistyce Konferencja Błędy i niezgodności w zarządzaniu bezpieczeństwem żywności Wykład: Błędy w planach monitoringu Krytycznych Punktów Kontroli (CCP) w produkcji i logistyce mgr inż. Sławomir Muńko Dyrektor Regionalny

Bardziej szczegółowo

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Inwestycje w technologie IT 1 muszą podlegać takim samym regułom oceny, jak wszystkie inne: muszą mieć ekonomiczne uzasadnienie. Stanowią one koszty i jako takie

Bardziej szczegółowo

HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point) Analiza Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli

HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point) Analiza Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point) Analiza Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli Wstęp HACCP został początkowo opracowany we wczesnym okresie amerykańskiego programu kosmicznych lotów

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wprowadzenie... 9 Literatura... 15

SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wprowadzenie... 9 Literatura... 15 SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wprowadzenie... 9 Literatura... 15 Rozdział 2. Psychofizjologiczne podstawy ocen sensorycznych... 17 2.1. Neurofizjologiczne aspekty percepcji wrażeń sensorycznych... 17 2.1.1.

Bardziej szczegółowo

TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków

TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.98.2013 ZPO Poznań, dnia grudnia 2013 r. TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków

Bardziej szczegółowo

1/5. Dbamy o jakość produktów. Jak to działa? Gwarancja Satysfakcji. dlaczego? Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco

1/5. Dbamy o jakość produktów. Jak to działa? Gwarancja Satysfakcji. dlaczego? Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco wydanie specjalne październik 2013 Gwarancja Satysfakcji Gwarancja Satysfakcji dlaczego? Jak to działa? Dbamy o jakość produktów 1/5 Redakcja Drodzy Czytelnicy!

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA JAKOŚĆ TRADYCJA

WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA JAKOŚĆ TRADYCJA WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego decyzją Urzędu Patentowego RP nr Z-307821 z dnia 9 października

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 1 Forma studiów: stacjonarne/niestacjonarne Moduł

Bardziej szczegółowo

Prezentacja firmy NUCO. Wołomin, 13 marca 2014 r.

Prezentacja firmy NUCO. Wołomin, 13 marca 2014 r. Prezentacja firmy NUCO Wołomin, Firma podstawowe informacje Firma istnieje na rynku producentów kosmetyków od ponad dwudziestu lat i jest firmą rodzinną Do końca lutego 2014 roku firma znana była pod nazwą

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie audytu systemu HACCP na przykładzie wybranej restauracji

Przygotowanie audytu systemu HACCP na przykładzie wybranej restauracji Agnieszka Rola-Jarzębowska Katedra Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przygotowanie audytu systemu HACCP na przykładzie wybranej restauracji Wstęp

Bardziej szczegółowo

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne Podstawy decyzji marketingowych Marketing - studia zaoczne 1 Określenie biznesu Revlon PKP Telewizja Polska SA PWN W kategoriach produktu produkujemy kosmetyki prowadzimy linie kolejowe produkujemy i emitujemy

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia firmy Unilever w zakresie stosowania oświadczeń zdrowotnych odnośnie tłuszczów do smarowania

Doświadczenia firmy Unilever w zakresie stosowania oświadczeń zdrowotnych odnośnie tłuszczów do smarowania Doświadczenia firmy Unilever w zakresie stosowania oświadczeń zdrowotnych odnośnie tłuszczów do smarowania Paweł Badowski Regulatory Affairs Manager Unilever Polska Oświadczenia zdrowotne w teorii i praktyce

Bardziej szczegółowo

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

Journal of Agribusiness and Rural Development

Journal of Agribusiness and Rural Development ISSN 1899-5241 www.jard.edu.pl Journal of Agribusiness and Rural Development tłumaczenie CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA DECYZJE ZWIĄZANE Z WDRAŻANIEM SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ORAZ ICH SKUTKI W OCENIE PRZEDSIĘBIORSTW

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Marcin Drela Krzysztof Frączek Dorota Frej Ewelina Godos

Marcin Drela Krzysztof Frączek Dorota Frej Ewelina Godos Marcin Drela Krzysztof Frączek Dorota Frej Ewelina Godos Spis Treści 1. Strategia marketingowa 2. Rodzaje strategii marketingowych 3. Uwarunkowania wewnętrzne zachowań konsumentów 4. Psychologiczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

InzP_W05 przemysłu spożywczego. R1P_W11 K _W04 Wykazuje znajomość zasad rachunkowości i dokumentowania procesów gospodarczych R1P_W02 InzP_W05

InzP_W05 przemysłu spożywczego. R1P_W11 K _W04 Wykazuje znajomość zasad rachunkowości i dokumentowania procesów gospodarczych R1P_W02 InzP_W05 INSTYTUT ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII ROLNEJ PWSZ w SULECHOWIE E f e k t y k s z t a ł c e n i a d l a k i e r u n k u i i c h r e l a c j e z e f e k t a m i k s z t a ł c e n i a d l a o b s z a r ó w k

Bardziej szczegółowo

Konkurs 1 o tytuł NAJLEPSZEGO PRODUCENTA WĘDLIN

Konkurs 1 o tytuł NAJLEPSZEGO PRODUCENTA WĘDLIN 1. W poszczególnych Konkursach Producenci nagrodzeni zostaną: Konkurs 1 o tytuł NAJLEPSZEGO PRODUCENTA WĘDLIN, : - dyplomami - 1, 2 i 3 miejsce za najlepsze wyroby w poszczególnych grupach asortymentowych,

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem.

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem. ROLA OPAKOWAŃ Dla niektórych wyrobów opakowanie stanowi tylko czasowy element logistyczny ułatwiający przemieszczanie. W odniesieniu do artykułów spożywczych opakowanie jest ściśle związane z produktem

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych prof. dr hab. Bogdan Sojkin Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Towaroznawstwa 1 Jak rozumieć komercjalizację? dobro, usługa, Komercjalizacja?

Bardziej szczegółowo

6. Jakość, kontrola, pomiar i ocena wyników kształcenia

6. Jakość, kontrola, pomiar i ocena wyników kształcenia 6. Jakość, kontrola, pomiar i ocena wyników kształcenia 1. Monitoring, ewaluacja jakości kształcenia (systemy zarządzania jakością) 2. Elementy pomiaru dydaktycznego 3. Zadania testowe, konstruowanie,

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Pytania/pola zaznaczone (*) są obowiązkowe. Prosimy wpisać N/A w przypadku gdy pole nie dotyczy twojego przedsiębiorstwa.

ANKIETA. Pytania/pola zaznaczone (*) są obowiązkowe. Prosimy wpisać N/A w przypadku gdy pole nie dotyczy twojego przedsiębiorstwa. ANKIETA Informacje podane w niniejszej ankiecie mają charakter poufny i zostaną wykorzystane wyłącznie na potrzeby realizacji projektu TRAFOON. Analiza zawartych treści będzie pomocna w określeniu najistotniejszych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: BADANIE JAKOŚCI I SYSTEMY METROLOGICZNE II Kierunek: Mechanika I Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: projekt I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym

Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym Prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Oczekiwania współczesnych konsumentów*

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej... 4. Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów...

Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej... 4. Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów... Spis treści Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej.... 4 Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów.... 4 Wyniki badania... 6 Rozliczanie produkcji

Bardziej szczegółowo

Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji systemu zarządzania jakością w małych i średnich przedsiębiorstwach branży spożywczej

Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji systemu zarządzania jakością w małych i średnich przedsiębiorstwach branży spożywczej Zeszyty Naukowe Towaroznawstwo Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 874 Kraków 2011 Piotr Kafel Katedra Zarządzania Jakością Tadeusz Sikora Katedra Zarządzania Jakością Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGIA ZACHOWAŃ KONSUMENCKICH

PSYCHOLOGIA ZACHOWAŃ KONSUMENCKICH PSYCHOLOGIA ZACHOWAŃ KONSUMENCKICH Ćwiczenia 4 Postawy konsumenckie POSTAWA Postawa to trwała ocena (pozytywna lub negatywna) ludzi, obiektów, pojęć. Krótkotrwałe stany emocjonalne - gniew, irytacja nie

Bardziej szczegółowo

Profil tekstury pieczywa możliwości analityczne. Tomasz Jeliński

Profil tekstury pieczywa możliwości analityczne. Tomasz Jeliński Profil tekstury pieczywa możliwości analityczne Tomasz Jeliński Tekstura Tekstura jest sensoryczną i funkcjonalną oznaką właściwości reologicznych i strukturalnych, geometrycznych i powierzchniowych żywności,

Bardziej szczegółowo

4. JAKIE SĄ RODZAJE TECHNIK PROJEKCYJNYCH STOSOWANYCH W BADANIACH SPOŁECZNYCH?

4. JAKIE SĄ RODZAJE TECHNIK PROJEKCYJNYCH STOSOWANYCH W BADANIACH SPOŁECZNYCH? TECHNIKI PROJEKCYJNE 1. CZYM SĄ TECHNIKI PROJEKCYJNE? 2. JAKA JEST GENEZA TECHNIK PROJEKCYJNYCH? 3. KIEDY STOSOWAĆ TECHNIKI PROJEKCYJNE? CO NAM DAJE ICH ZASTOSOWANIE? 4. JAKIE SĄ RODZAJE TECHNIK PROJEKCYJNYCH

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 8. Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC.

LEKCJA 8. Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC. LEKCJA 8 KOSZTY WEJŚCIA NA RYNEK Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC. Na wysokość barier wpływ mają: - korzyści skali produkcji,

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH Walidacja metod analitycznych (według ISO) to proces ustalania parametrów charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

Zmysły chemiczne i ich rola w żywieniu

Zmysły chemiczne i ich rola w żywieniu Nina Baryłko-Pikielna Zmysły chemiczne i ich rola w żywieniu Wszechnica Żywnienia 18.11.2009 Czym są zmysły chemiczne (chemorecepcyjne)? Czym różnią się od innych zmysłów? Zmysły - bodźce - receptory -

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i jakość zdrowotna żywności w oparciu o system HACCP

Bezpieczeństwo i jakość zdrowotna żywności w oparciu o system HACCP Historia systemu HACCP: Hazard Analysis and Critical Control Point Bezpieczeństwo i jakość zdrowotna żywności w oparciu o system HACCP Podstawowe informacje dla uczniów szkół gastronomicznych i spożywczych.

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

W zawodzie technik technologii żywności wyodrębnia się dwie kwalifikacje:

W zawodzie technik technologii żywności wyodrębnia się dwie kwalifikacje: TECHNIKUM technik technologii żywności to propozycja dla tych uczniów, którzy chcą zdobyć wykształcenie zawodowe wraz ze średnim wykształceniem ogólnym. Plan nauczania obejmuje przedmioty ogólnokształcące,

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Kontrola pochodzenia i bezpieczeństwo produktów

Kontrola pochodzenia i bezpieczeństwo produktów Bezpieczna droga produktu z Systemem CSB Kontrola pochodzenia i bezpieczeństwo produktów Bezpieczna droga produktu z Systemem CSB Zaprogramowany dla Państwa sukcesu PL Kontrola pochodzenia i bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 3 Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Program nauczania dla zawodu kucharz (ZSP-67-2012) - zajęcia praktyczne

Program nauczania dla zawodu kucharz (ZSP-67-2012) - zajęcia praktyczne Program nauczania dla zawodu kucharz (ZSP-67-2012) - zajęcia praktyczne Tabela 1. Szkolny plan nauczania dla zawodu kucharz L.p Obowiązkowe zajęcia edukacyjne Klasa I II III Liczba godzin tygodniowo w

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej 20 11 - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej SZKOLENIA OGÓLNE WARUNKI SZKOLEO kod: QA_F1 Dobra praktyka higieniczna i dobra praktyka produkcyjna (GHP i GMP) kod: QA_F2 System HACCP zasady, wdrażanie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów broker innowacji w przemyśle spożywczym - po ukończeniu studiów pierwszego stopnia absolwent:

Efekty kształcenia dla kierunku studiów broker innowacji w przemyśle spożywczym - po ukończeniu studiów pierwszego stopnia absolwent: Załącznik 2 do Uchwały Nr 496 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 28 marca 2014 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla poziomów i profili kształcenia dla kierunków: biotechnologia, broker innowacji

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż,

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Główny Inspektorat Sanitarny i Stowarzyszenie Polska Federacja Producentów

Bardziej szczegółowo

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej dr Paweł Wojciechowski Katedra Prawa Rolnego i Systemu Ochrony Żywności Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły

KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły TEMAT: Czynniki warunkujące osiągnięcia szkolne uczniów Opracowanie: Lidia Kłoczko, nauczyciel konsultant Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

Standardy zarządzania jakością dla producentów żywności aktualne zagadnienia. dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Standardy zarządzania jakością dla producentów żywności aktualne zagadnienia. dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Standardy zarządzania jakością dla producentów żywności aktualne zagadnienia dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 Zagadnienia: - Nowelizacja normy ISO 9001 (DIS Stage) - Rewizja normy ISO 22000:2005

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo